కాలింపాంగ్
కాలింపాంగ్ () భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో మహాభారత శ్రేణి (లేదా లఘుతర హిమాలయము) లో ఉన్న ఒక పర్వత ప్రాంత వేసవి విడిది. ఇది సరాసరి ఎత్తులో ఉంది. ఈ పట్టణం డార్జిలింగ్ జిల్లాలో భాగమైన కాలింపాంగ్ సబ్ డివిజన్ కు ప్రధాన పట్టణం. భారత సైన్యం యొక్క 27 పర్వత విభాగం ఈ పట్టణం యొక్క పొలిమేరలో ఉంది.
కాలింపాంగ్ దాని విద్యా సంస్థలకు పేరుగాంచింది, వీటిలో చాలావరకు బ్రిటిష్ వలస పాలన సమయంలో స్థాపించబడ్డాయి. చైనా టిబెట్ ను ఆక్రమించటానికి మరియు భారత చైనా యుద్ధానికి ముందు ఇది టిబెట్ మరియు ఇండియాకు మధ్య వ్యాపార మార్గంగా ఉపయోగపడేది. కాలింపాంగ్ మరియు పొరుగున ఉన్న డార్జిలింగ్ 1980లలో ప్రత్యేక గూర్ఖాల్యాండ్ రాష్ట్రం కొరకు డిమాండ్ చేసిన ముఖ్య కేంద్రాలు.1993 నుండి కాలింపాంగ్ లో ఒక రోటరీ క్లబ్ ఉంది.()
తీస్తా నది వైపు చూస్తున్న ఒక శిఖరం పైన ఉన్న కాలింపాంగ్, దాని సమశీతోష్ణ వాతావరణము మరియు ఆ ప్రాంతంలోని ప్రముఖ యాత్రా స్థలములకు సమీపంలో ఉండటం మూలంగా ఒక విహార కేంద్రం అయింది. కాలింపాంగ్ లో తోటల పెంపకం కూడా బాగా ముఖ్యమైంది: ఇక్కడి పూల మార్కెట్ వివిధ రకముల ఆర్చిడ్స్కు ప్రసిద్ధమైంది; హిమాలయాలలో పెరిగే పూల గడ్డలు, దుంపలు మరియు భూగర్భ కాండములను ఎగుమతి చేసే నర్సరీలు కాలింపాంగ్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు దోహదం చేస్తున్నాయి. సాంప్రదాయ నేపాలీలకు, దేశవాళీ సాంప్రదాయ వర్గములకు మరియు భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతముల నుండి వలస వచ్చిన విదేశీయులకు నిలయమైన, ఈ పట్టణం బౌద్ధ మత కేంద్రం కూడా. జంగ్ ధోక్ పల్రి ఫోడాంగ్ బౌద్ధ విహారం అరుదైన అనేక టిబెటన్ బౌద్ధ గ్రంథములను కలిగి ఉంది.
"కాలింపాంగ్" నామము యొక్క సరైన శబ్దవ్యుత్పత్తి అస్పష్టంగా ఉండిపోయింది. "కాలోన్" ("రాజు యొక్క మంత్రులు") మరియు "పాంగ్" ("ఆవరణము") నుండి ఉత్పన్నమై టిబెటన్లో "రాజు గారి మంత్రుల యొక్క సమూహము (లేదా కూటమి)" అని అర్ధం వచ్చే "కాలింపాంగ్" నామము యొక్క పుట్టుక చాలా ఎక్కువగా అంగీకరించబడేది. ఇది లెప్చా నుండి "మనం ఆటాడుకునే శిఖరములు" అనే అనువాదం నుండి కూడా కూడా ఉత్పన్నమై ఉండవచ్చు, ఎందుకనగా ఇక్కడే వేసవి ఆటల కార్యక్రమముల కొరకు ఆ ప్రాంతపు సాంప్రదాయ గిరిజన సమ్మేళనం జరుగుతుంది. ఆ పర్వత ప్రాంత ప్రజలు ఆ ప్రాంతమును "కాలిబోంగ్" ("నల్లని పార్శ్వ శిఖరములు ") అని కూడా పిలుస్తారు.
"ది అన్టోల్డ్ అండ్ అన్నౌన్ రియాలిటీ అబౌట్ ది లెప్చాస్" రచయిత K.P. తమ్సంగ్ ప్రకారం, కాలింపాంగ్ అనే పదం "కలెన్పాంగ్" అనే పేరు నుండి వెలికితీయబడింది, లెప్చాలో దీని అర్ధం "గుట్టల సమూహము"; కాలం గడిచేకొద్దీ, ఆ పేరు "కాలీబాంగ్"గా రూపాంతరం చెందింది మరియు తరువాత కాలింపాంగ్ గా మారిపోయింది. ఆ ప్రాంతంలో అపరిమితంగా కనిపించే ఒక నార మొక్క కౌలిమ్ నుండి కూడా ఇంకొక ఉద్భావనానికి అవకాశం ఉంది.
