เบียทริซแห่งโพรว็องซ์
เบียทริซแห่งโพรว็องซ์ (; ค.ศ. 1229 – 23 กันยายน ค.ศ. 1267) เป็นเคานเตสผู้ปกครองโพรว็องซ์และฟอร์แกลคิเยร์ตั้งแต่ ค.ศ. 1245 จนสิ้นพระชนม์ ทั้งยังเป็นเคานเตสแห่งอ็องฌูและเมน, ราชินีแห่งซิซิลีและเนเปิลส์ จากการเสกสมรสกับชาร์ลที่ 1 แห่งเนเปิลส์
พระองค์เป็นบุตรสาวคนที่สี่และคนสุดท้องของรามอน เบเรนเกร์ที่ 4 เคานต์แห่งโพรว็องซ์และฟอร์แกคิเยร์ ที่มีกับภรรยา เบียทริซ บุตรสาวของเคานต์โธมัสที่ 1 แห่งซาวัว กับมาร์กาเร็ตแห่งเจนีวา
เบียทริซนั้น เช่นเดียวกับพี่น้องหญิง, มารดา และยาย ทรงเป็นที่รู้จักในด้านความงาม บุตรสาวคนโตทั้งสามคนของรามอน เบเรนเกร์แต่งงานกับผู้สูงศักดิ์: คนโต มาร์กาเร็ต เป็นพระราชินีแห่งฝรั่งเศสจากการอภิเษกสมรสกับหลุยส์ที่ 9; คนที่สอง เอเลนอร์ เป็นราชินีแห่งอังกฤษจากการอภิเษกสมรสกับเฮนรี่ที่ 3 ส่วนคนที่สาม ซ็องเจีย เป็นราชินีแห่งเยอรมนีแต่ในนามจากการเสกสมรสกับพระอนุชาของเฮนรี่ ริชาร์ด เอิร์ลแห่งคอร์นวอลล์ การอภิเษกสมรสกับมาร์กาเร็ตของพระเจ้าหลุยส์ที่ 9 ได้ถูกจัดแจงโดยพระมารดาของพระองค์ บล็องช์แห่งคาสตีล ด้วยความหวังว่าพระองค์จะได้สืบทอดต่อโพรว็องซ์และฟอร์แกลคิเยร์เมื่อบิดาของมาร์กาเร็ตตาย
ทว่าในพินัยของเขาที่ลงนามเมื่อ 20 มิถุนายน ค.ศ. 1238 ที่ซิสเตอโรน รามอน เบเรนเกร์ที่ 4 ยกเคานตี้โพรว็องซ์และฟอร์แกลคิเยร์ให้บุตรสาวคนเล็กที่ยังไม่แต่งงาน เบียทริซ อย่างที่ไม่มีใครคาดคิด
รามอน เบเรนเกร์ตายเมื่อ 19 สิงหาคม ค.ศ. 1245 ที่เอ็กซ์-อ็อง-โพรว็องซ์ และตามพินัยกรรมของเขา เบียทริซกลายเป็นเคานเตสแห่งโพรว็องซ์และฟอร์แกลคิเยร์ด้วยสิทธิ์ของพระองค์เอง ด้วยเงื่อนไขที่ว่าเคานเตสม่ายจะยังคงได้รับสิทธิ์เก็บกินในเคานตี้โพรว็องซ์ไปจนกว่าจะเสียชีวิต
ตอนนี้เบียทริซกลายเป็นหนึ่งในทายาทหญิงที่น่าดึงดูดใจที่สุดในยุโรปยุคกลาง และไม่นานก็มีผู้สู่ขอหลายคนมาปรากฏตัวเพื่อขอพระองค์แต่งงาน เริ่มแรก ผู้ปกครองข้างเคียงของดินแดนของพระองค์ได้อ้างสิทธิ์ของตน เรย์มงด์ที่ 7 เคานต์แห่งตูลูส ที่หย่ามาแล้วสองครั้ง กับพระเจ้าเจมส์ที่ 1 แห่งอารากอน ที่แม้จะแต่งงานกับไวโอลันต์แห่งฮังการีแล้ว แต่ยังบุกโพรว็องมายึดที่พักของเคานเตส อีกทั้งยังมีเฟรเดอริคที่ 2 จักรพรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ที่ส่งกองทัพเรือจักรวรรดิมาโพรว็องซ์เพื่อให้เบียทริซยอมแต่งงานกับพระโอรสของพระองค์
