hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
తమిళనాడు దేవాలయాల జాబితా
తమిళనాడు లో ఎన్నో ప్రముఖ హిందూ దేవాలయాలు ఉన్నాయి. ఈ రాష్ట్రాన్ని దేవాలయాల భూమిగా పిలుస్తారు. దాదాపుగా 33,000 ప్రాచీన దేవాలయాలు ఉన్నాయి ఇక్కడ. అవన్నీ 800 నుంచీ 3500 ఏళ్ళ కన్నా ముందువిగా గుర్తించబడ్డాయి. ఈ రాష్ట్రంలో ఎక్కువగా హిందూ దేవాలయాలే ఉన్నాయి. అద్భుతమైన శిల్ప వైచిత్రి,  వైవిధ్యమైన నిర్మాణం ఈ  ఆలయాల ప్రత్యేకత. వీటిలో లభ్యమయ్యే శాసనాల ద్వారా ప్రాచీన సంస్కృతీ, సంప్రదాయాలు తెలుసుకోవచ్చు. ఇక్కడ లభ్యమయ్యే శాసనాలు దాదాపు 3,000 ఏళ్ళకు పూర్వానికి చెందినవి  కూడా ఉన్నాయి. తమిళనాడు సాంస్కృతిక చిహ్నాలుగా ఈ దేవాలయాలు వెలుగొందుతున్నాయి.
ఈ రాష్ట్రం దేవాలయ కోనేర్లకు కూడా చాలా ప్రసిద్ధం. ఇక్కడ దాదాపు 1,586 ఆలయాల్లో 2,359 కోనేర్లు ఉన్నాయి. వీటిలో శిథిలమైన  దాదాపు 1,086 కోనేర్లను పునరుర్ధరించేందుకు తమిళనాడు ప్రభుత్వం సంకల్పించింది.
తమిళనాడులోని దేవాలయాలను ఇలా వర్గీకరించవచ్చు:
గుడిలోని ప్రధాన దైవం ఆధారంగా జాబితా:
చెన్నైలోని  కుంద్రతుర్ ప్రాంతంలోనూ, చుట్టుపక్కలా నవగ్రహాలయాలు  ఉన్నాయి.
జయమాల
జయమాల ఒక కన్నడ సినిమానటి. ఈమె జన్మించింది దక్షిణ కన్నడ జిల్లా అయినా పెరిగింది చిక్కమగళూరు జిల్లాలో. ఈమె "కాస్ దాయె కండన" అనే తుళు చిత్రంతో సినీరంగ ప్రవేశం చేసింది. ఈమె కొన్ని కన్నడ చిత్రాలను కూడా నిర్మించింది. ఈమె కన్నడ చిత్రాలతో పాటు కొన్ని తెలుగు, తమిళ చిత్రాలలో నటించింది.
ఈమె 1959, ఫిబ్రవరి 28న దక్షిణ కన్నడ జిల్లాలో జన్మించింది. ఈమె తండ్రి ఓమయ్య ఒక సాధారణ రైతు. తల్లి కమలమ్మ గృహిణి. ఈమెకు 6గురు సోదరీమణులు, ఒక సోదరుడు ఉన్నారు. బ్రతుకుతెరువు కోసం ఈమె కుటుంబం 1963లో చిక్కమగళూరు జిల్లాకు వలసవెళ్ళింది. జయమాల మొదట కన్నడ నటుడు టైగర్ ప్రభాకర్‌ను వివాహం చేసుకుంది. తరువాత అతనికి విడాకులు ఇచ్చి కన్నడ సినిమా రంగానికి చెందిన కెమెరామాన్ హెచ్.ఎం.రామచంద్రను పెళ్ళి చేసుకుంది. ఈమెకు సౌందర్య అనే కుమార్తె ఉంది. ఈమె కర్ణాటకలోని గ్రామీణ స్త్రీల పునరావాసము అనే అంశంపై పరిశోధనలు చేసి సిద్ధాంతవ్యాసం వ్రాసి బెంగళూరు విశ్వవిద్యాలయం నుండి 2008లో ఎ.పి.జె.అబ్దుల్ కలాం చేతుల మీదుగా డాక్టరేట్ పట్టాను తీసుకుంది. ఆ విధంగా భారతీయ సినీ పరిశ్రమలో థీసిస్ వ్రాసి డాక్టరేట్‌ను స్వీకరించిన ఏకైక నటిగా పేరుగడించింది.
ఈమె 1980వ దశకంలో అనేక కన్నడ, తుళు, తమిళ, తెలుగు, హిందీ భాషల సినిమాలలో నటించింది. ఈమె రాజకుమార్, విష్ణువర్ధన్, అంబరీష్, లోకేష్, శంకర్ నాగ్, అనంతనాగ్, శివరాజకుమార్, రాఘవేంద్ర రాజకుమార్, టైగర్ ప్రభాకర్ వంటి సుప్రసిద్ధ కన్నడ హీరోల సరసన నటించింది. ఈమె నిర్మించిన తాయి సాహిబా అనే కన్నడ సినిమాకు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం- స్పెషల్ జ్యూరీ అవార్డు లభించింది. ఈమె నిర్మించిన మరొక కన్నడ చిత్రం తుత్తూరి అనే బాలల చిత్రానికి కూడా జాతీయ స్థాయి, రాష్ట్రస్థాయి అవార్డులు లభించాయి. ఈమె కర్ణాటక ఫిలిం ఛాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్ (KFCC)కి కోశాధికారిణిగా, అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసింది.
సంబరం
సంబరం 2003 లో దశరథ్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన ప్రేమకథా చిత్రం. నితిన్, నిఖిత ఇందులో ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. దర్శకుడు తేజ తన స్వంత నిర్మాణ సంస్థ చిత్రం మూవీస్ బ్యానర్ పై నిర్మించగా ఆర్. పి. పట్నాయక్ సంగీతాన్నించాడు. బాల్య స్నేహితులు మరియు కుటుంబ స్నేహితులైన నాయకా నాయికలు తమ ప్రేమను ఎలా గెలిపించుకున్నారనేది కథాంశం.
కొండపల్లి దశరథ్
కొండపల్లి దశరథ్ కుమార్ ఒక ప్రముఖ సినీ దర్శకుడు, రచయిత. సంబరం, సంతోషం, మిస్టర్ పర్‌ఫెక్ట్ అతను దర్శకత్వం వహించిన కొన్ని సినిమాలు.
దశరథ్ నవంబరు 30, 1971 న ఖమ్మం లోని ఒక తెలుగు బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. 2005 లో శేష సౌమ్యతో అతని వివాహం జరిగింది. వారికి కార్తీక అనే కూతురు ఉంది.
సినిమాల్లోకి రాక మునుపు దశరథ్ ప్రముఖ రచయిత యండమూరి వీరేంద్రనాథ్తో కలిసి టీవీ సీరియళ్ళకు సంభాషణలు రాసేవాడు. దూరదర్శన్ లో ప్రసారమైన "వెన్నెల్లో ఆడపిల్ల" అనే ధారావాహిక మంచి ఆదరణ పొందింది. వీరశంకర్, తేజ, వై.వి.యస్.చౌదరి లాంటి దర్శకులతో సుమారు పదేళ్ళ పాటు పనిచేశాడు. వీరశంకర్ తో హలో ఐ లవ్ యూ, వైవీయస్ చౌదరితో యువరాజు, తేజతో చిత్రం, నువ్వు నేను, ఫ్యామిలీ సర్కస్ లాంటి సినిమాలకు పనిచేశాడు.
2002 లో నాగార్జున కథానాయకుడిగా వచ్చిన సంతోషం సినిమాతో దర్శకుడిగా పేరు తెచ్చుకున్నాడు.
మినరల్
మినరల్ (Mineral) అనేది సహజంగా సంభవించే రసాయన సమ్మేళనం. చాలా తరచుగా, ఇవి స్ఫటిక సంబంధమైనవి మరియు మూలంలో అజీవజన్యమైనవి. మినరల్ అనేది రాక్ (బండ) నుంచి భిన్నమైనది, ఇది మినరల్స్ లేదా నాన్-మినరల్స్ యొక్క సమూహమై ఉండవచ్చు మరియు ఒక నిర్దిష్ట రసాయన కూర్పు కలిగి ఉండదు.
పూనమ్ కౌర్
పూనమ్ కౌర్ తెలుగు సినిమా నటి మరియు మోడల్. తమిళ, మలయాళం చిత్రాలలో కూడా నటించంది.
పూనమ్, సరబ్-జిత్ సింగ్ (పంజాబీ) సుఖ్-ప్రీత్ (నిజామాబాద్) దంపతులకు హైదరాబాదులో జన్మించింది. హైదారాబాద్ పబ్లిక్ స్కూలులో చదివిన పూనమ్, ఆ తరువాత ఢిల్లీలోని నేషనల్ ఇన్సిట్యూట్ ఆఫ్ ఫ్యాషన్ టెక్నాలజీలో తన ఫ్యాషన్ డిజైనింగ్ కోర్సు పూర్తిచేసింది.
2005లో మిస్ ఆంధ్రా టైటిల్ గెలుచుకున్న పూనమ్, ఎస్వీ కృష్ణారెడ్డి దర్శకత్వంలో వచ్చిన మాయాజాలం తో తెలుగు సినిమారంగంలోకి ప్రవేశించింది. అటుతరువాత ఒక విచిత్రం, నిక్కి అండ్ నీరజ్ మొదలైన చిత్రాలలో నటించింది.
అమృతేశ్వర దేవాలయం, అమృత్ పుర
అమృతేశ్వర దేవాలయం () కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని చిక్కమగళూరు జిల్లా చిక్కమగళూరు  పట్టణానికి దగ్గర్లో  ఉన్న అమృత్‌పుర గ్రామంలో ఉంది. హస్సన్ నుంచి 110 కిలోమీటర్లు, శివమొగ్గ నుంచి  35 కిలోమీటర్ల దూరంలో 206వ జాతీయ రహదారిలో ఉంది. ఈ గ్రామంలో ఉన్న అమృతేశ్వరాలయం చాలా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ దేవాలయాన్ని క్రీ.శ. 1196వ సంవత్సరంలో  నిర్మించారు. హొయసల రాజు వీర బళ్ళాల II కాలంలో ఆయన సైన్యాధ్యక్షుడైన అమృతేశ్వర దండనాయకుడు నిర్మించారు.
ఈ దేవాలయానికి విశాలమైన ముఖమంటపం ఉంది. ఈ ఆలయాన్ని హొయసల సామ్రాజ్య నిర్మాణ శైలి ప్రకారం నిర్మించారు. ఈ ఆలయానికి సహజమైన ప్రహారీ గోడ ఉంటుంది. అది కూడా సమానమైన జాగాతో వృత్తాకారంలో ఉండటం విశేషం. ఈ గుడికి ఎకకుటా డిజైన్ లో ఒక విమాన గోపురం ఉంది. అలాగే ఒక మూసిన మంటపం ఉంది. అది ముఖ మంటపాన్నీ, గర్భగుడినీ కలిపే విధంగా ఆ రెండిటి మధ్య నిర్మించారు.
మధ్య పరిమాణ హొయసల శైలి ఆలయం ఇది. హొయసల వాస్తు నిర్మాణ శైలిలో నిర్మించిన ఈ గుడి అదే శైలిలో నిర్మించిన బెలవదిలోని వీర నారాయణ ఆలయంతో పోలి ఉంటుంది. వీరనారాయణ గుడిలోలానే మంటప నిర్మాణం ఉంటుంది. ఈ ఆలయంలో ముఖ మంటపం 29బేయల పొడువు, మూసిన మంటపం 9 బేయలు ఉంటుంది. ఈ మంటపంలో నుంచి దక్షిణం వైపు ఉన్న మరో గర్భాలయంలోకి వెళ్ళవచ్చు. గర్భాలయం చతురస్రాకారంలో  అచ్చం గోపురం ఆకారంలో ఉంటుంది. గర్భాలయ గోపురం పైన కీర్తిముఖాలను చెక్కారు. మూసిన మంటపాన్నీ, గర్భగుడినీ కలిపే సుకనాసీ మంటపం పైన హొయసల సామ్రాజ్య చిహ్నమైన సింహం చెక్కబడి ఉంది.
