hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
రక్తాక్షి
క్రీ.శ. 1864-1865 మరియు 1984-1985 లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి రక్తాక్షి అని పేరు.
అమీర్ ఖుస్రో
అమీర్ ఖుస్రో లేదా 'అమీర్ ఖుస్రో దేహ్లవి'గా ప్రసిద్ధుడైన అబుల్ హసన్ యమీనుద్దీన్ ఖుస్రో ("Abul Hasan Yamīn al-Dīn Khusrow") (పర్షియన్:ابوالحسن یمین‌الدین خسرو) మధ్య యుగపు (క్రీ.శ. 1253-1325) పారశీక కవి. ప్రముఖ సూఫీ గురువు నిజాముద్దీన్ ఔలియా శిష్యుడు. ఇతడు పాటియాలాలో జన్మించాడు. ప్రముఖ ఉర్దూ, హిందుస్తానీ కవి యే గాక శాస్త్రీయ సంగీతకారుడు. ఖవ్వాలి పితామహుడుగా ప్రసిధ్ధి. హిందూస్థానీ సంగీతం పునరుద్ధరించిన ఘనుడు. 'తరానా' సంగీత హంగు సృష్టికర్త. తబల, సితార్ సృష్టికర్త. సంగీతకారుడు, విజ్ఞాని, కవి, సూఫీ సంతుడు. గజల్ వృధ్ధికారుడు. దోహా లకు, పహేలీ లకు, హిందూస్తాని పారశీక భాషా సమ్మేళనానికి నాంది కర్త. ఖుస్రో సమాధి నిజాముద్దీన్ ఔలియా సమాధి (ఢిల్లీ) ప్రక్కనే చూడవచ్చు. ఖుస్రో 7గురు ఢిల్లీ సుల్తానుల పరిపాలనాకాలాన్ని చూసాడు.
కాశ్మీర సౌందర్యాన్ని చూసి ఈ దోహా చెప్పాడు
اگر فردوس بر روی زمین است
همین است و همین است و همین است
అగర్ ఫిర్దోస్ బర్ రూయె జమీనస్త్
హమీనస్తో హమీనస్తో హమీనస్త్
సారాంశం:
ఒకవేళ భూమిపై స్వర్గమంటూ ఉంటే
అది ఇదే, అది ఇదే, అది ఇదే
రఘుపతి సహాయ్ ఫిరాఖ్
రఘుపతి సహాయ్ 'ఫిరాఖ్' గోరఖ్‌పూరీ (ఉర్దూ: فراق گورکھپوری, హిందీ: फ़िराक़ गोरखपुरी) (1896 - 1982), ప్రముఖ ఉర్దూ కవి, జ్ఞానపీఠ పురస్కార గ్రహీత. ప్రామాణిక ఉర్దూ సాహిత్య జగత్తులో ప్రముఖంగా ప్రస్తావించవలసిన కవి. సాహిర్, ఇక్బాల్, భూపేంద్రనాథ్ కౌషిక్ ఫిక్ర్, ఫైజ్ అహ్మద్ ఫైజ్ మరియు కైఫీ అజ్మీల వంటి ప్రముఖ ఉర్దూ కవుల సమకాలీకుడు. 
ఈయన కవితాసంకలనాలలో రూహ్-ఓ-ఖయామత్, గుల్-ఏ-రనా, నగ్మానుమా మరియు ఈయన సర్వోత్కృష్ట రచన గుల్-ఏ-నగ్మా ప్రముఖమైనవి.
రఘుపతి సహాయ్ 1896లో గోరఖ్‌పూర్‌లోని కాయస్థ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ప్రాంతీయ సివిల్ సర్వీసులో పదవి పొంది ప్రభుత్వోద్యోగిగా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత్ రాజీనామా చేసి అలహాబాదు విశ్వవిద్యాలయంలో ఆంగ్ల భాషా ఉపన్యాసకునిగా పనిచేశాడు. ఉర్దూ భాషా మణిబాల 'గుల్-ఎ-నగ్మా' రచించాడు. ఈ రచన ఆయనకు జ్ఞానపీఠ అవార్డుతో పాటు 1960 సంవత్సరానికి ఉర్దూలో సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారాన్ని కూడా తెచ్చిపెట్టింది.
ఫిరాఖ్ ఉర్దూ భాషలో ప్రప్రథమంగా జ్ఞానపీఠ అవార్డును పొందిన ఘనుడు.
An example of his work (on YouTube):
వలీ దక్కని
వలీ ముహమ్మద్ వలీ వలీ దక్కనిగా ప్రసిధ్ధి (1667-1707). 
వలీ ఔరంగాబాదిగా కూడా పరిచితుడు. భారత ఉపఖండంలో ప్రముఖ ఉర్దూ మరియు పారశీక కవిగా ప్రసిధ్ధి. 
ఔరంగాబాద్ 1667 లో జన్మించాడు. ఢిల్లీలో రీఖ్తా (ఉర్దూ ప్రాచీన నామం) కవిగా ఖ్యాతినొందాడు.
వలీ1707 అహ్మదాబాద్లో మరణించాడు.
వలీ మస్నవి, ఖసీదా, ముఖమ్మస్, రుబాయి మరియు గజల్ రచనల్లో ప్రవీణుడు.
ఇతడు 473 గజల్లు 3,225 అషార్లు రచించాడు.
మౌల్వి అబ్దుల్ హఖ్
మౌల్వి అబ్దుల్ హఖ్ (1870-1961) ప్రముఖ ముస్లిం విద్వాంసుడు. ఇతనికి బాబా ఎ ఉర్దు అనే బిరుదు గలదు.
హఖ్ ఏప్రిల్ 20, 1870, ఘజియాబాద్ జిల్లా హపుర్ లో జన్మించాడు. ఇతడు ఉర్దూ, దక్కని, పారశీ మరియు అరబ్బీ భాషలను అనుసంధానీకరించాడు. అలీఘర్ ముస్లిం యూనివర్శిటీ నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఇతడు అంజుమన్ తరఖ్ఖి ఉర్దూ ను 1903 అలీగఢ్ లో స్థాపించాడు.
