hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
โรนิง
โรนิน () คือชื่อเรียกของซามูไร ที่ไร้สังกัดในช่วงสมัยการปกครองระบบขุนนางของประเทศญี่ปุ่น (พ.ศ. 1728 – พ.ศ. 2411) เหตุที่ทำให้ซามูไรเหล่านี้กลายเป็นโรนิง มาจากการที่เจ้านายของพวกเขาล่มสลาย หรือสูญเสียความนิยมหรือสิทธิพิเศษไป เมื่อซามูไรไร้ผู้ที่เป็นเจ้านายของตนแล้ว เขาก็จะมิใช่ซามูไรอีกต่อไป เพราะคำว่า ซามูไร มีที่มาจากคำกริยาที่ว่า ""ซาบุเรา"" ซึ่งแปลว่า "รับใช้" ความหมายของซามูไรจึงแปลว่า "ผู้รับใช้" เมื่อไม่มีเจ้านาย พวกเขาก็ไม่ใช่ผู้รับใช้อีก
ความหมายตามตัวอักษรของคำว่า โรนิง คือ “คนคลื่น” ซึ่งหมายถึงคนที่ถูกเหวี่ยงไปมาโดยคลื่นในทะเล โดยช่วงเวลาของพวกเขาเริ่มต้นขึ้นในสมัยนาระและเฮอัง ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่กล่าวถึงข้าแผ่นดินหลาย ๆ คนที่หนีทัพออกมาจากเขตปกครองของเจ้านายตนเอง รวมไปถึงซามูไรที่สูญเสียเจ้านายของตนไปในสงครามด้วย
ในช่วงสมัยเอโดะ โชกุนได้ริบเอาที่ดินของไดเมียว (ผู้เป็นเจ้านายของเหล่าซามูไร) หลาย ๆ คนไป มีผลให้ซามูไรไร้เจ้านายและกลายเป็นโรนิง จำนวนของโรนิงในยุคนี้จึงเพิ่มสูงขึ้นอย่างมาก ซึ่งในยุคสมัยต่อมา เหล่าซามูไรเริ่มที่จะเปลี่ยนเจ้านาย รวมไปถึงเปลี่ยนสายอาชีพของตนได้ง่ายขึ้น และยังสามารถแต่งงานข้ามชนชั้นได้อีกด้วย แต่ระหว่างสมัยเอโดะ การกระทำเหล่านี้ของซามูไรเป็นสิ่งที่ถูกจำกัด และยังถูกสั่งห้ามไม่ให้สวามิภักดิ์ต่อเจ้านายคนอื่นถ้าไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้านายคนปัจจุบัน รวมไปถึงซามูไรชั้นล่างหลาย ๆ คน ที่มักจะยากจนและไม่มีทางเลือก ก็ถูกบังคับให้ลาออกหรือหนีจากเจ้านายของพวกเขาเอง
ในจำนวนของโรนินที่มีชื่อเสียง มิยาโมโตะ มุซาชิ นักดาบอันโด่งดังผู้มุ่งตามหาวิถีแห่งดาบ และกลุ่มโรนิงทั้งสี่สิบเจ็ด ก็เป็น 2 ชื่อที่อยู่ในจำนวนเหล่านั้นด้วย
แต่ในความเป็นจริงแล้ว การเป็นโรนิงถือเป็นการเสื่อมเสียชื่อเสียง ต่ำต้อย และเป็นเป้าให้ผู้อื่นเย้ยหยัน เนื่องจากว่าพวกเขาจะไม่มีฐานะและอำนาจอย่างซามูไรที่มีเจ้านาย และที่สำคัญพวกเขาจะต้องใช้ชีวิตอย่างไร้ค่าจ้างหรือค่าแรงอีกด้วย เพราะฉะนั้นการได้เป็นโรนิงจึงเป็นสิ่งไม่พึงปรารถนานักในหมู่นักดาบญี่ปุ่นสมัยนั้น
หลักฐานชิ้นหนี่งที่ยืนยันความรู้สึกต่ำต้อยของซามูไรที่ต้องกลายเป็นโรนิงได้อย่างดี คือบทบันทึกของลอร์ด เรเดสเดล ถึงโรนิงผู้หนึ่งที่ได้ฆ่าตัวตาย ณ สุสานแห่งกลุ่มโรนิงทั้งสี่สิบเจ็ด โดยโรนิงผู้นั้นได้ทิ้งข้อความเอาไว้ว่า เขาเกลียดการเป็นโรนิงและต้องการที่จะเป็นผู้รับใช้ของท่านไดเมียวแห่งโจชือเพียงผู้เดียวเท่านั้น แต่เมื่อเขาพยายามเข้าไปสวามิภักดิ์ก็กลับถูกปฏิเสธออกมา ทำให้เขาตัดสินใจฆ่าตัวตายในที่สุด
บทบาทของโรนิงในงานบันเทิงที่แต่งขึ้นมาหลาย ๆ งาน มักจะถูกแสดงรูปลักษณ์ออกมาในฐานะของโยญิมโบ หรือนักสู้รับจ้าง อย่างในภาพยนตร์เรื่อง "เดอะเซเว็นซามูไร (เจ็ดเซียนซามูไร) " และ "โยจิมโบ" ของอากิระ คูโรซาวะ ก็เป็นตัวอย่างของจิไดเงกิ (ภาพยนตร์ย้อนยุคของญี่ปุ่น) ที่เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางว่ามีโรนิงส่วนประกอบหลัก ส่วนเรื่องแต่งเรื่องอื่น ๆ อีกกว่าพันเรื่องของญี่ปุ่น ก็มักจะตั้งบริบทเวลาเอาไว้ในสมัยเอโดะ ซึ่งเป็นเวลาเดียวกันกับช่วงที่จำนวนโรนิงเพิ่มขึ้น จึงทำให้มีโรนิงเป็นตัวละครอยู่ด้วยเสมอ
ในวงการภาพยนตร์ตะวันตก บทบาทของโรนิงก็เข้าไปมีอิทธิพลอยู่ด้วยเช่นกัน ตัวอย่างเช่น ภาพยนตร์เรื่อง "แมนวิธโนเนม" ของ คลินท์ อีสท์วูด ตัวเอกของเรื่องก็มีบทบาทที่ใกล้เคียงกับบทบาทของโรนิง หรือเรื่อง "เดอะแมกนิฟิเซนท์เซเว็น (7 สิงห์แดนเสือ) " หรือเดอะ เซเว็น ซามูไร ที่นำมาสร้างใหม่ในแบบของตะวันตก ก็มีเรื่องราวเกี่ยวข้องกับคาวบอยพเนจรเจ็ดคนที่ถูกว่าจ้างให้ไปปกป้องเมืองจากกลุ่มโจรผู้ร้าย
นอกจากนั้น โรนิงยังได้ปรากฏตัวอยู่ในสื่ออื่น ๆ เช่น
หม่อมหลวงอภิมงคล โสณกุล
หม่อมหลวงอภิมงคล โสณกุล (30 เมษายน พ.ศ. 2521 — ) อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร รองโฆษกพรรคประชาธิปัตย์
เป็นบุตรชายของ หม่อมราชวงศ์จัตุมงคล โสณกุล อดีตผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย กับคุณหญิงบูลย์วิภา โสณกุล ณ อยุธยา (สกุลเดิม ทองไข่มุกข์)
หม่อมหลวงอภิมงคล มีชื่อเล่นว่า "ภิ" เคยทำงานเป็น เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน 6ว. สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงาน และเคยได้รับการประเมินให้เป็น ข้าราชการผู้มีผลสัมฤทธิ์สูง (Fast Track) คนเดียวของสำนักงานอีกด้วย
ในชีวิตส่วนตัว หม่อมหลวงอภิมงคลชอบการแข่งรถ โดยมีทีมของตัวเองในชื่อว่า "หม่อมเต่าเรสซิ่ง" และสมรสกับ นาเดีย นิมิตรวานิช พิธีกรและนักแสดงสาว ในวันที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2554 ที่โรงแรมโอเรียนเต็ล หลังจากคบหากันมาได้ระยะหนึ่ง
หม่อมหลวงอภิมงคล โสณกุล ได้รับฉายาจากสื่อมวลชนว่า "หล่อจิ๋ว" จากหน้าตาที่หล่อเหลา น่าเอ็นดู นอกจากนั้นหม่อมหลวงอภิมงคล โสณกุล ยังมีศักดิ์เป็นพระนัดดาในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุไรรัตนศิริมาน และพระปนัดดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระนครสวรรค์วรพินิต พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กับสมเด็จพระนางเจ้าสุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวีหม่อมหลวงอภิมงคล เป็น อดีต ส.ส.กรุงเทพมหานคร เขต 6 (เขตสัมพันธวงศ์ เขตบางรัก และเขตสาทรบางแขวง) ในสังกัด พรรคประชาธิปัตย์ ได้รับคะแนนเสียง 34,931 เสียง จากการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในประเทศไทย พ.ศ. 2548 ชนะนางอรทัย ฐานะจาโร ผู้สมัครจากพรรคไทยรักไทยไปได้
ต่อมาได้รับตำแหน่งรองโฆษกพรรคประชาธิปัตย์ และผู้อำนวยการสำนักงานกิจการเยาวชนของพรรคประชาธิปัตย์
ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในประเทศไทย พ.ศ. 2550 ได้รับเลือกเป็น ส.ส.กรุงเทพมหานคร เขต 1 (เขตดุสิต เขตพระนคร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย เขตสัมพันธวงศ์ เขตบางรัก เขตปทุมวัน เขตราชเทวี) สังกัด พรรคประชาธิปัตย์ อีกครั้ง คู่กับ นางสาวอรอนงค์ กาญจนชูศักดิ์ และ นางเจิมมาศ จึงเลิศศิริ ซึ่งได้รับเลือกตั้งทั้ง 3 คน
ต่อมาในการเลือกตั้งใน พ.ศ. 2554 ที่กลับมาใช้การเลือกตั้งแบบเขตเดียว เบอร์เดียวอีกครั้ง หม่อมหลวงอภิมงคลได้ลงสมัครรับเลือกตั้งในเขต 3 กรุงเทพมหานคร คือ เขตยานนาวา และเขตบางคอแหลม ก็ได้รับการเลือกตั้งอีกครั้ง หลังจากเดิมที่เคยตั้งใจว่าจะในเขต 2 คือ เขตปทุมวัน เขตบางรัก และเขตสาทร
ด้านชีวิตครอบครัวหม่อมหลวงอภิมงคล ได้สมรสกับนาเดีย นิมิตรวานิช นักแสดงหญิงชาวไทย ซึ่งมีพิธีแต่งงานไปเมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2554 ที่โรงแรมโอเรียนเต็ล ทั้งสองมีบุตรชาย 1 คน ชื่อ นพมงคล โสณกุล ณ อยุธยา (ชื่อเล่น นพ)
มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี
มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี () เป็นมหาวิทยาลัยในกลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏ ตั้งอยู่ที่จังหวัดกาญจนบุรี จัดตั้งขึ้นเป็นวิทยาลัยครูกาญจนบุรี เมื่อปี พ.ศ. 2516 เป็นมหาวิทยาลัยมาตรฐานสากล
เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2516 ได้มีการก่อตั้ง “วิทยาลัยครูกาญจนบุรี” สังกัดกรมการฝึกหัดครู กระทรวงศึกษาธิการ โดยการริเริ่มของพลโทชาญ อังศุโชติ ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ (ในขณะนั้น) มีบทบาทในการจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษาเพื่อพัฒนาท้องถิ่นตามนโยบายของรัฐบาล โดยรับผิดชอบเขตพื้นที่การศึกษา คือ จังหวัดกาญจนบุรี และจังหวัดสุพรรณบุรี ซึ่งเปิดรับนักศึกษารุ่นแรกปีการศึกษา 2519 ในหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาการศึกษา และได้พัฒนาหลักสูตรต่าง ๆ จนถึงระดับปริญญาตรีได้
ต่อมา ในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2535 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระราชทานนาม “สถาบันราชภัฏ” แทนชื่อ "วิทยาลัยครู" มีผลให้ "วิทยาลัยครูกาญจนบุรี" เปลี่ยนชื่อเป็น "สถาบันราชภัฏกาญจนบุรี" สังกัดสำนักงานสภาสถาบันราชภัฏ กระทรวงศึกษาธิการ
และเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2547 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงลงพระปรมาภิไภยในร่างพระราชบัญญัติ มหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2547 มีผลให้สถาบันราชภัฏกาญจนบุรีเปลี่ยนสภาพเป็น "มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี" ตั้งแต่วันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2547
นิติศาสตรบัณฑิต น.บ. 
รัฐประศาสนศาสตร์บัณฑิต รป.บ. 
ศิลปศาสตรบัณฑิต ศศ.บ.