సింధునదీ జలాల ఒప్పందం
సింధు నదీజలాల ఒప్పందం అన్నది ప్రపంచ బ్యాంకు (అప్పట్లో అంతర్జాతీయ అభివృద్ధి, పునర్నిర్మాణ బ్యాంకు) మధ్యవర్తిత్వంతో భారత దేశం, పాకిస్తాన్ ల నడుమ ఏర్పడ్డ నీటి పంపిణీ ఒప్పందం. ఈ ఒప్పందంపై 1960 సెప్టెంబరు 19న అప్పటి భారత ప్రధాని జవహర్ లాల్ నెహ్రూ, పాకిస్తాన్ అధ్యక్షుడు ఆయుబ్ ఖాన్ లు సంతకం చేశారు. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం తూర్పు నదులు మూడు - బియాస్, రావి, సట్లెజ్ లపై భారతదేశానికి, మూడు పశ్చిమ నదులు - సింధు, చీనాబ్, ఝీలంలపై పాకిస్తాన్‌కూ నియంత్రణ ఉంటుంది. జలాలు ఎలా పంచుకోవాలన్న విషయం ఈ సందర్భంలో మరింత  వివాదాస్పదం. పాకిస్తాన్ నదులు భారతదేశంలో మొదట ప్రవహిస్తూండడంతో ఒప్పందం భారతదేశాన్ని నీటిని సాగు, రవాణా, విద్యుత్ ఉత్పత్తి  అవసరాలకు వినియోగించుకోమంటూనే నదులపై భారతీయ నిర్మాణాలు చేయదగ్గవి, చేయరానివేమిటో నిర్ధారించింది. సింధునదీ  పరీవాహక ప్రాంతపు నదుల జన్మస్థానం భారత దేశం కావడంతో  భారతదేశం పాకిస్తాన్‌లో కరువు, కాటకాలు  సృష్టించగలదనీ, ప్రత్యేకించి  యుద్ధ సమయంలో చేస్తుందనీ పాకిస్తాన్‌కు ఉన్న భయాల వల్ల ఈ ఒప్పందం ఏర్పడింది. 1960లో ఒప్పందం అమలులోకి వచ్చిన నాటి నుంచి, భారత దేశం, పాకిస్తాన్లు జలాల గురించి యుద్ధంలోకి వెళ్ళలేదు. అనేక విభేదాలు, వివాదాలు ఒప్పందం పరిధిలోని న్యాయపరమైన పద్ధతుల్లోనే పరిష్కరించుకున్నారు. నిపుణులు కొన్ని సాంకేతిక నిర్దేశాలను నవీకరించి, వాతావరణ మార్పులకు అనుగుణంగా ఒప్పందపు పరిధిని విస్తరించాలనడం ఎలావున్నా, ప్రస్తుతం ప్రపంచంలోనే ఈ ఒప్పందం అత్యంత విజయవంతమైన నీటి పంపకం ఒప్పందంగా పేరొందింది. ఒప్పందపు నిబంధనలకు అనుగుణంగా భారతదేశం మొత్తం సింధు నదీ జలాల్లో 20% మాత్రమే ఉపయోగించుకోగలుగుతుంది.
సింధు నదీ వ్యవస్థలో మూడు పశ్చిమ నదులు - సింధు, ఝీలం, చీనాబ్, మూడు తూర్పు నదులు సట్లెజ్, బియాస్, రావి ఉన్నాయి. ఒప్పందంలోని 5.1 ఆర్టికల్, సింధు నదిలో తూర్పు ఒడ్డు నుంచి కలిసిపోయే రావి, బియాస్, సట్లెజ్, ఝీలం, చీనాబ్ ల పంపిణీ The treaty, under Article 5.1, envisages the sharing of waters of the rivers Ravi, Beas, Sutlej, Jhelum and Chenab which join the Indus River on its left bank (eastern side) in Pakistan. According to this treaty, Ravi, Beas and Sutlej, which constitute the eastern rivers, are allocated for exclusive use by India before they enter Pakistan. However, a transition period of 10 years was permitted in which India was bound to supply water to Pakistan from these rivers until Pakistan was able to build the canal system for utilization of waters of Jhelum, Chenab and the Indus itself, allocated to it under the treaty. Similarly, Pakistan has exclusive use of the western rivers Jhelum, Chenab and Indus. Pakistan also received one-time financial compensation for the loss of water from the eastern rivers. Since March 31, 1970, after the 10-year moratorium, India has secured full rights for use of the waters of the three rivers allocated to it. The treaty resulted in partitioning of the rivers rather than sharing of their waters.
కొండపేట కమాల్
కొండపేట కమాల్ సుప్రసిద్ధ రంగస్థల నటుడు. ఇతడు వైఎస్ఆర్ జిల్లా కొండపేట వాస్తవ్యుడు. చిన్నతనంలో తురిమెల్ల నాటక కంపెనీలో చేరి కృష్ణుడు, కనకసేనుడు, ప్రహ్లాదుడు మొదలైన పాత్రలను ధరించాడు. ఇతడు డి.వి.నరసింహారావు శిక్షణలో సత్యభామ పాత్రకు కొత్తగా రూపురేఖలు దిద్దుకున్నాడు. ఇతడు "రాయలసీమ స్థానం"గా పేరుగడించాడు. తాడిపత్రిలో స్థానం నరసింహారావు ఎదుట సత్యభామ వేషాన్ని ధరించి అతడి ప్రశంసలను అందుకున్నాడు. ఇంకా ఇతడు చిత్రాంగి, చింతామణి పాత్రలలో రాణించాడు.
ఆగ్రోపీడియా
ఆగ్రోపీడియా (Agropedia) అనేది భారతదేశంలో వ్యవసాయరంగానికి సంబంధించిన సమాచారం కొరకు ఉన్న ఒక ఆన్‌లైన్ విజ్ఞాన భాండాగారం. ఇది సార్వత్రిక మెటా నమూనాలు మరియు బహుళ భాషలలో సహకార రీతిలో నిర్మితమైన తగిన ఇంటర్ఫేస్లతో వివిధ వినియోగదారుల కొరకు స్థానికీకరించిన అంశాలను కలిగివున్నది. ఇది ఒక "వ్యవసాయ వికీపీడియా" గా రూపొందించిన జాతీయ పోర్టల్, పంటల సమాచారంతో రైతులను బలోపేతం చేయాలనే లక్ష్యంతో, వివిధ పంటలపై వ్యవసాయ సమాచారం యొక్క విస్తృత ఆతిథ్యం ఇస్తుంది. భారత ప్రభుత్వ మద్దతుతో మరియు ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ (ICAR) యొక్క నేషనల్ అగ్రికల్చరల్ ఇన్నోవేషన్ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా ప్రపంచ బ్యాంకు స్పాన్సర్ తో ఈ ఓపెన్ యాక్సెస్ ఆన్లైన్ రీసోర్స్ ప్రాజెక్ట్ 12 జనవరి 2009 న ప్రారంభమైంది. క్రమంగా ఇది వివిధ పంటలపై శాస్త్రవేత్తల నుండి వారం వారం హెచ్చరికలను ఉపయోగించే లక్ష్యంతో భారతదేశం అంతటా రైతులకు టెక్స్ట్ సందేశాలను పంపుతుంది.
సంఝీ
సంఝీ అనే పండుగను పెళ్ళి కాని ఆడపిల్లలు నవరాత్రుల సమయంలో జరుపుకుంటారు. రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్, ఉత్తరప్రదేశ్, పంజాబ్,  హర్యానా రాష్ట్రాల్లోని గ్రామాల్లో ఎక్కువగా ఈ పండుగను  జరుపుకుంటారు.
ఆవు పేడను అమ్మవారి రూపంలో తయారు చేసి గోడకు అతికించి, ఆ బొమ్మలకు పూజ చేస్తారు. ఆ రూపాలనే సంఝీ అమ్మవారిగా భావిస్తారు. కొన్ని ప్రదేశాల్లో నక్షత్రాలు, సూర్యుడు, చంద్రుడు రూపాల్లో  కూడా  తయారు చేస్తారు. వీటికి వివిధ రకాల రంగులు కూడా వేస్తారు.  స్థానిక కుమ్మరులు అమ్మవారి చేతులు, కాళ్ళు, ముఖం, ఆభరణాలు, ఆయుధాలు కూడా తయారు చేస్తారు. ఈ అలంకరణలతో అమ్మవారి విగ్రహం మరింత ఆకర్షణీయంగా, అందంగా తయారవుతుంది. కొందరు తాహతు కొద్దీ బంగారం, వెండి, ఇతర లోహాలతో అలంకారాలు కూడా చేస్తూంటారు.
నవరాత్రుల  మొదటిరోజున  అమ్మవారి విగ్రహాన్ని తయారు చేస్తారు. ఈ  తొమ్మిది  రోజుల్లోనూ  ప్రతీ సాయంత్రం  చుట్టుపక్కల ఆడవారు  వచ్చి పూజలు చేస్తారు. పెళ్ళికాని  ఆడపిల్లలు అమ్మవారికి పూజలు చేసి, పాటలు పాడి, హారతులిస్తారు. ఈ పూజలోని ముఖ్యభాగం ఆడవారు పాడే పాటలు, భజనలే. ఇలా పూజ చేస్తే మంచి భర్త లభిస్తాడని  వారి నమ్మకం.  చుట్టుపక్కల  ఉండే పెద్ద ముత్తైదువలు  ఈ ప్రకారంగా పెళ్ళి కాని ఆడపిల్లల  చేత దగ్గరుండి పూజ చేయిస్తుంటారు. మొత్తంగా  ఇది  ఆడవారి  పేరంటమే.  ఇలా సంఝీ  అమ్మవారిని  తమ  ఇంటి  గోడలపై ప్రతిష్టించుకుని,  తొమ్మిది రాత్రులూ పూజిస్తే తమకు అంతా  శుభమే జరుగుతుందని వారు నమ్ముతుంటారు.  తమ  పిల్లలకు  మంచి పెళ్ళి  జరగాలని  కూడా  ఈ పూజ  చేస్తుంటారు  కొంతమంది.  దసరా రోజున  అమ్మవారి విగ్రహాన్ని  ఊరేగించి, నిమజ్జనం  చేస్తారు. నిమజ్జనంతో  సంఝీ పండుగ ముగుస్తుంది. ప్రతీరోజూ రకరకాల వంటకాలు చేసి అమ్మవారికి నైవేద్యంగా పెడుతుంటారు ఆడపిల్లలు.
శ్రీకృష్ణుడు తిరిగిన నందవ్రజంలో సంఝీ మాతకు మందిరం ఉంది. ఈ సంఝీ డిజైన్లలో రాధా కృష్ణుల లీలలు చిత్రిస్తూ ఉంటారు. ఈ సంఝీ  పూజలకు  శ్రీకృష్ణుని లీలలకు  చాలా దగ్గరి సంబంధం  ఉంది. వైష్ణవ వేదాంతంలో  ఈ సంఝీ పూజలకు మూలాలు  ఉన్నాయి. ఒక కథనం ప్రకారం ఈ సంఝీ పూజలను రాధాదేవి శ్రీకృష్ణుని కోసం చేసిందట. జానపద కథల్లో మరో విధంగా ఉంది. దాని ప్రకారం కృష్ణుడే రాధను ఆనందపరిచేందుకు ఆమె బొమ్మని పూలతో వేసేవాడట.
నాగరాజులు
మహాభారత యుద్ధకాలము మొదలు దాదాపు మౌర్యులు కాలము వరకు అనగా (270 B C) వరకు ఆంధ్రదేశమున నాగులు,యక్షులు, దానవులు మున్నగు తెగలవారు నివసించేవారు. నాగరాజులు ఆంధ్రదేశమునే గాక, భారతదేశమునంతటను నివసించి పాలించిన దృష్టాంతరములు కలవు. ఆర్యులు మనదేశమునకు వచ్చి మందరగిరి ప్రాంత మధన కార్యమును సాగించినప్పుడే వాసుకియను నాగరాజు సాయపడి యుండెను. ఆదిశేషుడు, తక్షకుడు మొదలగువారీ వంశీయులే.
జనమేజయుడు ఇంద్రప్రస్తపురి నుండి పాలించుచు నాగులపై దండయాత్ర సలిపెను. అహిఛ్చత్రము, నాగపూరు, పద్మావతీనగరము మొదలగు ఉత్తరదేశప్రాంతమునుండి దక్షిణదేశప్రాంతమునకు వలసివచ్చిరేమోనని తెలియుచున్నది. తర్వాత వీరికి భోగవతీపురము(బస్తరు) వనవాసి (మైసూరులోనిది) నివాసము లేర్పడి, అచట రాజ్యాధికారము పొదినట్లు చెప్పవచ్చును. వీరు వింధ్యవాసినీ దేవత భక్తులని శాసనములలో చెప్పబడుచున్నది. అందుచే వీరు మొదట వింధ్య పర్వతము వారని తెలియుచున్నది.ఆంధ్ర దేశమున ఉండిన యక్షులు జైనమతావలంబులు కాగా, వీరు బౌద్ధమతావలంబులు. ఇది అశోకుడు పూర్వమై యుండును.నాగరాజొకడు అమరావతి లో ఒక బౌద్ధ స్థూపమును నిర్మించెను.తెలంగాణ లోను, కృష్ణకు దక్షిణమునున్న పలు గ్రామములందు నాగులు నివసించి, తర్వాత నాశనమై కొందరు వలసకుపోయినట్లు అచ్చటి కొన్ని గ్రామముల పేర్లవల్ల తెలియుచున్నది. ఉదాహరణకి:ఇమకను ఆంధ్రలో గల నాగసముద్రము, నాగవరం, నాగులవరం, సర్పవరం, నాగూరు మొదలగు గ్రామములు ఆంధ్రలోను, కర్ణాటక ప్రాంతమందును ఉన్నందువలన నాగుల ఉనికిని తెలుపుచున్నవి.
