เอนยา
เอนยา พาทริเชีย นี วรีไนน์ (Eithne Patricia Ní Bhraonáin) หรือเอนยา (Enya) (17 พฤษภาคม พ.ศ. 2504—ปัจจุบัน) เป็นนักร้อง นักดนตรี และคีตกวีชาวไอร์แลนด์ ผู้ได้รับรางวัลแกรมมี่สี่ครั้ง และเป็นศิลปินเดี่ยวที่มียอดจำหน่ายผลงานเป็นอันดับสูงสุดของไอร์แลนด์ ดนตรีของเอนยาได้รับอิทธิพลจากดนตรีเคลติก และมักจัดเป็นดนตรีนิวเอจ เอนยาร่วมงานกับ นิกกี และโรมา ไรอัน มาอย่างยาวนาน โดยเอนยาเป็นผู้ร้องและเล่นดนตรี นิกกีเป็นผู้อำนวยการผลิต และโรมาเป็นผู้ประพันธ์คำร้อง
คำว่า Enya เป็นการเขียนทับศัพท์ชื่อของเธอในภาษาแกลิก คือ Eithne ตามการออกเสียง โดยมีความหมายว่า แก่นไม้ กับทั้งยังเป็นชื่อนักบุญศาสนาคริสต์ในคริสต์ศตวรรษที่ 5 อีกด้วย
เอนยาเกิดที่ Gweedore, County Donegal ในเขตที่พูดภาษาแกลิกของประเทศไอร์แลนด์ เอนยาเป็นลูกคนที่ 5 จากทั้งหมด 9 คนในครอบครัวนักดนตรี พ่อของเธอเป็นหัวหน้าคณะเต้น ในขณะที่แม่เป็นครูสอนดนตรี เอนยาเข้าร่วมวงดนตรีพื้นบ้าน Clannad ซึ่งพี่น้องและญาติของเธอเป็นสมาชิกในปีพ.ศ. 2523 แต่ออกจากวงในอีกสองปีถัดมาเพื่อเริ่มต้นเป็นศิลปินเดี่ยว เอนยาไปเช่าห้องในบ้านของนิกกี ไรอัน อดีตผู้จัดการของ Clannad ซึ่งทำให้เอนยาได้ร่วมงานกับโรมา ไรอัน นักแต่งเนื้อเพลง ภรรยาของนิกกี อาชีพศิลปินเดี่ยวของเอนยาเริ่มต้นกับการประพันธ์ดนตรีประกอบภาพยนตร์เรื่อง "เดอะฟร็อกพรินซ์" (เจ้าชายกบ) ของเดวิด พุตแนมในปีพ.ศ. 2528 ผลงานต่อมาของเอนยาคือการประพันธ์ดนตรีประกอบซีรีส์ "เดอะเคลต์ส" ของบีบีซีในปีพ.ศ. 2530 ซึ่งดนตรีจากโครงการนี้ได้รับการวางจำหน่ายในอัลบั้ม "Enya" ในปีเดียวกันโดยแอตแลนติกเรคอร์ดส ผลงานนี้ทำให้เอนยาได้เซ็นสัญญาเป็นศิลปินของวอร์เนอร์มิวสิก สหราชอาณาจักร เอนยาประสบความสำเร็จสูงจากอัลบั้ม "Watermark" ในปีพ.ศ. 2531 โดยซิงเกิล "The Orinoco Flow" (ชื่อเพลงมาจากแม่น้ำโอรีโนโก ในเวเนซุเอลา) ขึ้นเป็นซิงเกิลอันดับหนึ่งในสหราชอาณาจักร
