షాపింగ్ మాల్
షాపింగ్ మాల్ (Shopping Mall), షాపింగ్ సెంటర్ (Shopping Center), షాపింగ్ ఆవరణ (Shopping Area) లేదా మాల్ (Mall) అనేది పార్కింగ్ స్థలాన్ని కలిగియుండి, ఒక విభాగం నుండి మరొక విభాగాన్ని కలిపే బాటలను కలిగి ఉండి, అమ్మకపు ఉత్పత్తులను కలిగి ఉండే ఒకటి లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ భవనాలను కలిగి ఉండే దుకాణముల సముదాయము. ఇది ఒక ఆధునికమైన, గృహాంతర సాంప్రదాయ విపణి.
ఆధునిక "కార్- ఫ్రెండ్లీ" స్ట్రిప్ మాల్స్ 1920 నుండి అభివృద్ధి చెందాయి, మరియు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధము తర్వాత, పాశ్చాత్య ప్రపంచములో, ముఖ్యంగా సంయుక్త రాష్ట్రాల నగర పరిసర ప్రాంతాలలో నివసించే వారిలో పెరుగుదలకు అనుగుణంగా షాపింగ్ మాల్స్ ఏర్పడ్డాయి. మొదటినుంచి వీటి ప్రవేశము లోనికి అభిముఖముగా ఉండేటట్లు, నియంత్రిత పరిస్థితులలో ఖాతాదారులులను ఏవిధంగా బాగా ఆకర్షించుకోవలెనో అనే సిద్ధాంతాలపై ఆధారపడిన నమూనాలో ఉండేవి. అదేవిధముగా, ఒకటి లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ "మూలాధార" లేదా "బిగ్ బాక్స్" దుకాణములు కలిగి ఉండే భావన మొదట్లో ప్రాచుర్యంలో ఉంది, వ్యక్తిగత దుకాణములు లేదా చిన్న తరహా గొలుసు దుకాణములచే లాభము పొందే దుకాణాదారులు పెద్ద దుకాణముల వైపు ఆకర్షించబడుతున్నారు.
"షాపింగ్ సెంటర్" అనే పదమును ప్రపంచము మొత్తములో ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్నారు, ప్రత్యేకించి యూరోప్, ఆస్ట్రలసియా మరియు దక్షిణ అమెరికాలలో ఉపయోగిస్తున్నారు; అయినప్పటికీ, ప్రధానంగా ఉత్తర అమెరికా మరియు ఫిలిప్పీన్స్ లలో "షాపింగ్ మాల్" అనేదానిని కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఉత్తర అమెరికా వెలుపల, "షాపింగ్ ఆవరణ" మరియు "షాపింగ్ తోరణం" వంటివి కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఉత్తర అమెరికాలో "షాపింగ్ మాల్" అనే పదము సాధారణంగా చిల్లర నిర్మాణాలతో బంధించబడిన వాటితో ముడిపడి ఉంటుంది (మరియు ఇది సంక్షిప్తంగా "మాల్"గా ఉంది), అయితే "షాపింగ్ సెంటర్" అనేది సాధారణంగా ఓపెన్-ఎయిర్ చిల్లర దుకాణ సముదాయాలు; ఇవి సాధారణంగా పెద్దవైన వాహన నిలుపుదల స్థలాలను, ప్రధాన రవాణా మార్గముల వంటి సౌకర్యాలను కలిగి ఉంటాయి మరియు సమీప ప్రాంతాలతో కాలిబాటలతో సంబంధాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
యునైటెడ్ కింగ్డమ్ లో షాపింగ్ సెంటర్ లను "షాపింగ్ సెంటర్స్", "షాపింగ్ ఆవరణలు", లేదా "టౌన్ సెంటర్స్"గా సూచిస్తారు. "మాల్" అనే పదం యొక్క ప్రామాణిక బ్రిటిష్ ఉచ్ఛారణ  – బకింగ్ హామ్ పాలస్, లండన్కు దారితీసే చెట్లవరుసతో గల వీధి ""ది మాల్, లండన్"" వలె మరియు ""పాల్"" (స్నేహితుడు) వలె ఉంటుంది.
"మాల్" అనేది ఒక షాపింగ్ మాల్ ను సూచిస్తుంది – ఒక నడక దారిలో ఉన్న అన్ని షాపుల సమూహము - లేదా ప్రత్యేకించి దుకాణదారులను వాహన రహితునిగా నడచి వెళ్ళుటకు అనుమతించే ఒక బాట. "మాల్" అనేది సాధారణంగా ఉత్తర అమెరికాలో అతిపెద్ద షాపింగ్ స్థలములో ఎక్కువ షాపులను కలిగిన ఏకైక భవనమును సూచించుటకు వాడతారు, "మూలాధార" అనేది సాధారణంగా పార్కింగ్ ప్రదేశంతో చుట్టబడియున్న ఒకటి లేదా ఎక్కువ డిపార్టుమెంటు దుకాణములను సూచించుటకు, అదేవిధంగా "తోరణము" అనునది తరచుగా ముఖ్యంగా బ్రిటన్ లో కేవలం అతి దగ్గరగా నిర్మించబడిన భవనాల మధ్య గల సన్నని పాదచారుల మార్గమును సూచించుటకు ఉపయోగిస్తారు (టౌన్ సెంటర్ చూడు). పాక్షికముగా కప్పబడియుండి మరియు పాదచారులకు మాత్రమే ప్రత్యేకించబడిన అతి పెద్దదైన, షాపింగ్ ప్రదేశాన్ని బ్రిటిన్ లో "షాపింగ్ సెంటర్", "షాపింగ్ ఆవరణము" లేదా "పాదచారుల ఆవరణము" అని కూడా పిలుస్తారు.