ఆంధ్రజాతి, మహాభాగవతము ప్రకారము బలియను క్షత్రియ వంశీకులై ఉమ్ందీ వింధ్య ప్రాంతమునుండి కారణాంతరములచే దిగువకు వలసవచ్చిన కొలదిన మొదాట నాగులతో యుద్ధములొనర్చి వారిలో కొందరిని పారద్రోలిరి, తెనుగు దేశమున స్థిరపడి, నాగులతో సంబంధ బాంధవ్యాలు ఏర్పరుచుకొనిరి వారి రాజ్యమును పైఠాను, ధాన్యకటకము లందు స్థాపించు కొనినట్లు భావింపవచ్చును.
నాగులలో సూతనాగులను శాఖీయులు కోందరులోబడిపోయి శాతకర్ణి రాజులవద్ద సామంతులుగా మెలగుచువచ్చిరి. శివస్కంద నాగ శాతక చివరి శాతవాహన రాజువద్ద శాతవాహన రాష్ట్ర ప్రతినిధి పాలకుడుగా నుండెను. ఈ వంశములో హారీతిపుత్ర విహ్నుకుద చూతుకులానంద శాతకర్ణి, ఈతని కుమారుడు ధేనుసేన, కుమార్తె నాగ మూలానిక వీరందరు 3 వ శాతాబ్దిని వనవాసిలో (మైసూరు ప్రాంతం) పాలకులుగా వసించిరి.
ఆంధ్ర దేశమున ఇట్లు నాగులు ఆంధ్రులలో లీనమగుచున్న కాలముననే మధుర దేశములోని పద్మావతీ ప్రాంతమున వారి రాజ్యములు వృద్ధిఅయినవి.అచట భీమనాగ, స్క్మదనాగ, బృహస్పతినాగ, దేవనాగ, విభునాగ, వ్యాఘ్రనాగ, గణపతినాగ, అను వారి నాణెములు ఈ ప్రాంతములలో దొరికినవి.వీరిలో భావనాగ, గణపతినాగ, భావసేనులు గుప్త రాజుల సామంతులుగా నున్నట్లు కనబడుచున్నది. ధారావర్షుడను నాగరాజు కులోత్తుంగచోడ చక్రవర్తి సామంతుదుగా నుండెను.ఈ బస్తరు ఇంద్రావతీ నదికిరుప్రక్కలా నున్నది.క్రీ.శ.1065 సం.నాటికి ఈ నాగరాజులలో మధురాంతకదేవుడు, సోమేశ్వరదేవుడు అనువారు ప్రత్యర్ధులుగా ఉండిరి. వీరిదేశములో కొంతభాగము గోండుభాష ఉన్నది.
అక్కినేని నాగేశ్వర రావు నాటక కళాపరిషత్ - 2016
యువకళావాహిని గత 22 సంవత్సరాలుగా డా. అక్కినేని నాగేశ్వర రావు నాటక కళాపరిషత్ పేరిట ప్రతి సంవత్సరం రాష్ట్రస్థాయి నాటిక పోటీలలను నిర్వహిస్తుంది. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు గారి జయంతిని పుర్కరించుకొని హైదరాబాద్ లోని రవీంద్రభారతిలో ఈ పోటీలు జరుగుతాయి. దానిలో భాగంగా 2016వ సంవత్సరపు 22వ ఉభయ తెలుగు రాష్ట్రస్థాయి నాటిక పోటీలలను రవీంద్రభారతి వేదికగా, 2016, సెప్టెంబరు 18,19 తేదీలలో నిర్వహించారు.19వ తేదీన ముగింపు సభ, బహుమతి ప్రదానోత్సవం జరిగింది.
శంకర్ మెల్కోటే
మేల్కోటే గా ప్రసిద్ధి చెందిన శంకర్ మెల్కోటే ఒక సినీ నటుడు. ఎక్కువగా హాస్య పాత్రలు, సహాయ పాత్రలలో నటిస్తుంటాడు. ఈయన ఉషాకిరణ్ మూవీస్ వారి తొలిచిత్రమైన శ్రీవారికి ప్రేమలేఖతో చిత్రరంగానికి పరిచయమయ్యాడు. సుమారు 180 కి పైగా సినిమాల్లో నటించాడు. హైదరాబాదులోని ఓ మార్కెటింగ్ కంపెనీకి సీఈవో అయిన మెల్కోటేకి మొదట్లో సినిమాల్లో నటించడం కేవలం హాబీగానే ఉండేది. ఆయన పనిచేసే గ్రూపుకు చెందిన ఉషాకిరణ్ మూవీస్ చిత్రాల్లోనే నటించే వాడు. క్రమంగా వేరే సినిమాల్లో కూడా నటించడం మొదలుపెట్టాడు.
ఆయన కాలేజీ రోజుల్లో నాటకాలు వేసిన అనుభవం ఉంది. ఆయన భార్య పేరు రమ.
నాటక రంగంలో ఆయన కృషికి గాను 2008 లో యధువీర్ పురస్కారం బహుకరించారు.
పులి చేసిన పెళ్లి
పులి చేసిన పెళ్లి 1958లో విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా.
ఉత్సాహము
ఉత్సాహము ప్రసిద్ధ తెలుగు పద్య ఛందోరూపం. ఉత్సాహము ఛందోరూపం చాలా ప్రాచీన మైనది.తిరుపతి వేంకట కవులు ఒక రోజున ఒక అవధానము (సాహిత్యం)లో "ఉల్లిపాయ పకోడి" మీద ఆశువుగా చెప్పిన పద్యముమరిన్ని ఉదాహరణలు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఎగురుట
ఎగురుట (Flight - ఫ్లైట్) అనగా ఏ ఉపరితలం నుండి ప్రత్యక్ష మద్దతు లేకుండా వాతావరణం (భూమి విషయంలో గాలి) లేదా దాని అవతల (అంతరిక్షయానము సందర్భంలో వలె) గుండా వస్తువు కదలిక ప్రక్రియ.
సల్మాన్ ఖాన్ సినిమాలు
సల్మాన్ ఖాన్ ప్రముఖ బాలీవుడ్ నటుడు. 1989లో బీవీ హో తో ఐసీ సినిమాలో సహాయనటుడిగా తెరంగేట్రం చేసిన ఆయన సూరజ్ బర్జాత్యా దర్శకత్వంలో  మైనే ప్యార్ కియాతో మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు. ఈ సినిమాలోని నటనకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటుడు పురస్కారం కూడా అందుకున్నారు సల్మాన్. 1990లో  బాఘీ:ఎ రెబల్ ఫర్ లవ్, 1991లో పత్తర్ కే ఫూల్, సాజన్ వంటి సినిమాల్లో నటించారు. ఈ సినిమాలన్నీ మంచి కమర్షియల్ విజయాలుగా నిలిచాయి. ఆ తరువాత 1992లో ఆయన నటించిన సూర్యవంశ్, జాగృతి,  1993లో నటించిన దిల్ తేరా ఆషుకీ సినిమాలు ఫ్లాప్ కావడంతో ఆ సమయంలో ఆయన కెరీర్ కొంత వెనుకబడింది.
1994లో బర్జాత్యా దర్శకత్వంలో ఆయన నటించిన కుటుంబ కథా చిత్రం హమ్ ఆప్కే హై కౌన్..! సినిమా బాలీవుడ్ లోనే అతిపెద్ద హిట్ గా నిలిచింది. ఈ విజయంతో బాలీవుడ్‌లో ఆయన స్థానం స్థిరమైంది. అదే ఏడాది ఆమిర్ ఖాన్ తో కలసి అంద అప్నే అప్నే సినిమాలో  చేశారు సల్మాన్. ఈ సినిమా ఫ్లాప్ అయినా, బాలీవుడ్  కల్ట్ క్లాసిక్‌గా మాత్రం నిలిచిపోవడం విశేషం. ఆ తరువాత రాకేశ్ రోషన్ దర్శకత్వం వహించిన కరణ్ అర్జున్(1995) సినిమలో షారుఖ్ ఖాన్ తో కలసి  నటించారు ఆయన. ఈ సినిమా  ఆ సంవత్సరానికి రెండో భారీ హిట్ గా నిలిచింది. 1998లో సొహైల్ ఖాన్ దర్శకత్వంలో ప్యార్ కియా తో డర్నా క్యా సినిమాలో నటించారు. అదే ఏడాది షారుఖ్ ఖాన్ సినిమా కుచ్ కుచ్ హోతా హైలో సహాయ నటుడి పాత్రలో కనిపించారు. ఈ సినిమా 1998 లోనే అతి ఎక్కువ వసూళ్ళు సాధించిన చిత్రంగా నిలిచింది. ఈ సినిమాలోని నటనకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ సహాయనటుడు పురస్కారం అందుకున్నారు సల్మాన్. 1999లో బీవీ నెం.1, హమ్ దిల్ దే చుకే సనమ్, హమ్ సాత్-సాత్ హై సినిమాల్లో నటించారు ఆయన. ఈ మూడు సినిమాలూ కమర్షియల్ గా మంచి విజయం సాధించడం ఆయన కెరీర్ కు ఎంతగానో ఉపయోగపడింది.
2003లో తేరా నామ్, బఘ్బాన్ సినిమాల్లో నటించారు సల్మాన్. తేరా నామ్ సినిమాలో ఆయన నటనకు విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకున్నారు. ఆ తరువాత గర్వ్ (2004), ముజ్సే షాదీ కరోగీ (2004), నో ఎంట్రీ (2005), పార్ట్నర్ (2007) వంటి పలు విజయవంతమైన సినిమాల్లో నటించారు సల్మాన్. 10 కా దమ్ (2008-09) గేమ్ షోతో వ్యాఖ్యాతగా బుల్లితెరకు పరిచయమయ్యారు ఆయన. 2006-08 సంవత్సరాల కాలంలో ఆయన చేసిన సినిమాలు చాలా వరకు ఫ్లాప్ అయ్యాయి. 2009 లో ఆయన నటించిన వాంటెడ్ తో ఆయన మళ్ళీ హిట్ల బాట పట్టారు. ఆ  తరువాత 2010 లో ఆయన చేసిన దబాంగ్ సినిమా కూడా హిట్ అయింది. అదే సమయంలో సల్మాన్ టివీ గేమ్ షో బిగ్ బాస్ కు 4 సీజన్ల పాటు  వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరించారు. 2011లో తన స్వంత నిర్మాణ సంస్థ సల్మాన్ ఖాన్ బీయింగ్ హ్యూమన్ ప్రొడక్షన్స్ తో చిల్లర్ పార్టీ అనే చిన్నపిల్లల సినిమాను నిర్మించారు సల్మాన్. ఈ సినిమాకు గానూ జాతీయ ఉత్తమ బాలల చిత్రం పురస్కారం కూడా అందుకున్నారు. అదే ఏడాది రెడీ, బాడీగార్డ్ వంటి హిట్ సినిమాల్లో నటించారు ఆయన. ఆ తరువాత ఆయన నటించిన భజరంగీ భాయీజాన్ సినిమా కమర్షియల్ గానే కాక, విమర్శకుల, ప్రేక్షకుల ప్రశంసలు కూడా అందుకుంది. ఈ విజయాలతో బాలీవుడ్ లో 1 బిలియన్ వసూళ్ళు దాటిన 9 వరుస సినిమాలు చేసిన హీరోగా సల్మాన్ చరిత్ర సృష్టించారు. భజరంగీ భాయీజాన్ సినిమాలోని ఆయన నటనకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటుడు నామినేషన్ లభించింది. దాంతో గెలవకపోయినా 9 సార్లు అదే కేటగిరీకి నామినేషన్లు లభించిన హీరోగా కూడా ఆయన చరిత్ర సృష్టించారు.
అదితి అగర్వాల్
అదితి అగర్వాల్ (జననం జనవరి 27, 1987) తెలుగు సినిమా నటి. ఈమె సినీనటి ఆర్తీ అగర్వాల్ చెల్లెలు.
అదితి అగర్వాల్ గుజరాతీ కుటుంబములో జన్మించింది. అదితి తండ్రి పేరు శశాంక్ అగర్వాల్. ఆయన హోటల్ వ్యాపారం నడిపిస్తున్నాడు. తల్లి వీమా, గృహిణి. సోదరుడు ఆకాష్, అక్క ఆర్తీ అగర్వాల్. ఆర్తి అగర్వాల్ నటి.
