เทศบาลเมืองศรีราชา
เทศบาลเมืองศรีราชา หรือ เมืองศรีราชา เป็นเทศบาลขนาดใหญ่ ตั้งอยู่ในเขตอำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี เป็นเมืองท่องเที่ยวที่สำคัญของอ่าวไทยริมฝั่งภาคตะวันออกของประเทศไทย และที่สำคัญยังเป็นเมืองเศรษฐกิจอีกเมืองหนึ่งของจังหวัดชลบุรีด้วย
เมืองศรีราชาแต่เดิมเป็นหมู่บ้านชาวประมงเล็ก ๆ อยู่ทางทิศใต้ของจังหวัดชลบุรี ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการประมง ในปี พ.ศ. 2443 จอมพลและมหาอำมาตย์เอกเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี เสนาบดีกระทรวงเกษตรพาณิชยการ (กระทรวงเกษตราธิการ) ในขณะนั้นได้ลาออกจากราชการมาประกอบอาชีพทำป่าไม้ตำบลศรีราชา ซึ่งท่านได้พัฒนา และสร้างความเจริญก้าวหน้าให้กับตำบลศรีราชา มาโดยตลอด จากหมู่บ้านชาวประมงเล็ก ๆ มาเป็นชุมชนการค้าและสถานที่ ท่องเที่ยวที่สำคัญแห่งหนึ่งของภาคตะวันออก
เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2488 ตำบลศรีราชาได้รับการยกฐานะให้จัดตั้งเป็นเทศบาลตำบลศรีราชา ตามพระราชกฤษฎีกาการจัดตั้งเทศบาลตำบลศรีราชา จังหวัดชลบุรี (ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 36 ตอนที่ 36 ลงวันที่ 3 กรกฎาคม 2488) โดยใช้บ้านพักของจอมพลและมหาอำมาตย์เอกเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี เป็นสำนักงาน และใช้บ้านพักนี้มาจนถึงปี พ.ศ. 2513 จึงได้ย้ายมาสร้างอาคารถาวรเป็นสำนักงานในสถานที่ปัจจุบัน
และต่อมาเมื่อวันที่ 24 กันยายน 2538 จึงได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะจากเทศบาลตำบลศรีราชา จังหวัดชลบุรี เป็นเทศบาลเมืองศรีราชา(ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 112 ตอนที่ 40 ก ลงวันที่ 24 กันยายน 2538 หน้า 45-48)
เมืองศรีราชา อยู่ติดชายฝั่งทะเล จึงทำให้อากาศเย็นสบายตลอดปี หน้าร้อนไม่ร้อนจัด และไม่หนาวมาก อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี มีค่าอยู่ในช่วง 39.6 องศาเซลเซียส อุณหภูมิต่ำสุดจะอยู่ในช่วง 17 องศาเซลเซียสถึง 26.82 องศาเซลเซียส โดยอุณหภูมิสูงสุดที่วัดได้ 39.6 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนที่วัดได้ จะอยู่ในช่วง 960.3 ถึง 1,577.2 มม. ฝนตกมากที่สุดวัดได้ถึง 1,577.2 มม. ส่วนฝนตกน้อยที่สุดวัดได้ 960.3 มม.
