สึซึมิยะ ฮารุฮิ
สึซึมิยะ ฮารุฮิ () เป็นชื่อเรียกนิยายชุดหนึ่ง แต่งโดย นาการุ ทานิกาวะ และวาดภาพประกอบโดย โนอิจิ อิโต ลงตีพิมพ์ในนิตยสารสนีกเกอร์ส ในประเทศญี่ปุ่น นิยายชุด สึซึมิยะ ฮารุฮิ ได้รับการดัดแปลงเป็นมังงะลงตีพิมพ์ในนิตยสารโชเน็นเอซ จากนั้นได้รับการดัดแปลงเป็นภาพยนตร์การ์ตูนออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ชิบะ ในปี พ.ศ. 2549 และนำมาฉายซ้ำพร้อมกับฉายตอนที่เพิ่มเข้ามาใหม่ในปี พ.ศ. 2552 นอกจากนี้ยังนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์การ์ตูนตอนยาวออกฉายในปี พ.ศ. 2553
สึซึมิยะ ฮารุฮิ เป็นนักเรียนหญิงชั้นมัธยมปีที่ 4 ผู้ที่มีความสามารถในการเปลี่ยนแปลงสิ่งต่างๆรอบตัวจากจิตใต้สำนึกได้โดยที่เธอไม่รู้ตัว เธอได้ก่อตั้งชมรมที่เรียกว่า "หน่วยเอสโอเอส" (SOS dan) ย่อมาจาก "Sekai wo Ooini moriagerutame no Suzumiya Haruhi no dan" แปลว่า "หน่วยของสึซึมิยะ ฮารุฮิ เพื่อทำให้โลกนี้สนุกสนานครื้นเครงยิ่งขึ้น" โดยมีจุดประสงค์เพื่อค้นหาปรากฏการณ์ประหลาดเหนือธรรมชาติ, มนุษย์ต่างดาว, ผู้เดินทางข้ามกาลเวลา, มนุษย์ต่างมิติ และผู้มีพลังพิเศษ ฮารุฮิได้บังคับเคียวน์ เพื่อนร่วมชั้น(ผู้เล่าเรื่อง) และสมาชิกอีกสามคน ได้แก่ หนอนหนังสือไร้อารมณ์ นางาโตะ ยูกิ, สาวน้อยขี้อาย อาซาฮินะ มิคุรุ และ นักเรียนอารมณ์ดีที่ย้ายเข้ามาใหม่ โคอิซึมิ อิซึกิ เข้าเป็นสมาชิกกลุ่ม หลังจากนั้นทั้งสามได้เปิดเผยตัวตนที่แท้จริงแก่เคียวน์ ว่าไม่ได้เป็นมนุษย์ธรรมดาแต่เป็นกลุ่มที่ฮารุฮิกำลังค้นหาอยู่ นั่นคือ มนุษย์ต่างดาว, ผู้เดินทางข้ามกาลเวลา และผู้มีพลังพิเศษ ซึ่งส่งมาจากองค์กรลึกลับต่างๆเพื่อศึกษาสามารถพิเศษของฮารุฮิและยับยั้งฮารุฮิจากการเปลี่ยนแปลงโลกโดยไม่รู้ตัว โดยพยายามทำให้เธอใช้ชีวิตอยู่อย่างคนปกติ
แต่งโดย นาการุ ทานิกาวะ และวาดภาพประกอบโดย โนอิจิ อิโต ซึ่งวางจำหน่ายในรูปแบบนิยายยาวและรวมเรื่องสั้น โดยเรื่องสั้นนั้น ตีพิมพ์ลงใน "The Sneaker" ของ สำนักพิมพ์ คาโดคาว่าโชเท็น ในประเทศญี่ปุ่น สำหรับลิขสิทธิ์ของนิยายในต่างประเทศได้แก่ ใน ไต้หวัน, ฮ่องกง และ จีน ลิขสิทธิ์โดย Kadokawa Media, ในเกาหลีใต้ลิขสิทธิ์โดย Daiwon CI, ในสหรัฐอเมริกาลิขสิทธิ์โดย Little, Brown Books for Young Readers and Yen Press และในประเทศไทย ลิขสิทธิ์โดย สำนักพิมพ์บงกช พับลิชชิ่ง
สำหรับมังงะของสึซึมิยะ ฮารุฮิ นั้นมี 2 แบบ โดยแบบแรก วาดโดย มิซึโนะ มาโคโตะ โดยตีพิมพ์ลงใน "Shōnen Ace" ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม ถึง ธันวาคม พ.ศ. 2547 เนื้อเรื่องในมังงะนี้ แตกต่างจากต้นฉบับที่เป็นไลท์โนเวลอย่างมาก และออกฉบับรวมเล่มได้ 1 เล่ม ต่อมา มังงะแบบที่ 2 วาดโดย กาคุ สึงาโนะ เริ่มตีพิมพ์ตั้งแต่เดือน พฤศจิกายน พ.ศ. 2548 และปัจจุบันยังคงตีพิมพ์อยู่ ออกฉบับรวมเล่มได้ 19 เล่ม