అల్తాఫ్ హుసేన్ హాలి
మౌలానా అల్తాఫ్ హుసేన్ హాలి (1837-1914) ప్రముఖ ఉర్దూ సాహితాకారుడు, మిర్జా గాలిబ్ చివరి శిష్యుడు.
1837 పానిపట్లో జన్మించాడు.
ముఖద్దమ-ఎ షేర్-ఒ-షాయిరి, ఉర్దూ సాహితీజగతులో ఒక గీటురాయి.
హజరత్ ఖ్వాజా నిజాముద్దీన్ ఔలియా
"Sultan-ul-Mashaikh, Mehboob-e-Ilahi", హజరత్ షేఖ్ ఖ్వాజా సయ్యద్ ముహమ్మద్ - నిజాముద్దీన్ ఔలియా (1238 – ఏప్రిల్ 3 1325) (, (1238 - 1325), హజరత్ నిజాముద్దీన్ గా ప్రసిధ్ధి. ప్రఖ్యాతిగాంచిన సున్నీ చిష్తియా సూఫీ.
తండ్రి అహ్మద్ దానియాల్, ఘజనీ నుండి బదాయూన్ వచ్చి స్థిరపడ్డాడు. నిజాముద్దీన్ ఆధ్యాత్మిక గురువు హజరత్ ఫరీదుద్దీన్ గంజ్ షకర్ (బాబా ఫరీద్). నిజాముద్దీన్ అతి ముఖ్య శిష్యుడు అమీర్ ఖుస్రో. నిజాముద్దీన్ 3 ఏప్రిల్ 1325 న పరమదించాడు.
హజరత్ ఖ్వాజా నిజాముద్దీన్ ఔలియా పేరున ఢిల్లీలో కల దర్గాహ్ ప్రఖ్యాతి చెందినది. ఈ దర్గాహ్ ఢిల్లీలో ఎందరో భక్తాదులకు నెలవు.
దేనా బ్యాంకు
భారతదేశంలో ప్రముఖ బ్యాంకులలో దేనా బ్యాంకు (Dena Bank) ఒకటి. ఈ బ్యాంకును 1938, మే 26 న దేవ్‌కరణ్ నాన్జీ కుటుంబం చే స్థాపించబడింది. ప్రారంభంలో దీని పేరు "దేవ్‌కరణ్ నాన్జీ బ్యాంకింగ్ కంపెనీ లిమిటెడ్". 1939 డిసెంబర్లో పబ్లిక్ కంపెనీగా మారిన తర్వాత దీని పేరు దేవ్‌కరణ్ నాన్జీ పదాల లోని ప్రారంభ అక్షరాల నుంచి దేనా పేరుతో "దేనా బ్యాంకు లిమిటెడ్"గా మార్పు చెందింది. 1969లో ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వం జాతీయం చేసిన 14 బ్యాంకులలో ఇది కూడా ఉంది. జాతీయం చేయబడిన తర్వాత దీని పేరులో లిమిటెడ్ తొలగిపోయి దేనా బ్యాంకుగా మారింది. ప్రస్తుతం దేశంలో మంచి మార్కెట్ షేర్లు కల్గియున్న బ్యాంకులలో ఇది ఒకటి.
గోపీచంద్ నారంగ్
ప్రొఫెసర్ గోపీచంద్ నారంగ్ భారతీయ ఉర్దూ భాషా సాహితీ విద్వాంసుడు. ఇతడు బహుభాషా కోవిదుడు. హిందీ మరియు ఆంగ్లంలో కూడా పలు రచనలు చేశాడు. ప్రపంచ నలుమూలలనుండి ఎన్నో సాహిత్యపు బహుమానాలు అందుకొన్న ఘటికుడు. భారత ప్రభుత్వం 2004లో పద్మభూషణ్ పురస్కారంతో గౌరవించింది. 2010లో భారతీయ జ్ఞానపీఠ్ సంస్థ వారు ఇచ్చే మూర్తిదేవి పురస్కారం ఇతనికి లభించింది. నేషనల్ కౌన్సిల్ ఫర్ ప్రమోషన్ ఆఫ్ ఉర్దూ లాంగ్వేజ్ (NCPUL) డైరెక్టర్ గా పనిచేశాడు. ప్రస్తుతం సాహిత్య అకాడమీ అధ్యక్షుడు.
ఉర్దూ అభివృద్ధి కౌన్సిల్, ఢిల్లీ.
సిండికేట్ బ్యాంకు
1925లో కర్ణాటక రాష్ట్రములోని ఉడిపి లో సిండికేట్ బ్యాంకు (Syndicate Bank) స్థాపించబడింది. ఈ బ్యాంకు సంస్థాపకులు ఉపేంద్ర అమర్‌నాథ్ పాయ్, వామన్ కుడ్వా మరియు టి.ఎం.ఏ.పాయ్ లు. ఇది భారతదేశం లోని ప్రాచీన వాణిజ్య బ్యాంకులలో ఒకటి. ప్రారంభ సమయంలో దీని పేరు కెనరా ఇండస్ట్రియల్ అండ్ బ్యాంకింగ్ సిడికేట్ లిమిటెడ్. 1969, జూలై 19 న ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వం జాతీయం చేయబడిన 14 బ్యాంకులలో ఇది కూడా ఒకటి.
ఈ బ్యాంకు ప్రారంభ మూలధనం రూ.8000 కోట్లు. 1928లో ఈ బ్యాంకు తొలి శాఖ కర్ణాటక లోని దక్షిణ కన్నడ జిల్లాలోని బ్రహ్మవర్లో ప్రారంభించబడింది. ఈ బ్యాంకు ప్రధాన లక్ష్యం క్రిందివర్గాల వారికి ఆర్థిక సహాయం అందజేయడం. ప్రారంభంలో ఏజెంట్ల ద్వారా ఇంటింటికీ త్రిప్పించి రెండు అణాల పొదుపులను కూడా స్వీకరించింది. ఈ విధానము మనదేశంలో ఈప్పటికీ అనేకబ్యాంకులు ముఖ్యంగా పోస్టల్ శాఖ చిన్న తరహా పొదుపు పథకాల ద్వారా స్వీకరిస్తున్నాయి. ఈ విధానమే పిగ్మీ డిపాజిట్ స్కీము (Pigmy Deposit Scheme.) గా ప్రసిద్ధి చెందింది.
