พาลันเทียร์
พาลันเทียร์ (Palantír) เป็นของวิเศษอย่างหนึ่งในโลกแห่งจินตนาการของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ในปกรณัมชุดมิดเดิลเอิร์ธ คำว่า "พาลันเทียร์" เป็นคำภาษาซินดาริน หมายถึง 'สิ่งซึ่งสามารถมองเห็นได้ไกลๆ' รูปพหูพจน์ว่า "พาลันทีริ (palantíri)"
ตามคำบรรยายสื่อว่า พาลันเทียร์มีลักษณะเป็นลูกแก้วทรงกลม ลูกแก้วแต่ละดวงสามารถติดต่อสื่อสารกันได้ หากผู้ใดมองเข้าไปในลูกแก้วนี้ ก็จะสามารถมองเห็นสิ่งซึ่งปรากฏในสถานที่ของลูกแก้วอีกดวงหนึ่งที่ติดต่อกับมัน ซึ่งอาจเป็นสิ่งที่เกิดในอดีต ปัจจุบัน หรืออนาคตก็ได้ ผู้สร้างพาลันเทียร์ขึ้นคือพวกเอลฟ์แห่งวาลินอร์ ซึ่งอยู่บนแผ่นดินประจิม เป็นเอลฟ์ชาวโนลดอร์ ซึ่งส่วนใหญ่เชื่อกันว่าเฟอานอร์เองเป็นผู้คิดค้นประดิษฐ์ขึ้นเป็นคนแรก ลูกแก้วพาลันเทียร์ถูกสร้างขึ้นเป็นจำนวนมาก มีขนาดหลากหลายเล็กใหญ่แตกต่างกันไป ลูกเล็กๆ อาจมีขนาดเพียงหนึ่งฟุต ส่วนลูกใหญ่อาจมีขนาดเท่ากับห้องโถงทีเดียว ศิลาดวงแม่ ถูกเก็บรักษาไว้ที่หอคอยอวัลโลเน บนเกาะโทลเอเรสเซอา แต่ไม่มีบันทึกใดระบุว่ามีการติดต่อระหว่างศิลาดวงนี้กับดวงอื่นๆ ที่อยู่บนมิดเดิลเอิร์ธ
ในยุคที่สอง พวกเอลฟ์ได้มอบพาลันเทียร์เจ็ดดวงให้กับมนุษย์ดูเนไดน์แห่งนูเมนอร์ ซึ่งได้ใช้ติดต่อสื่อสารกันระหว่างเหล่าชนผู้ศรัทธากับพวกเอลฟ์ ในยุคแห่งความมืดมนของนูเมนอร์ ครั้นถึงกาลพินาศของอาณาจักรนูเมนอร์ เอเลนดิลกับโอรสทั้งสองได้นำพาลันเทียร์เหล่านั้นติดตัวมาในการลี้ภัยสู่แผ่นดินใหญ่ของมิดเดิลเอิร์ธด้วย หลังจากพวกเขาตั้งอาณาจักรชาวดูเนไดน์ขึ้นบนมิดเดิลเอิร์ธ ก็ได้จัดแบ่งศิลาทั้งเจ็ดดวงไปไว้ยังสถานที่สำคัญต่างๆ ดังนี้
เอลอสทิริออน เป็นหอคอยที่สูงที่สุดในหมู่หอคอยแห่งทาวเวอร์ฮิลล์ ซึ่งตั้งอยู่ทางชายเขตตะวันตกสุดของแคว้นไชร์ เอเลนดิลมักเสด็จมาที่นี่บ่อยๆ ด้วยเชื่อว่าจะสามารถติดต่อกับศิลาดวงแม่ที่อวัลโลเนได้ ภายหลังพาลันเทียร์ดวงนี้ถูกนำกลับคืนสู่แดนประจิมพร้อมกับผู้ถือแหวนเอลฟ์ทั้งสาม
อันนูมินัส เป็นเมืองหลวงของอาณาจักรอาร์นอร์ พาลันเทียร์แห่งอันนูมินัสสูญหายไปหลังจากเหตุการณ์ที่เรือพระที่นั่งของกษัตริย์อาร์เวดุย กษัตริย์องค์สุดท้ายของอาร์นอร์ จมหายไปในทะเลน้ำแข็งแห่งโฟโรเคล ในปีที่ 1975 ของยุคที่สาม
อะมอนซูล เป็นป้อมปราการสำคัญของอาณาจักรอาร์นอร์ (ปรากฏในเนื้อเรื่อง เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ ตอน มหันตภัยแห่งแหวน ที่ซึ่งโฟรโดถูกพวกภูตแหวนทำร้ายด้วยมีดมอร์กูล) ป้อมนี้ถูกทำลายจนพินาศในสงครามระหว่างอาณาจักรอาร์นอร์กับวิชคิงแห่งอังก์มาร์ ในปีที่ 1409 ของยุคที่สาม แล้วจึงเปลี่ยนชื่อไปเป็น เวทเธอร์ทอป พาลันเทียร์แห่งอะมอนซูลเป็นศิลาดวงที่ใหญ่เป็นลำดับที่สอง มันเกือบสูญหายไปในสงครามใหญ่ดังกล่าว แต่ก็ถูกกู้กลับคืนมาได้ อย่างไรก็ดีพาลันเทียร์ดวงนี้ก็สูญหายไปอีกครั้ง หลังจากเหตุการณ์ที่เรือพระที่นั่งของกษัตริย์อาร์เวดุย กษัตริย์องค์สุดท้ายของอาร์นอร์ จมหายไปในทะเลน้ำแข็งแห่งโฟโรเคล