అల్లు అర్జున్ హీరోగా తెరంగ్రేట్రం చేసిన గంగోత్రి సినిమాతో అదితి అగర్వాల్ తెలుగు చిత్రరంగ ప్రవేశం చేసింది. ఈ సినిమాలో గ్లామర్ కు ప్రాధాన్యత ఇవ్వకుండా, చిన్నమ్మాయి పాత్రలో నటించింది. ఈవిడ నటించిన కొడుకు, విద్యార్థి సినిమాలు అంతగా విజయవంతంకాలేదు.
2007 లో, ఆర్తి అగర్వాల్ వివాహం సందర్భంగా తెలుగు టెలివిజన్ జర్నలిస్టు దాడి కేసులో తండ్రి, సోదరుడితో పాటు అదితి కూడా కారాగారంలో ఉండాల్సివచ్చింది.
బూర్ల వేంకటేశ్వర్లు
బూర్ల వేంకటేశ్వర్లు వర్థమాన తెలుగు కవి మరియు తెలుగు సహాయ ఆచార్యుడు. మానవతను మేల్కొల్పడమే కవిత్వమంటూ, ప్రజా పక్షం వహిస్తూ సకల ఆధిపత్యాలను ధిక్కరిస్తూ కవిత్వం రాస్తున్న వీరు సౌమ్యులు, మెత్తని హృదయులు.
ఈయన రాజవీరయ్య, సుభద్ర (భద్రమ్మ) దంపతులకు కరీంనగర్ జిల్లా ఎలిగేడ్ మండలం లాలపల్లిలో 26వ ఆగష్టు, 1973న జన్మించారు. ఎం.కాం. పూర్తి చేసిన వీరు ఆ తర్వాత తెలుగు, సంస్కృతాలలో ఎం.ఏ. చేసారు.తెలుగు పండిత శిక్షణ మరియు నెట్, స్లేట్ లలో ఉత్తీర్ణులయ్యారు.
వీరు ప్రస్తుతం కరీంనగర్ లో నివసిస్తున్నారు. 1998 నుండి 2004 వరకు ద్వితీయ శ్రేణి, ప్రథమ శ్రేణి తెలుగు పండితులుగా పనిచేసారు. 2004 నుండి 2013 వరకు జూనియర్ లెక్చరర్ గా పనిచేసి ప్రస్తుతం ప్రభుత్వ డిగ్రీ & పి. జి. కళాశాల, గోదావరిఖనిలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గా పనిచేస్తున్నారు.
సంతోషతో 1995, జూన్ 2న వివాహం జరిగింది. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు వేదశీర్ష్, వేదవ్యాస్ లు గలరు.
వినీత్ కుమార్
వినీత్ కుమార్ (జననం: ఫిబ్రవరి 22 1969) ఒక భారతీయ సినీ నటుడు. "నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామా" విద్యార్థియైన వినీత్ కుమార్ హిందీ, ఇంగ్లీషు, తెలుగు సినిమాల్లోనూ, టీవీ కార్యక్రమాల్లోనూ నటించాడు. తెలుగులో ఆయనకు పేరు తెచ్చిన సినిమా రవితేజ హీరోగా నటించిన విక్రమార్కుడు.
వినీత్ కుమార్ ఫిబ్రవరి 22, 1969 న బీహార్ లోని పాట్నాలో జన్మించాడు. "పాట్నా కాలేజియేట్ స్కూల్"లో ప్రాథమిక విద్యనభ్యసించాడు. పాట్నాలోని బి. ఎన్. కాలేజీలో గ్రాడ్యుయేట్ పట్టా పుచ్చుకున్నాడు. కళాశాల రోజుల్లో నాటకాల్లో బాగా పాల్గొనేవాడు. ఆ ఆసక్తితో 1973 లో "ఇండియన్ పీపుల్ థియేటర్ అసోషియేషన్"లో చేరాడు. 14 సంవత్సరాలు నాటకరంగంలోనే గడిపాడు. లోక్‌నాయక్ జయప్రకాశ్ నారాయణ్ హయాంలో జాతీయ రాజకీయాల్లో కూడా పాల్గొన్నాడు. తరువాత ఢిల్లీ లోని "నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామా" నుంచి రంగస్థల కళల మీద మాస్టర్స్ డిగ్రీ చేశాడు.
వినీత్ ప్రస్తుతం ముంబైలో నివాసం ఉంటున్నాడు. ఆయన భార్య పేరు మనోరంజన్ ధనీవాల్. ఆమె సౌదీ అరేబియా, రియాద్ లోని ప్రిన్సెస్ నౌరా విశ్వవిద్యాలయంలో అధ్యాపకురాలిగా పనిచేస్తున్నది. వినీత్ కు ఫోటోగ్రఫీ అంటే ఆసక్తి ఉంది. వినీత్ అన్న సునీత్ కుమార్ బీహార్ క్యాడర్ కు చెందిన ఐపీయస్ అధికారి. ప్రస్తుతం బీహారు రాష్ట్ర డీజీపీగా పనిచేస్తున్నాడు.
బహుభాషితం
బహుభాషితం (Multilingualism - మల్టీలింగ్వలిజం) అనగా వ్యక్తిగత వక్త చే గాని లేదా వక్తల సంఘము చే గాని రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ భాషలు ఉపయోగించబడటం. బహుభాషాలు మాట్లాడేవారు ప్రపంచ జనాభాలో ఏకభాషని మాట్లాడేవారిని మించిపోయారని నమ్ముకం.మొత్తం ఐరోపావాసులలో సగం కంటే ఎక్కువమంది తమ మాతృభాష కాకుండా కనీసం వెరొక భాష మాట్లాడతారు.
బహుభాషా మాట్లాడేవారు చిన్ననాటి సమయంలో కనీసం ఒక భాషను నెర్చుకొంటారు, అదే మాతృభాష లేదా మొదటి భాష [first language (L1)] అని పిలవబడేది.
కావేరి ఝా
కావేరి ఝా భారతీయ చలనచిత్ర నటి. తెలుగు మరియు హిందీ చిత్రాల్లో నటించింది.
నల్ కంద్ ప్యాలెస్
నల్ కంద్ ప్యాలస్ లేదా నలకునాడు (కన్నడ : ನಾಲ್ಕುನಾಡು ಅರಮನೆ, Nalkunadu aremane
), అనేది కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని  కొడగు జిల్లాలో  ఉన్న ప్యాలెస్. అక్కడి స్థానిక భాష కొడవలో  దీనిని నాల్ నాడ్ అరెమనే అని కూడా అంటారు. యవకపడి అనే  గ్రామానికి దగ్గర్లో ఉంది ఈ భవనం. దీనిని క్రీ.శ 1792 నుంచి 1794 మధ్య కాలంలో నిర్మించారు. కొడగు ప్రాంత రాజుల్లో, హేళిరి వంశానికి చెందిన ఆఖరి రాజు, ఆ ప్రాంత ఆఖరి రాజు అయిన చిక్క వీర రాజేంద్ర ఈ ప్యాలెస్ లోనే ఉండేవారు. ఈ రాజును బ్రిటిష్ వారు గద్దె నుంచి దింపి, రాజ్యాన్ని తమ వశం చేసుకునే సమయంలో  వీర రాజేంద్ర  ఈ ప్యాలెస్ లోనే ఉన్నారు. కన్నడలో తీసిన శాంతి అనే ఏక నటి సినిమా ఈ ప్యాలస్ చుట్టుపక్కలే చిత్రించారు.
క్రీ.శ. 1780లో కొడగు రాజు లింగరాజు మరణానంతరం హైదర్ అలీ కొడుగు రాజ్యాన్ని తన అధీనంలోకి తీసుకుని, చిన్న వయస్కులైన లింగరాజు కుమారులైన దొడ్డ వీరరాజేంద్ర, లింగ రాజేంద్ర, అప్పణ్ణలను తన సంరక్షణలో ఉంచారు. యువరాజులను హసన్ జిల్లాలోని గొరూర్ కు పంపించి కొడుగు రాజధాని మెర్కరాలో తన సైన్యాన్ని ఉంచాడు. కొడగు కోశాధికారి మంత్రి అమల్దార్ సుబ్బరసయను తాత్కాలికంగా రాజ్యపాలను నియమించారు. ఈ పరిణామానికి కొడగు ప్రాంత ప్రజలు, ప్రముఖులు అప్రమత్తులయ్యారు. వారి పక్క రాజ్యమైన మైసూర్లోని ఉడయార్ రాజవంశం విషయంలో హైదర్ అలీ చేసినట్టు కొడుగు రాజకుమారులను తప్పించి, రాజ్యాన్ని అతను దక్కించుకుంటాడేమోనని భావించి తిరుగుబాటు చేశారు. 1782లో హైదర్ అలీ బ్రిటిష్ సైన్యంతో యుద్ధంలో తీరిక లేకుండా ఉన్నప్పుడు, అదను చూసి కొడగు ప్రజలు తిరుగుబాటు ప్రకటించారు. హైదర్ అలీ సైనికుల్ని తమ రాజ్యం నుంచి గెంటివేసి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించుకున్నారు వారు. కానీ యువరాజులను మాత్రం హైదర్ అలీ నిర్భంధం నుంచి  తప్పించలేకపోయారు.
శ్రీపాద జిత్ మోహన్ మిత్ర
శ్రీపాద జిత్ మోహన్ మిత్రా ఒక సుప్రసిద్ధ గాయకుడు. గాయకునిగా తన స్వరంతో ఆరు దశాబ్దాలకు పైగా అలరిస్తూ, నటుడిగా, క్రీడాకారునిగా, రాజకీయ కార్యకర్తగా, సహకారవాదిగా, సంఘసేవకునిగా, మానవతావాదిగా, న్యాయవాదిగా విభిన్న అంశాల్లో తన జీవితాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు. వివిధ రంగాల్లో ఆయన కృషికిగాను రాజమహేంద్రవరంలో జీవిత సాఫల్య పురస్కారం అందుకున్నారు.
ఆంధ్రా కిషోర్‌కుమార్‌గా పేరొందిన జిత్‌ మోహన్‌ మిత్ర నటునిగా, గాయకునిగా గోదావరి జిల్లాల వాసులకే గాక యావత్‌ సినీ లోకానికి పరిచయం. జిత్‌ విద్యార్థి దశ నుంచే మంచి గాయకుడిగా రాణించిన మన జిత్‌ హిందీ పాటల ఆలాపనలో దక్షిణాదివారినే గాక ఉత్తరాది ప్రముఖులను ఆకట్టుకుంటున్నారు. జిత్‌ సోదరు లైన శ్రీపాద పట్టాభి నాటక రంగానికి ఎరుకే. బాపు, రమణలు, పట్టాభి ఏరా అంటే ఏరా అని సంబోధించుకునేవారట. 
శ్రీపాద కృష్ణమూర్తి, శ్రీమతి సుబ్బలక్ష్మి దంపతులకు 30 మార్చి 1943లో రాజమహేంద్రవరంలో జన్మించిన శ్రీ జిత్ కు 5గురు అన్నదమ్ములు, నలుగురు అక్కాచెల్లెళ్లు. శ్రీ జిత్ భార్య ఆర్ అండ్ బిలో అసిస్టెంట్ ఇంజనీరుగా పనిచేసి రిటైరయ్యారు. వీరికి ముగ్గురు అబ్బాయిలు, ఒక అమ్మాయి ఉన్నారు. బికాం బి ఎల్ చదివి కొంతకాలం హైకోర్టులో కూడా ప్రాక్టీస్ చేసారు. 
మున్సిపల్ హైస్కూల్ లో చదువుతున్నప్పుడు అంటే 1954లో "ఓ దునియాకే రఖ్ వాలే" (బైజు బావురా) అనే హిందీ పాటతో గాయకునిగా పరిచయం అయిన శ్రీ జిత్ 1970లో సొంతంగా జిత్ మోహన్ ఆర్కెస్ట్రా ఏర్పాటుచేసుకుని, దేశవ్యాప్తంగా ఇప్పటివరకూ 6వేల ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. 73ఏళ్ళ వయస్సు దాటినా ఇంకా కుర్రాడిగా స్టెప్పులువేస్తూ, శ్రోతలను ఉర్రుతలూగించడం ఈయన ప్రత్యేకత.హిందీ గాయకుడు కిషోర్ కుమార్ ని బాగా అభిమానించే ఈయన కిషోర్ పాటలనే ఎక్కువగా పాడడం విశేషం. 
