อุดม แต้พานิช
อุดม แต้พานิช เป็นศิลปิน คอมเมเดียน นักแสดง นักเขียน คนเขียนบท ทำงานศิลปะ และเป็นพิธีกรการแสดงเดี่ยวไมโครโฟน (Stand Up Comedy) หรือการแสดงตลกคนเดียวบนเวที
อุดม แต้พานิชเกิดเมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2511 ที่จังหวัดชลบุรี เป็นบุตรของทองสุข อารีล้น กับสมจิต แต้พานิช มีพี่น้อง 3 คน เป็นลูกคนกลาง สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษาจากโรงเรียนวัดศาลาลอย เทศบาล2 สุรินทร์ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นจากโรงเรียนสุรวิทยาคาร จังหวัดสุรินทร์ เคยศึกษาที่แผนกวิชาพาณิชยศิลป์ วิทยาลัยเพาะช่าง แต่ไม่สำเร็จ อุดมเริ่มงานแรกโดยการเป็นนักเขียนการ์ตูนที่นิตยสาร"ชัยพฤกษ์การ์ตูน" ของไทยวัฒนาพานิช โดยใช้นามปากกาว่า ‘Note Namun’ (โน้ต หน้ามึน) ได้ค่าวาด 150 บาทต่อการ์ตูน 2 ช่อง และเมื่อได้อ่านนิตยสาร "ไปยาลใหญ่" ฉบับแรกบนแผงเขารู้สึกถูกใจในบุคลิกของหนังสือ และอยากร่วมงานด้วย จนได้เข้าไปสมัครเป็นนักแสดงละครของศิษย์สะดือ "ความรักของมาลัยในห้องไอซียู" เป็นละครเรื่องแรกที่เขาเล่น รับบทเป็นคนแก่ในโรงพยาบาล จบจากละครก็ก้าวเข้าสู่ถนนหนังสือ ในตำแหน่งฝ่ายศิลป์ของนืตยสาร"ไปยาลใหญ่" ทำหน้าที่ออกแบบจัดทำภาพปกและภาพประกอบต่างๆในไปยาลใหญ่
เมื่อ 20 กว่าปีที่แล้วนั้น นิตยสารไปยาลใหญ่จากสำนักพิมพ์ "สำนักศิษย์สะดือ" ถือว่าเป็นนิตยสารที่ฉีกแนวออกมาจากนิตยสารอื่นๆบนแผง ได้รับความนิยมและได้รับเสียงชื่นชมอย่างมาก ทั้งจากนักอ่านและผู้คนในแวดวงต่างๆ ที่ไปยาลใหญ่ถือเป็นจุดเปลี่ยนของชีวิตอุดมเพราะสังคมในไปยาลใหญ่ล้วนเป็นนักอ่านตัวยงและมีอิทธิพลต่ออุดม นอกจากนั้นเขายังค้นพบความสามารถในการเขียนหนังสือ เมื่ออุดมอ่านหนังสือมากๆ จึงเกิดแรงบันดาลใจให้อยากเขียนหนังสือบ้าง ต่อมา"ครั้งหนึ่งในชีวิตกับแตงโมปั่น" งานเขียนเรื่องแรกของเขาก็แจ้งเกิดในสนามที่ไปยาลใหญ่นั่นเอง หลังจากที่งานได้ตีพิมพ์ อุดม เริ่มรับผิดชอบคอลัมน์ต่างๆ ในไปยาลใหญ่ โดยใช้นามปากกาว่า "โน้ตหน้ามึน หลานเจ๊นี้ขายผลไม้" ควบคู่กับตำแหน่งฝ่ายศิลปของหนังสือ เขาเป็นคนเขียนคอลัมน์ ‘สารภีมีดีให้’ รวมถึงเกมส์กวนๆในคอลัมน์นั้น ก่อนที่นิตยสารไปยาลใหญ่จะปิดตัวเองลงในเวลาต่อมา
