แบรอนิสแมรี เว็ตเซรา
แบรอนิสแมรี เว็ตเซรา () (ชื่อเต็ม: แมรี อเล็กซานดรีน ฟรีอินน์ วอน เว็ตเซรา, Mary Alexandrine Freiin von Vetsera) เป็นนางสนม หรือชายาลับในอาร์คดยุครูดอล์ฟ มกุฎราชกุมารแห่งออสเตรีย-ฮังการี ซึ่งเป็นพระราชโอรสเพียงพระองค์เดียวในสมเด็จพระจักรพรรดิฟรานซ์ โจเซฟที่ 1 และสมเด็จพระจักรพรรดินีเอลิซาเบธแห่งออสเตรีย ความสัมพันธ์ของทั้งคู่ นำไปสู่เหตุการณ์โศกนาฏกรรมที่คฤหาสน์ล่าสัตว์มาเยอร์ลิง
แบรอนิสแมรี เกิดเมื่อวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2414 เป็นธิดาในบารอนอัลบิน เว็ตเซรา ทูตประจำกระทรวงการต่างประเทศของออสเตรีย และเฮเลน บัลทัสซี
แบรอนิสแมรี ได้สมัครงานเข้าไปทำงานถวายรับใช้มกุฎราชกุมารรูดอล์ฟ ณ พระตำหนักมาเยอร์ลิงที่ทรงซื้อไว้สำหรับสถานที่แปรพระราชฐานในฤดูกาลล่าสัตว์ ณ รัฐอัปเปอร์ ออสเตรีย ประเทศออสเตรีย และในระหว่างการทำงานถวายรับใช้นั้น แมรีและมกุฎราชกุมารรูดอล์ฟแอบมีใจให้กัน จนในที่สุด ทั้ง 2 แอบมีความสัมพันธ์กัน จนทำให้แมรีกลายเป็นนางสนม เป็นภรรยาลับของอาร์คดยุครูดอล์ฟตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา
เมื่อวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2432 แบรอนิสแมรี วัย 17 ปี และองค์มกุฎราชกุมารรูดอล์ฟ พระชันษา 30 ชันษา ได้ถูกพบว่าเสียชีวิตอย่างลึกลับภายในห้องพระบรรทมส่วนพระองค์ในคฤหาสน์มาเยอร์ลิง ซึ่งเป็นพระตำหนักส่วนพระองค์สำหรับฤดูล่าสัตว์ ในรัฐอัปเปอร์ ออสเตรีย ประเทศออสเตรีย มีการสอบสวนหาข้อเท็จจริงของการสิ้นพระชนม์ของมกุฎราชกุมารรูดอร์ฟ และสาเหตุการตายของแมรี ทำให้มีการยุ่งเหยิงและวุนวายเป็นเวลานับปี ผลพิสูจน์ปรากฏว่า มี 5 ข้อสันนิษฐาสนด้วยกันคือ
พระศพของมกุฎราชกุมารรูดอร์ฟ ถูกนำไปฝังไว้ที่วิหารฮับส์บูร์ก กรุงเวียนนา ส่วนศพของแมรีนั้น สมเด็จพระจักรพรรดิฟรานซ์ โจเซฟมีพระบัญชาให้นำไปฝังอย่างลับๆที่ วิหารใกล้พระตำหนัก เวลาต่อมามีพระบัญชาให้สร้างเป็นหลุมศพ เพื่อเป็นการให้เกียรติ
เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2535 ศพของแบรอนิสแมรี เว็ตเซราถูกขโมยหายไปจากสุสานในวิหารใกล้คฤหาสน์มาเยอร์ลิง ต่อมาตำรวจก็สามารถจับกุมผู้ขโมยศพได้ และผู้ต้องหายอมนำศพมาคืน แต่ตำรวจก็ไม่แน่ใจว่าจะเป็นศพของแบรอนิสแมรีหรือไม่ จึงให้สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์เวียนนาได้ทำการตรวจพิสูจน์ดู ปรากฏว่าเป็นศพของแบรอนิสแมรีจริง และได้พบว่า กะโหลกศีรษะของเธอไม่ได้มีรูที่ถูกกระสุนปืนของอาร์คดยุครูดอล์ฟ ก่อนที่จะทรงยิงพระองค์เอง ทำให้มีสันนิษฐานว่า ทั้ง 2 อาจถูกลอบสังหารโดยพวกหัวรุนแรง เมื่อทฤษฎีใหม่เริ่มขึ้น จึงได้มีการขออนุมัตินำพระศพของอาร์คดยุครูดอล์ฟมาทำการพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ โดยหลังจากการพิสูจน์แล้ว ผลปรากฏว่า พระศพของพระองค์มีร่องรอยการต่อสู้ โดยจุดที่เด่นชัดคือ รูโหว่ในพระศพของพระองค์ แทนที่จะมีเพียงรูเดียวที่พระองค์ทรงใช้ปืนยิงพระองค์เอง แต่กลับมีถึง 6 รูด้วยกัน ซึ่งผลวิจัยทางวิทยาศาสตร์ออกมาว่าไม่ได้เป็นฝีมือของพระองค์เอง
ส่วนรายงานข้างต้นที่กล่าวว่า พระองค์ได้ทรงใช้ปืนส่วนพระองค์ยิงแบรอนิสเว็ตเซราเสียชีวิต ก่อนที่จะทรงยิงพระองค์เอง กลายเป็นทฤษฎีที่ไม่มีแหล่งอ้างอิง กล่าวคือไม่มีข้อเท็จจริงที่สามารถสนับสนุนรายงานนี้ได้ เหตุผลต่างๆที่สามารถเชื่อมโยงไปถึงการสิ้นพระชนม์นี้ได้ มีอยู่ 2 ทฤษฎีหลักๆด้วยกัน ที่อาจสามารถไขความกระจ่างได้ว่า ที่แท้จริงแล้ว พระองค์ทรงสิ้นพระชนม์อย่างไร ดังนี้...
มันอาจจะยากเกินไปที่สมเด็จพระจักรพรรดิจะทรงรับได้ ที่พระราชโอรสเพียงพระองค์เดียวของพระองค์ ซึ่งเป็นถึงองค์รัชทายาทจะสามารถทำการฆาตกรรมหญิงสาว และจากนั้นก็ทรงปลิดพระชนม์ชีพตัวเอง ถ้ามีแหล่งสนับสนุนทฤษฎที่กล่าวถึงบุคคลที่ 3 เข้ามาลอบสังหาร ประเด็นนี้ก็อาจจะผ่านการสรุปในที่ประชุมได้ ดังนั้น จวบจนถึงปัจจุบันก็ยังไม่สามารถสรุปได้ว่า พระองค์และนางสนมถูกลอบปลงพระชนม์ หรือปลิดชีพตนเอง
ศพของแมรีได้ถูกนำกลับมาฝังในปีต่อมา ดังนั้น สาเหตุของโศกนาฏกรรมยังเป็นปริศนาจนถึงทุกวันนี้