పందొమ్మిదవ శతాబ్దం మధ్య వరకు, కాలింపాంగ్ చుట్టుపక్కల ప్రాంతాన్ని సిక్కిం మరియు భూటాన్ రాజ్యపు రాజులు వారసత్వంగా పాలించారు. సిక్కిం రాజుల పాలనలో, ఆ ప్రాంతం "దాలింగ్కోట్"గా పేరుగాంచింది. 1706 లో, భూటాన్ రాజు ఈ పరగణాను సిక్కిం రాజుల నుండి గెలుచుకుని దాని పేరును కాలింపాంగ్ గా మార్చాడు. తీస్తా లోయకు ఎదురుగా ఉన్న కాలింపాంగ్ పద్దెనిమిదవ శతాబ్దంలో ఒకప్పుడు భూటాన్ ప్రజల ప్రధాన స్థావరంగా ఉండేది. ఈ ప్రాంతంలో దేశవాళీ లెప్చా ప్రజలు మరియు వలస భుటియా మరియు లింబు తెగల ప్రజల జనసాంద్రత తక్కువగా ఉంది. తరువాత 1780 లో, గూర్ఖాలు కాలింపాంగ్ పై దండెత్తి దానిని జయించారు. 1864 లో ఆంగ్లో-భూటాన్ యుద్ధం తర్వాత, సించుల ఒప్పందం (1865) ఆమోదించబడింది, ఇందులో భూటాన్ ఆధీనంలో ఉన్న తీస్తా నది యొక్క తూర్పు పరగణా బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వశమయింది. ఆ కాలములో కాలింపాంగ్ ఒక కుగ్రామము, అక్కడ రెండు లేదా మూడు కుటుంబాలు మాత్రం నివాసము ఉండేవని చెప్పబడింది. బెంగాల్ సివిల్ సర్వీసులో పనిచేస్తున్న ఒక ప్రభుత్వ అధికారి ఆష్లీ ఈడెన్ ఆ సంవత్సరం చేసిన తాత్కాలిక ప్రస్తావనలో ఆ పట్టణం గురించి మొదటిసారి పేర్కొనబడింది. 1866 లో కాలింపాంగ్ డార్జిలింగ్ జిల్లాలో చేర్చబడింది. 1866–1867 లో ఒక ఆంగ్లో-భుటానీస్ కమిషన్ ఆ రెండింటి మధ్య ఉమ్మడి సరిహద్దు రేఖలను నిర్ణయించింది, దాని మూలంగా కాలింపాంగ్ సబ్ డివిజన్ మరియు డార్జిలింగ్ జిల్లాకు ఒక రూపును ఇచ్చింది.
యుద్ధం తర్వాత, ఆ ప్రాంతం వెస్ట్రన్ డ్యుఅర్స్ జిల్లా యొక్క సబ్ డివిజన్ అయింది, మరియు తరువాతి సంవత్సరం అది డార్జిలింగ్ జిల్లాతో కలుపబడింది. మైదానములలో వేసవికాలపు మండే ఎండలను తప్పించుకోవటానికి, ఇక్కడి సమశీతోష్ణ వాతావరణము ఈ పట్టణమును డార్జిలింగ్కు ప్రత్యామ్నాయ వేసవి విడిదిగా అభివృద్ధి చేసేటట్లు బ్రిటిష్ వారిని ప్రేరేపించింది. పురాతన సిల్క్ రోడ్డు నుండి పుట్టుకొచ్చిన నాతుల మరియు జెలేప్ల మార్గములకు కాలింపాంగ్ సమీపంలో ఉండటం, ఒక అదనపు ప్రయోజనం మరియు ఇది చాలా త్వరితంగా భారతదేశం మరియు టిబెట్ మధ్య బొచ్చు, ఉన్ని మరియు ఆహార ధాన్యముల వ్యాపారంలో ఒక ముఖ్య వ్యాపార కేంద్రం అయింది. వ్యాపారంలో ఎదుగుదల నేపాల్ నుండి వలస వచ్చిన వారిని అనేక మందిని ఆకర్షించింది, ఇది జనాభా పెరుగుదలకు మరియు ఆర్థిక అభివృద్ధికి దారితీసింది.
స్కాటిష్ మిషినరీస్ ఆగమనం బ్రిటిష్ వారి కొరకు విద్యాలయములు సంక్షేమ కేంద్రముల నిర్మాణమునకు కారణమైంది. 1870 ప్రారంభంలో Rev. W. మాక్ఫార్లేన్ ఈ ప్రాంతంలో మొదటి విద్యాలయములను స్థాపించాడు. స్కాటిష్ యూనివర్సిటీ మిషన్ ఇన్స్టిట్యూషన్ 1886 లో ప్రారంభమైంది దాని తర్వాత కాలింపాంగ్ బాలికల ఉన్నత విద్యాలయం ప్రారంభమైంది. 1900 లో, రివరెండ్ J.A. గ్రాహం నిరాశ్రయులైన ఆంగ్లో-ఇండియన్ విద్యార్థుల కొరకు Dr. గ్రాహంస్ హోమ్స్ స్థాపించాడు. 1907 నాటికి, కాలింపాంగ్ లో కూడా అనేక విద్యాలయములు భారతీయ విద్యార్థులకు విద్యను అందించటం ప్రారంభించాయి. 1911 నాటికి, జనాభా 7,880 కు పెరిగింది.
1947 లో భారత స్వాతంత్రం అనంతరం, భారతదేశం మరియు పాకిస్తాన్ మధ్య బెంగాల్ విభజించబడిన తర్వాత, కాలింపాంగ్ పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో భాగం అయింది. 1959 లో టిబెట్ను చైనాలో చేర్చుకోవటంతో, అనేకమంది బౌద్ధ సన్యాసులు టిబెట్ ను వదిలి పారిపోయి కాలింపాంగ్ లో విహారములను స్థాపించారు. ఈ సన్యాసులు వారితో అరుదైన అనేక బౌద్ధ గ్రంథములను కూడా తీసుకు వచ్చారు. 1962 లో, సైనో-ఇండియన్ యుద్ధం తర్వాత జెలేప్ల మార్గమును శాశ్వతంగా మూసివేయటంతో టిబెట్ మరియు ఇండియా మధ్య వ్యాపారానికి భంగం కలిగింది, ఇది కాలింపాంగ్ యొక్క ఆర్థిక వ్యవస్థ నెమ్మదించటానికి దారితీసింది. 1976 లో, పర్యటనకు వచ్చిన దలైలామా జంగ్ దొక్ పల్రి ఫోడాంగ్ బౌద్ధ విహారాన్ని స్థాపించారు, ఇందులో అనేక గ్రంథములు ఉన్నాయి.
