เวทมนตร์ใน คุณครูจอมเวท เนกิมะ!
บทความนี้อธิบายเวทมนตร์ต่างๆ ที่ปรากฏอยู่ในการ์ตูนเรื่อง "คุณครูจอมเวท เนกิมะ!"
เวทมนตร์ในเรื่อง คุณครูจอมเวท เนกิมะ! เป็นพลังงานของธรรมชาติ เช่น น้ำ อากาศ ที่มีอยู่รอบตัวมนุษย์ พลังงานเหล่านี้ซึมซับเข้าสู่ร่างกายมนุษย์และสามารถนำไปใช้ได้ด้วยการร่ายมนต์ หากมนุษย์ใช้พลังเวทมนตร์ในร่างกายจนหมดจะหมดสติ แต่พลังจะกลับคืนมาหลังจากนอนพักผ่อนสักครู่ วิชาการใช้เวทมนตร์มีอยู่สองตระกูล ได้แก่ ตะวันตกและตะวันออก แม้วิชาเวทมนตร์ฝ่ายตะวันตกจะนิยมใช้มากกว่า แต่ก็ยังมีคนใช้วิชาเวทมนตร์ฝ่ายตะวันออกควบคู่กันไปด้วย มนุษย์ทุกคนสามารถใช้เวทมนตร์ได้ แต่การจะใช้เวทมนตร์ให้เป็นนั้นต้องผ่านการฝึกวิชาเฉพาะทางเสียก่อน
ในทางกลับกัน "จิต" เป็นพลังงานแห่งชีวิตที่เกิดขึ้นจากร่างกายของมนุษย์ วิชาองเมียวโด ชินเมริว และวิทยายุทธจีนทั้งหลายล้วนแล้วแต่ใช้จิตเป็นแหล่งพลังงาน สังเกตได้ว่าปราณนั้นจะถูกใช้เพิ่มความแข็งแรงของร่างกายหรือให้ชีวิตกับสิ่งไม่มีชีวิตเป็นส่วนใหญ่ ต่างกับเวทมนตร์ที่ใช้สร้างอิทธิฤทธิ์ได้หลายๆ รูปแบบ
เวทมนตร์และจิตเป็นของตรงข้ามกัน แต่ก็ยังมีวิชา "คังกะ" (咸卦法) ซึ่งทำให้ผู้ใช้สามารถใช้เวทมนตร์และจิตในการต่อสู้ได้พร้อมๆ กัน
อนึ่ง แนวความคิดของทางตะวันออกนั้นจะเรียกทั้งเวทมนตร์และจิตว่า "จิต" ทั้งคู่ โดยเมื่อต้องการแยกความแตกต่างจะเรียกเวทมนตร์ว่า "จิตหยาง" และจิตว่า "จิตหยิน"
"โลกเวทมนตร์" เป็นคำเรียกสังคมของพ่อมดและแม่มดซึ่งคนทั่วไปไม่รู้ว่ามีอยู่ พ่อมดและแม่มดจะรวมกลุ่มกันเป็น "สมาคมเวทมนสฟสหหกมกสๆยๆนนหาหากสหสหสหหนครรชิตตร์" ตามถิ่นที่ตนเองอาศัยอยู่ ตามเนื้อเรื่องแล้วมีสมาคมเวทมนตร์อยู่อย่างน้อยสามสมาคม ได้แก่ สมาคมเวทมนตร์แห่งอิสตันบูล สมาคมเวทมนตร์แห่งคันโต และสมาคมเวทมนตร์แห่งคันไซ โดยทั้งสามสมาคมมีบทบาทในเรื่องดังต่อไปนี้
นอกจากนี้ในโลกของเวทมนตร์ยังมีโรงเรียนฝึกหัดพ่อมดและแม่มดอยู่อย่างน้อยสองแห่ง ได้แก่ โรงเรียนเมลเดียนาแคว้นในเวลส์ที่เนกิจบการศึกษาด้วยคะแนนสูงสุด และโรงเรียนจอห์นสันในอเมริกาที่ เมย์ ซากุระ จบการศึกษาออกมา
โลกเวทมนตร์และสังคมลับอื่นๆ (เช่น สังคมของนินจา) ถูกเรียกรวมกันว่า "โลกเบื้องหลัง" (裏の世界)