బ్రిటిష్ షాపింగ్ సెంటర్లలో ఎక్కువ భాగం పట్టణ కేంద్రాలలో ఉంటాయి, సాధారణంగా పాత షాపింగ్ జిల్లాలలో చొప్పించబడి మరియు అనుబంధ ఓపెన్ ఎయిర్ షాపింగ్ వీధులచే ఆవరించబడి ఉంటాయి. మేడోవాల్, షెఫ్ ఫీల్డ్ మరియు ట్రాఫోర్డ్ సెంటర్, మాంచెస్టర్ వంటి అవుట్-ఆఫ్-టౌన్ "ప్రాంతీయ మాల్స్" 1980 మరియు 1990 మధ్య నిర్మింపబడినవి, కానీ ప్రణాళికా నిర్బంధాలు వాటి విస్తరణకు అడ్డుగా నిలిచాయి. UK లోని అవుట్-ఆఫ్-టౌన్ షాపింగ్ అభివృద్ధి క్రమాలు ప్రస్తుతము రిటైల్ పార్క్ ల వైపు మొగ్గుచూపుతున్నాయి, అవి గిడ్డంగి తరహా సమూహ దుకాణాలు బహిర్ ద్వారాల నుంచి వ్యక్తిగత ప్రవేశములను కలిగి ఉంటాయి. పాక్షిక ప్రయోజనము ఉన్నప్పటికీ, ప్రణాళికా పాలసీలు ప్రస్తుతం ఉన్న పట్టణ కేంద్రాలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నాయి. గేట్ షెడ్ (న్యూ కాస్టిల్ అపాన్ టైన్ దగ్గర) లోని ది మెట్రో సెంటర్ అనేది 330 దుకాణాలతో, 50 రెస్టారెంట్లు మరియు 11 సినిమా హాల్లతో యూరోప్ లోనే అతి పెద్దది, వెస్ట్ ఫీల్డ్ లండన్ అనేది యూరోప్ లోని అతి పెద్ద ఇన్నర్-సిటీ షాపింగ్ సెంటర్. బుల్ రింగ్, బిర్మింగ్ హామ్ అనేది UK లోని ఎక్కువ రద్దీగా ఉండే షాపింగ్ సెంటర్, ఇది ప్రారంభ సంవత్సరంలోనే 36.5 మిలియన్ కొనుగోలుదారులను ఆకర్షించింది.
హాంగ్ కాంగ్ లో ప్రస్తుతము "షాపింగ్ సెంటర్" అనే పదాన్ని చాలా తరచుగా వాడుతున్నారు, మరియు హాంగ్ కాంగ్ లోని షాపింగ్ సెంటర్ పేరులో "సెంటర్" లేదా "ప్లాజా" అనే పదాలు ఉంటాయి.
"షాపింగ్ మాల్"గా నిర్ధారింపబడిన మొదటి కట్టడము ప్రస్తుతము సిరియా రాజధాని అయిన డమాస్కస్ లో ఉంది. ఏడవ శతాబ్దం ముందరి రోజులలో, దీనిని డమాస్కస్ లో ఆల్-హమిదియః సౌక్ అని పిలిచేవారు. ఇస్ఫహాన్ యొక్క గ్రాండ్ బజార్ అనేది 10వ శతాబ్దము నుండి పూర్తిగా కప్పుబడి ఉన్నాయి. 10 కిలోమీటర్ల వరకు కప్పబడి ఉన్న టెహ్రాన్స్ గ్రాండ్ బజార్ కూడా పెద్ద చరిత్రని కలిగి ఉంది. ఇస్తాంబుల్ యొక్క గ్రాండ్ బజార్ ను 15వ శతాబ్దంలో నిర్మించారు, ప్రపంచంలో ఇప్పటికీ 58 వీధులు మరియు 4,000 దుకాణములతో కూడిన కప్పబడిన అతి పెద్ద మార్కెట్ లలో ఇది ఒకటి.
1785న ప్రారంభించబడిన సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ లోని గోస్టినీ డ్వోర్, ఒక లక్ష్యంతో-నిర్మించబడిన మాల్-వంటి మొదటి షాపింగ్ కాంప్లెక్స్ గా పరిగణించబడుతోంది, ఇది 100 కంటే ఎక్కువ దుకాణాలతో ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో ఆవరించి ఉంది53000m2abbr=on|lk=on}}.
ఆక్స్ ఫోర్డ్, ఇంగ్లాండ్ లోని ఆక్స్ ఫోర్డ్ కవర్డ్ మార్కెట్ 1774న ప్రారంభించబడింది మరియు ఈరోజు వరకు నడపబడుతూనే ఉంది.
లండన్ లోని ది బుర్లింగ్ టన్ ఆర్కేడ్ 1819లో ప్రారంభించబడింది. 
ప్రొవిడెన్స్, ర్హోడ్ ఐస్ ల్యాండ్ లోని ది ఆర్కేడ్ రిటైల్ ఆర్కేడ్ భావనను తొలిసారిగా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో 1828లో ప్రవేశ పెట్టింది. ఇది ప్రస్తుత షాపింగ్ మాల్ లలో ముందు వరుసలో ఉంది, ది మిలన్, ఇటలీలోని గల్లెరియా విట్టోరియో ఏమనుయేల్ II 1870లలో అనుసరించింది మరియు ఎక్కువ విస్తీర్ణం గల ఆధునిక మాల్స్ ను సమీపించింది. 19వ శతాబ్దపు చివరిలో మరియు 20వ శతాబ్దపు మొదట్లో ఇతర పెద్ద పట్టణాలు ఆవరణలను మరియు షాపింగ్ సెంటర్లను ఏర్పాటు చేసుకున్నాయి, వాటిలో క్లేవ్ ల్యాండ్ ఆర్కేడ్, దయటన్ (ఓహియో) ఆర్కేడ్ మరియు 1890లో ప్రారంభమైన మాస్కో యొక్క GUM ఉన్నాయి. తొలి షాపింగ్ సెంటర్లు మోటారు వాహనాల కోసం నిర్మించబడినవి, వాటిలో మార్కెట్ స్క్వేర్, లేక్ ఫారెస్ట్, ఇల్లినోయిస్ (1916) మరియు కంట్రీ క్లబ్ ప్లాజా, కాన్సాస్ సిటీ, మిస్సౌరీ (1924) లు ఉన్నాయి.
