โรงพยาบาลเทพรัตนเวชชานุกูล เฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา
ประวัติสังเขป
โรงพยาบาลเทพรัตนเวชชานุกูล เฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา
11 หมู่ 9 ตำบลช่างเคิ่ง อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ 50270
“วันที่ ๒๑ ธันวาคม ๒๕๑๕ เวลา ๐๙.๓๗ น.
ลัคนาราศี กุมภ์ จันทร์เสวยฤกษ์ที่ ๖ เทวีฤกษ์
ประกอบด้วยฤกษ์ที่ ๒๔ เทวีฤกษ์
ขอให้สถานีอนามัยชั้นหนึ่งนี้
มั่นคงถาวรยิ่งขึ้นไปตลอดกาลนานเทอญ
ลงชื่อ นายประคอง วปินานนท์ นายอำเภอแม่แจ่ม”
ปรากฎตามแผ่นศิลาฤกษ์การก่อสร้างก่อกำเนิดโรงพยาบาลดังข้อความข้างต้น (แผ่นศิลาฤกษ์นี้ได้นำเข้ากรอบและแขวนไว้หน้าห้องกลุ่มงานบริหารทั่วไป อาคารอำนวยการ"อาคารสิริสุขภาพ") เริ่มจากการยกฐานะของสุขศาลามาเป็นสถานีอนามัยชั้นที่หนึ่ง ซึ่งสุขศาลาไม่ปรากฎหลักฐานว่าได้ก่อกำเนิดขึ้นมาเมื่อใด ดังนั้นจึงขอเล่าขานประวัติของโรงพยาบาลแห่งนี้ไว้ เท่าที่ข้าฯ นายพรชัย หาญต๊ะ นักจัดการงานทั่วไปชำนาญการ หัวหน้ากลุ่มงานบริหารทั่วไป ได้สืบค้นหามาได้ ซึ่งตัวข้าฯ ได้มารับราชการที่แห่งนี้เมื่อวันที่ 4 เมษายน 2554 และได้ศึกษาค้นคว้าหาหลักฐานเชิงประจักษ์รวมถึงการได้คุยกับผู้ที่เคยทำงานที่นี่มาก่อนซึ่งปัจจุบันได้ถึงแก่กรรมไปแล้ว ได้รวบรวมเรื่องราวของที่นี่ไว้ให้ได้ไว้เป็นแหล่งศึกษาหาข้อมูล ดังนี้
อำเภอแม่แจ่ม เป็นอำเภอที่มีขนาดใหญ่เป็นลำดับที่ 4 ของประเทศ และเป็นลำดับที่ 1 ของจังหวัดเชียงใหม่ มีประชากรที่ใช้บริการที่โรงพยาบาล ประมาณ 80,000 คน โรงพยาบาลเทพรัตนเวชชานุกูล เฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา เดิมชื่อ "โรงพยาบาลแม่แจ่ม" ก่อตั้งมาตั้งแต่วันที่ 21 ธันวาคม 2515 เป็นสถานีอนามัยชั้นหนึ่ง ในปี 2517 ยกฐานะเป็นรพช. 10 เตียง ปี 2532 ยกฐานะเป็น 30 เตียง และเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2556 ยกฐานเป็น 60 เตียง ที่ทำการเดิมตั้งอยู่ใจกลางของชุมชนบ้านช่างเคิ่ง หมู่ 4 ตำบลช่างเคิ่ง อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ บนพื้นที่ 4 ไร่ อยู่ในซอยลึกคับแคบ ไม่สามารถขยายอาคารสิ่งก่อสร้างรองรับการให้บริการ ทำให้ไม่สะดวกในการให้บริการที่มีผู้ป่วยเพิ่มมากขึ้นเป็นความเดือดร้อนของประชาชนชาวอำเภอแม่แจ่ม เมื่อเดือนมกราคม 2556 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงตรวจเยี่ยมโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนในอำเภอแม่แจ่ม และทรงทราบปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน  จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าพระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์โปรดให้ก่อสร้างอาคารบริการผู้ป่วยในพระราชทาน จำนวน 2 หลัง และกระทรวงสาธารณสุขได้สนับสนุนโครงการก่อสร้างอาคารบริการและสนับสนุนบริการ โดยได้ย้ายที่ทำการไปที่ราชพัสดุและที่กรมป่าไม้ มีเนื้อที่รวม 92-1-71 ไร่ (ที่ดินเดิมเป็นของกรมป่าไม้อยู่ในเขตป่าไม้ถาวรและป่าสงวน แต่เป็นพื้นที่ป่าเสื่อมโทรม ชาวบ้านใช้หน้าดินทำไร่ข้าวโพดอยู่ 6 รายยินดีสนับสนุนให้ใช้เป็นที่สร้างโรงพยาบาล)
โครงการก่อสร้างโรงพยาบาลแห่งใหม่ได้ประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์ เมื่อวันที่ 27 เมษายน 2556 ได้ดำเนินการก่อสร้างแล้วเสร็จในปี 2557 สำนักราชเลขาธิการได้รับไว้เป็นโครงการตามพระราชดำริ ภายใต้ชื่อโครงการว่า “โครงการก่อสร้างโรงพยาบาลแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ตามพระราชดำริ” ได้มีหน่วยงานและภาคส่วนต่างๆ เข้าร่วมกิจกรรมเพื่อเทิดพระเกียรติและถวายงานเพื่อเป็นพระราชกุศลในโอกาสที่พระองค์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุครบ 5 รอบ(2 เมษายน 2558) เมื่อวันที่ 21 มกราคม 2557 ทรงเสด็จพระราชดำเนินเป็นการส่วนพระองค์มาตรวจติดตามการก่อสร้างอาคารพระราชทาน เมื่อก่อสร้างแล้วเสร็จได้ย้ายมาให้บริการที่แห่งใหม่ตั้งแต่วันที่ 26 ธันวาคม 2557 เป็นต้นมา
เป็นพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได้เมื่อ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระราชทานชื่อใหม่ให้โรงพยาบาลเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2557  ว่า “โรงพยาบาลเทพรัตนเวชชานุกูล เฉลิมพระเกียรติ ๖๐ พรรษา” ซึ่งมีความหมายว่า เป็นโรงพยาบาลที่ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี และสร้างขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติในโอกาสที่ทรงเจริญพระชนมายุ ๖๐ พรรษา และอาคารพระราชทานผู้ป่วยในได้พระราชทานชื่อว่า “อาคารพระราชทาน 7 และ อาคารพระราชทาน 8” และเมื่อวันที่ 28 มกราคม 2558 ได้พระราชทานนามอาคารอำนวยการ ขนาด 30 – 120 เตียง(ผู้ป่วยนอก) เพื่อเป็นมงคลนามว่า “อาคารสิริสุขภาพ” พร้อมกันนี้ได้พระราชทานพระราชานุญาตให้เชิญอักษรพระนามาภิไธย “ส.ธ.” ประดับที่ป้ายชื่อโรงพยาบาล ป้ายชื่ออาคาร และได้เสด็จพระราชดำเนินเป็นการส่วนพระองค์ มาเป็นองค์ประธานเปิด “โรงพยาบาลเทพรัตนเวชชานุกูล เฉลิมพระเกียรติ ๖๐ พรรษา”  วันที่ 20 มกราคม 2558 กระทรวงสาธารณสุขน้อมเกล้าถวายโครงการเป็นพระราชกุศลและเทิดพระเกียรติแด่พระองค์ในโอกาสที่พระองค์ทรงเจริญพระชนมายุครบ ๕ รอบ พร้อมกันนี้ พระองค์ทรงโปรดเกล้าให้จัดตั้ง มูลนิธิ “เทพรัตนเวชชานุกูล” เพื่อให้การสนับสนุนการให้บริการของโรงพยาบาลมีศักยภาพเพียงพอในการดูแลประชาชนในเขตทุรกันดารของอำเภอแม่แจ่มสืบไป
