พรไพร เพชรดำเนิน
พรไพร เพชรดำเนิน เป็นนักร้องลูกทุ่งที่ร้องเพลงในแนวเสียงของสุรพล สมบัติเจริญ ราชาเพลงลูกทุ่งของเมืองไทย และได้รับการยกย่องว่ามีเสียงที่เหมือนกับเสียงของสุรพล มากที่สุดคนหนึ่ง โดยมีผลงานเพลงที่โด่งดังมากที่สุดของเขาคือ น้ำลงนกร้อง หนึ่งในเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง "มนต์รักลูกทุ่ง"ของ"ครู รังสี ทัศนพยัคฆ์" เมื่อปี พ.ศ. 2513 ที่ขึ้นต้นว่า "นกกะปูดตาแดงน้ำแห้งก็ตาย"
พรไพร เพชรดำเนิน มีชื่อจริงว่า วันชัย เจริญชนม์ เกิดเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2491 ที่ ตำบลขุนพิทักษ์ อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี บิดาชื่อ ส้มปันนัง มารดาชื่อ นางทองเจือ มีพี่น้องทั้งหมด 6 คน เป็นคนที่ 3 ครอบครัวมีอาชีพทำสวนและค้าขายเล็กๆ น้อยๆ เขาการศึกษาแค่จบชั้นประถมปีที่ 4 จากโรงเรียนวัดหลักหกรัตนาราม อ.ดำเนินสะดวก จ.ราชบุรี เพราะทางบ้านยากจน
พรไพร ชื่นชอบการร้องเพลงมาตั้งแต่เด็ก โดยสมัยนั้นมีนักร้องคนโปรดคือ "เบญจมินทร์" และ "สุรพล สมบัติเจริญ" เพื่อนๆเรียกเขาว่า "สุรพลน้อย" เพราะมีเสียงเหมือน สุรพล เขาชอบเข้าประกวดการร้องเพลงลูกทุ่ง และร่วมเดินสายไปกับคณะรำวงต่างๆ โดยทำหน้าที่เป็นนักร้องเชียร์รำวง
เมื่อปี พ.ศ. 2510 ขณะอายุได้ 19 ปี เขาเริ่มทำงานที่สถานีวิทยุยานเกราะ จากการแนะนำของครูชวนชัย ฉิมพะวงศ์ และต่อมาก็ได้เข้าประกวดร้องเพลงในรายการที่จัดโดยครู" จำรัส วิภาตะวัธ " โดยมีคู่แข่งมากเป็นพัน แต่เขาก็ชนะเลิศด้วยเพลง "แฟนจ๋า" ของสุรพล โดยมีครูชวนชัยเป็นคนตัดสินด้วย และนอกจากจะได้รับสร้อยคอทองคำหนัก 1 บาทแล้ว ครูจำรัส ยังรับเข้าเป็นนักร้อง โดยให้อยู่กับวงดนตรี "เตือนใจ บุญพระรักษา" เขาจึงนับถือเป็นครูชวนชัยเป็นครูคนแรก และเป็นพ่อคนที่ 2
เขาอยู่กับวงนี้ได้ประมาณ 1 ปี แต่ก็ได้บันทึกเสียงเพลงแรกในชีวิตชื่อ "มีแต่ใจให้เธอ" โดยใช้ชื่อ พรไพร เพชรดำเนิน ซึ่งเขาเป็นคนตั้งเอง ต่อมาก็ได้บันทึกเพลง "ทรงมะกัน, หัวใจเปลี่ยว, หนองหารสะอื้น, เล็กสุดที่รัก, รักเก่าที่ขอนแก่น, กรุงเทพ-กรุงธน และ กลืนน้ำลาย
ปี พ.ศ. 2513 เขาออกมาอยู่กับวง "ศรีไพร ใจพระ" หรือ เก่งกาจ จงใจพระในปัจจุบัน และได้ร้องเพลงเช่น "แฟชั่นหน้าหนาว", " คืนพี่คอย" และ "นุ่งสั้น"
ช่วงนี้เขามีโอกาสแสดงภาพยนตร์เรื่องมนต์รักลูกทุ่ง รวมทั้งได้ร้องเพลงประกอบชื่อ "น้ำลงนกร้อง" ของครู ไพบูลย์ บุตรขัน ทำให้ชื่อเสียงของเขาโด่งดังอย่างมาก ตามประวัติเพลงนี้นั้น ตอนแรก จะให้ บรรจบ เจริญพร ที่ร่วมแสดงในเรื่องเป็นผู้ร้อง แต่เนื่องจาก บรรจบร้องหลายเพลงจึงเปลี่ยนมาให้ พรไพร เพชรดำเนิน เป็นผู้ร้อง เขาจึงนับถือ ศรีไพรเป็นครูคนที่ 2 เพราะทั้งให้ร้องเพลง แนะนำเข้าสู่วงการภาพยนตร์ และแนะนำให้รู้จักกับครูไพบูลย์ จากนั้นเขายังได้ร่วมแสดงภาพยนตร์เรื่อง "มนต์รักจากใจ" ที่มีเพลงประกอบมากที่สุดถึง 20 เพลง ในเรื่องนี้เขาได้ร้อง 1 เพลงคือ ดอกรักแห้งแล้ว ของครูสุรินทร์ ภาคศิริ
