หยาง จื่อฉยง
ตัน ซรี มิเชล โหย่ว ชูเค็ง (Michelle Yeoh Choo-Kheng; เกิด: 6 สิงหาคม พ.ศ. 2505) หรือชื่อสำเนียงจีนกลางว่า หยาง จื่อฉยง () หรือ มิเชล โหย่ว (Michelle Yeoh) เป็นนักแสดงชาวมาเลเซีย ที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักในระดับ นานาชาติ
หยาง จื่อฉยง เกิดเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม พ.ศ. 2505 ในเมืองอีโปะฮ์ รัฐเประก์ ประเทศมาเลเซีย หยางเกิดในครอบครัวชาวมาเลเซียเชื้อสายจีนฮกเกี้ยน บิดาชื่อโหย่ว เคียนเกก (Yeoh Kian Geik) และมารดาชื่อเจเนต โหย่ว (Janet Yeoh) บิดาเป็นทนายความและนักการเมืองในพรรคสมาคมชาวมาเลเซียเชื้อสายจีน (Malaysian Chinese Association หรือ MCA) ซึ่งเธอเป็นบุตรคนสุดท้องในพี่น้องทั้งหมด 2 คน เธอชื่นชอบในการเล่นเปียโนและงานศิลปะ เมื่อหยางเริ่มเข้าสู่วัยรุ่น เธอเริ่มสนใจในเรื่องของการเต้น โดยเธอไปเรียนสถาบันวิชาการเต้นรำ Royal Academy of Dance ที่กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ จนจบปริญญาตรี นฤมิตศิลป์ หลังจากเรียนจบเธอก็ตั้งใจเอาดีด้านการเต้นบัลเลต์ แต่ภายหลังเธอได้รับอุบัติเหตุที่หลัง จึงทำให้ความฝันการเต้นบัลเลต์ของเธอยุติลง
จนหยางอายุ 21 ปี เธอได้เข้าประกวดนางงามมาเลเซีย และสามารถคว้ามงกุฎมาครองได้ในปี 1983 จนเธอถูกแมวมองให้ไปถ่ายโฆษณาร่วมกับเฉินหลง และได้มีโอกาสแสดงภาพยนตร์ของค่าย D&B Films
หยางแสดงภาพยนตร์เรื่องแรกคือ "The Owl and Dumbo (1984) " ร่วมกับ หงจินเป่า แต่ที่สร้างชื่อให้หยางคือเรื่อง "Yes Madam! (1985) " ที่เธอแสดงร่วมกับ ซินเธีย ร็อทร็อก โดยสามารถทำรายได้ถึง 10 กว่าล้านเหรียญฮ่องกง จากนั้นเธอก็มีผลงานการแสดงในฮ่องกงอย่างต่อเนื่องทั้ง "Twinkle, Twinkle Lucky Stars (1985), Royal Warriors (1986), Magnificent Warriors (1987), Easy Money (1987) "
ในปี 1992 หยางประสบความสำเร็จสูงในภาพยนตร์ตำรวจชุดอย่าง "Police Story 3 : Supercop" ที่เธอร่วมแสดงกับ เฉินหลง และ จางม่านอี้ ซึ่งได้มาถ่ายทำที่ประเทศมาเลเซียบ้านเกิดของหยางด้วย ทำให้ชื่อเสียงของเธอดังไปทั่วโลกกับฉากเสี่ยงตายบนรถไฟเป็นฉากที่คนดูจดจำ และหนังเรื่องนี้ก็ได้มีโอกาสไปฉายที่สหรัฐอเมริกาในปี 1996 จากนั้นหยางแสดงภาพยนตร์แอ็คชั่นมาเรื่อยๆ เช่น "Holy Weapon" (1993), "The Heroic Trio" (1993), "Butterfly and Sword" (1993), "The Tai-Chi Master" (1993) และ "Executioners" (1993) และหยางก็เปลี่ยนมาแสดงหนังชีวิตในเรื่อง "The Soong Sisters" (1997) หลังจากนั้นอีกหลายปีต่อมา หยางก็มารับบทนำในหนังแอ็คชั่นเรื่อง "The Touch (2002) " และ "Sliver Hawk (2004) " โดยเรื่องแรกประสบความสำเร็จในฮ่องกง สามารถขึ้นอันดับหนึ่งบ็อกซ์ออฟฟิสฮ่องกง แต่เรื่องหลังประสบความล้มเหลวอย่างมาก
