เซอร์ไวเวอร์ (รายการโทรทัศน์อเมริกา)
เซอร์ไวเวอร์ คือ รายการ เรียลลิตี้โชว์ ซึ่งถูกสร้างในหลายๆ ประเทศทั่วโลก ในรายการเซอร์ไวเวอร์นี้ผู้เข้าแข่งขันจะถูกปล่อยเกาะกลางทะเลหรือป่าที่ห่างไกลผู้คน และจะต้องแข่งขันกันเพื่อเงินรางวัล เซอร์ไวเวอร์ได้รับแรงบันดาลใจมาจาก รายการ Expedition Robinson ของสวีเดนซึ่งมีเนื้อหาคล้ายคลึงกัน ประเด็นสำคัญมาจากเรื่องราวการเอาตัวรอดในสถานะการที่ยากลำบากท่ามกลางธรรมชาติของ โรบินสัน ครูโซ และทำให้เซอร์ไวเวอร์กลายเป็น "เรียลลิตี้โชว์ต้นแบบ" เนื่องจากได้รับความนิยมและทำให้รายการในรูปแบบนี้เริ่มผลิตออกมาเรื่อยๆ ในช่วงต่อมา
สำหรับเกณฑ์ที่จะกล่าวถึงนี้ สำหรับของสหรัฐอเมริกาเท่านั้น ซึ่งมีความแตกต่างกันในแต่ละประเทศที่ผลิตรายการนี้เพียงเล็กน้อย รวมถึงในแต่ละภาค กฎกติกาจะถูกเปลี่ยนแปลงหรือเพิ่มข้อหักมุมต่างๆ เพื่อความสนุกของเกม
ตั้งแต่ ฤดูกาลแรกจนถึงฤดูกาลล่าสุด เซอร์ไวเวอร์ได้คัดเลือก คนอย่างน้อย 16 คน (ในฤดูกาลถัดๆมา เพิ่มจำนวนคนเป็น 18 , 19 , 20) ซึ่งผู้เข้าแข่งขันทั้งหมดมีอาชีพที่หลากหลายแตกต่างกันไป ซึ่งนอกจากที่ผู้เข้าแข่งขันจะต้องใช้พละกำลังและสติปัญญา ในการวางแผนและเอาชนะผู้อื่นในการแข่งขันต่างๆ แล้ว ทักษะทางสังคมถือว่ามีความสำคัญอย่างมากในการตัวรอดจากสถานการณ์ต่างๆ ผู้เข้าแข่งขันจะถูกแบ่งเผ่าออกเป็น 2, 3 หรือ 4 เผ่า โดยสมาชิกแต่ละเผ่าจะมีจำนวนเท่ากัน (ยกเว้น ฟิจิ ที่มีผู้แข่งขัน 19 คนและแบ่งเป็น 10 : 9) โดยในแต่ละฤดูกาล เกณฑ์ในการแบ่งเผ่านั้นแตกต่างกันไป บางครั้งโปรดิวเซอร์จัดผู้คัดเลือกให้เองหรือผู้เข้าแข่งขันจะมีสิทธิเป็นผู้เลือกเองว่าสมาชิกของเผ่าตนจะมีใครบ้าง แต่ในบางครั้งการแบ่งเผ่าจะใช้เกณฑ์พิเศษอย่าง เพศ อายุ เชื้อชาติ ไปจนถึง ฐานะทางการงานอาชีพ แต่อย่างไรก็ตาม การแบ่งเผ่าจะถูกทำให้ซับซ้อนขึ้นด้วยกติกาต่างๆ เช่น การสลับเผ่า หรือ การทำกบฏของสมาชิกในเผ่าเอง (พิธีกรให้สิทธิ์แก่ผู้เข้าแข่งขันในการย้ายเผ่าโดยสมัครใจ) เป็นต้นและท้ายที่สุดเมื่อผู้แข่งขันเหลือจำนวนหนึ่งเผ่าทุกเผ่าจะรวมกลายเป็นหนึ่งเดียว ซึ่งเมื่อถึงจุดนั้นทุกคนจะแข่งขันเพื่อเอาตัวรอดอย่างแท้จริง
เผ่าแต่ละเผ่าจะมี สีประจำเผ่าของตนเอง ในบางครั้งจะมีสัญลักษณ์ประจำเผ่าด้วย ซึ่งชื่อเผ่าจะถูกตั้งชื่อจากเอกลักษณ์ของสถานที่ที่ใช้ทำรายการในแต่ละฤดูกาล เช่น ชื่อเกาะสำคัญ หรือ ชื่อสัตว์ประจำท้องถิ่น เป็นต้นโดยที่รายชื่อของเผ่าตั้งแต่ฤดูกาลแรกมีดังนี้