ต่อมาได้ออกจากวง "ศรีไพร" มาร้องเพลงที่ห้องอาหาร"นวลศรี" ข้างโรงภาพยนตร์ "เฉลิมไทย" โดยร้องอยู่ 2-3 ปี ก็ออกมาตั้งวงดนตรีเป็นของตัวเอง และได้บันทึกเสียงไว้หลายเพลง เช่น "ขายควายแต่งงาน, หนุ่มไทยเก๊กซิม และ จำได้ไหมน้อง เขาทำวงอยู่ 5-6 ปีก็เลิกวง และกลับไปร้องเพลงตามห้องอาหารอีกครั้ง ช่วงนั้น พรไพร เพชรดำเนิน อาศัยอยู่ในอาคารพาณิชย์ ที่เขตราษฎร์บูรณะ ยังคงรับงานร้องเพลงเป็นครั้งคราว
เมื่อต้นปี พ.ศ. 2551 พรไพร เพชรดำเนิน ล้มป่วยด้วยโรคหัวใจ อาการหนักสาหัสพอสมควร เข้ารักษาตัวที่โรงพยาบาลศิริราชเดือนกว่า หมอผ่าตัดทำบายพาสและใส่กล่องหัวใจเทียมไว้ให้เพื่อช่วยในการหายใจ พออาการเริ่มทุเลาหมอให้กลับไปพักรักษาตัวอยู่ที่บ้าน พออาการดีขึ้นเข้าก็ไม่ทอดทิ้งแฟนเพลง รับเชิญร้องเพลงตามงานต่าง ๆ ให้แฟนเพลงได้ชื่นกันตลอดมา เมื่อถึงวันที่แพทย์นัดเขาก็ไปพบแพทย์ที่โรงพยาบาลศิริราชตามที่ใบนัดทุกครั้ง
จนเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2558 เวลา 06.00 น. เขามีอาการหายใจไม่ค่อยออก และเป็นวันที่หมอนัดพอดี ลูกสาวจึงนำส่งโรงพยาบาลศิริราช พอไปถึงโรงพยาบาลเขามีอาการหัวใจล้มเหลม หมอต้องนำเข้าห้องฉุกเฉินและทำการปั๊มหัวใจจนอาการดีขึ้น และเขาต้องนอนพักรักษาตัวอยู่ที่โรงพยาบาลศิริราชตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา ในช่วง 2 อาทิตย์ที่ผ่านมาอาการเขาดีขึ้นมาก สภาพร่างกายแข็งแรงขึ้น จนคุณหมอตัดสินใจนัดแพทย์ผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศเพื่อมาทำการผ่าตัดใส่หัวใจเทียมให้ในอาทิตย์หน้าแต่อยู่ ๆ เมื่อค่อนรุ่งของคืนวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2558 เขาเกิดหัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน แพทย์พยายามปั๊มหัวใจช่วยชีวิตอย่างเต็มที่ แต่ไม่อาจยื้อเอาไว้ได้ ในที่สุด พรไพร เพชรดำเนิน นักร้องขวัญใจของแฟนเพลง ก็เสียชีวิตทิ้งวงการเพลงไป เมื่อเวลา 04.00 น. ของคืนวันที่ 6 เมษายน 2558 ด้วยโรคหัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน สิริอายุได้ 68 ปี
เจ้าภาพนำศพไปตั้งบำเพ็ญกุศลที่วัดปากน้ำ ซอยจรัญสนิทวงศ์ 13 (ซอยพาณิชย์ธน) ตั้งแต่วันที่ 6 – 10 เมษายน 2558 โดยกกำหนดรดน้ำศพในวันที่ 6 เมษายน เวลา 16.00 น. และจะทำการฌาปนกิจในวันที่ 11 เมษายน 2558 เวลา 16.00 น.