ค่ายเพลง
ค่ายเพลง (record label) เป็นแบรนด์และเครื่องหมายการค้าที่เกี่ยวข้องกับการซื้อขาย เพลง (sound recording)และมิวสิกวีดีโอ
ค่ายเพลงเป็นบริษัทจัดการทั้งแบรนด์ และ เทรดมาร์ก ประสานงานกับฝ่ายโปรดักชั่น ฝ่ายผลิตสินค้า ฝ่ายจำหน่าย ฝ่ายประชาสัมพันธ์ และดำเนินการเกี่ยวกับเรื่องลิขสิทธิ์ทั้งเพลง (sound recording)และมิวสิกวิดีโอ, จัดการเกี่ยวกับ A&R, ดูแลสัญญาศิลปินและผู้จัดการศิลปิน
ค่ายเพลงใหญ่มีอยู่ 3 ค่ายคือ
ส่วนค่ายเพลงอื่น ๆ ถือว่าเป็นสังกัดอิสระ เช่น ค่าย แพลตตินั่ม, ค่ายเรดบีท (Red Beat)
ดูเพิ่ม รายชื่อค่ายเพลงในเมืองไทย
พระเจ้าโอมูกามาโอโย อึนยิมบา กาบามบา อิกูรู รูกิดีที่ 4
สมเด็จพระเจ้าโอมูกามาโอโย อึนยิมบา กาบามบา อิกูรู รูกิดีที่ 4 (His Royal Highness Omukama Oyo Nyimba Kabamba Iguru Rukidi IV) พระบรมราชสมภพในวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2535 หลังจากนั้น 3 ปีต่อมา ในวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2538 ทรงขึ้นดำรงตำแหน่งเป็นพระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรโตโร ในประเทศยูกันดา (โอมูกามา) ทำให้พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่มีพระชนมพรรษาน้อยที่สุดในโลก
ตั้งแต่วันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2553 เป็นต้นไป พระองค์จะมีพระราชอำนาจทางราชการงานเมือง ปกครองประชาชนชาวโตโรอย่างสมบูรณ์ ซึ่งผ่านต่อมาจากสมเด็จพระราชินีนาถเบสต์ ผู้เป็นพระราชมารดาที่เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ โดยมีพิธีนี้ได้มีการจัดงานฉลองขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ถึง 4 วัน 4 คืนติดต่อกัน ที่พระราชวังบนเขาของพระองค์ในเมืองฟอร์ต พอร์ทอล ซึ่งเป็นเมืองหลวงของโตโร โดยมีผู้นำจากมิตรประเทศหลายชาติร่วมเป็นสักขีพยานในครั้งนี้ อาทิ โตกเบ อาเฟเดที่ 14 ทำหน้าที่เป็นประธานในพิธี และมีสักขีพยานคือ 4 ผู้นำจากสาธารณรัฐกานา, มามา อักบลาตสุที่ 3 ราชินีแห่งโฮ บันโค, ชิยิเว มันต์ฟอมบี ราชินีแห่งเผ่าซูลูในแอฟริกาใต้ในพระนามของกษัตริย์สวาติแห่งสวาซิแลนด์ นอกจากนี้ยังมีบรรดาผู้แทนจากสาธารณรัฐเบนิน โกตดิวัวร์ คองโก มาลี มอริเตเนีย ซิมบับเว และอียิปต์ เข้าร่วมเป็นสักขีพยานอีกเป็นจำนวนมาก
โปรวินเชียลลีก
โปรวินเชียลลีก () หรือรู้จักในชื่อสั้นว่า โปรลีก เป็นการแข่งขันฟุตบอลระหว่างจังหวัดจาก 5 ภูมิภาคทั่วประเทศ จัดโดยการกีฬาแห่งประเทศไทย โดยทีมเข้าร่วม 60 ทีม จาก 5 ภูมิภาค เริ่มแข่งขันกันภายในภูมิภาค และผู้ชนะและรองผู้ชนะแต่ละภูมิภาคจะมาแข่งขันในรายการ แซตแชมเปียนชิพ (SAT Championship) และจะได้สิทธิในการไปร่วมเล่นในลีกฟุตบอล ไทยลีกดิวิชัน 2
โดยที่ในขณะนั้น ความนิยมในฟุตบอลลีกของไทยในเวลานั้น กระจายแค่อยู่ในวงจำกัดเพียงใน กรุงเทพมหานคร (ในปกติ ไทยลีก จะแข่งขันในสนามเป็นกลางหรือสนามเหย้าซึ่งส่วนใหญ่ ที่ตั้งจะอยู่ในเขตกรุงเทพฯและปริมณฑล) ทำให้มีความพยายามที่จะส่งเสริมฟุตบอลลีกให้มีความนิยมในเขตภูมิภาคมากขึ้น โดยมีการหารือกัน ที่จะจัดการแข่งขันฟุตบอลลีก ตามแผนพัฒนากีฬาแห่งชาติฉบับที่ 2 (2540 – 2544) ที่กำหนดไว้ในแผนงานหลักที่ 4 โดยสาระสำคัญ คือการพัฒนาฟุตบอลอาชีพในประเทศ ให้มีความนิยมในประเทศ และ สามารถพัฒนาเป็นกีฬาอาชีพได้
ทำให้ ทาง การกีฬาแห่งประเทศไทย ได้ทำการหารือกับ สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ โดยทาง จุรินทร์ ลักษณวิศิษฎ์ รมต.ประจำสำนักนายกรัฐมนตรี (กำกับดูแลการกีฬาแห่งประเทศไทย) และ วรวีร์ มะกูดี (เลขาธิการสมาคมฯ) ได้เห็นชอบที่จะจัดโครงการลีกอาชีพนำร่อง โดยเชิญทีมจากจังหวัดต่างๆ ที่ได้รับการคัดสรรมาทำการแข่งขันในระบบ ลีก โดยใช้ชื่อการแข่งขันว่า โปรวินเชียล ลีก ซึ่งทำการแข่งขันครั้งแรกในปี พ.ศ. 2542 โดยทางฝ่ายจัดการแข่งขันกำหนดให้ในการแข่งขัน 3 ปีแรกจะไม่มีการตกชั้น
จนกระทั่ง ปี 2546 จึงได้มีการแบ่งระดับการแข่งขัน โดย มี โปรวินเชี่ยลลีก ดิวิชั่น 1 ("โปรลีก 1") และ โปรวินเชี่ยลลีก ดิวิชั่น 2 ("โปรลีก 2") ซึ่งทีมท้ายตารางโปรลีก 1 จะถูกลดชั้นไปเล่นในโปรลีก 2 ในขณะเดียวกันทีมชนะเลิศจากโปรลีก 2 จะมีสิทธิร่วมเล่นใน โปรลีก 1 ด้านโปรลีก 2 จะมีการคัดเลือกทีมจังหวัด โดยแบ่งตามภูมิภาค 5 ภาคทั่วประเทศ โดยทีมชนะเลิศและรองชนะเลิศในแต่ละภาค จำนวน 10 ทีม (2 ทีมจากแต่ละภูมิภาค) จะเข้ามาแข่งขันรอบสุดท้าย โดยมีลักษณะเหมือนกับ การแข่งขันฟุตบอลในกีฬาแห่งชาติ รอบคัดเลือก
ต่อมาในปี 2549 การกีฬาแห่งประเทศไทย และ กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ได้จัดการแข่งขันเอง และใช้ชื่อการแข่งขันว่า โปรเฟสชั่นนอล ลีก ("โปรลีก") และได้มีการจัดทำ บันทึกช่วยจำ การจัดการแข่งขันฟุตบอลอาชีพของประเทศไทย ระหว่าง การกีฬาแห่งประเทศไทย กับสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ ซึ่งเป็นเอกสารข้อตกลงในการรวมลีก ทั้ง โปรลีก และ ไทยลีก เข้าไว้ด้วยกัน ทำให้โปรลีก แปรสภาพเป็นการแข่งขัน แซต แชมเปียนชิพ ("SAT Championship") โดยมีลักษณะการแข่งขันคล้ายคลึงกับ โปรลีก 2 โดยที่ทีมชนะเลิศและรองชนะเลิศ จะได้สิทธิในการไปร่วมเล่นในลีกฟุตบอล ไทยลีกดิวิชัน 2
ต่อมาเมื่อทาง สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ ได้มีการปรับโครงสร้าง ไทยลีกดิวิชัน 2 ให้เป็น ลีกภูมิภาค ซึ่งเป็นไปตามบันทึกข้อตกลง จึงทำให้โปรลีก ถูกรวมเข้ากับลีกภูมิภาคในเวลาต่อมา
สโมสรฟุตบอลจังหวัดเชียงใหม่
สโมสรฟุตบอลจังหวัดเชียงใหม่ เป็นสโมสรฟุตบอลอาชีพจากจังหวัดเชียงใหม่ ปัจจุบันกำลังแข่งขันอยู่ในไทยลีก
สโมสรฟุตบอลจังหวัดเชียงใหม่ ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2542 โดยส่งลงแข่งขันนาม สมาคมกีฬาจังหวัดเชียงใหม่ และได้ทำการแข่งขันใน โปรวินเชียลลีก ตั้งแต่ปีแรกที่มีการก่อตั้งลีก
ปี พ.ศ. 2552 สโมสรได้ปรับโครงสร้างครั้งใหญ่ พร้อมตั้งฉายาใหม่"พยัคฆ์ล้านนา" ให้แก่สโมสร และจบอันดับที่ 9 ในลีกภูมิภาคโซนภาคเหนือ ได้สิทธิ์เลื่อนชั้นแข่งขัน ไทยลีกดิวิชั่น 1 ใน พ.ศ. 2554 จากการจบอันดับ 2 ของสาย เอ โดยหลังจากนั้นทีมได้ตกชั้นลงไปแข่งขันในไทยลีกดิวิชั่น 2
จนปี พ.ศ. 2556 ได้กลับมาแข่งขันในไทยลีกดิวิชั่น 1 อีกครั้ง แต่ในช่วงครึ่งหลังของฤดูกาล 2556 ประธานสโมสร อุดรพันธ์ จันทร์วิโรจน์ ประกาศถอนทีมไม่ร่วมแข่งขันต่อในฤดูกาลนั้น โดยหลังจากการหารืออย่างยาวนาน ประธานสโมสรจึงตัดสินใจส่งทีมร่วมแข่งขันต่อไป
ภาษายิดดิช
ภาษายิดดิช (ภาษายิดดิช: ייִדיש, Yiddish, = "Jewish") เป็นภาษากลุ่มเยอรมัน มีผู้พูดทั่วโลก 3 ล้านคนเขียนด้วยอักษรฮีบรู กำเนิดจากวัฒนธรรมอาสเกนาซี ที่พัฒนาขึ้นเมื่อราวพ.ศ. 1500 ในยุโรปกลางและยุโรปตะวันออก และแพร่กระจายไปยังประเทศอื่นด้วยการอพยพ ในครั้งแรกเรียกภาษานี้ว่า loshn-ashkenaz (ภาษาอาสเกนาซี) ในด้านการใช้ ภาษานี้เรียก mame-loshn (สำเนียงแม่) เพื่อให้ต่างจากภาษาฮีบรูและภาษาอราเมอิกที่เรีกว่า loshn-koydesh (สำเนียงศักดิ์สิทธิ์) คำว่า”ยิดดิช” เริ่มใช้เมื่อราว พ.ศ. 2300 แบ่งเป็นสองสำเนียงคือยิดดิชตะวันตกกับยิดดิชตะวันออก สำเนียงตะวันออกยังคงใช้อยู่ในปัจจุบัน ต่างจากสำเนียงตะวันตกที่มีอิทธิพลจากภาษากลุ่มสลาวิก
วัฒนธรรมอาสเกนาซีมีรากฐานในช่วงพ.ศ. 1500 ในยุโรปกลางและยุโรปตะวันออก ชื่อนี้มาจาก Ashkenaz ชื่อของชาวยิวในยุคกลางในเขตที่ปัจจุบันอยุ่ในประเทศเยอรมัน ชนกลุ่มนี้เข้ากับชาวคริสต์ในเยอรมันไม่ได้สนิท ดินแดนนี้รวมถึงตอนเหนือของฝรั่งเศสไปจนถึงขอบเขตชาวยิวเชื้อสายสเปนที่กินพื้นที่เข้ามาถึงฝรั่งเศสตอนใต้ ต่อมาเขตนี้ได้ขยายออกไปทางตะวันออกด้วย