1986 మరియు 1988 మధ్య సాప్రదాయ రీతులపై ఆధారపడి గూర్ఖాలాండ్ మరియు కంటపూర్ యొక్క ప్రత్యేక రాష్ట్రముల కొరకు డిమాండ్ బలీయం అయింది. గూర్ఖా నేషనల్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ (GNLF) మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం మధ్య కలహములు నలభై రోజుల సమ్మె తర్వాత ఒక తటస్థ స్థితికి చేరుకున్నాయి. ఆ పట్టణం వాస్తవంగా ముట్టడిలో ఉంది, లా అండ్ ఆర్డర్ ను కాపాడటానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం భారత సైన్యమును ఆహ్వానించింది. ఇది డార్జిలింగ్ గూర్ఖా హిల్ కౌన్సిల్ రూపొందటానికి దారితీసింది, ఈ వర్గానికి సిలిగురి సబ్ డివిజన్ క్రింద ఉన్న ప్రాంతం మినహా, డార్జిలింగ్ జిల్లాను పరిపాలించటానికి అసంపూర్ణ-స్వాధికార అధికారములు ఇవ్వబడ్డాయి. 2007 నుండి, డార్జిలింగ్ కొండలలో ప్రత్యేక గూర్ఖాలాండ్ రాష్ట్రం కొరకు డిమాండ్ కు గూర్ఖా జనముక్తి మోర్చా మరియు దాని మద్దతుదారులు చైతన్యం కలుగజేశారు. ఉత్తర బెంగాల్ను కలుపుకొని ఒక ప్రత్యేక కంటపూర్ రాష్ట్రం కొరకు కంటపూర్ పీపుల్స్ పార్టీ మరియు దాని మద్దతుదారుల యొక్క ఉద్యమం కూడా ఊపందుకుంది.
ఈ నగర కేంద్రం ఎత్తు వద్ద డియోలో హిల్ మరియు డర్పిన్ హిల్ అనే రెండు కొండలను కలిపే శిఖరము పైన ఉంది. కాలింపాంగ్ లో అతి ఎత్తైన స్థానం అయిన డియోలో ఎత్తులో ఉంది మరియు దర్పిన్ హిల్ ఎత్తు వద్ద ఉంది. దిగువన ఉన్న లోయలో ప్రవహిస్తూ తీస్తా నది కాలింపాంగ్ ను సిక్కిం రాష్ట్రం నుండి విడదీస్తుంది. కాలింపాంగ్ ప్రాంతంలో మట్టి విలక్షణంగా ఎర్ర రంగులో ఉంటుంది. ఫైలైట్ మరియు స్కిస్ట్స్ అధికంగా ఉండటం వలన అప్పుడప్పుడు నల్ల మట్టి కూడా అగుపిస్తుంది. అనేక హిమాయల పాద పర్వతముల వలెనే, శివాలిక్ కొండలు, నిటారుగా ఉండే ఏటవాలులను మరియు మృదువైన, విడి ఉపరితల మన్నును కలిగి ఉంటాయి, దీని మూలంగా వర్ష ఋతువులో తరుచుగా భూపాతములు సంభవిస్తాయి. ఆ కొండలు ఉన్నత శిఖరాలతో నిర్మితమై మరియు దూరంలో హిమాలయ శ్రేణుల మంచు-పరదాలను పట్టణం అంతా కలిగి ఉన్నాయి. ఎత్తులో ఉండి, ప్రపంచంలో ఎత్తైన శిఖరమైన కాంచనజంగ పర్వతం, కాలింపాంగ్ నుండి స్పష్టంగా అగుపిస్తుంది.
కాలింపాంగ్ లో ఐదు ప్రత్యేకమైన ఋతువులు ఉన్నాయి: వసంత ఋతువు, గ్రీష్మ ఋతువు, శరదృతువు, హేమంత ఋతువు మరియు వర్ష ఋతువు. వార్షిక ఉష్ణోగ్రత గరిష్ఠం నుండి కనిష్ఠం వరకు ఉంటుంది. ఆగస్టులో సరాసరి అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతతో, వేసవి తక్కువగా ఉంటుంది. వేసవి తర్వాత జూన్ మరియు సెప్టెంబరు మధ్యలో వచ్చే వర్షాలు పట్టణమును ముంచివేస్తాయి. వర్షాలు తీవ్రంగా ఉండి తరుచుగా భూపాతములను కలిగిస్తాయి, వీటివలన ఈ పట్టణం భారతదేశం యొక్క మిగిలిన ప్రాంతములతో సంబంధం కోల్పోతుంది. డిసెంబరు నుండి ఫిబ్రవరి వరకు చలికాలం ఉంటుంది, ఈ సమయంలో అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత సుమారు ఉంటుంది. వర్ష మరియు చలి కాలములలో, కాలింపాంగ్ ఎక్కువగా మంచుతో కప్పబడి ఉంటుంది.
కాలింపాంగ్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు పర్యాటకం చాలా అధికంగా దోహద పడుతుంది. వేసవి మరియు వసంత కాలములలో యాత్రికులు అధికంగా వస్తారు, దీనితో ఆ పట్టణవాసులు అనేక మందికి ఏదో ఒక ఉపాధి దొరుకుతుంది. పూర్వం ఇండియా మరియు టిబెట్ మధ్య ముఖ్య వ్యాపార కేంద్రమైన ఈ పట్టణం—ఏప్రిల్ 2006 లో నాతుల తిరిగి ప్రారంభించిన తర్వాత దాని ఆర్థిక వ్యవస్థను మెరుగు పరుచుకోవాలని ఆశ పడుతోంది. ఇండో–చైనా సరిహద్దు వ్యాపారములను ఇది తిరిగి ప్రారంభించినప్పటికీ, జెలెప్లా మార్గమును తిరిగి ప్రారంభించాలని స్థానిక నాయకులు చేసే డిమాండు కూడా నెరవేరితే ఇండో-చైనా వ్యాపారం కొరకు తిరిగి ఒక ముఖ్య కేంద్రంగా మారటానికి కాలింపాంగ్ కు మంచి అవకాశం ఉందని అనుకోబడింది.
