โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย
โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย () เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ มีเนื้อที่ 14 ไร่ 2 งาน โดยขุนนิพัทธ์จีนนคร ต้นตระกูลจิระนคร เป็นผู้บริจาคที่ดินสร้างโรงเรียน จำนวน 14 ไร่ และ เทศบาลนครหาดใหญ่ บริจาคเพิ่มเติมอีก 2 งาน รวมเป็น 14 ไร่ 2 งาน ประกอบด้วยอาคารเรียน 8 หลัง มีห้องเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น 42 ห้องเรียน ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย 57 ห้องเรียน รวมทั้งหมด 99 ห้องเรียน มีนักเรียนประมาณ 4,500 คน
ตั้งอยู่ ณ บ้านเลขที่ 468 ถนนเพชรเกษม ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา มีเนื้อที่ 14 ไร่ 2 งาน โดยขุนนิพัทธ์จีนนคร ต้นตระกูลจิระนคร เป็นผู้บริจาคที่ดินสร้างโรงเรียน จำนวน 14 ไร่ และเทศบาลนครหาดใหญ่ บริจาคเพิ่มเติมอีก 2 งาน รวมเป็น 14 ไร่ 2 งาน กรมสามัญศึกษาได้ประกาศจัดตั้งโรงเรียนมัธยมประจำอำเภอหาดใหญ่ เปิดสอนครั้งแรกเมื่อวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2488 ชื่อว่า โรงเรียนหาดใหญ่ อักษรย่อ ส.ข.3 เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาโรงที่ 3 ของจังหวัดสงขลา ในระยะต้นเปิดรับเฉพาะนักเรียนชาย จึงเรียติดปากกันว่า โรงเรียนมัธยมชาย หรือ มอชาย มีชื่อย่อที่ใช้เรียกกันทั่วไปว่า มชญ. เปิดสอนรุ่นแรกในระดับชั้น ม.1 มีนักเรียน 1 ห้องเรียน จำนวน 40 คน มีครู 3 คน ได้แก่นายกลับ ส่งศรี (ครูใหญ่), นายอุทิศ นิยกาญจน์ และนายยงยุทธ มุณีแนม อาคารเรียนหลังแรกเป็นอาคารไม้ 2 ชั้น ด้านหน้าปลูกต้นจามจุรี จำนวน 3 ต้น ไว้เป็นต้นไม้ประจำโรงเรียน ด้านหน้าโรงเรียนเป็นสนามฟุตบอลใช้แข่งขันกีฬาอำเภอหาดใหญ่ โรงเรียนเริ่มมีชื่อเสียงเมื่อได้ครองถ้วยรางวัลชนะเลิศฟุตบอลกีฬาจังหวัดสงขลา เมื่อปี พ.ศ. 2492 ต่อมาได้ตั้งชื่อถ้วยใบนี้ว่า ถ้วยตรี-จักร เป็นสัญลักษณ์กีฬาเด่นของโรงเรียน
มีนักเรียนชั้น ม.6 รุ่นแรกสอบได้ที่ 1 ของจังหวัดสงขลา เป็นการจุดประกายความเป็นเลิศทางวิชาการ ต่อมาได้เปลี่ยนแปลงการรับนักเรียนจากชายล้วนเป็นสหศึกษา 
โดยยุบรวมกับโรงเรียนสตรีหาดใหญ่ "สมบูรณ์กุลกันยา" ในปี พ.ศ. 2509 ในระยะนี้กรมสามัญศึกษาได้ให้งบประมาณสร้างอาคาร 1, 2, 3 และ 4 เป็นลำดับ และโรงเรียนได้รับการคัดเลือกให้เข้าโครงการมัธยมแบบประสม (คมส.) เมื่อปี พ.ศ. 2510 เป็นการเปลี่ยนแปลงระบบการศึกษาเทียบเท่า
อารยะประเทศ ทำให้โรงเรียนมีชื่อเสียงมากขึ้น จำนวนนักเรียนชายและหญิงเพิ่มขึ้นถึง 1,200 คน
เริ่มเปิดการเรียนการสอนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย และได้เพิ่มคำว่า"วิทยาลัย"ต่อจากชื่อเดิมเป็น ชื่อ
"โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย" ใช้อักษรย่อว่า ญ.ว. ในปี 2514 นักเรียน ม.ศ.5 รุ่นแรกได้ทำชื่อเสียงทางด้านวิชาการให้กับโรงเรียนอีกครั้งหนึ่ง เมื่อสอบติดบอร์ดระดับประเทศได้ถึง 7 คน
กรมสามัญศึกษาอนุญาตให้เปิดทำการเรียนการสอนเป็น 2 ผลัด เนื่องจากมียอดนักเรียนสมัครเข้าเรียนต่อชั้น ม.1 เป็นจำนวนมาก 
ทำให้ยอดรวมของนักเรียนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ในปี พ.ศ. 2519 มีนักเรียน 2,800 คน มีครูอาจารย์ จำนวน 180 คน โดยมีอาคารเรียน 4 หลัง อาคารอุตสาหกรรม 1 หลัง อาคารคหกรรม 1 หลัง อาคารชั่วคราว 2 หลัง ต่อมาในปี พ.ศ. 2523
