แฟนพันธุ์แท้
แฟนพันธุ์แท้ เป็นรายการเกมโชว์ควิซโชว์ ออกอากาศทางช่องเวิร์คพอยท์ ดำเนินรายการโดย กันต์ กันตถาวร ผลิตรายการโดย บริษัท เวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์ จำกัด (มหาชน) เริ่มออกอากาศวันแรกเมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2543 ในตอน คาราบาว มีพิธีกรคู่แรกคือ ปัญญา นิรันดร์กุล และ ธีรวัฒน์ อนุวัตรอุดม (สังข์ 108 มงกุฎ) แต่ตั้งแต่เทปที่ 2 เป็นต้นมาทางรายการเหลือพิธีกรเพียงคนเดียวคือ ปัญญา นิรันดร์กุล
แฟนพันธุ์แท้เป็นรายการตอบปัญหาที่ส่งเสริมความรู้ ความรัก ความคลั่งไคล้ และแสดงถึงอัจฉริยภาพในสาขาต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นบุคคล สิ่งของ สถานที่ วัฒนธรรม วรรณกรรม และเหตุการณ์ต่าง ๆ ด้วยการแข่งขันเรื่องราวนั้น ๆ มีไอเดียตั้งต้นจากการที่จิก ประภาส ชลศรานนท์ รองประธานของบริษัทเวิร์คพอยท์ได้ยินซูโม่ขิ่มเพื่อนร่วมรุ่นที่คณะสถาปัตย์ จุฬาฯ เล่าเรื่องสโมสรฟุตบอลลิเวอร์พูลที่เขาคลั่งไคล้ได้อย่างสนุกสนานและตื่นเต้นจึงมีความคิดที่อยากนำเรื่องราวของกลุ่มแฟนคลับต่าง ๆ ที่มีอยู่แล้ว มานำเสนอในรูปแบบของเกมโชว์
ปี พ.ศ. 2552 รายการแฟนพันธุ์แท้ได้ยุติการออกอากาศ เนื่องจากสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 ยกเลิกสัญญา
ในปี พ.ศ. 2555 รายการแฟนพันธุ์แท้กลับมาออกอากาศอีกครั้งทางช่องเดิม ได้เปลี่ยนผู้ดำเนินรายการเป็น กฤษณ์ ศรีภูมิเศรษฐ์ เริ่มออกอากาศวันที่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555 เสนอเป็นเทปแรกแทนรายการ SME ตีแตก หลังจากรายการแฟนพันธุ์แท้เว้นการแพร่สัญญาณไปเกือบ 3 ปี
ปี พ.ศ. 2556 รายการแฟนพันธุ์แท้ได้ถูกซื้อลิขสิทธิ์รายการไปผลิตที่ประเทศสวีเดนโดยใช้ชื่อว่า Fantasterna ออกอากาศทางช่อง (TV4)
ปี พ.ศ. 2558 รายการแฟนพันธุ์แท้ได้ถูกซื้อลิขสิทธิ์รายการไปผลิตที่สหราชอาณาจักรโดยใช้ชื่อว่า The Fanatics ออกอากาศทางช่อง สกาย-วัน (Sky-1)
ปี พ.ศ. 2559 ชื่อใหม่ว่า แฟนพันธุ์แท้ ซูเปอร์แฟน ได้เปลี่ยนผู้ดำเนินรายการอีกครั้งเป็น กันต์ กันตถาวร โดยเริ่มออกอากาศในวันศุกร์ที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2559 ทางช่องเวิร์คพอยท์
ปี พ.ศ. 2561 รายการแฟนพันธุ์แท้ได้กลับมาออกอากาศอีกครั้งในรูปแบบเดิม และ กันต์ กันตถาวร ได้รับหน้าที่ให้เป็นผู้ดำเนินรายการอีกครั้ง โดยเริ่มออกอากาศในวันศุกร์ที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2561 ทางช่องเวิร์คพอยท์
ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน รายการแฟนพันธุ์แท้มีการเปลี่ยนแปลงพิธีกรดังนี้