ภาษาแรกของชาวยิวในยุโรปคือภาษาอราเมอิก (Kast, 2004) ซึ่งเป็นภาษาของชาวยิวในปาเลสไตน์และเมโสโปเตเมีย ในสมัยโรมัน ชาวยิวในโรมและอิตาลีใต้ใช้ภาษากรีก ซึ่งต่อมาได้มีอิทธิพลต่อภาษายิดดิชด้วย ผู้พูดในอาสเกนาซีได้รับอิทธิพลจากภาษาเยอรมันจนถือว่าเป็นสำเนียงของภาษาเยอรมัน
หลักฐานเก่าสุดเป็นหนังสือภาษาฮีบรูในพ.ศ. 1815 ซึ่งมีคำจากภาษาเยอรมันปนอยู่น้อย คำจากภาษาเยอรมันเริ่มเข้ามามากในช่วงพ.ศ. 1900 – 2000
ภาษายิดดิชตะวันตกมีการใช้น้อยลงในช่วง พ.ศ. 2300 ซึ่งเนื่องมาจากการที่ผู้พูดภาษาเยอรมันมองว่าภาษายิดดิชเป็นภาษาที่ถูกบิดเบือน และจากการฟื้นตัวขึ้นอีกครั้งของภาษาฮีบรู ทำให้ภาษายิดดิชตะวันตกเหลือใช้แต่ในผู้ที่สนิทกันเท่านั้น ในทางตะวันออกที่ส่วนใหญ่ชาวยิวยังเป็นทาส ยิดดิชเป็นคำที่นักวิชาการใช้แสดงถึงความเป็นยิว ในช่วง พ.ศ. 2433 – 2453 จัดเป็นยุคทองของวรรณกรรมยิดดิช ซึ่งเกิดขึ้นพร้อมกับการพัฒนาของภาษาฮีบรูใหม่ เพื่อใช้เป็นภาษาพูดและคำบางคำมีอิทธิพลต่อภาษายิดดิช
ในช่วงพ.ศ. 2443 ภาษายิดดิชปรากฏชัดในฐานะของภาษาหลักในยุโรปตะวันออก มีการใช้ในวรรณคดีและภาพยนตร์มาก เป็นภาษาราชการภาษาหนึ่งของรัฐไบโลรัสเซียในโซเวียต การศึกษาของชาวยิวในหลายประเทศหลังสงครามโลกครั้งที่ 1 ใช้ภาษายิดดิชมากขึ้น (โดยเฉพาะในโปแลนด์) มีการตั้งสมาคมวิทยาศาสตร์ยิดดิช เมื่อ พ.ศ. 2468 และเป็นภาษากลางของชาวยิวในยุโรปตะวันออก ซึ่งปฏิเสธลัทธิไซออนิสต์ และต้องการรักษาวัฒนธรรมยิวไว้ในยุโรป ส่วนภาษาฮีบรูสมัยใหม่เป็นภาษาหลักของชาวยิวในขบวนการไซออนิสต์
ในสงครามโลกครั้งที่ 2 มีผู้พูดภาษายิดดิชราว 11 – 13 ล้านคน (Jacobs, 2005) การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิวลดจำนวนผู้พูดภาษายิดดิชลงไปมาก งานทางวิชาการและศาสนาที่ใช้ภาษายิดดิชถูกทำลาย ผู้พูดภาษายิดดิชรอดชีวิตเพียงราวล้านคน (ส่วนใหญ่อยู่ในอเมริกา) และจากความเข้มงวดในการใช้ภาษาเดียวของขบวนการไซออนิสต์ทำให้ผู้พูดภาษายิดดิชลดจำนวนลง เหมือนที่ภาษายิดดิชตะวันตกเคยเป็นมาก่อน
ในปัจจุบัน ภาษายิดดิชเป็นภาษาของชนส่วนน้อยในมอลโดวา และสวีเดน แต่จำนวนผู้พูดยังมีรายงานที่แตกต่างกัน ข้อมูลล่าสุดเท่าที่หาได้คือ
ภาษายิดดิชมีการเปลี่ยนแปลงอย่างมากในพุทธศตวรรษนี้ ผู้พูดในอิสราเอลจะยืมคำจากภาษาฮีบรู ส่วนผู้พูดในสหรัฐและอังกฤษจะยืมคำจากภาษาอังกฤษทำให้การสื่อสารระหว่างผู้พูดภาษายิดดิชที่อยู่คนละประเทศทำได้ยากขึ้น
ชุมขนชาวฮาเรคิมใช้ภาษายิดดิชในพิธีกรรมทางศาสนา แม้ว่าจะพูดภาษาฮีบรูได้ และสนับสนุนให้บุตรหลานเรียนภาษายิดดิช มีการแปลคัมภีร์เป็นภาษายิดดิชด้วย
ภาษาหมิ่นใต้
ภาษาหมิ่นใต้, ภาษาหมิ่นหนาน เป็นสำเนียงของภาษาจีน ใช้พูดทางใต้ ของมณฑลฝูเจี้ยน และบริเวณใกล้เคียง และโดยลูกหลานของผู้อพยพจากบริเวณนี้เข้าไปยังบริเวณอื่นๆทั่วโลก โดยทั่วไปภาษาหมิ่นใต้เป็นชื่อเรียกโดยชาวจีนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สำเนียงหนึ่งในภาษานี้เรียกภาษาไต้หวัน อยู่ในกลุ่มภาษาหมิ่น ของภาษาจีน โดยปกติไม่สามารถเข้าใจกันได้กับภาษาหมิ่นตะวันออก ภาษาจีนกวางตุ้ง และภาษาจีนกลาง
ภาษาหมิ่นใต้ใช้พูดทางใต้ของมณฑลฝูเจี้ยนและทางตะวันออกของมณฑลกวางตุ้ง รวมทั้งเกาะไหหลำ สำเนียงฮกโลของภาษานี้ถือเป็นภาษาประจำชาติของไต้หวันเรียกภาษาไต้หวัน ผู้พูดภาษาหมิ่นใต้มีมากในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ทั้งใน ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ มาเลเซีย อินโดนีเซีย และ ไทย ภาษาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ส่วนหนึ่งมาจากเขตเจ้าซานในกวางตุ้งและพูดภาษาหมิ่นใต้สำเนียงแต้จิ๋ว นอกจากนี้ภาษาหมิ่นใต้ยังเป็นภาษาแม่ของชาวจีนในฟิลิปปินส์อีกราว 98.5 % ซึ่งพูดสำเนียงลันนัง ประเทศไทยพูดกันมากในจังหวัดภูเก็ตและบริเวณโดยรอบ ซึ่งพูดสำเนียง ปีนังฮกเกี้ยน เป็นสำเนียงที่พูดในปีนัง ซึ่งเดิมเป็นสำเนียงของเมืองฉวนโจว และ เป็นต้นภาษาทำให้เกิดภาษาไทยบ้าบ๋าภูเก็ต ซึ่งมีคำยืมในภาษาหมิ่นใต้ (สำเนียงจวนโจว) จำนวนมาก
ภาษาหมิ่นใต้ไม่มีรูปแบบมาตรฐาน ผู้พูดภาษานี้จะเรียนการอ่านภาษาจีนกลางในโรงเรียน ไม่มีการพัฒนาระบบการเขียนเป็นของตนเอง จนในปัจจุบันจึงมีการพัฒนาระบบการเขียนที่เป็นมาตรฐานคือใช้อักษรจีนและอักษรโรมัน
มีพยัญชนะ 19 เสียง เป็นตัวสะกดได้ 9 เสียง สระมี 12 เสียง ไม่มีความแตกต่างระหว่างสระเสียงสั้นกับสระเสียงยาว วรรณยุกต์มี 5 เสียง
เรียงประโยคแบบประธาน-กริยา-กรรม ไม่มีการผันคำกริยาตามกาล
เป็นสำเนียงหลักในภาษาหมิ่นหนาน ยังแตกออกเป็นอีกหลายสำเนียงย่อยในแต่ละท้องถิ่น เป็นภาษาที่พูดกันในบริเวณทางตอนใต้ของมณฑลฮกเกี้ยน
เป็นสำเนียงที่พูดกันในเมืองโฉวได้รับอิทธิพลจากสำเนียงฮกโล๋
เป็นสำเนียงที่พูดกันในเกาะไหหลำ ชายฝั่งอ่าวตังเกี๋ย และเวียดนามบางส่วน
อักษรกันนาดาโบราณ
อักษรกันนาดาโบราณ บางครั้งเรียก อักษรกันนาดา-เตลุกุ ความแตกต่างระหว่างอักษรกันนาดาโบราณ กับ อักษรกันนาดาและอักษรเตลูกู ในปัจจุบันเริ่มปรากฏเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 13 และเปลี่ยนแปลงมาเรื่อยๆจนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 19 ที่ระบบการพิมพ์เริ่มเข้าสู่อินเดีย อย่างไรก็ตาม อักษรเตลูกูและอักษรกันนาดา ยังคล้ายคลึงกันมาก บางครั้งเรียกอักษรกันนาดาโบราณว่า อักษรกานารีสโบราณ
สโมสรฟุตบอลจังหวัดนครราชสีมา
สโมสรฟุตบอลนครราชสีมา มาสด้าเอฟซี ตามชื่อผู้สนับสนุน) เป็นสโมสรฟุตบอลอาชีพในประเทศไทยโดยเป็นทีมจากจังหวัดนครราชสีมา ปัจจุบันเล่นอยู่ในไทยลีก ฤดูกาล 2561 ได้ใช้สนามกีฬาเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 ที่มีความจุ 25,000 คน และสามารถขยายเพิ่มเป็น 45,000 ที่นั่งได้ในอนาคต
สมัยก่อนทีมฟุตบอลโคราชที่แข่งโปรลีกฯ มี ฉายาว่า "สตริงเรย์" เหตุเพราะสมัยก่อน กองบิน 1 มีรถถังคอมมานโด สติงเรย์ หรือเรียกอีกชื่อในวงการทหารว่า "เจ้ากระเบนธงจู่โจม" จำนวนมาก และกองทัพบก นำเข้าประจำการมา 106 คัน และ ทีมงานที่ส่งทีมเข้าร่วมการแข่งขันฟุตบอลสมัยนั้น โดยส่วนใหญ่เป็นทหารอยู่ในกองทัพ จึงได้เลือกใช้ชื่อว่า "นครราชสีมาสตริงเรย์" ต่อมาได้เปลี่ยนโลโก้และฉายาใหม่ ชื่อว่า "สวาทแคท" หรือ "เจ้าแมวพิฆาต" ซึ่งแต่เดิมนั้นโลโก้นครราชสีมาเป็นรูปรถถัง และได้เปลี่ยนเป็นรูปแมวสีสวาดซึ่งเป็นสัตว์ประจำท้องถิ่นโคราช มาจนถึงปัจจุบัน
สโมสรฟุตบอลจังหวัดจันทบุรี
ภาพ:Logo_of_Chanthaburi_F.C.png
สโมสรฟุตบอลจังหวัดจันทบุรี เป็นสโมสรฟุตบอลอาชีพในประเทศไทยโดยเป็นทีมจากจังหวัดจันทบุรี ปัจจุบันแข่งขันในไทยลีก 4
วันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2553 เวลา 10.00 น. นายธนภณ กิจกาญจน์ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดจันทบุรี คณะผู้บริหาร สมาชิกองค์การบริหารส่วนจังหวัดจันทบุรี พร้อมด้วยคณะผู้บริหารสมาคมกีฬาจังหวัดจันทบุรี ร่วมเปิดงานแถลงข่าว เปิดตัวทีมฟุตบอลจังหวัดจันทบุรี เข้าร่วมการแข่งขันฟุตบอลดิวิชั่น 1 ฤดูกาล 2010 ณ ห้องประชุมองค์การบริหารส่วนจังหวัดจันทบุรี
ซึ่งสโมสรฟุตบอลจันทบุรี ได้เข้าร่วมการแข่งขันฟุตบอลอาชีพไทยแลนด์ลีก ดิวิชั่น 1 มาตั้งแต่ พ.ศ. 2550 โดยที่ผ่านมานั้น ทาง องค์การบริหารส่วนจังหวัดและสมาคมกีฬาจังหวัดเป็นผู้สนับสนุนงบประมาณ แต่ในปีนี้ ทาง องค์การบริหารส่วนจังหวัดจันทบุรี ได้มอบหมายให้ทางบริษัทแคช ทูเดย์ จำกัด เป็นผู้ดำเนินการส่งนักกีฬาเข้าแข่งขัน ทางบริษัทฯ จึงได้ดำเนินการจดทะเบียนสโมสรฟุตบอลจันทบุรี เป็นนิติบุคคล ตามกฎของ เอเอฟซี เรียบร้อยแล้ว ด้วยทุนจดทะเบียน 10 ล้านบาท โดยใช้ชื่อว่า "บริษัทแคช ทูเดย์ จันทบุรี เอฟซี จำกัด" โดยมีนายไวพจน์ มงคลรัตนานนท์ เป็นประธานสโมสร นายมรุต รัตนสัจธรรม เป็นผู้จัดการทีม พร้อมด้วยทีมบริหารมืออาชีพ ที่เข้ามาร่วมกันบริหารงานอย่างเป็นระบบ