เปิดศูนย์เกษตรกรรมที่พรุค้างคาว ตำบลบ้านพรุ อำเภอหาดใหญ่ เป็นสาขาของโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย มีเนื้อที่ประมาณ 74 ไร่
เทศบาลเมืองหาดใหญ่ บริจาคที่ดินจำนวน 2 งาน เพื่อสร้างอาคารเรียน 5 เชื่อมต่อกับหอประชุมราชาวดี 
และได้จัดสร้างองค์พระพิฆเนศวร เทพเจ้าแห่งศิลปวิทยาการ และทำพิธีปลุกเสกในวันที่ 16 มกราคม 2525 เพื่อเป็นองค์ตัวแทนสถาบันครู 
ประดิษฐานไว้เพื่อเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ และถือเป็นคติของลูก ญ.ว. ทุกคนว่า "ผู้ใดบูชาครูเป็นมงคลแก่บุคคลนั้น"
เปิดศูนย์ศิลปวัฒนธรรมอำเภอหาดใหญ่ โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ณ ที่ตั้งของโรงเรียนสตรีหาดใหญ่เดิม
นักเรียนโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัยได้รับรางวัลเหรียญทองแดงคณิตศาสตร์โอลิมปิก จากการแข่งขัน โอลิมปิกวิชาการ (ซึ่งเป็นเหรียญรางวัลทางโอลิมปิกวิชาการเหรียญแรกของประเทศไทย )
โดยนายไพศาล นาคมหาชลาสินธุ์ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย เหรียญรางวัลดังกล่าวต่อมา
ได้รับการยกย่องให้เป็นสัญลักษณ์คำว่า"เรียนดี" ตามปรัชญาของโรงเรียน
กรมสามัญศึกษาอนุญาตให้จัดตั้งสาขาของโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย เป็น โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัยสมบูรณ์กุลกันยา 
โดยใช้ที่ดินศูนย์ศิลปวัฒนธรรมอำเภอหาดใหญ่ และพื้นที่บ้านพักครู-อาจารย์โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย
กรมสามัญอนุญาตให้ศูนย์เกษตรกรรมตำบลบ้านพรุ สาขาของโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย จัดตั้งเป็น โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ๒
โรงเรียนได้รับการรับรองมาตรฐานสากลด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม ISO14001 จาก UKAS ประเทศอังกฤษ โดยผู้อำนวยการเกษียร ภู่กลาง
โรงเรียนได้ปรับปรุงภูมิทัศน์ให้ร่มรื่นสวยงามเป็นแหล่งเรียนรู้และเสริมสร้างบรรยากาศของการเรียนรู้
โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัยได้ก่อสร้าง "อาคารอนุสรณ์ ๖o ปี หาดใหญ่วิทยาลัย" 
โดยได้รับเงินสนับสนุนการก่อสร้างจาก สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กระทรวงศึกษาธิการ เป็นเงิน 46,690,000 บาท
อาคารภายในโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ประกอบด้วย
โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย เปิดสอนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ระดับชั้นละ 14 ห้องเรียน รวมทั้งสิ้น 42 ห้องเรียน ดังนี้
โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย เปิดสอนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ระดับชั้นละ 19 ห้องเรียน รวมทั้งสิ้น 57 ห้องเรียน ประกอบด้วย 5 โครงการพิเศษ และ 5 แผนการเรียน ได้แก่
เพิ่มเติม ผู้ได้รับการคัดเลือกเข้าเป็นนักเรียน พสวท. จะได้รับทุนการศึกษาตลอดระยะเวลาที่อยู่ในโครงการปี พ.ศ. 2492
ชนะเลิศกีฬานักเรียนจังหวัดสงขลา
ปี พ.ศ. 2494
มีนักเรียนชั้น ม.6 รุ่นแรก สอบได้ที่ 1 ของจังหวัดสงขลา
ปี พ.ศ. 2509
เปลี่ยนแปลงการรับนักเรียนจากชายล้วนเป็นสหศึกษาโดยยุบรวมกับโรงเรียน โรงเรียนสตรีหาดใหญ่ "สมบูรณ์กุลกัยยา"
ปี พ.ศ. 2510
โรงเรียนได้รับการคัดเลือกเข้าร่วมโครงการมัธยมแบบประสม (คมส.)
