เรือยิงตอร์ปิโดยูโกสลาเวีย ที 5
เรือยิงตอร์ปิโดยูโกสลาเวีย "ที 5 () เป็นเรือยิงตอร์ปิโดประจำการในราชนาวียูโกสลาเวียระหว่างปี พ.ศ. 2464 - 2484 ชื่อเดิมคือ 87 เอฟ () มีระวางขับน้ำ 250 ตันซึ่งเป็นเรือยิงตอร์ปิโดชั้น "250 ที" ที่ประจำการกองทัพเรือออสเตรีย-ฮังการีระหว่างปี พ.ศ. 2457-2458 มีปืนขนาด 66 มม. (2.6 นิ้ว) และท่อตอร์ปิโด 4 ท่อขนาด 450 มม. (17.7 นิ้ว) และสามารถบรรทุกทุ่นระเบิดเรือ 10-12 ลูก ในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่งได้ถูกใช้ในงานลาดตระเวนคุ้มกันและกวาดทุ่นระเบิด รวมถึงปฏิบัติการต่อต้านเรือดำน้ำและภารกิจโจมตีชายฝั่ง หลังจากความพ่ายแพ้ของออสเตรีย - ฮังการีในปี พ.ศ. 2461 87 เอฟ" ถูกส่งมอบให้แก่ราชนาวีแห่งราชอาณาจักรแห่งชาวเซิร์บ โครแอต และสโลวีนซึ่งต่อมาได้กลายเป็นราชนาวียูโกสลาเวียและได้เปลี่ยนชื่อเป็น "ที 5"
ในช่วงการรุกรานยูโกสลาเวีย อิตาลีได้ยึดเรือในเดือนเมษายน พ.ศ. 2484 หลังจากนั้นเรือก็ได้รับการปรับปรุงให้ทันสมัยก่อนจะเข้าประจำการในราชนาวีอิตาลีภายใต้ชื่อเดิม เมื่อมาประจำการในอิตาลีได้รับหน้าที่ในการพิทักษ์ชายฝั่งและเส้นทางเดินเรือในทะเลเอเดรียติก หลังจากที่อิตาลีประกาศยอมแพ้ในกันยายน พ.ศ. 2486 อิตาลีส่งมอบเรือคืนแก่ราชนาวียูโกสลาเวีย เมื่อสิ้นสุดสงครามเรือก็ถูกส่งมอบให้กับกองทัพเรือยูโกสลาเวียใหม่และเปลี่ยนชื่อเป็น เคอร์ () ก่อนจะปลดประจำการและแยกชิ้นส่วนในปี พ.ศ. 2505
ในปี พ.ศ. 2453 คณะกรรมการเทคนิคทหารเรือออสเตรีย-ฮังการี ได้ริเริ่มโครงการการออกแบบและพัฒนาเรือยิงตอร์ปิโดนอกชายฝั่งทะเลระวางขับน้ำ 275 ตัน (271 ลองตัน) และควรจะทำความเร็ว ได้ 30 นอต (56 กม. / ชม.) เป็นเวลา 10 ชั่วโมง ข้อกำหนดอยู่ใต้ความคาดหวังในความสามารถปกป้องช่องแคบโอตรันโต ซึ่งเป็นรอยต่อระหว่างทะเลเอเดรียติก กับทะเลไอโอเนียน ซึ่งถูกปิดกั้นโดยกองเรือสัมพันธมิตรในความขัดแย้งในอนาคต จึงจำเป็นจะต้องมีเรือยิงอร์ปิโดที่สามารถแล่นเรือออกจากกองทัพเรือออสเตรีย - ฮังการี () ที่อ่าวโคโทร ไปยังช่องแคบในเวลากลางคืนเพื่อค้นหาและโจมตี ปิดกั้นเรือและกลับสู่ท่าเทียบเรือก่อนรุ่งสาง