ศูนย์โมเช ดายัน เพื่อตะวันออกกลางและแอฟริกาศึกษา
ศูนย์โมเช ดายัน เพื่อตะวันออกกลางและแอฟริกาศึกษา (; ; อักษรย่อ: MDC) เป็นคณะทำงานระดับมันสมองอิสราเอล ที่ตั้งอยู่ในเทลอาวีฟ ประเทศอิสราเอล โดยมุ่งเน้นไปที่การศึกษาร่วมสมัยและการวิเคราะห์ตะวันออกกลางและทวีปแอฟริกา ภารกิจหลักที่ระบุไว้คือการทำหน้าที่เป็นแหล่งข้อมูลสำหรับผู้มีอำนาจตัดสินใจและประชาชนทั่วไป ทั้งในอิสราเอลและในระดับนานาชาติ แม้ว่าจะแตกต่างจากองค์กรที่คล้ายกันอื่น ๆ โดยการละเว้นจากการแนะนำนโยบายที่เฉพาะเจาะจงทันที
ทีมงานของศูนย์ มีนักวิจัยมากกว่าสามสิบคนจากหลากหลายภูมิหลังและสาขาวิชาต่าง ๆ และมีคุณสมบัติด้านการบัญชาการภาษาอังกฤษ, ฮีบรู, อาหรับ, ตุรกี, เคิร์ด และเปอร์เซีย หลังจากการตื่นตัวของ ‘อาหรับสปริง’ ค.ศ. 2011 และการล่มสลายที่เป็นผลของหลายประเทศในตะวันออกกลาง ทางศูนย์ได้มีส่วนร่วมในการพัฒนากรอบการตีความใหม่ ๆ เพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับพลศาสตร์ที่ซับซ้อนของภูมิภาคนี้
ความคิดแรกเริ่มในการก่อตั้งศูนย์ได้รับการเสนอโดยรอยเวน ไชโลห์ ซึ่งเป็นผู้อำนวยการคนแรกของมอสสาด ผู้ประสงค์จะสร้างองค์กรในอิสราเอลตามแนวชัทแธมเฮ้าส์ในเกาะบริเตนใหญ่ หลังจากการเสียชีวิตของไชโลห์ เทดดี คอลเลค ซึ่งเคยเป็นอธิบดีสำนักงานนายกรัฐมนตรี (และต่อมาได้เป็นนายกเทศมนตรีกรุงเยรูซาเลมที่มีชื่อเสียง) แนะนำว่าสถาบันการศึกษาใหม่สนับสนุนชื่อไชโลห์ ในวันแรก ๆ สถาบันดำเนินการในความร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับกระทรวงกลาโหม, กระทรวงการต่างประเทศ และสมาคมชาวตะวันออกอิสราเอล ทางสถาบันจัดคณะทำงานโดยการรวมกันของนักวิจัยอาชีพ ซึ่งมักมาจากฝ่ายกลาโหม และผู้สมัครระดับปริญญาเอกร่วมกับมหาวิทยาลัยฮีบรู ในขั้นต้น พวกเขาได้มีส่วนร่วมในการจัดวิจัยจำนวนมาก ในช่วงเวลานี้ พวกเขาได้พัฒนา "ชื่อเสียงสำหรับความถี่ถ้วน และคุณภาพกึ่งวิชาการ" เดวิด เบนกูเรียน ได้หันมาช่วนเหลือสถาบันไชโลห์ในคริสต์ทศวรรษ 1950 เพื่อค้นคว้าและรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับการอพยพปาเลสไตน์เมื่อปี ค.ศ. 1948
ด้วยเหตุผลหลายประการ สถาบันไชโลห์ไม่สามารถเจริญเติบโตได้อย่างอิสระ สาเหตุประการหนึ่งคือการได้รับความเดือดร้อนจากการขาดเงินทุน ในปี ค.ศ. 1964 นักวิจัยหนุ่มคนหนึ่งชื่อชิโมน ชาเมียร์ ได้เขียนถึงมหาวิทยาลัยเทลอาวีฟที่เพิ่งก่อตั้งขึ้น และแย้งว่าควรจะรวมสถาบันนี้เข้ามา เพราะ "ครอบครอง" คลังข้อมูลขนาดใหญ่ ... และได้รับการประกันการสนับสนุนกับความร่วมมือของรัฐในวงการอาชีพ รวมทั้งการระดมทุน ตลอดจนการรวบรวมวัสดุที่ใช้ในการวิจัย" ในฐานะเป็นส่วนหนึ่งของมหาวิทยาลัยเทลอาวีฟ สถาบันกลายเป็นสิ่งที่ ศ.กิล ไอย์อัล จากมหาวิทยาลัยโคลัมเบียเรียกว่า "การตั้งสถาบันระหว่างสถาบันการศึกษาและข้าราชการ" ที่มักทำงานอย่างใกล้ชิดควบคู่กับหน่วยข่าวกรองทางทหารและ "การจัดประชุมและอภิปรายเกี่ยวกับประเด็นเฉพาะของวัน ที่พวกเขาเชิญเจ้าหน้าที่ข่าวกรองทหาร, เจ้าหน้าที่ของรัฐ, นักข่าว และนักการเมือง"