కాలింపాంగ్ భారతదేశంలో అల్లం పండించే ముఖ్య ప్రాంతం. కాలింపాంగ్ మరియు సిక్కిం రాష్ట్రం కలిసి భారతదేశంలో ఉత్పత్తి అయ్యే అల్లంలో 15 శాతాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తాయి. డార్జిలింగ్ హిమాలయన్ పర్వత ప్రాంతం దాని తేయాకు పరిశ్రమకు అంతర్జాతీయంగా ప్రఖ్యాతి చెందింది. అయినప్పటికీ, అనేక తేయాకు తోటలు తీస్తా నదికి పశ్చిమం వైపు ఉన్నాయి (డార్జిలింగ్ పట్టణం వైపు) మరియు దాని మూలంగా కాలింపాంగ్ సమీపంలోని తేయాకు తోటలు ఆ ప్రాంతపు మొత్తం తేయాకు ఉత్పత్తిలో కేవలం 4 శాతం అందిస్తాయి. కాలింపాంగ్ డివిజన్ లో, 90 శాతం భూమి సాగు చేయటానికి అనువైనది కానీ కేవలం 10 శాతం మాత్రమే తేయాకు ఉత్పత్తికి వినియోగించబడుతోంది. కాలింపాంగ్ దాని పూల ఎగుమతి పరిశ్రమకు బాగా ప్రసిద్ధి చెందింది—ముఖ్యంగా దాని దేశవాళీ ఆర్చిడ్స్ మరియు గ్లాడియోలి ల విస్తృత శ్రేణులకు ప్రఖ్యాతి గాంచింది.
ఈ పట్టణం యొక్క ఆర్థిక వ్యవస్థకు విద్యారంగం గణనీయంగా దోహదం చేస్తుంది. స్థానికులకు విద్యను అందజేయటంతో పాటు, కాలింపాంగ్ లోని విద్యాలయములు మైదానముల నుండి, పొరుగు రాష్ట్రమైన సిక్కిం నుండి మరియు భూటాన్, బంగ్లాదేశ్, నేపాల్ మరియు థాయ్లాండ్ వంటి విదేశముల నుండి కూడా అనేకమంది విద్యార్థులను ఆకర్షిస్తాయి.
పట్టణం సమీపంలో ఉన్న అనేక నిర్మాణములు భారత సైనిక స్థావరములకు నిత్యావసరములను అందజేస్తున్నాయి. సిక్కిం మరియు టిబెట్ యొక్క సాంప్రదాయ కళలు మరియు చేతిపనుల అమ్మకం ద్వారా ఆర్థిక రంగమునకు కొంత మొత్తం అందుతుంది. పట్టుపురుగుల పెంపకం, భూకంపశాస్త్రం, మరియు చేపల పెంపకమునకు సంబంధించిన ప్రభుత్వ ప్రయత్నములు అక్కడ నివాసముండే చాలామందికి స్థిరమైన ఉద్యోగమును కల్పిస్తాయి.
కాలింపాంగ్ దాని చీజ్, నూడుల్స్ మరియు లాలీపాప్స్ కు బాగా ప్రసిద్ధి చెందింది. కాలింపాంగ్ వివిధ రకాల సాంప్రదాయ హస్తకళాకృతులను, కొయ్య-కళాకృతులను, ఎంబ్రాయిడరీ చేసిన వస్తువులను, వర్ణ చిత్రములతో కూడిన సంచులను మరియు పర్సులను, రాగి వస్తువులను, రేఖలలో సహజ రీతిలో చెక్కిన శిల్పములను, టిబెటన్ నగలను మరియు చేతితో చేయబడిన వస్తువులను కూడా ఎగుమతి చేస్తుంది.
సెవోక్ను గాంగ్టాక్ తో అనుసంధానించే జాతీయ రహదారి 31A (NH31A) పక్కన కాలింపాంగ్ ఉంది. సెవోక్ ను సిలిగురితో కలిపే NH 31 నుండే TNH31A వస్తుంది. ఈ రెండు జాతీయ రహదారులు కలిసి, సెవోక్ మీదుగా కాలింపాంగ్ ను మైదానములతో కలుపుతాయి. క్రమమైన బస్సు సర్వీసులు మరియు అద్దె వాహనములలో కాలింపాంగ్ నుండి సిలిగురి మరియు సమీప పట్టణములైన కుర్సియాంగ్, డార్జిలింగ్ మరియు గాంగ్టాక్ లకు చేరుకోవచ్చు. నాలుగు చక్రముల వాహనములు ఈ ప్రాంతంలో ఎక్కువ ఏటవాలుగా ఉండే ప్రదేశములలో సులువుగా ప్రయాణించగలగటంతో, వీటిలో ప్రయాణం అనువుగా ఉంటుంది. అయినప్పటికీ, కొండచరియలు విరిగి పడటం మూలంగా వర్షా కాలంలో రోడ్డు రవాణాకి భంగం కలుగుతుంది. పట్టణం లోపల ప్రజలు సాధారణంగా నడుస్తూ సంచరిస్తారు. తక్కువ దూరాలు ప్రయాణించటానికి నగరవాసులు సైకిల్, ద్విచక్ర వాహనములు మరియు అద్దె వాహనములు కూడా ఉపయోగిస్తారు. కింగ్స్ ట్రావెల్స్-సిలిగురి నుండి ముందుగా కార్లను బుక్ చేసుకునే అవకాశం ఉంది. ఈ నంబర్లు డయల్ చేయాలి -098304-28401/ 093319-39486
కాలింపాంగ్ నుండి దూరంలో, సిలిగురి సమీపంలో ఉన్న బాగ్డోగ్రాలో ఉన్న విమానాశ్రయం చాలా సమీపంలో ఉన్న విమానాశ్రయం. ఇండియన్ ఎయిర్లైన్స్, జెట్ ఎయిర్వేస్, ఎయిర్ డెక్కన్ మరియు డ్రక్ ఎయిర్ (భూటాన్) ఆ విమానాశ్రయమును ఢిల్లీ, కలకత్తా, పారో (భూటాన్), గౌహతి మరియు బ్యాంకాక్ (థాయ్లాండ్) లతో కలిపే మూడు ప్రధాన రవాణా మార్గములు. సిలిగురి పొలిమేరలలో ఉన్న న్యూ జల్పైగురి అతి దగ్గరి రైల్వే స్టేషను, ఇది దేశంలోని అన్ని ప్రధాన నగరములతో అనుసంధానించబడి ఉంది.