เครื่องยนต์กังหันไอน้ำได้ถูกเลือกให้เป็นระบบขับเคลื่อนหลักเนื่องจากเครื่องยนต์ดีเซลไม่มีความจำสำหรับวางขับน้ำเล็กและกองทัพเรือออสเตรีย - ฮังการีไม่มีประสบการณ์ในการใช้เรือเทอร์โบไฟฟ้า บริษัทต่อเรือด้านเทคนิคของตรีเยสเต (, ชื่อย่อ: STT) ได้รับคัดเลือกให้ทำสัญญาต่อเรือแปดลำแรกในกลุ่ม "ที" และต่ออีกสี่ลำ แต่เมื่อบริษัทต่อเรือแกนซ์และดานูบิอุส () ลดราคาสัญญาสิบเปอร์เซ็นต์ ทำให้บริษัทใหม่ต่อเรือเพิ่มอีกเป็นสิบหกลำในกลุ่ม "เอฟ" ซึ่งกลุ่มชื่อ"เอฟ" หมายถึงตำแหน่งอู่ต่อเรือหลักของแกนซ์และดานูบิอุสที่ฟีอูเม
เรือยิงตอร์ปิโดยูโกสลาเวีย "ที 5" มีความยาว 250 ฟุต กลุ่มเอฟ มีความยาว ความกว้าง และกินน้ำลึก มีระวางขับน้ำ 266 ตันและเพิ่มเป็น 330 ตัน เมื่อเต็มที่ สามารถบรรจุลูกเรือได้ 38-41 คน เรือขับเคลื่อนด้วยกังหันไอน้ำ "เออีจีเคอร์ทิสส์" 2 ใบพัด ขับเคลื่อนโดยหม้อไอน้ำแบบยาร์โรว์ 2 หม้อ ซึ่งเชื้อเพลิงเผาไหม้ในหม้อเป็นน้ำมันและถ่านหิน มีกำลัง 5,000 แรงม้า (3,700 กิโลวัตต์) และสูงสุดถึง 6,000 แรงม้า (4,500 กิโลวัตต์) และออกแบบมาเพื่อขับเคลื่อนเรือให้มีความเร็วสูงสุด บรรทุกเชื้อเพลิงถ่านหิน 20 ตัน และน้ำมันเชื้อเพลิง 34 ตัน ซึ่งมีระยะทางเชื้อเพลิง ที่ ในกลุ่มเอฟ จะมีปล่องควันสองปล่องซึ่งมากกว่ากลุ่มที ที่มีปล่องควันเดียวปล่อง เนื่องจากการระดมทุนที่ไม่เพียงพอ ทำให้ "87 เอฟ" และรุ่นที่เหลือของเรือยิงตอร์ปิโดชั้น "250ที" กลายเป็นเรือปฏิบัติการชายฝั่งเป็นหลักแม้ว่าจะมีเจตนาเดิมที่จะให้ปฏิบัติการใน "ทะเลน้ำลึก" เป็นครั้งแรกที่กองทัพเรือเล็กของออสเตรีย - ฮังการีที่ใช้ระบบกังหันและเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องกับระบบใหม่
เรือลำนี้มีปืนสโกด้า 66 มิลลิเมตร (2.6 นิ้ว) แอล/30 2 กระบอก และ ตอร์ปิโด 4 ลูก สามารถพกทุ่นระเบิดเรือ 10-12 ลูก "87 เอฟ" เริ่มวางกระดูกงูในวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2457 ถูกปล่อยลงน้ำ 20 มีนาคม พ.ศ. 2458 และขึ้นระวางวันที่ 25 ตุลาคมของปีเดียวกัน