หยางมีโอกาสแสดงภาพยนตร์ฮอลลีวู้ดครั้งแรกในเจมส์ บอนด์ ตอนที่ 18 ที่มีชื่อว่า "Tomorrow Never Dies (1997) " ผลงานกำกับของ โรเจอร์ สปอตติสวู้ด โดยร่วมแสดงกับ เพียร์ซ บรอสแนน, เทรี่ แฮทเชอร์ และ โจนาธาน ไพรซ์
แต่หยางประสบความสำเร็จอย่างสูงกับหนังแอ็คชั่น - กำลังภายในเรื่อง "Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000) " ของอั้งลี่ ร่วมแสดงกับ โจวเหวินฟะ, จาง จื่ออี๋, จางเจิ้น และ เจิ้งเพ่ยเพ่ย โดยสามารถทำเงินผ่านหลักร้อยล้านดอลลาร์สหรัฐ และคว้า 4 รางวัลออสการ์ รวมถึงภาพยนตร์ต่างประเทศยอดเยี่ยม
ปี 2005 หยางก็หวนคืนสู่ภาพยนตร์ฮอลลีวู้ดในเรื่อง "Memoirs of a Geisha (2005) " ผลงานของ ร๊อบ มาร์แชลล์ โดยร่วมแสดงกับ จาง จื่ออี๋, กงลี่ และ เคน วาตานาเบ้
หยางร่วมแสดงในภาพยนตร์อังกฤษถึง 2 เรื่อง โดยมี "Sunshine (2007) " แนวระทึกขวัญ - ไซไฟ ผลงานของ แดนนี่ บอยล์ และหนังดราม่าเรื่อง "Far North (2007) " ร่วมแสดงกับ ฌอน บีน
ปี 2008 หยางมีผลงานถึง 3 คือ หนังดราม่า - สงครามเรื่อง "The Children of Huang Shi (2008) " ผลงานกำกับของ โรเจอร์ สปอตติสวู้ด โดยแสดงร่วมกับ โจนาธาน รีส เมเยอร์ส, โจวเหวินฟะ และราดาห์ มิทเชล อีกเรื่องคือ "The Mummy: Tomb of the Dragon Emperor (2008) " โดยร่วมแสดงกับเพื่อนนักแสดงอย่าง หลี่ เหลียนเจี๋ย และเรื่องสุดท้ายเป็นหนังแอ็คชั่น - ไซไฟ เรื่อง "Babylon A.D. (2008) " นำแสดงโดย วิน ดีเซล ซึ่งประสบความล้มเหลวทางรายได้ในสหรัฐและทั่วโลก
ในปี 1988 หยางได้สู่ประตูวิวาห์กับ ดั๊กสัน พูน ประธานบริษัทภาพยนตร์ D&B Films จากนั้นอีก 2 ปี ทั้งคู่ก็ได้หย่าขาดกัน
ในวันที่ 19 เมษายน พ.ศ. 2544 หยางได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ Darjah Datuk Paduka Mahkota Perak (DPMP) จากสุลต่านแห่งรัฐเประก์ในฐานะที่เป็นชาวเประก์ที่มีชื่อเสียงระดับโลก ทำให้หยางมีคำนำหน้าว่า ดาโต๊ะ
ในวันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2550 ฌัก ชีรัก ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศสในขณะนั้น ได้มอบเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ชั้นเบญจมาภรณ์ให้หยาง