ในปี ค.ศ. 1983 ทางมหาวิทยาลัยได้จัดตั้งศูนย์โมเช ดายัน ซึ่งรวมสถาบันไชโลห์ และหน่วยเอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับตะวันออกกลาง โดยในสมัยปัจจุบัน ศูนย์โมเช ดายัน ไม่ได้เกี่ยวข้องกับหน่วยข่าวกรองของอิสราเอลอีกต่อไป
ศูนย์โมเช ดายัน เผยแพร่สิ่งพิมพ์แปดการวิเคราะห์เป็นรายเดือนหรือครึ่งเดือน แต่ละประเด็นเกี่ยวข้องกับด้านใดด้านหนึ่งของตะวันออกกลางสมัยใหม่ นอกจากนี้ ยังตีพิมพ์หนังสือหลายเล่มเป็นประจำทุกปีภายใต้ตราประทับของตัวเอง และมักให้การสนับสนุนด้านการประชุมสัมมนา, อีเวนต์ และการบรรยายสาธารณะ ศูนย์เก็บรักษาห้องสมุดเป็นที่รวบรวมวารสารผู้เชี่ยวชาญ, บทความ, วัสดุจดหมายเหตุ (รวมทั้งฉบับเอกสารเก่าของอังกฤษ), แหล่งข้อมูลทางเศรษฐกิจและข้อมูลทางสถิติ ตลอดจนวัสดุอ้างอิงอื่น ๆ
ห้องเก็บเอกสารอาหรับของศูนย์โมเช ดายัน มีมากกว่าหนึ่งพันวงล้อของหนังสือพิมพ์แบบไมโครฟิล์ม โดยฉบับแรกเป็นของปี ค.ศ. 1877 ตลอดจนการรวบรวมหนังสือพิมพ์, นิตยสาร และวารสารจากทั่วทุกตะวันออกกลางด้วยการเก็บข้อมูลไว้ในคอมพิวเตอร์กว่า 6,000 ฉบับ
นอกจากนี้ ศูนย์ยังมีการประชุมเชิงปฏิบัติการสำหรับคณาจารย์ของมหาวิทยาลัยที่มีผลงานเกี่ยวกับประเทศอิสราเอลและตะวันออกกลาง การประชุมเชิงปฏิบัติการเป็นงานสัมมนาสิบวันเกี่ยวกับการเมืองของประเทศอิสราเอลและประเทศเพื่อนบ้าน ตลอดจนประวัติศาสตร์ของภูมิภาค และความสำคัญดังกล่าวในโลกร่วมสมัย
สถาบันรอยเวน ไชโลห์ ที่ต่อมาเป็นศูนย์โมเช ดายัน มีความโดดเด่นสำหรับสิ่งพิมพ์ของการสำรวจตะวันออกกลางร่วมสมัยในปัจจุบัน และมีส่วนสืบทอดบันทึกตะวันออกกลางในสมัยก่อน ซึ่งได้รับการพิจารณาว่าเป็น "ประเมินผลประจำปีของการพัฒนาในตะวันออกกลางที่ครอบคลุมมากที่สุดและเชื่อถือได้"ศูนย์โมเช ดายัน ได้รับการควบคุมโดยคณะกรรมการผู้ว่าราชการอิสราเอล ตามคำแนะนำของสภาที่ปรึกษาระหว่างประเทศ ซึ่งบริหารโดยผู้อำนวยการฝ่ายการศึกษา ศูนย์ได้รับทุนทั้งหมดโดยการมอบเงินทุน, ทุนวิจัย และการบริจาคภาคเอกชนรวมถึงสถาบัน
บางส่วนของโครงการอยู่ในความร่วมมือกับสภาการศึกษาระดับอุดมศึกษาของสาธารณรัฐตุรกี และมูลนิธิค็อนราท อาเดอเนาเออร์ การเชื่อมต่อต่างประเทศอื่น ๆ รวมถึงสภาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในนครนิวยอร์ก, สถาบันนโยบายต่างประเทศของตุรกีในอังการา, ชัทแธมเฮ้าส์ในกรุงลอนดอน, มหาวิทยาลัยเอมอรี, สถาบันวอชิงตันเพื่อนโยบายตะวันออกใกล้ และมหาวิทยาลัยเทคนิคตะวันออกกลางในอังการา
ในปี ค.ศ. 2014 ศูนย์โมเช ดายัน เริ่มโครงการความร่วมมือระยะเวลา 5 ปีกับศูนย์จอร์จ แอล. มอสส์ / ลอเรนซ์ เอ. ไวน์สไตน์ เพื่อชาวยิวศึกษาที่มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน แมดิสัน ส่วนในเดือนสิงหาคมปี ค.ศ. 2015 ศูนย์โมเช ดายัน ลงนามในข้อตกลงความร่วมมือกับศูนย์เพื่ออิสราเอลศึกษา (ประเทศจอร์แดน)