hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
తోలి మస్జిద్
తోలి మస్జిద్ (1671 AD) హైదరాబాదు నందలి కార్వాన్ వద్ద కలదు. ఇది "డమ్రి మస్జిడ్" గా కూడా పిలువబడుతుంది. ఇది గోల్కొండ కోటకు 2 కి.మీ దూరంలో చార్మినార్ వైపు ఉంటుంది. దీనిని మిర్ మూస ఖాన్ మహల్దార్ ఇస్లామిక్ కేలండరు ప్రకారం 1082 లో అబ్దులా కుతుబ్ షా పాలనలో నిర్మించారు. ఈ మస్జిద్ పురస్కారం పొంది భారత పురాతత్వ శాఖలో వారసత్వ కట్టడము గా నిర్ణయింపబడినది. దీని ప్రత్యేక నిర్మాణ శైలి స్కేలు పరంగా తోలి మస్జిద్ హైదరాబాదు నందలి మక్కా మస్జిద్ తరువాతి స్థానంలో ఉంటుంది.
ఈ నిర్మాణం సుల్తాన్ అబ్దుల్లా కుతుబ్ షా ప్లాలనలో 1671 లో మిర్ మూసా ఖాన్ మహల్దార్ చే చేయబడినది. ఇది కుతుబ్ షాహీ విశేష నిర్మాణాలలో ప్రముఖమైన ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది.ఆయన హైదరాబాదు నందలి నిర్మాణ శైలిని ఉపయోగించాడు మరియు సుల్తాన్ అబ్దులా కుతుబ్ షా యొక్క రాజ నిర్మాణ శిల్పి అయిన ఆయన మక్కా శైలిలోనే సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించుకున్నాడు.
రాజ శాసనాలలో ఒక అధ్యాయం "గుల్జార్-ఇ-అసఫియా" అనే అధ్యాయం కలదు. దీని ప్రకారం రాజాస్థాన శిల్పి మక్కా మస్జిద్ ను నిర్మించినపుడు ఆయనకు దాని ఖర్చులో ప్రతి రూపాయికి ఒక డామ్రి (నాణెం) కేటాయించేవారు. ఈ సేకరించిన మొత్తాన్ని ముసా ఖాన్ తోలి మస్జిద్ నిర్మాణానికి వ్యయం చేశాడు. అందువలన ఈ మస్జిద్ ను "డామ్రి మస్జిద్" అని పిలుస్తారు.
ఈ మస్జిద్ ఎత్తుగా ఉన్న సమతల వేదిక పై ఎత్తైన పునాదులతో రెండు గదులు నిర్మించారు. బయటి వైపు ఐదు ఆర్చిల నిర్మాణం వాటిలో మధ్య ఆర్చి కొద్దిగా మిగిలినవాటి కంటే వెడల్పైనది. రెండు మీనార్లు 20 మీటర్ల ఎత్తు కలిగి ఉన్నాయి.
ఈ మసీదు పైభాగంలోని పిట్టగోడల పై నున్న ఆర్చీలపై చెక్కబడిన చిత్రకళ మిక్కిలి ప్రశంసనీయమైనది. ఈ చిత్రాలు వివిధ శైలిలో గీయబడిన సన్నివేశాలతో వైవిధ్యభరితముగా తీర్చిదిద్దబడ్డాయి. ఈ పిట్టగోడలపై మొత్తం ఐదు ఆర్చీలు ఉన్నాయి. ప్రతి ఆర్చీకి మరియు దానిని ఆవరించిఉన్న దీర్ఘచతురస్రాల మధ్య నున్న ప్రదేశంలో (spandrel) అతి సుందరమైన పద్మముల పతాకాలు చెక్కి ఉన్నాయి. మధ్యభాగంలోని ఆర్చి మిగిలిన నాలుగింటికన్నా పెద్దగా మరియు ఎక్కువ శిల్పకళతో అలంకరింపబడి ఉన్నది.
ప్రార్థనా మందిరము పై నున్న శిలా శాసనములో ఈ మస్జిద్ ను మూసా ఖాన్ నిర్మించినట్లు పేర్కొనబడినది. మూసా ఖాన్ ఆఖరి కుతుబ్ షాహీ సుల్తాను అబ్దుల్ హసన్ కుతుబ్ షా గోల్కొండ సింహాసనాన్ని అధిష్టించుటలో ప్రముఖ పాత్ర పోషించాడు. గోల్కొండ కోట లో ఉన్న మూసా బురుజు కూడా ఇతను నిర్మించినదే.
ఈ మస్జిద్ పైభాగము అతి సుందరముగా అలంకరించబడినది. ఇక్కడున్న పిట్టగోడ పై చిత్రీకరించిన చెరసాల దృశ్యాలు వివిధ భిన్న నమూనాలలో ఉన్నాయి. ఈ గోడ పైభాగంలో ఆరు శిఖరాలతో నిర్మించిన శిలాకృతి ఉన్నది.The elaborately decorated minarets have three receding tiers of octagonal galleries, the central one raised on a series of deeply recessed, carved moldings and petals. The minaret shaft is covered with rounded patterns. This composition is adorned by a circular dome and a brass finial.
ది హిందూ పత్రిక కథనం ప్రకారము తోలి మస్జిద్ చుట్టుపక్కల భూభాగాన్ని స్థానికులు రాజకీయ పలుకుబడిని ఉపయోగించి ఆక్రమించుకున్నారు, దీనివలన మరియు వాతావరణ కాలుష్యము మరియు సరైన నిర్వహణ లేని కారణంగా ఈ మస్జిద్ మినారుల వంపులు తిరిగిన శిల్పకళ క్రమంగా క్షీణిస్తున్నది.
ఆకాశం సాంతం
ఆకాశం సాంతం అనే నవల హిందీలో రాజేంద్ర యాదవ్ రచించిన సాంఘిక నవలకు అనువాదం. 1960ల్లో భారతీయ ఉమ్మడి కుటుంబాల స్థితి, సాంఘిక స్థితిగతులు వంటివాటిని చర్చిస్తూనే మంచి వివాహానంతర ప్రేమకథను అందించిన నవల ఇది.
నవల తొలిగా హిందీ భాషలో 1951లో “ప్రేత్ బోల్తే హై” (దయ్యాలు మాట్లాడుతాయి) పేరిట రాజేంద్ర యాదవ్ వ్రాసి ప్రచురించారు. 1960లో “సారా ఆకాశ్” పేరిట పునర్ ప్రచురించారు. ఈ పేరు మీదనే విస్తృత ప్రజాదరణ పొందింది. నిఖిలేశ్వర్ అనువదించగా అంతర భారతీయ గ్రంథమాల కింద నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా వారు “ఆకాశం సాంతం”గా ప్రచురించారు.
ఒక దిగువ మధ్యతరగతికి చెందిన ఉమ్మడి కుటుంబంలో బి.ఎ. చదువుతూ, నిరుద్యోగిగా ఉన్న సమర్ అనే యువకునికి పెళ్ళి జరిగింది. అతని దాంపత్యం ప్రేమగా ఫలించే సుదీర్ఘ పయనమే ఈ నవల ఇతివృత్తం అని చెప్పుకోవచ్చు. సమర్ భార్యగా ప్రభ అత్తారింటికి వస్తుంది. ఆ దాంపత్య ప్రేమకు మొదట నాటి యువకులలో ఉండే బ్రహ్మచారిగా జీవితం గడపాలన్న ఆదర్శం అడ్డుతగులుతుంది. ఆర్.ఎస్.ఎస్.లో చురుకుగా వుండే కార్యకర్త కావడంతో సమర్ లో పునాదులు లేని భవనాల్లా దేశానికి సేవ చెయ్యాలనే భావన, అందుకు బ్రహ్మచారిగా ఉండటమే మార్గమన్న అపోహ ఏర్పడివుంటాయి. ఆపై అడ్డుగోడ అతని వదినె (అన్న గారి భార్య) నిర్మిస్తుంది. సమర భార్య ప్రభకు గర్వం అని, దాన్ని అతనే అణచాలని పురిగొల్పి సమర్ ఆమెను అకారణంగా కొట్టి హింసించేలా చేస్తుంది. ఆపై కుటుంబంలో విపరీతంగా జరిగే అవమానాలు, వంటింటి శ్రమ ప్రభను కుంగదీస్తాయి. ఇలా నిరాశాజనకంగా సాగే కథలో ఓ రాత్రి ప్రభలోని మౌనమనే హిమాలయం కరిగి సమర్ ను ఆ కన్నీళ్ళలో కొట్టుకుపోయేలా చేస్తుంది. ఆ రాత్రి ఒకటైన ఆ జంట ప్రేమ ఫలించేందుకు సమష్టి కుటుంబం అంతూ దరీ లేని కయ్యలా అడ్డుపడుతుంది. రిటైర్ కాగా నెలకు పాతికరూపాయలు పెన్షన్ పొందే తండ్రి, తల్లి, క్లర్కుగా పనిచేస్తున్న అన్న, వదిన, వాళ్ళ పిల్లలు, భర్త వల్ల పీడితురాలైన చెల్లెలు మున్ని.. అదీ కుటుంబం. ఇందులో మున్ని తప్ప ఇంకెవరూ ఆ జంట కలిసేందుకు మనస్ఫూర్తిగా స్పందించరు. ఈ స్థితిలో వారి ప్రేమ ఎలా ఫలించింది? వారి స్వప్నాలు ఎలా నిజమైనాయి? అన్నది ఎవరికీ వారు చదువుకోవాల్సిన భాగం.
సారా ఆకాశ్ నవలను ప్రముఖ హిందీ సినిమా దర్శకుడు బాసూ ఛటర్జీ సినిమాగా రూపొందించారు. పియా కా ఘర్, రజనీగంధ, చిత్‌చోర్ వంటి చిత్రాలతో ప్రఖ్యాతి గాంచిన బాసు ఛటర్జీ దర్శకత్వం వహించిన మొదటి చిత్రం అది. భారతీయ సినిమాలో సమాంతర ఉద్యమానికి తెర తీసిన చిత్రాలుగా 1969లో వచ్చిన సారా ఆకాశ్, భువన్‌షోమ్ (మృణాళ్‌సేన్ చిత్రం) చిత్రాలను చెప్పుకుంటారు. నవలగానూ, సినిమాగానూ కూడా సారా ఆకాశ్ ప్రాచుర్యం పొందింది.
ఆనందవాచకపుస్తకము
ఆనందవాచక పుస్తకము నాల్గవ తరగతి విద్యార్థుల కోసం 1930ల్లో ఉద్దేశించిన వాచకం. దీనిని ప్రముఖ రచయితలు కూచి నరసింహం, పానుగంటి రూపకల్పన చేశారు.
1930ల నాటి 4వ తరగతి వాచకమిది. కథలు, కబుర్లు, విషయాలు, విశేషాలు, మేళవించి తయారుచేశారు. కాలానుగుణంగా పూర్తి వ్యావహారికం, పూర్తి గ్రాంథికం కాక శిష్ట వ్యవహారికంలో ఉంది. ఈ గ్రంథాన్ని కూచి నరసింహం, పానుగంటి లక్ష్మీనరసింహరావు తయారుచేశారు.
డి.ఎల్.ఐలో ఆనందవాచకపుస్తకము పుస్తక ప్రతి
ఆంగ్ల రాజ్యాంగము
ఆంగ్లేయుల రాజ్యతంత్రాన్ని గురించి ప్రముఖ రచయిత, చారిత్రికుడు దిగవల్లి వేంకటశివరావు రాసిన గ్రంథమిది.
భారత జాతీయోద్యమానికి మద్దతుగా రచనలు చేసిన భారతీయ రచయితలు పలువురు కవితలు, పద్యరచనలు, ఉద్యమగేయాలు వంటి కాల్పనిక రచనలు చేయగా ఉద్యమకారులకు స్ఫూర్తిని, అవగాహనను కలిగించేలా సరియైన విధంగా భారత చరిత్ర, ఇతర దేశాల రాజ్యాంగాలు వంటి కాల్పనికేతర సాహిత్యం రచించిన అరుదైన రచయితల్లో దిగవల్లి వేంకటశివరావు ఒకరు. బ్రిటీష్ పాలనాకాలంలో జాతీయోద్యమంలో పనిచేసే రాజనీతివేత్తలు, వక్తలు, ప్రజలు మొదలైన వారికి మరింత అవగాహన అందించేందుకు బ్రిటీష్ రాజ్యతంత్రాన్ని అందించారు రచయిత. ఈ గ్రంథాన్ని ఆయన 1933లో రచన చేశారు.