సంయుక్త రాష్ట్రాలలోని ప్రోటో టైపు మొదటి గృహాంతర మాల్ మోర్గాన్ పార్క్, దులుత్, మిన్నెసోట లోని లేక్ వ్యూ స్టోర్, ఇది 1915లో నిర్మిపబడినది, మరియు 1916 జూలై 20న భారీగా ప్రారంభించబడింది. వాస్తు శిల్పి చికాగోకు చెందిన డీన్ అండ్ డీన్ మరియు భవన కాంట్రాక్టర్ జార్జ్ H. లోన్స్ బెర్రీ దులత్ దేశస్తుడు. భవనం రెండు అంతస్తులు కలిగి పూర్తి బేస్మెంట్ తో మరియు దుకాణాలు మూడు అంతస్తులలో సహజముగా నిర్మించబడినవి. అన్ని దుకాణాలు మాల్ యొక్క లోపలి భాగములో ఉన్నవి; కొన్ని దుకాణములు మాత్రము బయట మరియు లోపలనుంచి ప్రవేశముగలవి.
20వ శతాబ్దం మధ్య భాగంలో, శివారు మరియు ఆటోమొబైల్ సంస్కృతి అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో పెరగటం వలన డౌన్టౌన్లకు దూరంగా ఒక కొత్త తరహా షాపింగ్ సెంటర్ లు ఏర్పడ్డాయి.
ది ఆర్కేడ్ ఆఫ్ క్లీవ్ ల్యాండ్ US లోని మొదటి గృహాంతర షాపింగ్ అర్కేడ్స్ మరియు ఒక శిల్పకళా విజయము. 1890లో భవనము ప్రారంభము అయ్యే నాటికి, ఆర్కేడ్ రెండు ప్రక్కల ఇనుప చట్రములో బిగించబడిన 1,600 అద్దాల పలకలు ఉన్నాయి.
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలోని తొలి షాపింగ్ సెంటర్ కంట్రీ క్లబ్ ప్లాజా, 1924లో కాన్సాస్ సిటీ, మిస్సౌరీ ప్రారంభించబడింది. డల్లాస్, టెక్సాస్ లోని ది హైలాండ్ పార్క్ విలేజ్; హౌస్టన్, టెక్సాస్ లోని రివర్ ఓక్స్; మరియు వాషింగ్టన్, D.C. లోని పార్క్ అండ్ షాప్ లు 1920 మరియు 1930 మొదలులో నిర్మించబడిన కొన్ని ముఖ్యమైన షాపింగ్ సెంటర్లు.
కింగ్ కంట్రీ (సీట్లే), వాషింగ్టన్ లో ఏప్రిల్ 1950న అమెరికన్లు మరియు ప్రపంచము శివారు ప్రాంత షాపింగ్ మాల్ గురించి తెలుసుకుంది. నిజానికి నార్త్ గేట్ సెంటర్ (ప్రస్తుతము నార్త్ గేట్ మాల్ గా గల) గా పిలవబడుతుంది, ఇది ఒక ఎనభై అంతస్తులు మరియు సియాటిల్ లో ఉన్న ది బాన్ మార్చే సేవలతో అనుసంధానం చేయబడిన ఓపెన్-ఎయిర్ దుకాణ సముదాయము. ఈ ఆలోచనను అనేక అమెరికా నగరాలు చాలా త్వరితంగా అనుకరించాయి, వాటిలో లేక్ వుడ్ లోని లేక్ వుడ్ సెంటర్ (1951), ఫ్రామిన్ఘాం, మసాచుసెట్స్ లోని, కాలిఫోర్నియా, షాప్పర్స్' వరల్డ్ (1951), శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో లోని స్టోన్స్ టౌన్ సెంటర్ (ప్రస్తుత స్టోన్స్ టౌన్ గల్లెరియా) (1952), సౌత్ ఫీల్డ్, మిచిగాన్ లోని కాలిఫోర్నియా మరియు నార్త్ లాండ్ సెంటర్ (1954) లు ఉన్నాయి. ఓపెన్-ఎయిర్-తరహా మాల్స్ కెనడా మరియు ఆస్ట్రేలియాలలో కూడా నిర్మిస్తున్నారు. డాన్ మిల్స్ కన్వీనియన్స్ సెంటర్ (ప్రస్తుత షాప్స్ ఎట్ డాన్ మిల్స్) 1955లో టొరోంతో, అంటారియోలో ప్రారంభించబడింది. టాప్ రైడ్ డ్రైవ్-ఇన్ షాపింగ్ సెంటర్ (ప్రస్తుతటాప్ రైడ్ సిటీ), న్యూ సౌత్ వేల్స్, సిడ్నీ పరిసరాలలో 1957లో ప్రజలతో వర్తకం ప్రారంభించింది.
1950ల మధ్య కాలం వరకు పూర్తి పరివేష్టిత షాపింగ్ మాల్ కనబడలేదు. ప్రాంతీయ-పరిమాణ, పూర్తిగా పరివేష్టితమైన షాపింగ్ సముదాయ ఆలోచన ఆస్ట్రియాలో పుట్టిన వాస్తుశిల్పి మరియు అమెరికా నుంచి వలస వచ్చిన విక్టర్ గ్రుయన్ లచే 1956లో ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది. కొత్త తరానికి చెందిన ప్రాంతీయ పరిమాణ షాపింగ్ సెంటర్లు గ్రుయన్ చే రూపొందించబడిన సౌత్ డేల్ సెంటర్ ద్వారా మొదలు పెట్టబడ్డాయి, ఇది అక్టోబరు 1956న ట్విన్ సిటీస్ సమీప ప్రాంతమైన ఇడినా, మిన్నెసోట, USA లో ప్రారంభించబడింది. అపారమైన ఆదరణ పొందిన ఈపద్ధతిలో మాల్ కాన్సెప్ట్ కి ఆద్యుడు అయిన, గ్రూన్ "20 వ శతాబ్దపు అత్యంత ప్రభావవంతమైన నిర్మాణ శిల్పి"గా పిలవబడినాడు.