కాలక్రమంలో ఈ బ్యాంకులో 20 వరకు ఇతర చిన్న బ్యాంకులు విలీనమయ్యాయి. ఈ బ్యాంకు నామం కూడా 1964లో సిండెకేట్ బ్యాంకు లిమిటెడ్ గా మార్పు చెందింది. బ్యాంకు ప్రధాన స్థావరం కూడా మణిపాల్కు మార్పు చేశారు. దేశంలోనే కాకుండా విదేశాలలో కూడా దీని శాఖలు ఏర్పాటు చేశారు. లండన్లో తొలి విదేశీ శాఖ ప్రారంభించబడింది. దోహ, మస్కట్ లలో కూడా మారకపు బ్యాంకుగా సేవలందిస్తోంది.
1978లో ఢిల్లీ లోని హౌజ్ ఖాస్ లో ఈ బ్యాంకు 1000 వ శాఖను ప్రారంభించింది. ప్రస్తుతం ఈ బ్యాంకుకు 3250 కి పైగా శాఖలున్నాయి. అందులో 3250 పైగా శాఖలు కోర్-బ్యాంకుంగ్, ఈ-బ్యాంకుంగ్ సేవలందిస్తున్నాయి.
భారతదేశంలో మొదటిసారిగా సిండికేట్ బ్యాంకు ప్రథమ గ్రామీణ బ్యాంకు (Prathama Grameena Bank) పేరుతో ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులను స్పాన్సర్ చేసింది. Tసిండికేత్ బ్యాంకు స్టాక్స్ బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్, నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్, మంగళూరు స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్, బెంగుళూరు స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ లలో లిస్టింగ్ అవుతున్నాయి.
సిండికేట్ బ్యాంకు యునైటెడ్ నేషన్స్ ఎన్విరాన్‌మెంట్ ప్రోగ్రాంతో కల్సి సంయుక్తంగా సోలార్ లోన్ పథకాన్ని (solar loan programme) విజయవంతంగా నిర్వహిస్తోంది.
గజల్
గజల్ (ఆంగ్లం: Ghazal) ఉర్దూ కవితాసాహిత్యంలో అత్యంత ప్రముఖ సాహితీ ప్రక్రియ మరియు కవితా రూపం.
గజల్ అనగా 'స్త్రీ సంభాషణ', 'స్త్రీల సంభాషణ'. 'స్త్రీ సౌందర్యాన్ని' వర్ణించడానికి గజల్ వాడే వారు. గజల్ అనే పదం 'గజాల్' 'గజాల' నుండి ఆవిర్భవించింది (మూలం టర్కీ భాష), అర్థం 'జింక', 'జింక కనులు గల', 'మృగనయని'.
పర్షియన్లు ఖసీదా ద్వారా దీన్ని వాడుకలోకి తెచ్చారు.10 వ శతాబ్దంలోఇరాన్ లో గజల్ ఆవిర్భావం జరిగింది.12 వ శతాబ్దంలోముస్లిం రాజుల ప్రాబల్యంలో, మొగలులు ఇరానీయుల ఆచారవ్యవహారాలతో పాటు గజల్ ను ఇరాన్ నుండి భారతదేశానికి దిగుమతి చేశారు. అమిర్ ఖుస్రో ఉత్తరభారతంలో గజల్ ను ప్రారంభించాడని చెబుతారు కాని, నిజానికి గజల్ దక్కనులోనే మొదలయింది.
గజల్లు పర్షియన్ భాషలో జలాలుద్దీన్ మొహమ్మద్ రూమి (13వ శతాబ్దం), హాఫిజ్ (14 వ శతాబ్దం) మరియు తుర్కీ కవి ఫుజూలి, భారత కవులు మిర్జా గాలిబ్ (1797-1869), ముహమ్మద్ ఇక్బాల్ (1877-1938) ఇరువురూ పారశీ మరియు ఉర్దూ భాషలలో గజల్ రచించారు.
గజల్ లో కనీసం 5 షేర్లు లేదా అషార్ లు వుంటాయి. 7, 9, 11... అషార్ లూ వుండవచ్చు. ప్రతి షేర్ లో రెండు మిస్రాలు వుంటాయి.
ప్రతి మిస్రా ఛందస్సు గల్గి వుంటుంది.
గజల్ లో మొదటి షేర్ ను మత్ లా, ఆఖరి షేర్ ను మఖ్ తా అంటారు.
మఖ్ తాలో కవి తన తఖల్లుస్ (కలం పేరు) ను ఉపయోగిస్తాడు.
వలీ దక్కని, సిరాజ్ ఔరంగాబాది, మీర్ తఖి మీర్, గాలిబ్, మీర్ దర్ద్, మోమిన్ ఖాన్ మోమిన్, ఇబ్రాహీం జౌఖ్, బహాదుర్ షా జఫర్, దాగ్ దెహల్వి, ఇక్బాల్, హస్రత్ మోహాని, జిగర్ మురాదాబాది, ఫిరాఖ్, ఫైజ్ అహ్మద్ ఫైజ్, నాసిర్ కాజ్మి, అహ్మద్ ఫరాజ్, నిసార్ అహ్మద్ సయ్యద్, ఖమర్ జలాలాబాది, మగ్దూం మొహియుద్దీన్, సాహిర్ లుధ్యానవి, నిదా ఫాజిలి, మునవ్వర్ రానా, ఖ్వాజా షౌఖ్ హైదరాబాది, జాలిబ్ కడపవి, సాఖి కడపవి, పర్వీన్ షాకిర్, కైఫి అజ్మి, హంసగీతి మొ.