ปี พ.ศ. 2513
เปิดการเรียนการสอนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย และได้เพิ่มชื่อโรงเรียนจากชื่อเดิมเป็น โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย ใช้อักษรย่อว่า ญ.ว.
ปี พ.ศ. 2514
นักเรียน ม.ศ.5 รุ่นแรก สอบติดบอร์ดระดับประเทศได้ถึง 7 คน
ปี พ.ศ. 2517
กรมสามัญศึกษาอนุญาตให้เปิดทำการเรียนการสอน 2 ผลัด เนื่องจากนักเรียนสมัครเข้าเรียนต่อชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เป็นจำนวนมาก ต่อมาในปี พ.ศ. 2523 ได้ยุบรวมเป็นผลัดเดียว
ปี พ.ศ. 2524
เปิดศูนย์เกษตรกรรมที่ตำบลบ้านพรุ อำเภอหาดใหญ่ เป็นสาขาของโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย เนื้อที่ประมาณ 74 ไร่
ปี พ.ศ. 2525
เทศบาลนครหาดใหญ่ บริจาคที่ดินจำนวน 2 งาน เพื่อสร้างอาคาร 5 เชื่อมกับหอประชุมราชาวดี และได้จัดสร้างองค์ประพิฆเนศวร เทพเจ้าแห่งศิลปวิทยาการ และทำพิธีปลุกเสกในวันที่ 16 มกราคม 2525 เพื่อเป็นองค์ตัวแทนสถาบันครู ประดิษฐานไว้เพื่อเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ และถือเป็นคติของลูก ญ.ว. ทุกคนว่า "ผู้ใดบูชาครูย่อมเป็นมงคลแก่บุคคลนั้น"
ปี พ.ศ. 2526
เปิดศูนย์ศิลปวัฒนธรรมอำเภอหาดใหญ่ โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย
ปี พ.ศ. 2527
โรงเรียนได้รับคัดเลือกเป็นศูนย์ของโครงการพัฒนาและส่งเสริมผู้มีความสามารถทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (พสวท.) เป็น 1 ใน 7 ศูนย์ทั่วประเทศ
ปี พ.ศ. 2528
นางสาวหงส์ฟ้า จันทรเกษมพร แผนการเรียนศิลป์ - ฝรั่งเศส สอบเข้ามหาวิทยาลัยได้คะแนนสูงสุด เป็นที่ 1 ของประเทศ
ปี พ.ศ. 2532
นายไพศาล นาคมหาชลาสินธุ์ นักเรียนชั้น ม.4 ได้รับรางวัลเหรียญทองแดงคณิตศาสตร์โอลิมปิก จากการแข่งขันโอลิมปิกวิชาการเหรียญแรกของประเทศไทย
ปี พ.ศ. 2534
จัดตั้งสาขาโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย คือ โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัยสมบูรณ์กุลกันยา *ปัจจุบันแยกเป็นเอกเทศจากโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย
ปี พ.ศ. 2539
จัดตั้งสาขาโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย คือ โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย 2 *ปัจจุบันแยกเป็นเอกเทศจากโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย
ปี พ.ศ. 2542
โรงเรียนได้รับการรับรองมาตรฐานสากลด้านการจัดสิ่งแวดล้อม ISO 14001 จาก UKAS ประเทศอังกฤษ
ปี พ.ศ. 2545
ได้รับคัดเลือกเข้าร่วมโครงการส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ (สอวน.)