ในสถานการณ์ที่ยากลำบากเช่นนี้ เคานเตสม่ายตัดสินใจรีบพาตัวเองและเบียทริซไปอยู่ที่ป้อมปราการที่ปลอดภัยในเอ็กซ์ จากนั้นก็ขอการคุ้มกันจากพระสันตปาปาอินโนเซนต์ที่ 4 ในคลุนี ช่วงเดือนธันวาคมของ ค.ศ. 1245 การมีการประชุมลับกันระหว่างพระสันตะปาปาอินโนเซนต์ที่ 4, หลุยส์ที่ 9 แห่งฝรั่งเศส, พระมารดา บล็อนช์แห่งคาสตีล และพระอนุชา ชาร์ล ตกลงกันว่าเพื่อแลกกับการสนับสนุนทางทหารของหลุยส์ที่ 9 ในการต่อสู้กับเฟรเดอริคที่ 2 ของพระสันตะปาปา พระสันตะปาปาจะอนุญาตให้ชาร์ลแต่งงานกับเบียทริซ มารดากับบุตรสาวพอใจกับตัวเลือกนี้ แต่ภายใต้เงื่อนไขของสนธิสัญญา โพรว็องซ์จะไม่ตกเป็นของฝรั่งเศสอย่างสมบูรณ์ผ่านทางชาร์ล มีการตกลงกันว่าหากชาร์ลกับเบียทริซมีพระโอรสธิดา เคานตี้จะตกเป็นของลูกๆ หากไม่มี โพรว็องซ์และฟอร์แกลคิเยร์จะตกเป็นของซ็องเจียแห่งโพรว็องซ์ และหากเบียทริซสิ้นพระชนม์โดยไร้ทายาท เคานตี้จะตกเป็นของกษัตริย์แห่งอารากอน เฮนรี่ที่ 3 แห่งอังกฤษคัดค้านเงื่อนไขนี้ ทรงแย้งว่าทั้งพระองค์และพระอนุชายังได้รับสินสอดจากพระมเหสี เอเลนอร์และซ็องเจีย ไม่ครบตามที่ตกลงไว้ พระองค์มีปราสาทในโพรว็องซ์ที่ได้มาโดยแลกกับการให้ท่านเคานต์ผู้ล่วงลับยืมเงิน
ชาร์ล พร้อมกับฟิลิปแห่งซาวัวและอัศวินห้าร้อยคน ขี่ม้าจากลียงมาโพรว็องซ์ ระหว่างทางเกิดปะทะกับเรย์มงด์ที่ 7 เคานต์แห่งตูลูส ที่กำลังเดินทัพไปโพรว็องซ์เช่นกัน ทว่าเรย์มงด์ที่ 7 ถูกหลอกโดยอัศวินเพื่อให้ฝั่งชาร์ลได้เปรียบ เป็นเหตุให้เขานำคนมาน้อยกว่า ส่วนชาร์ลกับกองทัพนั้นไวกว่า เมื่อชาร์ลไปถึงเอ็กซ์-อ็อง-โพรว็องซ์ เจมส์ที่ 1 แห่งอารากอน ที่อยู่ด้วยกันตลอดทางแต่ไม่ได้รับอนุญาตให้เจอเบียทริซ ให้ทหารของตนปิดล้อมปราสาทที่เบียทริซกับมารดาของพระองค์อยู่ มีการต่อสู้เล็กๆเกิดขึ้น แต่กษัตริย์แห่งอารากอนถอนตัวไปอย่างมีเกียรติ
สำหรับเบียทริซ ชาร์ล (ซึ่งถูกบรรยายไว้ว่าเป็น "เป็นชายหนุ่มที่น่ายกย่อง") เป็นทางแก้ปัญหาที่น่าพอใจ การแต่งงานของทั้งคู่เกิดขึ้นเมื่อ 31 มกราคม ค.ศ. 1246 ที่เอ็กซ์-อ็อง-โพรว็องซ์ ทั้งคู่มีทหารคุ้มกันและเจ้าสาวได้รับการอารักขาไปตามทางเดินโดยน้าชาย โธมัส เคานต์แห่งฟลานเดอส์