నిర్వహించిన కార్యక్రమాలు
బాపు దర్శకత్వంలో 1975లో వచ్చిన ముత్యాలముగ్గు చిత్రం ద్వారా తెరంగేట్రం చేసిన జిత్ దాదాపు 210 సినిమాల్లో నటించారు. తెలుగులోనే కాకుండా హిందీ, తమిళం, కన్నడ చిత్రాల్లో నటించారు. శంకరాభరణం, సప్తపది, వంశ వృక్షం, ఆనంద భైరవి, చంటి, స్వాతికిరణం, సిరివెన్నెల, బొబ్బిలి బ్రహ్మన్న, మేఘసందేశం, సీతారత్నం గారబ్బాయి, సర్ గమ్, సుర్ సంగమ్, బెండు అప్పారావు ఆర్ఎంపి ఇలా ఎన్నో సినిమాల్లో ఆయన నటించారు. ముద్దమందారం సినిమాలో 'నా షోలాపూరు చెప్పులు పెళ్ళిలో పోయాయి' పాటను ఈయనే పాడారు. ఇక శంకరాభరణంలో 'హల్లో శంకరశాస్త్రి' పాటలో నటించింది ఈయనే.
ముఖ్యంగా గోదావరి అందాలను తెరకెక్కించడంలో ఈయన పాత్ర విశిష్టమైంది. సినీ దర్శకులకు, నిర్మాతలకు జిత్‌ ఆపద్భాందవుడు. ఆయన భరోసాతోనే ఈ ప్రాంతంలో ఎన్నో సినిమాలు షూటింగ్‌ చేసుకున్నాయి. గోదావరి తీరాన అవుట్ డోర్ షూటింగ్ లకు సంబంధించి, బాపు, కె విశ్వనాధ్, ఈవీవీ సత్యనారాయణ తదితరులకు చేదోడు వాదోడుగా ఉంటూ వచ్చారు. ఇక తన ఆర్కెష్ట్రా ద్వారానే నూతన్ ప్రసాద్‌, ఆలీని చిత్ర రంగానికి పరిచయం చేశారు. ఇప్పటికే ఆలీ అనేక సభలో "మా గురువు జిత్‌ మోహన్‌ మిత్రాయే"నని చెప్పడం అందుకు నిదర్శనం. సినీ రంగంలో తనకున్న పరిచయాలతో ఎందరినో ఎందరినో కళా రంగానికి పరిచయం చేయగా, వారు ఉన్నత స్ధానాల్లో ఉన్నారు. కళా రంగానికి, సినీ రంగానికి ఎంతో సేవ చేసిన జిత్‌కు ప్రభుత్వ పరంగా ఎలాంటి గుర్తింపు రాలేదు.ఇష్టమైన వాళ్ళు : డాక్టర్ అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, హిందీ గాయకుడు కిషోర్ కుమార్, కళాతపస్వి కె విశ్వనాధ్ 
అందుకే జిత్ గురించి పద్మశ్రీ ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం ఇలా అన్నారు 'మేమిద్దరం మిత్రులం. గాయ'కులం'. స్వగోత్రీ'కులం'. వారి ఇంటిపేరు 'శ్రీ'పాద వారు. మా ఇంటిపేరు 'శ్రీ'పతి పండితారాధ్యులవారు. మా ఇద్దరికీ ఇంతటి విశేష సంబంధముంది. సినీ ప్రముఖులు, సాహితీవేత్తలు, సామాజిక ప్రముఖులు, సాదాసీదా శ్రోతలు ఇలా అందరికి జిత్ ఆత్మీయుడే'
మైనంపాటి భాస్కర్
మైనంపాటి భాస్కర్(1945-2013) ప్రముఖ తెలుగు నవలా/కథా రచయిత మరియు కార్టూనిస్టు. 40 సంవత్సరాలపాటు నవలలు, కథలు, రేడియోనాటకాలు, సమీక్షలు, కాలమ్స్, సినిమా రివ్యూలు, విమర్శావ్యాసాలు వ్రాశాడు. 30 దాకా నవలలు, వందకు పైగా కథలు వ్రాశాడు. ఎన్నో బహుమతులు అందుకున్నాడు. మైనంపాటి రచనల్లో స్త్రీ పక్షపాతం, దేశభక్తి కనిపిస్తాయి. ఇతని నవలలు వాషింగ్‌టన్ లోని లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్‌లో భద్రపరచబడినాయి.
ఈయన 1945, నవంబరు 27 వతేదీన ప్రకాశం జిల్లాలోని ఒంగోలులో ఎం.హెచ్.వి.అప్పారావు, మహాలక్ష్మమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఈయన కర్నూలులోని కొత్తపేట మునిసిపల్ స్కూలులోను, కోల్సు మెమోరియల్ హైస్కూలులోను, మునిసిపల్ హైస్కూలులోను చదివాడు. తరువాత హైదరాబాదులో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి డిగ్రీ పొందాడు. ఈయన కార్మిక భీమాసంస్థలో 20 సంవత్సరాలు పనిచేసి పదవీవిరమణ చేసి తరువాత రచనా వ్యాసంగాన్నే జీవనోపాధిగా స్వీకరించాడు. కొంత కాలం కలర్‌చిప్స్ సంస్థలో ఫీచర్స్ ఎడిటర్‌గా పనిచేశాడు. ఈయన మొదట కార్టూనిస్టుగా పత్రికా రంగంలో ప్రవేశించి పిమ్మట కథలు, నవలలు వ్రాశాడు. ఈయన వ్రాసిన వెన్నెలమెట్లు అనే నవల అరుణకిరణం అనే సినిమాగా వెలువడి నంది పురస్కారాన్ని గెలుపొందింది. ఇతడు వ్రాసిన కథలు ఆంగ్లంలోనికి, ఇతర భారతీయ భాషలలోనికి అనువాదం అయ్యాయి. ఈయన 2013లో జూన్ 4వ తేదీన ఒక ప్రైవేటు ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ మరణించాడు.
యాంత్రిక ప్రయోజనం
యాంత్రిక ప్రయోజనం (Mechanical advantage - మెకానికల్ అడ్వంటేజ్) అనగా పనిముట్టు, యాంత్రిక పరికరం లేదా యంత్ర వ్యవస్థను ఉపయోగించటం ద్వారా సాధించిన బలం పెరిగినదాని కొలత. ఊహగా, పరికరం ఇన్పుట్ శక్తిని అందజేస్తుంటుంది మరియు సాధారణంగా అవుట్పుట్ శక్తికి అవసరమైన అదనపుబలం పొందటానికి కదలిక మీద బలములను మార్చుతుంది. దీనికి ఉదాహరణ లీవర్ యొక్క సిద్ధాంతము. యంత్ర భాగాలను బలముల మరియు కదలికల నిర్వహణకు రూపకల్పన చేస్తారు ఈ విధానమును యాంత్రికవిధానం (మెకానిజం) అంటారు.
మెకానికల్ ప్రయోజనమును సూత్రాలలో MA గా వ్రాస్తారు.
మెకానిజం అవగాహన కొరకు (ఘర్షణ లేకుండా), ఇది దీనికి కూడా సమానం:
బోధి వృక్షం
బోధి వృక్షం (సంస్కృతం: बोधि) సాధారణంగా రావి చెట్టుగా కూడా పిలువబడుతుంది. ఇది బుద్ధగయ వద్ద చాలా పురాతనమైన మరియు పవిత్రమైన చెట్టు. ) ఈ వృక్షం క్రింద బౌద్ధమత స్థాపకుడైన గౌతమ బుద్ధుడు ధ్యానం చేసి జ్ఞానాన్ని పొందినట్లు కథనం. మతపరైన సంస్కృతిలో బోధి చెట్టు యొక్క ఆకులు ఎల్లప్పుడూ ప్రదర్శితమయ్యే హృదయ ఆకారంలో ఉంటాయి.
బౌద్ధ ధర్మములో చారిత్రాత్మకంగా, ఆధ్యాత్మికంగా బోధి వృక్షానికి ఎంతో ప్రాచుర్యం ఉంది. శ్రమనుడైన సిద్ధార్థ గౌతముడు రావి వృక్షం కిందే బుద్ధునిగా అవతరించారు. అందుకే రావి చెట్టును బౌద్ధ ధర్మవాదులు " బోధి వృక్షంగా" గుర్తిస్తారు, గౌరవిస్తారు. బుద్ధ గయాలో ఉన్నటువంటి బోధి వృక్షాన్ని, ఆలయాన్ని ఎంతో మంచి పర్యాటకులు ప్రతి రోజు పర్యటిస్తారు. భారతదేశంలోనే కాక ప్రపంచంలోని నెలకొల్పినటువంటి వివిధ బౌద్ధ విహారాలలో ఈ బోధి వృక్షాన్ని అత్యంత గౌరవప్రదంగా, ఆధ్యాత్మికంగా నాటబడినాయి.
ఈ బోధి వృక్షం వద్ద ప్రతీ డిసెంబరు 8 న బోధి దినం జరుపబడుతుంది. ఈ భౌద్ధధర్మం పాటించేవారు ఈ వృక్షం వద్ద ఒకరినొకరు "బుదు శరణై" అని అభినందించుకుంటారు.
అభిరామి
అభిరామి (దివ్య గోపికుమార్) భారతీయ సినిమా నటి మరియు టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాత. ఈవిడ మలయాళం, తమిళం, తెలుగు మరియు కన్నడ సినిమాలలో నటించారు.
1983, జూలై 26 న కేరళ లోని త్రివేండ్రం లో జన్మించిన అభిరామి బి.ఎ.హాన్స్ - సైకాలజీ చదివారు.
తన 13వ ఏట కథాపురుషన్ అనే మలయాళ సినిమాతో సినీరంగ ప్రవేశం చేసింది. 1995 లో సినీ కెరీర్ ప్రారంభించిది. 2004లోఉన్నత చదువులకు యునైటెడ్ స్టేట్స్ కి వెళ్ళి, 2013లో తిరిగి వచ్చింది. 'విశ్వరూపం' , 'విశ్వరూపం 2' సినిమాలలో హీరోయిన్ పూజా కుమార్ కు తమిళ వెర్షన్ లో డబ్బింగ్ చెప్పారు.
ఐశ్వర్య రాయ్ సినిమాలు
ఐశ్వర్య రాయ్ ప్రముఖ నటి, మోడల్. ఐదు భాషల్లో దాదాపు 40 సినిమాల్లోనటించారు ఆమె. ఎక్కువగా హిందీ, తమిళ్, ఇంగ్లీష్ భాషల్లో సినిమలు చేశారు. 1997లో మణిరత్నం దర్శకత్వంలో తమిళ్ లో  ఇరువర్ సినిమాతో తెరంగేట్రం చేశారు ఐశ్వర్య. ఈ సినిమాలో ఆమె ద్విపాత్రాభినయం చేశారు. అదే  ఏడాది బాలీవుడ్ లో ఔర్ ప్యార్ హో  గయా సినిమాలో నటించారు. ఆమె నటించిన జీన్స్(1998) సినిమా పెద్ద హిట్ అవడమే కాక అకడమీ అవార్డులకు వెళ్ళిన మొదటి భారతీయ సినిమాగా రికార్డు సృష్టించింది. ఆ తరువాత సంజయ్ లీలా భన్సాలీ దర్శకత్వంలో ఆమె నటించిన హమ్ దిల్ దే చుకే సనమ్(1999) సినిమా బాలీవుడ్ లో ఆమెకు గుర్తింపునిచ్చింది. ఈ సినిమాలోని నటనకు ఐశ్వర్య ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటి పురస్కారం కూడా అందుకోవడం విశేషం. 1999లో సంగీత ప్రధానమైన సినిమా తాళ్ లో నటించారు ఐశ్వర్య ఈ సినిమా కూడా విజయవంతం కావడంతో ఆమె అగ్ర కథానాయికగా మారారు.
2000లో ఐశ్వర్య తమిళ్ లో కందుకొండైన్ కందుకొండైన్, హిందీలో మొహొబ్బతే తో సహా ఆరు సినిమాల్లో నటించారు. 2002లో సంజయ్ లీలా భన్సాలీ దర్శకత్వంలో షారుఖ్ ఖాన్, మాధురీ దీక్షిత్ తో కలసి దేవదాస్ సినిమాలో నటించారు ఆమె. ఈ సినిమా భారీ వసూళ్ళు సాధించడమే కాక, ఆమె నటనకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటి పురస్కారం కూడా అందుకున్నారు. 2003లో బెంగాలీలో చోఖెర్ బాలీ సినిమాలో నటించారు ఐశ్వర్య. ఈ సినిమా కూడా హిట్ అయింది. అదే ఏడాది ఆమె నటించిన దిల్ కా రిష్తా, కుచ్ నా కహో సినిమాలు ఫ్లాప్ అయ్యాయి. దీంతో ఆమె బాలీవుడ్ కెరీర్ కొంత వెనకపట్టింది. ఆ తరువాతి ఏడాది జాన్ ఆస్టేన్ నవల ప్రైడ్ అండ్ ప్రెజుడీస్ ను ఇంగ్లీష్ లో బ్రిటిష్ చిత్రం బ్రైడ్ అండ్ ప్రెజుడీస్ సినిమాలో ఎలిజబెత్ బెన్నెట్ పాత్రలో నటించారు ఐశ్వర్య. 2004లోనే అజయ్ దేవగణ్ సరసన రైన్ కోట్ సినిమాలో నటించారు  ఆమె.