เนื่องจากเป็นอภิขิตสมัยที่สำคัญยิ่งและเป็นโครงการที่ทุกภาคส่วนได้ให้ความสำคัญ และสำนักราชเลขาธิการได้รับไว้เป็นโครงการตามพระราชดำริ ภายใต้ชื่อโครงการว่า “โครงการก่อสร้างโรงพยาบาลแม่แจ่มจังหวัดเชียงใหม่ ตามพระราชดำริ” จึงได้มีหน่วยงานเข้าร่วมกิจกรรมเพื่อเทิดพระเกียรติและถวายงานเพื่อเป็นพระราชกุศลในวโรกาสที่พระองค์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุครบ 5 รอบ(2 เมษายน 2558) ประกอบด้วยหน่วยงานดังต่อไปนี้
1)  สำนักสนองงานพระราชดำริ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ได้สนองพระราชดำริดำเนินการปรับปรุงภูมิทัศน์ สภาพแวดล้อม ตามแนวพระราชดำริให้เป็น “โรงพยาบาลสีเขียว(Green Hospital)” โดยใช้ต้นแบบ Khoo Teck Puat Hospital Singapore
2)  สำนักชลประทานที่ 1 เชียงใหม่ ได้สนับสนุนจัดหาแหล่งน้ำใช้สำหรับการก่อสร้างและสำหรับใช้ในโรงพยาบาล ประกอบด้วย
2.1) ก่อสร้างบ่อเก็บน้ำขนาด 150 ลูกบากศ์เมตร และขนาด 500 ลูกบากศ์เมตร
2.2) ก่อสร้างโรงสูบน้ำดิบจากลำน้ำแม่แจ่มเพื่อใช้ในการผลิตน้ำประปา
2.3) วางระบบท่อส่งน้ำประปาภูเขาจากต้นน้ำแม่ปาน ระยะทาง 13 กม.
2.4) โครงการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำตามพระราชดำริห้วยหลวงแม่ปาน(อยู่ระหว่างดำเนินการ)
3) กองพันพัฒนาที่ 3 เชียงใหม่ สนับสนุนน้ำด้วยการนำรถบรรทุกน้ำขนส่งมาใช้ระหว่างการก่อสร้างในช่วงระยะเวลาที่การวางระบบน้ำประปายังไม่แล้วเสร็จ
4) โครงการเกษตรหลวงดอยอินทนนท์ สนับสนุนพันธุ์พืชและบุคลากรในการจัดสวนเกษตรภายใต้โครงการโรงพยาบาลสีเขียว(Green Hospital)
5)  องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านทับ สนับสนุนก่อสร้างเรือนพักญาติผู้ป่วย จำนวน 1 หลัง และการจัดสวนเกษตรในพื้นที่สูงตามแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อสนับสนุนโครงการโรงพยาบาลสีเขียว
6) สำนักทางหลวงชนบทที่ 10 เชียงใหม่ กรมทางหลวงชนบทสนับสนุนการปรับปรุงก่อสร้างถนนทางเข้าโรงพยาบาล(อยู่ระหว่างดำเนินการด้านงบประมาณ)
7) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) สนับสนุนการวางระบบเครือข่ายอินเตอร์เน็ต พร้อมอุปกรณ์คอมพิวเตอร์
