เรือตรวจการณ์ใกล้ฝั่งเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา
เรือตรวจการณ์ใกล้ฝั่งเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา เป็นชุดเรือตรวจการณ์ใกล้ฝั่งที่กองทัพเรือไทยจัดสร้างขึ้นจำนวนทั้งหมด 3 ลำ คือ เรือ ต.991 เรือ ต.992 และเรือ ต.993 โดยมอบหมายให้กรมอู่ทหารเรือเป็นผู้จัดสร้างเรือ ต.991 ณ อู่ทหารเรือธนบุรี ส่วนเรือ ต.992 และ ต.993 กองทัพเรือได้ว่าจ้างบริษัท มาร์ซัน จำกัด เป็นผู้ดำเนินการต่อเรือ
เรือ ต.991 ได้มีพิธีปล่อยเรือลงน้ำที่อู่ทหารเรือธนบุรีเมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2550 ส่วนเรือ ต.992 และ ต.993 ทำพิธีปล่อยเรือที่อู่ต่อเรือบริษัท มาร์ซัน จำกัด ในวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2550 และมีกำหนดส่งมอบเรือให้แก่กองทัพเรือในช่วงกลางเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2550
โครงการจัดสร้างเรือตรวจเรือใกล้ฝั่งเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา เป็นโครงการของกองทัพเรือไทย ที่ต่อยอดมาจากโครงการก่อสร้างเรือตรวจการณ์ใกล้ฝั่งชุด เรือ ต.91 - ต.99 ซึ่งเป็นโครงการในพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยมีจุดเริ่มต้นจากพระราชกระแสรับสั่งแก่ผู้บังคับหมู่เรือรักษาการณ์วังไกลกังวล และผู้เข้าเฝ้า ฯ ณ วังไกลกังวล เกี่ยวกับการใช้เรือของกองทัพเรือ ในวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2545 ความว่า “เรือรบขนาดใหญ่มีราคาแพงและมีค่าใช้จ่ายในการปฏิบัติงานสูง กองทัพเรือจึงควรใช้เรือที่มีขนาดเหมาะสม และสร้างได้เอง ซึ่งเมื่อสร้างเรือตรวจการณ์ใกล้ฝั่งชุดเรือ ต.91 ได้แล้ว ควรขยายแบบเรือให้ใหญ่ขึ้นและสร้างเพิ่มเติม” กับทั้งได้มีพระราชดำรัสในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 5 ธันวาคม พ.ศ. 2546 เกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียงโดยได้ทรงยกตัวอย่างจากการพึ่งพาตนเองในโครงการต่อเรือตรวจการณ์ใกล้ฝั่งชุดเรือ ต.91 ในอดีตของกองทัพเรือ
ในช่วงเวลานั้น กองทัพเรือได้มีแผนปลดประจำการเรือตรวจการณ์ใกล้ฝั่งชุดเรือ ต.11 ที่ได้รับความช่วยเหลือจากสหรัฐอเมริกา เนื่องจากใช้งานมานานประมาณ 40 ปีแล้ว กองทัพเรือจึงได้นำพระราชดำริฯ มาดำเนินการพัฒนาแบบเรือตรวจการณ์ใกล้ฝั่งชุดใหม่ ให้มีคุณสมบัติครบถ้วน และสอดคล้องกับแนวพระราชดำรัสดังกล่าว โดยขยายแบบเรือจากชุดเรือ ต.91 - ต.99 ให้ใหญ่ขึ้น
กองทัพเรือได้รับอนุมัติจากกระทรวงกลาโหม ให้ดำเนินโครงการจัดหาเรือตรวจการณ์ใกล้ฝั่งชุดใหม่เมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2546 เพื่อทดแทนเรือตรวจการณ์ใกล้ฝั่งชุดเรือ ต.11 และรัฐบาลโดยคณะรัฐมนตรีได้อนุมัติให้กองทัพเรือดำเนินโครงการสร้างเรือตรวจการณ์ใกล้ฝั่งพร้อมกัน 3 ลำ ในวงเงินรวมประมาณ 1,912 ล้านบาท ระยะเวลาดำเนินการรวม 3 ปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2548 - 2550 เพื่อน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในวโรกาสทรงเจริญพระชนมายุ 80 พรรษา ในปี พ.ศ. 2550
กองทัพเรือได้กราบบังคมทูลเชิญพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงประกอบพิธีวางกระดูกงูเรือตรวจการณ์ใกล้ฝั่งเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา เมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2548 ที่อู่ทหารเรือธนบุรี เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่เรือ
อาวุธปืนหลักของเรือคือปืนกลขนาด 30 ม.ม. รุ่น DS-30M ของบริษัท MSI-DSL จำนวน 2 กระบอก ติดตั้งบริเวณหัวเรือและท้ายเรือ สามารถควบคุมการยิงได้จากเครื่องควบคุมการยิงของเรือ ตัวปืนมีความสามารถในการต่อต้านเรือผิวน้ำขนาดเล็กและอากาศยานได้ มีอัตรายิงที่ 650 นัดต่อนาที ระยะยิงหวังผลต่อเป้าหมายผิวน้ำที่ 10,900 หลา ต่อเป้าหมายอากาศยานที่ 3,000 หลา และมีคุณสมบัติในการลดการปล่อยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าและรังสีอินฟราเรด
ระบบควบคุมการยิงซึ่งเป็นระบบที่ใช้ควบคุมปืน 30 ม.ม. นั้น ทางกองทัพเรือได้จัดหาระบบควบคุมการยิง Optronic รุ่น Mirador จากบริษัท Thales ประเทศเนเธอแลนด์ โดยระบบนี้จะประกอบไปด้วยระบบเซนเซอร์ ระบบกล้อง TV สองกล้อง ระบบสร้างภาพจากความร้อน ระบบกล้องในช่วงแสงต่ำ ระบบเลเซอร์วัดระยะและระบบอินฟราเรด ระบบสามารถตรวจจับและติดตามเป้าหมายได้ทั้งสามมิติ โดยในเวลากลางวันสามารถใช้กล้อง TV ในการติดตามและตรวจจับเป้าหมาย และใช้ระบบอินฟราเรดในเวลากลางคืน โดยเลเซอร์วัดระยะที่ปลอดภัยต่อสายตาจะทำการวัดระยะจากเรือไปสู่เป้าหมาย รวมถึงคำนวณขีปนวิถี (ballistic calculations) ทำให้ผู้บังคับการเรือสามารถสั่งยิงอาวุธปืนได้จากห้องบังคับการ
สำหรับเรือ ต. 991 ในวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2550 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จพระราชดำเนินจากพระตำหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชวังดุสิต มายังอู่ทหารเรือธนบุรี กรมอู่ทหารเรือ เพื่อทรงประกอบพิธีปล่อยเรือตรวจการณ์ใกล้ฝั่งเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา เมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2550 ส่วนเรือ ต. 992 และเรือ ต. 993 ซึ่งเป็นเรือชุดเดียวกันนั้น ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ไปทรงประกอบพิธีปล่อยเรือทั้งสองลำ เมื่อวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2550 ที่อู่ต่อเรือบริษัท มาร์ซัน จำกัด ตำบลท้ายบ้าน อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