ระหว่างสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง "87 เอฟ" ถูกนำมาใช้เพื่อลาดตระเวนคุ้มกันและกวาดทุ่นระเบิด รวมถึงปฏิบัติการต่อต้านเรือดำน้ำ และภารกิจโจมตีชายฝั่ง 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2459 "87 เอฟ" และเรือยิงตอร์ปิโดชั้น 250 ที อีกสองลำเข้าร่วมปฏิบัติโจมตีชายฝั่งใน ออร์โทนา และซาน วีโท ชีลติโน ของอิตาลี นำโดยเรือรบหุ้มเกราะ "เซนต์ กีออร์ก" สามวันต่อมาเรือลาดตระเวน "เฮลโกแลนด์" เรือยิงตอร์ปิโด "87 เอฟ" และเรือยิงตอร์ปิโดรุ่น "250ที" อีกห้าลำถูกดักฟังโดย เรือประมงลาดตระเวนส่วนพระองค์สมเด็จพระราชินีนาถ จากเมืองเวย์เมาท์ของอังกฤษ และเรือพิฆาต "บูคลิเออร์" ของฝรั่งเศสบริเวณทางตอนเหนือของเมืองดูร์เรสโซ ในแอลเบเนีย ในระหว่างการปะทะกันระหว่างสองฝ่ายมีเพียงเรือยิงตอร์ปิโดชั้น "250 ที" 2 ลำเท่านันที่ได้รับความเสียหาย ในวันที่ 9 กรกฎาคมเรือลาดตระเวน "นาวารา" นำได้ร่วมกับ "87 เอฟ" และ เรือตอร์ปิโดชั้นไคมาน 2 ลำ ในการเข้าโจมตีกองเรือพันธมิตรที่ปิดกั้นช่องแคบโอตรันโต ผลของการปะทะทำให้เรือเดินสมุทรสองลำจมล่มลง วันที่ 4 พฤศจิกายนเรือพิฆาตสามลำและเรือตอร์ปิโดสามลำของอิตาลีได้เผชิญหน้ากับเรือพิฆาตของออสเตรีย – ฮังการี สองลำ พร้อมเรือยิงตอร์ปิโดรุ่น 250 ที จำนวน 2 ลำ ทางตอนเหนือของทะเลเอเดรียติก วันรุ่งขึ้นเรือตอร์ปิโดสามลำของอิตาลีได้เข้าโจมตีบริเวณชายฝั่งแซนต์ เอลปิดิโอ ในปี พ.ศ. 2460 ได้มีการติดตั้งปืน 66 มิลลิเมตรไว้บน "87 เอฟ" เพื่อใช้ปืนต่อต้านอากาศยาน เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2460 เรือยิงตอร์ปิโดชั้น "250ที" สองลำได้เริ่มภารกิจโจมตีชายฝั่ง ซึ่งในภารกิจที่สอง "87 เอฟ" ได้เข้าร่วมกับเรือยิงตอร์ปิโดชั้น "250ที" เจ็ดลำกับเรือพิฆาตอีกหกลำในการการโจมตีชายฝั่งปอร์โตคอร์ซินี่ มารอตตา และ เซเซนาติโก
เมื่อถึงปี พ.ศ. 2461 ฝ่ายพันธมิตรได้เพิ่มกำลังการปิดล้อมอย่างต่อเนื่องบนช่องแคบโอตรันโต ตามที่กองทัพเรือออสเตรีย - ฮังการีคาดการณ์ไว้ ซึ่งส่งผลให้ปฏิบัติการณ์ของเรืออูของทั้งอออสเตรีย - ฮังการีและเยอรมันในทะเลเมดิเตอเรเนียนยากขึ้น ผู้บัญชาการกองทัพเรือออสเตรีย - ฮังการีคนใหม่ พลเรือตรีมิกโลช โฮร์ตี ตัดสินใจจะเข้าโจมตีกองเรือฝ่ายพันธมิตรโดยเรือประจัญบาน เรือลาดตระเวนและเรือพิฆาต ในตอนกลางคืนของวันที่ 8 มิถุนายน โฮร์ตี ได้นำทัพเรือออกจากฐานทัพเรือโพลาในทะเลเอเดรียติกตอนบนพร้อมเรือประจัญบานเดรดนอต "วิริบัส ยูนิทิส" และ "พรินซ์ออยเกน" เมื่อเวลาประมาณ 23.00 น ในวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2461 หลังจากมีปัญหาในการนำโซ่กันเรือในท่าเทียบเรือออก เรือประจัญบานเดรดนอต "เซนต์ อิชต์วาน" และ "เทเก็ททอฟ" เรือพิฆาตหนึ่งลำและเรือยิงตอร์ปิโดหกลำซึ่งรวมถึง "87 เอฟ" ได้ออกจาก โพลา ไปยัง สลาโน ทางตอนเหนือของรากูซา (ปัจจุบันคือเมืองดูโบรฟนิก) เพื่อนัดพบกับกองเรือของโฮร์ตีเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการเข้าโจมตีกองเรือพันธมิตรบริเวณช่องแคบโอตรันโต ในวันที่ 10 มิถุนายน เวลาประมาณ 03:15 ในขณะที่เรือยนต์ยิงตอร์ปิโดสองลำของราชนาวีอิตาลี () "เอ็มเอเอส 15" และ "เอ็มเอเอส 21" กลับจากการลาดตระเวนนอกชายฝั่งแดลเมเชียได้เห็นควันจากเรือของออสเตรีย - ฮังการี ทั้งสองลำประสบความสำเร็จในการเจาะการคุ้มกันส่วนหน้าและแยกทางกันโดย "เอ็มเอเอส 21" เข้าโจมตีเรือเทเก็ททอฟ แต่ตอร์ปิโดยิงพลาดเป้า ณ เวลา 03:25 น. "เอ็มเอเอส 15" ภายใต้การบังคับบัญชาของ ลุยจิ ริซโซ่ ยิงตอร์ปิโดสองลูกถูกเรือเซนต์ อิชต์วาน ซึ่งทำให้ห้องหม้อไอน้ำของเรือ "เซนต์ อิชต์วาน" เป็นรูรั่ว น้ำได้เข้าท่วมตัวเรือแต่ไม่สามารถระบายได้เนื่องจากน้ำได้ทำลายระบบพลังงานปั้มสูบน้ำไปแล้ว สามชั่วโมงต่อมาเรือ "เซนต์ อิชต์วาน" ได้อับปางลง ในตุลาคม พ.ศ. 2461 ท่าเรือในเมืองดูร์เรสโซที่แอลเบเนียถูกระดมยิงโดยกองทัพเรือพันธมิตร "87 เอฟ" รอดจากการถูกโจมตีแต่เรือได้รับความเสียหายเล็กน้อย ซึ่งนั้นเป็นการทำหน้าที่สุดท้ายให้กับกองทัพเรือออสเตรีย - ฮังการี
เรือยิงตอร์ปิโด "87 เอฟ" สามรถรอดจากสงครามได้ ในปี พ.ศ. 2463 ภายใต้เงื่อนไขของสนธิสัญญาแซ็ง-แฌร์แม็ง-อ็อง-แล ทำให้เรือตกเป็นของราชอาณาจักรแห่งชาวเซิร์บ โครแอต และสโลวีน (KSCS, ภายหลังคือราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย) พร้อมกับเรือยิงตอร์ปิโดลำอื่นอีกในชั้น "250ที" ได้แก่เรือกลุ่มเอฟ ได้แก่ "93 เอฟ 96 เอฟ" และ "97 เอฟ" และเรือกลุ่มที สี่ลำ ต่อมาเรือได้เข้าประจำการใน ราชนาวียูโกสลาเวีย (เซอร์โบ-โครแอต: KJRM; Кpaљeвcкa Југословенска Pатна Морнарица) ซึ่งได้รับเรือในเดือน มีนาคม พ.