"ప్రధాన వ్యాసం: దిగవల్లి వేంకటశివరావు"
దిగవల్లి వేంకటశివరావు చరిత్ర, రాజనీతిశాస్త్రాలలో గొప్ప కృషిచేసిన రచయిత. ఆయన వృత్తిపరంగా న్యాయవాది అయినా చారిత్రికాంశాలు, వాటి పరిశోధనపై చాలా ఆసక్తి కలిగివుండేవారు. 96 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ జీవితాన్ని 60 చారిత్రిక గ్రంథాల రచనలో ఫలవంతం చేసుకున్నారు.
ఆంగ్లేయుల రాజ్యాంగానికి సంబంధించిన చరిత్ర, నేపథ్యం, విశేషాలు వంటివాటి సమాహారంగా ఈ గ్రంథాన్ని రచించారు. మేగ్నకార్టాగా ప్రపంచప్రసిద్ధి చెందిన స్వేచ్ఛాస్వాతంత్రాల ప్రకటన నుంచి మొదలుకొని గత శతాబ్దిలో చోటుచేసుకున్న మార్పుల వరకూ వివరించారు. ఇవన్నీ భారత జాతీయోద్యమకారులకు, ప్రజలకు తెలిసి, వాటీని అనువుగా మలచుకునేందుకు వీలుగా వివరించారు.
ఆంగ్లేయ దేశ చరిత్రము
ఆంగ్లేయ దేశ చరిత్రము అనే ఈ గ్రంథం బ్రిటీష్ ఇండియా కాలంలో ఏ క్లాస్ కొరకు నిర్దేశించింది. అందుకు పింగళి లక్ష్మీకాంతం ఈ గ్రంథాన్ని అనువదించారు.
భారతదేశం ఆంగ్లేయుల పరిపాలనలో ఉన్నప్పుడు భారతీయులను చెప్పుచేతల్లో ఉంచుకునేందుకు వారు ప్రయోగించిన అత్యంత ప్రమాదకర ఆయుధం విద్యావిధానం. భారతీయుల ప్రాచీన విద్యకు దూరం చేసి తమకు అనువైన విధంగా వారి చరిత్రను వ్యాఖ్యానం చేసి తమ చరిత్రలను వారిచేత చదివించారు. మొదట్లో ఆంగ్లేయులు భారతీయ భాషలపై శ్రద్ధ వహించి నేర్చుకుని పరిపాలించినా, లార్డ్ మెకాలే చేసిన విద్యాసంస్కరణల అనంతరం భారతీయుల చేతనే తమ ఆంగ్లభాష, ఆంగ్లేయ ఆచారాలు, ఆంగ్లేయుల చరిత్ర మున్నగునవి చదివించారు. అదే క్రమంలో రచించిన గ్రంథమిది. ఆంగ్లేయులు ఏ క్లాసు కొరకు నిర్దేశించిన సిలబస్‌కు అనుగుణంగా పింగళి లక్ష్మీకాంతం తెలుగులోకి అనువదించిన పాఠ్యగ్రంథం ఇది. ఈ పుస్తక మూలం ఎల్.జి.బ్రెండన్ రచించగా, అనువాదం పింగళి లక్ష్మీకాంతం చేశారు.
ఆంగ్లేయుల చరిత్రను వందల ఏళ్లపాటు ఇందులో రచించారు. దీనిలో సెల్టుల కాలం నుంచి 18వ శతాబ్ది నాటి విక్టోరియా పాలన వరకూ ఆంగ్లేయ దేశ చరిత్ర క్రమాభివృద్ధిని వివరించారు.
ఆంధ్ర పండిత భిషక్కుల భాషా భేషజము
తెలుగు భాషా ప్రయోగంలో, వ్యావహారిక భాషోద్యమంలో ఈ గ్రంథం అపురూపమైన రచన, ఎన్నదగిన మైలురాయి. ఈ గ్రంథం గ్రాంథిక భాషను అందలమెక్కించి వ్యావహారికాన్ని కాలదన్నేందుకు సిద్ధమైన కొందరు పండితులను విమర్శిస్తూ, తెలుగులో వ్యావహారిక భాషా ప్రయోగ ఆవశ్యకత వివరిస్తూ రాసిన గ్రంథం. తెలుగు పండిత సమాజంలో అత్యంత ఆదరణ గౌరవం తన పాండిత్యం, దూరదృష్టి ద్వారా సాధించుకున్న గిడుగు ఈ గ్రంథకర్త. నన్నయ కాలం నాటి గ్రాంథికంలో లేఖ రాసి అర్థం కాని గ్రాంథికవాదులను హడలెత్తించడం మొదలుకొని వారు గ్రాంథికమనుకునే భాషలో వ్యావహారికం ఎంతుందో తేల్చడం వరకూ గిడుగు ఉద్యమ రీతి అనూహ్యం, ఆయన పాండిత్యం అనుపమానం. జీవితంలోని తొలి అర్థభాగం గ్రాంథికాన్ని సమర్థించిన చెళ్ళపిళ్ళ వేంకటశాస్త్రి అనంతరకాలంలో గిడుగును అర్థం చేసుకుని "ఏమైనా అభిమానమంటూ మిగిలిన ఏ పండితుడైనా, కవియైనా తన బిరుదాలూ పతకాలూ అన్నీ రామ్మూర్తి పంతులు గారికి దోసిలొగ్గి సమర్పించుకొని మళ్ళీ ఆయన అనుగ్రహించి ఇస్తే పుచ్చుకోవలసిందే" అన్నారు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రామ్మూర్తి పంతుల వాదాన్ని అర్థం చేసుకోక, దురర్థం కలిగించి తెలుగువాళ్ళు ఎంతో నష్టపోయినార ని తేల్చారు. ఇలా అంత ప్రాముఖ్యత కలిగిన వ్యక్తి తనదైన రంగంలో అద్భుతంగా చేసిన రచన ఇది.
డి.ఎల్.ఐలో ఆంధ్ర పండిత భిషక్కుల భాషా భేషజము పుస్తకప్రతి
ఆంధ్ర నాట్యం (పుస్తకం)
అరుదైన, అపురూపమైన పరిశోధన గ్రంథాల్లో నటరాజ రామకృష్ణ రచించిన ఆంధ్ర నాట్యం ఒకటి. దేవాలయాల్లో, రాజాస్థానాల్లో శతాబ్దాలకు పూర్వం సాగిన నాట్యాన్ని ఈ పరిశోధన ద్వారానే నటరాజ రామకృష్ణ ప్రాణం పోసి ప్రజల ముందుకు తీసుకువచ్చారు. వివిధ ఆలయాలు, చారిత్రిక అవశేషాల్లో నాట్య విగ్రహాల్లో ఉన్న భంగిమలను ఆధారం చేసుకుని, లక్షణాలు రచించి స్వయంగా నేర్చి తుదకు పలువురు ఔత్సాహికులకు నేర్పారు. ఈ గ్రంథంలో ఆ పరిశోధన ఫలాలు దొరుకుతాయి.
రామకృష్ణ ఆంధ్ర నాట్యం రచనలో అనేక అంశాలను వెలుగు లోకి తీసుకు వచ్చాడు. గిరిజన, జానపద నృత్యాలు లో పగటి వేషాలు, పగటి వేషగాళ్ళు (బహురూపులు), జంగమ దేవర వేషం, మాయల ఫకీరు, భట్టి విక్రమార్క, మొదలైన వేషాల గురించి వర్ణించాడు. విప్రవినోధులు, సాధన శూరులు, సయ్యం వారు - ఇంద్రజాల మహేంద్ర జాలాలతో అలరించే వారని విశదపరిచాడు. దొమ్మరిసాని గెడ ఎక్కి గిర గిరా తిరుగుతూ చేతినున్న వేప కొమ్మ విసిరితే, అది పడిన దిక్కున పంటలు బాగా పండుతాయి అన్న అంశాన్ని వెలికి తీసారు. అందు వల్ల పల్లెలలో వీరిని ఆదరిస్తారు అని వ్రాశాడు. గారడీ విద్య తూర్పు గోదావరి జిల్లా జానపద కళారూపం. మైదానం లో భేరి మోగిస్తూ, లయ ప్రకారం చేస్తున్న అందెల మోత మైలు దూరం వరకూ వినిపిస్తాయి అని విశ్లేషించాడు.
ఉరుములు (అనంతపురం ప్రాంత నృత్యం), గురువయ్యలు, జముకులవారు, కడ్డీ వాయిద్యం, పులి వేషం, బుర్ర కథ దళాలు, గొబ్బి, సప్తతాళ భజన, బతకమ్మ, గుసాడీ నర్తనం, కోలాటం, చిరుతల రామాయణం, జోగు ఆట, ఉగ్గు గొల్లలు, కీలు గుర్రాలు, తప్పెట గుళ్ళు, డప్పుల నాట్యం, తోలు బొమ్మలాట, కీలు బొమ్మలు, గరగలు, సవరలు, గొండు, కోయ వివరాలను ఆంధ్ర నాట్యం రచనలో పొందుపరిచాడు.
ఐదు ఉపనిషత్తులు
రచయిత స్వయంగా మార్క్సిస్ట్ అయివుండీ కమ్యూనిజం మానవ జాతి విముక్తి హేతువు అని నమ్ముతూ ఉండి ఈ రచన చేశారు. ఐతే రచయిత సుదీర్ఘమైన పీఠిక ద్వారా ప్రాచీన ఉపనిషత్ సాహిత్యం ప్రపంచంలోని అత్యుత్తమమైన తత్త్వ శాస్త్ర గ్రంథాల క్రిందకు వస్తుందనీ, మార్క్సిస్టులు కూడా దానిని అధ్యయనం చేయాల్సివుందని పేర్కొన్నారు. ప్రాచీన భారతీయ సంస్కృతి-తత్త్వం అపురూపమైన మానసిక, తాత్త్విక, భౌతికోన్నతి సాధించి ఉండగా మార్క్సిస్టులు దాని ఔన్నత్యాన్ని అంగీకరించి, పరిశోధనలు చేయడం మాని వ్యతిరేకించడం ద్వారా ఆ గొప్ప సంపదను చేజేతులారా అభివృద్ధి నిరోధకులకు అప్పగించేస్తున్నారని పేర్కొన్నారు. మావో జెడాంగ్ అత్యంత ప్రాచీనమైన తమ తాత్త్విక నేపథ్యాన్ని గొప్పగా వ్యాఖ్యానిస్తూ దానికి కమ్యూనిస్ట్ దృక్పథాన్ని చేరుస్తూ చైనీయుల సాంస్కృతిక సంపదను నిలబెట్టుకుంటూ కమ్యూనిజం సాధించారని, ఇది మన దేశ కమ్యూనిస్టులకు కూడా ఆదర్శం కావాలన్నారు. ఈ నేపథ్యంలో రచయిత సుదీర్ఘమైన పీఠికలోనూ, రచనలోనూ మార్క్సిజాన్నీ, ఉపనిషత్ తత్త్వాన్నీ సమన్వయ దృష్టితో పరిశీలించే ప్రయత్నం చేశారు. ఈ క్రమంలో పుస్తకంలో ఈశావాస్యోపనిషత్తు, కేనోపనిషత్తు, కఠోపనిషత్తు, ప్రశ్నోపనిషత్తులను మూలసహితంగా, సటీకగా అందిస్తూ వాటిని తనదైన ప్రత్యేక రీతిలో వ్యాఖ్యానించారు. ఈ గ్రంథాన్ని మార్క్సిస్ట్ అధ్యయన వేదిక వారు ప్రచురించారు.
ఐవానే గజల్
ఐవాన్-ఎ-గజల్/ఐవానే గజల్ నవల హైదరాబాద్ నగరంలో గత వైభవం తలచుకుంటూ నిర్వ్యాపారంగా కాలం గడిపే వ్యక్తి జీవితం చుట్టూ అల్లుకుంది. ఆ వ్యక్తి ముస్లిం మతస్తుడు, కవి సంప్రదాయానికి చెందిన కుటుంబంలో జన్మించినవాడు. వారి పూర్వులు అంతులేని సంపద సృష్టించగా తర్వాతి తరాలు ఏ పనీ లేకుండా కేవలం సాహిత్యం, లైంగికతతో జీవించడంతో క్రమంగా కుటుంబ సంస్కృతి నిస్తబ్దంగా మారిపోయి శిశిరంలోని చెట్టులా తయారవుతారు. ఈ నవలను పతనమవుతున్న ఫ్యూడల్ సంస్కృతికి అద్దంగా కొందరు సాహిత్యవేత్తలు భావించారు. అంతర భారతీయ గ్రంథమాల ద్వారా తెలుగులోకి అనువదించి నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా ప్రకటించింది.
కొన్ని సమయాల్లో కొందరు మనుషులు
జ్ఞానపీఠ్ పురస్కార గ్రహీత, ప్రముఖ తమిళ రచయిత డి.జయకాంతన్ రచించిన తమిళ నవలకు ఇది అనువాదం. సమాజంలో స్త్రీల స్థితిని, పురుషులు చేసిన అకృత్యానికి కూడా స్త్రీ దుస్థితి అనుభవించవలసి రావడం గురించి ఈ నవల వివరిస్తుంది. స్త్రీవాద కోణాన్ని వివరించిన ఈ నవల తమిళనాట సంచలనం సృష్టించి సినిమాగా రూపొందింది.