ในปี 2553 ทางบริษัท ทุ่มงบประมาณกว่า 30 ล้านบาท หวังได้เลื่อนชั้นขึ้นไปเล่นในลีกสูงสุดของประเทศในฤดูกาล 2011 โดยได้ดึง วิฑูรย์ กิจมงคลศักดิ์ อดีตนักฟุตบอลทีมชาติไทยมาเป็นผู้ฝึกสอน และยังคงใช้นักเตะท้องถิ่นขวัญใจชาวจันทบุรี อย่างเช่น สองพี่น้องมัสบูงอ ทั้งศิริศักดิ์ และ สิทธิชัย รวมถึงนักเตะคนอื่นๆอย่าง พิทักษ์ พิทักษ์โกศล ,เกย่า แยงกี้ ฯลฯ และยังได้ซื้อตัวนักเตะจากทีมต่าง ๆ มาเสริมทัพให้แข็งแกร่งขึ้น เช่น ธาดา คีละลาย ,ไกรเกียรติ เบียดตะคุ จากบางกอกกล๊าส ประสงค์ พันธุ์สวัสดิ์ ,ออสเซียน นิสซิม จากเพื่อนตำรวจ แต่ก็ยังไม่ประสบความสำเร็จ
สำหรับในฤดูกาล 2554 สโมสรได้ทุ่มเงินกว่า 35 ล้านบาท คว้าตัวนักเตะฝีเท้าดี โดยมีสมชาย ชวยบุญชุม อดีตหัวหน้าผู้ฝึกสอนเอสซีจี สมุทรสงคราม เป็นประธานเทคนิค และมีครองพล ดาวเรืองเป็นหัวหน้าผู้ฝึกสอน แต่ยังไม่ประสบความสำเร็จ ทางบริษัทแคชทูเดย์จึงคืนสิทธิ์การทำทีมให้กับองค์การบริหารส่วนจังหวัดจันทบุรี โดยในปี 2555 ได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มทุนประเทศมาเลเซีย
ในปี2560 จันทบุรีเอฟซีได้เปลี่ยนแปลงทีมครั้งใหญ่และใช้ อาทิตย์ คำอ่อน เป็นหัวหน้าฝึกสอน และพาจันทบุรีจบในอันดับ 1 ในโซนภาคตะวันออก แต่ไปตกม้าตายตอน รอบมินิลีก อดผ่านเข้าไปเล่นใน ไทยลีก3
ปี2561 ได้เปลี่ยนแปลงผู้เล่นและโค้ชผู้ฝึกสอนโดยใช้เด็ก จันทบุรีทั้งหมด ผสมกับต่างชาติ และได้ วิวัฒน์ สิริโภไคย มาเป็นโค้ชผู้ฝึกสอน ได้จบในอันดับ 2ของโซนภาคตะวันออก และผ่านไปในรอบ แชมป์เปียนส์ลีกตอนบน
สโมสรฟุตบอลสุราษฎร์ธานี
สโมสรฟุตบอลจังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นสโมสรฟุตบอลอาชีพในประเทศไทยโดยเป็นทีมจากจังหวัดสุราษฎร์ธานี ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2542 ในปัจจุบันเล่นใน ไทยลีก 3
สมาคมกีฬาแห่งจังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้รับการเทียบเชิญจาก การกีฬาแห่งประเทศไทย และ สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทย ให้เข้าร่วมทำการแข่งขัน โปรวินเชียลลีก ครั้งแรก ในปี 2542 โดยมี วิสุทธิ์ สุทธินุ่น เป็นประธานสโมสรคนแรก โดยได้เริ่มส่งทีมจังหวัด เข้าร่วมการแข่งขันมาโดยตลอด และไม่เคยตกชั้นจากโปรลีกเลย ขณะเดียวกัน ผลงานของทีมในตอนนั้น ส่วนใหญ่จะอยู่โซนท้ายตารางมากกว่า
ต่อมาทาง สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ และ การกีฬาแห่งประเทศไทย ได้มีนโยบายในการรวมลีกเข้าด้วยกัน โดยที่ทีมได้ถูกจัดให้แข่งในระดับ ดิวิชั่น 1 2550 สโมสรจึงได้เปลี่ยนชื่อเป็น สโมสรฟุตบอลจังหวัดสุราษฎร์ธานี เพื่อเป็นรากฐานในการยกระดับสโมสรสู่ระดับอาชีพ โดยมีการตั้งกลุ่มเชียร์ก็คือ Ultra Tapee และ Cheer Roosterสนามกีฬากลางจังหวัดสุราษฎร์ธานี ภายในประกอบด้วย อัฒจันทร์ 3 ด้าน รวมความจุ ประมาณ 10,000 คน ดังนี้ 1. ด้านตะวันตกฝั่งมีหลังคา เป็นอัฒจันทร์ ที่มีที่นั่งของประธาน นอกจากนี้ที่นั่งจะเป็นเก้าอี้นั่งอย่างดี สภาพสวยงาม สีของที่นั่ง มี 2 สี คือสีแสด และสีเหลือง ซึ่งถือว่าเป็น สีประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี และสีประจำสโมสรฟุตบอล สุราษฎร์ฯ รูสเตอร์ 2. ด้านตะวันออกฝั่งคบเพลิง 3. ด้านเหนือฝั่งสกอร์บอร์ด นอกจากนี้ยังมีสิ่งอำนวยความสะดวก ประกอบไป ด้วย 1. ห้องพักนักกีฬา 2 ห้อง คือ ห้องพักนักกีฬา ทีมเหย้า และห้องพักนักกีฬาทีมเยือน พร้อมห้องอาบน้ำและห้องน้ำ นักกีฬา 2. ห้องพักผู้ตัดสิน 1 ห้อง 3. ห้องพักเจ้าหน้าที่ 1 ห้อง 4. ศูนย์ ฟิตเนส พร้อมอุปกรณ์ออกกำลังกายที่ทันสมัยและครบครัน
ชุด ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 2559
ฟ้าใส ศักดิ์กรีรินทร์
ฟ้าใส ศักดิ์กรีรินทร์ มีชื่อจริงว่า สุรศักดิ์ มะกอแด เกิดที่อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นชาวไทยภูเขาเชื้อสายกะเหรี่ยง
ฟ้าใส เป็นนักมวยหมัดหนัก แต่มีจุดอ่อนคือ ออกหมัดช้า เคยติดอันดับรองแชมป์โลกอันดับ 3 มีโอกาสขึ้นชกกับมาร์ติน ออนอริโอ รองอันดับ 4 ชาวฟิลิปปินส์ เพื่อหาผู้ชนะไปชิงแชมป์โลกรุ่นจูเนียร์ไลต์เวต สหพันธ์มวยนานาชาติ (IBF) ภาคบังคับกับฮวน คาร์ลอส ซัลกาโด (เจ้าของตำแหน่งชาวเม็กซิกัน ณ เวลานั้น) เมื่อปลายปี พ.ศ. 2554 ผลปรากฏว่าฟ้าใสเป็นฝ่ายแพ้คะแนนลงมาอย่างไม่เป็นเอกฉันท์ 2-1 เสียง ทำให้พลาดโอกาสชิงแชมป์โลกไปอย่างน่าเสียดาย ถึงแม้ต่อมา ฟ้าใสจะไม่เคยชิงหรือป้องกันแชมป์ย่อยของสถาบัน IBF อีกเลย และยังเบนเข็มไปชิงแชมป์ย่อยสถาบันสภามวยโลก (WBC) อีก แต่กลับไม่หลุดไปจากอันดับของ IBF มิหนำซ้ำอันดับกลับขยับขึ้นจากอันดับ 9 ขึ้นมาอยู่อันดับ 5 อีก
ต่อมา ฟ้าใสยังได้รับโอกาสอีกครั้งเมื่อได้พบกับ แรนเซส บาร์เตเลมี รองแชมป์อันดับ 2 ชาวคิวบา ในวันศุกร์ที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2556 (ตรงกับเช้าวันเสาร์ 22 มิถุนายน ตามเวลาในประเทศไทย) ที่สังเวียนมวยคอนเวนชั่นเซ็นเตอร์ เมืองมินนิแอโปลิส รัฐมินนิโซตา สหรัฐอเมริกา โดยผู้ชนะจะขึ้นเป็๋นรองแชมป์โลกอันดับ 1 เพื่อรอชิงแชมป์โลกในภาคบังคับกับ อาร์เกนิส เมนเดซ แชมป์โลกชาวโดมินิกันต่อไป ผลการชกปรากฏว่า ฟ้าใสเป็นฝ่ายแพ้น็อกไปเพียงยกที่ 2 เท่านั้นเมื่อเป็นฝ่ายโดนหมัดตัดลำตัวเข้าที่ชายโครง
สิงห์ดำ ช.วัชรินทร์
สิงห์ดำ ช.วัชรินทร์ หรือ นายพิทักษ์ ก้องเจริญ
เมืองฟ้าเล็ก เกียรติวิเชียร
เมืองฟ้าเล็ก เกียรติวิเชียร หรือนายมรกต ลาวันนา สถิติการชก 27 ครั้ง ชนะ 16 (น็อค 10) แพ้ 11
สุพรชัย เจริญเมือง
สุพรชัย เจริญเมือง หรือนายสุพร อุดม เกิดเมื่อ 12 เมษายน พ.ศ. 2481 ที่จังหวัดชลบุรี สถิติการชก 4 ครั้ง ชนะ 1 แพ้ 3
ในวัยหนุ่ม สุพรชื่นชอบมวยสากลมากจึงมาขอหัดมวยกับ ชาย ร.ส.พ. อดีตนักมวยชื่อดัง ขึ้นชกครั้งแรก เป็นฝ่ายแพ้คะแนนบรรจง อุดมศักดิ์ แต่สุพรชัยก็ยังไม่ท้อขึ้นชกต่อไป ชนะ จำเริญ นภาพล และเชวงศักดิ์ จิตปรีชาได้ และสู้กับสายเพชร ยนตรกิจได้อย่างสูสี ก่อนจะเป็นฝ่ายแพ้คะแนน แต่พอชกแพ้คะแนน สุรัตน์ชัย ศ.บางคอแหลม ฟอร์มการชกก็ตกต่ำลง จนในที่สุดครูชายจึงให้เลิกชกมวยสากล ให้มาชกมวยไทยแทน
ต่อมา ครูชายยุบค่าย ร.ส.พ. ไป สุพรชัยจึงมาอยู่ค่ายเจริญเมือง การขึ้นชกมวยไทยของสุพรชัยประสบความสำเร็จมากกว่ามวยสากล ชนะคู่ชกที่มีชื่อเสียงหลายราย เช่น พรศักดิ์ แหลมฟ้าผ่า นิมิต เลือดเมืองใต้ วีระเดช ส.ลูกพิทักษ์ เมื่ออิ่มตัวในแบบมวยไทย สุพรชัยหันมาชกมวยสากลอีกครั้ง ปรากฏว่าประสบความสำเร็จมากกว่าครั้งแรก โดยชนะ เดชฤทธิ์ อิทธิอนุชิต ได้ครองแชมป์มวยสากลรุ่นจูเนียร์เวลเตอร์เวทของเวทีราชดำเนิน จากนั้น ชกแพ้คะแนนอภิเดช ศิษย์หิรัญแบบสูสี และชนะคะแนนอดุลย์ ศรีโสธร แต่เมื่อขึ้นชกกับ เฟล เปรดันซา จากฟิลิปปินส์ สุพรชัยกลับเป็นฝ่ายแพ้คะแนนไปขาดลอย ขึ้นชิงแชมป์ OPBF ที่ว่างก็เป็นฝ่ายแพ้คะแนน ลาร์รี่ ฟลาเวียโน่อีก
เมื่อไม่ประสบความสำเร็จ สุพรชัยจึงตัดสินใจแขวนนวม หลังจากแขวนนวมแล้ว เขามีอาการบาดเจ็บที่ดวงตา ต้องพักรักษาตัว ต่อมาได้ทำงานที่องค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย
อิศรศักดิ์ พันท้ายนรสิงห์
อิศรศักดิ์ พันท้ายนรสิงห์ หรือนายวีระ ฤกษ์สะอาด สถิติการชก 14 ครั้ง ชนะ 4 (น็อค 1) เสมอ 3 แพ้ 7
สมเกียรติ เกียรติเมืองยม
สมเกียรติ เกียรติเมืองยม เป็นนักมวยสากลรุ่นซูเปอร์เฟเธอร์เวท สถิติการชก 13 ครั้ง ชนะ 2 เสมอ 1 แพ้ 10
บริเวณแห้งแล้ง
บริเวณแห้งแล้ง หรือ ทะเลทราย () เป็นบริเวณแผ่นดินแห้งแล้งซึ่งเกิดหยาดน้ำฟ้าน้อยและทำให้สภาพการดำรงชีพไม่เอื้อสำหรับพืชและสัตว์ ประมาณหนึ่งในสามของพื้นผิวดินของโลกแห้งแล้งหรือกึ่งแห้งแล้ง ซึ่งรวมเขตขั้วโลกด้วยซึ่งเกิดหยาดน้ำฟ้าน้อย และบ้างเรียก "บริเวณแห้งแล้งเย็น" บริเวณแห้งแล้งสามารถจำแนกได้โดยปริมาณหยาดน้ำฟ้าที่ตก อุณหภูมิ สาเหตุของการกลายเป็นบริเวณแห้งแล้ง (desertification) หรือโดยที่ตั้งภูมิศาสตร์
สนอง ร.ส.พ.
