Nepenthes hurrelliana
Nepenthes hurrelliana (ได้ชื่อตามแอนดริว เฮอร์เรลล์ (Andrew Hurrell), นักพฤกษศาสตร์ ) เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงที่สูงจากเกาะบอร์เนียว พบได้ในตอนเหนือของรัฐซาราวะก์, บรูไน และตะวันตกเฉียงใต้ของรัฐซาบะฮ์ "N. hurrelliana" มีหม้อรูปกรวยสวยงาม มันอาจเป็นลูกผสมที่คาดว่าพัฒนาตัวมาจากพ่อแม่ดั้งเดิมคือ "N. fusca" และ "N. veitchii" มันมีขนน้ำตาลสนิมปกคลุมหนาแน่นตลอดทุกส่วนซึ่งน่าจะได้รับสืบทอดมาจาก "N. veitchii"
"N. hurrelliana" เป็นที่รู้จักของนักพฤกษศาสตร์ก่อนที่มันจะถูกระบุเป็นชนิดเสียอีก ถึงแม้ว่ามันจะมีรูปร่างที่ต่างไปแต่บางคนได้ถือเอาว่ามันเป็นรูปแบบหนึ่งของ "N. veitchii", ที่มีรูปแบบคล้าย "N. maxima", หรือไม่ก็ยึดถือมันเป็นลูกผสมทางธรรมชาติไปเลย ในปี ค.ศ. 1988 แอนเทีย ฟิลลิปซ์ (Anthea Phillipps) และ แอนโทนี แลมบ์ (Anthony Lamb) ได้ตีพิมพ์ภาพประกอบของตัวอย่าง "N. hurrelliana" จากภูเขามูรุดภายใต้ชื่อ ""N. veitchii" × "N. fusca"" อย่างไรก็ตามเอกสารในปี ค.ศ. 1996 ที่ชื่อ "Pitcher-Plants of Borneo (หม้อข้าวหม้อแกงลิงแห่งบอร์เนียว)" มันกับถูกจัดเป็นชนิดที่ยังไม่มีการระบุ ""Nepenthes" sp." อนุกรมวิธานของพืชนี้ถูกจัดเป็นชนิดที่ยังไม่มีการระบุ ""Nepenthes" sp. B" ในหนังสือของชาร์ลส์ คลาร์ก (Charles Clarke) ที่ชื่อ "Nepenthes of Borneo (หม้อข้าวหม้อแกงลิงแห่งบอร์เนียว)" (1997) และหนังสือของฮิวโก สทีเนอร์ (Hugo Steiner) ที่ชื่อ "Borneo: Its Mountains and Lowlands with their Pitcher Plants (บอร์เนียว:ภูเขาและที่ลุ่มกับหม้อข้าวหม้อแกงลิง)" (2002)
ใน ""Nepenthes" of Gunung Murud (หม้อข้าวหม้อแกงลิงแห่งภูเขามูรุด)" หัวข้อที่ถูกตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1996 ซึ่งเป็นเนื้อหาของ "Carnivorous Plant Newsletter (จดหมายข่าวพืชกินสัตว์)" ชอน เดอ วีตต์ (John De Witte) พรรณารูปร่างของลูกผสมว่า "เป็นไปได้มากที่จะเป็นลูกผสมระหว่าง "N. veitchii" และ "N. stenophylla" หรือ "N. fusca"" ตามเขียนถึงพืชชนิดนี้
ในปี ค.ศ. 1999 บรูซ แซลมอน (Bruce Salmon) เสนอว่ามันอาจจะเป็นชนิดเดียวกันกับ "N. mollis" ที่ยังเป็นปริศนาที่มีเพียงตัวอย่างของหม้อเพียงหม้อเดียว ข้อเสนอนี้ถูกคัดค้านโดยมาร์ติน ชีก (Martin Cheek) และแอนโทนี แลมบ์ ผู้ระบุบแจกแจงรูปแบบของ "N. hurrelliana" ในปี ค.ศ. 2003 ตัวอย่างต้นแบบ "A.Lamb & Surat 145/99" เก็บมาจากภูเขาลุมมาร์กู (Lumarku) ในรัฐซาบะฮ์และเก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้ของกรมป่าไม้ซานดากัน(Sandakan)
"N. hurrelliana" ได้ชื่อตามแอนดริว เฮอร์เรลล์ ผู้ศึกษาต้นไม้บนภูเขา Murud ในปี ค.ศ. 1995 และเป็นเจ้าของพื้นที่สังเกตการณ์ที่แสดงว่าประชากรของมันโตอย่างอิสระภายใต้ตัวมันเอง ไม่เกี่ยวข้องกับหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดอื่นที่คาดว่าเป็นพ่อแม่ของมัน ด้วยเหตุนี้มันจึงถูกพิจารณาว่าเป็นชนิด
"N. hurrelliana" เป็นไม้เลื้อย มีรูปแบบต่างกันเล็กน้อยจากถิ่นที่อยู่ต่างกัน หม้อข้าวหม้อแกงลิงจากภูเขามูลู (Mulu) และอีกบางภูเขามีปล้องยาวถึง 10 ซม.