జయకాంతన్ వ్రాసిన సిల నేరంగలిల్, సిల మణితర్గల్ అనే పుస్తకానికి అనువాదం – కొన్ని సమయాలలో కొందరు మనుష్యులు. 1977/1978 ప్రాంతాలలో ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రికలో మాలతీచందూర్ అనువదించిన ఈ జయకాంతన్ నవల సీరియల్‌గా ప్రచురితమైంది. అనంతరం అంతర భారతీయ గ్రంథమాలలో భాగంగా నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా వారు ప్రచురించారు. తమిళ మాతృకకు ప్రత్యేకమైన నేపథ్యం ఉంది. జయకాంతన్ కొందరు బాలికలపై జరిగే అకృత్యాలను సమాజం వరకూ తీసుకురాకుండా దాచుకోవాలని, తద్వారా ఆమె భావిజీవితం నరకప్రాయం కాదన్నట్టుగా వివాదాస్పదమైన కథాంశంతో "అగ్నిప్రవేశం" అన్న కథ రచించారు. అందరినీ అమాయకంగా నమ్మరాదన్న విషయం ఆ యువతి మనస్సుకు పట్టేట్టుగా చెప్పాలి గానీ దాన్ని బయటపెట్టరాదన్నట్టు రాసిన ఆ కథ సాహిత్యవర్గాల్లోనే కాక సమాజంలో కూడా సంచలనం సృష్టించింది. దానితో రచయిత ఒకవేళ ఆమెపై ప్రమాదవశాత్తూ జరిగిన అత్యాచారం తల్లి బయటపెడితే ఏం జరుగుతుందో సమాజం ఎంత తీవ్రంగా అమాయకురాలైన ఆమె జీవితాన్ని మోడువారుస్తుందోనన్న కోణంలో ఈ నవల రచించారు. ఈ నవలలో అగ్నిప్రవేశం కథారచయితకు కూడా పాత్ర ఉండడం వంటివి విశేషంగా ఉంటాయి. దీనికి కొనసాగింపుగా గంగ అనే ఆ యువతి భవిష్యజీవితం ఎలా మలుపులు తిరిగిందో మరొక నవలలో వివరించారు. మొత్తంగా అగ్నిప్రవేశం అనే కథకు ఒకవిధమైన కొనసాగింపుగా రచించిన ఈ నవలకు మరొక నవల కూడా కొనసాగింపుగా సాగుతుంది.
గంగ అనే మహిళ తన యౌవనంలో జరిగిన అత్యాచారం సమాజంలోని అందరికీ తెలియడంతో వివాహం ప్రస్తావనే లేకుండా విడిగా జీవించాల్సి వస్తుంది. ఉద్యోగం చేసుకుంటూ తాను జీవిస్తూనే తన తల్లిని కూడా తన వద్దే ఉంచుంకుంటుంది. ఈ నేపథ్యంలో ఒక మాసపత్రికలో అగ్నిప్రవేశం అనే కథ అచ్చుకాగా అది చదివి దానిలో వర్ణించిన దుస్సంఘటనకు తన జీవితాన్ని ఇలా మార్చిన అత్యాచారానికి సంబంధం ఉన్నట్టు తెలుసుకుంటుంది. కానీ ఆ కథలో మాత్రం ముగింపులో యువతి తల్లికి వెక్కుతూ అంతా వివరిస్తుంది.ముందు అరచి తిట్టబోయిన తల్లి ప్రక్కింటావిడ వచ్చి “ఏమి జరిగింది…” అని అడగ్గానే స్పృహలోకి వచ్చి సంభాళించుకుని, కేవలం వర్షంలో తడసి వచ్చి నందుకు తిడుతున్నాని అంటుంది. ఒక క్షణం ఆలోచించి ఆమెకి తలార స్నానం చేయించి పునీతురాలిని చేస్తుంది. ఆపైన అదే కథ తల్లి చేతికిచ్చి చదివించి ఆమె తనకు చేసిన పనిపై నిరసన తెలియజేస్తుంది. ఆ కథకుణ్ణి కలుసుకునేందుకు ప్రయత్నమూ చేస్తుంది. ఆ రచయిత తాను చదివిన కళాశాలలోని కిందిస్థాయి ఉద్యోగి అని తెలసుకుంటుంది. అతని ద్వారా తనపై అత్యాచారం చేసిన వ్యక్తి ఫోను నెంబరు తెలుసుకుని కలుస్తుంది. ఆపైన అతని జీవితంలోని లోటుపాట్లు, వ్యర్థునిగా ఉండడం తెలిసి స్నేహితురాలవుతుంది. వారిద్దరి మధ్యా స్నేహమూ, సాన్నిహిత్యమూ పెరుగుతాయి. వివాహమై ఎదిగిన కూతురు కూడా ఉన్న ఆ వ్యక్తినే గంగ ప్రేమించడం, అతను పశ్చాత్తప్తుడై తిరస్కరించడం వంటి పరిణామాలు కథను అనేక మలుపులు తిప్పుతాయి. ముగింపు కూడా ఆశ్చర్యకరంగా ఉంటుంది.
ఈ నవల తమిళంలో సిలనేరంగళిళ్ సిల మణితర్గళ్ పేరిట సినిమాగా కూడా వచ్చింది. గంగ పాత్ర ధరించిన నటి లక్ష్మి 1976లో జాతీయ స్థాయిలో ఉత్తమ నటిగా రజత కమలం అందుకొన్నారు.
ఖాదీ అర్థశాస్త్రం
ఖాదీ అర్థశాస్త్రం అనే గ్రంథాన్ని మహాత్మా గాంధీ రచించగా కొడాలి ఆంజనేయులు అనువదించారు..
ఖద్దరు భారత జాతీయోద్యమంలో ప్రముఖ పాత్ర పోషించింది. స్వదేశీ వస్తువులే ఉపయోగించమని, అందులో ముఖ్యమైన భాగంగా ఖద్దరునే మిల్లుబట్టలకు ప్రత్యామ్నాయంగా ధరించమని మహాత్మాగాంధీ ఇచ్చిన పిలుపు భారతీయులను కదిలించింది. వారు ఖాదీ ధరించడమే కాక స్వయంగా నూలు వడికేవారు. ఈ ప్రయత్నంతో ఆయన భారతదేశంలో జరుగుతున్న మిల్లు దుస్తుల దోపిడీ, తద్వారా బ్రిటీష్ ప్రభుత్వానికి ఆదాయాలకు అడ్డుకట్ట వేశారు. పైగా ఖద్దరు కట్టుకోవడం ద్వారా భారతీయ జాతీయోద్యమానికి తేలికగా మద్దతునివ్వవచ్చన్న భావన వ్యాపింపజేశారు. ఈ ఖాదీని ఆయన తన జాతీయోద్యమానికి సంబంధించిన నిర్మాణాత్మక పనుల్లో భాగంగా పలువురు కార్యకర్తల చేత తమ తమ స్వగ్రామాల్లో అమలుచేయించేవారు. దేశవ్యాప్తంగా ఎందరో జాతీయోద్యమకారులు ఖాదీ, జాతీయవిద్య వంటి కార్యక్రమాలను చేపట్టి మౌలికంగా ఉద్యమాన్ని బలోపేతం చేసే ప్రయత్నాలు చేసేవారు.
ఈ నేపథ్యంలో మహాత్మాగాంధీ ఖద్దరు ద్వారా ఆర్థికంగా జరిగిన మార్పులను. ఖద్దరు మౌలికంగా భారతదేశ వ్యవస్థలో తీసుకువచ్చే తేడాలను వివరిస్తూ ఈ గ్రంథానికి మూలమైన పుస్తకాన్ని రచించారు. 1958లో కొడాలి ఆంజనేయులు ఆ గ్రంథాన్ని ఈ రూపంలో తెలుగులోకి అనువదించారు. ఈ అనువాదానికి మహాత్మా గాంధీ రచనల హక్కులు కలిగివున్న నవజీవన్ ట్రస్ట్, అహ్మదాబాద్ వారి అనుమతి స్వీకరించి, మద్రాసు ప్రభుత్వ ముద్రణాలయ సూపరింటెండ్‌చే ప్రచురణ పొందింది.
భారతదేశ వ్యాప్తంగా స్వదేశీ ఉద్యమం పేరుతో ప్రారంభమైన చరఖా, ఖద్దరు వాడకం ఉద్యమం యొక్క జయాపజయాలు, ఖద్దరు పరిశ్రమలో దేశవ్యాప్తంగా చవిచూసిన లాభనష్టాలు వంటివి ఇందులో వివరించారు. స్వదేశీ అన్న అధ్యాయంతో ఖద్దరు వాడకం వెనుకనున్న మౌలిక తత్త్వం మొదలుకొని 204 అధ్యాయాలలో చరఖా, ఖాదీల గురించిన అనేక ఆర్థిక, రాజకీయపరమైన అంశాలు విశదీకరించారు.
రాణీ లక్ష్మీబాయి (పుస్తకం)
ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి జీవిత చరిత్రను రచన చేయగా దానిని తెలుగులోకి సరస్వతీశర్మ అనువదించారు.
ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి మరాఠా యోధులు పరిపాలన కింద ఉన్న ఉత్తర భారతదేశ రాజ్యమైన ఝాన్సీ అనే రాజ్యానికి రాణి. 1857 లో ఆంగ్లేయుల పరిపాలనకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో ప్రముఖ పాత్ర పోషించింది. భారత దేశంలోని బ్రిటిష్ పరిపాలనలో ఝాన్సీకి రాణిగా ప్రసిద్ధికెక్కినది.1857 లో భారత దేశ తిరుగుబాటుదార్లలోముఖ్యమైన వాళ్ళలో ఈమె ఒకరు. భారత దేశంలోని బ్రిటిష్ పరిపాలనను ఎదిరించిన వీరుల్లో ముఖ్యురాలిగా అమె నిలిచారు. ఆయన జీవితాన్ని జాతీయ జీవిత గ్రంథమాలలో భాగంగా నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా ప్రచురించింది.
కొర్వి కృష్ణస్వామి ముదిరాజ్
కొర్వి కృష్ణస్వామి ముదిరాజ్ (ఆగష్టు 25, 1893 - డిసెంబర్ 19, 1967) స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హైదరాబాదు మాజీ మేయరు, రచయిత, పాత్రికేయడు మరియు విద్యావేత్త. బహుముఖ ప్రజ్ఞాశీలి. ముదిరాజ్ సంఘపు స్థాపకుడు మరియు వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు.
కృష్ణస్వామి 1893, ఆగష్టు 25 న కృష్ణాష్టమి రోజు జాల్నాలోని ఒక పేద రైతు కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఎంతో కష్టపడి చదువుకొని చాదర్‌ఘాట్ ఉన్నత పాఠశాలలో మెట్రిక్యులేషన్, ఆ తరువాత నిజాం కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్ పూర్తిచేశాడు. 
ఆ తరువాత బొంబాయిలో ముద్రణ మరియు ప్రచురణా సాంకేతికతలో కోర్సు చేశాడు. కొన్నాళ్ళు అప్పటి హైదరాబాదు రాజ్య ప్రధానమంత్రి మహారాజ్ క్రిషన్ ప్రసాద్ వద్ద ఆంతరంగిక కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత ఆడిటర్ జనరల్ కార్యలయంలో ఉద్యోగం చేపట్టాడు.
ఆ తరువాతి కాలంలో ఆంగ్ల దినపత్రికైన డెక్కన్ స్టార్ లో, ఉర్దూ దినపత్రిక అయిన మసావత్ తో సంపాదకుడిగా పనిచేశాడు. న్యూ ఎరా పత్రికకు కూడా సంపాదకత్వం వహిస్తూ, సియాసత్, రయ్యత్, రహనూమా-ఏ-డెక్కన్, ఎమ్రోజ్ వంటి అనేక ఉర్దూ వార్తాపత్రికలలో కాలమ్స్ వ్రాశాడు. 1925లో కృష్ణస్వామి తన సొంత ముద్రణాలయం ప్రారంభించి 1929లో "పిక్టోరియల్ హైదరాబాద్" గ్రంథాన్ని వెలువరించాడు. ఇది రెఫెరెన్సు గ్రంథంగా చాలా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈయన హైదరాబాదు చరిత్ర మరియు గోవాలో స్వాతంత్ర్యోద్యమం తదితర అంశాలపై అనేక పుస్తకాలను వ్రాశాడు.