สิ่งที่ต่างกัน คือ ถ้ามีผู้เข้าแข่งขันมีคะแนนเท่ากัน จะมีรอบพิเศษ โดยพิธีกรจะอ่านคำถามหรือเปิดภาพขึ้นมา ผู้เข้าแข่งขันจะต้องกดไฟให้ติด ไฟติดที่ใครคนนั้นจะต้องตอบให้ถูก ตอบถูกเข้ารอบ แต่ถ้าตอบผิดจะต้องตกรอบทันทีสิ่งที่ต่างกัน คือ สำหรับ ปี 2013 มีการเปลี่ยนแปลงเพิ่มเป็น 5 รอบ และแต่ละรอบคำถามก็จะเปลี่ยนรูปแบบที่หลากหลายขึ้น
และสำหรับ ปี 2014 นั้น คำถามทั้งหมด 5 รอบจะเหมือนกับปี 2013 แต่มีการปรับการเล่นใหม่เมื่อจบ 1 รอบ ก็จะมีการสลับคนเล่นใหม่ เช่น รอบที่ 1 ผู้เข้าแข่งขันคนแรกจะเป็นคนเล่น เมื่อมาถึงรอบที่ 2 ผู้เข้าแข่งขันคนที่ 2 ก็จะเป็นคนเล่นคนที่ 1 (เดินไต่บันได) ทีละขั้น และเป็นอย่างนี้ไปเรื่อยๆจนกว่าจะครบ 5 รอบ ผู้เข้าแข่งขันที่มีคะแนนน้อยที่สุดจะตกรอบไป หากมีผู้เข้าแข่งขันที่คะแนนเสมอกัน จะต้องแย่งกันกดไฟเพื่อแย่งสิทธิ์ในการตอบ ผู้เข้าแข่งขันคนใดตอบผิดหรือตอบไม่ได้ภายใน 3 วินาที ก็จะตกรอบทันที
มีบางตอนที่ไม่ได้นำเกม 3 วินาทีมาเล่นโดยแฟนพันธุ์แท้ได้มีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการแข่งขันมาเป็นรูปแบบ สภาแฟนพันธุ์แท้ คือสภาที่มีสุดยอดแฟนพันธุ์แท้เรื่องต่าง ๆ ทั้งสิ้น 10 คนมาทำหน้าที่คัดเลือกผู้เข้าแข่งขันที่มานำเสนอความชื่นชอบของตัวเองต่อเรื่องนั้น ๆ ในเวลา 2 นาทีว่าจะเหมาะสมเป็นสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ในเรื่องนั้นหรือไม่โดยทั้ง 10 คนมีคนละ 1 คะแนนหากผู้เข้าแข่งขันคนใดได้ถึง 7 คะแนนหรือมากกว่านั้นก็จะได้ผ่านเข้าสู่รอบคลาสสิกเกมแต่หากผู้เข้าแข่งขันท่านใดได้คะแนนไม่ถึง 7 คะแนนก็ต้องตกรอบไป
เมื่อผู้เข้าแข่งขันได้เป็นสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ในเรื่องนั้นแล้วก็จะต้องเข้ามาแข่งต่อในรอบคลาสสิกเกมทั้งสิ้น 4 หมวดประกอบไปด้วย ซึ่งสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ต้องสุ่มเลือกหมวดคำถามจากทั้ง 4 หมวดหากสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ตอบถูกก็จะได้เข้าสู่รอบต่อไปหากสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ตอบผิดก็ต้องตกรอบไป
รอบที่ 1 - 3 วินาที
ผู้เข้าแข่งขันจะต้องตอบคำถามให้ได้ภายในเวลา 3 วินาที (ถ้าตอบผิดภายในเวลา 3 วินาที มีสิทธิ์ตอบใหม่ได้) โดยแบ่งเป็น 3 รอบ คำถาม 3 ชุดแบ่งเป็นรอบละชุดคำถาม ใครมีคะแนนน้อยที่สุดตกรอบ แต่หากผู้เข้าแข่งขันตอบผิดเท่ากันหรือไม่มีผู้ตอบผิดเลยต้องตอบคำถามสำรองเพื่อหาคนเข้ารอบ Action Game ต่อไป
รอบที่ 2 - Action Game
