พรรคนาซี
พรรคกรรมกรชาติสังคมนิยมเยอรมัน () หรือ พรรคนาซี เดิมมีผู้เข้าร่วมเพียง 7 คน เป็นพรรคการเมืองที่ปกครองประเทศเยอรมนีช่วงไรช์ที่สาม ตั้งแต่ ค.ศ. 1933 จนถึงสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สองในปี 1945 อยู่ใต้การบังคับบัญชาของ อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ฮิตเลอร์ใช้อุดมการณ์นาซีเป็นสิ่งโฆษณาชวนเชื่อให้ชาวเยอรมันสนับสนุนเขา โดยมีบุคคลต่าง ๆ จากพรรคที่ฮิตเลอร์ไว้วางใจเป็นผู้ดำเนินการแนวทางของประเทศ อย่างเช่น โจเซฟ เกิบเบลส์ เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงโฆษณาแถลงข่าวและโฆษณาชวนเชื่อ, แฮร์มันน์ เกอริง เป็นรัฐมนตรีกระทรวงการบิน และ นายกรัฐมนตรีปรัสเซีย ถึงแม้ว่าพรรคนาซีจะเป็นพรรคที่มีอุดมการณ์เด็ดเดี่ยว และ สุดโต่งในด้านของการรักชาติแล้ว พรรคนาซีก็ขึ้นมามีอำนาจอย่างเป็นธรรมในแบบของประชาธิปไตยหลังจากที่มีความขัดแย้งกับรัฐบาลไวมาร์มาหลายปี
คำว่า "นาซี" ได้รับมาจากชื่อที่ได้รับจากภาษาเยอรมันแก่สมาชิกพรรค Nationalsozialist () และเป็นศัพท์บัญญัติในคำตอบแก่คำศัพท์เยอรมันว่า "โซซี" (pronounced ), ย่อคำมาจาก "Sozialdemokrat" (สมาชิกพรรคประชาธิปไตยสังคมแห่งเยอรมนี) สมาชิกของพรรคได้เรียกตัวเองว่า Nationalsozialisten (ชาติสังคมนิยม) บางครั้งก็จะเรียกว่า นาซี คำว่า Parteigenosse (สมาชิกพรรค) เป็นคำที่ถูกใช้โดยทั่วไปในหมู่นาซี กับผู้หญิงจาก Parteigenossin จะใช้กันเมื่อเห็นว่าเหมาะสม
คำนี้ได้ถูกใช้ก่อนการเถลิงอำนาจของพรรคเป็นภาษาคำพูดและความเสื่อมเสียสำหรับชาวชนบทที่ล้าหลัง ลักษณะนี้เป็นความอึดอัดและคนเงอะงะ มันได้มาจาก Ignaz เป็นรุ่นสั้นของ Ignatius เป็นชื่อสามัญในบาวาเรีย, พื้นที่ซึ่งเป็นที่นาซีได้อุบัติขึ้น ฝ่ายตรงข้ามได้จดจำและย่อชื่อของพรรคลงในความจงใจที่จะเชื่อมโยงกับโซซีที่มีมานานเพื่อหลีกเลี่ยงคำว่า "นาซี"
ในปี ค.ศ. 1933 เมื่ออดอล์ฟ ฮิตเลอร์ได้สมมุติอำนาจรัฐบาลเยอรมัน การใช้คำว่า "นาซี" ได้เบาบางลงในเยอรมนี แม้ว่าฝ่ายต่อต้านนาซีในออสเตรียยังคงใช้คำนี้เป็นการดูถูก การใช้คำว่า "นาซีเยอรมนี"และ"ระบอบนาซี"ได้เป็นที่นิยมโดยฝ่ายต่อต้านนาซีและชาวเยอรมันที่ได้ลี้ภัยออกนอกประเทศ หลังจากนั้น คำนี้ได้แพร่กระจายไปยังภาษาอื่นๆและในที่สุดก็ได้ถูกนำกลับมาใช้ในเยอรมนีหลังสงครามโลกครั้งที่สอง