బేగం అక్తర్, మెహ్ది హసన్, గులాం అలి, జగ్జీత్ సింగ్, పంకజ్ ఉధాస్, అహ్మద్ హుసేన్ , ఎహ్సాన్ హుసేన్, హరిహరన్, ఆషా భోంస్లే, ఫరీదా ఖానం, 
మహమ్మద్ రఫీ, మున్ని బేగం, పీనాజ్ మసాని, రేష్మా, తలత్ మెహమూద్, తలత్ అజీజ్, నూర్ జహాం, లతా మంగేష్కర్, కె.ఎల్. సైగల్ మొ.
తెలుగు గజల్ గాయకులు గజల్ శ్రీనివాస్. స్వరూపరాణి
దూలగొండి
దూలగొండి లేదా దురదగొండి ఒక రకమైన ఔషధ మొక్క. దీని శాస్త్రీయనామం ముకునా ప్రూరీన్స్ (Mucuna Pruriens). ఇది ఫాబేసి (చిక్కుడు) కుటుంబానికి చెందినది. ఇవి అన్ని రకాల నేలలలో పెరుగుతాయి. దీనికి కల చిన్న చిన్నకాయలపై భాగమున పొడిలాంటి సున్నితమైన ముళ్ళు కలిగి ఉంటుంది. వీటిని శరీరముపై స్పర్శింపచేసిన దురద కలుగును.
దీని విత్తనాలు అతిసారం, పక్షవాతం, నరాల బలహీనత, వీర్యపుష్టి, ఋతుక్రమ వ్యాధులు మరియు జ్వరాలలో ఉపయోగిస్తారు.
బి.ఎల్.ఎస్.ప్రకాశరావు
బి.ఎల్.ఎస్.ప్రకాశరావు ఆంధ్ర ప్రదేశ్కు చెందిన ప్రముఖ గణాంకశాస్త్రజ్ఞుడు, ఆచార్యుడు. ఈయన పూర్తి పేరు భాగవతుల లక్ష్మీ సూర్యప్రకాశరావు.
ప్రకాశరావు వైఎస్ఆర్ జిల్లా, పోరుమామిళ్లలో అక్టోబరు 6, 1942 న జన్మించాడు..తండ్రిపేరు భాగవతుల రామమూర్తి. ఆయన విశాఖపట్టణం లోని ఆంధ్ర విశ్వకళాపరిషత్లో బి.ఎ.ఆనర్సు (గణితం) 1957-1960 లో చదివి సుమారు 92 శాతం మార్కులు సాధించి రికార్డు నమోదు చేశాడు. ఆ తర్వాత కలకత్తా లోని ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇన్స్టిట్యూట్ లో చేరాడు. అక్కడ ఎం.స్టాట్ చదివి, అక్కడ నుంచి అమెరికా లోని మిచిగాన్ స్టేట్ యూనివర్సిటీ (ఈస్ట్ లాన్సింగ్) లో 1966 లో పి.హెచ్ డి. చేశాడు.
బోధన, పరిశోధనలను వృత్తిగా తీసికొని, అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం (బెర్కిలీ), ఇల్లినాయ్ విశ్వవిద్యాలయం (అర్బానా), పర్డ్యూ విశ్వవిద్యాలయం, విస్కాన్ సన్ విశ్వవిద్యాలయం (మాడిసన్), కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం (డేవిస్), అయోవా విశ్వవిద్యాలయం (అయోవా సిటీ) లలోనూ, కెనడాలోని మాంట్రియల్ విశ్వవిద్యాలయంలోను వివిధ బోధన పదవులను అధిష్టించి, సంభావ్యతావాదము, గణాంకశాస్త్రములలో ఉత్తమమైన పరిశోధనలను చేసి, తగిన గుర్తింపును పొందాడు. అతడి పరిశోధనలకు గుర్తింపుగా మిచిగన్ స్టేట్ విశ్వవిద్యాలయం విశిష్ట పూర్వవిద్యార్థిగా ప్రకాశరావును గౌరవించింది. భారతదేశములో ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, కాన్పూరు, ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇన్స్టిట్యూట్, కొత్తఢిల్లీ, ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇన్స్టిట్యూట్, కోల్ కత్తాలలో ఆచార్య పదవిని అధిష్టించడమే కాకుండా, ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇన్స్టిట్యుట్ కలకత్తాకు డైరక్టరుగా ఉండి, దానికి దిశానిర్దేశంచేశాడు.
1982లో ప్రతిష్ఠాత్మకమైన భట్నాగర్ పురస్కారాన్ని (గణితీయ శాస్త్రాలలో) పొందాడు. పరమ విశిష్ట శాస్త్రజ్ఞుడుగా గుర్తింపబడ్డాడు. సుమారు రెండు వందల పరిశోధన పత్రాలను, ఎన్నో శాస్త్రీయగ్రంథాలను ప్రకటించాడు. విశిష్ట ఆచార్యుడుగా ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇన్స్టిట్యూట్ అతడిని గౌరవించింది. హైదరాబాదు విశ్వవిద్యాలయం వారి ఆహ్వానం మీద జవహర్ లాల్ నెహ్రూ పీఠాన్ని అలంకరించాడు.
బహాదుర్ షా జఫర్
2వ బహాదుర్ షా మొఘల్ పరిపాలకులలో ఆఖరి వాడు. ఉర్దూ భాషా పారంగతుడు. 'జఫర్' ఇతని కలంపేరు. ఇతని ప్రథమ గురువు 'ఇబ్రాహీం జౌఖ్'. ఇతని ఆస్థానంలో ప్రముఖ కవులు ఇబ్రాహీం జౌఖ్, మిర్జా గాలిబ్. 1857 తిరుగుబాటులో ఆయన పాల్గొన్నారు. తిరుగుబాటుదారులు ఢిల్లీ చేరినప్పుడు తిరుగుబాటు సైన్యం సాధించిన భూభాగానికి అధీనునిగా, చక్రవర్తిగా బహదూర్ షా జఫర్ని ఉంచారు. అయితే చాలామంది చరిత్రకారులు బహదూర్ షా జఫర్ తన ఇష్టపూర్వకంగా కాక, తిరుగుబాటు నాయకుల చేతిలో ఒక కీలుబొమ్మ రాజుగా ఉన్నారని పేర్కొన్నారు. ఆ రీత్యా ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో అతను పాలుపంచుకన్నది ప్రత్యక్షం కాదని పరోక్షమేనని పేర్కొన్నారు. ఐతే మరికొందరు చరిత్రకారుల దృష్టిలో మాత్రం ఆయన తిరుగుబాటు నాయకుల్లో ఒకరు, భారతపోరాట వీరుల్లో ఒకనిగా గుర్తింపు పొందారు.