"మాల్ గా మారిన మొదటి రిటైల్ కాంప్లెక్స్ న్యూజెర్సీ నందలి పరమాస్ బెర్గెన్ టౌన్ సెంటర్ నందు ఔట్లెట్స్ కలవు. ఈ కేంద్రం 1957లో ఓపెన్-ఎయిర్-రూపం లో ప్రారంభించబడి, 1973లో పరివేష్టితమైనది. సౌత్ డేల్ సెంటర్ తో పాటు పేరుపొందిన తొలి పరివేష్టిత షాపింగ్ మాల్స్, గ్లెన్ బుర్నీ, మేరీలాండ్ నందలి హరున్డేల్ మాల్ (1958), మేస్క్విట్, టెక్సాస్ లోని బిగ్ టౌన్ మాల్ (1959), ఫోనిక్స్ , ఆరిజోనా లోని క్రిస్-టౌన్ మాల్ (1961), మరియు మౌంట్ ప్రోపేట్, ఇలినోయిస్ లోని రాండ్ హుస్ట్ సెంటర్ (1962) లు ఉండేవి.
పెద్ద పరిమాణములో నివాసముండే శివారు ప్రాంతముల వైపు మొదట స్థాపించిన మాల్స్ డేన్స్ మరియు కమర్షియల్ డౌన్ టౌన్స్ నుండి తరలి వెళ్ళాయి. ఈ ఫార్ములా (డౌన్ టౌన్ కి దూరంగా,జతపరచ బడిన దుకాణములతో పరివేష్టితమైన, మరియు ఆటో మొబైల్ తో మాత్రమే అందుబాటులో ఉండే) ప్రపంచ వ్యాప్తంగా చిల్లర దుకాణాలను నిర్మించడానికి ఆదరణ పొందింది. తన కొత్త నమూనా ప్రభావంపై గ్రూన్ అసహాయతను వ్యక్త పరచాడు; అపరిమితంగా నిర్మింపబడిన "స్థలాన్ని వృధా చేసే పార్కింగ్ " మరియు శివారు ప్రాంతముల వ్యాప్తిని అతను నిందించాడు.
UK లో క్రిస్ప్ స్ట్రీట్ మార్కెట్ అనేది దుకాణము ముందర రోడ్డు నిర్మించబడిన మొదటి పాదచారుల కొనుగోలు ప్రాంతము. టబ్మన్ సెంటర్స్ యొక్క అల్ఫ్రెడ్ టబ్మన్ వంటి డెవలపర్లు ఈ భావనను మరింత విస్తృత పరచారు, న్యూజెర్సీ లోని మాల్ ఎట్ షార్ట్ హిల్స్ లో టెరాజో టైల్స్ తో, అంతర్గత నీటి బుగ్గ, అన్ని దుకాణములను కొనుగోలుదారుడు చుట్టి రావడానికి అనుగుణంగా రెండు అంతస్తులు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. టబ్మన్ తివాచిలు గరుకుదనాన్ని పెంచుతాయి అని, ఖాతాదారుల వేగాన్ని మందగిస్తాయని, కనుక వాటిని తొలగించాలని భావించేవాడు. గ్లాస్ పానెల్స్ ద్వారా కాంతి తీవ్రతను తగ్గించి, క్రమముగా విద్యుత్తు కాంతిని పెంచి, తద్వారా మధ్యాన్న సమయం ఇంకా చాలాసేపు ఉంది అనే భావన కలిగించుట ద్వారా కొనుగోలుదారులు ఆలస్యము చేయుటను ప్రోత్సహింపవచ్చు.
హోనోలులు, హవాయి లోని అల మోనా సెంటర్ ప్రస్తుతము ప్రపంచంలోకెల్లా అతి పెద్ద ఓపెన్-ఎయిర్ మాల్ మరియు 1957లో ఇది కట్టినప్పుడు రాష్ట్రాలలో కెల్లా ఇది అతిపెద్ద మాల్. ప్రస్తుతము ఇది దేశంలోని అతి పెద్ద మాల్ లలో పదహారవది.
ది అవుట్ లెట్స్ ఎట్ బెర్గెన్ టౌన్ సెంటర్ న్యూ జెర్సీ, లోని అతి పురాతన పరేవిష్టిత మాల్, మాస్టర్ ఆఫ్ సెర్మోనీస్ గా సేవలు చేస్తున్న డవే గర్రోవాయ్ హోస్ట్ ఆఫ్ "ది టుడే షో" చే పారమ్స్ లో 1957 నవంబరు 14న ప్రారంభించబడింది. ఈ మాల్, న్యూ యార్క్ సిటీకి కొంచెం బయట ఉన్నది, అలైడ్ స్టోర్స్ చే 1955లో ఆ మాల్ 100 దుకాణములు మరియు స్టెర్న్ దుకాణము మరియు రెండు ఇతర50000sqftabbr=on}} డిపార్ట్ మెంట్ దుకాణములతో సహా300000sqft|abbr=on}} 8600 పార్కింగ్ స్థలాలు ఉండే నమూనా పథకంగా రచించబడింది. అలైడ్ ఛైర్మన్ B. ఎర్ల్ పక్కేట్ బెర్గెన్ టౌన్ వద్ద గల ఔట్లెట్స్ ప్రతిపాదిత పది కేంద్రాలలో అతి పెద్దదని విశ్వాసంతో ప్రకటించాడు, ఇటువంటి కేంద్రాలను 25 నగరాలు మద్దతు తెల్పుతున్నాయని మరియు ఇటువంటి మాల్స్ 50 కన్నా ఎక్కువ దేశం మొత్తం మీద లేవని ప్రకటించాడు.
892000m2abbr=on}} మొత్తం నేల విస్తీర్ణంతో, చైనా, దాంగువన్లోని సౌత్ చైనా మాల్ ఎప్పటికీ అతిపెద్ద మాల్. |680000|m2|abbr=on}} మొత్తము నేల విస్తీర్ణంతో, బీజింగ్, చైనా లోని గోల్డెన్ రి సౌర్సేస్ మాల్ ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద షాపింగ్ మాల్. నవంబరు 1985లో ప్రారంభించబడిన ఫిలిప్పీన్స్ లోని SM సిటీ నార్త్ EDSA |460000|m2|abbr=on}} మొత్తం నేల విస్తీర్ణంతో ప్రపంచంలో మూడవ స్థానంలో ఉంది, మరియు మే 2006లో ప్రారంభించబడిన ఫిలిప్పీన్స్ లోని SM మాల్ ఆఫ్ ఆసియా |386000|m2|abbr=on}} మొత్తం నేల విస్తీర్ణంతో ప్రపంచంలో నాల్గవ స్థానంలో ఉంది.