มรดกที่เบียทริซได้รับเป็นต้นเหตุของความขัดแย้งกับพี่สาวที่หวังเอาไว้ว่าเมื่อบิดาของตนเสียชีวิต ดินแดนของเขาจะถูกแบ่งออกเป็นสี่ส่วน ทว่าชาร์ลปฏิเสธที่จะแบ่งเคานตี้ให้กับพี่สาวของพระชายา ในเวลาต่อมา ความสัมพันธ์ของชาร์ลและเบียทริซกับสามสาวพี่น้องที่รู้สึกว่าถูกพินัยกรรมของบิดาหักหลังจะยังคงตึงเครียดต่อไป
ไม่นานหลังจากชาร์ลกลายเป็นเคานต์แห่งโพรว็องซ์ พระองค์นำกลุ่มนักกฎหมายและนักบัญชีฝรั่งเศสของตนเข้ามา พระองค์ไม่ให้พระสัสสุ (แม่ยาย) มีส่วนในการดูแลเคานตี้และเริ่มยึดปราสาท, อำนาจ และค่าธรรมเนียมมาจากขุนนางที่ก่อนหน้าที่เคยเพลิดเพลินกับการดูแลเมืองของตนเองได้อย่างเป็นอิสระ ชาร์ลทำให้ตัวเองไม่เป็นทีนิยมอย่างมาก เคานเตสม่ายย้ายตัวเองไปอยู่ที่ฟอร์แกลคิเยร์เป็นการต่อต้าน ต่อมาก็ย้ายไปมาร์กเซย คนของชาร์ลถูกขับไล่ออกจากเมือง ในความขัดแย้งภายในครอบครัว เบียทริซยืนอยู่ฝั่งพระสวามี
ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1247 ชาร์ลกับเบียทริซถูกบันทึกไว้ว่าอยู่ในเมอลัน ที่ซึ่งชาร์ลได้รับแต่งตั้งเป็นอัศวินโดยพระเชษฐา หลุยส์ เบียทริซร่วมเดินทางไปกับชาร์ลในสงครามครูเสดครั้งที่เจ็ดใน ค.ศ. 1248 ด้วยการนำของพระเจ้าหลุยส์ที่ 9 ผู้ทำครูเสดเดินทัพออกจากฝรั่งเศส ก่อนออกเดินทาง ชาร์ลกับเบียทริซไปพบเคานเตสม่ายในบัวแคร์เพื่อพยายามทำข้อตกลงเรื่องโพรว็องซ์ที่จะถูกทิ้งไว้จนกว่าชาร์ลกับเบียทริซจะกลับมา มีการตกลงกันว่าเบียทริซแห่งซาวัวจะยอมวางมือจากสิทธิ์ใน "ปราสาทที่เอ็กซ์แลกกับส่วนแบ่งในรายได้ของเคานตี้"
ในนิโคเซีย เบียทริซให้กำเนิดบุตรคนแรก พระโอรส ทว่าเด็กน้อยมีอายุได้เพียงไม่กี่วัน เบียทริซอยู่กับพี่สาว มาร์กาเร็ต ในแดมิเอ็ตต้าในตอนที่สูญเสียการติดต่อกับกษัตริย์และกองทัพของพระองค์ ที่นี่ เบียทริซให้กำเนิดบุตรคนที่สอง ในขณะที่พี่สาวของพระองค์ก็ประสูติพระราชบุตรเช่นกัน ต่อมาใน ค.ศ. 1250 ทั้งคู่กลับมารวมตัวกับคนที่เหลืออีกครั้งที่อาเคร ที่ซึ่งค่าไถ่ตัวของกษัตริย์ได้รับการจ่าย ชาร์ลกับเบียทริซ พร้อมกับขุนนางอีกหลายคน จากไปหลังจากนั้นไม่นานและเดินทางไปราชสำนักของจักรพรรดิเฟรเดอริคที่ 2 เพื่อขอให้พระองค์ส่งคนมาช่วยกษัตริย์ฝรั่งเศสทำครูเสดเพิ่ม ทว่าจักรพรรดิที่ถูกตัดออกจากศาสนา จำเป็นต้องใช้กองทัพต่อสู้กับพระสันตะปาปาจึงปฏิเสธไป