กติกาในรอบนี้ผู้เข้าแข่งขันทั้ง 4 คนต้องแย่งกันกดสัญญาณไฟเพื่อตอบคำถามของพิธีกรให้ถูกต้อง 1 ข้อ เพื่อเข้ารอบถาม-ตอบ รอบนี้ต้องการผู้เข้ารอบ 2 คน ถ้าเกิดมีผู้เข้าแข่งขันกดสัญญาณไฟได้แล้วตอบผิด พิธีกรจะเฉลยคำถามข้อที่ตอบผิดแล้วเริ่มถามคำถามข้อใหม่ โดยที่ผู้เข้าแข่งขันที่ตอบผิดเมื่อแย่งกดสัญญาณไฟแล้วไม่สามารถตอบผิดได้อีก ถ้าตอบผิดอีกครั้งตกรอบทันที ยกเว้นเกมจิ๊กซอว์และคุณสมบัติที่เมื่อใครตอบผิด พิธีกรจะไม่ถามคำถามข้อใหม่ ต้องเล่นต่อจนกว่าจะมีผู้ตอบถูก แต่ถ้าตอบผิดอีกครั้งใน 2 เกมนี้ตกรอบทันทีเช่นกัน (ใช้กฎเดียวกันกับปี 2012-2014)
รอบที่ 3 - ถาม-ตอบ
กติกาในรอบถาม-ตอบผู้เข้าแข่งขันทั้ง 2 จะต้องตอบคำถามจากทั้งหมด 6 คำถาม คนละ 3 ข้อ ผู้เข้าแข่งขันที่เข้ารอบมาก่อนมีสิทธิ์เล่นก่อน โดยถ้าหากในรอบนั้นผู้เข้าแข่งขันตอบถูกทั้งคู่หรือผิดทั้งคู่ต้องตอบคำถามข้อที่เหลือต่อ หากผู้เข้าแข่งขันคนใดตอบผิดและผู้เข้าแข่งขันอีกคนตอบถูก ผู้ตอบถูกจะได้เป็นสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ในเรื่องนั้นและได้ตอบคำถามเพื่อชิงของรางวัลสุดพิเศษในรอบคำถามสุดยอดแฟนพันธุ์แท้
สุดยอดแฟนพันธุ์แท้ คือ บุคคลที่ชนะเลิศการแข่งขันแต่ละสัปดาห์ หลังจากผ่านรอบชิงชนะเลิศแล้วจะต้องตอบคำถามสุดยอดแฟนพันธุ์แท้อีก 1 ข้อ โดยถ้าตอบถูกจะได้รับของที่ระลึกสุดพิเศษ และเงินรางวัลจากทางรายการ แต่ถ้าตอบผิดจะไม่ได้รับของรางวัลสุดพิเศษอะไรเลย และที่สำคัญ ผู้ชนะเลิศประจำสัปดาห์ที่ตอบคำถามสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ถูกต้องจะได้สิทธิ์เข้าแข่งขันสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปี (Fan of the year) ซึ่งในแต่ละปีจะมีการนำสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ในแต่ละสัปดาห์ของปีนั้น ๆ มาแข่งขันสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปี (ยกเว้นในปี 2000 ที่ไม่มีการแข่งขันสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปี แต่มีเป็นตอน รวมมิตร คือเอาทุกตอนในปี 2000 มารวมเอาไว้ด้วยกัน) ซึ่งมีดังนี้
รูปแบบการแจกของรางวัล มีดังนี้คือ รางวัลปกติ คือถ้วยรางวัลจากทางรายการ กับของสะสมที่ระลึกในแต่ละเรื่อง ซึ่งจะให้ทั้งผู้เข้าแข่งขันที่ตอบถูกและตอบผิด และรางวัลพิเศษ เป็นเงินรางวัลมูลค่า 100,000 บาท ซึ่งจะให้เฉพาะผู้เข้าแข่งขันที่ตอบถูกเท่านั้น โดยใช้รูปแบบนี้จนถึงวันที่ 30 มีนาคม ค.ศ. 2001
ต่อมาวันที่ 6 เมษายน ค.ศ. 2001 ได้เปลี่ยนรูปแบบใหม่ โดยของสะสมในแต่ละเรื่อง จะย้ายไปเป็นรางวัลพิเศษ ดังนั้น หากผู้เข้าแข่งขันตอบผิด จะได้รับเฉพาะรางวัลปกติ คือถ้วยรางวัลเท่านั้นแต่ของสะสมต่าง ๆ จะไม่ได้ โดยใช้รูปแบบนี้จนถึงวันที่ 8 มิถุนายน ค.ศ. 2001 และในวันที่ 15 มิถุนายน ค.ศ. 2001 ของรางวัลปกติได้เพิ่มอีก 1 รายการคือ ประกาศนียบัตรทองคำ และยกเลิกเงินรางวัล 100,000 บาท ซึ่งเป็นรางวัลพิเศษที่ให้เฉพาะผู้เข้าแข่งขันที่ตอบถูกเท่านั้น