หลังจากสงครามโลกครั้งที่ 1 สิ้งสุดลงด้วยความพ่ายแพ้ของฝ่ายมหาอำนาจกลาง ประเทศเยอรมนีก็เต็มไปด้วยความแตกแยก ผู้คนต่างออกมาแย่งชิงอำนาจของประเทศ แต่พวกเขาเหล่านั้นก็มีความคิดเห็นแบบเดียวกันนั่นก็คือที่ว่า เยอรมนียังไม่ได้พ่ายแพ้สงคราม ชาวเยอรมันส่วนมากมองสนธิสัญญาแวร์ซายเป็นสัญญาแห่งความหลอกลวงจากคนในประเทศเดียวกันเอง และ จากศัตรูอย่างฝรั่งเศส ในช่วงแรกของการพัฒนาอุดมการณ์ในแบบของพรรคนาซีนั้น ได้มีกลุ่มรหัสยศาสตร์ที่มีชื่อว่า "ทูเล่อ (Thule-Gesellschaft)" ที่สมาชิกหลัก ๆ เป็นทหารผ่านศึก และ กลุ่มชนชั้นสูงในเมืองมิวนิก อ้างความเป็นมาของชาวเยอรมันที่มีเลือดบริสุทธิ์ที่เรียกว่า ชาวอารยัน เพื่อตอบสนองความต้องการของชาวเยอรมันในช่วงหลังสงครามที่ตกต่ำอย่างหนัก กลุ่มทูเล่อมีผู้ติดตามประมาณ 250 คนในเมืองมิวนิก และ อีกประมาณพันกว่าคนในส่วนอื่นของบาวาเรีย สมาชิกของกลุ่มจะมาพบปะกันในโรงเบียร์สาธารณะเพื่อแสดงจุดยืนทางความคิดของพวกเขา
อุดมการณ์นาซีหลัก ประกอบไปด้วยความเป็นชาติหนึ่งเดียวของชาวเยอรมันทั้งทางด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคม และ วัฒนธรรม (collectivism, nationalism), ความเป็นยอดของมนุษย์ชาวอารยันซึ่งเป็นกลุ่มหนึ่งในเชื้อสายเยอรมันตามความเชื่อดาร์วินิสต์ทางสังคมหรือเผ่าพันธุ์นิยม, การต่อต้านชาวยิว และต่อต้านลัทธิคอมมิวนิสต์
ในช่วงก่อนและระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง พรรคนาซีได้ใช้กองทัพเวร์มัคท์ในการทำฮอโลคอสต์คือการสังหารหมู่ชาวยิวและพวกอื่น ๆ อันไม่พึงประสงค์ต่อนาซี เช่น ชาวยิปซี ชาวสลาฟ กลุ่มรักร่วมเพศ เป็นต้น ซึ่งเป็นที่ทราบกันดีตั้งแต่นายทหารชั้นสัญญาบัตรจนถึงผู้บังคับบัญชาระดับสูง และ ยังมีส่วนเกี่ยวข้องกับการฆาตกรรม และ การสังหารหมู่ชาวยิว และ อื่น ๆ ในเขตยึดครองซึ่งถือว่าเป็นอาชญากรรมสงครามต่อมวลมนุษยชาติ
สัญลักษณ์สวัสติกะของพรรคนาซี เป็นสวัสติกะเวียนขวาสีดำ เอียง 45 องศา อยู่บนพื้นกลมสีขาว พื้นหลังสีแดง
ต่อมาในภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 นาซีเยอรมนีพ่ายแพ้สงครามและล่มสลาย พรรคนาซีกลายเป็นพรรคผิดกฎหมายในประเทศเยอรมนี โดยอ้างอิงถึงรัฐธรรมนูญของเยอรมันตะวันออก และ เยอรมันตะวันตก