ไม้เท้าของพ่อมดนอกจากจะใช้ร่ายคาถาแล้ว ยังสามารถขี่บินได้เหมือนไม้กวาด โดยมีความเร็วพอๆ กับจักรยาน ไม้เท้าที่เนกิใช้นั้นได้รับมาจากบุคคลที่มีหน้าตาเหมือนพ่อของเขาเมื่อ 6 ปีก่อน ตอนนั้นที่เข้าใจเพราะไม่เห็นหน้า จนมาเจอหัวเป็นๆจากบันทึกของพ่อโคโนกะ
อุปกรณ์ที่ใช้ร่ายคาถานอกจากไม้เท้า ได้แก่ แหวนเซนิลของ เอวานเจลีน อาจารย์ของเนกิที่โรงเรียน มาโฮระ และคทาขนาดเล็กสำหรับฝึกเวทมนตร์รูปดาว
คาถาในวิชาเวทมนตร์ฝ่ายตะวันตกจะถูกร่ายเป็นภาษาละตินหรือภาษากรีกโบราณ โดยคาถาที่ร่ายเป็นภาษากรีกโบราณมักจะมีฤทธิ์มากกว่า ก่อนจะร่ายคาถา พ่อมดจะต้องร่าย "กุญแจเปิดผนึก" (発動キー) ซึ่งเป็นข้อความที่เป็นรหัสเฉพาะของพ่อมดแต่ละคนก่อน แต่เวลาใช้คาถาพื้นๆ ขณะฝึกหัดเวทมนตร์ก็ไม่ต้องร่ายกุญแจเปิดผนึกของตนเองก็ได้ เช่น นักเรียนโรงเรียนเวทมนตร์เมลเดียนาจะใช้ข้อความ "พรากตี้บิกิ นาร์" เป็นกุญแจเปิดผนึกจนถึงวันจบการศึกษา ซึ่งเป็นวันแรกที่พวกเขาได้รับอนุญาตให้ใช้กุญแจเปิดผนึกของตัวเอง
คาถาของเวทมนตร์ฝ่ายตะวันออกนั้นจะร่ายเป็นภาษาสันสกฤตหรือบทสวดในศาสนาชินโตโดยตรง ไม่มีกุญแจเปิดผนึก
ในการ์ตูนเรื่อง คุณครูจอมเวท เนกิมะ! หลังจากที่ผู้ใช้เวททำพันธสัญญาหรือบัคดิโอแล้ว จะเกิดการ์ดบัคดิโอ้ ซึ่งสามารถใช้อัญเชิญอุปกรณ์ในการต่อสู้ให้แก่คู่หูที่ทำพันธสัญญาด้วยได้ อุปกรณ์นั้นเรียกว่า อาร์ติแฟค โดยอาร์ติแฟคของคู่หูแต่ละคนนั้นจะไม่เหมือนกัน ทั้งด้านรูปร่างและความสามารถพิเศษ
อาร์ติแฟคเหล่านี้เป็นอาร์ติแฟคที่ปรากฏในภาคมังงะของคุณครูจอมเวท เนกิมะ! และปรากฏในอะนิเมะภาคแรก
อาร์ติแฟคของเนกิ เป็นกระเป๋าใบเล็กที่ใส่การ์ดของคนที่ทำสัญญาชั่วคราวกับเนกิและเป็นอาร์ติแฟคที่สามารถใช้อาร์ติแฟคของคนที่ทำสัญญาชั่วคราวกับเนกิเช่นของอาซึนะ เนกิสามารถใช้ดาบได้เหมือนกัน
เป็นการบัคดิโอที่สร้างคู่พันธสัญญาถาวรที่สามารถถ่ายทอดและรับพลังเวทได้อย่างเต็มที่ แต่ละคนสามารถทำพันธสัญญาแท้กับผู้อื่นได้คนเดียวเท่านั้น
เป็นการทำพันธสัญญาชั่วคราวในอะนิเมะภาคเนกิมะ!? ซึ่งหลังจากทำพันธสัญญาแล้ว จะเกิดการ์ด 3 ใบและเก็บไว้ในตัวของคู่หู(ต่างกับในภาคมังงะและอะนิเมะภาคแรกที่การ์ดจะอยู่กับผู้ใช้เวทหรือคู่หู) และจะสุ่มในการเรียกใช้แต่ละครั้งจากการ์ดทั้ง 3 ใบ "(ดูเพิ่มเติม:นีโอ บัคดิโอ การ์ด)"