ออสกิเลียธ แต่เดิมเป็นเมืองหลวงของอาณาจักรกอนดอร์ พาลันเทียร์แห่งออสกิเลียธเป็นดวงที่มีขนาดใหญ่ที่สุด และมีพลังแข็งแกร่งที่สุด ตามปกติพาลันเทียร์จะสามารถติดต่อกันได้เพียงดวงต่อดวง ยกเว้นพาลันเทียร์แห่งออสกิเลียธนี้เท่านั้นที่สามารถเข้าแทรกแซงการติดต่อระหว่างพาลันเทียร์ดวงใดๆ ก็ได้ พาลันเทียร์ดวงนี้ถูกเก็บรักษาอยู่ในหอคอยบนสะพานใหญ่ในนครที่ทอดข้ามแม่น้ำอันดูอิน ยอดหอคอยสร้างเป็นโดมขนาดใหญ่วาดภาพท้องฟ้ายามค่ำคืนที่ดารดาษด้วยดวงดาว เป็นที่มาของชื่อของนครแห่งนี้ ("ออส-กิเลียธ" หมายถึง "โดมแห่งดวงดาว") ศิลาดวงนี้เป็นดวงที่สูญหายไปก่อนดวงอื่นๆ โดยหายไปในยุคของกบฏราชวงศ์ ในราวตอนกลางของยุคที่สาม เนื่องจากพลัดตกลงไปในลำน้ำอันดูอิน
หอคอยออร์ธังค์ ตั้งอยู่ที่อังเกรนอสต์ (หรือไอเซนการ์ด) เป็นหอคอยที่สร้างขึ้นโดยชาวดูเนไดน์ตั้งแต่ยุคที่สอง ในทางตอนใต้ของเทือกเขามิสตี้ ครั้นถึงปี 2759 ของยุคที่สาม เบเรน สจ๊วตแห่งกอนดอร์ จึงได้มอบหอคอยนี้ให้แก่ซารูมาน ทำให้เขาได้ใช้พาลันเทียร์ดวงนี้ติดต่อกับเซารอนอย่างลับๆ ภายหลังเมื่อซารูมานผู้แปรพักตร์ไปสู่ความชั่วร้าย ถูกพวกเอนท์กำราบลงได้ กริม่า เวิร์มทัง สมุนทรยศของเขาจึงขว้างพาลันเทียร์ดวงนี้ลงมาใส่แกนดัล์ฟ ศิลาดวงนี้ตกทอดไปสู่อารากอร์น ทายาทแห่งอิซิลดูร์(พ่อของ อิซิลดูร์ อีเรนดี) ผู้ก่อตั้งอาณาจักรกอนดอร์ และได้อยู่ในอารักขาของอารากอร์นมาตลอดในยุคที่สี่ จน อารากอร์น สิ้นอายุ
มินัสอิธิล หรือ "หอคอยจันทร์รุ่ง" เป็นหอคอยที่สร้างอยู่ที่เชิงเขาเอเฟลดูอัธ ภายหลังตกไปอยู่ในมือของพวกนาซกูล ในปีที่ 2002 ของยุคที่สาม แล้วเปลี่ยนชื่อเป็น มินัสมอร์กูล พาลันเทียร์แห่งมินัสอิธิลถูกนำไปยังบารัดดูร์ และกลายเป็นเครื่องมือของเซารอนในการติดต่อกับซารูมาน และใช้ล่อลวงเดเนธอร์จนเสียสติ คาดว่าพาลันเทียร์ดวงนี้พินาศไปพร้อมกับการล่มสลายของเซารอน
มินัสอะนอร์ หรือ "หอคอยตะวันรอน" เป็นหอคอยที่สร้างอยู่ที่เชิงเขามินโดลลูอิน ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น มินัสทิริธ เดเนธอร์ใช้พาลันเทียร์ดวงนี้ด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ทำให้ถูกอุบายฉ้อฉลของเซารอนจนเสียสติ เดเนธอร์อุ้มศิลาดวงนี้เอาไว้ขณะพยายามจะเผาตัวเองตาย ในภายหลัง ไม่มีผู้ใดสามารถมองเห็นสิ่งใดจากศิลาดวงนี้อีกเลย นอกจากผู้ที่มีพลังอำนาจแข็งแกร่งจริงๆ