สำหรับมังงะแบบการ์ตูนสี่ช่อง ใช้ชื่อว่า "สึซึมิยะ ฮารุฮิจัง" (The Melancholy of Haruhi Suzumiya-chan) วาดโดย Puyo โดยเริ่มตีพิมพ์ลงใน "Shōnen Ace" ตั้งแต่วันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 และใน "The Sneaker" ตั้งแต่วันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2550 และฉบับรวมเล่มเล่มแรกวางจำหน่ายวันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 เล่มสองวางจำหน่ายวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2551 และมังงะแบบการ์ตูนสี่ช่อง ลิขสิทธิ์ในประเทศไทยโดย บงกช พับลิชชิ่ง ส่วนมังงะการ์ตูนสี่ช่อง อื่นๆ ได้แก่ "Nyoro~n Churuya-san" วาดโดย Eretto (อูทสึระ อูราระกะ) โดยต้นฉบับเดิมมาจากโดจินชิ วางจำหน่ายทั้งหมดสามเล่ม (วางจำหน่ายเดือน สิงหาคม พ.ศ. 2549, กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550, และ ตุลาคม พ.ศ. 2550) ก่อนที่จะตีพิมพ์ลงใน "Comp Ace" ในเดือน พฤศจิกายน พ.ศ. 2551 และ "การหายตัวไปของนางาโตะ ยูกิจัง" () วาดโดย Puyo โดยเริ่มตีพิมพ์ลงใน "Young Ace" ของสำนักพิมพ์ Kadokawa Shoten ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2552
ในตอนท้ายของตอน Someday in the rain ของอนิเมะที่นำมาฉายใหม่ ได้มี ทีเซอร์ ประกาศเกี่ยวกับภาพยนตร์อนิเมะของสึซึมิยะ ฮารุฮิ ใหม่ โดยใช้ชื่อว่า "การหายตัวไปของสึซึมิยะ ฮารุฮิ" () โดยมาจากนิยายเล่มที่ 4 ฉายในโรงภาพยนตร์ที่ญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553
ในชุด เรดิโอดรามา นั้นวางจำหน่ายทั้งหมด 3 ชุดโดยในชุดแรกใช้ชื่อว่า "SOS Dan Radio Shibu Bangai Hen CD Vol.1" วางจำหน่ายเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2549 โดย แลนติส ชุดที่สอง วางจำหน่ายเมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2549 และชุดที่สาม วางจำหน่ายเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2549 ส่วนดรามาซีดีใช้ชื่อว่า "Sound Around" วางจำหน่ายเมื่อวันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2550 โดย แลนติส
สำหรับเกมของ สึซึมิยะ ฮารุฮิ นั้นมีอยู่ด้วยกัน 5 เกม เกมแรกคือ "คำสัญญาของสึซึมิยะ ฮารุฮิ" () พัฒนาโดย Namco Bandai Games วางจำหน่ายลงบนเครื่อง เพลย์สเตชันพอร์เทเบิล เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2550 เกมที่สองคือ "ความสับสนของสึซึมิยะ ฮารุฮิ" () . พัฒนาโดย Banpresto วางจำหน่ายลงบนเครื่อง เพลย์สเตชัน 2 เมื่อวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2551 และมียอดขายวิดีโอเกมในญี่ปุ่นอันดับที่ 95 ประจำปี พ.ศ. 2551 ด้วย โดยยอดขายรวมทั้งหมด 139,425 ชุด เกมที่สามคือ "จังหวะเร้าใจของสึซึมิยะ ฮารุฮิ" () พัฒนาโดย Kadokawa Shoten วางจำหน่ายลงบนเครื่อง วี เมื่อวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2552 เกมที่สี่คือ "โลกคู่ขนานของสึซึมิยะ ฮารุฮิ" () วางจำหน่ายลงบนเครื่อง วี เมื่อวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2552 และเกมที่ห้าคือ "ลำดับของสึซึมิยะ ฮารุฮิ" () วางจำหน่ายลงบนเครื่อง นินเทนโด ดีเอส เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2552 โดย 2 เกมหลังนี้พัฒนาโดย Sega, ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553 ทางคาโดคาว่า โชเต็น ได้วางจำหน่ายเกม "The Day of Sagittarius III" ลงใน App Store ของ Apple