เบียทริซกับชาร์ลกลับไปโพรว็องซ์ใน ค.ศ. 1251 เกิดความวุ่นวายขึ้นที่อาร์ลส์และอาวินญง ซึ่งปลุกปั่นโดยมารดาของเบียทริซที่รู้สึกว่าชาร์ลไม่เคารพในการอ้างสิทธิ์ในโพรว็องของตน ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1252 ชาร์ลจัดการปราบการปฏิวัติได้และใช้อำนาจในฐานะเคานต์แห่งโพรว็องซ์ ทว่าในเดือนพฤศจิกายนของปีเดียวกัน บล็องช์แห่งคาสตีล ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แห่งฝรั่งเศสในช่วงที่พระโอรส หลุยส์ที่ 9 อยู่ในครูเสด สิ้นพระชนม์ ชาร์ลกับเบียทริซต้องไปปารีส ที่ซึ่งชาร์ลกลายเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ร่วมแห่งฝรั่งเศสร่วมกับพระเชษฐา อัลฟ็องซ์ พระสันตะปาปาเสนออาณาจักรซิซิลีให้ชาร์ลใน ค.ศ. 1252 แต่ชาร์ลจำเป็นต้องปฏิเสธข้อเสนอ เนื่องจากพระองค์มีเรื่องอื่นที่ต้องจัดการและมีเงินทุนไม่มากพอ
ผู้ทำครูเสดกลับมาใน ค.ศ. 1254 ปีนั้นชาร์ลกับเบียทริซใช้เวลาช่วงคริสต์มาสในปารีส ที่ซึ่งพี่สาวของเบียทริซทุกคนกับมารดาของพระองค์มาร่วมด้วย มีการบันทึกไว้ว่าพี่สาวอีกสามคนปฏิบัติต่อน้องสาวคนเล็ก เบียทริซ อย่างเย็นชา เนื่องจากพินัยกรรมของเรย์มงด์ เบเรนเกร์
พี่สาวของเบียทริซ มาร์กาเร็ต พระราชินีคนใหม่ของฝรั่งเศส แสดงความโกรธเคืองต่อพระองค์อย่างเปิดเผยใน ค.ศ. 1259 โดยการไม่ให้นั่งร่วมโต๊ะกับครอบครัว ทรงอ้างว่าเป็นเพราะเบียทริซไม่ได้เป็นราชินีเหมือนพี่น้องคนอื่นๆ จึงนั่งร่วมโต๊ะกับพวกพระองค์ไม่ได้ มาร์การเร็ตหวังไว้ว่าการยั่วยุน้องสาวด้วยพฤติกรรมที่คิดคดนี้จะสร้างเหตุผลอันชอบธรรมในการบุกโพรว็องซ์ เบียทริซ "ที่โศกเศร้าเป็นอย่างมาก" กลับไปกับชาร์ลที่บอกกับพระองค์ว่า"อย่าใส่ใจไปเลย เพราะอีกไม่นานข้าจะทำให้เจ้าเป็นราชินีที่ยิ่งใหญ่กว่าพวกนาง"เมื่อพระสันตะปาปาเคลม็องต์ที่ 4 ที่ได้รับเลือกคนใหม่มอบอาณาจักรซิซิลีให้ชาร์ล พระองค์ต้องปราบพระเจ้ามันเฟรดที่ไม่เป็นที่โปรดปรานของพระสันตะปาปา คู่แข่งในการท้าชิงบัลลังก์แห่งซิซิลีอีกคนคือหลานชายของเบียทริซ เอ็ดมุนด์หลังกางเขน แต่ไม่นานก็เป็นที่ชัดเจนว่าชาร์ลเป็นผู้ท้าชิงที่มีความหวังมากกว่า เพื่อให้มาได้ซึ่งสิ่งที่ต้องการ ชาร์ลจำเป็นต้องมีกองทัพและเบียทริซช่วยพระสวามีสร้างมันขึ้นมา พระองค์เรียกอัศวินทุกคนของตนรวมถึงชายหนุ่มของฝรั่งเศสมา และตามที่นักประวัติศาสตร์ในเวลาต่อมา แองเจโล คอสตันโซ เล่า พระองค์ขายอัญมณีทุกชิ้นที่มีอยู่เพื่อให้พวกจะเข้าร่วมของทัพของพระสวามี