เทศบาลเมืองศรีราชา ตั้งอยู่ที่ตำบลศรีราชา อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี และอยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครเป็นระยะทาง ประมาณ 116 กม. มีพื้นที่รวมทั้งสิ้น 4.058 ตารางกิโลเมตร เป็นพื้นดิน 2.153 ตารางกิโลเมตร เป็นพื้นน้ำ 1.905 ตารางกิโลเมตร เป็นพื้นที่เกาะลอย 0.112 ตารางกิโลเมตร ฝั่งทะเลยาวประมาณ 2 ตารางกิโลเมตรปัจจุบันคาดว่าประชากรในเขตเทศบาลเมืองศรีราชา มีจำนวนไม่ต่ำกว่า 40,000 คน ในขณะที่สถิติของสำนักทะเบียนท้องถิ่นเทศบาลเมืองศรีราชา ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2556 มีจำนวน 21,848 คน
อาชีพหลักของประชาชนส่วนใหญ่ในเมืองศรีราชา จะทำการค้าและการประมง เนื่องจากมีทรัพยากรธรรมชาติทางทะเลอยู่เป็นอันมากและการเป็นเมืองที่มีสถานที่ท่องเที่ยวตามธรรมชาติ เช่น เกาะลอย สวนเต่า มีชายทะเลอันสะอาด สวยงาม มีนิคมอุตสาหกรรมล้อมรอบ จึงทำให้มีเศรษฐกิจด้านบ้านจัดสรร ทาวน์เฮ้าส์ โรงแรมใหญ่ ๆ คอนโดมิเนียม เป็นการสร้างรายได้ให้ชาวศรีราชาอีกทางหนึ่ง มีผู้นับถือศาสนาพุทธ ร้อยละ 90 ของจำนวนประชากรทั้งหมด ในเขตเทศบาลมี วัด จำนวน 2 วัด ศาสนาคริสต์ ร้อยละ 9 ของจำนวนประชากรทั้งหมด มีโบสถ์คริสต์ 1 แห่ง และนับถือศาสนาอื่น อีกร้อยละ 1 ของจำนวนประชากรทั้งหมด โดยมีวัดจีน 1 แห่งในเขตเมืองศรีราชามีโรงพยาบาลในเขตพื้นที่สังกัดเอกชน จำนวน 2 แห่ง เตียงคนไข้ จำนวน 444 เตียง
สังกัดสภากาชาดไทย จำนวน 1 แห่ง เตียงคนไข้ จำนวน 418 เตียง ศูนย์บริการสาธารณสุข จำนวน 1 แห่ง คลินิกเอกชน จำนวน 56 แห่ง และศูนย์ประกันสุขภาพ จำนวน 1 แห่ง
ถนนภายในเขตเทศบาลเมืองศรีราชา ประกอบด้วยถนนสายหลัก จำนวน 8 สาย เป็นถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก จำนวน 3 สาย พร้อมท่อระบายน้ำ และไฟฟ้าสาธารณะ ถนนมีสภาพดี ส่วนถนนแอสฟัลท์ติกคอนกรีต จำนวน 5 สาย อยู่ในสภาพเช่นเดียวกันกับถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก นอกนั้นเป็นถนนสายรองและซอย จำนวน 30 สาย ท่อระบายน้ำและไฟฟ้าสาธารณะ ยังไม่พร้อม
- มีการเดินรถโดยสารประจำทางแบบธรรมดา และแบบปรับอากาศ เส้นทางระหว่าง ศรีราชา - กรุงเทพมหานคร
- การรถไฟแห่งประเทศไทย ได้ทำการก่อสร้างทางรถไฟแยกจากสายฉะเชิงเทรา –ชลบุรี – ศรีราชาที่ กม. 132+152 ณ บริเวณสถานีรถไฟศรีราชาต่อไปจนถึงสัตหีบ
ประเพณีท้องถิ่นในเขตเทศบาลเมืองศรีราชา ชาวเมืองศรีราชายึดถือในประเพณี และให้ความร่วมมือกับท้องถิ่นด้วยดีตลอดมา คือ“ประเพณีกองสงกรานต์ศรีมหาราชาและประเพณีกองข้าว” ซึ่งเป็นตำนานเล่าต่อกันมา ดังนี้
เดิมชาวศรีราชาอยู่กันด้วยความสุขสบายทั่วทุกครัวเรือน ภายหลังเกิดโรคระบาดติดต่อกันหลายครั้ง ทำให้ชาวบ้านเสียชีวิตโดยไม่ทราบสาเหตุเป็นจำนวนมาก ซึ่งชาวบ้านเรียกโรคนี้ว่า“โรคห่า” ต่อมาผู้สูงอายุท่านหนึ่งซึ่งชาวบ้านนับถือได้ฝันไปว่า การที่เกิด โรคห่า ระบาดขึ้นบ่อยๆ เนื่องจากทางเมืองผีต้องการที่จะเอามนุษย์ไปเป็นทหารจึงทำให้เกิดการล้มตายกันขึ้นเป็นจำนวนมาก ดังนั้นชาวบ้านจึงหาทางแก้ด้วยการเป่าร้องให้ชาวบ้านนำอาหารใส่กระทงไปไหว้ผีไม่มีญาติ โดยกระทำพิธีดังนี้
ประเพณีกองข้าวนี้ ชาวศรีราชายังนิยมถือปฏิบัติมาจนทุกวันนี้ จนเกิดเป็นประเพณีที่สำคัญของชาวบ้านศรีราชา โดยเทศบาลเมืองศรีราชาร่วมกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยร่วมกันสืบสานเป็นประจำทุกปี