ศ. 2464และได้ถูกปล่อยชื่อเป็น "ที 5" ในปี พ.ศ. 2468 ได้มีการจัดการซ้อมรบตามชายฝั่งแดลเมเชียซึ่งเกี่ยวข้องกับกองทัพเรือส่วนใหญ่การซ้อมรบในเดือนพฤษภาคมถึงเดือนมิถุนายน ในปี พ.ศ. 2472 มีเรือยิงตอร์ปิโดชั้น 250ทีจำนวน 6 ลำซึ่งมาพร้อมกับเรือลาดตระเวน "Dalmacija" เรือสนับสนุนเรือดำน้ำ "Hvar" และเรือดำน้ำ "Hrabri" และ "Nebojša" ล่องเรือไปยังเกาะมอลตา เกาะคอร์ฟูของกรีซ ในทะเลไอโอเนียน และเมือง บีเซิร์ท ในตูนิเซียใต้อารักขาของฝรั่งเศส ซึ่งไม่ชัดเจนว่า "ที 5" เป็นหนึ่งในเรือยิงตอร์ปิโดที่อยู่ในการซ้อมรบหรือไม่ ซึ่งเรือและลูกเรือสร้างความประทับใจที่ดีมากในขณะเดินทางเยือนมอลตาในปี พ.ศ. 2475 กองเรือราชนาวีอังกฤษรายงานว่าราชนาวียูโกสลาเวียอยู่ในช่วงขาดงบประมาณทำให้การซ้อมรบและการฝึกยิงปืนใหญ่ลดลง
ในเดือนเมษายน 2484 ยูโกสลาเวียเข้าสู่สงครามโลกครั้งที่สองเมื่อเยอรมนีรุกรานยูโกสลาเวีย โดยในช่วงเวลาการรุกราน "ที 5" ได้รับมอบหมายให้อยู่ในกองเรือยิงตอร์ปิโดที่ 3 อยู่ใน ซิเบนิก ร่วมกับเรือกลุ่มเอฟอีกสามลำ เมื่อวันที่ 8 เมษายน เรือยิงตอร์ปิโดทั้งสี่ลำของกองเรือยิงตอร์ปิโดที่ 3 พร้อมกับเรือลำอื่นถูกมอบหมายให้สนับสนุนการโจมตีเขตอิตาลีที่ ซาดาร์ บนชายฝั่งแดลเมเชีย กองเรือถูกโจมตีทางอากาศจากกองทัพอากาศอิตาลีสามครั้งและหลังจากที่แล่นออกจากพื้นที่ ซาทอน ลงสู่ทะเลสาบ Prokljan ซึ่งกองเรืออยู่จนถึงวันที่ 11 เมษายน ในวันที่ 12 เมษายนกองเรือยิงตอร์ปิโดที่ 3 ถึงเมืองมิลนาบนเกาะบราช และก่อนที่จะปฏิเสธที่คำสั่งให้แล่นเรือไปที่อ่าวคาร์ ในที่สุดทั้งสี่ลำถูกยึดโดยอิตาลี
"ที 5" ได้เข้าประจำการในราชนาวีอิตาลีทำหน้าที่คุ้มกันชายฝั่งและเส้นทางเดินเรือในทะเลเอเดรียติก เรือได้รับการปรับปรุงให้ทันสมัยโดยแทนปืนต่อต้านอากาศยานด้วยปืน แอล/40 แต่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงให้แตกต่างจากเดิมมากหนัก หลังจากที่อิตาลียอมจำนนในเดือนกันยายน พ.ศ. 2486 อิตาลีก็ส่งมอบเรือคืนในเดือนธันวาคมของปีนั้น "ที 5" ได้กลับเข้าประจำการในยูโกสลาเวียหลังสงครามและเปลี่ยนชื่อเป็น "เคอร์" เรือถูกติดตั้งปืนขนาด , และ ปืน และท่อตอร์ปิโดถูกถอดออก เรือยังทำหน้าที่จนกระทั่งปลดประจำการในปี พ.ศ. 2505