గతంలో, 1986–2004 వరకు పరివేష్టిత పెద్ద షాపింగ్ మాల్స్ లో ఎడ్మొన్టన్, అల్బెర్ట, కెనడాలోని వెస్ట్ ఎడ్మొన్టన్ మాల్ ఉంది. ప్రస్తుతము ఇది ఐదవ అతి పెద్ద మాల్. పెద్ద మాల్స్ లో రెండు చైనాలో ఉన్నాయి, అవి సౌత్ చైనా మాల్ మరియు జిన్ యుయన్. మిడిల్ ఈస్ట్ లో కెల్లా పెద్ద మాల్ దుబాయ్ మాల్, ప్రస్తుతము ఇది ప్రపంచంలో ఏడవ స్థానంలో ఉంది. ప్రస్తుతము యూరోప్ లోని షాపింగ్ సెంటర్ లలో లిస్బోన్, పోర్తుగల్, లోని దోల్స్ వీటా తేజో చాలా పెద్దది, అయితే మెల్బౌర్న్ లోని చాడ్స్టన్ షాపింగ్ సెంటర్ ఆస్ట్రేలియాలోని వాటిలోకి పెద్దది.
ప్రపంచంలో అతి పెద్దదైన షాపింగ్ కాంప్లెక్స్ లో ఒకటి రెండు -మాల్ ల మహానగరము ఐన ప్లాజా ఎట్ కింగ్ ఆఫ్ పర్షియా మరియు ఫిలడెల్ఫియా శివారు ప్రాంతమునకు చెందిన కింగ్ ఆఫ్ పర్షియా, పెన్సిల్వేనోయా, సంయుక్త రాష్ట్రాలు యొక్క కోర్ట్ ఎట్ కింగ్ ఆఫ్ పర్షియా. ది కింగ్ ఆఫ్ ప్రష్యా మాల్ అనేది U.S.లో ఒక చదరపు అడుగుకు కొనుగోలు ఎక్కువగా ఉండే మాల్.
ప్రపంచములోనే ఎక్కువమంది సందర్శించే మరియు సంయుక్త రాష్ట్రాలలోనే అతి పెద్ద షాపింగ్ మాల్, మాల్ ఆఫ్ అమెరికా, బ్లూమింగ్టన్, మిన్నెసోటలోని ట్విన్ సిటీస్కి సమీపములో ఉంది. అయితే, చాలా ఆసియన్ మాల్స్ వారు తాము చాలా మంది సందర్శకులను కలిగి ఉన్నామని ప్రచారం చేస్తున్నారు, వారిలో మాల్ తమన్ అన్గ్గ్రేక్, కేలప గడింగ్ మాల్ మరియు ప్లుయిట్ విలేజ్, జకార్త-ఇండోనేసియా, బెర్జయ టైమ్స్ స్క్వర్ లోని మలేసియ లోని అన్నీ మరియు SM మేగామాల్ లోని ఫిలిప్పిన్స్ వంటివి ఉన్నాయి. బెంగుళూరు, భారత దేశములోని మంత్రి స్క్వేర్ దక్షిణ ఆసియా లోనే అతిపెద్ద మాల్.
చాలా సందర్భాలలో, ప్రాంతీయ మరియు సూపర్-ప్రాంతీయ మాల్స్ ఆఫీసు ప్రదేశము, నివాస స్థలము, అమ్యూజిమెంట్ పార్క్‌ మరియు మొదలైనవి కూడా కలిగి ఉండి పెద్దవైన సూపర్ నిర్మాణాలలో భాగాలై ఉన్నాయి. ఈ విధమైన పోకడ టర్కీలోని కేవహిర్ మాల్ వంటి అనేక సూపర్ మాల్స్ యొక్క నిర్మాణాలలో మరియు నమూనాలలో కనిపిస్తుంది. ఇంటర్ నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ షాపింగ్ సెంటర్స్' 1999 నిర్వచనాలు ఏ దేశంలోని షాపింగ్ సెంటర్స్ ను కూడా నియంత్రించలేదు, కానీ తరువాతి ఎడిషన్లు యూరోప్ కోసం ప్రత్యేక సెట్ తో, U.S. కొరకు ప్రత్యేకముగా తయారుచేయబడ్డాయి.
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలోని షాపింగ్ సెంటర్ల యొక్క అంతర్జాతీయ పాలనా సంస్థ ప్రకారం ప్రాంతీయ మాల్ అనేది, సంప్రదాయక షాపింగ్ మాల్ కన్నా ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో (15 మైళ్ళు) సేవలు అందించునట్లుగా నిర్మించిన షాపింగ్ మాల్ . అదేవిధంగా, ఇది కనీసం రెండు మూలాధార దుకాణములు మరియు అపరిమిత దుకాణాల సముదాయాలతో స్థూల ఒడంబడిక ప్రదేశం కలిగి, సాధారణంగా|800000|sqft|abbr=on}} అతి పెద్దదయినది.|400000|sqft|abbr=on}} విశాలమైన సేవా ప్రాంతము కలిగి ఉండటంతోపాటు, లాభదాయక సేవలను అందించుటకు వీలుగా ఈ మాల్స్ కు, ఎక్కువ విస్తీర్ణం గల హైఎర్-ఎండ్ దుకాణాలు కావాలి కానీ అవి రాయితీ డిపార్టుమెంటు దుకాణాలను కలిగి ఉన్నాయి. ప్రాంతీయ మాల్స్, విహార ప్రాంతాలలో యాత్రికులను ఆకర్షించే విధంగా ఉంటుంటాయి.
U.S. లోని ఇంటర్ నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ షాపింగ్ సెంటర్స్ ప్రకారం సూపర్ రీజినల్ మాల్ అనేది అది ఉన్న ప్రాంతంలో స్థూల ఒడంబడిక ప్రదేశం ఎక్కువగా|800000|sqft|abbr=on}} ఉండి, మూడు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మూలాధార దుకాణములు కలిగి, విస్తార వ్యాపారం, ఎక్కువ విభిన్నత, ఫాషన్ దుస్తులు, మరియు భారీ విస్తీర్ణంలో (25 మైళ్ళు) సేవలపై ఆధిపత్యము వహించే షాపింగ్ మాల్.