బహదూర్ షా జఫర్ చక్రవర్తిని ఖైదు చేసి ఢిల్లీకోటను ఆంగ్లేయులు పట్టుకున్నాకా అక్కడ వారికి దొరికిన అమూల్యమైన వస్తుజాలంలో చిత్రవిచిత్రమైన సామాన్లు కనబడినవి. అందులో అపూర్వమైన శిలానిర్మితమైన పాత్రలు పూర్వకాలపునాటివి ఎన్నో ఉన్నాయి. 1739లో నాదిర్షా చరిత్రలో కనీవినీ ఎరుగనంత అపురూపమైన సంపదను, ఆపైన 1756-57లో ఆఫ్ఘాన్ పాలకుడు అహ్మద్ షా అబ్దాలీ మిగిలిన కొంత సంపదను దోచుకుపోయినాకా కూడా ఆ మాత్రం వస్తుజాలం దొరికిందంటే మొఘల్ సామ్రాజ్య ఉచ్ఛస్థితిలో ఎంత వైభవం అనుభవించిందో అర్థంచేసుకోవచ్చు.
సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రజ్ఞుల క్రమం
కొందరు సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రజ్ఞుల క్రమం: * Experimentalist also
 º Astronomer, astrophysicist or cosmologist also 
 ^ Developed new mathematics 
 † Contributed to chemistry 
 ‡ Contributed to biology
సలీం అలీ
సలీం మొయిజుద్దీన్ అబ్దుల్ అలీ (నవంబర్ 12, 1896 - జూన్ 20, 1987) విఖ్యాత పక్షిశాస్త్రవేత్త, పద్మవిభూషణుడు, రాజ్యసభ సభ్యుడు సలీం అలీ. "Birdman of India" అని పిలువబడ్డాడు. భారతదేశంలో పక్షి శాస్త్రం () గురించిన అవగాహన, అధ్యయనం పెంపొందించడానికి సలీం ఆలీ అనితరమైన కృషి చేసి గుర్తింపు పొందాడు.
తన కుటుంబంలో సలీం ఆలీ 10వ బిడ్డ. తన పదవయేటనే తల్లిదండ్రులు మరణించడంతో అతని బంధువులు మామయ్య అమీరుద్దీన్ త్యాబ్జీ, మరొక ఆంటీ హమీదా బేగం అతని ఆలనా పాలన చూశారు. ఆలీ మరొక మామ స్వాతంత్ర్య సమరంలో పాల్గొని ప్రసిద్ధుడయ్యాడు. బొంబాయి నేచురల్ హిస్టరీ సొసైటీ ( - BNHS) సెక్రటరీ సలీం ఆలీకి పక్షుల అధ్యయనం పట్ల ఆసక్తి కలగడానికి మొదటి స్ఫూర్తి.
ముంబయి లోను, బర్మా లోను సలీం ఆలీ విద్యాభ్యాసం సాగింది. జర్మనీలో బెర్లిన్ విశ్వవిద్యాలయం జూలాజికల్ మ్యూజియంలో పక్షుల అధ్యయనాన్ని గురించి మరింత వేర్చుకొన్నాడు. 1930లో ఇతను ప్రచురించిన పేపర్ ఇతనికి మంచి పేరు సంపాదించిపెట్టింది. హైదరాబాదు, కొచ్చిన్, గ్వాలియర్, తిరువాన్కూర్, ఇండోర్, భోపాల్ వంటి స్థానిక సంస్థానాధీశుల సహాయంతో ఆయా సంస్థానాలలో ఉన్న పక్షుల గురించి, వాటి సహజసిద్ధ నివాసస్థలాల గురించి వివరంగా అధ్యయనం సాగించాడు. ఈ కృషిలో దూరదూరాలలో ఉన్న ప్రాంతాలను సందర్శించాడు. ఈ కాలంలో అతని భార్య తెహమినా అతనికి తోడుగా ఉంది. 1939 లో ఒక శస్త్రచికిత్స సమయంలో ఆమె మరణించింది. తరువాత అతని కృషికి అతని సోదరి, బావ తోడుగా నిలిచారు.
200 సంవత్సరాల చరిత్ర గలిగిన బొంబాయి నేచురల్ హిస్టరీ సొసైటీ మూతపడకుండా కొనసాగడానికి సలీం ఆలీ ఎంతో ప్రయత్నించాడు. అప్పటి ప్రధాని నెహ్రూ కు వ్రాసి ధన సహాయం పొందగలిగాడు. భరత్‌పూర్ పక్షి సంరక్షణ వనం, () సైలెంట్ వాలీ నేషనల్ పార్కు () పరిరక్షణ కోసం ఆలీ ఎంతో కృషి చేశాడు. 1990 లో కోయంబత్తూరు వద్ద అనైకట్టిలో Salim Ali Centre for Ornithology & Natural History (SACON) ప్రారంభమైంది. ఇది భారత ప్రభుత్వం పర్యావరణ, వన విభాగాల అధ్వర్యంలో నడుస్తుంది.1958లో ఇతను నేషనల్ సైన్సు అకాడమీ ఫెలోగా ఎన్నికయ్యాడు. ఇతనికి మూడు గౌరవ డాక్టరేట్లు లభించాయి. 1985లో రాజ్య సభకు నామినేట్ అయ్యాడు.