కృష్ణస్వామి 1918లో సోషల్ సర్వీస్ కాన్ఫరెన్స్ నిర్వహించాడు. 1925లో జాంబాగ్ దేవాలయంలో హిందూ ధర్మ పరిషత్ మహాసభను స్థాపించాడు. 1926లో రావుబహద్దూర్ వెంకట్రామిరెడ్డి, మాడపాటి హనుమంతరావు, పండిట్ నరేంద్రజీలతో కలసి సుల్తాన్ బజార్లో శ్రీ కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయం రజతోత్సవాన్ని నిర్వహించాడు. 1933 నుంచి 25 సంవత్సరాల పాటు హైదరాబాద్ నగర పాలక సంస్థలో చుడీ బజార్ ప్రాంతానికి మున్సిపల్ కౌన్సిలర్‌గా పనిచేశాడు. 1940, 1955 లలో డిప్యూటీ మేయర్ (నాయబ్ మీర్ మజ్లిస్) గా, 1957 నుండి 1958 వరకు హైదరాబాదు నాలుగో మేయరుగా సేవలు అందించారు. మేయరుగా ఉన్న కాలంలో హైదరాబాదుకు మాస్టర్‌ప్లాన్ రూపొందించి నగరంపై చెరగని ముద్రవేశాడు. రచయితగా, సాహితీవేత్తగానే కాకుండా పాత్రికేయుడిగా కూడా ఆయన సేవలందించారు. సామాజిక రుగ్మతలపై అనేక పుస్తకాలు వ్రాశాడు.
నిరాడంబర జీవితాన్ని గడిపిన కృష్ణస్వామి 1967, డిసెంబర్ 19 న మరణించాడు.
స్కిజోఫ్రీనియా
స్కిజోఫ్రీనియా అనేది ఒక మానసిక వ్యాధి. దీన్నే వాడుక భాషలో పిచ్చి లేదా మెంటల్ లేదా మతిభ్రమణం అని వ్యవహరిస్తూ ఉంటారు. ఈ వ్యాధి ఉన్న వాళ్ళు వీళ్ళ వింతగా ప్రవర్తిస్తూ భ్రమల్లో జీవిస్తుంటారు. దీని నిర్ధారణకు ప్రత్యేకమైన వైద్య పరీక్షలేమీ లేవు. వ్యక్తి ప్రవర్తనలో మార్పులు ఎలా సంభవించాయి, దైనందిన జీవితంపై వీటి ప్రభావం ఎలా ఉంది అనే విషయాలను కుటుంబ సభ్యులనుంచి సేకరిస్తారు.
మెదడులో ఉండే డోపమిన్, సెరటోనిన్ వంటి నాడీ రసాయనాలు ఎక్కువగా ఉత్పత్తి కావడం దీనికి మూల కారణం. కానీ అవి ఎందుకు పెరుగుతున్నాయి లేదా ఎందుకు తగ్గుతున్నాయన్నది ఇప్పటిదాకా తెలియదు. కాబట్టి స్కిజోఫ్రీనియాకు కచ్చితమైన కారణాలు చెప్పలేము. కానీ మెదడులో సంభవించే ఈ మార్పులు శాశ్వతం కాదు. కొన్నిసార్లు మందులతో నియంత్రణలో ఉంటాయి కాబట్టి కొన్ని సార్లు దీనికి చికిత్స సాధ్యమే. కుటుంబ సభ్యుల్లో, రక్త సంబంధీకుల్లో ఎవరికైనా ఈ వ్యాధి ఉంటే దగ్గరి వ్యక్తులకు ఈ వ్యాధి వచ్చే అవకాశాలు, ముప్పు కొద్దిగా ఎక్కువ ఉంటాయి. సాధారణంగా ఈ సమస్య యుక్తవయస్సు ప్రారంభంలో కనిపిస్తుంది కాబట్టి కుటుంబ సభ్యుల్లో ఎవరికైనా ఉంటే యుక్తవయస్సు పిల్లలపై దృష్టి పెట్టడం అవసరం.
ఈ విషయమై ఆలోచించండి
ఈ విషయమై ఆలోచించండి ప్రముఖ భారతీయ తత్త్వవేత్త జిడ్డు కృష్ణమూర్తి రచించిన గ్రంథ పరంపర. ఆంగ్లంలో ముద్రించబడిన మూల గ్రంథాలను సి. హనుమంతరావు తెలుగులోకి అనువదించారు.
వీనిని కృష్ణమూర్తి ఫౌండేషన్ ఇండియా వారు 1991 సంవత్సరంలో ప్రచురించారు. ఆ తర్వాత 1999లో విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్ వారు మొదటిభాగాన్ని ప్రచురించారు.
నానో పదార్దములు
నానో- (ఆంగ్లం: Nano-) అనగా ఒక యూనిట్ లోని బిలియన్ భాగము. పదార్దం యొక్క పరిమాణం 1 నుండి 100 నానో మీటర్ మద్యలో అనగా నానో స్థాయిలో వుంటే ఆ పదార్దాలను నానో పదార్దాలు లేక నానో కణములు అంటారు. నానో పదార్థాలు వాటి సమూహ పదార్థాల కంటే ప్రత్యేకమైన భౌతిక మరియు రసాయన గుణాలను కలిగిఉంటాయి. ఉదాహరణకు, నానో బంగారు కణాలు బంగారు వర్ణంలో కాకుండా ఎర్రని వర్ణం కలిగి ఉంటాయి. ప్రస్తుతం అనేక రకాల నానో పదార్దాలను విభిన్న పరిమాణాలతో మరియు ఆకారాలలో తయారు చేస్తున్నారు. అవి గ్రాఫేన్‌, నానో గొట్టాలు, నానో ఫైబర్స్, నానో తీగలు, నానో కణాలు మొదలైనవి.
నానో పదార్దాలను స్థూల స్థాయి నుండి నానోస్థాయి వరకు మరియు సూక్ష్మ స్థాయి నుండి నానోస్థాయి వరకు అను రెండు విధాలుగా తయరు చేయవచ్చు.
ఈ విధానములో మైక్రాన్‌ పరిమాణంలో వున్న కణాలతో ప్రారంభించి, నానో పరిమాణంలో ఉండే కణాలను రూపొందిస్తారు. అనేక పద్ధతుల ద్వారా నానో పదార్దాలను తయారు చేస్తారు. ఈ పద్ధతిలో నానో పదార్దాలను రుపొందించడానికి స్థూల స్థాయిలో వున్న పదార్దాలను కోయుట, చెక్కుట, పోతపోయుట వంటి ప్రక్రియలను అవలంబిస్తారు. ఈ పద్ధతికి కొన్ని పరిమితులు ఉన్నాయి.
ఈ విధానములో మూడి పదార్దాలను పరమాణు స్థాయి లేక అణువు స్థాయి నుండి జాగ్రత్తగా వృద్దిపరుస్తూ నానో స్థాయికి చేరుస్తారు. ఈ పద్ధతిలో నానో పదార్దాలను రూపొందించడానికి విద్యుద్విశ్లేషణముతో నిక్షిప్తము చేసే విధానాన్ని వినియోగిస్తారు. ఈ విధానాన్ని అధో-ఉర్ద్వ నానో కృత్రిమ విధానం అనికూడా అంటారు. ఒక విధానములో ఏర్పడిన నానో పదార్దాలు విజాతీయంగా ఉంటూయి. వివిధ పరిమణాలలో కణాలు ఏర్పడుట వల్ల వీటిలో మలినాలు వుండవచ్చు. మరొక విధానములో ఏర్పడిన నానో పదార్దాలు సజాతీయంగా ఉండి శుద్ధంగా వుండవచ్చు.
ప్రస్తుత కాలంలో నానో పదార్థాలను వైద్యరంగములో, విద్యుత్ పరికరాల తయారీలో, పర్యావరణ పరిరక్షణకూ ఉపయోగిస్తున్నారు.
తోటరామన్నవూరు
తోటరామన్నవూరు చిత్తూరు జిల్లా గుడిపాల మండలానికి చెందిన గ్రామం.
దాదాపు 18 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో తోట రామన్న, అతని తమ్ముడు తోట లక్ష్మన్న ఈ ప్రదేశంలో ఆవులు మేపుకుంటూ పాలు అమ్ముకుని బ్రతికేవారు. 
వారు పాలెం కొండ జమిందారుకి నమ్మకస్తులు. ఒకసారి ఆయన వేరే రాజ్యానికి వెళుతూ వీరికి ఆ జమీన్ ఆస్తుల పరిరక్షణ బాధ్యతలు అప్పగించి వెళ్ళాడు.
ఆయన వచ్చే వరకు ఆ జమీన్ ను ఆ జమిందార్ భార్య బిడ్డల్ని కాపలా కాయడం వీరి పని.
ఒక రోజు ఆ జమీన్ లోకి దొంగలు పడ్డారు. ఈ అన్నదమ్ములు వారిని ఎదుర్కొని పోరాడారు. 
ఆ పాలెం కొండ జమిందారు భార్య బిడ్డల్ని కాపాడారు. అందుకు సంతోషించిన పాలెం జమిందారు వీరికి దాదాపు 100 ఎకరాల భూమిని ఇనాముగ ఇచ్చాడు. 
ఆ ప్రదేశాన్ని పెద్దవాడైన రామన్న పేరు మీద తోట రామన్న వూరు అని పేరు పెట్టి పట్టా చేసి ఇచ్చాడు.
తోట వంశం వారు ఈ గ్రామ వాస్తవ్యులు
అందుకే ఈ గ్రామానికి ఈ పేరు వచ్చింది
తూర్పున రామాపురం హరిజనవాడ 
పడమర రాసనపల్లి అడవి 
ఉత్తరం చీలాపల్లి అడవి 
దక్షిణం 13 నెంబర్ గొల్లపల్లి
197 రామాపురం, ఖైడుగాని కండ్రిగ, 13 గొల్ల పల్లి, చలిచీమల పల్లి, కమ్మ తిమ్మయ్య పల్లి, బండర్లపల్లి 
వెనలవైపు అడవి దాటుకుంటే రాసనపల్లి ఉత్తరం వైపు అడవి దాటితే చీలాపల్లి.
చిత్తూరు రూరల్ మండలం 
మిగిలిన వైపు కొంత తమిళనాడు
ఈ గ్రామంలో 1998 వరకు ప్రాథమిక పాఠశాల వుండేది పిల్లలు లేని కారణం గా దాన్ని తొలగించారు
చిత్తూరు నుండి కమ్మతిమ్మపల్లి బస్సు ద్వారా రామాపురంలో దిగి అక్కడ నుంచి 1 కిలో మీటర్ నడచి గ్రామానికి చేరుకోవచ్చు,
లేదా 
చిత్తూరు నుండి రామాపురం స్టేషనుకు రైలులో వచ్చి అక్కడ నుంచి గొల్ల పల్లి మీదుగా 1 కిలో మీటర్ నడచి గ్రామానికి చేరుకోవచ్చు,పేద ధనిక తారతమ్యాలు ఈ గ్రామం దరిదాపుల్లోకి కూడా రావు. 
ఉన్నంతలో చాల సంతోషంగా ఉంటారు. ఈ గ్రామం దైవం శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి, అలాగే ఈ గ్రామాన్ని నాగాలమ్మ, అరిమాకుల గంగమ్మ, బొంతల గంగమ్మ కాపాడుతుంటారు . 
నాగాలమ్మకు ప్రత్యేకమైన గుడి ఉంది అలాగే వినాయకునికి కూడా చాల అందమైన గుడిని నిర్మించారు ఈ గ్రామా ప్రజలు.
అత్మీయతకు అనురాగానికి అనుబంధానికి ప్రతిరూపం ఈ తోట రామన్న వూరు.
ఈ ఊరిలో ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి పబ్బం జరుగుతుంది. వెంకటేశ్వర స్వామికి దాదాపు 12
ఎద్దులు ప్రతిరూపాలు. వీటిలో 6 రెడ్డి కులానికి మరియూ 6 కమ్మ కులానికి చెందినవి సామాజిక వర్గాల సహజీవనానికి ఇది ఒక ఉదాహరణ.
వినువీథి
వినువీథి ఎ.వి.యస్. రామారావు రచించిన ఖగోళ శాస్త్ర గ్రంథం. ఈ గ్రంథానికి ముందుమాట శ్రీ డా. శ్రీపాద గోపాలకృష్ణమూర్తి వ్రాయగా, భూమికను శ్రీ. ఎం.వి. నరసింహస్వామి రచించారు.
ప్రచురణ కాలానికి లభించిన ఖగోళ శాస్త్రానికి సంబంధించిన పలు విషయాలతో సవివరంగా రచించిన గ్రంథమిది. ఈ గ్రంథానికి మదరాసు విశ్వవిద్యాలయం వారి ఉత్తమ ఖగోళశాస్త్ర గ్రంథం బహుమతి లభించడం విశేషం.