2001 భారత జనగణన ప్రకారం, కాలింపాంగ్ లో 42,980 మంది జనాభా ఉండేవారు. జనాభాలో 53% పురుషులు కాగా, మిగిలిన 47% స్త్రీలు ఉన్నారు. కాలింపాంగ్ యొక్క సగటు అక్షరాస్యత రేటు 74%, ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువ: పురుషులలో అక్షరాస్యత 80%, మరియు స్త్రీలలో అక్షరాస్యత 63%. కాలింపాంగ్ లో, జనాభాలో 8% మంది 6 సంవత్సరముల వయస్సు లోపు వారు. కాలింపాంగ్ లో షెడ్యూలు కులములు మరియు షెడ్యూలు తెగల జనాభా వరుసక్రమంలో 5,100 మరియు 5,121.
డార్జిలింగ్ జిల్లా యొక్క కాలింపాంగ్ సబ్ డివిజన్కు కాలింపాంగ్ ముఖ్య పట్టణం. 1988 లో పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం చేత స్థాపించబడిన అసంపూర్ణ-స్వాధికార డార్జిలింగ్ గూర్ఖా హిల్ కౌన్సిల్ (DGHC), ఈ సబ్ డివిజన్ ను అదే విధంగా డార్జిలింగ్ సాదర్ మరియు కుర్సియాంగ్ సబ్ డివిజన్లను కూడా పాలిస్తుంది. కాలింపాంగ్ DGHC కు ఎనిమిది మంది కౌన్సిలర్లను ఎన్నుకుంటుంది, వీరు ప్రజా ఆరోగ్యం, విద్య, ప్రజా పనులు, రవాణా, పర్యాటకం, మార్కెట్, చిన్న తరహా పరిశ్రమలు, వ్యవసాయం, వ్యవసాయ నీటి వనరులు, అడవులు (అభయారణ్యములు మినహా), నీరు, పశుసంపద, వృత్తి విద్యలలో శిక్షణ మరియు క్రీడలు మరియు యువజన సర్వీసు విభాగములను నిర్వహిస్తారు. ఎన్నికల విభాగం యొక్క పరిపాలక వర్గం, "పంచాయతి", లా అండ్ ఆర్డర్, కోశాదాయం మొదలైన వాటికి అధికారిక వర్గం అయిన డార్జిలింగ్ యొక్క జిల్లా యంత్రాంగం, కౌన్సిల్ మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి మధ్య ఒక సమాచార అంతర్ముఖిగా పనిచేస్తుంది. ఈ సబ్ డివిజన్ లోని గ్రామీణ ప్రాంతం నలభై రెండు గ్రామ పంచాయతీ లను కలిగి ఉన్న కాలింపాంగ్ I, కాలింపాంగ్ II మరియు గొరుబతాన్ అనే మూడు సమాజ వికాస అభివృద్ధి కేంద్రములను నిర్వహిస్తుంది. కాలింపాంగ్ సబ్ డివిజన్ ను ఒక సబ్-డివిజనల్ ఆఫీసర్ (SDO) పర్యవేక్షిస్తాడు. కాలింపాంగ్ లో లాకప్ తో కూడిన ఒక చిన్న పోలీసు విభాగం ఉంది.
1945 లో స్థాపించబడిన కాలింపాంగ్ మునిసిపాలిటి, త్రాగు నీరు మరియు రహదారుల వంటి పట్టణ ఉపనిర్మాణముల బాధ్యత వహిస్తుంది. ఈ మునిసిపల్ ప్రాంతం ఇరవై-మూడు వార్డులుగా విభజించబడింది. త్రాగు నీటి అవసరములను తీర్చటానికి కాలింపాంగ్ మునిసిపాలిటి నీటిని నిల్వచేసే తొట్లను మరికొన్నింటిని నిర్మిస్తోంది, కానీ ఈ పనికి 'నియోర ఖోల వాటర్ సప్లై స్కీం' నుండి నీటి సరఫరా పెంచవలసిన అవసరం కూడా ఉంది. తరుచుగా, వర్షా కాలంలో సంభవించే భూఘాతములు కాలింపాంగ్ లోపల మరియు చుట్టు పక్కల నాశనమును కలుగజేస్తాయి. ఇక్కడ విద్యుత్తును అందించే వెస్ట్ బెంగాల్ స్టేట్ ఎలక్ట్రిసిటీ డిస్ట్రిబ్యూషన్ కార్పోరేషన్ లిమిటెడ్ (WBSEDCL), కాలింపాంగ్ లోని ప్రజలు ఎదుర్కొనే వోల్టేజ్ హెచ్చుతగ్గులు, అస్థిరమైన విద్యుత్తు సరఫరా మరియు అక్రమమైన విద్యుత్తు మీటర్లు వంటి సమస్యలను తీర్చాలి. ఆ రాష్ట్రం యొక్క రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ డెవలప్మెంట్ ఏజెన్సీ, కాలింపాంగ్ లో సౌర వీధి దీపాల వినియోగమును పెంచటానికి ఆలోచనలలో ఉంది మరియు పునర్నవీకరించగలిగే ఎనర్జీ గాడ్జెట్ (పనిముట్టు) లను అమ్మటానికి ఒక ఎనర్జీ పార్క్ ప్రతిపాదన కూడా చేసింది. ఆ పట్టణమును జాతీయ రహదారి–NH-31A కు అనుసంధానించే మార్గమునకు ప్రజా పనుల శాఖ బాధ్యత వహిస్తుంది. కాలింపాంగ్ మునిసిపాలిటీలో మొత్తం 433 పడకల సామర్ధ్యంతో మొత్తం 10 ఆరోగ్య రక్షణ విభాగములు ఉన్నాయి.