అవుట్ లెట్ మాల్ (లేదా అవుట్ లెట్ సెంటర్) అనేది ఒక విధమైన షాపింగ్ మాల్, దీనిలో ఉత్పత్తిదారులే నేరుగా తమ ఉత్పత్తులను తమ సొంత దుకాణాల ద్వారా ప్రజలకు అమ్ముతారు. అవుట్ లెట్ మాల్స్ లోని కొన్ని దుకాణాలలో వెనుకకి వచ్చిన వస్తువులు మరియు నిలిపివేయబడిన ఉత్పత్తులు అతి తక్కువ ధరలకే, వానిని నడుపుతున్న చిల్లర దుకాణదారులచే అమ్మబడుతూ ఉంటాయి. 1936 మొదలులో అవుట్ లెట్ స్టోర్స్ అనేవి కనుగొనబడ్డాయి, కానీ మొదటిసారిగా ఎక్కువ అంతస్తులున్న రీడింగ్, PA లోని వానిటీ ఫెయిర్ అనే అవుట్ లెట్ మాల్ 1974 వరకు ప్రారంభించబడలేదు. మెంఫిస్ సమీపంలోని లేక్లాండ్, TN లో 1979లో బెల్జ్ ఎంటర్ ప్రైజెస్ మొదటి పరివేష్టిత ఫ్యాక్టరీ యొక్క అవుట్ లెట్ మాల్ ని ప్రారంభించింది.
షాపింగ్ మాల్స్ యొక్క ఒక సాధారణ లక్షణము ఫుడ్ కోర్ట్: ఇది సాధారణంగా చుట్టుప్రక్కల కూర్చోవటానికి స్థలాన్ని కలిగి ఉండి, వివిధ రకములైన ఫాస్ట్ ఫుడ్ అమ్మేవారిని కలిగి ఉంటుంది.
1950 మధ్యలో షాపింగ్ మాల్ యొక్క ఆకృతి విక్టర్ గ్రుయన్ చే అభివృద్ధి చెందుతున్నప్పుడు, ప్రాజెక్ట్ యొక్క ఆర్థిక స్థిరత్వానికి, పెద్దవైన డిపార్టుమెంటు స్టోర్స్ యొక్క ఉనికి అవసరమైనది, మరియు రిటైల్ ట్రాఫిక్ రావడం వలన మాల్స్ లోని చిన్న దుకాణములను సందర్శించటానికి అవకాశం ఏర్పడింది. ఈ పెద్ద దుకాణములను మూలాధార దుకాణం లేదా అద్దె చెల్లించేవి అని పిలుస్తారు. మూలాధార దుకాణాలు సాధారణంగా వాటి అద్దెలను చాలా వరకు తగ్గించుతున్నాయి, మరియు మాల్ తెరిచే వరకు డబ్బును కూడా స్వీకరించుటను సమ్మతిస్తాయి. భౌతిక నిర్మాణంలో, మూలాధార దుకాణములు సాధారణంగా ఒకదాని నుంచి మరొకటి వీలైనంత ఎక్కువ దూరంలో ఉంటూ ఒక దుకాణము నుంచి మరొక దానికి వీలైనంత ఎక్కువ తాకిడి పెరిగేటట్లు ఉంటాయి.
తరచుగా, ప్రతి షాపింగ్ మాల్ లేదా షాపింగ్ సెంటర్ అదే ప్రాంతములో లేదా దానిని ఆనుకుని శాటిలైట్ భవనాలను కలిగి ఉండి, వాటిపై "స్టాండ్-అలోన్ స్టోర్స్" ఉంటాయి, ఐతే అవి చట్టబద్ధముగా కాంట్రాక్ట్ లేదా యాజమానిక కేంద్రీయ అనుసంధానాన్ని కలిగి ఉండవచ్చు లేదా కలిగి ఉండకపోవచ్చు. ఈ దుకాణములు దాదాపు తమ స్వంత పార్కింగ్ స్థలాలను కలిగి ఉంటాయి, లేదా ఆ మాల్స్ లేదా కేంద్రాలతో ఒకదానితో ఒకటి కలుపబడి ఉంటాయి. స్టాండ్-అలోన్ స్టోర్ యొక్క అస్తిత్వము, మాల్స్ డెవలపర్ పథకంపై ఆధారపడి ఉండవచ్చు, లేదా ఇతరుల అవకాశ చర్యల వలన రావొచ్చు, కానీ దృశ్యమానంగా- మాల్ లేదా షాపింగ్ సెంటర్ కేంద్రీయ సౌకర్యం – మరియు సాటిలైట్ బిల్డింగ్స్, పరిసర భవనాలు చట్టబద్ధంగా లేదా అధికారికంగా కలపబడని సందర్భములలో కూడా తరచుగా ఒకే "యూనిట్"గా అవగాహన చేసుకోనబడతాయి.