นับตั้งแต่แฟนพันธุ์แท้ปี ค.ศ. 2012 หากผู้เข้าแข่งขันตอบผิด ทางรายการจะไม่ได้บันทึกภาพและออกอากาศฉากที่ผู้ดำเนินรายการแสดงความเสียดายต่อของรางวัลที่ผู้เข้าแข่งขันไม่ได้รับ เพื่อเป็นการปกป้องผู้เข้าแข่งขัน
และในปี ค.ศ. 2018 สุดยอดแฟนพันธุ์แท้ตอบถูกจะได้รับถ้วยรางวัลสุดยอดแฟนพันธุ์แท้และของรางวัลสุดพิเศษ แต่หากตอบผิดจะได้รับเพียงถ้วยแฟนพันธุ์แท้กลับไป ในปีนี้ไม่มีแฟนพันธุ์แท้แห่งปีเหมือนปี ค.ศ. 2000
ผู้เข้าแข่งขันแต่ละคนแข่งขันในเรื่องของตัวเอง โดยจะสุ่มลำดับการเล่นด้วยการจับลูกบอลซึ่งในลูกบอลจะระบุชื่อของผู้เล่นแต่ละคน จับออกมาเป็นชื่อของใคร คนนั้นจะต้องลงมาทำการแข่งขัน โดยแต่ละคนจะแข่งขันในเกม 4 หมวด แต่ละหมวดมีคะแนนเต็ม 25 คะแนน รวมทั้งสิ้น 100 คะแนน หากผู้เข้าแข่งขันสามารถทำคะแนนเต็ม 25 คะแนนได้ในหมวดใด จะได้รับรางวัลพิเศษ 10,000 บาท และหากผู้เข้าแข่งขันสามารถทำคะแนนเต็ม 100 คะแนนได้ จะได้รับรางวัลพิเศษ 100,000 บาท
หลังจบการแข่งขันของผู้เข้าแข่งขันทุกคน ผู้เข้าแข่งขันที่ได้คะแนนสูงสุด 5 อันดับแรก จะได้เข้าไปแข่งแฟนพันธุ์แท้แห่งปี รอบชิงชนะเลิศ
รูปแบบการแข่งขันจะเหมือนกับรอบแรก คือสุ่มจับลูกบอลหาผู้เล่นก่อน-หลังเหมือนเดิม แต่มีการเปลี่ยนแปลงกติกาคือผู้เข้าแข่งขันจะต้องเลือกเล่นหมวดใดหมวดหนึ่งเพียงหมวดเดียวจากทั้งหมด 4 หมวด (3 วินาที/คำถาม-คำตอบ/จิ๊กซอว์/คุณสมบัติ) ใครที่ได้คะแนนมากที่สุดจะได้เป็นสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปี ถ้ามีคะแนนสูงสุดเสมอกันตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ก็จะต้องแข่งขันกันอีกครั้ง โดยเลือกเล่นหมวดใดหมวดหนึ่งจากหมวดที่เหลือที่ผู้เล่นคนนั้น ๆ ยังไม่ได้เล่น หากยังเสมอกันเมื่อครบทั้ง 4 หมวดแล้ว จะมีการแข่งขันในหมวดพิเศษเพื่อตัดสินหาผู้ชนะสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปีหมายเหตุ : ปี ค.ศ. 2001 - 2014 ของรางวัลจากเบียร์ช้าง (เครื่องดื่มตราช้าง ในปัจจุบัน) และในปี ค.ศ. 2012 - 2014 หากผู้ที่เป็นสุดยอดแฟนพันธุ์แท้แห่งปีเป็นผู้ที่ตอบคำถามสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ประจำสัปดาห์ผิด จะได้รับของรางวัลสุดพิเศษประจำสัปดาห์ที่พลาดไปแล้วด้วยรายการแฟนพันธุ์แท้ถูกตั้งคำถามบ่อยครั้งถึงความถูกต้องของข้อมูล มีผู้โพสต์อินเทอร์เน็ตเว็บบอร์ด เช่น ในพันทิป.คอม ได้พิสูจน์ว่า รายการให้คำตอบผิดในหลายโอกาส ยิ่งไปกว่านั้น มีการกล่าวหาว่ารายการให้ข้อได้เปรียบแก่ผู้เข้าแข่งขันที่มีชื่อเสียง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในธุรกิจการแสดง เหนือบุคคลทั่วไปที่เข้าแข่งขันในหัวข้อเดียวกัน อย่างไม่ยุติธรรม