తెరెసా
తెరెసా, ఆసియాలో ప్రసిద్ధ గాయకుడు, ఆమె ఏషియన్ సూపర్స్టార్ మరియు ఆసియా పాప్ సంగీత రాణి. ఆమె చైనీస్ పాటలు, జపనీస్ పాటలు, ఇండోనేషియన్ పాటలు, కాంటనీస్ పాటలు, తైవాన్స్ పాటలు మరియు ఇంగ్లీష్ పాటలు పాడారు. ఆమె తైవాన్ లో జనవరి 29, 1953 లో జన్మించారు. 1967 లో, ఆమె తైవాన్ లో ఆమె మొదటి ఆల్బం విడుదల చేసింది. 1970 నుండి, ఆమె ఆగ్నేయాసియా ప్రసిద్ధిగాంచింది. 1974 లో, ఆమె జపాన్లో తన మొదటి జపనీస్ ఆల్బం ప్రచురణ. జపాన్లో, ఆమె ఒక ప్రముఖ గాయకుడు. 1983 లో, ఆమె లాస్ వేగాస్ లో సీజర్స్ ప్యాలెస్లో ప్రదర్శించారు మరియు ఆమె సంచలనాన్ని ప్రదర్శించారు. ఆమె కంటే ఎక్కువ 100 సోలో ఆల్బమ్లు ఉంది. అదనంగా, ఆమె కంటే ఎక్కువ 500 ఎంపిక ఆల్బమ్లను రూపొందించింది. ఆమె పాటలు ఇటువంటి తైవాన్, హాంగ్ కాంగ్, చైనా, జపాన్, దక్షిణ కొరియా, ఉత్తర కొరియా, మలేషియా, ఇండోనేషియా, సింగపూర్, థాయ్లాండ్ మరియు ఇతర దేశాలలో ఆసియా, ప్రముఖంగా ఉన్నాయి, ఆమె 1 బిలియన్ పైగా అభిమానులు ఉంది. బాధ, 8 మే 1995 న, ఆమె లో చంగ్ మై, థాయిలాండ్ మరణించారు, మరియు మరణం కారణం ఆస్తమా ఉంది. మే 28, 1995 న, తైవాన్ ప్రభుత్వం ఆమె గొప్ప తైవాన్స్ గాయకుడు జ్ఞాపకార్ధం ఒక గ్రాండ్ అంత్యక్రియలు జరిపించారు.
నయాగరా నది
నయాగరా నది (Niagara River - నయాగరా రివర్) అనేది ఏరీ సరస్సు నుంచి అంటారియా సరస్సుకు ఉత్తరంగా ప్రవహించే ఒక నది. ఇది కెనడాలోని ఒంటారియో ప్రావిన్స్ (పశ్చిమాన) మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో న్యూయార్క్ రాష్ట్రం (తూర్పున) మధ్యన సరిహద్దు భాగంగా ఉంది. ఈ నది యొక్క పేరు పుట్టుకపై విభిన్న సిద్ధాంతాలు ఉన్నాయి. ఇరోక్వియన్ స్కాలర్ బ్రూస్ ట్రిగ్గర్ ప్రకారం స్థానికంగా నివసిస్తున్న స్థానిక తటస్థ సమాఖ్య యొక్క ఒక శాఖ ఇచ్చిన పేరు నుండి "నయాగరా" అని పేరు వచ్చింది, ఆ ప్రదేశాలలోని ప్రజలు అనేక మార్లు అప్పటి 17 వ శతాబ్దపు ఫ్రెంచ్ పటాల్లో "నయాగగరేగ" ప్రజలు అని వర్ణించబడ్డారు. జార్జ్ ఆర్. స్టీవర్ట్ ప్రకారం, ఇది "రెండుగా కట్ అయిన భూమి పాయింట్" అనే అర్థానిచ్చే "ఒంగినియాఅహ్రా" అనే ఒక ఐరోక్వోయిస్ పట్టణం పేరు నుండి వచ్చింది.
ఈ నది దాని కొనసాగింపుగా ఉన్న నయాగరా జలపాతం సహా 58 కిలోమీటర్ల (36 మైళ్లు) పొడవుతో ఇది అప్పుడప్పుడు ఒక జలసంధి గా వర్ణించబడుతుంది.
కాశీభట్ల
కాశీభట్ల (Kaseebhatla) తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
గౌరీ ముంజాల్
గౌరీ ముంజాల్ భారతీయ సినిమా నటి మరియు మోడల్. ఎక్కువగా దక్షిణ భారత చిత్రాలలో నటించింది. ఈమె తెలుగులో నటించిన తొలి చిత్రం బన్నీ లోని మహాలక్ష్మి పాత్రతో సుప్రసిద్ధురాలు.
అభిషేక్ బచ్చన్ సినిమాలు
అభిషేక్ బచ్చన్ ప్రముఖ భారతీయ నటుడు, నిర్మాత.  ఆయన ఎక్కువగా బాలీవుడ్ సినిమాల్లో నటించారు. 2000లో  కరీనా కపూర్ సరసన  జె.పి.దత్తా  దర్శకత్వంలో  రెఫ్యూజీ సినిమాతో  బాలీవుడ్ లో తెరంగేట్రం చేశారు అభిషేక్. ఈ సినిమాలోని నటనకు ఆయన ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటుడు డెబ్యూ పురస్కారం కూడా అందుకున్నారు. కానీ ఈ సినిమా ఫ్లాప్ అయింది. ఆ తరువాత ఆయన చేసిన బస్ ఇత్నా సా ఖ్వాబ్ హై(2001), షరారత్(2002) సినిమాలు కూడా పెద్దగా విజయవంతం కాలేదు.  2004లో  మణిరత్నం దర్శకత్వంలో ఆయన నటించిన యువ సినిమాలో ఆయన నటనకు మంచి గుర్తింపు లభించింది. ఈ సినిమాకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ సహాయనటుడు పురస్కారం కూడా అందుకున్నారు. అలాగే ఆ  సినిమా కూడా హిట్ అయింది.  సంజయ్ గాంధీ  దర్శకత్వంలో నటించిన ధూమ్ కూడా మంచి విజయం  నమోదు  చేసుకుంది. ఈ చిత్రం ఆ సంవత్సరానికిగానూ  అతి ఎక్కువ వసూళ్ళు సాధించిన సినిమాగా నిలిచింది.
2005లో రాణీ ముఖర్జీతో  కలసి  చేసిన బంటీ ఔర్ బబ్లీ, రాం గోపాల్ వర్మ  దర్శకత్వంలో  నటించిన  సర్కార్  సినిమాలు కూడా  మంచి విజయాలయ్యాయి.  సర్కార్ సినిమా ఆ ఏడాది అత్యంత ఎక్కువ వసూళ్ళు సాధించిన రెండో చిత్రంగా నిలిచింది.  ఈ సినిమాలోని నటనకుగానూ అభిషేక్ ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ సహాయ నటుడు పురస్కారం కూడా అందుకోవడం విశేషం. ఈ రెండు సినిమాల్లోనూ తన తండ్రి అమితాబ్ బచ్చన్ తో కలసి నటించారు ఆయన. అదే ఏడాది బెంగాలీ సినిమా అంతర్ మహల్(2005) చేశారు. 2006లో  కరణ్ జోహార్ దర్శకత్వంలో కభీ అల్విదా నా  కెహనా సినిమాలో నటించారు.  ఈ సినిమాకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ  సహాయ నటుడు పురస్కారం అందుకున్నారు.  ఇది వరసగా మూడో  ఫిలింఫేర్  పురస్కారం  అయింది  అభిషేక్ కు. అదే ఏడాది ఉమ్రావ్ జాన్, దూమ్2  సినిమాల్లో  నటించారు ఆయన. ధూమ్ లానే ధూమ్2 కూడా భారీ వసూళ్ళు సాధించింది. తరువాత తన భార్య ఐశ్వర్య రాయ్ తో కలసి వ్యాపారవేత్త ధీరూభాయ్  అంబానీ జీవిత కథ ఆధారంగా  మణిరత్నం దర్శకత్వంలో  గురు(2007)  సినిమాలో నటించారు అభిషేక్.  ఆ సినిమాలో ధీరూభాయ్ పాత్రను ఆయన నటించారు.  ఈ సినిమా మంచి  విజయం సాధించడమే కాక, ఆయన నటనకు విమర్శకుల, ప్రేక్షకుల ప్రశంసలు కూడా లభించాయి.
2008లో సర్కార్ రాజ్, దోస్తానా, ద్రోణ సినిమాల్లో నటించారు అభిషేక్. ఆ తరువాతి సంవత్సరం పా(2009) సినిమా నిర్మించి, నటించారు ఆయన. ఈ సినిమా జాతీయ ఉత్తమ హిందీ చిత్రంగా పురస్కారం గెలిచింది. అదే సంవత్సరం రాకేశ్ ఓంప్రకాశ్ మెహ్రా దర్శకత్వంలో ఢిల్లీ6 సినిమాలో నటించారు. ఆ తరువాత ఆయన మణిరత్నం దర్శకత్వంలో చేసిన రావణ్(2010), గేమ్(2011) సినిమాలు ఫ్లాప్ కావడంతో ఆయన కెరీర్ మళ్ళీ కొంత వెనుకపట్టింది. 2012లో అజయ్ దేవగణ్ చిత్రం బోల్  బచ్చన్ సినిమాలో  సహాయ నటునిగా నటించారు అభిషేక్. పా  తరువాత మళ్ళీ ఈ సినిమాతోనే హిట్ అందుకున్నారు ఆయన. ఆ తర్వాత ఆమిర్ ఖాన్నటించిన ధూమ్3 (2013), షారుఖ్ ఖాన్ నటించిన హ్యాపీ న్యూ ఇయర్ (2014), అక్షయ్ కుమార్ చిత్రం హౌస్ ఫుల్ 3 (2016) వంటి విజయవంతమైన చిత్రాల్లో సహాయ నటునిగా నటించారు అభిషేక్.
పెరిగపాలెం
పెరిగపాలెం ప్రకాశం జిల్లా, పొన్నలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము
అంగజాల
అంగజాల తెలుగు బలిజ కులం వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
అంబటి
అంబటి తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
అత్తలూరి
అత్తలూరి తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
అనంతరాజు
అనంతరాజు తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
అడ్డాల
అడ్డాల తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
మెకానిజం
మెకానిజమ్ (Mechanism) అనగా ఉత్పాదక (అవుట్పుట్) బలములు మరియు చలనము కావలసిన సెట్ లోకి ఇత్పాదక (ఇన్పుట్) బలములు మరియు చలనము బదలాయించుటకు రూపొందించబడిన పరికరం. మెకానిజమ్స్ సాధారణంగా గేర్లు మరియు గేర్ ట్రైన్స్, బెల్ట్ మరియు చైన్ డ్రైవ్స్, కామ్ మరియు అనుచర యంత్రాంగము వంటి కదిలే భాగాలను మరియు అలాగే బ్రేకులు మరియు క్లచ్ ల వంటి ఘర్షణ పరికరాల లింకేజీలను మరియు ఫ్రేమ్, ఫాస్ట్నెర్స్, బేరింగులు, స్ప్రింగులు, కందెనలు మరియు ముద్రల వంటి నిర్మాణ భాగాలను, అలాగే బద్దలు, పిన్నులు మరియు తాళంచెవుల వంటి వివిధ ప్రత్యేక యంత్ర భాగాలను కలిగి ఉంటాయి.
పెద గొల్లపాలెం
పెద గొల్లపాలెం గుంటూరు జిల్లా, కర్లపాలెం మండలానికి చెందిన గ్రామము
తిమ్మారెడ్డిపాలెం
తిమ్మారెడ్డిపాలెం గుంటూరు జిల్లా, కర్లపాలెం మండలానికి చెందిన గ్రామము
అనురాధ మెహతా
అనురాధ మెహతా భారతీయ సినిమా నటి మరియు మోడల్. తెలుగు, కన్నడ చిత్రాలలో నటించింది.
అనురాధ మైసూర్ లో జన్మించిది.
మోడలింగ్ ను వృత్తిగా స్వీకరించిన అనురాధ, 2004లో వచ్చిన ఆర్య లో గీతా అన్నే పాత్ర ద్వారా తెలుగు తెరకు పరిచయమయింది.
నివిన్ పౌలీ
నివిన్ పౌలీ (జననం 1984 అక్టోబరు 11) ప్రముఖ భారతీయ సినీ నటుడు, నిర్మాత. ఆయన మలయాళ భాషా సినిమాల్లో ఎక్కువగా   నటించారు.