దీని ప్రథమ ముద్రణము జనవరి 1955 సంవత్సరంలో ఆధునిక విజ్ఞాన గ్రంథమాల, కాకినాడ వారు ప్రచురించారు.
వేమన పద్యములు (పుస్తకం)
వేమన ప్రఖ్యాతుడైన తెలుగు శతక కవి. ఆయన "విశ్వదాభిరామ వినురవేమ" అనే మకుటంతో రాసిన పద్యాలు తెలుగునాట ఆబాలవృద్ధులకూ కంఠస్థం. లోకరీతినీ, తాత్త్వికతను తెలిపే ఈ పద్యాలు 20వ శతాబ్ది విమర్శకుల కృషి వల్ల విస్తృతమైన గౌరవాన్ని పొందాయి. ఈ గ్రంథంలో తాత్పర్యంతో కూడిన వేమన పద్యాలతోపాటుగా రాళ్లపల్లి అనంత కృష్ణశర్మ రాసిన 35 పేజీల విపులమైన పీఠిక కూడా ఉంది.
దీనిని వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్, చెన్నపురి వారు 1919 సంవత్సరంలో ప్రచురించారు.
అనంతగిరి కొండలు
అనంతగిరి కొండలు భారత దేశం లోని తెలంగాణ రాష్ట్రంలో గల వికారాబాదు జిల్లా లోని అనంతగిరిలో ఉన్నాయి. ఈ కొండల పైనుండి నీరు ఉస్మాన్ సాగర్, అనంత సాగర్ప్రవహిస్తాయి.ఇది తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని అతి పెద్ద దట్టడవి. ఇందులో అనంతగిరి దేవాలయం ఉంది. ఈ కొండలు హైదరాబాదు నుండి ప్రవహిస్తున్న మూసీ నది యొక్క జన్మస్థానం. ఇవి వికారాబాదుకు 5 కి.మీ దూరంలో ఉంటాయి.
ఇది ప్రాచీన ఆవాస ప్రదేశం. ప్రాచీన గుహలు కొన్ని కోటలు, దేవాలయం ఈ ప్రదేశ ఔన్నత్యాన్ని తెలియజేస్తాయి.
"ప్రధాన వ్యాసం:" మూసీ నది
మూసీనది హైదరాబాదు నగరానికి 90 కిలోమీటర్లు పశ్చిమాన వికారాబాదు జిల్లా, వికారాబాదు సమీపంలోని అనంతగిరి కొండల్లో పుట్టి నల్గొండ జిల్లా, వాడపల్లి (వజీరాబాద్) వద్ద కృష్ణా నదిలో కలుస్తుంది.. 2,168 అడుగుల ఎత్తులో పుట్టి తూర్పు దిశగా ప్రవహించి హైదరాబాదు గుండా ప్రవహిస్తుంది.
శ్రీ అనంత పద్మనాభస్వామి దేవాలయం
ఈ దేవాలయం అనంతగిరి కోండలలో హైదరాబాదు నగరానికి సుమారు 75 కి.మీ దూరంలో నిర్మితమైనది. ఇది 400 సంవత్సరాల క్రితం నిజాం నవాబుచే నిర్మించబడింది. ఈ దేవాలయంలో ప్రధాన దైవం విష్ణువు "అనంత పద్మనాభస్వామి" రూపంలో ఉంటాడు. అందువలన ఈ ప్రాంతానికి అనంతగిరి అని పేరు వచ్చింది.
ఇక్కడి పద్మనాభ ఆలయ చరిత్ర దాదాపు 1300 సంవత్సరాల నాటిది. ఈ ప్రాంతమంతా అప్పట్లో దట్టమైన అడవి. స్థలపురాణం కథనాల ప్రకారం అలనాడు కొండలతో ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో మహర్షులు తపస్సు చేసుకునేవారు. ముచుకుందుడనే మహర్షి రాక్షసులతో అనేక సంవత్సరాలు యుద్ధం చేసి వారిని ఓడించాడు. స్వర్గ లోకాధిపతి అయిన దేవేంద్రుడిని కీర్తించి, భూలోకంలో తనకు అలసట తీర్చుకోవడానికి సుఖంగా నిద్రించడానికి కావాల్సిన అహ్లాదకరమైన ప్రశాంత స్థలాన్ని చూపాల్సిందిగా, అంతే కాకుండా తన నిద్రను భంగం చేసినవారు తన తీక్షణమైన చూపులతో భస్మమయ్యేలా వరమి వ్వాలని కోరాడు. దేవేంద్రుడు అనంతగిరి గుహలను చూపించగా ఓ గుహను నివాసంగా చేసుకుని ముచుకుందుడు నిద్రపోయాడు. ముచుకుందుడి చేత శ్రీకృష్ణుడి పాదాలు కడిగిన జలమే జీవనది అయి నేడు ముచుకుందానదిగా ప్రసిద్ధి చెందిందన్న కథనం ప్రచారంలో ఉంది. కాలక్రమేణా మూసీనదిగా మారింది. ఇక్కడ పుట్టిన మూసీ నది హైదరాబాద్‌ మీదుగా నల్లగొండ జిల్లా వాడపల్లి వద్ద కృష్ణానదిలో కలుస్తోంది. అనంతగిరికే మకుటాయమానంగా కనిపించే పద్మనాభ స్వామి ఆలయం దిగువ భాగంలోని ఓ నీటి బుగ్గ నుంచి ముచికుందా నది ప్రవహిస్తోంది. కృష్ణుడు ముచికుందునకు అనంత పద్మనాభస్వామి రూపంలో దర్శనమివ్వడం వల్ల ఈ ఆలయానికి అనంత పద్మనాభ క్షేత్రంగా పేరు వచ్చిందని స్థల పురాణం చెబుతోంది. ఈ ఆలయం పక్కనే భవనానిశిని అని పిలిచే భగీరథగుండం ఉంది. ఇందులో స్నానం చేస్తే ఆయురారోగ్యాలతో పాటు కోరిన కోర్కెలు నెరవేరుతాయని నమ్మకం జనాల్లో ఉంది.
ఇది అనంత పద్మనాభస్వామి దేవాలయం నుండి ఎడమవైపు దారిలో మొదటి కుడివైపు మార్గం గుండా వెలితే అనంతగిరి కొండలన్నిటిని వీక్షించవచ్చు.
ఆలయం కుడివైపునకు 2 కి.మీ దూరంలో కొండల మధ్యలోని ఉన్నటువంటి జలపాతాలను చూడవచ్చు.
వికారాబాద్ కు 10 కి.మీ దూరంలో రామలింగేశ్వర స్వామి ఆలయం ఉన్నది, ఈ ప్రాంతాన్ని దామగుండంగా పిలుస్తారు. ఇక్కడకు చేరుకోవడానికి వికారాబాద్ నుండి చేవెల్ల హైదరాబాదు మార్గంలో కుడివైపున కమాన్ తో కూడిన మహావీర్ హాస్పటల్ రోడ్డు తీసుకుని పూడూరు వైపు లోపలికి సుమారు 10 కి.మీ రావాలి. ఈ మార్గం ఎత్తుపల్లాలతో కొండ ప్రాంతం వలె ఉంటుంది. కొలను మధ్యలో నిర్మించబడిన చిన్న కోవెల ప్రత్యేకాకర్షణగా నిలుస్తుంది.
పాంబండ రామలింగేశ్వర స్వామి దేవాలయం
పాంబండ రామలింగేశ్వర స్వామి దేవాలయం తెలంగాణ లోని వికారాబాదు జిల్లా యందలి కుల్కచర్ల సమీపంలోని లోని హిందూ దేవాలయం. ఇందలి ప్రధాన దైవం శివుడు.
పాంబండ దేవాలయానికి ఘనమైన చరిత్ర ఉంది. సూమారు కిలోమీటరు విస్తీర్ణంలో వెలసిన ఏకశిల పాము ఆకారంలో మెలితిరిగి ఉంటుంది. ఈ పాము-బండనే క్రమంగా పాంబండగా పిలువబడుతోంది. ఈ ఆలయానికి సంబంధించి స్థానికంగా ఒక కథ ప్రచారంలో ఉంది. త్రేతాయుగంలో రావణ సంహారం తరువాత బ్రహ్మ హత్యాపాపం నుంచి విముక్తి కోసం కోటి లింగాలను స్థాపించాలని శ్రీరాముడికి మహర్షులు సూచిస్తారు. అందులో భాగంగానే పాంబండపైన శ్రీరాముడు స్వయంగా లింగాన్ని స్థాపించి పూజించాడని అంటారు. అందుకే ఇక్కడ శివుడిని రామలింగేశ్వరుడని పిలుస్తారు. ఆలయం పక్కనే రామలక్ష్మణుల దేవాలయం ఉంది. 
మొదట్లో పాంబండ ఒక పెద్ద ఏకశిల. కానీ కాలక్రమంలో అది రెండుగా చీలిపోయింది. ఒక పెద్ద పాము బండ మధ్యలో నుంచి వెళ్లడంతో అది చీలిపోయిందని చెప్పుకుంటారు. ఈ బండ వెనుక భాగంలో పుట్టు లింగం ఉంది. ఇది ప్రతీ సంవత్సరం కొద్దికొద్దిగా పెరుగుతుందని భక్తుల నమ్మకం. ఆలయం పక్కనే భ్రమరాంబదేవీ ఆలయం ఉంటుంది. దానికి ముందుభాగంలో ఆంజనేయస్వామి విగ్రహం ఉంటుంది. ఈ బండకు వెనుక ఉన్న చర్ల అనే ఊరు క్రమంగా బండవెనుక చర్లగా పిలువబడేదని, క్రమంగా అది బండవెల్కిచర్లగా రూపాంతరం చెందిందని తెలుస్తోంది. ఈ ఆలయం సమీపంలో ఇటీవల కొత్తగా కల్యాణ మండపాన్ని నిర్మించారు. బ్రహ్మోత్సవాల్లో భాగంగా ప్రత్యేక పూజలు, శకటోత్సవం, రథోత్సవం, అగ్నిగుండాలు, జాతర నిర్వహిస్తారు.
పాంబండపై ఉన్న గుండంలో నీటికి చాలా విశిష్టత ఉందని భక్తులు విశ్వశిస్తారు. అంతపెద్ద బండ మధ్యలో వెలసిన ఈ కోనేరులో ఎల్లప్పుడూ నీరుంటుంది. శ్రీరాముడు లింగాన్ని స్థాపించిన సమయంలో పూజ చేయడానికి పుణ్య జలాల కోసం శ్రీరాముడు బాణాన్ని సందించి బండ మధ్యలో కోనేరును సృష్టించాడనీ, ఆ నీటితోనే అభిషేకం చేశాడని భక్తులు పేర్కొంటారు. అందుకే ఈ గుండం ఎప్పుడూ ఎండిపోదు. అన్ని కాలాల్లో స్వచ్ఛమైన నీరు ఉంటుంది. ఈ గుండంలో స్నానం చేస్తే దీర్ఘకాలిక వ్యాధులు నయమవుతాయని, పొలాల్లో, పశువులపై, ఇళ్లపై ఈ నీటిని చల్లితే ఎలాంటి అరిష్టాలైనా తొలగిపోతాయని ప్రజల నమ్మకం. ఇక్కడికి వచ్చిన భక్తులు గుండంలో నీటిని తమతో తీసుకుపోయి పొలాల్లో చల్లుతారు. బ్రహ్మోత్సవాల్లో భాగంగా ఉగాదికి రెండు రోజుల ముందు పాంబండపై వీరశైవులు అగ్నిగుండాలు తొక్కే కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తారు. కార్యక్రమానికి పెద్ద సంఖ్యలో భక్తులు హాజరవుతారు. ఎర్రటి నిప్పుపైన నడుస్తూ అగ్నిగుండాలు తొక్కడం ఇక్కడ ప్రత్యేకత.
మంజీర వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం
మంజీర వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని మెదక్ జిల్లా యందలి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం. వాస్తవంగా మొదట ఇది మొసళ్ళ సాంచురీ. ప్రస్తుతం సుమారు 70 కంటే ఎక్కువ జాతుల పక్షులు ఇచట సంరక్షింపబడుతున్నాయి. ఇది అంతరించిపోతున్న జాతులు అయిన "మగ్గర్ మొసళ్ళు"కు సంరక్షణా కేంద్రంగా ఉంది. ఈ అభయారణ్యమ్లో రిజర్వాయర్ హైదరాబాదు మరియు సికింద్రాబాదు జంటనగరాలకు త్రాగునీటిని అందుస్తున్నది.