ในปีพ.ศ. 2534 อัลบั้มถัดมาของเอนยาคือ "Shepherd Moons" อัลบั้มขึ้นอันดับ 1 ในอังกฤษตั้งแต่สัปดาห์แรกที่วางขาย และอัลบั้มนี้ชนะรางวัลแกรมมี่สาขาอัลบั้มนิวเอจยอดเยี่ยมในปีพ.ศ. 2536 เพลงของเอนยาหลายเพลงจากสามอัลบั้มถูกนำไปประกอบภาพยนตร์ เช่น "L.A. Story" "Toys" "Green Card" และ "Far and Away" ในปีพ.ศ. 2535 อัลบั้ม Enya ถูกนำมาทำใหม่และวางจำหน่ายในชื่อ "The Celts (อัลบั้ม" เอนยาชนะรางวัลแกรมมี่สาขาเดิมอีกครั้งในปีพ.ศ. 2539 กับอัลบั้ม "The Memory of Trees" ปีพ.ศ. 2540 เอนยาออกอัลบั้มรวมผลงานยอดนิยมในชื่อ "Paint the Sky with Stars" ซึ่งมีเพลงใหม่อยู่ด้วยสองเพลง เอนยาปฏิเสธข้อเสนอที่จะประพันธ์ดนตรีประกอบภาพยนตร์เรื่องไททานิกของเจมส์ คาเมรอน มีข้อสังเกตถึงความคล้ายคลึงของดนตรีประกอบภาพยนตร์ไททานิกกับเพลงของเอนยา โดยเฉพาะเพลง "Book of Days" ซึ่งใช้ประกอบภาพยนตร์ "Far and Away"
อัลบั้มถัดมาของเอนยาใช้เวลาถึงห้าปีหลังจาก "Shepherd Moons" ในปีพ.ศ. 2543 อัลบั้ม "A Day Without Rain" ซึ่งชนะรางวัลแกรมมี่อีกครั้ง หลังจากเหตุการณ์โจมตีวันที่ 11 กันยายน เพลง "Only Time" ของเอนยาถูกนำมาประกอบสื่อเกี่ยวกับเหตุการณ์นี้จำนวนมาก อัลบั้ม "Amarantine" ชนะรางวัลแกรมมี่อีกครั้งในปีพ.ศ. 2549
เอนยาทำงานร่วมกับนิกกีและโรมา ไรอันมาอย่างยาวนาน นิกกีเป็นผู้ผลิต ผู้จัดการ และร่วมเรียบเรียงกับเอนยา โรมาเป็นผู้แต่งเนื้อเพลงของเอนยา เสียงในเพลงของเอนยามีลักษณะเฉพาะตัว โดยใช้การอัดเสียงทับเป็นชั้นๆ มีเสียงหลายชนิดเช่นเปียโน ซินธิไซเซอร์ ฮาร์ป ไวโอลิน รวมถึงเสียงของเอนยาเอง มีการใช้เสียงสะท้อน และบางเพลงมีเอฟเฟกต์ของเสียงเอนยานับร้อยเป็นคอรัสด้วย เนื้อเพลงที่เอนยาร้องมีหลายภาษา เช่น ภาษาอังกฤษ แกลิก ละติน รวมถึงภาษาลอกเซียน (Loxian) ซึ่งประดิษฐ์โดยโรมา ไรอัน ใช้ในอัลบั้ม "Amarantine"
แม้ว่าจะมีผู้ชื่นชอบดนตรีของเธอจำนวนมาก แต่ก็มีการวิจารณ์ว่าดนตรีของเอนยานั้นน่าเบื่อหรือชวนให้ง่วง นอกจากนี้เธอยังถูกวิจารณ์ในช่วงหลังถึงความซ้ำซากจำเจ โดยเฉพาะในอัลบั้ม "A Day Without Rain" และ "Amarantine" ซึ่งมีผู้วิจารณ์ว่าไม่มีความแปลกใหม่จากอัลบั้มแรกๆของเธอทั้งที่ใช้เวลาถึงห้าปีในแต่ละอัลบั้มเอนยาได้รับรางวัลแกรมมี่สาขาอัลบั้มนิวเอจยอดเยี่ยมสี่ครั้ง