2009లో వినీత్ శ్రీనివాసన్ దర్శకత్వం వహించిన మలర్వాడీ ఆర్ట్స్ క్లబ్ సినిమా ఆడిషన్స్ కు హాజరైన నివిన్ హీరోగా ఎంపికయ్యారు. నటుడు దిలీప్ ఈ సినిమాను నిర్మించారు. జూలై 2010లో విడులైంది ఈ చిత్రం. ఆ తరువాత కొన్ని చిన్న పాత్రలు, అతిథి పాత్రలు చేసిన నివిన్ మళ్ళీ వినీత్ శ్రీనివాసన్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన తట్టతిన్ మరయాదు (2012) సినిమాతో మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు. ఈ సినిమా ఆయన కెరీర్ లో మలుపుగా చెప్పుకోవచ్చు. ఆ తరువాత ఆయన నటించిన సినిమాలు వరుసగా నేరం (2013), 1983 (2014), ఓం శాంతి ఓషానా (2014), బెంగళూర్ డేస్ (2014), ఒరు వడక్కన్ సెల్ఫీ (2015), ప్రేమం (2015), యాక్షన్ హీరో బిజు (2016) పెద్ద హిట్లు కావడం విశేషం. యాక్షన్ హీరో బిజు సినిమాతో నిర్మాతగా కూడా మారారు ఆయన. తన స్వంత నిర్మాణ సంస్థ పౌలీ జూనియర్ పిక్చర్స్ ఈ సినిమాను నిర్మించిగా, అందులో హీరోగా బిజు పాత్రలో నటించారు ఆయన.
తమిళ్ లో నేరం (2013) సినిమాలోని నటనకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటుడు డెబ్యూ పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు నివిన్. 2015లో బెంగళూర్ డేస్, 1983 చిత్రాలకుగానూ 45వ కేరళ రాష్ట్ర ఫిలిం పురస్కారాల్లో ఉత్తమ నటుడు పురస్కారం కూడా గెలుచుకున్నారాయన.
1984 అక్టోబరు 11న అలువా పట్టణంలో సిరో-మలబార్ కాథలిక్ క్రైస్తవ కుటుంబంలో జన్మించారు నివిన్. తండ్రి పౌలీ బొనవెంచర్ స్విట్జర్ ల్యాండ్ లని ఆరౌలో మెకానిక్ గా పనిచేసేవారు. తల్లి స్విస్ ఆసుపత్రిలో నర్స్. 25 ఏళ్ళ పాటు వారిద్దరూ ఆరౌలో ఉన్నారు. నివిన్ మాత్రం సెలవులు గడిపేందుకు మాత్రమే అక్కడికి వెళ్ళేవారు. ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ కమ్యూనికేషన్ ఇంజినీరింగ్ విభాగంలో అంగామలేలోని ఫెడరల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ కళాశాలలో బిటెక్ చదివారు నివిన్.
2006 నుంచి 2008 వరకు బెంగళూరులో ఇన్ఫోసిస్ లో పనిచేశారు  ఆయన. కానీ ఆయన తండ్రి మరణం తరువాత ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి కేరళ తిరిగి వెళ్ళిపోయారు.
2010 ఆగస్టు 28న ఎర్నాకులంలోని అలువాలో ఉన్న సెయింట్ డోమినిక్ సిరో-మలబార్ కాథలిక్ చర్చిలో తన స్నేహితురాలు రిన్నా జోయ్ ను వివాహం చేసుకున్నారు నివిన్. వారిద్దరూ బిటెక్ లో క్లాస్ మేట్స్. వారికి 2012లో ఒక కొడుకు పుట్టాడు.
శ్రియా శర్మ
శ్రియా శర్మ ఒక భారతీయ సినీ నటి మరియు మోడల్. తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, హిందీ భాష సినిమాల్లో నటించింది. ఈమె తన మూడేళ్ళ వయసులో బాలనటిగా తన కెరీర్ ప్రారంభించి శ్రీకాంత్ తనయుడు రోషన్ హీరోగా నటించిన నిర్మలా కాన్వెంట్ సినిమాతో హీరోయిన్ గా పరిచయమైంది.
శ్రియా శర్మ హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోని పాలంపూర్ లో ఒక బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించింది. ఆమె తండ్రి వికాస్ శర్మ ఇంజనీరు. తల్లి రితు పోషకాహార నిపుణురాలు. ఆమెకు ఓ తమ్ముడు ఉన్నాడు. ఆమె ఐ.సి.ఎస్.ఈ పదో తరగతి లో 91%, సీ.బీ.ఎస్.ఈ పన్నెండో తరగతిలో 95% మార్కులు సాధించింది. ప్రస్తుతం ముంబై విశ్వవిద్యాలయంలో చదువుతోంది.
బడి పిలగాల్ల కతలు
తెలంగాణ మాండలికంలో పెద్దవాళ్ళ కోసం బోలెడంత సాహిత్యం వచ్చింది. బాలసాహిత్యంలో ఈ దిశగా ప్రయత్నాలు జరిగినట్టు కనబడవు. యాదాద్రి - భువనగిరి జిల్లా కు చెందిన బాలసాహితీవేత్త పెండెం జగదీశ్వర్ పాఠశాల విద్యార్థులు తరచుగా చెప్పుకునే ఇరవై జానపద, హాస్యకథలను సేకరించి తెలంగాణ మాండలికంలో రూపొందించిన కథాసంకలనమే "బడి పిలగాల్ల కతలు". ఇది తెలంగాణ మాండలికంలో వచ్చిన తొలి బాలల కథాసంకలనంగా ప్రశంసలందుకుంది.
ఇందులోని కథలకు నీకు నాకు టింగుబుర్ర, నైమాలూమ్, తోకవొయ్ కత్తొచ్చె డాం డాం డాం, నాకోసం యెవలేడుస్తరు? ఒక్కెంటికె రాణి - రొండెంటికెల రాణి, శెబాష్ - బద్మాష్, నాపేరు మొగడు, బుడుగు బుడుగు లొట్టయ్య, నాకు మూడు నీకు రొండు, బూకరోడు, పాటొస్తుంది మొదలైన ఆసక్తికరమైన శీర్షికలున్నాయి.
ఈ కథలన్నీ గ్రామీణ ప్రాంతాల పిల్లల ఉచ్చారణను అనుసరిస్తూ రాయబడ్డాయి. ఎక్కడా మహాప్రాణాక్షరాలు కనబడవు. వాటి స్థానంలో అల్పప్రాణాలు ఉంటాయి. పుంటికూర, చారాన, అర్ర, మస్తు, యిజ్జతి, జాగ, పోరగాడు, దోస్తులు, జెల్ది, లడాయి, జెరశేపు, పొల్ల, లాషిగ, బోర్లబొక్కల, గమ్మతి మొదలైన తెలంగాణ పదజాలమంతా ఈ కథలనిండా కనిపిస్తుంది.
ఇదివరకు రాయలసీమ మాండలికంలో నామిని సుబ్రహ్మణ్యం నాయుడు 'మా అమ్మ చెప్పిన కతలు' పేరుతో, ఉత్తరాంధ్ర మాండలికంలో బమ్మిడి జగదీశ్వర్ రావు 'అమ్మ చెప్పిన కతలు' పేరుతో పిల్లల కోసం జానపద కథాసంకలనాలు ప్రచురించారు. పెండెం జగదీశ్వర్ రాసిన ఈ 'బడి పిలగాల్ల కతలు'తో మూడు ప్రధాన మాండలికాలలో బాలసాహిత్య గ్రంథాలు వచ్చినట్లయ్యింది.
లాస్లో బైరొ
లాస్లో బైరొ (László Bíró) (1899 సెప్టెంబరు 29 - 1985 అక్టోబరు 24) ఆధునిక బాల్ పాయింట్ పెన్ యొక్క ఆవిష్కర్త. బైరొ ఒక యూదు కుటుంబంలో బుడాపెస్ట్, హంగేరిలో 1899 లో జన్మించాడు. ఇతను 1931 లో బుడాపెస్ట్ అంతర్జాతీయ ఫెయిర్ లో బాల్ పాయింట్ పెన్ యొక్క మొదటి ఉత్పత్తిని సమర్పించాడు.
ప్రపంచ హృదయ దినోత్సవం
ప్రపంచ హృదయ దినోత్సవం (World Heart Day - వరల్డ్ హార్ట్ డే) ను ప్రతి సంవత్సరం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా సెప్టెంబరు 29 న జరుపుకుంటారు. ఈ దినోత్సవమును ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ, వరల్డ్ హార్ట్ ఫెడరేషన్ లు సంయుక్తంగా నిర్వహిస్తాయి. ఈ రోజున ప్రతి ఒక్కరు గుండె జబ్బులపై అవగాహన పెంచుకొని గుండె జబ్బులు రాకుండా ఉండేందుకు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తల గురించి తెలుసుకొంటారు.
గౌరీ పండిట్
గౌరీ పండిట్ భారతీయ సినిమా నటి, మోడల్. 2005లో వచ్చిన ఆంధ్రుడు చిత్రం ద్వారా హీరోయిన్ గా పరిచయమయింది. ఆమె కూడా బరున్ సోబ్టితో కలిసి హీరో హోండా కంపెనీ ప్రచార చిత్రంలో నటించింది.
2006 నుండి బాలీవుడ్ నటుడు నిఖిల్ ద్వివేదితో డేటింగ్ చేసిన గౌరీ పండిట్ 2011, మార్చి 7న వివాహం చేసుకుంది.
శ్రీకృష్ణపాండవయుద్ధం
శ్రీకృష్ణపాండవయుద్ధం 1960లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
మందపాడు (ఇంటిపేరు)
మందపాడు భారతదేశంలో  ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రాంతంలో గుంటూరు జిల్లా లోని కొన్ని ప్రదేశాలలో నివసించే ప్రజలు యొక్క ఇంటిపేరు. ఈ ఇంటిపేరు నియోగి అని బ్రాహ్మణులు యొక్క ఉపశాఖకు చెందినది. బ్రాహ్మణులు లోని ప్రథమ శాఖ నియోగి అనేది నియోగి ఉపశాఖలోని మరో ఒక ఉప ఉపశాఖగా ఉంది. సాధారణంగా నియోగి మరియు ప్రత్యేకంగా ప్రథమ శాఖ నియోగి ఇంటిపేర్లు ఈ రకమైనవి ఉన్నాయి.
బైనాక్యులర్స్
బైనాక్యులర్స్ (Binoculars) అనేవి సుదూర వస్తువులు చూచునపుడు రెండూ కళ్ళు (ద్వినేత్ర దృష్టి) ఉపయోగించి చూడగలిగేలా ప్రక్కప్రక్కనే బిగించబడి మరియు అదే దిశలోని స్థానమును సమానంగా రెండూ కళ్ళతో చూసే దూరదర్శినిలు.
షోలే
షోలే 1975లో విడుదలయిన సూపర్ హిట్ హిందీ సినిమా. దీనిని జి.పి.సిప్పీ నిర్మించగా అతని కొడుకు రమేష్ సిప్పీ దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ సినిమాతో అమితాబ్ బచ్చన్ చిత్రసీమలో నిలదొక్కుకున్నాడు. అంజాద్ ఖాన్‌కు ఇది తొలి సినిమా. మూడు కోట్ల భారీ బడ్జెట్టుతో నిర్మించబడిన ఈ సినిమా పూర్తి కావడానికి రెండున్నర సంవత్సరాలు పట్టింది.
రాంగఢ్ అనే కుగ్రామంలో ఠాకూర్ బల్‌దేవ్ సింగ్(సంజీవ్ కుమార్) అనే రిటైర్డ్ పోలీస్ ఆఫీసర్ నివసిస్తూ ఉంటాడు. అతడు విధిలో ఉన్నప్పుడు అరెస్ట్ చేసిన ఇద్దరు చిల్లరదొంగలు వీరూ, జై లను రప్పించి వారితో ఒక ఒప్పందం కుదుర్చుకుంటాడు. బందిపోటు గబ్బర్‌సింగ్‌ను ప్రాణాలతో బంధించే విషయంలో అతడికి సహాయం చేస్తే ప్రభుత్వం ప్రకటించిన 50,000 రూపాయలతోపాటు అదనంగా మరో 20,000 రూపాయలను ఇస్తానని ఠాకూర్ ఆ ఇద్దరికీ ఆశ పెడతాడు.