U.S లో ఎన్నో నూతన సౌకర్యాలు కల్పించటం వలన, రద్దీ తగ్గిపోవటం వలన మరియు అద్దె కారణంగా చాలా పాత మాల్స్ మూసివేయబడినవి. ఈ "డెడ్ మాల్స్" నూతన వ్యాపారాన్ని ఆకర్షించలేకపోతున్నాయి మరియు పునః ప్రారంభించటం లేదా నేలమట్టం చేసేవరకు చాలా సంవత్సరాల పాటు నిరుపయోగంగా ఉన్నాయి. వాస్తుశిల్పము మరియు నాగరిక నమూనాలకు కుతూహలం కలిగించే ఉదాహరణలుగా ఈ నిర్మాణాలు తరచుగా శోధించుటకు మరియు చాయాచిత్రములు తీయుటకు ప్రజలను ఆకర్షిస్తున్నాయి. మూసివేసిన మరియు మూసివేయబడుచున్న మాల్స్ యొక్క ఈ దృగ్విషయం Deadmalls.com చే వివరముగా పరిశీలించబడినది, ఇది చారిత్రక ఖాతాలతో పాటు అటువంటి ఎన్నో ఫోటోలను కలిగి ఉండేది. 1990 మధ్య కాలం వరకు పరివేష్టిత భవనాలతో మాల్స్ నిర్మించుట లేదా పాత కాలపు అవుట్ డోర్ మాల్స్ ను పరివేష్టిత మాల్స్ గా మార్చే పోకడ ఉండేది. అటువంటి మాల్స్ కు ఉష్ణోగ్రతను నియంత్రించే లాంటి అనుకూలతలు ఉన్నాయి. అప్పటి నుండి ఆ పోకడ మారిపోయి మరల ఓపెన్-ఎయిర్ మాల్స్ నిర్మించే ఫ్యాషన్ తిరిగి ప్రారంభమైనది. ఇంటర్ నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ షాపింగ్ సెంటర్స్ ప్రకారం సంయుక్త రాష్ట్రాలలో 2006 నుంచి ఒకేఒక పరివేష్టిత మాల్ నిర్మాణం జరిగింది.
షేర్మన్ ఓక్స్ గల్లెరియా వంటి కొన్ని పరివేష్టిత మాల్స్ ప్రారంభించబడినవి. దానికి తోడు కొన్ని మాల్స్, అవి ఒక ఖాళీ మూలాధార ప్రాంతాన్ని భర్తీచేసినపుడు, పూర్తి ఆధునిక బాహ్య నమూనాతో, మిగిలిన మాల్ భాగాన్ని లోపలనే వదిలేసి పాత మూలాధార భవనాన్ని ఆక్రమిస్తాయి, ఎటువంటివి అనగా టొరాన్సు, కాలిఫోర్నియా లోని డెల్ అమో ఫాషన్ సెంటర్ లాంటివి.
కెనడాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో, ఈ మధ్య కొత్త షాపింగ్ మాల్స్ ను నిర్మించటం చాలా అరుదుగా ఉంది. వాఘన్ మిల్స్ షాపింగ్ సెంటర్ 2004లో ప్రారంభించబడింది, మరియు క్రోస్సిరోన్ మిల్స్ 2009లో ప్రారంభించబడింది, ఈ రెండూ మాత్రమే 1992 నుండి కెనడాలో నిర్మించిన మాల్స్. అవుట్ డోర్ అవుట్ లెట్ మాల్ లు లేదా బిగ్ బాక్స్ షాపింగ్ ప్రాంతాలు ప్రస్తుతము అందరూ ఇష్టపడే పవర్ సెంటర్లుగా పిలవబడుతున్నాయి, కానీ సాంప్రదాయకమైన షాపింగ్ మాల్ కు, అవి వాతావరణము నుంచి రక్షించేవిగా ఉండాలని, అన్ని షాపులు ఒకే భవనములో ఉండాలని కోరుకునే వారి నుంచి ఇప్పటికీ గిరాకీ ఉంది. బహుళ అంతస్తుల షాపింగ్ మాల్స్ లోని పరివేష్టిత అంతర్గత అనుసంధానాలతోపాటు మాంట్రియల్ అండర్ గ్రౌండ్ సిటీలో పెరుగుదల (32 కిలోమీటర్ల త్రోవ), PATH సిస్టం ఆఫ్ టొరెంటో (|27|km|abbr=on|lk=on}} మార్గము ) మరియు ప్లస్ 15 సిస్టం ఆఫ్ కాల్గారి (|16|km|abbr=on}} పై మార్గము) కలిగి ఉన్నాయి.
ఇందులో మాల్ లోని వివిధ అంతస్తులను కలుపుతూ ఎలివేటర్ లు మరియు/లేదా ఎస్కలేటర్ల ద్వారా చేరుకోగలిగే పలు అంతస్తుల మీద టోకు వ్యాపారానికి కేటాయించబడిన స్థలం అమర్చబడింది. ఈ రకమైన మాల్ కు ఉన్న సవాలు ఏమిటంటే క్షితిజ సమాంతరంగా కదిలే షాపర్ల సహజ ప్రవృత్తిని అధిగమించి పైకి క్రిందకి తిరిగే లాగా వారిని ప్రోత్సహించటం. నిటారుగా ఉండే మాల్ అనే ఆలోచన మొట్టమొదట 1960ల చివరలో మార్షల్ ఫీల్డ్ & కో. యొక్క పూర్వ షాపింగ్ సెంటర్ అభివృద్ధి విభాగము అయిన, మాఫ్కో కంపెనీకి వచ్చింది. చికాగో, ఇల్లినాయిస్ లోని వాటర్ టవర్ ప్లేస్ ఆకాశ హర్మ్యం 1975లో అర్బన్ రిటైల్ ప్రాపర్టీస్ చే నిర్మించబడింది. ఇందులో ఒక హోటల్, విలాసవంతమైన ఇల్లు, మరియు కార్యాలయములు ఉంటాయి మరియు ఇది మాగ్నిఫిసెంట్ మైల్ పైన ఎదురుగా ఎనిమిది అంతస్తుల ప్రాంగణం-రీతిలో ఉన్న రిటైల్ మాల్ ను కలిగి ఉన్న ఒక పొడవైన గది వంటి ఆధారం పైన ఉంటుంది.
జనసాంద్రత ఎక్కువగా ఉన్న హాంగ్ కాంగ్ మరియు బ్యాంకాంగ్ వంటి చిన్న నగరములలో నిటారుగా ఉండే మాల్స్ సర్వసాధారణం. హాంగ్ కాంగ్ లోని టైమ్స్ స్క్వేర్ ఒక ప్రధాన ఉదాహరణ.