รูปแบบใบของหม้อข้าวหม้อแกงลิงจากภูเขาลุมมาร์กู ยาวถึง 24 ซม.และยาวไปเป็นปีกที่ก้านใบ แล้วโอบล้อมลำต้นประมาณครึ่งหนึ่งของเส้นรอบวงมีลักษณะเป็นครีบประมาณ 1 ซม. ต้นไม้จากภูเขามูลูมีใบเป็นรูปหอกที่แคบกว่า ก้านใบมีปีกกว้างเป็นครีบไปจรดข้อ (ยาว ≤10 ซม.)
หม้อล่างเป็นรูปไข่แคบจนถึงรูปกรวย มีขนาดใหญ่สูงถึง 30 ซม. ฝาปิดเป็นทรงสามเหลี่ยมกว้าง ขอบเป็นคลื่น เพอริสโตมแผ่กว้างคอขอด (ยาว ≤9 ซม.) ที่ด้านหลังและกว้างประมาณ 7 ซม.
หม้อบนเป็นรูปกรวยมากกว่าหม้อล่างแต่มีขนาดประมาณ 28.5 ซม. ฝาปิดเป็นทรงสามเหลี่ยมแคบมาก ยาว 8 ซม.กว้าง 4.2 ซม. มีฐานเป็นรูปหัวใจล้อมรอบด้วยสันรูปตะขอและมีรยางค์ยอดรูปเส้นด้ายยาว 5 มม. มีต่อมน้ำต้อยจำนวนมากใต้, ตามขอบและใกล้กับฐาน
"N. hurrelliana" มีช่อดอกแบบช่อกระจะ ก้านดอกย่อยมีใบประดับที่ฐานยาว 3 ถึง 4 มม.
สิ่งปกคลุมสีนำตาลแดงที่มีอยู่อย่างหนานแน่นของ "N. hurrelliana" นั้นเป็นหนึ่งในลักษณะเด่นของ"หม้อข้าวหม้อแกงลิง" หลายชนิด บนผิวบนของฝาหม้อมีขนสีสนิมขณะที่ผิวล่างมีตามขอบเท่านั้น เป็นสิ่งผิดปกติสำหรับ "หม้อข้าวหม้อแกงลิง" ปกติขนจะปรากฏบนผิวบนของแผ่นใบและบนสันต่อมของฝาหม้อ
"N. hurrelliana" เป็นพืชถิ่นเดียวของบอร์เนียว สถานที่ที่มีการบันทึกว่าพบได้แก่ภูเขาทางเหนือของรัฐซาราวะก์, ตะวันตกเฉียงใต้ของซาบะฮ์, และบรูไน โดยเฉพาะที่ภูเขาลุมมาร์กู, ภูเขามูลู, ภูเขามูรุด, และภูเขาในเทือกเขาเมอลีกัน (Meligan) ใกล้กับรง ปาซีย์ (Long Pasia) (รวมถึงภูเขารีเมา (Rimau)) มีการกระจายตัวที่ 1300 ถึง 2400 ม.จากระดับน้ำทะเล บนภูเขามูรุด (2423 ม.) "N. hurrelliana" ที่อยู่บนยอดเขาหรือสันเขาที่สูงกว่า 2100 ม.นั้นหาได้ยากเพราะที่ความสูงขนาดนั้นจะทำให้มันแคระแกรน ประชากรที่อยู่บนสันเขาของภูเขาลุมมาร์กู ("ประมาณ" 1900 ม.) อยู่ที่ความสูงสูงกว่า 1620 ม.