อุดมพาความสามารถเข้าสู่เส้นทางสายบันเทิงโดยเริ่มจากเป็นตัวประกอบในรายการวิก 07 ของเจเอสแอล และเล่นเกมส์ในรายการจุดเดือด จนทางผู้ใหญ่ในเจเอสแอลประทับใจลีลาจึงชักชวนมาร่วมงานในรายการ ยุทธการขยับเหงือก ซึ่งเป็นรายการ Comedian Show ที่มีความนิยมเป็นอันดับต้นๆ ของช่อง 5 ในยุคนั้น จึงทำให้อุดมแจ้งเกิดในวงการบันเทิงอย่างเต็มตัวในชื่อ เสนาฯ โน้ต และต่อมาก็ได้แสดงเป็นตัวปริศนาในภาพ VTR กับคุณศุภกร อุดมชัย หรือ "หมี ปลื้ม" ที่ใช้ชื่อว่า "ปริศนา อ้วน-ผอม" ในรายการชิงร้อยชิงล้าน ของบริษัท เวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์ จำกัด (มหาชน) ตั้งแต่ 17 มกราคม 2533 - 29 มกราคม 2535 ทางช่อง 7อีกด้วย หลังจากความสำเร็จในครั้งแรก อุดม แต้พานิช ได้ตัดสินใจแยกตัวออกมาจากรายการยุทธการขยับเหงือก แล้วหันไปจัดเดี่ยวไมโครโฟน โดยเดี่ยวไมโครโฟนครั้งแรก เกิดขึ้นหลังจากอุดมร่วมเป็นพิธีกรของรายการยุทธการขยับเหงือกได้ประมาณ 4 ปี อุดมเริ่มทำเดี่ยวไมโครโฟนประมาณ 2 ปี ซึ่งมีเงินทุนอยู่ 4 แสนบาท เปิดแสดง 3 รอบ เปิดการแสดงเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2538 เวลาบ่าย 2 โมง แสดงที่หอประชุมเมืองไทยประกันชีวิต อาคารเมืองไทย-ภัทร คอมเพล็กซ์ ซึ่งประสบความสำเร็จเป็นอย่างมาก ผลตอบรับออกมาดี
นอกจากจะเป็นนักแสดงตลกและนักเขียนแล้ว อุดม แต้พานิช ยังมีผลงานแสดงภาพยนตร์เรื่อง กล่อง (2541) กำกับโดยท่านมุ้ย ม.จ.ชาตรีเฉลิม ยุคล โดยอุดมรับบทเป็นพระเอกที่ได้รับค่าตัวแพงที่สุดในประเทศไทย ดาราคนโปรดของอุดมคือ บรู๊ซ ลี, เฉินหลง, โจวชิงฉือ ส่วนคอมมิเดี้ยนที่เขาชื่นชมคือ เจอร์รี่ ไซน์เฟลด์ และ โรแวน แอตคินสัน หรือ ‘มิสเตอร์บีน’
ผลงานต่างๆ ที่อุดมได้สร้างสรรค์ออกมานั้น ทำให้สื่อมวลชนหลายแขนงได้ยกย่อง อุดม แต้พานิช เป็นบุคคลสำคัญคนหนึ่งที่มีส่วนในการสร้างสรรค์สังคมและได้รับรางวัลต่างๆมากมาย อาทิเดี่ยวไมโครโฟน เป็นการแสดงสดพูดตลกคนเดียวบนเวที โดย อุดม แต้พานิช ทั้งการกำกับเวทีและเขียนบท ดำเนินงานในชื่อบริษัท พอดีพานิช จำกัด เป็นผลงานที่สร้างชื่อให้กับอุดม แต้พานิช มีการแสดงเดี่ยวไมโครโฟนมาแล้ว 12 ครั้ง ตั้งแต่ปี 2538 ซึ่งประสบความสำเร็จเป็นอย่างมาก ผลตอบรับออกมาดีในแต่ละครั้ง
นอกจากงานแสดงแล้ว อุดม แต้พานิช ยังมีผลงานเขียน 21 เล่ม ซึ่งบางเล่มยังได้รับการแปลเป็นภาษาต่างประเทศด้วย ได้แก่