మంజీరా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని మెదక్ జిల్లాలో ఉంది. ఇది హైదరాబాదు నగరానికి వాయువ్య దిశలో 50 కి.మీ దూరమ్లో ఉంది. ఈ అభయరణ్యంలో మంజీర నది 36 కి.మీ ఆవరించి ఉంటుంది. ఇచ్చట గల కృత్రిమ రిజర్వాయరు హైదరాబాదు మరియు సికింద్రాబాదు నగరాలకు త్రాగు నీటి వసతిని కల్పిస్తున్నది. ఈ రిజర్వాయర్ తొమ్మిది ద్వీపాలను కలిగి ఉంటుంది. వాటిలో కొన్ని పుట్టిగడ్డ, బాపనగడ్డ, సంగమడ్డ, కర్ణంగడ్డ. ఈ ద్వీపములు చిత్తడి నేల సరిహద్దులతో నీటి పక్షులకు గూళ్ళు కట్టుకొనే విధంగా ఉపయోగపడుతాయి. అదనంగా పక్షులకు గూళ్ళు కట్టుకొనుటకు దట్టంగా వ్యాపించిన చెట్లు కూద ఉంటాయి. సవన్నా రకకు శాకాహారం ఈ అభయారణ్యంలో ఉంటుంది. ఈ రిజర్వాయరు మునిగి ఉన్న మొక్కలు మరియు ఆవశ్యక మొక్కలకు తోడ్పడుతుంది. "టైఫా", "ఇపోమియా", మరియు "అకాసియా" రకాలైన కొన్ని మొక్కలు నీటిమట్టానికి అంచున మూసివేయబడినట్లు ఉంటాయి. రిజర్వాయరు మరియు నదికి చుట్టూ వ్యవసాయ భూములుంటాయి.
ఈ ప్రాంత సరాసరి ఉష్ణోగ్రతా అవధి 15 °C నుండి 42 °C. వరకు ఉంటుంది.
ఈ ప్రాంత సరాసరి వర్షపాతం సుమారు 915 mm. ఉంటుంది.
1974 లో అంతరించిపోతున్న మొసళ్ల జాతి అయిన "మగ్గర్ మొసలి" తెలంగాణ లోని ప్రవేశించింది. మంజీరా నదిలో నాలుగు జతల మగ్గర్ మొసళ్ళను విడిచిపెట్టారు. ఈ మొసళ్ళను పరిరక్షించడానికి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వము మొసళ్ళ సంరక్షణా కేంద్రాన్ని ఇచట ప్రారంభింఛింది. 1980ల మధ్యలో మంజీరా ప్రఖ్యాతమైన పక్షి సంరక్షణా కేంద్రంగా నిలిచింది. ఈ కేంద్రం పక్షుల సందర్శకులను ఆకర్షించింది. ప్రస్తుతం సుమారు 300 మొసళ్ళు ఇచట ఉన్నాయి. మొసళ్ళను పునరుత్పత్తి చేయు కార్యక్రమం కూడా జరిగుతుంది.
ఈ అభయారణ్యం పర్యావరణ విద్యా కేంద్రం కలిగి యున్నది. ఇంకులో ఒక మ్యూజియం, గ్రంథాలయం మరియు ఆడిటోరియం ఉన్నాయి. పక్షుల మరియు జంతువుల చలన చిత్రాలను ప్రతిరోజూ చూపిస్తారు. ఈ అభయారణ్యంలో పక్షులను సందర్శకులు చూచుటకు బోట్లు సమకూర్చబడతాయి. సందర్శకులకు దూరదర్శినులు (బైనాక్యులర్స్) మరియు పక్షులను గుర్తించేందుకు పుస్తకాలు అందుబాటులో ఉంటాయి.
ఈ అభయారణ్యాన్ని సందర్శించుటకు అనువైన కాలం నవంబరు నుండి మార్చి. ఈ కాలంలో వలస పక్షులు వాటి గూళ్ళను కట్టి గుడ్లను పొదుగుతాయి. సందర్శకులకు వసతి సౌకర్యం కూడా ఉంది. సంగారెడ్డి వద్ద ఇనస్పెక్షన్ బంగ్లా, సింగూర్ మరియు సదాశివపేటలలో వసతి కల్పించబడుతుంది.
పోచారం అభయారణ్యం
పోచారం వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదుకు దూరంలోనూ, మెదక్ నుండి దూరంలోనూ గల అభయారణ్యం. ఇది 130 చదరపు కి.మీ పరిధిలో వ్యాపించి ఉంది. ఇది హైదరాబాదు నగర పాలకుడు నిజాం యొక్క వేటాడే స్థలం ఆ ఉండేది. అది 20 వ శతాబ్ద ప్రారంభంలో వన్యప్రాణుల అభయారణ్యంగా ప్రకటించబడింది.1916 నుండి 1922 వరకు అల్లయిర్ గట్లు పోచారం సరస్సుకు యేర్పడిన తరువాత ఈ అభయారణ్యానికి "పోచారం అభయారణ్యం" అని నామకరణం చేశారు.ఇది సందర్శకులకు జీవావరణ కేంద్రంగా ఆకర్షిస్తుంది. ఇది అనేక క్షీరదాలకు మరియు పక్షులకు ముఖ్య ఆవాసంగా నిలిచింది. మెదక్‌ జిల్లాలోనే కాకుండా రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా విహారకేంద్రంగా పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంటున్నది. 
1916-27 ప్రాంతంలో నిజాం ప్రభువు తీరిక సమ యంలో జంతువులను వేటాడేందుకు ప్రస్తుతం నిజామాబాద్‌ జిల్లా, మెదక్‌ జిల్లా సరిహద్దులో ఉన్న పోచారం ప్రాజెక్టు చూట్టూరా వున్న అటవీ ప్రాంతాన్ని షికార్‌ ఘర్‌ పేరుతో అభివృద్ధి పరిచారు. నిజాం పరిపాలన అంతరించి స్వాతంత్య్రం సిద్దించాక 1952 లో పోచారం అభయారణ్యం ఏర్పడిన తర్వాతకూ డా నవాబులు, ఉన్నతాధికారులు సైతం 1990 వరకు పోచారం అభయారణ్యంలో వేటాడటం కోసం అత్యాధునిక ఆయుధాలతో పోచారం అతిథి గృహంలో నివాసం వుంటూ వేటాడేవారు. దీంతో మెదక్‌ జిల్లా అటవీ శాఖ వన్య ప్రాణి విభాగం పరిధిలో మెదక్‌లో డివిజన్‌ కార్యాలయాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. పోచారం అభయారణ్యం 13 వేల హెక్టార్ల విస్తీర్ణం కలిగి ఉంది.ఈ అభయారణ్యం పరిధిలో మెదక్‌ జిల్లాలోని మెదక్‌, రామాయంపేట మండలాలు, నిజామాబాద్‌ జిల్లాలో లింగంపేట, తాడ్వాయి, బిక్కనూర్‌, ఎల్లారెడ్డి మండలాలు ఉన్నాయి.
బహాదుర్ పేట
బహాదుర్ పేట ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సరిహద్దుపై ఒడిషా యొక్క దక్షిణాన గంజాం జిల్లాలో ఒక గ్రామం. ఇది ఇచ్చాపురం యొక్క బెర్హంపూర్ ఆగ్నేయం మరియు ఈశాన్య ఉన్న. గ్రామం యొక్క పేరు యొక్క ప్రత్యామ్నాయ రూపాలు "బహాదుర్ పల్లి" ఉన్నాయి.
బహాదుర్ పేట పరిసర గ్రామాలకు వ్యాపార కేంద్రం అనువుగా ఉంది. ప్రధాన వృత్తులుగా వ్యవసాయం, వర్తకం మరియు స్వయం ఉపాధి ఉంటాయి. పంటలు నీటిపారుదల వర్షం ఆధారపడి ఉంటాయి. ఒక ప్రాథమిక పాఠశాల మరియు ఒక ఇంజనీరింగ్ కళాశాల (VGTM) ఉంది. త్రాగునీటి ప్రతి హోమ్ సరఫరా గ్రామం చుట్టూ GramVikas జల మరియు మరుగుదొడ్లను ఏజెన్సీ (35,000 ల లీటర్ల సామర్థ్యం) నీటి ట్యాంక్ ప్రాజెక్ట్ ఉంది. ఎక్కువ మంది నివాసులు ద్విభాషా ఒరియా మరియు తెలుగు రెండు మాట్లాడటం. ప్రతి ఏడాది పండుగలు "Pathalamma యాత్ర" & "Ammoru యాత్ర" యాత్రను 5,000 మంది చుట్టూ చాలా సరదాగా ఫెయిర్ జరుపుకుంటారు ఉంటాయి. ప్రతి 5 సంవత్సరాలలో Bhajagovinda యాత్రను "హరి నామం" ప్రార్థన 5 రోజులు రోజుకు 24 గంటలపాటు జరుపుకుంటారు. సుమారు 10,000 మంది యాత్రను రోజువారీ 5 రోజులు సేకరించడానికి.
పుష్పదంతుడు
పుష్పదంతుడు మాహా పేరుగాంచిన జైన కవి. ఇతడు క్రీ.శ. 9 వ శతాబ్దము ఉత్తరభాగములో జీవించినట్లు చెప్పుదురు. ఇతడు తొలుత శైవ బ్రాహ్మణుడు. కాశ్యప గోత్రుడు. తండ్రి కేశావభట్టు; తల్లి ముగ్ధాదేవి. ఇతనికే ఖండు డను నామాంతర ముండెను. నాడు "మన్యఖేటము" రాష్ట్రకూటములకు ముఖ్య పట్టణము. మూడవ కృష్ణ రాయడు రాజు. అతని మంత్రి భరతుడు. పుష్పదంతుడు వీరి ఆదరముచే పలు రచనలు వ్రాసినాడు. ఆకాలమున పుష్పదంతుడు మహాప్రసిద్ధుడు. అతనికి సుమారొక పదిపదునేడు బిరుదులుండేవట. అన్నిటికన్నను ముఖ్యముగ "అభిమానమేరు" డను బిరుదు ఎక్కువగా ప్రాచుర్యత పొందినది.
పుష్పదంతుడు వ్రాసిన వాటిలో పెక్కు పేరుగాంచిన రచనలలో ముఖ్యమైనది ఈ జసహరచరివు. దీనినే యశోధర చరిత్ర అంటారు. ఇది యశోధరుడను రాజు జైనుడిగా మారిన కథ. దీనిక్ జకినవాజ్మయమున గల వ్యాపృతి చాల పెద్దది. ఇది ఒక చక్కని గేయకావ్యమని అనవచ్చును. ఆ గేయములకు అపభ్రంశమున "కదావకము" లని పేరు. అవికాక కొన్ని గీతములంటివే అగు "దువయీ" వృతాములను, అక్కడక్కడ "ఘత్తా" చందములను ఉన్నాయి. ఈ "ఘత్తా" చందములు గీర్వాణమున ఆర్యావృత్తములంటివి. ఈ కావ్యంతయు ఒక పాటవలె చల్లని వెన్నెలలో హాయిగా పాడుకొనుటకు అనుకూలముగా నుండును.
పుష్పదంతుడు సమయానుకూల రచనయందు జాల గడుసరి. విషయమునకు తగినట్లు శైలినెకాక చందములను కూడా మార్చగల నేర్పరి. ఈ కావ్యమునందు కనబడు మరియొక ఆశ్చర్యకర గుణము సంకుచీకరణము (Brevity) " అల్ప శబ్దములను అనల్పార్ధ రచన కల్పించుట" ఈకవికిష్టమైనది. ఒక్క పదము వ్యర్ధము కాకుండా, నొక వాక్యమే సుమారొక ఘట్టమునకంతకు దీప్తినిచ్చును.
పుష్పదంతుడు మహాకవి. అపభ్రంశము - ముఖ్యముగా ప్రాకృతములు ప్రచలిత భాషలుగా అవునేమో అని భయపడి ఏమో గాని మనకు ఇప్పుడు ఈ భాషలయందు రచించిన సుందరమగు కావ్యములు అలభ్యములైనవి.
విశాలాంధ్రము (పుస్తకం)
1940ల్లో తెలుగునాట ప్రసిద్ధిపొందిన సంస్థానాధీశులు, రచయితలు, కళాకారులు, క్రీడాకారులు, రాజకీయవేత్తలు, పండితులు, స్వాతంత్రయోధులు మొదలైన వారి జీవితచిత్రాలతో ఈ గ్రంథం రూపొందింది. దాదాపుగా 75మంది వరకూ ఉన్న ఈ ప్రసిద్ధాంధ్రుల్లో అటు బరంపురం నుంచి ఇటు మద్రాసు వరకూ వేర్వేరు ప్రాంతాల వారున్నారు. కొందరు ఈనాటికీ చిరస్మరణీయులుగా నిలిచివుండగా మరికొందరు దురదృష్టవశాత్తూ కాలక్రమంలో మరుగైపోయారు. ఈ నేపథ్యంలో ఈ గ్రంథం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.
దీనిని ఆవటపల్లి నారాయణరావు సేకరించి ముద్రించారు.