డార్జిలింగ్ పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గం యొక్క ఒక అసెంబ్లీ భాగమైన, కాలింపాంగ్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం, పశ్చిమ బెంగాల్ యొక్క విధాన సభకు ఒక సభ్యుని ఎన్నుకుంటుంది.
అది బ్రిటిష్ పాలనలో ఉన్న సమయంలో ఉద్యోగ అన్వేషణలో కాలింపాంగ్ కు వలస వచ్చిన నేపాలీ ప్రజలు జనాభాలో ఎక్కువ మంది ఉన్నారు. దేశవాళీ సాంప్రదాయ తెగలలో నేవార్లు, లెప్చాలు, భుటియా, షేర్పాలు, లింబూలు, రాయ్లు, మగర్లు, గురుంగులు, తమంగులు, యోల్మోలు, భూజెల్లు, సునువార్లు, సర్కీలు, దమాయ్లు మరియు కామిలు ఉన్నారు. బెంగాలీలు, మార్వారీలు, ఆంగ్లో-ఇండియన్, చైనీయులు, బీహార్ వాసులు మరియు టిబెట్ పైన కమ్యూనిస్ట్ చైనీస్ దాడి నుండి కాలింపాంగ్ పారిపోయి వచ్చిన టిబెటన్లు ఆ ప్రదేశమునకు చెందని ఇతర తెగల వారు. 17వ కర్మాప అవతారములలో ఒకరైన ట్రిన్లీ థాయ్ దోర్జే కాలింపాంగ్ లో నివసిస్తారు. భూటాన్ యొక్క పశ్చిమ సరిహద్దుకు అతి దగ్గరలో ఉన్న భారత పట్టణం కాలింపాంగ్, మరియు ఇక్కడ కొద్ది మంది భూటాన్ జాతీయులు నివసిస్తున్నారు. హిందూమతం అతి పెద్ద మతం దాని తర్వాత బౌద్ధమతం మరియు క్రైస్తవమతం ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో ఇస్లాం అతి తక్కువగా ఉంది, 1959 లో టిబెట్ పై చైనీయుల దాడి తరువాత పారిపోయి వచ్చిన టిబెటన్ ముస్లిములు ముఖ్యంగా ఉన్నారు. జంగ్ దోక్ పల్రి ఫోడంగ్ అనే బౌద్ధ విహారం అరుదైన అనేక టిబెటన్ బౌద్ధ గ్రంథములను కలిగి ఉంది. కాలిం పాంగ్ యొక్క అంగడి ప్రాంతంలో ఒక మసీదు ఉంది.
దీపావళి, క్రిస్మస్, దసరా లేదా స్థానిక నేపాలి మాండలీకంలో దసైన్ మరియు బౌద్ధ పండుగ అయిన లోసార్ వంటి ప్రముఖ పండుగలు ఇక్కడ జరుపుకుంటారు. కాలింపాంగ్ లో మాట్లాడే భాషలలో నేపాలి ప్రధానమైన భాష; లెప్చా, లింబు, తమంగ్, కిరాట్, హిందీ, ఆంగ్లం మరియు బెంగాలి భాషలు కూడా మాట్లాడుతారు. డార్జిలింగ్ పర్వతములలో హిమ క్రీడగా క్రికెట్ పై ఆసక్తి పెరుగుతున్నప్పటికీ, కాలింపాంగ్ లో ఇప్పటికీ ఫుట్ బాల్ జనరంజక క్రీడగా ఉండిపోయింది. 1947 నుండి ప్రతి సంవత్సరం, రెండు రోజుల పాటు జరిగే స్వాతంత్ర దినోత్సవ వేడుకలలో భాగంగా ఇండిపెండెన్స్ షీల్డ్ ఫుట్ బాల్ టోర్నమెంట్ నిర్వహించబడుతుంది. భారత జాతీయ ఫుట్బాల్ జట్టు యొక్క పూర్వ సారథి పెమ్ డోర్జీ కాలింపాంగ్ కు చెందినవాడు. మొమో అనేది కాలింపాంగ్ లో జనాదరణ పొందిన చిరుతిండి, పంది మాసం, గొడ్డు మాంసం లేదా కూరగాయలను గుండ్రని ఉండలుగా చేసి, పిండిలో ముంచి ఆవిరిపై ఉడికించి పలుచని సూపుతో వడ్డిస్తారు. వై-వై అనేది ఒక ప్యాకెట్ లో పెట్టిన చిరుతిండి, ఇందులో ఉన్న నూడుల్స్ ని పొడిగా తినవచ్చు లేదా సూపు రూపంలో కూడా తీసుకోవచ్చు. జడలబర్రె లేదా చౌరీ యొక్క (జడలబర్రె మరియు పశువుల యొక్క సంకరం) పాల నుండి తయారుచేసిన ఒక రకపు గట్టి జూన్ను చుర్పీని కొన్నిసార్లు నములుతూ ఉంటారు. సూప్ తో కలిపి వడ్డించే తుక్ప అని పిలవబడే ఒక రకపు నూడుల్ కూడా కాలింపాంగ్ లో ప్రసిద్ధమైనది. యాత్రికుల సౌకర్యార్ధం ఇక్కడ భారతీయ వంటకముల నుండి విదేశీ వంటకముల వరకు వివిధ రకముల వంటకములను అందించే భోజనశాలలు అనేకం ఉన్నాయి. ప్రఖ్యాతి చెందిన డార్జిలింగ్ తేయాకు తోటల నుండి తీసిన, తేనీరు కాలింపాంగ్ లో అత్యంత జనరంజక పానీయం. కాలింపాంగ్ సర్క్యూట్ హౌస్ పక్కన ఒక గోల్ఫ్ కోర్సు కూడా ఉంది.