สนอง ร.ส.พ. หรือนายสนอง อาจทวีกุล เกิดเมื่อ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2475 ที่ จังหวัดบุรีรัมย์ สถิติการชก 20 ครั้ง ชนะ 10 (น็อค 10) เสมอ 2 แพ้ 8 เป็นนักมวยที่หมัดซ้ายหนักโดยธรรมชาติ แต่ไม่มีผู้สนับสนุนเขาอย่างจริงจัง เป็นนักมวยที่มีชื่อเสียงรุ่นเดียวกับ โผน กิ่งเพชรแต่ไม่เคยชกกัน
สนองเริ่มชกมวยตั้งแต่อายุ 17 ปี เคยครองแชมป์มวยสากลรุ่นแบนตัมเวทของเวทีราชดำเนินและเคยเป็นรองแชมป์โลกรุ่นแบนตัมเวทเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2498 เมื่อชนะน็อค ลิตเติล ซีซาร์ ยก 2 ที่ มะนิลา แต่ก็ถูกปลดออกจากตำแหน่งรองแชมป์โลกเมื่อชกแก้มือกับซีซาร์อีกครั้งและเป็นฝ่ายแพ้น็อคในยกที่ 2 โดยที่สนองไม่เคยได้ชิงแชมป์โลก
สนองมีโอกาสชิงแชมป์ OPBF ถึงสองครั้งแต่ไม่สำเร็จ ครั้งแรกชิงที่เวทีราชดำเนิน แพ้คะแนนเลียว เอสปิโนซ่า ทั้งๆที่ชกเลียวลงไปให้กรรมการนับเก้าได้ก่อนในยกที่ 2 แต่สู้ฝีมือของเลียวไม่ได้ เมื่อน็อคไม่ลงจึงแพ้คะแนนไป อีกครั้งหนึ่งสนองได้ไปชิงแชมป์ OPBF รุ่นแบนตัมเวทที่ มะนิลา ฟิลิปปินส์ แพ้ฟาล์ว เกอิชิ โคมูจิ ยก 6 ไปอย่างน่าเสียดาย
จนกระทั่ง พ.ศ. 2502 สนองมีโอกาสไปชกที่ญี่ปุ่นภายใต้การจัดของโอซามุ โอกูจิ สนองได้ชก 4 ครั้ง ชนะ 3 เสมอ 1 จนเป็นที่กล่าวขวัญในญี่ปุ่นจนหนังสือพิมพ์ญี่ปุ่นตั้งฉายาให้ว่า “หมัดซ้ายฆาตกร” และหนังสือพิมพ์เดอะโคคูมินไทม์ฉบับวันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2503 ได้ลงชีวประวัติของสนองด้วย
เมื่อกลับมาจากญี่ปุ่น สนองยังไม่ค่อยได้ขึ้นชกเท่าใดนักเพราะหาคู่ชกยาก จนกระทั่งเขาแพ้คะแนนแดงน้อย ศรีโสธร ทางฝ่ายแดงน้อยจึงแสดงความประสงค์จะชิงแชมป์เวทีราชดำเนินรุ่นแบนตัมเวทที่สนองครองอยู่ ผลปรากฏว่าสนองพยายามลดน้ำหนักให้ลงมาอยู่ในพิกัดรุ่นแบนตัมเวทจนถึงกับต้องส่งโรงพยาบาล สนองจึงตัดสินใจสละแชมป์และแขวนนวมเลิกชกมวยไปในที่สุด
เสมา กล้าศึก
เสมา กล้าศึก นักมวยสากลชาวไทย สถิติการชก 2 ครั้ง แพ้ 1 เสมอ 1 
เสมาเป็นนักมวยไทยที่มีชื่อเสียงมาในยุคก่อน พ.ศ. 2500 หลังจากที่อิ่มตัวในแบบมวยไทย ได้หันมาชกมวยสากล แต่มีบันทึกสถิติการชกมวยสากลไว้ใน Boxrec.com เพียงสองครั้ง คือไปชิงแชมป์ OPBF รุ่นมิดเดิลเวทเมื่อ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2498 แพ้คะแนน ฮาชิโร ทัตสุมิ ที่ฟิลิปปินส์ และมาชกกับสมเดช ยนตรกิจที่เวทีราชดำเนินเมื่อ 4 มีนาคม พ.ศ. 2499 ผลปรากฏว่าเสมอกันไป
ศักดิ์นิรันดร์ ทวินส์ยิม
ศักดิ์นิรันดร์ ทวินส์ยิม
เปาโล ศิษย์โสภา
เปาโล ศิษย์โสภา หรือนายกีรติ นิยง เกิดเมื่อ 16 กันยายน พ.ศ. 2525 สถิติการชก 16 ครั้ง ชนะ 8 (น็อค 3) เสมอ 1 แพ้ 7
สำราญศักดิ์ สิงห์มนัสศักดิ์
สำราญศักดิ์ สิงห์มนัสศักดิ์ หรือนายโอภาส เนียมเปรม เป็นชาวจังหวัดเพชรบูรณ์  เกิดเมื่อ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2526 สถิติการชก 55 ครั้ง ชนะ 34(น็อค 26)เสมอ 1 แพ้ 20
โป่งขาม ช.สมพงษ์
โป่งขาม ช.สมพงษ์ สถิติการชก 14 ครั้ง ชนะ 7 (น็อค 3) แพ้ 7
ผู้รักษาประตู
ผู้รักษาประตู () เป็นตำแหน่งในการเล่นกีฬาหลายประเภทมีหน้าที่ป้องกันไม่ให้ทีมฝ่ายตรงข้ามทำคะแนนได้ โดยการป้องกันลูกบอลหรืออุปกรณ์อื่นเข้าสู่ประตู กีฬาที่มีผู้รักษาประตูได้แก่ ฟุตบอล ฮอกกี้ ไอซ์ฮอกกี้ โปโลน้ำ ลาครอสส์ ฟุตซอล
ในการแข่งขันฟุตบอล อักษรย่อของผู้รักษาประตูคือ GK
กีฬาฟุตบอลนั้น เป็นกีฬาที่ผู้เล่นทุกคนจะใช้เท้า, ส่วนของขา และหัว ในการเล่นบอล โดยที่ผู้เล่นจะไม่อนุญาตให้ใช้มือหรือแขนในการหยิบ เคาะ ปัด หรือสัมผัสบอลเป็นอันขาด แต่ผู้รักษาประตูสามารถทำได้ (ในกรอบที่จำกัดเท่านั้น ซึ่งในสนามฟุตบอลจะมีการตีกรอบให้เห็น เรียกว่า กรอบเขตโทษ ถ้าอยู่นอกเขตโทษของทีมตัวเองผู้รักษาประตูก็จะไม่สามารถใช้มือได้เหมือนผู้เล่นคนอื่นๆ) การแต่งกายของผู้รักษาประตูนั้นสามารถแต่งกายยังไงก็ได้ตามอิสระ (กติกาบอกเพียงแต่ว่า ผู้รักษาประตูให้ใส่เสื้อสีอะไรก็ได้ที่ไม่เหมือนกับสีของผู้เล่นทั้ง 2 ฝ่าย) สามารถที่จะใส่กางเกงขายาว หรือหมวกได้ แต่ยังไงก็ตามเครื่องแต่งกายที่ผู้รักษาประตูนิยมใส่กันคือถุงมือ (จริงๆ แล้วไม่มีกติกาบังคับว่าผู้รักษาประตูต้องใส่ถุงมือ แต่ถุงมือเป็นอุปกรณ์ที่ดีในการช่วยลดการบาดเจ็บของมือและนิ้วในขณะรับลูก)
ตามกฎกติกาของฟุตบอลนั้นกำหนดไว้ว่า ทีมๆ หนึ่งสามารถส่งผู้เล่นลงสนามได้ไม่เกิน 11 คน และต้องไม่ต่ำกว่า 7 คน ซึ่งหนึ่งในนั้นบังคับว่าต้องเป็นผู้รักษาประตู และในทีมๆ หนึ่งห้ามส่งผู้เล่นทำหน้าที่เป็นผู้รักษาประตูในสนามเกิน 1 คน และเวลาที่ผู้เล่นบาดเจ็บหนัก ถ้าเป็นผู้เล่นโดยทั่วๆ ไปบาดเจ็บจะถูกแพทย์สนามหามออกนอกสนามแล้วหลังจากที่ผู้เล่นนั้นถูกหามออกนอกสนามเป็นที่เรียบร้อยแล้ว เกมจะดำเนินต่อไป แต่ในกรณีของผู้รักษาประตูเจ็บหนักนั้นกรรมการจะเป่าหยุดเกมแล้วจึงปฐมพยาบาล ถ้าผู้รักษาประตูที่บาดเจ็บเล่นไหวเกมจึงจะดำเนินต่อ ถ้าไม่ไหวจึงจะมีการเปลี่ยนตัว
จากที่บอกไว้ว่า แต่ละทีมต้องมีผู้รักษาประตูลงสนามเสมอ ในกรณีที่ผู้รักษาประตูเจ็บหนักไม่สามารถลงเล่นต่อได้ต้องเปลี่ยนตัวให้ผู้รักษาประตูสำรองลงสนามแทน (ในรายชื่อตัวสำรองตามปกติผู้จัดการทีมจะใส่ชื่อผู้รักษาประตูเอาไว้ด้วยเสมอ) ถ้าเกิดกรณีฉุกเฉินจริงๆ เช่น ในทีมใช้โควตาเปลี่ยนตัวผู้เล่นจนครบโควตาแล้วเกิดเหตุการณ์ที่ผู้รักษาประตูในทีมเจ็บหนักหรือถูกใบแดงไล่ออกจากสนาม ในทีมก็จะมีการแต่งตั้งผู้เล่นคนหนึ่งในสนามเป็นผู้รักษาประตูแทน (ในภาษาฟุตบอลเรียกว่า ผู้รักษาประตูจำเป็น)
ปกติแล้วผู้จัดการทีมทั่วๆ ไปมักจะไม่นิยมเปลี่ยนตัวผู้รักษาประตูมือ 1 ออกจากสนามโดยที่ไม่มีเหตุผลจำเป็น (เช่นผู้รักษาประตูมือ 1 เจ็บหนัก, ได้รับใบแดง, หรือเสียประตูโดยความผิดพลาดมากเกินไป) และปกติผู้รักษาประตูมือ 1 มักจะใส่เสื้อหมายเลข 1 จริงๆ แล้วไม่มีกฎตายตัวว่าผู้รักษาประตูต้องใส่เบอร์ 1 แต่ทีมฟุตบอลในโลกเกือบทั้งหมด เบอร์ 1 มักจะเป็นของผู้รักษาประตู ในทีมบางทีมผู้เล่นที่ไม่ใช่ผู้รักษาประตูใส่เบอร์ 1 ซึ่งมีน้อยมาก (เช่น เอ็ดการ์ ดาวิดส์ เป็นต้น)
พงษ์ศักดิ์ เหรียญทวนทอง
พงษ์ศักดิ์ เหรียญทวนทอง นักมวยสากลสมัครเล่นทีมชาติไทยระหว่าง พ.ศ. 2541 - 2543 และขึ้นชกมวยสากลอาชีพ สถิติการชก 6 ครั้ง ชนะ 1 แพ้ 5 
พงษ์ศักดิ์ขึ้นชกมวยสากลสมัครเล่นติดทีมชาติไทยมาก่อน และรับราชการทหารเรือติดยศจ่าโท ได้เหรียญทองแดงกีฬาเอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 13 ในรุ่นไลท์เวลเตอร์เวท และติดทีมชาติไปแข่งขันกีฬาโอลิมปิก ปี พ.ศ. 2543 (ค.ศ. 2000) ที่ซิดนีย์ ออสเตรเลียแต่ไม่ได้เหรียญรางวัล
จากนั้นพงษ์ศักดิ์จึงหันมาชกมวยสากลอาชีพ ขึ้นชกครั้งแรกเมื่อ 9 มีนาคม พ.ศ. 2548 ชนะคะแนน เดชา ก่อเกียรติยิม แต่เมื่อชกแก้มือกับเดชาในอีกสามเดือนต่อมา พงษ์ศักดิ์เป็นฝ่ายแพ้คะแนนไป จากนั้น พงษ์ศักดิ์ได้ไปชิงแชมป์ PABA รุ่นไลท์เวทที่อินโดนีเซียเมื่อ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2548 แพ้คะแนน ดัวดี้ บาฮารี ไม่ได้แชมป์ หลังจากนั้น พงษ์ศักดิ์ขึ้นชกมวยสากลในไทยอีก 2 ครั้ง แพ้รวด จากนั้น ไปชกที่คาซักสถาน เมื่อ 24 มีนาคม พ.ศ. 2550 ก็เป็นฝ่ายแพ้คะแนน เบห์ซอด นาเบียฟ ไปอีก จากนั้น พงษ์ศักดิ์ก็แขวนนวมไป
เลิศศิลา สิงห์มนัสศักดิ์
เลิศศิลา สิงห์มนัสศักดิ์ สถิติการชก 10 ครั้ง ชนะ 5 (น็อค 2) แพ้ 5
เสรีนิยม
เสรีนิยม () เป็นปรัชญาการเมืองหรือมุมมองทางโลกซึ่งตั้งอยู่บนความคิดเสรีภาพและความเสมอภาค นักเสรีนิยมยอมรับมุมมองหลากหลายขึ้นอยู่กับความเข้าใจหลักการเหล่านั้น แต่โดยทั่วไปสนับสนุนความคิดอย่างเสรีภาพในการพูด เสรีภาพสื่อ เสรีภาพทางศาสนา ตลาดเสรี สิทธิพลเมือง รัฐบาลฆราวาส ความเสมอภาคทางเพศและการร่วมมือระหว่างประเทศ