โดยทั่วไปถิ่นอาศัยของ "N. hurrelliana" คือป่ามอสส์สูงและแนวป่าดิบเขาที่ๆมันเติบโตคล้ายกาฝากสูงจากพื้น 10 ม. มีการบันทึกว่าบนในสถานที่ๆปกคลุมด้วยมอสส์ในป่าสมบูรณ์ มีการพบบนพื้นดินบ้างแต่เป็นส่วนน้อย
"N. hurrelliana" เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์บางชนิด อย่างที่เด่นๆก็มีกบทองขนาดเล็กที่อยู่ในสกุล "Philautus" พบในหม้อของ "N. hurrelliana" ที่อิงอาศัยบนต้นไม้บนภูเขาลุมมาร์กู
"N. hurrelliana" มีหม้อที่มีลักษณะที่อยู่กึ่งกลางระหว่าง "N. fusca" และ "N. veitchii" ด้วยเหตุนี้จึงนำไปสู่การคาดเดาถึงเรื่องเชื้อสายของหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดนี้ ซึ่งมีหลายคนที่คิดว่าเป็นไปได้ที่มันจะมีจุดกำเนิดจากลูกผสม
นักพฤษศาสตร์ที่ชื่อ ไคลฟ์ เอ. สเทซ (Clive A. Stace) เขียนไว้ว่า ข้อความนี้สนับสนุนสถานะของ "N. hurrelliana" ให้เป็นชนิด ตั้งแต่ประชากรของมันมีความเสถียรภาพและมีสถานที่มากมายที่มันเจริญเติบโต ยิ่งกว่านั้นไม่พบว่าหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดนี้มีการแพร่กระจายอยู่ที่เดียวกันกับชนิดที่คาดเดาว่าเป็นพ่อและแม่ของมัน กรณีแบบนี้อาจเกิดโดยเฉพาะบางแห่ง ลูกผสมอาจมีการแข่งขันกับพ่อแม่และในตอนท้ายก็ซ้อนทับพ่อแม่สำเร็จ ถึงแม้ว่าอาจเป็นไปได้ที่มันจะกระจายตัวไปยังพื้นที่ใหม่ที่ๆไม่มีทั้งพ่อและแม่
"N. murudensis" เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งที่มีจุดกำเนิดจากลูกผสม
หม้อบนของ "N. hurrelliana" มีลักษณะคล้ายคลึงกับ "N. fusca" ซึ่งมีเพียงสองชนิดในบอร์เนียวเท่านั้นที่มีฝาหม้อเป็นสามเหลี่ยมแคบ สิ่งที่ต่างคือหม้อบนของ "N. hurrelliana" มีปากตามขวางยกชันยาวคอดไปที่ด้านหลังและมีขนหยาบแข็งใต้ฝา
"N. hurrelliana" คล้ายกับ "N. fusca" จากทางตอนใต้ของเทือกเขาคร็อกเกอร์ (Crocker Range) ในรัฐซาบะฮ์เป็นพิเศษ คือมีเพอริสโตมกว้าง, คอคอดยาวกว่า และฝาหม้อเป็นสามเหลี่ยมมากกว่า "N. fusca" ในที่อื่นๆ อย่างไรก็ตามเพอริสโตมก็ไม่ได้ถูกพัฒนามากเหมือนใน "N. hurrelliana" และไม่สิ่งปกคลุม ยิ่งกว่านั้น "N. hurrelliana" ยังมีต่อมน้ำต้อยบนผิวล่างของฝาหม้อ
"N. hurrelliana" อาจมีการสับสนกับชนิดที่คาดว่าเป็นพ่อแม่คือ "N. veitchii" ทั้งสองชนิดโตในถิ่นอาศัยที่แตกต่างกันอย่างชัดเจนและ "N. hurrelliana" มีหม้อเป็นรูปกรวยมากกว่าและมีจุดสีม่วงบนหม้อ ที่สำคัญ ทรงของฝาก็ต่างกัน
นอกจากนี้ หม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดนี้ยังถูกนำไปเปรียบเทียบกับ "N. maxima" ถึงแม้ว่า "N. maxima" จะเป็นที่รู้กันว่าไม่มีการพบในบอร์เนียว
ใบสอบเรียวและสิ่งปกคลุมหนาแน่นของ "N. hurrelliana" เป็นสิ่งที่มีคล้ายกับ "N. mollis" และมันอาจเป็นสิ่งที่แสดงว่าหม้อข้าวหม้อแกงลิงทั้งสองชนิดเป็นชนิดเดียวกัน บรูซ แซลมอนเขียนไว้ว่าตัวอย่างของ "N. mollis" ต่างจากรูปแบบของ "N. hurrelliana" จากภูเขาลุมมาร์กูตรงไม่มีใบประดับก้านดอกย่อยและมีฐานใบเป็นครีบ ปีกยาว 6 ซม. (ตรงข้ามกับ "N. hurrelliana" ที่มีเพียง 1-2 ซม.)
ผู้เขียนบางคนพิจารณาข้อสันนิษฐานเหล่านี้เท่าๆกัน ทั้งสองชนิด"ค่อนข้างจะไม่น่าเป็นไปได้"ที่เป็นชนิดเดียวกัน หมายเหตุบรรณาธิการโดย เจน สเชลาเลอร์ (Jan Schlauer) ในบทความของแซลมอน เตือนว่าตัวอย่างจากที่ตั้งแบบฉบับของ "N. mollis" ต้องมีการตรวจสอบก่อนรวมทั้งสองชนิดเข้าด้วยกัน:
ถ้า "N. mollis" และ "N. hurrelliana" เป็นชนิดเดียวกัน "N. hurrelliana" จะกลายเป็นชื่อพ้องเฮเทอโรไทปิกของต้นแบบ