కాలింపాంగ్ లో ఉన్న సాంస్కృతిక కేంద్రములలో, లెప్చా మ్యూజియం మరియు జంగ్ దోక్ పల్రి ఫోడంగ్ బౌద్ధ విహారం ఉన్నాయి. పట్టణ కేంద్రం నుండి ఒక కిలో మీటరు దూరంలో ఉన్న, లెప్చా మ్యూజియం లెప్చా ప్రజల మరియు దేశవాళీ సిక్కిం ప్రజల సంస్కృతిని ప్రతిబింబిస్తుంది. జంగ్ దోక్ పల్రి ఫోడోంగ్ విహారంలో కంగ్యూర్ యొక్క 108 సంపుటములు ఉన్నాయి, మరియు ఇవి గెలుగ్ బౌద్ధ మతమునకు చెందినవి.
1980లలో కాలింపాంగ్ లో సెట్ చేయబడి 2006 బూకర్ ప్రైజ్-గెలుచుకున్న కిరణ్ దేశాయ్ యొక్క నవల, "ది ఇన్హరిటెన్స్ ఆఫ్ లాస్", ఇది GNLF చే నడుపబడిన నేపాలీ తిరుగుబాటు ఉద్యమంతో, పదవీవిరమణ పొందిన ఒక న్యాయాధికారి కుటుంబము మరియు వారి పొరుగువారి కథను చెపుతుంది. ఈ నవలలో భారతదేశములోని నేపాలీ ప్రజల నైజమునకు భిన్నంగా చూపించడముపై రచయిత D B గురుంగ్ నాయకత్వంలో కొందరు నేపాలీల ఆగ్రహానికి గురయినట్లు చెప్పబడింది.
భారతదేశం లోని మిగిన ప్రాంతములలో ప్రసారమయ్యే దాదాపు అన్ని దూరదర్శన్ చానళ్ళు కాలింపాంగ్ లో కూడా ప్రసారమవుతాయి. నగరంలోని అనేక ఇళ్ళల్లో కేబుల్ టెలివిజన్ పనిచేస్తూ ఉండగా, బయటి ప్రాంతములలో సాధారణంగా ఉపగ్రహ టెలివిజన్ ఉంటుంది. ప్రధానమైన భారతీయ చానళ్ళతో పాటు, స్థానిక కేబుల్ నెట్వర్క్ ద్వారా స్థానికంగా రూపొందించిన హిల్ చానల్, కాలింపాంగ్ టెలివిజన్ KTv, దైనందిని, హాల్ ఖబర్ వంటి నేపాలీ భాషా చానళ్ళను కూడా కాలింపాంగ్ ప్రసారం చేస్తుంది.
కాలింపాంగ్ లో వచ్చ్చే ఆంగ్ల వార్తా పత్రికలలో సిలిగురిలో ముద్రితమయ్యే, "ది స్టేట్స్మాన్" మరియు "ది టెలీగ్రాఫ్", మరియు కోల్ కత (కలకత్తా) లో ముద్రించబడే "ది ఎకనామిక్ టైమ్స్" మరియు "హిందూస్తాన్ టైమ్స్" ఉన్నాయి.బయటి ప్రాంతములలో ప్రచురితమయ్యే వీటితో పాటు, హిమాలయన్ టైమ్స్ అనే ఆంగ్ల పత్రిక కాలింపాంగ్ లోనే ప్రచురితమవుతుంది, ఈ పత్రిక దాని ధాటి అయిన మరియు నిష్కపటమైన వ్యాసములకు పేరెన్నికగంది. ఇతర భాషలలో, నేపాలీ, హిందీ మరియు బెంగాలీ ఈ ప్రాంతంలో ఉపయోగించే ప్రముఖ ప్రాంతీయ భాషలు. డార్జిలింగ్ పర్వత ప్రాంతంలో ఈ నాలుగు భాషల వార్తాపత్రికలు లభ్యమవుతాయి. ఎక్కువగా చెలామణి అయ్యే నేపాలీ వార్తా పత్రికలలో హిమాలయ్ దర్పన్, సునఖారి సమాచార్ లను ఎక్కువగా చదువుతారు. "టిబెట్ మిర్రర్" అనేది 1925 లో కాలింపాంగ్ లో ప్రచురితమైన మొదటి టిబెటన్ భాషా వార్తాపత్రిక.
ఇంటర్నెట్ సేవ మరియు ఇంటర్నెట్ కేఫ్లు బాగా స్థిరపడ్డాయి; ఇవన్నీ ఎక్కువగా బ్రాడ్ బ్యాండ్, వివిధ మొబైల్ సేవల డేటా కార్డు, WLL, డయల్ అప్ లైన్స్ తో పనిచేస్తున్నాయి FM రేడియోతో సహా ఇతర జాతీయ మరియు ప్రైవేట్ చానళ్ళతో పాటు ఆల్ ఇండియా రేడియో కూడా కాలింపాంగ్ లో ప్రసారమవుతుంది. దాదాపు అన్ని ప్రాంతములలో అన్ని రకముల సెల్యులార్ సర్వీసులతో ఈ ప్రాంతంలో తమ సేవలను అందిస్తున్నాయి.
కాలిం పాంగ్ లో పదిహేను ప్రముఖ విద్యాలయములు ఉన్నాయి, వాటిలో మరింత ప్రసిద్ధమైనవి సెయింట్ జోసఫ్స్ కాన్వెంట్, Dr. గ్రాహంస్ హోమ్స్, సెయింట్ ఆగస్టైన్స్ స్కూల్మరియు సప్తశ్రీ జ్ఞానపీథ్. 1886 లో ప్రారంభమైన స్కాటిష్ యూనివర్సిటీస్ మిషన్ ఇన్స్టిట్యూషన్ మొదటి విద్యాలయం. విద్యాలయములు 10 వ తరగతి వరకు విద్య నందిస్తాయి, తరువాత విద్యార్థులు తమ ఇచ్ఛానుసారం ఒక జూనియర్ కాలేజీలో చేరవచ్చు అదే విద్యాలయంలో అదనంగా ఇంకొక రెండు సంవత్సరములు కొనసాగవచ్చు. కాలింపాంగ్ కాలేజీ మరియు క్లూనీ ఉమెన్స్ కాలేజీ పట్టణంలో ముఖ్య కళాశాలలు. రెండూ నార్త్ బెంగాల్ యూనివర్సిటీకి అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ చాలా మంది విద్యార్థులు, సిలిగురి మరియు కలకత్తాలలో విద్యను కొనసాగించటానికి ఆసక్తి చూపుతున్నారు. కాలింపాంగ్ సమీపంలో తిర్పై హిల్ వద్ద ఉన్న, థర్ప చోలింగ్ మొనాస్టరీ, ఎల్లో హాట్ తెగ చేత నిర్వహించబడుతోంది మరియు ఇందులో టిబెటన్ రాతప్రతులు మరియు థంకాల యొక్క ఒక గ్రంథాలయం ఉంది.
కాలింపాంగ్ చుట్టుపక్కల ప్రాంతం తూర్పు హిమాలయములలో ఉంది, ఇది భారతదేశపు పర్యావరణ ప్రాంతములు మూడింటిలో ఒక పర్యావరణ హాట్ స్పాట్గా వర్గీకరించబడింది. కాలింపాంగ్ సబ్ డివిజన్ లో ఉన్న నియోరా వాలీ నేషనల్ పార్క్ పులులకు స్థావరం. తక్కువ ఎత్తు వద్ద చాలా సాధారణంగా కనిపించే జాతి అకేసియా అవగా, దాల్చిన చెక్క, మర్రి, వెదురు, కాక్టయ్ మరియు ఏలకి కాలింపాంగ్ చుట్టుపక్కల పర్వతసానువులపై అగుపిస్తాయి. మరింత ఎత్తైన ప్రదేశములలో ఉండే అడవులలో పైన్ వృక్షములు మరియు ఇతర సతతహరిత ఆల్పైన్ వృక్షజాతులు ఉంటాయి. కాలింపాంగ్ యొక్క తూర్పు ప్రాంతంలో ఏడు రకముల రోడోడెన్డ్రాన్లు అగుపిస్తాయి. సమశీతోష్ణ ఆకురాల్చే అడవులలో ఓక్, బిర్చ్, మాపుల్ మరియు ఆల్డర్ వృక్ష జాతులు ఉంటాయి. కాలింపాంగ్ చుట్టుపక్కల మూడు వందల రకాల ఆర్చిడ్లు కనిపిస్తాయి, మరియు పాయింసెట్టియా మరియు పొద్దుతిరుగుడు కాలిం పాంగ్ రోడ్ల పక్కన పెరిగే కొన్ని అడవి జాతి మొక్కలు.
ఎర్ర పాండా, మబ్బుల చిరుతపులి, సైబీరియన్ వీసిల్, ఆసియా నల్ల ఎలుగుబంటి, కొండ మేక, హిమాలయపు తహ్ర్, గోరల్, గౌర్ మరియు పంగోలిన్ కాలిం పాంగ్ సమీపంలో కనిపించే కొన్ని జంతువులు. ఈ ప్రాంతపు పక్షి జాతులలో ఫీసాంట్, కోకిలలు, మినివెట్లు, ఫ్లైకాచర్లు, మైనాలు, ఒరియోల్స్, గుడ్లగూబలు, పారాకీట్లు, పార్ట్రిడ్జులు, సన్ బర్డ్లు, స్వాలోస్, స్విఫ్ట్లు మరియు వడ్రంగిపిట్టలు ఉంటాయి.
కాలింపాంగ్ లో మొక్కలను పెంచే స్థావరములు కూడా నలభై ఆరుకి పైగా ఉన్నాయి, వీటిలో భారతదేశం ఉత్పత్తి చేసే గ్లాడియోలిలో 80% ఇక్కడే సాగుచేయబడుతుంది మరియు ప్రపంచంలోని అనేక ప్రాంతములకు ఎగుమతి చేయబడే ఆర్చిడ్స్ కూడా ఇక్కడే సాగు చేయబడతాయి. రిషి బంకిం చంద్ర పార్క్ కాలోం పాంగ్ లో ఉన్న ఒక పర్యావరణ మ్యూజియం. కాలింపాంగ్ లో ఉన్న సిట్రస్ డైబ్యాక్ రీసెర్చ్ స్టేషను వ్యాధుల నియంత్రణ, మొక్కల సంరక్షణ మరియు వ్యాధి రహిత నారింజ మొలకల ఉత్పత్తి దిశగా పనిచేస్తుంది.