గ్రామస్తులను దోచుకోవడానికి గబ్బర్‌సింగ్ పంపిన బందిపోటు దొంగలను ఆ ఇద్దరూ ఎదుర్కొని వారిని తరిమికొడతారు. వెంటనే హోలీ పండుగ రోజు గబ్బర్ అతని అనుచరులు రాంగఢ్‌పై దాడి చేస్తారు. బందిపోట్లకు, వీరూ, జై ద్వయానికీ మధ్య హోరాహోరీ యుద్ధం జరుగుతుంది. ఠాకూర్ అందుబాటులో తుపాకీ ఉన్నా అతడు వారికి సహాయం చేయడు. వీరూ, జై పోరాడి బందిపోట్లను తరిమికొడతారు. ఆ ఇద్దరూ ఠాకూర్ చర్యకు నిరసన తెలుపుతూ ఆ గ్రామం వదిలి వెళ్లడానికి సిద్ధపడతారు. అప్పుడు ఠాకూర్ తన కుటుంబం అంతటినీ కొన్నేళ్ల క్రితం గబ్బర్‌సింగ్ చంపివేసి, తన రెండు చేతులను నరికివేసిన విషాయాన్ని వారికి వివరిస్తాడు. ఆ కారణంతోనే తాను తుపాకీని ఉపయోగించలేకపోయానని చెప్తాడు. తను ఎప్పుడూ కప్పుకుని ఉండే శాలువాను తీసి తన మొండిశరీరాన్ని వారికి చూపిస్తాడు.
కలివిడిగా ఉండే వీరూ, ముభావంగా ఉండే జై ఆ గ్రామప్రజల అభిమానాన్ని చూరగొంటారు. వీరూ జట్కాబండిని నడిపే బసంతి(హేమమాలిని)ని ఆకర్షిస్తాడు. జై విధవరాలైన ఠాకూర్ కోడలు రాధ(జయబాధురి)ని ప్రేమిస్తాడు.
గబ్బర్ సింగ్ ముఠా వీరూ బసంతిలను పట్టి బంధిస్తుంది. జై ఆ బందిపోట్లపై దాడిచేసి వారిని విడిపిస్తాడు. ఆ ముగ్గురూ ఒక పెద్దబండ వెనక దాగి గబ్బర్ సింగ్ ముఠాపై గుళ్ల వర్షం కురిపిస్తూ ఉంటారు. వారి వద్దనున్న మందుగుండు సామాగ్రి తగ్గిపోతూ ఉండడంతో వీరూ వాటికోసం అక్కడి నుండి బలవంతంగా వెళ్లవలసివస్తుంది. జై అప్పటికే గాయపడిన విషయం అతనికి తెలియదు. ఇంతలో ఒక్కడే గబ్బర్‌ సింగ్ ముఠాతో పోరాడుతున్న జై తనవద్ద నున్న చివరి తూటాతో డైనమైట్‌ను పేల్చి వంతెనను కూల్చివేయడానికి తన ప్రాణాలను అర్పించుకుంటాడు.
తిరిగివచ్చిన వీరూ చేతులలో జై మరణిస్తాడు. వీరూ ఉగ్రరూపం దాల్చి గబ్బర్ స్థావరంపై దాడి చేసి అతడిని పట్టుకుంటాడు. అతడిని చితకబాది చంపడానికి ప్రయత్నించగా ఠాకూర్ ప్రత్యక్షమై అతడిని సజీవంగా అప్పగిస్తానని మాట ఇచ్చిన విషయం గుర్తుచేస్తాడు. ఠాకూర్ తన కాళ్ళతో గబ్బర్‌సింగ్‌ను గాయపరచి అతని చేతులను నరికివేస్తాడు. పోలీసులు వచ్చి గబ్బర్‌ను అరెస్ట్ చేస్తారు. జై దహనసంస్కారాల తరువాత వీరూ రాంగఢ్ వదిలి వెళతాడు. బసంతి అతనికోసం రైల్వేస్టేషన్‌లో సిద్ధంగా ఉంటుంది. రాధ ఏకాకిగా మిగిలిపోతుంది.
ఈ సినిమాలోని పాటలనన్నింటినీ ఆనంద్ బక్షి వ్రాయగా ఆర్.డి.బర్మన్ వాటికి సంగీతాన్ని సమకూర్చాడు.
వైదికి బ్రాహ్మణులు
వైదికి బ్రాహ్మణులు (వైదిక, వైదీకులు, వైదికులు, వైదీకి, వైదీకీ) తెలుగు మాట్లాడే స్మార్త బ్రాహ్మణులు లోని ఒక ఉపశాఖకు చెందినవారు. వీరు ముఖ్యంగా ఆది శంకరాచార్యులును ప్రధానంగా అనుసరిస్తారు మరియు ఎక్కువగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ నందు కేంద్రీకృతమై ఉన్నారు. వైదికి అనే పేరు వేదాలు నుండి తీసుకున్నారు.
వైదికి వెలనాడు
వైదికి బ్రాహ్మణులు (వైదిక, వైదీకులు, వైదికులు, వైదీకి, వైదీకీ) తెలుగు మాట్లాడే స్మార్త బ్రాహ్మణులు లోని ఒక ఉపశాఖకు చెందినవారు. వీరి పూర్వీకుల మూలాలు గుంటూరు జిల్లా మరియు ప్రకాశం జిల్లాలు నందలి కృష్ణా నది ఒడ్డున తీర ప్రాంతానికి చెందిన పురాతన నామం అయిన వెలనాడు ప్రాంతంలోఉన్నాయి. వీరు ముఖ్యంగా ఆది శంకరాచార్యులును ప్రధానంగా అనుసరిస్తారు మరియు ఎక్కువగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ నందు కేంద్రీకృతమై ఉన్నారు.
వైదికి వెలనాడు ఆధిపత్యం సూచన 12 వ శతాబ్దం నుండి ప్రారంభం నుండి మొదలవుతుంది. వైదికి వెలనాడు బ్రాహ్మణులు బ్రహ్మ నాయుడుతో పలనాడు యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు. విజయనగర సామ్రాజ్యము రాజు కృష్ణదేవరాయలు యోధుల కొరకు రోజూ ఆచారాలు జరుపుటకు గోల్కొండ, గుల్బర్గా, అహ్మద్ నగర్ మరియు బీజాపూర్ ప్రాంతాలకు చెందిన దక్కన్ బహమనీ సుల్తానులకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన యుద్ధాలు సమయంలో 2000 మంది పైగానే బ్రాహ్మణులను నియమించడం జరిగింది. ఈ బ్రాహ్మణ కుటుంబాలు, షుమారుగా 1556 ఎ.డి. సంవత్సరము ప్రాంతంలో తళ్ళికోట యుద్ధంలో శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు అల్లుడు అయిన రామ రాయలు ఓటమి తర్వాత హస్తసాముద్రికం, జ్యోతిషశాస్త్రం, నిత్య కర్మ, వివాహం మరియు మరణం వంటి సేవలు అందిస్తూ తమిళనాడు లోని వివిధ ప్రాంతాలలో స్థిరపడ్డాయి.
స్మార్త సంప్రదాయం నందలి తెలుగు మాట్లాడే పూజారులు చాలామంది ఈ శాఖకు చెందినవారు, అయితే, ఈ తెగ ప్రజలు ఇతర వృత్తులను కూడా ఎంచుకున్నారు.
కవాటం
కవాటం (Valve - వాల్వ్) అనేది తెరవటం, మూయటం, లేదా కొంత తెరవటం లేదా కొంత మూయటం వంటి వివిధ మార్గాల ద్వారా ద్రవం (వాయువులు, ద్రవాలు, ద్రవించిన ఘనాలు, లేదా పాక్షిక ద్రవ మిశ్రమం) యొక్క ప్రవాహమును క్రమబద్దీకరించే లేదా నియంత్రించే ఒక పరికరం.
కవాటాలను స్థూలంగా పలు రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చు.
ఈరకం వాల్వులే అదికంగా, విసృతంగా వాడుకలో వున్నవి. కొన్ని వాల్వులు ప్రవాహాన్ని పూర్తిగా నిలుపుదల చెయ్యడం, అవసరాన్నిబట్టి తగిన పరిమాణంలో ప్రవహించునట్లు చేయుటకు ఉపయోగిస్తారు. వాల్వు బిళ్ళ లేదా డిస్కును పాక్షికంగా తెరచి వుండం వలన ప్రవాహవేగాన్ని,పీడనాన్ని,పరిమాణాన్ని నియంత్రణ వుంచుతారు. మరి కొన్ని రకాల కవాటాలుఇలా ప్రవాహాన్ని నియంత్రణలో కాకుండా ప్రవాహాన్ని పూర్తిగా ఆపుట లేదా పూర్తిగా ప్రవహించేలా పనిచేయును.ప్రవాహాన్ని నియంత్రణలో వుంచు కవాటాలను స్టాప్ అండ్ కంట్రోలు వాల్వులు లేదా రెగ్యులెటింగు వాల్వులు అంటారు.గ్లోబ్ వాల్వులు,బాల్ వాల్వులు అనేవి నియంత్రణ/కంట్రోలు చేవ్యు రకానికి చెందిన వాల్వులు. కంట్రోలు వాల్వులను కూడా పూర్తిగా తెరచి వుంచవచ్చు,కాని ప్రవహించు పదార్థాల ప్రవాహా పీడనం, వాల్వు లోపలి వచ్చు ప్రవాహా పీడనం కన్న వాల్వు బయటికి వెళ్ళు ప్రవాహా పీడనం చాలా తక్కువగా ఉండును.త్వరణం ఎక్కువగా వుండును. ప్రవహా నియంత్రణ లేకుండా పూర్తిగా తెరచి వుంచు కవాటాలను గేట్ వాల్వులు అంటారు.ఇందులో వాల్వు డిస్కు లేదా తెరచు భాగం గుండ్రంగా లేదా ఉలి వంటి ఆకారంలో వుండి,వాల్వు బాడీలో పైకి కిందికి కదులును.ఏదైనా ద్రవం లేదా వాయువు లేదా ఆవిరులు ఒక గొట్టంలో నిర్దేశించిన పనిచేయు పీడనం కన్నఎక్కువ పీడనస్థితికి చేరి ప్రవహిస్తున్నప్పుడు, లేదా ఏదైనా పాత్రలో వున్న ద్రవం లేదా వాయువు లేదా ఆవి రులు ఆపాత్ర యొక్క నిల్వ ఉంచు సామర్ధ్యం మించి పీడనంలో ఉన్నప్పుడు, ఏర్పడిన అధిక పీడనబలం వలన పైపులు లేదా పాత్ర విస్పొటన చెంది నష్టం వాటిల్లును. అలాంటి స్థితిలో అధిక పీడనం ఏర్పడినపుడు వాల్వు లు తెరచుకుని,పీడనం కల్గించు పదార్థాలను బయటికి పంపి, అధిక పీడనం తగ్గించి, తిరిగిమాములుగా నిర్దేశించిన పీడనస్థాయికి రాగానే మూసుకునే వాల్వులను రక్షణ కవాటాలు లేదా సేఫ్టి వాల్వులు అంటారు. సేఫ్టివాల్వులను ఎక్కువగా బాయిలరులలో ,లేదా స్టీము లోకో మోటివ్ ఇంజనులలో ఉపయోగిస్తారు.లేదా సంపిడనంకావించిన గాలి పీడన నియంత్రణకు ఉపయోగిస్తారు.
సేఫ్టి వాల్వుల/ రక్షణ కవాటాల ఆకృతి మరియు పనిచేయు విధాన ఆధారంగా నాలుగైదు రకాలుగా వర్గీకరించారు. అవి
వీటిని ఆంగ్లంలో pressure relief valves అంటారు. ఇవి కూడా ఒకరకంగా సేఫ్టి వాల్వుల వంటివే. సేఫ్టి వాల్వులను ఎక్కువగా అధిక పీడనం వున్న నీటి ఆవిరి/స్టీమును బయటకు వదులుటకు ఉపయోగించగా, పీడన ఉపశమన కవాటాలను ద్రవ మరియు వాయు పదార్థాల పీడనాన్ని నియంత్రణలో వుంచుటకు ఉపయోగిస్తారు.ప్రవహించు పదార్థాల పీడనం పనిచేయుబ్పీడనం మించినచో ,అధిక పీడనం తగ్గేవరకు వాల్వు పాక్షికంగా తెరచుకొని ,వాల్వుకున్న మరో పైపు ద్వారా ప్రవాహ పదార్హాన్ని వెనుకకు పంపును.
ఈ రకపు వాల్వులలో ద్రవం లేదా వాయువు ఒకే దిశలో ప్రయానించును.వ్యతిరేక దిశ లేదా మార్గంలో ప్రవహించదు.వీటిని చెక్ వాల్వులు(check valve)అని నాన్ రిటర్న్ వాల్వు(Non return valve)అనికూడా అంటారు.ఈ చెక్ వాల్వులు పలురకాల వున్నాయి. వాల్వులోపలి బిళ్ళతెరచుకునే విధానం.పనిచేసే విధానం ప్రకారం వీటీని పలురకాలుగా తయారు చేస్తారు.