1987లో, తన 91వ యేట, ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్ వ్యాధితో సలీం ఆలీ మరణించాడు.
World Wildlife Fund: Getty Wildlife Conservation Prize Citation
ఉప ప్రధానమంత్రి
భారత దేశంలో ఉప ప్రధానమంత్రి గురించి రాజ్యాంగము లో ఎలాంటి వ్యాఖ్యలేదు. సాధారనంగా ఉప ప్రధానమంత్రి కేంద్ర మంత్రిమండలిలో ముఖ్యమైన శాఖను కల్గి ఉంటాడు. ఇది రాజ్యాంగ హోదా కానందున ఉప ప్రధానమంత్రికి ఎలాంటి ప్రత్యేక అధికారాలు ఉండవు. ప్రధానమంత్రి ఇచ్చిన శాఖను మరియు అధికారాలనే నిర్వర్తించాల్సి ఉంటుంది.అయిననూ ఇంతవరకు ఉప ప్రధానిగా వ్యవహరించిన వారు మంత్రిమండలిలో కీలకమైన హోంశాఖ, ఆర్థిక శాఖ లాంటి పదవులను నిర్వహించారు. ప్రధానమంత్రి స్వయంగా సమానులలో కెల్లా ప్రథముడిగా భావించి ఉప ప్రధానమంత్రికి సముచితమైన పదవిని అప్పగిస్తాడు. పార్టీలో ప్రధాని పదవికి పోటీ దారైన అభ్యర్థి కాని, సంకీర్ణ ప్రభుత్వానికి మద్దతిస్తున ప్రధాన పార్టీ అభ్యర్తిని కాని, పదవిని ఇవ్వనిచో పార్టీలో సంక్షోభం సృష్టించే అవకాశం ఉన్న అభ్యర్థిని కాని, బలమైన ఆభ్యర్థికి అనివార్య కారణాల వల్ల ప్రధాని పదవి దక్కని సందర్భాల్లో సాధారణంగా ఈ పదవి అప్పగించడం జర్గుతుంది. తప్పని సరిగా కేంద్ర మంత్రివర్గంలో ఉండాలనే నియమం లేనందువల్ల ఉప్పటి వరకు వివిధ సందర్భాల్లో కేవలం 7 గురు మాత్రమే ఈ పదవిని అధిష్టించారు. వారిలో తొలి వ్యక్తి సర్దార్ వల్లభభాయి పటేల్ కాగా చివరి వ్యక్తి లాల్ కృష్ణ అద్వానీ. ప్రస్తుతం మన్‌మోహన్ సింగ్ ప్రభుత్వంలో ఈ పదవి ఎవరికీ కేటాయించలేదు.
బ్రజ్ నారాయణ్ చక్ బస్త్
బ్రిజ్ నారాయణ్ చక్ బస్త్ (1882 - 1926)
పేరు బ్రజ్ లేక బ్రిజ్ నారాయణ్ చక్ బస్త్. ప్రఖ్యాత ఉర్దూ కవి మరియు సాహితీ కారుడు. కాశ్మీర్ కు చెందిన 'సరస్వత్ బ్రాహ్మణ్' కుటుంబంలో ఉత్తరప్రదేశ్ లోని ఫైజాబాద్ లో జన్మించాడు. తండ్రి పండిత్ ఉదిత్ నారాయణ్ చక్ బస్త్, కవి మరియు విద్వాంసుడు.
చక్ బస్త్ న్యాయవాది వృత్తిలో రాణించాడు. హోమ్ రూల్ ఉద్యమంలో చురుగ్గా పాల్గొన్నాడు.
ఇతడి గజల్, నజమ్ లు ప్రఖ్యాతి.
మిర్జా హాది రుస్వా
మిర్జా ముహమ్మద్ హాది రుస్వా (1857 - 1931)
లక్నో లో జన్మించాడు. 
ప్రముఖ ఉర్దూ కవి సాహితీకారుడు. మతము, తత్వము, ఖగోళము మరియు సాహిత్యము ఇతని అభిరుచులు. ఇతడు బహుభాషా కోవిదుడు. ఉర్దూ, పర్షియన్, అరబిక్, హిబ్రూ, ఆంగ్లం, లాటిన్ మరియు యూనాని (గ్రీకు) భాషలలో ఉద్ధండుడు. నవలాకారుడిగా ఖ్యాతినొందాడు.
ఇతని ప్రఖ్యాత నవల ఉమ్రావ్ జాన్ అదా, లక్నో కు చెందిన వేశ్య మరియు కవయిత్రి జీవితంపై వ్రాయబడినది. ఉర్దూ నవలా సాహితీ రంగంలో ఈ నవల ప్రథమస్థానాన్ని ఆక్రమిస్తుంది. (భారత సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్షలకు, ఉర్దూ భాష సిలబస్ లో గలదు).
ఈ నవలాధారంగా 3 సినమాలు తీయబడ్డాయి.
ఇబ్రాహీం జౌఖ్
షేఖ్ మొహమ్మద్ ఇబ్రాహీం జౌఖ్ (1789 - 1854), 
ఉర్దూ కవితాకాశంలో జిగేలుమనే తార. 'జౌఖ్' కలంపేరు. పేదవాడు, సాధారణాభ్యాసం గల్గినవాడు. అయిననూ 2వ బహాదుర్ షా జఫర్ (ఆఖరి ముఘల్ పాలకుడు) గురువయ్యే భాగ్యం గలవాడయ్యాడు. మిర్జా గాలిబ్కు ప్రధాన పోటీదారుడయ్యాడు. జౌఖ్ మరియు గాలిబ్, 2వ బహాదుర్ షా 'జఫర్' ఆస్థానకవులు. జౌఖ్, గాలిబ్ మరియు జఫర్ లాంటి సాహితీమహామహుల కూడలి ఉర్దూ సాహిత్య చరిత్రలో బహు అరుదు.