ใน ค.ศ. 1265 ชาร์ลแห่งอ็องฌู พร้อมกับคณะเล็กๆ ลงเรือข้ามทะเลไปถึงโรม ที่ซึ่งพระองค์ได้รับแต่งตั้งจากพระสันตะปาปาให้เป็นกษัตริย์แห่งซิซิลี อ้างอิงตาม "สตอเรีย ดิ มันเฟรดิ, เร ดิ ซิชิเลีบ เอ ดิ ปุเกลีย" ของจูเซ็ปเป ดิ เชซาเร ที่เล่าตาม "สตอเรีย ดิ ซาบา มาลาสปินา" ว่าเบียทริวตามพระสวามีไปพร้อมกับกองทัพที่ยังเหลือ ไปถึงอิตาลีในสี่เดือนต่อมา ในเดือนพฤศจิกายนของปีนั้น กองทัพของชาร์ล ประกอบด้วยทหาร 5,000 นายกับพลเดินเท้า 25,000 นายเข้าสู่อิตาลีและมาถึงโรมในเดือนมกราคม ค.ศ. 1266 ที่ซึ่งในวันที่ 6 มกราคม ทั้งชาร์ลและเบียทริซได้รับการสวมมงกุฎกษัตริย์และราชินีแห่งซิซิลีโดยพระคาร์ดินัลห้าคนที่ถูกส่งมาโดยพระสันตะปาปา (ผู้ซึ่งหลบภัยอยู่ในเปรูจา) ทันทีที่การเฉลิมฉลองการราชาภิเษกจบสิ้นลง เบียทริซอยู่ในโรมกับกองทัพเล็กๆเพื่อครองเมือง ขณะที่ชาร์ลขี่ม้าออกไปทำสมรภูมิแห่งเบเนเวนโต หลังชัยชนะของพระสวามี เบียทริซเลือกปราสาทแห่งเมลฟิเป็นที่พักของทั้งคู่
เบียทริซสิ้นพระชนม์ในวันที่ 23 กันยายน ค.ศ. 1267 ไม่กี่ปีหลังได้เป็นพระราชินี ที่คาสเตลโล เดล ปาร์โกที่โนเชรา อินเฟรีโอเร ไม่ก็ในเนเปิลส์ (อ้างอิงตาม "สตอเรีย ดิ ซาบา มาลาสปินา") สาเหตุของการสิ้นพระชนม์ไม่ได้ถูกบันทึกไว้ แม้จะเชื่อกันว่าภาวะแทรกซ้อนหลังการตั้งครรภ์อาจเป็นสาเหตุ ตอนแรกพระองค์ถูกฝังที่มหาวิหารแห่งซาน เจนนาโร ในเนเปิลส์ แต่ใน ค.ศ. 1277 พระสวามีของพระองค์ย้ายศพของพระองค์ไปเอ็กซ์-อ็อง-โพรว็องซ์ ที่โบสถ์แห่งแซ็งต์-ฌ็อง-เดอ- แมลตา
เบียทริซเป็นเคานเตสผู้ปกครองโพรว็องส์และฟอร์แกลคิเยร์คนสุดท้ายที่มาจากตระกูลบาร์เซโลนา หลังการสิ้นพระชนม์ของพระองค์ เคานตี้ตกเป็นของพระสวามีของพระองค์ ชาร์ล
ชาร์ลกัลเบียทริซมีพระโอรสธิดาด้วยกัน ดังนี้ลูกหลานของทั้งคู่ยังรวมไปถึง โยลันด์แห่งอารากอน, ฟิลิปปาแห่งเอโนลต์, อิซาเบลลาที่ 1 แห่งคาสตีล, เฮนรี่ที่ 8 แห่งอังกฤษ, แคโรลีนแห่งอันส์บาค, พระราชินีวิคตอเรีย และอลิซาเบธที่ 2 แห่งบริเตนใหญ่