ทีแรก เสรีนิยมเป็นขบวนการทางการเมืองต่างหากระหว่างยุคเรืองปัญญา เมื่อได้รับความนิยมในหมู่นักปรัชญาและนักเศรษฐศาสตร์ในโลกตะวันตก เสรีนิยมปฏิเสธความคิดซึ่งสามัญในเวลานั้น เช่น เอกสิทธิ์แบบสืบเชื้อสาย ศาสนาประจำชาติ สมบูรณาญาสิทธิราชและเทวสิทธิ์ของกษัตริย์ มักยกย่องจอห์น ล็อก นักปรัชญาสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 17 ว่าเป็นผู้ก่อตั้งเสรีนิยมเป็นประเพณีปรัชญาต่างหาก ล็อกแย้งว่ามนุษย์มีสิทธิธรรมชาติในชีวิต เสรีภาพและทรัพย์สิน และตามสัญญาสังคม รัฐบาลต้องไม่ละเมิดสิทธิเหล่านี้ นักเสรีนิยมคัดค้านอนุรักษนิยมประเพณีและมุ่งเปลี่ยนสมบูรณาญาสิทธิ์ในการปกครองเป็นประชาธิปไตยแบบมีผู้แทนและหลักนิติธรรม
นักปฏิวัติผู้โด่งดังในการปฏิวัติอันรุ่งโรจน์ การปฏิวัติอเมริกา และการปฏิวัติฝรั่งเศสใช้ปรัชญาเสรีนิยมเพื่ออ้างความชอบธรรมการโค่นสิ่งที่มองว่าเป็นการปกครองทรราชด้วยอาวุธ เสรีนิยมเริ่มลามอย่างรวดเร็วโดยเฉพาะหลังการปฏิวัติฝรั่งเศส ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 มีการตั้งรัฐบาลเสรีนิยมในประเทศต่าง ๆ ทั้งในทวีปยุโรป อเมริกาใต้และอเมริกาเหนือ ในช่วงนี้คู่แข่งอุดมการณ์หลัก คือ อนุรักษนิยม แต่ภายหลังเสรีนิยมรอดการท้าทายทางอุดมการณ์วสำคัญจากคู่แข่งใหม่อย่างฟาสซิสต์และลัทธิคอมมิวนิสต์ ระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 20 ความคิดเสรีนิยมยิ่งลามอีกเมื่อประชาธิปไตยเสรีนิยมเป็นฝ่ายชนะสงครามโลกทั้งสองครั้ง ในทวีปยุโรปและอเมริกา การสถาปนาเสรีนิยมสังคม (social liberalism) เป็นองค์ประกอบสำคัญของการขยายรัฐสวัสดิการ ปัจจุบัน พรรคการเมืองเสรีนิยมยังครองอำนาจและอิทธิพลทั่วโลก
VJ
VJ หรือ vj สามารถหมายถึง
Llmpnk) เมืองในประเทศแองโกลา
ปลานวลจันทร์ทะเล
ปลานวลจันทร์ทะเล หรือ ปลานวลจันทร์ (; ) เป็นปลาทะเลชนิดหนึ่งที่สามารถอาศัยในน้ำกร่อยหรือน้ำจืดได้ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า "Chanos chanos" อยู่ในวงศ์ Chanidae ซึ่งถือเป็นปลาเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในวงศ์นี้และสกุลนี้
ปลานวลจันทร์ทะเลมีรูปร่างเพรียวยาว เกล็ดเล็กละเอียดสีเงินแวววาว ครีบหางเว้าลึก ครีบท้องและครีบหลังเล็ก เป็นปลาที่มีความปราดเปรียวว่องไว พบได้ตามชายฝั่งทะเลแถบอบอุ่นทั่วภูมิภาคของโลก มักอยู่รวมกันเป็นฝูง กินอาหารได้แก่ ปลาอื่น ๆ ที่มีขนาดเล็กกว่า และสัตว์น้ำชนิดอื่น ๆ รวมถึงสาหร่ายทะเลด้วย มีขนาดโตเต็มที่ยาวได้ถึง 1.5 เมตร ในประเทศไทยพบมากที่แถบจังหวัดเพชรบุรี, ประจวบคีรีขันธ์, ชุมพร และบางส่วนในจังหวัดตราด โดยมีการสำรวจพบครั้งแรกที่บ้านคลองวาฬ อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
ลูกปลาวัยอ่อนจะเข้ามาอาศัยเจริญเติบโตในป่าชายเลน ในราวเดือนเมษายน–พฤษภาคม การที่จะนำลูกปลาไปเลี้ยงในบ่อเพื่อเป็นปลาเศรษฐกิจจะกระทำในช่วงเวลานี้ โดยปลาจะวางไข่ในเวลากลางคืน ไข่เป็นแบบไข่ลอย มีสีเหลืองอ่อน ใช้เวลาฟักเป็นตัวประมาณ 36 ชั่วโมง ลูกปลาในระยะแรกจะมีลำตัวใส และจะพัฒนาการเหมือนตัวเต็มวัยในอายุราว 21 วัน ใช้เวลาเลี้ยงประมาณ 7 เดือนก็สามารถจับขายได้ ในต่างประเทศ เช่น ประเทศฟิลิปปินส์มีการเลี้ยงอย่างแพร่หลาย และยังส่งลูกปลาไปจำหน่ายยังต่างประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา, ไต้หวัน ที่นั่นนิยมรับประทานปลานวลจันทร์ทะเลด้วยการแปรรูปเป็นลูกชิ้นเนื้อปลา ส่วนหัวและท้องนิยมต้มใส่ขิงรับประทาน สำหรับชาวฟิลิปปินส์จะรู้จักปลาชนิดนี้เหมือนที่ชาวไทยรู้จักปลาทู นอกจากจะใช้บริโภคเป็นปลาเศรษฐกิจแล้ว ยังนิยมตกเป็นเกมกีฬาและเลี้ยงเป็นปลาสวยงามด้วย
การเพาะเลี้ยงปลานวลจันทร์ทะเลในประเทศไทย เริ่มต้นเมื่อปี พ.ศ. 2508 จากการที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงมีพระราชกระแสรับสั่งให้มีการเพาะเลี้ยงปลานวลจันทร์ทะเลในเชิงพาณิชย์ หลังจากที่ได้ทรงรับการทูลเกล้าฯถวายพันธุ์ปลานิลจากมงกุฎราชกุมารอะกิฮิโตะแห่งญี่ปุ่นแล้ว จึงเริ่มมีการเพาะเลี้ยงโดยมีการนำปลาส่วนหนึ่งที่จับได้จากธรรมชาติไปทดลองเลี้ยงในอ่างเก็บน้ำเขาเต่า อำเภอหัวหิน ในโครงการพระราชดำริ และนำลูกปลาไปปล่อยคืนสู่ธรรมชาติ แต่ด้วยองค์ความรู้ทางการประมงในขณะนั้นยังมีไม่เพียงพอ เรื่องการเพาะเลี้ยงปลานวลจันทร์ทะเลก็ได้ถูกลืมเลือนหายไป จนกระทั่งในวโรกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษาเมื่อปี พ.ศ. 2544 จึงทรงมีรับสั่งเรื่องปลานวลจันทรทะเลอีกครั้ง กรมประมงจึงได้ทำการศึกษาและปฏิบัติอย่างจริงจัง จนกระทั่งประสบความสำเร็จในปี พ.ศ. 2553 จนกระทั่งปี พ.ศ. 2556 จึงเริ่มถ่ายองค์ความรู้นี้แก่ชาวประมงเกษตรกรได้ นอกจากการบริโภคสดแล้ว ปลานวลจันทร์ทะเลยังสามารถแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ได้ เช่น ปลากระป๋อง, ลูกชิ้น, ปลานวลจันทร์ทะเลตากแห้งหรือแดดเดียว, ปลานวลจันทร์ทะเลต้มเค็ม หรือทำเป็นน้ำยารับประทานคลุกกับขนมจีน เป็นต้น
ปลานวลจันทร์ทะเลยังมีชื่อเรียกอื่น ๆ ว่า "ปลาดอกไม้", "ปลาชะลิน" หรือ "ปลาทูน้ำจืด" เป็นต้น
ปลาอินทรีทะเลสาบเขมร
ปลาอินทรีทะเลสาบเขมร (; เขมร: ត្រីស្បៃកា, ត្រីបីកា; ) เป็นปลาทะเลชนิดหนึ่งที่สามารถอาศัยในน้ำกร่อยหรือน้ำจืดได้ อยู่ในวงศ์ปลาอินทรี (Scombridae)
มีรูปร่างเพรียวยาว หัวแหลม ปากมีฟันแหลมคม ครีบหางเว้าลึก ครีบท้องและครีบหลังแหลมและมีรอยหยักไปจรดครีบหาง ชายครีบเป็นสีดำ ปลายครีบอกหรือครีบอกมนกลมไม่แหลม ลำตัวสีเทาเงินเหลือบเขียว ลำตัวไม่มีลวดลายหรือแต้มจุดเหมือนปลาอินทรีชนิดอื่น อาศัยอยู่ตามชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก ตั้งแต่สหรัฐอเมริกาแถบชายฝั่งแปซิฟิก, ญี่ปุ่น, จีน, เวียดนาม และพบบางส่วนเข้ามาอาศัยในแหล่งน้ำจืด ที่ปากแม่น้ำโขง และทะเลสาบเขมรด้วย โดยพบได้ตั้งแต่น้ำตกคอนพะเพ็งในลาวไปจนถึงจังหวัดกระแจะและพนมเปญในกัมพูชา ในประเทศไทยพบได้บ้างแถบจังหวัดจันทบุรี และมีการตกได้ที่เกาะราชาน้อย จังหวัดภูเก็ต เมื่อปลายเดือนมีนาคม ค.ศ. 2018 โดยนักตกปลานายอานนท์ แดงสวัสดิ์ น้ำหนักมากกว่า 72.5 กิโลกรัม เป็นปลากินเนื้อที่ล่าเหยื่อเป็นอาหาร ซึ่งได้แก่ ปลาและสัตว์น้ำขนาดเล็ก
มีความยาวได้ถึง 2.18 เมตร หนักได้ถึง 80 กิโลกรัม (หนักที่สุดพบ 131 กิโลกรัม เมื่อปี ค.ศ. 2006) นับเป็นปลาอินทรีชนิดที่มีขนาดใหญ่ที่สุด แต่มักสับสนกับปลาอินทรีญี่ปุ่น ("S. niphonius") ที่พบในทะเลจีนใต้
เป็นปลาเศรษฐกิจใช้เพื่อการบริโภค ตกเป็นเกมกีฬา และเลี้ยงเป็นปลาสวยงามด้วย
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2549
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2549 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 123 ตอนที่ 102 ก ณ วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2549 มี 39 มาตรา เป็นรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราวที่หัวหน้าคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขเป็นผู้รับสนองพระบรมราชโองการ หลังจากที่ได้กระทำการรัฐประหารเป็นผลสำเร็จ เมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2549
คณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (คปค.) ได้แต่งตั้งทีมงานนักกฎหมายเพื่อร่างรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราวนี้ ซึ่งเริ่มต้นประกอบด้วยมีชัย ฤชุพันธุ์ ซึ่งเป็นผู้ร่างรัฐธรรมนูญหลายฉบับ, บวรศักดิ์ อุวรรณโณ และวิษณุ เครืองาม แต่หลังการประกาศชื่อ สองคนนี้ได้ลาออกเนื่องจากได้รับเสียงวิจารณ์ว่าเคยร่วมงานกับขั้วอำนาจเก่าของรัฐบาลทักษิณ ชินวัตร