దీవాన్-ఎ-జౌఖ్
దేవీలాల్
1914 సెప్టెంబర్‌ 25 వ తేదీన హర్యానా లోని సిర్సాలా జిల్లా తేజఖేరాలో జన్మించిన చౌదరీ దేవీలాల్ (Chaudhari Devi Lal) (Hindi: चौधरी देवी लाल)భారత దేశపు ప్రముఖ రాజకీయవేత్త. స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో కూడా ప్రముఖ పాత్ర వహించాడు. తావుగా ఉత్తర భారతీయులందరికీ చిరపరిచితుడైన దేవీలాల్హర్యానా రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి గా, విశ్వనాథ్ ప్రతాప్ సింగ్, చంద్రశేఖర్‌ మంత్రివర్గాల్లో ఉప ప్రధానమంత్రిగా పదవులు నిర్వహించాడు.. దేశ రాజకీయాలలో కురువృద్ధుడిగా పేరు సంపాదించిందిన దేవీలాల్ 86 ఏళ్ళ వయస్స్సులో రాజ్యసభ సభ్యుడిగా ఉంటూ 2001 ఏప్రిల్ 6 న మరణించాడు. అతని కుమారుడు ఓం ప్రకాష్ చౌతాలా ప్రస్తుతం హర్యానా ముఖ్యమంత్రి.
దేవీలాల్ మహాత్మా గాంధీ అనుచరుడిగా స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో బ్రిటీష్ వారికి వ్యతిరేకంగా చురుగ్గా పాలుపంచుకున్నాడు. 1938లో ఆలిండియా కాంగ్రెస్ కమిటీ డెలిగేట్స్ గా ఎన్నికయ్యాడు. 1942లో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొన్నందుకు బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం చే అరెస్ట్ అక్టోబర్ 5, 1942 న అయి దాదాపు రెండు సంవత్సరాలు జైలు జీవితం గడిపాడు.
భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం లభించిన తర్వాత దేవీలాల్ వ్యవసాయ రంగానికి మంచి చేయూతనిచ్చాడు.హర్యానా రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు కృషి చేశాడు. 1958లో ఇతడు హర్యానా లోని సిర్సా నియోజక వర్గం నుంచి శాసన సభ్యుడిగా ఎన్నికైనాడు. అంతకు పూర్వమే 1952లో పంజాబ్ శాసనసభకు ఎన్నికయ్యడు. 1971లో కాంగ్రెస్ పార్టీని వదలిపెట్టి, 1974లో రోరి నియోజకవర్గం నుంచి కాంగ్రెస్పై పోటీ చేసి గెల్చాడు. 1975లో ఇందిరా గాంధీ విధించిన అత్యవసర పరిస్థితి ఫలితంగా అనేక ప్రతిపక్ష నేతలతో పాటు దేవీలాల్ కూడా దాదాపు 19 మాసాలు జైల్లో గడిపాడు. 1977లో ఎమర్జెన్సీ ఎత్తివేసి ఎన్నికలు జర్పినప్పుడు ఇతను జనతా పార్టీ టెకెట్టు పై గెల్చి హర్యానా ముఖ్యమంత్రి పీఠాన్ని అధిరోహించాడు. అంతేకాకుండా ఇతడు షేర్-ఇ-హర్యానా (హర్యానా సింహం) గా ప్రసిద్ధి చెందినాడు. 1980 నుంచి 1982 వరకు పార్లమెంటు సభ్యుడిగాను, 1982 నుంచి 1987 వరకు రాష్ట్ర శాసన సభ్యుడిగాను వ్యవహరించాడు. 1987 శాసన సభ ఎన్నికలలో కొత్తగా స్థాపించిన లోక్‌దళ్ మంచి ఫలితాలను సాధించింది. 90 కి గాను 85 స్థానాలు సాధించి కామ్గ్రెస్ ను 5 స్థానాలకే పరిమితం చేసి రికార్డు సృష్టించాడు. దాంతో రెండో సారి ముఖ్యమంత్రి పీఠం అధిష్టించాడు. 1989 పార్లమెంటరీ ఎన్నికలలో రాజస్థాన్ లోనిసికార్ లోనూ, హర్యానా లోని రోటక్ లోనూ పోటీ చేసి రెండు చోట్లా విజయం సాధించాడు. కేంద్రంలో రెండు ప్రభుత్వాలలో ఉప ప్రధానమంత్రిగా వ్యవహరించాడు. 1998లో చివరి సారిగా రాజ్యసభకు ఎన్నికయ్యాడు.
దేవీలాల్ అధికార పదువులు నిర్వహిస్తున్నప్పుడు గ్రామీణ రంగానికి ముఖ్యంగా వ్యవసాయరంగానికి అధిక శ్రద్ధ ఇచ్చేవాడు. దాని ఫలితంగా రైతులచే తావు [Tau (Elder Uncle)]గా పిలిపించుకున్నాడు. అతని సమాధి పేరు కూడా కిసాన్ ఘాట్ కావడం గమనార్హం. యమున నది తీరాన ఉన్న కిసాన్ ఘాట్ వద్ద మాజీ ప్రధానమంత్రి చరణ్ సింగ్ సమాధి కూడా ఉంది.
మీర్ తఖి మీర్
ముహమ్మద్ తఖీ (1723 - 1810) అనే ప్రసిద్ధ ఉర్దూ కవి, తన తఖల్లుస్ కలంపేరు మీర్ తఖి మీర్ తో ఖ్యాతినొందాడు. 18వ శతాబ్దపు ఉజ్వల కవి. ఉర్దూ భాషకు వినూత్న ఒరవడిని అందించిన అగ్రగణ్యుడు. "మీర్ లేనిదే ఉర్దూ కవిత్వం సంపూర్ణం గాదు" అనే లోకోక్తి ప్రసిద్ధమైనది. ఇతడు ఆగ్రా (ఆ కాలంలో "అక్బరాబాద్" అనే పేరు గలదు) లో జన్మించాడు. లక్నోలో కవిగా ప్రకాశించాడు.