ปี พ.ศ. 2547
โรงเรียนรับนักเรียนเข้าเรียน ม.1 โครงการห้องเรียนพิเศษ 2 โครงการคือ โครงการพัฒนาและส่งเสริมผู้ที่มีความสามารถพิเศษทางด้านวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ (SMA) และโครงการจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรกระทรวงศึกษาธิการเป็นภาษาอังกฤษ (English Program)
ปี พ.ศ. 2547
โรงเรียนจัดสร้างป้ายโรงเรียนขนาดมาตรฐาน เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 72 พรรษา มหาราชินี โดยได้รับการสนับสนุนค่าก่อสร้างจาก นายสุชีพ นางวิไล ลิ่มกตัญญู ศิษย์เก่า
ปี พ.ศ. 2549
โรงเรียนได้รับรางวัลโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพระดับเหรียญทอง จากกระทรวงสาธารณสุข
ปี พ.ศ. 2549
โรงเรียนได้รับรางวัล “โรงเรียนประชาธิปไตยตัวอย่างประจำปี 2549” จากสำนักงานคณะกรรมการเอกลักษณ์แห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี
ปี พ.ศ. 2551
โรงเรียนได้รับเกียรติบัตรโรงอาหารมาตรฐานประจำปี 2551 และโล่รางวัลโรงอาหารมาตรฐาน 10 ปี จากเทศบาลนครหาดใหญ่
ปี พ.ศ. 2552
นักเรียนชนะเลิศระดับประเทศการสอบแข่งขัน TOP TEST ประจำปีการศึกษา 2552 จัดโดยสำนักงานทดสอบ TOP TEST กรุงเทพฯ
ปี พ.ศ. 2552
นักเรียนได้รับรางวัลชมเชยระดับประเทศการแข่งขันเพชรยอดมงกุฎครั้งที่ 6 จัดโดยมูลนิธิร่มฉัตร ณ โรงเรียนสันติราษฎร์วิทยาลัย กรุงเทพฯ
ปี พ.ศ. 2553
วงโยธวาทิตโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัยได้รับรางวัลเหรียญทองระดับประเทศและถ้วยรางวัล โล่เกียรติยศรองชนะเลิศอันดับ 2 พร้อมเงินรางวัล 107,000 บาท จากการเข้าร่วมประกวดวงโยธวาทิตนักเรียน นิสิต นักศึกษา ชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเทพฯ ครั้งที่ 29 ปี 2553
ปี พ.ศ. 2553
นักเรียนได้รับรางวัลเหรียญทอง การแข่งขันคณิตศาสตร์ระหว่างประเทศ ระดับ ม.ต้น ณ สาธารณรัฐเกาหลีใต้
ปี พ.ศ. 2553
นักเรียนได้รับรางวัลเหรียญเงิน การแข่งขันวิทยาศาสตร์โอลิมปิกระหว่างประเทศ ม.ต้น ครั้งที่ 7 (IJSO) ณ ประเทศไนจีเรีย
ปี พ.ศ. 2553
นักเรียนได้รับโล่เกียรติคุณและคะแนนสูงสุดภาคใต้ในการแข่งขันฟิสิกส์โอลิมปิก ระดับชาติ ครั้งที่ 9
ปี พ.ศ. 2553
นักเรียนได้คะแนนรวมสูงสุดสายวิทยาศาสตร์ และศิลป์-คณิต จากการสอบคัดเลือกโดยวิธีรับตรง มอ. ปีการศึกษา 2554
ปี พ.ศ. 2553
นักเรียนได้รับรางวัลชนะเลิศระดับประเทศ การแข่งขันกล่าวสุนทรพจน์ทางกฎหมาย ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ปี พ.ศ. 2553
นักเรียนได้รับรางวัลเหรียญทองแดง การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 6
ปี พ.ศ. 2553
โรงเรียนที่ส่งเสริมการจัดการเรียนการสอนนักศึกษาวิชาทหารดีเด่น อันดับ 1 ของประเทศ ปีการศึกษา 2553
ปี พ.ศ. 2553
รางวัลเหรียญเงินจากการประกวดสภานักเรียน ในงานศิลปหัตถกรรมนักเรียน ระดับภาคใต้ ครั้งที่ 60 ปีการศึกษา 2553
ปี พ.ศ. 2553