ภายหลังนายมีชัยได้ลาออกจากการเป็นหัวหน้าทีมร่างรัฐธรรมนูญ โดย คปค. ได้แต่งตั้งจรัญ ภักดีธนากุล ซึ่งในช่วงนั้นดำรงตำแหน่งเลขาธิการประธานศาลฎีกา ทำหน้าที่แทน
หน่วยงานที่ตั้งขึ้นใหม่จากรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พ.ศ. 2549
ฟาโรห์ทุตโมสที่ 1
ฟาโรห์ทุตโมสที่ 1ในตลอดรัชสมัยของฟาโรห์ทุตโมสที่ 1 ได้ทรงนำกองทัพรุกเข้าพิชิตเมืองใหญ่น้อยในเขตปาเลสไตน์และซีเรีย จากนั้นจึงได้บุกเข้าทำลายศูนย์อำนาจของชาวนิวเบียที่ยู่ทางใต้จนราบคาบ แล้วจัดการกวาดต้อนแรงงานก่อนจะผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิอียิปต์
ทุตโมสที่ 1ได้ทรงยกทัพลึกลงไปกว่าฟาโรห์องค์ใดๆ ในสมัยก่อนหน้า และทรงกลับสู่อียิปต์โดยมีร่างไร้ชีวิตของผู้นำชาวนิวเบียห้อยมากับหัวเรือ เป็นการประกาศพระราชอำนาจและเตือนสติผู้ที่หวังมาท้าทายพระองค์ไปในตัว ฟาโรห์ทุตโมสที่ 1 สั่งให้สร้างอาคารและสลักพระนามแผ่นจารึกทั่วแผ่นดิน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในดินแดนแถบนิวเบียที่พระองค์ที่พึ่งจะพิชิตได้ ขณะเดียวกันก็ทรงประกาศความศรัทธาแด่เทพ อมุน-เร ด้วยการเสริมซุ้มประตูศิลามหึมาและลานกว้างของพระองค์เข้าไปยังมหาวิหารคาร์นัก
มหาวิทยาลัยวาเซดะ
มหาวิทยาลัยวาเซดะ () หรือมักจะเรียกย่อว่า โซได (早大) เป็นมหาวิทยาลัยเอกชนตั้งอยู่ในเขตชินจูกุในโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2425 (ค.ศ. 1882) ถือว่าเป็นหนึ่งในมหาวิทยาลัยชั้นนำที่มีชื่อเสียงมากที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศญี่ปุ่น และอยู่ในลำดับต้น ๆ ของการจัดอันดับมหาวิทยาลัยในประเทศญี่ปุ่น
วาเซดะมีชื่อเสียงในด้านเศรษฐศาสตร์ บริหารธุรกิจและรัฐศาสตร์ และในด้านอื่นหลายด้านซึ่งวาเซดะมักจะถูกเทียบกับมหาวิทยาลัยเคโอที่มีชื่อเสียงมากเช่นกันในญี่ปุ่น ซึ่งทั้งสองมหาวิทยาลัยจะมีกีฬาเบสบอลแข่งกันของทั้งสองมหาวิทยาลัย ในลักษณะเดียวกับการแข่งขันพายเรือระหว่างมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดและเคมบริดจ์ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยชั้นนำของอังกฤษ
มหาวิทยาลัยวาเซดะยังอยู่ในกลุ่มมหาวิทยาลัยชั้นนำ Tokyo 6 Universities Alliance ซึ่งเทียบเคียงได้กับกลุ่มมหาวิทยาลัยไอวีลีกในประเทศสหรัฐอเมริกา
มหาวิทยาลัยวาเซดะเริ่มต้นขึ้นจากวิทยาลัยโตเกียวเซ็มมงกักโก เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2425 ก่อนที่จะมีการเลือกใช้ชื่อนี้ มหาวิทยาลัยเป็นที่รู้จักในหลายชื่อ เช่นวาเซดากักโก หรือทตสึกากักโก หลังจากที่ได้มีการเลือกสถานที่ตั้งที่บ้านของผู้ก่อตั้งในหมู่บ้านวาเซดะ และที่ตั้งของโรงเรียนในหมู่บ้านทตสึกะตามลำดับแล้ว เมื่อประมาณปี 2525 ผู้คนเริ่มเรียกมหาวิทยาลัยว่าวาเซดากักโก จึงมีการให้ชื่อใหม่ว่ามหาวิทยาลัยวาเซดะในวันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2445 และมหาวิทยาลัยก็เริ่มเป็นที่รู้จักมากขึ้น นอกจากนี้ ศิษย์เก่าของมหาวิทยาลัยวาเซดะยังได้รับการเลือกตั้งให้เป็นนายกรัฐมนตรีของประเทศญี่ปุ่นถึง 7 คน
ในช่วงแรกของมหาวิทยาลัย นักศึกษาจะมีสัญลักษณ์ของตนเองซึ่งพวกเขาใช้เป็นตราในหมู่นักเรียน แต่ก็มิได้มีการระบุที่มา ในปีที่ครบรอบ 20 ปีของมหาวิทยาลัย ได้มีการคัดเลือกตราสัญลักษณ์สำหรับหมวกนักเรียนและเครื่องแบบนักเรียนเป็นครั้งแรก สุดท้ายได้เป็นตราสัญลักษณ์ทรงกลมซึ่งต่างกับที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน หลังจากนั้นอีก 4 ปีก็ได้มีการนำสัญลักษณ์กลับมาใช้อีกครั้งหนึ่ง และได้กลายเป็นต้นแบบของสัญลักษณ์ที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบัน สัญลักษณ์นี้เป็นรูปตัวอักษรคันจิ เขียนว่า ไดกักกุ ซึ่งมีความหมายว่า มหาวิทยาลัย อยู่บนรวงข้าวทรงโค้ง (ตามที่ระบุไว้ในหนังสือระเบียบของทางมหาวิทยาลัยในขณะนั้น) แต่ในขณะนั้นมีการใช้ที่แตกต่างกันไปเช่นการใช้รูปแบบตัวอักษร รูปแบบและสีของริบบิ้น และจำนวนของรวงข้างที่แตกต่างกัน ดังนั้นในปีที่มหาวิทยาลัยครบรอบ 100 ปี จึงได้มีการจัดทำสัญลักษณ์ของมหาวิทยาลัยให้เป็นมาตรฐานตามที่เห็นกันอยู่ในปัจจุบัน ได้มีการสังเกตกันว่าทั้งสองข้างของสัญลักษณ์มีรวงข้าวอยู่ 19 รวง ซึ่งกล่าวกันว่าเป็นเพราะมหาวิทยาลัยก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1882
วาเซดะได้รับการยอมอย่างกว้างขวางว่าเป็นมหาวิทยาลัยชั้นนำทั้งในประเทศและต่างประเทศ ถือว่าเป็นหนึ่งในมหาวิทยาลัยชั้นนำที่มีชื่อเสียงมากที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศญี่ปุ่น และอยู่ในลำดับต้น ๆ ของการจัดอันดับมหาวิทยาลัยในประเทศญี่ปุ่น
มหาวิทยาลัยถูกจัดให้อยู่ในอันดับ 5 ในปี 2008-2009 และอันดับ 6 ในปี 2010-2011 ในการจัดลำดับมหาวิทยาลัยที่มีชื่อว่า "Truly Strong Universities (本当に強い大学)" จัดทำขึ้นโดย Toyo Keizai
มหาวิทยาลัยวาเซดะ เป็นที่ยอมรับว่าเป็นสถาบันบ่มเพาะนักการเมืองและนักบริหารชั้นนำในประเทศมายาวนาน เป็นที่รวมของนักคิด นักบริหารระดับประเทศ ศิษย์เก่าของมหาวิทยาลัยล้วนแล้วแต่ก้าวขึ้นไปมีบทบาทสำคัญ ทั้งในทางเศรษฐกิจ การเมือง และธุรกิจของญี่ปุ่น
ฟาโรห์ทุตโมสที่ 2
ฟาโรห์ทุตโมสที่ 2 ผู้สืบบัลลังก์ได้ครองอียิปต์อยู่ 14 ปี แต่ดูเหมือนว่าจะทรงป่วยออดๆแอดๆ อยู่ตลอด ทุตโมสที่ 2 จึงหาทางครองบัลลังก์อย่างมั่นคงด้วยการสมรสกับฮัตเชปซุตน้องสาวร่วมบิดาและธิดาของทุตโมสที่ 1 คงหวังจะได้สายเลือดของฟาโรห์ทุตโมสที่ 1 เข้ามาช่วยเพิ่มสิทธิธรรมในการปกครอง ราชินีฮัตเชปซุตนั้นนับเป็นบุคคลที่น่าสนใจมากที่สุด และอาจจะทรงเชี่ยวชาญด้านการปกครองยิ่งกว่าบุรุษส่วนมาก
ก่อนที่ฟาโรห์ทุตโมสที่ 2 สวรรคตในราวปี 1479 ก่อนคริสตกาล ทรงได้แต่งตั้งทุตโมสที่ 3 ซึ่งเป็นพระโอรสขอพระองค์กับสนมอีกนางหนึ่ง ให้ครองฐานะฟาโรห์องค์ต่อไป ถึงกระนั้นทุตโมสที่ 3ยังทรงอ่อนเยาว์ไม่สามารถปกครองอาณาจักรได้ด้วยตนเอง ฮัตเชปซุตจึงอ้างวัยวุฒินี้เพื่อรั้งตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนทุตโมสที่ 3ทว่านางกลับมีความมุ่งมั่นที่จะครองอาณาจักรโดยเป็นฟาโรห์เอง
โกโฮดรัก
Lawful Drug () เป็นการ์ตูนญี่ปุ่นวาดโดยแคลมป์ เรื่องนี้เป็นเรื่องของราวของผู้ชาย 2 คน โดยตอนแรกนั้นคุโด้ คาซาฮายะได้ล้มลงกลางหิมะ และถูกช่วยเหลือโดยฮิมูระ ริคุโอ
และทั้งคู่ก็มาพักที่ร้านยาแห่งหนึ่งโดยมีคะเคย์เป็นเจ้าของร้าน โดยทั้งคู่จะต้องทำงานที่ร้านเป็นการตอบแทน แต่คาซาฮายะ
และริคุโอนั้นก็ได้ทำงานพิเศษแปลกๆเบคะเคย์อีกอย่าง ให้ไปตามหาของเอย ตามหาคนเอย ซึ่งแต่ละอย่างอันตรายทั้งนั้น
เฉียวฟง
เฉียวฟงหรือเซียวฟง เป็นหนึ่งในสามตัวเอกของนิยายเรื่องแปดเทพอสูรมังกรฟ้า ซึ่งแต่งโดยกิมย้ง
เฉียวฟง มีอายุประมาณสามสิบเศษ รูปร่างสูงใหญ่ เป็นประมุขพรรคกระยาจก ถูกขนานนามร่วมกับมู่หยงฟู่เป็น "เฉียวฟงเหนือ มู่หยงใต้" นับเป็นจอมยุทธอันดับหนึ่งแห่งยุค วรยุทธสูงส่ง 18ฝ่ามือพิชิตมังกร เป็นหนึ่งในใต้หล้าไร้ผู้ต่อต้าน มีนิสัยซื่อสัตย์ ยึดมั่นคุณธรรม องอาจกล้าหาญ กตัญญู จิตใจกว้างขวาง ทุกเรื่องราวที่กระทำลงไป ไม่ละอายต่อฟ้า และกล้าสู้หน้ากับดิน ชื่นชอบการร่ำสุราสนทนากับผู้กล้าแห่งยุทธจักร และขึ้นชื่อในฝีมือการร่ำสุราได้อย่างไร้เมาสิ้นมาย