వేద
వేద లేదా అర్చన ఒక భారతీయ సినీ నటి. ఈమె జన్మతహ తెలుగు అమ్మాయి. తెలుగుతో పాటు, తమిళ, మలయాళ, కన్నడ చిత్ర పరిశ్రమల్లోనూ పలు విజయవంతమైన చిత్రాల్లో నటించింది. తెలుగు బిగ్ బాస్ రియాలిటీ షో లో పాల్గొనింది.
ఈమె అమ్మ ఈవిడకు నడకతో పాటు నాట్యం కూడా నేర్పింది. ఈమె రెండో ఏటే నాట్యం ఈమె జీవితంలోకి ప్రవేశించింది. ఈమె అమ్మ కూడా నర్తకి. పేరు విజయశాస్త్రి. చిన్నప్పట్నుంచీ అమ్మ నాట్యాన్ని చూస్తుండేది. చూసి చేసేది. ఈమె లోని జిజ్ఞాసను గమనించి పసి ప్రాయం నుంచే నాట్యాన్ని నేర్పించడం మొదలుపెట్టింది అమ్మ.
ఈమె మొదటి చిత్రం తపన.
ఖైరతాబాదు మస్జిద్
"'హైరతాబాదు మస్జిద్" హైదరాబాదులో గల ఖైరతాబాదులో ఉంది. ఇది ఈ మస్జిద్ చుట్టూ ప్రసిద్ధ ప్రాంతమైన ఖైరతాబాదు నిర్మించబడింది. ఈ ప్రదేశం హైదరాబాదులో గల అతి పెద్ద వ్యాపార మరియు ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ హబ్ గా ప్రసిద్ధి చెందినది.
ఖైరతాబాదు మస్జిద్ క్రీ.శ 1626 లో ఖైరునీసా బేగం చే నిర్మింపబడింది. ఇది మా సాబెబా (సుల్తాన్ మహమ్మద్ కుతుబ్ షా (1612–1626 AD) కుమార్తె) గా కూడా పిలువబడుతుంది. ఆమె తన గురువు అయిన అఖుండ్ ముల్లా అబ్దుల్ మాలిక్ కోసం నిర్మించింది.
ఈ మస్జిద్ కు ఆనుకొని ఖాళీగా ఉన్న గోపుర భవనం కనిపిస్తుంది. ఈ భవనంలో ఏ విధమైన సమాధి లేకుండా ఖాళీగా ఉండటానికి కారణం అఖుండ్ స్వీయ ఖననం కోసం ఈ మందిరాన్ని నిర్మించాడు; కానీ అతను మక్కా యాత్రకు వెళ్ళి అక్కడే మరణించినందున ఈ భవనము ఖాళీగా ఉంది.
ఆయన మక్కాకు హజ్ యాత్రలో ఉన్నపుడు మరణించాడు.అందువలన ఈ గోపుర భవనం ఖాళీగా ఉంది.
ఖైరునీసా బేగం తన మేనల్లుడైన హుస్సేన్ షా వాలిని అచట రాణిగారికోసం ఒక పాలస్, ఒక మస్జిద్ మరియు ఒక నీటి సరస్సులను కట్టమని అడిగింది. ఆ సరస్సు తదనంతరం ప్రసిద్ధ హుసేన్ సాగర్గా మారింది. ఇది ఖైరతాబాదుకు ఉత్తర దిక్కున ఉంది.
ఖైరతాబాదు మస్జిద్ రూపకల్పన మరియు నిర్మాణం హుస్సేన్ షా వాలి చే జరిగింది. ఈ మస్జిద్ మూడు ఆర్చిలను ముఖద్వారంగా కలిగి యున్నది. మసీదు యొక్క సన్నని మినార్లు చాలా అలంకరణ కలిగి యుంటాయి మరియు జాలీలతో కూడుకుని విలువైన పనితనం గోచరిస్తుంది. ఈ మస్జిద్ యొక్క నిర్మాణంలో కచ్చితమైన సామరస్యం అమూలాగ్రం గోచరిస్తుంది. ప్రధాన ప్రార్థనా గది ఎత్తుగా ఉన్న ప్లాట్ ఫాం పై ఉంటుంది..
INTACH AP, ఇండియా దీనిని వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తించింది.
హిందూ పత్రికలో ప్రచురితమైన ఆర్టికల్ క్రైయింగ్ ఫర్ అటెన్షన్ ప్రకరం స్థానిక మస్జిత్ లను మొక్కల పెరుగుదల ఆక్రమిస్తున్నాయని తెలిపింది. ఖైరతాబాదు లోని కుతుబ్ షాహీ మస్జిద్ మరియు ఖైరాతీ బేగం యొక్క సమాధులు సంరక్షింపబడిన ప్రసిద్ధ నిర్మాణాలు. ఇవి నిర్లక్ష్యానికి గురవుతున్నాయి.
పురానీ హవేలీ
పురనీ హవేలీ తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని హైదరాబాదులో గల ఒక రాజభవనం. ఇది నిజాం యొక్క అధికార నివాసం. దీనిని "హవేలీ ఖాదీమ్"గా కూడా పిలుస్తారు. దీని అర్థం "పాత భవనం" అని. ఈ భవనాన్ని (1803–1829) కోసం ఆయన తండ్రి నిర్మించారు.
1717 లో రెండవ నిజాం అయిన నిజాం మిర్ నిజాం అలీ ఖాన్ దీనిని మోమిన్ సామ్రాజ్యానికి చెందిన రుకుందల్లా నుండి తీసుకొనెను. ప్రధాన భవనం 18 వ శతాబ్దపు యూరోపియన్ నిర్మాణశైలికి ప్రతీకగా ఉంటుంది. సికందర్ జా ఇచట కొంతకాలం నివసింది తరువాత ఖిల్వత్ మహల్ కు మారారు.ఈ కారణంగా ఈ భావ్నం పురానీ హవేలీగా పిలువబడుతుంది. ఈ భవన సముదాయంలో ఆయినా ఖానా (దర్పణాల భవనం) మరియు చీనీ ఖానా (చైనా గాజు భవనం) నిర్మించబడినాయి.
ప్రస్తుతం దక్షిణ జోన్ డిప్యూటీకమీషనర్ ఆఫ్ పోలీసు (హైదరాబాదు) మరియు దక్షిణ జోన్ టాస్క్ ఫోర్స్ పోలీసు అడిషనల్ డి.సి.పి కార్యాలయాలు ఈ భవనం నుండి నిర్వహింపబడుతున్నవి.
ఈ హవేలీ "U" ఆకారంలో కలిగి ఉండి నివాస రాజభవనానికి రెండు దీర్ఘచతురస్రాకార రెక్కలు సమాంతరంగా ఉండి మధ్యలో లంబంగా ఉంటుంది. ప్రధాన భవనం 18 వ శతాబ్దం నాటి యూరోపియన్ భవనంగా గోచరిస్తుంది. A unique feature of this palace is the world's longest wardrobe, built in two levels with a hand-cranked wooden lift (elevator) in place. This occupies the entire length of one wing of the palace.
The palace also houses the Nizam's museum, which is dedicated to the last Nizam of Hyderabad state.
Currently the palace is being used as a school and as an Industrial training institute.
తపోవనము
రాయలసీమ కవులలో అగ్రగణ్యుడు మధురకవి బెళ్లూరి శ్రీనివాసమూర్తి వ్రాసిన ఖండకావ్యాల సంపుటము ఈ తపోవనము. దీని లోని కవితలు వివిధ సందర్భాలలో వ్రాసినవి. భారతి, ఆంధ్రపత్రిక,శ్రీసాధన పత్రిక, రేనాడు,ప్రకృతిమాత మొదలైన పత్రికలలో ప్రచురితమైనవి. ఈ గ్రంథానికి కళ్యాణదుర్గం బోర్డు ఉన్నత పాఠశాల హెడ్ మాస్టర్ గుమ్మగట్ట శ్రీనివాసరావు ఆంగ్లంలో ముందుమాట వ్రాశాడు. ఈ కావ్యాన్ని రాళ్లపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ, చిలుకూరి నారాయణరావు, దువ్వూరి రామిరెడ్డి, తుమ్మల సీతారామమూర్తి చౌదరి, బులుసు వెంకటేశ్వర్లు, జమ్మలమడక మాధవరామశర్మ, పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులు, సి.వి.సుబ్బన్న శతావధాని, దుర్భాక రాజశేఖర శతావధాని, తలమర్ల కళానిధి మొదలైన వారు ప్రశంసిస్తూ వ్రాసిన వాక్యాలు ఈ పుస్తకంలో ఉన్నాయి.
ఈ పుస్తకాన్ని వాల్మీకికి ఈ విధంగా అంకితమిస్తున్నాడు కవి.
రామకథ పాడి మోక్షసామ్రాజ్యమునకు 
ఏకపథ మారసితివి వాల్మీకి సుకవి,
ప్రేమ నేకైక సుతునభి 'రామగాథ'
నల్లుకొని యల్లుకొని శాంతి యలవరింతు.
జోహారులు
చిగురులుమేసీ
గుబురులఁ గూసే
కోయిలపాటల 
తీయఁదనాలకు-
వార్షుకాభ్రములు
వంగి కురిసితే
కొండలలోన, కోనలలోన
వరదలుగా వాగులుగా
వాహినిగా ప్రవహించే
సెలపాటలకు-
వేగుజుక్క వెలుఁగులకు
కోడికూఁతసొబగులకు
కళావికాసం కల్పించే
కాపుయువకుని
కపిలెపదాలకు-
చేతులు జోడించీ
జోహారులు గూర్చీ
ప్రకృతిదేవీహృదయములోన
పగలూ రాతిరి కలిగించే
బ్రహ్మానందం చిలికించే
భవ్యమైన నా కవితాగీతం,
పాడుకొందు నవకవితా గేయం.
బుద్ధుని జీవిత గాథలు చెక్కబడ్డ ఏనుగు దంతపు కళాకృతి
బుద్ధుని జీవిత గాథలు చెక్కబడ్డ ఏనుగుదంతపు కళాకృతి ఒకే ఏనుగు దంతంపై అంతర్భాగాలతో చెక్కిన కళాఖండం, ప్రస్తుతానికి న్యూఢిల్లీ నేషనల్ మ్యూజియంలోని అలంకరణ కళల గాలరీలో ప్రదర్శింపబడుతోంది.
పొడవైన, పూర్తి ఏనుగు దంతాలను చెక్కేందుకు ఉపయోగించడం 18, 19 శతాబ్దాలలోని భారతదేశంలో ప్రాచుర్యం పొందింది. ముఖ్యంగా ఈ శైలి బర్మాలో కాక మళ్ళీ ఢిల్లీ ప్రాంతాల్లోనే ప్రాచుర్యం పొందింది. ఇలాంటి పూర్తి ఏనుగు దంతాల కళాకృతులు కాంగోకు చెందిన ఐవరీ కోస్టు ప్రాంతంలో and బెనిన్లోనూ కనిపిస్తాయి. ఐతే అవి ఆఫ్రికన్ ఏనుగుల దంతాలతో చేసినవి కావడం భేదం.
ఏనుగుదంతాలు చెక్కి కళాకృతులు తయారుచేసే కళ భారతదేశంలో చాలా ప్రాచీనతరమైనది. కాళిదాసు రాసిన మేఘదూతంలో కూడా ఈ కళ గురించిన వివరాలు దొరుకుతాయి. లభ్యమవుతున్న పురాతన ఏనుగు దంతం కళాకృతుల్లో తక్షశిలలో దొరికిన క్రీ.శ.2వ శతాబ్దానికి చెందిన దంతపు దువ్వెన ఉంది. ఏనుగుల సంచారం ఎక్కువగా ఉండి, కళకు మహారాజుల పోషణ లభించిన అస్సాం, మైసూర్‌ ప్రాంతాల్లో ఏనుగు దంతాలను చెక్కే కళ పరిఢవిల్లింది. ఏనుగు దంతాల కళాకృతులు రాజ్యల నడుమ వ్యాపారానికి కేంద్రంగా విలసిల్లాయి. ఆ కళాకృతులు ఎక్కడ ఈ కళకు పోషణ లభిస్తుందో అక్కడక్కడకు వెళ్ళాయి.