โรงพยาบาลแห่งนี้ ไม่ปล่อยน้ำเสียสู่สาธารณะ เราใช้น้ำทุกหยดด้วยได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิเทพรัตนเวชชานุกูล ก่อสร้างระบบบำบัดน้ำเสียครั้งที่ 2 ให้เป็นน้ำสะอาดแล้วนำเข้าสู่ถังเก็บน้ำเพื่อเข้าสู่ระบบการใช้น้ำกับต้นไม้และสนามหญ้า ปัจจุบันนี้(ปี 2561)มีระบบพลังงานสะอาดด้วยการใช้โซ่ล่าเซลล์ ได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิเทพรัตนเวชชานุกูล โดยมีที่ปรึกษาโครงการจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ ระบบโซล่าเซลล์ประกอบด้วย
1. ระบบผลิตน้ำร้อนพลังานแสงอาทิตย์ ขนาด 5,000 ลิตร วางระบบท่อน้ำใช้ทั้งโรงพยาบาล
2. ระบบผลิตไฟฟ้าด้วยเซลล์แสงอาทิตย์บนหลังคาอาคารทุกหลัง
3. ระบบกักเก็บสะสมพลังงานไฟฟ้า Energy Storage
4. ระบบโคมไฟส่องสว่างถนนด้วยแสงอาทิตย์ จำนวน 100 ต้น ส่องสว่างทั่วภายในพื้นที่โรงพยาบาล ด้วยหลอดไฟฟ้าแบบ LED
5.ระบบแสงสว่างหลักประหยัดพลังงาน เปลี่ยนหลอดไฟฟ้า จำนวน 1762 หลอด เป็น LED และ
6. ระบบการตรวจวัดและบริหารจัดการพลังงานในอาคาร ติดตั้งตัวอุปกรณ์ตรวจวัดทุกอาคาร
ทำให้โรงพยาบาลประหยัดไฟฟ้าและลดค่าใช้ไฟฟ้าลงได้มากกว่า 50% (เดิมเดือนละ 1.7 แสน ปัจจุบันไม่เกิน 1 แสน) นอกจากนี้ อาหารที่เหลือจากให้บริการผู้ป่วยแล้วนำมาเข้าระบบหมักทำไปโอแก๊ส ใช้ในการประกอบอาหารให้ผู้ป่วย ส่วนที่เหลือนำไปเลี้ยงสุกร(หมูหลุม)เพื่อนำเอามูลหมูไปใช้กับสวนเกษตรศูนย์เรียนรู้
ลำดับผู้อำนวยการโรงพยาบาล
๑.   ศ.นพ.โอกาส      พลางกูล              ปี พ.ศ. ๒๕๑๗ – ๒๕๑๘
๒.  นพ.ผจญ           วงศ์ตระหง่าน       ปี พ.ศ. ๒๕๑๘ – ๒๕๑๙
๓.  นพ.เกรียงศักดิ์    จตุรทัศนัย           ปี พ.ศ. ๒๕๑๙ – ๒๕๒๐
๔.  นพ.นพพร          สิทธิสมบัติ           ปี พ.ศ. ๒๕๒๐ – ๒๕๒๓
๕.  นพ.สุชาย           เหล่าวีรวัฒน์        ปี พ.ศ. ๒๕๒๓ – ๒๕๒๔
๖.   พญ.รัตนา          พันธ์พานิช          ปี พ.ศ. ๒๕๒๔ – ๒๕๒๕
๗.  นพ.เจษฎา         จิตตภิรมย์           ปี พ.ศ. ๒๕๒๕ – ๒๕๒๘
ปี พ.ศ. ๒๕๓๐ – ๒๕๓๔
๘.    นพ.อำนวย         แสงฉายศิริศักดิ์    ปี พ.ศ. ๒๕๒๙ – ๒๕๒๙
๙.    นพ.พิสุทธิ์          พรสัมฤทธิ์โชค     ปี พ.ศ. ๒๕๓๔ – ๒๕๓๙
๑๐.  นพ.วีระพงษ์       เพ่งวาณิชย์         ก.ย. ๒๕๓๙ – ต.ค. ๒๕๓๙
๑๑.   นพ.สาธิต           กิมศิริ                 พ.ย. ๒๕๓๙ – ก.ย. ๒๕๔๐
๑๒.    นพ.จิรายุส         มูลลออ             ต.ค. ๒๕๔๐ – เม.ย. ๒๕๔๓
๑๓.   นพ.อัครเดช       สุยะพันธ์            พ.ค. ๒๕๔๓ – เม.ย. ๒๕๔๕
มิ.ย. ๒๕๔๗ – เม.ย. ๒๕๕๔
๑๔.  นพ.วิเชียร          ศิริ                      พ.ค. ๒๕๔๕ – พ.ค. ๒๕๔๗
๑๕.  นพ.สมมิตร        สิงห์ใจ                พ.ค. ๒๕๕๔ – ธ.ค. ๒๕๖๐
๑๖. นพ.วิเชียร ศิริ ธ.ค.๒๕๖๐ - ปัจจุบัน
บันทึกโดย นายพรชัย หาญต๊ะ นักจัดการงานทั่วไปชำนาญการ เมื่อวันที่ 23/12/2017