బయట వైపు నిర్మాణాన్ని భౌగోళిక స్థితి అడ్డుకున్నప్పుడు లేదా నిర్మాణం పైన చారిత్రిక భవనములు లేదా విశేషమైన పురావస్తు శాస్త్రం వంటి ఇతర నిర్బంధములు ఉన్న చోట ఒక నిలువెత్తు మాల్ నిర్మాణం కూడా జరుగవచ్చు. ష్రూస్ బరీ, UK లోని, డార్విన్ షాపింగ్ సెంటర్ మరియు దానికి సంబంధించిన మాల్స్ సమీపంలోని మది యుగపు కోట యొక్క పూర్వపు బయటి గోడల చుట్టూ, ఒక ఏటవాలు కొండకు ఒక వైపు నిర్మించబడ్డాయి; తత్ఫలితంగా ఆ షాపింగ్ సెంటర్ నిట్టనిలువుగా ఏడు అంతస్తులుగా – క్షితిజ సమాంతరంగా రెండు ప్రాంతములుగా విడదీయబడింది – ఇవి ఎలివేటర్లు, ఎస్కలేటర్లు మరియు నడవటానికి ఏర్పరచిన వంతెనలతో కలుపబడ్డాయి. ష్రూస్ బరీ యొక్క మాక్ డొనాల్డ్స్ రెస్టారెంట్ వంటి కొన్ని వ్యవస్థాపనలు తమ నిర్మాణములలో ఒక ప్రత్యేక విన్యాసములను ఇముడ్చుకున్నాయి. మధ్యయుగపు దుర్గపు నేల మాళిగలను కలిగి ఉండి - భూమట్టానికి అడుగున ఉండే భోజనపు గదులలో బాణపు చీలికలతో సంపూర్ణమైన - పలు మేజానైన్లతో నాలుగు అంతస్తులుగా విభజించబడినవి.
షాపింగ్ ఆస్తుల నిర్వహణా సంస్థ అనేది ప్రత్యేకంగా షాపింగ్ మాల్స్ ను సొంతముగా కలిగి ఉండి మరియు నిర్వహించే ఒక కంపెనీ. చాలా షాపింగ్ ఆస్తుల నిర్వహణా సంస్థలు కనీసము 20 మాల్స్ ను సొంతముగా కలిగి ఉంటాయి. కొన్ని సంస్థలు తమ మాల్స్ ఒకేవిధమైన పేరును కలిగి ఉండేటట్లు పేరు పెట్టటానికి ఒక పద్ధతిని ఉపయోగిస్తున్నాయి; ఉదాహరణకు, మిల్స్ కార్పోరేషన్ "మిల్స్" అనేదానిని తమ మాల్స్ పేర్లలో ఎక్కువగా పెడుతున్నారు మరియు ఫిలిప్పీన్స్ యొక్క SM ప్రైమ్ హోల్డింగ్స్ వీరు "SM" అనేదానిని తమ మాల్స్ పేర్లలో పెడుతున్నారు, అదేవిధంగా SM డిపార్టుమెంటు స్టోర్, SM అప్లైయన్సు సెంటర్, SM హైపెర్ మార్కెట్, SM సినిమా, మరియు SM సూపర్ మార్కెట్ వంటి మూలాధార దుకాణాలు. UK లో ది మాల్ ఫండ్ తను కొనిన ఏ సెంటర్ పేరునైనా వారి పింక్ -M లోగోను ఉపయోగించి ""ది మాల్ (లొకేషన్)""గా మారుస్తుంది; ఎప్సోం లోని ది అశ్లీ సెంటర్ వలె, ఒక మాల్ ను అమ్మినప్పుడు తిరిగి అవి తమ స్వంత పేరును, బ్రాండును పొందుతాయి.
యునైటెడ్ కింగ్డమ్ లోని చాలా కొత్త పట్టణములలో లివింగ్ స్టన్, కంబర్నాల్డ్, గ్లేన్రోతేస్, ఈస్ట్ కిల్బ్రిడ్, మిల్టన్ కేయ్న్స్, వాషింగ్టన్, కవెంత్రీ, న్యూటోన్ అక్లిఫ్ఫ్, పీటర్లీ మరియు తెల్ఫోర్డ్ లు ఉన్నాయి – ఇవి సంప్రదాయక పట్టణ కేంద్ర పద్ధతితో మిళితం కావు, కానీ షాపింగ్ సెంటర్ కి బదులుగా అభివృద్ధి చెందుతున్నాయి. పట్టణాలు మరియు నగరాలలో స్థాపించబడి అభివృద్ధి చెందుతున్న షాపింగ్ సెంటర్ల వలె కాకుండా, ఇవిగ్రంథాలయాలు, పబ్బులు మరియు సామాజిక కేంద్రాల వంటి అనేక జనసంబంధ కార్యక్రమాలు మరియు ఇతర సామాజిక సౌకర్యాలను కలిగి ఉంటాయి. ఈ పట్టణాలు పెద్దవయ్యే కొద్ది, ప్రభావవంతంగా పట్టణ కేంద్రాలను పెద్దవి చేయటం ద్వారా ఈ కేంద్రాల చుట్టూ సాధారణంగా ఇతర సౌకర్యాలు కూడా అభివృద్ధి చెందుతున్నవి.
సాంప్రదాయక ప్రధాన బజారులను తొలగించుచున్నవి అనే వివాదాస్పద అంశం మాల్స్ పై ఉంది. తరచుగా ఇబ్బందిపడు తక్కువ పార్కింగ్, నిర్వహణా లేమి, మరియు తక్కువగా ఉన్న పోలీసు బందోబస్తులు గల CBDలు లేదా డౌన్ టౌన్ల కన్నా విశాలమైన పార్కింగ్ గ్యారేజీలు, వినోదాత్మక పరిసరాలు, మరియు ప్రైవేటు సెక్యూరిటీ గార్డ్లు గల మాల్స్ ను చాలామంది వినియోగదారులు ఇష్టపడుతున్నారు.
దీనికి ప్రతిగా, కొన్ని ప్రాంతాలలో, ముఖ్యంగా కాలిఫోర్నియాలో, వినియోగదారులు ఎవరైతే దుకాణాలకు వచ్చి తిని మరియు ప్రైవేటు యాజమాన్యంలో సరిహద్దుల మధ్య చురుకుగా తిరిగే వారిని ఆకర్షించేందుకు వాక్ స్వాతంత్ర్య హక్కును విస్తరించింది. ప్రూనేయార్డ్ షాపింగ్ సెంటర్ v. రాబిన్స్ ను చూడండి.