ఈ ఏనుగు దంతపు కళాకృతిపై బుద్ధుని జీవితానికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన ఘట్టాలు 43 వృత్తాకార అరల్లో చెక్కారు. వాటిలో మొదటి 25 బుద్ధుని జీవితంలో "జననం" నుంచి "జ్ఞానోదయం" వరకూ జరిగిన ఘట్టాల మాలిక కాగా, మిగిలిన 18 "జ్ఞానోదయం" నుంచి "మహాపరినిర్వాణం" వరకూ ఉన్న ఘట్టాలు కలిగినది. ఇలాంటి ఘట్టాలనే శిల్పాల్లో, చిత్రాల్లో ఎన్నోసార్లు చిత్రితమైనవి, ఈ దంతపు కళాకృతిలో మరికొన్ని కొత్త ఘట్టాలను కూడా కలిగుంది. ఉదాహరణకు సిద్ధార్థుడు పక్షి కోసం పోరాడడం, జంతుజాలాన్ని చంపడంపై అతని వ్యతిరేకత, మరణాన్ని గురించి గుర్తించడం వంటివి వాటిలో కొన్ని. పైకి వెళ్ళేకొద్దీ దంతం యొక్క మందం తగ్గిపోతుంది కనుక పైన ఉన్న అరల చుట్టుకొలత తగ్గించి, వృత్తం నుంచి అరలను వేరే ఆకారానికి మార్చి వాటిలో "భూమిస్పర్శ ముద్ర", "అభయముద్ర", "ధర్మచక్రప్రవతన ముద్ర" వంటి సుప్రసిద్ధమైన ముద్రలతో ఉన్న బుద్ధుణ్ణి చెక్కారు. అరల మధ్యలో లోపలికి చెక్కిన పూలతీగల వంటి నాడకట్టు కూడా దీనికి మరింత అందాన్ని చేకూర్చింది.
బుద్ధ జీవిత ఘట్టాలు దంతపు కళాకృతిపై కింది నుంచి పైకి గడియారం తిరిగే దిశలో(క్లాక్ వైజ్) అమర్చి ఉన్నాయి.
దిక్కులు చూడకు రామయ్య
దిక్కులు చూడకు రామయ్య 2014 అక్టోబరు 10న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఎన్నో చిత్రాలకు సహాయ దర్శకుడిగా పనిచేసిన త్రికోటి ఈ చిత్రం ద్వారా దర్శకుడిగా తెలుగు సినిమాపు పరిచయమయ్యాడు.
చిన్న వయసులోనే పెళ్లి, పిల్లలు వంటి బరువు బాధ్యతలతో యవ్వనం అంతా వృధా పోవడంతో... ఒక అమ్మాయిని ప్రేమించాలి... ఆ ప్రేమ అనే అనుభూతిని ఆస్వాదించాలి అనే కోరికలు అలాగే మిగిలిపోతాయి గోపాలకృష్ణకి (అజయ్‌). బ్యాంక్‌ ఉద్యోగి అయిన గోపాలకృష్ణ తన వద్దకి లోన్‌ కోసం వచ్చే అమ్మాయిల్ని ట్రాప్‌ చేయాలని చూస్తుంటాడు. అలానే అతనికి ఒక లిటిగేషన్‌లో ఇరుక్కున్న సంహిత (సన) తారసపడుతుంది. ఆమెకి సాయం చేసే నెపంతో దగ్గరవుతాడు. తన వయసుకి ఇంకా ముప్పయ్యేనని, పెళ్లి కాలేదని నమ్మబలికి... ఆమెతో సాన్నిహిత్యం పెంచుకుంటాడు. ఇదిలావుంటే... గోపాలకృష్ణ పెద్ద కొడుకు మధు (నాగ శౌర్య) కూడా సంహితని చూసి మనసు పడతాడు. తనకంటే వయసులో రెండేళ్లు పెద్దదే అయినా కానీ ఆమెని ప్రేమించేస్తుంటాడు. తను ప్రేమిస్తున్న అమ్మాయినే తన తండ్రి కూడా ఇష్టపడుతున్నాడని తెలుసుకున్నాక మధు ఏం చేస్తాడు? ఇదే మిగిలిన కథ.
‘దిక్కులు చూడకు రామయ్య’ చిత్రాన్ని నందమూరి బాలకృష్ణ 2014 అక్టోబరు 12, ఆదివారం నాడు ప్రసాద్‌ ల్యాబ్‌ ప్రివ్యూ తన కుటుంబసభ్యులతో కలసి చూశారు. సినిమా చూసిన అనంతరం దర్శకుడు త్రికోటిని, నిర్మాత సాయి కొర్రపాటిని ప్రత్యేకంగా అభినందించారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన మాట్లాడుతూ ‘ఇటీవలి కాలంలో నేను చూసిన మంచి చిత్రమిది. ఇందులో తండ్రీకొడుకుల మధ్య అనుబంధాన్ని దర్శకుడు త్రికోటి తెరపై చూపించిన తీరు నన్ను కదలించింది.
వారాహి బేనరు నుంచి వచ్చేవన్నీ మంచి సినిమాలే అని నిర్మాత సాయి కొర్రపాటి నిరూపిస్తున్నారు. అజయ్‌, నాగశౌర్య నటన బాగుంది’ అన్నారు.
కురవి వీరభద్రస్వామి దేవాలయము
మహబూబాబాదు జిల్లా,కురవి గ్రామ పంచాయితీ పరిధిలో ఈ దేవాలయం ఉంది. సకల శక్తిమూర్తి, వరప్రదాత అయిన శ్రీ వీరభద్రస్వామి శ్రీ భద్రకాళి సమేతంగా కొలువుండటం వల్ల ఈ ఆలయాన్ని 'శ్రీ వీరభద్రేశ్వరాలయం'గా కూడా పిలుస్తారు.
వేంగి రాజధానిగా ఆంధ్రదేశాన్ని పాలించిన రోజుల్లో రాష్ట్రకూటులచేత పరాజితుడైన భీమరాజు కురవి నగరాన్ని రాజధానిగా చేసుకుని పరిపాలిస్తున్న కాలంలో ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించినట్లు శిలాశాసనాల ద్వారా తెలుస్తోంది. నాటి వేంగి చాళుక్యుల తర్వాత తొలి కాకతీయ రాజైన ఒకటో బేతరాజు ఈ ఆలయాన్ని పునరుద్దరించారు.
కురవి దేవాలయం అష్టాదశ స్తంభాల మహామండపంతో మూడు గర్భాలయాలతో విస్తరించి ఉంది. ఈ ఆలయంలో శిల్పకళ ఉట్టిపడుతోంది. గర్భగుడిలో మూలవిరాట్ వీరభద్రస్వామి త్రినేత్రుడై దశహస్తాలతో దౌర్రరూపంగా ఉండటం విశేషం. స్వామివారి నోటికిరువైపులా రెండు కోరలు, పాదాల చెంత నందీశ్వరుడి విగ్రహం ఉండగా ఎడమవైపు శ్రీ భద్రకాళి అమ్మవారి విగ్రహం ఉంటుంది.
ప్రతియేటా మహాశివరాత్రి నాడు జాతర ప్రారంభమై ఉగాదికి ముగుస్తుంది. ఈ కాలంలో వివిధ ప్రాంతాల నుండి దాదాపు పదిహేను లక్షల మంది భక్తులు స్వామివారిని దర్శించుకుంటారు. శివరాత్రి పర్వదినం తర్వాతి రోజు తెల్లవారజామున స్వామివారి కళ్యాణోత్సవం జరుగుతుంది. ఈ జాతరను తెలంగాణలో మేడారం జాతర తర్వాత అతి ఎక్కువ మంది భక్తులు హాజరయ్యే గిరిజన జాతరగా పరిగణిస్తారు.
కొడాలి లక్ష్మీనారాయణ
కొడాలి లక్ష్మీనారాయణ (1908 - 1985) సుప్రసిద్ధ గ్రంథాలయ పరిశోధకులు మరియు ఉత్తమ ఉపాధ్యాయులు.
వీరు తెనాలి తాలూకా మోపర్రు గ్రామంలో 1908 సంవత్సరం జన్మించారు. తెనాలి మరియు గుంటూరు లో విద్యాభ్యాసం పూర్తిచేసి అక్కడే జిల్లా పరిషత్ పాఠశాలలో ప్రధానోపాధ్యాయులుగా పనిచేసి 1966 లో పదవీ విరమణ చేశారు.
వీరు స్వీయ ఆసక్తి మీద భారతదేశ చరిత్ర మరియు సంస్కృతి గురించి అపారమైన పరిశొధన చేశారు. వీరు ఇతిహాస పరిశోధక గ్రంథమాల స్థాపించి, తొలి కుసుమంగా ప్రాచీన భారతీయ గ్రంథాలయ చరిత్రను 1946లో ప్రచురించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడిన తర్వాత 1966లో ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ చరిత్రను ప్రచురించారు.
వీరికి విద్యా విశారద, చారిత్రక శిరోమణి మొదలైన బిరుదులను ఇచ్చారు.
వీరు 26 ఫిబ్రవరి 1985 తేదీన పరమపదించారు.
ప్రాచీన కాలం నుంచి తెలుగునాడును వ్యవహరించే త్రిలింగ నామంలోని మూడు శివలింగాల్లో శ్రీశైలం ఒకటి. సుప్రసిద్ధమైన ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాల్లో ఒకటి. శ్రీశైలం ఇక్ష్వాకులు, పల్లవులు, విస్ణుకుండినులు, చాళుక్యులు, కాకతీయులు, రెడ్డి రాజులు, విజయనగర రాజులు, శివాజీ లాంటి ఎందరో సేవలు చేసిన మహాక్షేత్రం. శ్రీశైల చరిత్ర దాదాపుగా 5వ శతాబ్ది నుంచి ఆంధ్రదేశ చరిత్రలో అవిచ్ఛిన్నంగా కొనసాగుతూంటుంది. వివిధ రాజవంశాలు శ్రీశైలాన్ని అభివృద్ధి చేస్తూ ఆ క్రమంలో శాసనాలు వేయించారు. ఎందరో కవులు తమ రచనల్లో శ్రీశైల మల్లికార్జునుని ప్రస్తుతిస్తూ ప్రస్తావించారు. భారతదేశమంతా కర్మభూమిగా ప్రసిద్ధిచెందితే కాశీ మాత్రం మోక్షభూమి అన్న ప్రత్యేకత కలిగివుంది. వారణ, అసి నదుల మధ్యనున్న భూమి అనాది, అనంతమని భారతీయుల విశ్వాసం. పౌరాణికంగానే కాక కాశీకి చారిత్రికంగా కూడా చాలా ప్రాధాన్యత ఉంది. భారతీయ సంస్కృతితో ఎంతగానో ముడిపడ్డ నగరం కావడంతో చరిత్రలో ప్రాచీన రాజ్యాలకు, పరిశ్రమలకు, దండయాత్రలకు ఇలా ఎన్నింటికో సాక్షీభూతంగా నిలిచింది. ఈ నేపథ్యంలో చారిత్రిక శ్రీశైలం, కాశీక్షేత్రము గ్రంథంలో పలు ఆకరాల నుంచి చరిత్రను పునర్నిర్మించారు.
కాజీపేట హజ్రత్ సయ్యద్ షా అఫ్జల్ బియబాని దర్గా
ప్రపంచ ప్రసిద్థిగాంచిన ఈ దర్గా వరంగల్ జిల్లాలోని ఖాజీపేట రైల్వే స్టేషనుకు సూమారు 2 కి.మీ.ల దూరంలో ఉంది.
అఫ్జల్‌ బియబాని అనే సూఫీ సంతుడు పేదల పెన్నిధి. ఆయన తన మహిమలచేత ఎందరినో రక్షించాడు. రోగులకు స్వస్థత చేకూర్చాడు. ఆయన మరణానంతరం 1856లో ఆయన సమాధినే ఈ దర్గాగా నిర్మించారు.
ఈ దర్గాను హిందువులు, ముస్లింలు, క్రైస్తవులు, సిక్కులు అనే భేదభావం లేకుండా భారతదేశంలోని పలు ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన భక్తులు, పర్యాటకులు సందర్శిస్తుంటారు. అందుకే ఈ దర్గా మతసామరస్యానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోంది.
ఈ దర్గాకు ఓ విశిష్టత ఉంది. ప్రపంచంలోని మూడు ప్రముఖ దర్గాల్లో ఇది ఒకటి. మిగతా రెండూ బాగ్దాద్‌, మదీనాలో ఉన్నాయి. ఈ దర్గాకు ఆకుపచ్చరంగు ఉంటుంది. కేవలం ప్రతిష్ఠ కల్గిన వ్యక్తుల దర్గాలకే ఆకుపచ్చ రంగు ఉంటుందట. భూత, ప్రేత, పిశాచాలు ఆవహించిన వారికి ఈ దర్గాలో స్వస్థత చేకూరుతుందని చాలా మంది భక్తుల నమ్మకం.
సంవత్సరానికి ఒకసారి ఈ దర్గాలో జరిగే ఉర్సు ఉత్సవాలు ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. ఈ ఉత్సవాలకు దేశం నలుమూలల నుండి ముస్లిములతో పాటు ఇతర మతస్థులు కూడా వచ్చి సోదరభావంతో కలిసి పాల్గొంటారు.కాజీపేట దర్గా విశేషాలు ఆంధ్రప్రభ వెబ్సైట్లో