คำอธิบาย
ระหว่างการอยู่ที่เกาะนั้น แต่ละวันจะมีการแข่งขัน โดยจะได้รับจดหมายที่เรียกว่า "Tree Mail" ซื่งภายในนั้นจะมีข้อมูลต่างๆ สำหรับการแข่งขันในครั้งนั้น โดยการแข่งขันในแต่ละเกมจะต้องใช้ พละกำลัง สติปัญญา ความรู้ ความจำ หรือ/และความสามัคคี ในบางทีผู้ชนะมีสิทธิ์ที่จะเลืกใครสักคนไปอยู่ที่เกาะอัปยศหรือลักพาตัวไปอยู่เผ่าตนเอง เป็นต้น โดยการแข่งขันแบ่งออกเป็น การแข่งชิงรางวัล การแข่งชิงสิทธิ์คุ้มกัน
เป็นสถานที่ที่ใช้โหวตสมาชิกของเผ่าที่พ่ายแพ้การแข่งขันสิทธิคุ้มกัน โดยที่พิธีกรจะมีการไต่ถามถึงเรื่องราวที่เกิดขึ้นก่อนที่จะมาสภาเผ่า หลังจากนั้นจึงให้โหวตในส่วนที่จัดไว้ให้ เมื่อทำการโหวตเสร็จพิธีกรจะรวมผลโหวตและนำมาประกาศผู้ใดที่รับผลคะแนนมากที่สุดจะต้องออกจากรายการไป และในกรณีที่มีคะแนนเสียงเท่ากันจะใช้กติกาอื่นๆ เสริมเข้ามาแทน เช่น การโหวตซ้ำ โดยถ้ายังเสมอกันอีกจะใช้วิธการจับหิน ถ้าใครได้สีที่แตกต่างจะโชคร้ายและออกจากเกมไปทันที โดยในกรณีนี้จะใช้เฉพาะเมื่อมีผู้เข้าในสภาเผ่า 6 คนหรือมากกว่านั้นขึ้นไป ซึ่งเกิดขึ้นในฤดูกาลที่ 4 กับ 27 แต่ในฤดูกาลที่ 4 เป็นความผิดพลาดครั้งเดียวที่ใช้การจับหินทั้งๆ ที่มีผู้เล่นเหลือแค่ 4 คนแทนที่จะแข่งขันจุดไฟ และในบางฤดูกาลกติกาก็ถูกเปลี่ยนไปบางเล็กน้อย ส่วนในตอนครึ่งหลังของฤดูกาลที่ถูกโหวตออกก่อนสภาเผ่าครั้งสุดท้ายประมาณ 7-9 คนจะได้เป็นสมาชิกลูกขุนซึ่งจะต้องมาสภาเผ่าทุกๆ ครั้งหลังจากที่ตัวเองถูกโหวตออกแล้วเพื่อสังเกตการณ์และฟังเพื่อรับรู้สถานะของเกมและใช้ในการตัดสินใจจนตอนสุดท้าย ซึ่งช่วงวันที่ 37-39 ผู้เข้าแข่งขัน 4-5 คนสุดท้ายจะทำการแข่งขันกันเพื่อสิทธิคุ้มกัน 2 ครั้ง หลังจากครั้งแรกจะทำการโหวตลูกขุนคนก่อนสุดท้ายออกและในวันต่อมาผู้เข้าแข่งที่เหลือจะทำพิธีรำลึกถึงผู้เข้าแข่งคนก่อนๆ ที่ตัวเองโหวตออกไปก่อนที่จะเข้าการแข่งสิทธิคุ้มกันครั้งสุดท้าย เมื่อเหลือ 2 หรือ 3 คนสุดท้ายมักจะกลับไปที่แคมป์เพื่อเตรียมตัวที่จะไปตอบคำถามคณะลูกขุนในคืนสุดท้าย บางฤดูกาลจะมีการเผาของเครื่องใช้ต่างๆ ที่สะสมมาตั้งแต่วันแรก เพื่อแสดงให้เห็นว่า "พวกเราจะทิ้งเกมส์นี้ไว้เป็นเพียงเบื้องหลัง" และให้สมาชิกลูกขุนทั้งหมดตัดสินว่าใครควรที่จะชนะและได้เงินรางวัลไปผู้ที่ได้รับคะแนนโหวตจากลูกขุนมากที่สุดจะเป็นผู้อยู่รอดคนสุดท้าย