สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ หรือ สศช. (Office of the National Economics and Social Development Council) หรือชื่อเดิมว่า สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจแห่งชาติ และ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ หรือ สภาพัฒน์ เป็นหน่วยงานราชการ ภายในส่วนสังกัดของสำนักนายกรัฐมนตรี มีหน้าที่
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2493 โดยใช้ชื่อว่า สภาเศรษฐกิจแห่งชาติ มีหน้าที่เสนอความเห็น คำแนะนำ ต่อรัฐบาลในเรื่องเกี่ยวกับเศรษฐกิจของประเทศ ต่อมาใน พ.ศ. 2502 มีการเพิ่มบทบาทหน้าที่ให้เป็นหน่วยงานกลางเพื่อทำหน้าที่วางแผนพัฒนาประเทศเป็นการเฉพาะ และเปลี่ยนชื่อเป็น สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจแห่งชาติ ตามคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญจากธนาคารโลก
ต่อมาในปี พ.ศ. 2515 มีการนำแผนพัฒนาสังคมมาใช้ควบคู่กับแผนพัฒนาเศรษฐกิจ และเปลี่ยนชื่อของหน่วยงานใหม่เป็น สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เป็นหน่วยงานในสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี ตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ ๒๑๖ จนถึงปัจจุบัน
กระทั่งวันอังคารที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2561 ระหว่างการประชุมคณะรัฐมนตรีสัญจรที่ จังหวัดนครสวรรค์ ที่ประชุมได้มีมติเห็นชอบ ร่างพระราชบัญญัติสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ พ.ศ. ... ฉบับใหม่ที่คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาเสร็จแล้วก่อนส่งต่อให้สภานิติบัญญัติแห่งชาติพิจารณาต่อไปสาระสำคัญคือให้ยุบเลิกสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติพร้อมกับตั้งสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติขึ้นมาแทนทำนองเดียวกับ พระราชบัญญัติสภาพัฒนาการเศรษฐกิจแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๒ ซึ่งร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ได้เข้าสู่การประชุม สภานิติบัญญัติแห่งชาติ ครั้งที่ 47/2561 วันพฤหัสบดีที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2561 ในวาระที่ 1 ชั้นรับหลักการซึ่งที่ประชุมมีมติรับหลักการด้วยคะแนนเห็นด้วย 180 เสียง ไม่เห็นด้วย ไม่มี งดออกเสียง 4 เสียง
โดยมีกำหนดพิจารณาในวาระที่ 2 และวาระที่ 3 ในการประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ครั้งที่ 68/2561 วันศุกร์ที่ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2561 ซึ่งที่ประชุมเห็นชอบให้ ร่าง พ.ร.บ. สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ประกาศใช้เป็นกฎหมาย ด้วยคะแนน เห็นด้วย 186 เสียง ไม่เห็นด้วย ไม่มี งดออกเสียง 4 เสียง ไม่ลงคะแนน 1 เสียง โดยส่งร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้พร้อมกับข้อเสนอแนะกลับไปยังคณะรัฐมนตรีเพื่อให้นายกรัฐมตรีนำขึ้นทูลเกล้า ฯ เพื่อให้ทรงลงพระปรมาภิไธย และประกาศลงราชกิจจานุเบกษาต่อไป
กระทั่งวันศุกร์ที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2561 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ พระราชบัญญัติสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งมีผลบังคับใช้ในวันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาคือในวันเสาร์ที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2561
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ตั้งอยู่ที่อาคารสุริยานุวัตร ถนนกรุงเกษม ริมคลองผดุงกรุงเกษม ซึ่งเดิมเป็นบ้านของ มหาอำมาตย์เอก พระยาสุริยานุวัตร(เกิด บุนนาค) ก่อสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2448 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่ง สศช. ได้ซื้ออาคารและที่ดินนี้ในปี พ.ศ. 2493 และทำการบูรณะปรับปรุงเมื่อ พ.ศ. 2534
คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (National Economics and Social Development Board - NESDB) เป็นคณะกรรมการที่ตั้งขึ้นตาม พระราชบัญญัติพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ พ.ศ. 2521 มีหน้าที่เสนอแนะและให้ความเห็นเกี่ยวกับการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมของประเทศต่อคณะรัฐมนตรี และนายกรัฐมนตรี พิจารณาแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ประสานงานระหว่าง สศช.กับส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจที่เกี่ยวข้อง ทั้งในด้านการจัดทำแผนงาน และในด้านการปฏิบัติงาน
คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ มี 15 คน ประกอบด้วย
รายนามเลขาธิการสภาพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติและเลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