เฉียวฟงหรือเซียวฟงเป็นบุตรของของชาวคิตันตอนยังเป็นทารกบิดามารดาถูกจอมยุทธ์กลุ่มหนึ่งดักทำร้ายจนเสียชีวิต จากการยุยงของกุฟุมู่หยงเปาะ ต่อมาถูกชาวฮั่นที่เป็นผู้ฆ่าบิดามารดาตัวเองซึ่งก็คือประมุขพรรคกระยาจกและเจ้าอาวาสวัดเส้าหลิน นำมาให้ชาวบ้านเลี้ยงดูจนเติบใหญ่ ในช่วงอายุแปดปี ได้มีวาสนาพบพานกับไต๋ซือเศียรคู และรับเฉียวฟงไปเป็นศิษย์ฝึกวรยุทธ์ที่วัดเส้าหลิน เมื่อเฉียวฟงเติบโตขึ้นได้อายุเพียงยี่สิบสามปี เฉียวฟงฝึกวรยุทธ์จนกลายเป็นยอดฝีมือในยุทธภพ ประกอบวีรกรรมห้าวหาญสร้างชื่อเสียงให้พรรคกระยาจก จึงได้รับการถ่ายทอดเพลงไม้เท้าตีสุนัขจากประมุขพรรคคนก่อน และรับการสืบทอดตำแหน่งประมุขพรรคกระยาจก ซึ่งเฉียวฟงได้ทำหน้าที่ประมุขพรรคกระยาจกเป็นเวลาแปดปี สร้างชื่อเสียงเกียรติภูมิให้แก่พรรคกระยาจกเป็นที่ระบือลือลั่นทั่วแผ่นดิน
เฉียวฟงมีรอยสักรูปหัวหมาป่าที่กลางหน้าอก ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของชาวเมืองซิตัน หรือเมืองเหลียว และนั่นทำให้เขามีสายเลือดของนักสู้อยู่เต็มเปี่ยมในตัว ในยามที่เขาต้องเผชิญหน้ากับคู่ต่อสู้ที่แข็งแกร่ง เขาจะมีพลังแฝงเพิ่มขึ้นมาเสมอ เรียกว่าศัตรูเข้มแข็งเขายิ่งเข้มแข็งกว่า นับเป็นยอดคนโดยแท้จริง
แต่เฉียวฟงเป็นตัวละครแห่งโศกนาฏกรรม เมื่อความจริงเรื่องชาติกำเนิดถูกเปิดเผย กระแสความคิดชาตินิยม และการปลุกปั่นวางแผนของผู้อาวุโสในพรรคฯหลายคน ทำให้เฉียวฟงถูกขับออกจากพรรค ถูกใส่ร้ายป้ายสี จนกลายเป็นศัตรูของคนทั่วทั้งยุทธภพ 
แต่ยังโชคดีที่มี อาจู
อยู่เคียงข้างในยามที่ท้อแท้ แต่ทว่าเพราะความแค้นและการถูกหลอกลวงทำให้เขาพลั้งมือทำร้าย อาจู
จนเสียชีวิต
เฉียวฟงได้ร่วมสาบานกับซีจุ๊ และต้วนอี้ ภายหลังเฉียวฟงยังสาบานเป็นพี่น้องกับฮ่องเต้ซิตัน และห้ามสงครามระหว่างเมืองเหลียวเผ่าของตน กับเมืองซ่ง ที่เป็นถิ่นเลี้ยงเขามาจนเติบใหญ่ ด้วยการต่อรองกับ จักรพรรดิซึ่งด้วยความที่ตนมีสายเลือดของซึ่งเฉียวฟงได้มารู้ความจริงในภายหลังว่าเป็นบิดาของตนถือว่าหมิ่นเบื้องสูง กอปกับด้วยความคิดถึง อาจู
จึงตัดสินใจจบชีวิตตัวเอง ปิดฉากตำนานนักสู้ผู้ไม่เคยพ่าย นับเป็นจอมยุทธอันดับหนึ่งในนิยายชุดแปดเทพอสูรมังกรฟ้า
เฉียวฟงเป็นผู้นำพรรคใหญ่อันดับหนึ่งแห่งยุค นั่นคือการดำรงค์ตำแหน่งในฐานะประมุขพรรคกระยาจก ซึ่งในยุคนั้นพรรคกระยาจกถือเป็นพรรคใหญ่อันดับหนึ่งแห่งแผ่นดิน วิชาที่โด่งดังของพรรคกระยาจกคือ 18 ฝ่ามือพิชิตมังกร และเพลงไม้เท้าตีสุนัข ที่ถ่ายทอดเฉพาะประมุขพรรค ส่วนวิชาอื่นๆก็มี หมัดยาวของไท้โจ้ว ลมปราณพลังเปลี่ยนเส้นเอ็น
จามปา
จามปา (; ) เป็นกลุ่มรัฐอิสระของชาวจาม (Cham) ที่ตั้งอยู่ทั่วชายฝั่งซึ่งปัจจุบันคือภาคกลางและภาคใต้ของเวียดนาม ดำรงอยู่ตั้งแต่ราวคริสต์ศตวรรษที่ 2 จนถูกจักรพรรดิมิญ หมั่ง (Minh Mạng) ผนวกเข้ากับเวียดนามเมื่อ ค.ศ. 1832
ในภูมิภาคนี้ รัฐหลินอี้ (; ) ซึ่งตั้งขึ้นเมื่อ ค.ศ. 192 ดำรงอยู่มาก่อนรัฐจามปา แต่ความเกี่ยวเนื่องระหว่างหลินอี้กับจามปานั้นยังไม่อาจระบุให้ชัดแจ้งได้ รัฐจามปารุ่งเรืองถึงขีดสุดในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 9 และ 10 แต่หลังจากนั้นก็เริ่มตกต่ำเพราะถูกกดดันจากรัฐด่ายเหวียต (Đại Việt) ที่ตั้งอยู่ ณ ดินแดนซึ่งปัจจุบันคือห่าโหน่ย (Hà Nội) ครั้น ค.ศ. 1832 จักรพรรดิมิญ หมั่ง ผนวกแว่นแคว้นต่าง ๆ ของรัฐจามปาเข้ากับเวียดนามเป็นผลสำเร็จ เป็นอันสิ้นสุดรัฐจามปา
ชาวจามที่ปัจจุบันอาศัยอยู่ในเวียดนามและกัมพูชาคือผู้คนที่ตกค้างจากรัฐจามปาโบราณนี้ ชาวจามใช้ภาษาจาม (Chamic) ซึ่งเป็นกลุ่มย่อยของภาษามาลาโย-โพลีเนเซีย (Malayo-Polynesian) ที่สัมพันธ์ใกล้ชิดกับภาษามาเลย์อิก (Malayic) และภาษา Bali–Sasak–Sumbawa
ในคริสต์ศตวรรษที่ 4 รัฐจามปารับศาสนาฮินดูเข้ามาจากฟูนาน (Funan) รัฐเพื่อนบ้านที่ขัดแย้งกันจนถูกจามปาพิชิตได้ในที่สุด ศาสนาฮินดูช่วยหล่อหลอมศิลปะและวัฒนธรรมของจามปาตลอดมาหลายร้อยปี ดังปรากฏในศาสนวัตถุและศาสนสถานทั่วพื้นที่จามปา ทุกวันนี้ ชาวจามปาส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลามซึ่งเปลี่ยนมาเข้ารีตกันตั้งแต่คริสต์ศตวรรษ 10 และเป็นที่ยอมรับของราชวงศ์อย่างเต็มที่ในคริสต์ศตวรรษที่ 17 แต่ผู้ถือศาสนาฮินดูก็ยังมีอยู่ และยังมีพิธีกรรมและเทศกาลต่อไปตามประเพณี ชาวฮินดูกลุ่มนี้เป็นหนึ่งในฮินดูนอกอินเดียสองกลุ่มดั้งเดิมที่หลงเหลืออยู่ในโลก โดยมีวัฒนธรรมย้อนหลังไปได้หลายพันปี ฮินดูอีกกลุ่ม คือ ฮินดูบาหลี (Balinese Hinduism) ในอินโดนีเซีย
ดินแดนหลายแห่งซึ่งเคยเป็นของจามปา เช่น หมีเซิน (Mỹ Sơn) ศูนย์กลางทางศาสนา และโห่ยอาน (Hội An) เมืองท่า ได้รับการประกาศให้เป็นแหล่งมรดกโลก
สารคดี (นิตยสาร)
นิตยสารสารคดี () เป็นนิตยสารของไทย ที่มุ่งเน้นบทความแนวสารคดีโดยเฉพาะ ครอบคลุมทั้งเรื่องธรรมชาติ ประวัติศาสตร์ บุคคล ชีวิต ศิลปวัฒนธรรม วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี โดยเริ่มวางแผงฉบับปฐมฤกษ์เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2528 โดยอยู่ในเครือของ บริษัท วิริยะธุรกิจ จำกัด โดยมีจุดเริ่มต้นจาก คุณสุชาดา จักพิสุทธิ์ บรรณาธิการคนแรก คุณจำนงค์ ศรีนวล บรรณาธิการฝ่ายศิลป์ คุณสกล เกษมพันธ์ ช่างภาพสารคดี คุณสุดารา สุจฉายา และคุณวันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์เป็นนักเขียนรุ่นบุกเบิก โดยมีความคิดทำหนังสือที่มีสาระความรู้หลากหลาย ให้ความสำคัญกับการถ่ายภาพและการออกแบบรูปเล่มเป็นพิเศษ ปัจจุบันมีคุณสุวัฒน์ อัศวไชยชาญ เป็นบรรณาธิการบริหาร
สำนักงานนิตยสารสารคดีตั้งอยู่ที่ บริษัทวิริยะธุรกิจ ซอยนนทบุรี 22 ถ.นนทบุรี(สนามบินน้ำ) ตำบลบางกระสอ อำเภอเมืองนนทบุรี นนทบุรี
ปี พ.ศ. 2517 สำนักพิมพ์เมืองโบราณได้ก่อตั้งเพื่อผลิตวารสารเมืองโบราณ นิตยสารรายสามเดือน รวมถึงจัดทำหนังสือวิชาการและพ็อกเกตบุ๊กในแนวเดียวกัน จนเมื่อถึงปี พ.ศ. 2526 สำนักพิมพ์ประสบภาวะขาดทุน จึงตัดสินสร้างนิตยสารใหม่ที่สามารถเข้าถึงคนอ่านวงกว้างได้จึงกลายเป็นที่มาของ นิตยสาร สารคดี ซึ่งเป็นนิตยสารรายเดือน และออกวางจำหน่ายเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2528 จนถึงปัจจุบัน โดยเปลี่ยนบรรณาธิการบริหารมาแล้ว 3 คนด้วยกันคือ คุณสุชาดา จักพิสุทธิ์, คุณวันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ และล่าสุดคือคุณสุวัฒน์ อัศวไชยชาญ ในปี พ.ศ. 2554
นิตยสารสารคดี มีจุดยืนในการ “ให้ปัญญาและความรู้” มุ่งหวังให้ผู้อ่านได้รับความรู้และความบันเทิงไปพร้อมกัน โดยให้ความสำคัญกับ 3 สิ่งคือ เนื้อเรื่องที่มีคุณค่าและข้อมูลที่น่าเชื่อ นำเสนอโดยยึดถือคุณธรรมและจรรยาบรรณ การออกแบบและจัดรูปเล่มอย่างพิถีพิถันได้มาตรฐาน ตลอดจนให้ความสำคัญกับภาพถ่ายที่มีคุณภาพ บอกเล่าเรื่องราวและสะท้อนอารมณ์ความรู้สึกได้ดี
กาญจนา นาคสกุล
ศาสตราจารย์กิตติคุณ กาญจนา นาคสกุล ราชบัณฑิตสำนักศิลปกรรม ประเภทวรรณศิลป์ สาขาภาษาไทย เป็นผู้เชี่ยวชาญภาษาและวรรณคดีไทย รวมทั้งภาษาและวรรณคดีเขมรมากที่สุดคนหนึ่งของประเทศ มีผลงานด้านการเขียนเกี่ยวกับภาษาไทยและภาษาเขมรเป็นจำนวนมาก กาญจนาเป็นที่รู้จักกันมากยิ่งขึ้นเมื่อจัดรายการ ""ภาษาไทยวันละคำ"" โดยหยิบยกคำภาษาไทยที่คนไทยใช้กันผิดพลาดมากมาอธิบายเพื่อให้เกิดความเข้าใจและใช้ภาษาไทยให้ถูกต้องยิ่งขึ้น ในปี 2555 กาญจนาได้เสนอแนวทางการปรับปรุงคำยืมจากภาษาอังกฤษ 176 คำ แต่ได้ถูกคัดค้าน และทางราชบัณฑิตยสถานได้ ประกาศว่าจะไม่มีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 เพราะจัดพิมพ์ไปแล้ว ส่วนข้อเสนอของกาญจนายังอยู่ในช่วงพิจารณาภายใน
ปราณี ฬาพานิช
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ดร.ปราณี ฬาพาณิช เป็นนักวิชาการทางบูรพคดีศึกษา (Oriental Studies) ประจำคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มีความชำนาญภาษาสันสกฤตและภาษาปรากฤตเป็นพิเศษดร.ปราณี ฬาพาณิช เป็นผู้ช่วยศาสตราจารย์ ประจำภาควิชาภาษาตะวันออก คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย