โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย 2
โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ (ย่อ: ญ.ว.๒) คือโรงเรียนสาขาของโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย แห่งที่ 2 อดีตเป็นสาขาโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัยประจำจังหวัดสงขลา และเป็นโรงเรียนสหศึกษาระดับมัธยมศึกษา ของจังหวัดสงขลา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2539 เดิมมีชื่อว่า "ศูนย์เกษตรกรรมโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย (ก.ษ.ญ.ว.)" และ "สาขาโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย" มี นายธรรมนูญ วิสัยจร เป็นครูใหญ่คนแรก
ปัจจุบันโรงเรียนจัดการศึกษาเรียนการสอนอย่างเต็มรูปแบบในระดับมัธยมศึกษารูปแบบสหศึกษา เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษมีจำนวนนักเรียนปัจจุบัน (พ.ศ. 2558)ประมาณ 2,900 คน และข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาประมาณ 169 คน มีเนื้อที่ 71 ไร่ 3 งาน มีอาณาเขตติดกับ สนามกีฬาเมืองหลักภาคใต้ และสวนสาธารณะเทศบาลเมืองบ้านพรุ ปัจจุบัน ว่าที่ร้อยตรีโกศล สุวรรณมณี ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการ วิทยฐานะชำนาญการพิเศษ
โดยในวันที่ 25 พฤษภาคม 2554 ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ได้เสด็จทรงเปิดศูนย์เพื่อนใจวัยรุ่น TO BE NUMBER ONE FRIEND CORNER และทอดพระเนตรกิจกรรมของสมาชิกชมรมทูบีนัมเบอร์วัน โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ นับเป็นที่ปลื้มปิติแก่บุคลากรโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ เป็นอย่างยิ่ง
โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ ได้รับการประกาศจัดตั้ง จากกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการเมื่อ วันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2539 มีชื่อเดิมว่าสาขาโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย เพื่อให้เป็นสาขาโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ทั้งนี้ นายธรรมนูญ วิสัยจร อดีตผู้อำนวยการ โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ได้จัดตั้งเป็นศูนย์วิชาเกษตรกรรม และเป็น 1 ใน 2 ของสาขาโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัยคือ โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัยสมบูรณ์กุลกันยาและโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒
ซึ่งต่อมา นายวิรัช บุญนำ รับนโยบายจากกรมสามัญศึกษา ประกาศจัดตั้งเป็นสาขา โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย โดยระยะแรกชื่อว่า "โรงเรียนสาขาหาดใหญ่วิทยาลัย" มีเนื้อที่ 71 ไร่ 3 งาน อยู่ในเขตหมู่ 3 และหมู่ 5 ตำบลบ้านพรุ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ เพื่อสร้างโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย แห่งที่ ๒
ปีการศึกษา 2539 กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศจัดตั้งสาขาโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัยเป็นโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ โดยมี นายวิลาพ อุทัยรัตน์ เป็นผู้บริหารโรงเรียนย้ายมาดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ ท่านได้ดำเนินการจัดตั้ง โรงเรียนเป็นเอกเทศ ขึ้น รวมทั้งได้วางแผน และ ขออนุมัติก่อสร้างอาคารต่างๆ
โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย๒ เริ่มรับนักเรียนชั้น ม.1 จำนวน 12 ห้องเรียน ในปีการศึกษา 2539 โดยอาศัยเรียนที่ ศูนย์เกษตรกรรม โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ปีต่อมา จึงได้ย้ายมาเรียนในสถานที่ปัจจุบันในปีเดียวกันนี้ (1 เมษายน 2539)
กรมสามัญศึกษาได้ประกาศ เปลียนชื่อสาขาโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย เป็น โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ และได้ร่วมใช้ตราตรีจักรเป็นสัญลักษณ์ประจำโรงเรียน เช่นเดียวกับ โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย และมีปรัชญาของโรงเรียนคือ "ความรู้เลิศ กีฬานำ คุณธรรมเยี่ยม"
หาดใหญ่วิทยาลัย ๒ หรือ ญ.ว.๒ ก่อตั้งเมื่อ ปี พ.ศ. 2539 ซึ่ง แยกสาขามาจาก หาดใหญ่วิทยาลัย หรือ ญ.ว. ตั้งอยู่ที่ ตำบลบ้านพรุ อำเภอหาดใหญ่ เนื่อที่ 74 ไร่ ติดกับการกีฬาแห่งประเทศไทยภาคใต้ อดีตเป็นศูนย์วิชาเกษตรกรรม ญ.ว. จนปัจจุบัน สถาปณาเอกเทศเป็นหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ มีนักเรียนประมาณ 3,100 คน จัดเป็นโรงเรียนที่มีการพัฒนาอย่างรวดเร็วเทียบกับจำนวนและสิ่งอื่น ๆ กับโรงเรียนในจังหวัด จนได้รับสมญาคือ ญ.ว. แห่งใหม่
สภาพของโรงเรียนเมื่อแรกก่อตั้ง เป็นพื้นที่พรุค้างคาวซึ่งเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำแปลงใหญ่มีเนื้อที่ 471 ไร่ มีแหล่งน้ำในพื้นที่ประมาณ 250 ไร่ โดยเป็นเนื้อที่ของโรงเรียนจำนวน74ไร่3งาน ไม่มีถนนหรือทางเข้า ทำให้การก่อสร้างอาคารเรียนประสบความลำบาก แต่ก็สำเร็จลงในเวลา 2 ปีด้วยความร่วมมือร่วมแรงร่วมใจของบุคคลหลายฝ่ายทั้งคณะผู้บุกเบิก คณาจารย์ของโรงเรียนเอง และผู้นำชุมชนใกล้เคียง โดยอาจารย์มนัส อัลภาส เป็นบุคคลแรก พร้อมกับผู้อำนวยการโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ในขณะนั้นเป็นเป็นผู้ประสานงานในการจัดตั้งเพื่อเป็นที่ศึกษาเล่าเรียนของเยาวชนในเขตตำบลบ้านพรุ ด้วยเหตุผลดังต่อไปนี้ ซึ่งเป็นตำบลบ้านพรุที่ยังไม่มีโรงเรียนมัธยมศึกษา ประกอบอำเภอหาดใหญ่เป็นอำเภอขนาดใหญ่ และประชากรหนาแน่นมากและโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ซึ่งเนื้อที่14 ไร่ 2 งาน ได้รับความเชื่อถือและไว้วางใจจากผู้ปกครองของนักเรียนเป็นจำนวนมากขึ้นทุกปี ประกอบกับสถานที่ของโรงเรียนมีเนื้อที่จำกัดไม่สามารถขยายได้อีกจึงประสบปัญหาเรื่องการรองรับจำนวนนักเรียนที่เพิ่มมากขึ้น ดังนั้นกรมสามัญศึกษาจึงมี-นโยบายที่จะเปิดโรงเรียนสาขาสำหรับโรงเรียนมัธยมศึกษา ซึ่งเป็นที่นิยมและต้องการของผู้ปกครอง โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย มีแผนการจัดชั้นเรียนเต็มรูปแบบ รับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 12 ห้องเรียน ต้องรับเพิ่มเป็น 14 ห้องเรียน และมัธยมศึกษาปีที่4 จำนวน20ห้องเรียน เมื่อประสบปัญหาในเรื่องสถานที่ กรมสามัญศึกษาจึงต้องหาสถานที่ เพื่อก่อสร้างโรงเรียนสาขาไว้รองรับนักเรียน โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย จึงเปิดสอนหลักสูตรวิชาเกษตรกรรม และเป็นศูนย์เกษตรกรรม สาขาโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัยกระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศจัดตั้งเป็นโรงเรียนสหศึกษา ชื่อ "โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย แห่งที่ ๒" สังกัดกรมสามัญศึกษา โดยมอบให้โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย เป็นพี่เลี้ยง และให้นายธรรมนูญ วิสัยจร ผู้อำนวยการโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย รักษาการตำแหน่งผู้อำนวยโรงเรียนไปพลางก่อน
โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ เป็นโรงเรียนในเครือหาดใหญ่วิทยาลัยแห่งที่ 2 สืบเนื่องจากโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ได้รับความนิยม และมีนักเรียนเข้าสมัครเรียนเป็นจำนวนมากขึ้นทุกปี ด้วยกรมสามัญศึกษามีนโยบายที่จะให้จัดตั้งโรงเรียนชานเมืองเพื่อเป็นการรองรับนักเรียนรอบนอก ที่จะเข้าไปเรียนในตัวอำเภอหาดใหญ่ เช่นเดียวกับโรงเรียนในกรุงเทพมหานคร
โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ จัดตั้งขึ้นในปี พศ 2539 เป็นโรงเรียนประเภทสหศึกษา ในอดีตเป็นศูนย์เกษตรกรรมหาดใหญ่วิทยาลัย (กษญว) พัฒนาการจนขยายเป็นสาขาโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย และจำนวนนักเรียนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จนโรงเรียนแยกตัวออกเป็นเอกเทศ โดยได้ใช้ที่ดินสาธารณประโยชน์เทศบาลเมืองบ้านพรุแบ่งออกเป็น 3 บริเวณ คือ การกีฬาแห่งประเทศไทย (สนามกีฬาเมืองหลักภาคใต้) สวนสาธารณะเทศบาลเมืองบ้านพรุ และที่ตั้งโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย2 และได้รับการสถาปนาชื่อโรงเรียนตามชื่อ หาดใหญ่วิทยาลัย อันเป็นโรงเรียนผู้พี่ และมีผู้ดูแลระยะเริ่มแรกคือ นายธรรมนูญ วิสัยจร จนสรุปพัฒนาการได้ดังนี้
ปัจจุบันโรงเรียนโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย๒ เปิดทำการเรียนการสอนในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น และระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ในปัจจุบันนี้โรงเรียนมีรุ่นนักเรียนที่จบการศึกษาแล้วจำนวน 14 รุ่น
อาจารย์มนัส อัลภาส เป็นบุคคลแรกที่ได้ไปสำรวจพบแหล่งที่เรียนใหม่ ที่ตำบลบ้านพรุ บริเวณพรุค้างคาวซึ่งเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำแปลงใหญ่มีเนื้อที่ 471 ไร่ มีแหล่งน้ำในพื้นที่ประมาณ 250 ไร่ จึงมีการจัดตั้ง ศูนย์เกษตรกรรม สาขาโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย และพัฒนาการมาเป็น โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒
อาคารเรียนถาวรอาคารแรกคือ อาคารเจิดตรีจักร เป็นอาคารเรียน 4 ชั้น ห้อมล้อม ด้วยอาคารชั่วคราว ที่ไม่มีฝากัน สมัยนั้นโรงเรียนมีปัญหาเรื่องห้องเรียนเป็นอย่างมาก
หลังจากมีการจัดตั้งโรงเรียนอย่างเป็นถาวร คณาจารย์รุ่นแรก จึงมีการบวงสรวง พระภูมิเจ้าที่ สักการะคณูประการ ต่อโรงเรียนแล้ว ตามธรรมเนียมของโรงเรียนที่จัดตั้งที่ใช้ชื่อร่วมกัน จึงใช้อักษรย่อ ว่า ญ.ว. เพิ่ม ๒ ต่อท้าย เพื่อรำลึกต่อโรงเรียนผู้สร้าง
ปีการศึกษา 2544 เป็นปีที่โรงเรียน เพิ่มชั้นมากขึ้น และจำนวนครู บุคลากรมากขึ้นตามกัน ประกอบกับเสาธง เก่าโรงเรียน เป็นลักษณะติดกับอาคารเจิดตรีจักร และบริเวณเข้าแถวทำกิจกรรม แคบ โรงเรียนจึงได้ทำการย้ายสนามเข้าแถวมายังฝั่งอาคารกิตตระการ พร้อมกันสร้าง เสาธงมาตรฐานแบบพิเศษ
พระพิฆเนศวร เทพผู้เป็นเลิศทางศิลปวิทยาการทุกแขนง เป็นพระผู้เแทนของสถาบันครู ตามสัจจะปฏิญาณที่ว่า "ผู้ใดบูชาครู เป็นมงคลแก่บุคคลนั้น"
ซึ่งประดิษฐ์ฐาน บริเวณด้านหน้าหอประชุมภัคพิพิธ ด้านขวามือ
โรงเรียนเปิดการเรียนการสอน มาช่วงหนึ่งประกอบนักเรียนเพิ่มขึ้นหลังรวดเร็ว จึงเปิดทำการสอน ชั้นมัธยมปลายรุ่นแรก โดยรับนักเรียนชั้นม.3 เดิม โดยเปิดสอนแผนกวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ แผนกศิลป์-คณิตศาสตร์ 2 ห้องเรียน
หลังจากจัดการศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ในรุ่นที่4 โรงเรียนจึงเปิดสอนแผนกศิลป์ภาษา เป็นรุ่นแรก ในปีการศึกษา2544 โดยมีอาจารย์มนูญ ละอองจิต เป็นครูผู้สอนท่านแรก
ใน พ.ศ. 2544 โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ เป็นโรงเรียนที่มีการสอบแข่งขันสูง โรงเรียนก้าวสู่ระดับภูมิภาค ทั้งวิชาการ และการกีฬา นักเรียนจบการศึกษาแต่ละปี สามารถสอบเช้า ระดับอุดมศึกษา จนโรงเรียน จัดการเรียนการสอน ตามหลักมาตรฐาน ร่วมกับโรงเรียนส่วนกลาง
ปีการศึกษา 2545 หลังจากโรงเรียน เปิดสอนมา6ปี ผลิตนักเรียนไป6รุ่น ประกอบการที่นักเรียนมีความขยันมั่นเพียร ทำให้วิชาการและกีฬาโรงเรียน อยู่ในอันดับต้นๆของหวัดสงขลา และการฝึกฝนด้านต่างๆ ทำให้ค่านิยมของนักเรียน มีการพัฒนาอย่างเด่นชัด
พระพุทธรูปที่สร้างขึ้น เพื่อความเป็นศิริมงคล และเคารพสักการะ สร้างในวาระครบรอบ10ปีแห่งการก่อตั้งโรงเรียน ประดิษฐฐาน ณ.บริเวณ ด้านหน้าหอประชุม ขวามือ
สร้างป้ายและประตูทางเข้าโรงเรียน เป็นป้ายที่2 ด้านทางเข้า เพื่อความสวยงามโรงเรียนและ ลดปัญหาด้านจราจร ด้านประตูเดิม เป็นป้ายลักษณะ สีเหลี่ยม อักษรตัวใหญ่ตรีจักร อันเป็นความหมายบ่งบอกถึง ความเป็นโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ เมื่อได้ก่อตั้งโรงเรียน จึงได้ใช้ตราประจำโรงเรียนเดียวกันกับโรงเรียนพี่ คือหาดใหญ่วิทยาลัย
อาคารและสถานที่ภายในบริเวณโรงเรียน 
สถานที่ตั้งของโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย๒ ประกอบด้วยบริเวณโรงเรียน ตั้งอยู่เลขที่80 หมู่ 3 และหมู่ 5 ตำบลบ้านพรุ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
บนพื้นที่ 71 ไร่ 3 งาน 33 ตารางวา ของกรมธนารักษ์ โดยมีอาณาบริเวณทิศเหนือ จดการกีฬาแห่งประเทศไทย สำนักงานภาคใต้ ทิศใต้ จดสวนสาธารณะเทศบาลเมืองบ้านพรุ ทิศตะวันออก จดถนนที่ดินเอกชน และทิศตะวันตก จดที่ดินสวนยางพารา
สำหรับบริเวณโรงเรียนนั้น ตั้งอยู่เขตเทศบาลเมืองบ้านพรุ บริเวณชานเมืองรอบนอกของอำเภอหาดใหญ่ รายล้อมด้วยสถานที่สำคัญหลายแห่ง คือ สวนสาธารณเทศบาลเมืองบ้านพรุ การกีฬาแห่งประเทศไทย ภาคใต้ ในส่วนอาคารต่างๆ ของโรงเรียนนั้น ประกอบด้วยอาคารเรียน8หลัง และอาคารประกอบแปดหลัง อาคารต่างๆ มีดังต่อไปนี้
ประเภท สหศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น-มัธยมศึกษาตอนปลาย ปัจจุบัน โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ มีจำนวน 79 ห้องเรียน นักเรียนประมาณ3,600 คน ครูจำนวน 160 คน 
มัธยมศึกษาตอนต้น 14-14-15
มัยมศึกษาตอนปลาย 9-9-9
โรงอาหารกลาง ร้านค้า 17 ร้าน ห้องรับประทานอาหารครูและบุคลากร สำนักงานโภชนาการและอนามัยโรงเรียน และสำนักงานคณะกรรมการนักเรียน
โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย๒ มีประตูทางเข้าออก 2 เส้นทาง การเดินทางมายังโรงเรียนสามารถเดินทางมาได้ ดังนี้เพลงประจำโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ ประพันธ์โดยท่านผู้อำนวยการบุปผา มณีพรหม ผู้เรียบเรียงและให้ทำนองคือ อาจารย์วีระ รักงาม ในอดีตใช้เพลงร่วมเช่นเดียวกัน โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย หลังจากโรงเรียนแยกตัวออกเป็น โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ ซึ่งขับร้องโดยคณาจารย์รุ่นแรกของโรงเรียน หลังจากนั้น มีการเปลื่ยนผู้ขับร้องไปตามเวลา ซึ่งบทเพลง จะเปิดในช่วงเช้าก่อนเวลาเข้าแถวเคารพธงชาติ 15 นาที และเปิดในงานพิธีการสำคัญ
การแข่งขันกีฬาประเพณีตรีจักรเกมส์นั้น เป็นความคิดริเริ่มของอาจารย์บุปผา มณีพรหม ผู้อำนวยการโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ กับอาจารย์สงบ มณีพรหม ผู้อำนวยการโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ทั้งสองท่านได้มีแนวคิดในการสร้างผูกพันความสามัคคีระหว่างโรงเรียนพี่โรงเรียนน้อง] ในอันที่จะร่วมกันจัดการแข่งขันกีฬาขึ้นเพื่อเป็นการเชื่อมความสามัคคีของครูอาจารย์ และนักเรียนทุกฝ่าย ซึ่งอาจารย์ทั้ง 2 ท่าน ได้มีความเห็นพ้องกันในความคิดอันนี้ โดยเวียนกันเป็นเจ้าภาพไปจนครบ สถานที่แข่งขันคือ สนามกีฬาจิระนคร โดยปัจจุบันได้ยกเลิกการจัดแล้วโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒ ก่อตั้งขึ้นเพื่อเป็นการขยายโอกาสทางการศึกษา ของอำเภอหาดใหญ่ ซึ่งมีความเจริญในทุกด้าน และด้านศึกษาด้วยซึ่งในอดีตก็จัดตั้งโรงเรียนสาขา มาแล้วนั้นคือโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัยสมบูรณ์กุลกันยาและต่อมาได้ขยายโรงเรียนสาขาหาดใหญ่วิทยาลัย พร้อมกันนี้ ให้ใช้ชื่อโรงเรียนสาขาอำเภอหาดใหญ่ ของกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ว่า "โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒" และเนื่องจากในระยะเริ่มต้นของการก่อตั้งโรงเรียนนั้น กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการได้มอบหมายให้นายวิรัช บุญนำ ผู้อำนวยการโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย (ญ.ว) เป็นผู้ประสานงานการจัดตั้งโรงเรียน ดังนั้น โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย แห่งนี้ จึงลงท้ายชื่อโรงเรียนว่า "๒" โดยความหมายของชื่อโรงเรียนนั้น สามารถแยกออกเป็น ได้แก่
ดังนั้น ชื่อ "หาดใหญ่วิทยาลัย๒" จึงมีความหมายว่า โรงเรียนสาขาหาดใหญ่วิทยาลัย ที่ก่อตั้งขึ้นเพื่อขยายโอกาสทางการศึกษาและความเจริญของ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลานั้นเอง