ได้รับการคัดเลือกโรงเรียนแกนนำประชาธิปไตย ปีการศึกษา 2553 จากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน และจากคณะกรรมการการเลือกตั้งจังหวัดสงขลา
ปี พ.ศ. 2554
ตัวแทนภาคใต้ เข้าร่วมการแข่งขันโครงงานวิทยาศาสตร์ งานการจัดประกวดโครงงานวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์ ครั้งที่ 14 (Young Scientist Compettition 2012:YSC 2012) เพื่อเป็นตัวแทนไปแข่งขัน ณ ประเทศสหรัฐอเมริกา
ปี พ.ศ. 2554
รางวัลเหรียญทองชนะเลิศ ประเภททีม ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย จากการแข่งขันความสามารถทางคณิตศาสตร์ โดยใช้โปรแกรม The Geometer’s การแข่งขันคณิตศาสตร์ระหว่างประเทศ IMC International Mathematics Contest (IMC Union) ระหว่างวันที่ 29 กรกฎาคม – 1 สิงหาคม 2554 ณ ประเทศสิงคโปร์
ปี พ.ศ. 2554
ตัวแทนประเทศไทยไปแข่งขันคณิตศาสตร์ระดับนานาชาติ ประจำปีการศึกษา 2554 (ระดับมัธยมศึกษา)
ปี พ.ศ. 2554
การแข่งขันคณิตศาสตร์ระหว่างประเทศ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น International Mathematics Compettition : Word Youth Mathematics Inter-City Compettition 2011 (IMC:WYMIC) ได้รับรางวัลชนะเลิศเหรียญทอง ประเภทบุคคล ได้รับรางวัลชนะเลิศอันดับหนึ่ง ประเภททีม ได้รับรางวัลชนะเลิศแชมป์เปี้ยนคะแนนรวมสูงสุด ประเภทกลุ่มบุคคล
ปี พ.ศ. 2554
ได้รับรางวัล 2 เหรียญทอง (1 ทองประเภทบุคคล 1 ทองประเภททีม ) และ 1 เหรียญเงิน (ประเภทบุคคล) ในการแข่งขันแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกเอเชีย ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น : Asia Inter-Cities Teenager’s Mathematics Olympiad 2011 (AITMO 2011) ระหว่างวันที่ 12-19 พฤศจิกายน 2554 ณ เมืองกาฐมาณฑุ สหพันธ์สาธารณรัฐประชาธิปไตยเนปาล
ปี พ.ศ. 2554 
ได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวดผลงานโรงเรียน/สถานศึกษาและนักเรียนตามโครงการยุวชนประกันภัยระดับภาค ประจำปี พ.ศ. 2554 จากสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.)
ปี พ.ศ. 2554
รางวัลอันดับ 1 ระดับภาคใต้ จากการแข่งขันทักษะทางคณิตศาสตร์ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จัดโดยสมาคมคณิตศาสตร์แห่งประเทศไทย
ปี พ.ศ. 2554
ผลการสอบแข่งขันคณิตศาสตร์ ประจำปีการศึกษา 2554 สมาคมคณิตศาสตร์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ระดับภูมิภาค ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ประเภททีม รางวัลชนะเลิศ สมาชิกของทีมชนะเลิศ ได้รับบัตรประกาศเกียรติคุณ
ปี พ.ศ. 2554
ได้รับรางวัลเหรียญทองแดง (ประเภทบุคคล) ในการแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกเอเชีย ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย : Southeast Mathematical Olympaid 2011 (SMO 2011) ระหว่างวันที่ 23 กรกฎาคม – 1 สิงหาคม 2554 ณ เมืองซีเจียง สาธารณรัฐประชาชนจีน