గజల్ లేనిదే ఉర్దూ సాహిత్యం లేదు, కాని 'మీర్' లేనిదే గజల్ లేదు. ఉర్దూ సాహిత్యంపై మీర్ ప్రభావం అంతటిది. తన రచనలు 'కులియాతె మీర్' ఆరు దీవాన్లు గలవి. మీర్ తఖి మీర్ ను గాలిబ్ తో పోలుస్తారు. లక్నోలో అంతిమ శ్వాస విడిచాడు.
ఇతని గజళ్ళను ఎందరో గాయకులు పాడారు. చాలా హిందీ సినిమాలలో ఇతని కవితలు, గజళ్ళు ఉపయోగించారు. మీర్ ప్రభావం గాలిబ్ పై ఎంతుందో గాలిబ్ వ్రాసిన ఈ షేర్ ద్వారా తెలుస్తుంది.
పెద్దపల్లి (మల్దకల్)
పెద్దపలి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, జోగులాంబ గద్వాల జిల్లా, మల్దకల్ మండలంలోని గ్రామం.
ఈ గ్రామము మల్దకల్ నుంచి డివిజన్ కేంద్రమైన గద్వాల వెళ్ళు మార్గములో ఉంది.
ఈ గ్రామము గద్వాల్ శాసనసభ నియోజకవర్గంలో భాగము. 2009 శాసనసభ ఎన్నికలలో గ్రామంలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి ఆధిక్యత లభించింది. గ్రామంలో మొత్తం 665 ఓట్లు పోల్ కాగా, కాంగ్రెస్ పార్టీకి 60 ఓట్ల మెజారిటీ లభించింది.
2013, జూలై 23న జరిగిన గ్రామపంచాయతి ఎన్నికలలో గ్రామ సర్పంచిగా సావిత్రమ్మ ఎన్నికైనది.
ముహమ్మద్ రఫీ
మహమ్మద్ రఫీ (Mohammed Rafi) (డిసెంబర్ 24, 1924 - జూలై 31, 1980) హిందీ, ఉర్దూ, మరాఠీ మరియు తెలుగు భాషల సినిమా నేపథ్యగాయకుడు.
ప్రముఖ ఉత్తర భారత నేపథ్యగాయకుడు. హిందీ సినీ వినీలాకాశంలో అతిపెద్ద తారగా విలసిల్లినవాడు. సంగీతాభిమానులందరికీ చిరపరిచితుడు అయిన రఫీ హిందీ, ఉర్దూ, మరాఠీ మరియు తెలుగు భాషలలో పాటలు పాడాడు. 17 భాషలలో తన గానంతో అందరినీ అబ్బురపరచాడు. హిందీ సినిమా (బాలీవుడ్) జగతులో గుర్తింపబడ్డాడు. భారత ఉపఖండంలో ప్రఖ్యాతిగాంచిన గాయకుడు.
హిందీ సినిమా గాన జగతులో 1950 నుండి 1970 కాలం మహమ్మద్ రఫీ యుగం అంటే అతిశయోక్తి గాదు. రఫీ మరియు లతా మంగేష్కర్ ల గాయక జోడీ, హిందీ నేపథ్యగాన చరిత్రలో కొత్త ఒరవడిని, రికార్డును సృష్టించింది. కేవలం రఫీ పాటలతో వందల కొద్దీ చిత్రాలు విజయం పొందాయి. రాజేంద్రకుమార్ మరియు షమ్మీ కపూర్ రఫీ పాటలతోనే హిట్టయ్యారు. రాజేంద్రకుమార్ కేవలం రఫీ పాటలతోనే "సిల్వర్ జూబిలీ హీరో" అయ్యాడు. రఫీ, ముకేష్, మన్నాడే, కిషోర్ కుమార్ మరియు మహేంద్ర కపూర్ ల కాలం సువర్ణాక్షరాలతో లిఖింపదగ్గది.
పంజాబ్ లోని కోట్లా సుల్తాన్ పూర్ లో జన్మించాడు. తండ్రి హాజి అలి మహమ్మద్. రఫీ హిందుస్థానీ క్లాసికల్ సంగీతం ఉస్తాద్ బడే గులాం అలీ ఖాన్, ఉస్తాద్ అబ్దుల్ వహీద్ ఖాన్, పండిత్ జీవన్ లాల్ మట్టూ మరియు ఫిరోజ్ నిజామి ల వద్ద నేర్చుకున్నాడు. ఒక రోజు తన మామ హమీద్ తోడు ప్రఖ్యాత గాయకుడు కె.ఎల్. సెహ్ గల్ గానకచ్చేరి చూడడానికి వెళ్ళాడు. విద్యుత్ అంతరాయం వలన సెహ్ గల్ పాడడానికి నిరాకరించాడు. హమీద్ నిర్వాహకుల అనుమతి పొంది రఫీను పాడనిచ్చాడు. అపుడు రఫీ వయస్సు 13 సంవత్సరాలు. శ్యాంసుందర్ అనే సంగీతకారుడు రఫీని గుర్తించి పంజాబీ సినిమా (1942) "గుల్ బలోచ్"లో జీనత్ బేగం తోడుగా పాడనిచ్చాడు.
రఫీతో జగ్గయ్య తొలి సారి తెలుగులో పాడించారు. భక్త రామదాసు (నాగయ్య) చిత్రంలో కబీరు (గుమ్మడి?) పాత్రకు నేపథ్యగానం చేశారు.
ఎన్.టి.రామారావు సొంత సినిమాల్లో రఫీ ఎక్కువ పాడారు. (భలే తమ్ముడు, తల్లా? పెళ్ళామా?, రామ్ రహీమ్, ఆరాధన, తిరుపతి వెంకటేశ్వర కళ్యాణం, అక్బర్ సలీం అనార్కలి. ఎన్.టి.రామారావు కుటుంబ సభ్యులు ముగ్గురికి (ఎన్.టి.ఆర్, హరికృష్ణ, బాలకృష్ణ లకు) రఫీ పాటలు పాడారు.
షకీల్ బదాయూనీ రచన చేస్తే, నౌషాద్ సంగీత దర్శకత్వం వహిస్తే రఫీ గానంచేస్తే ఇలాంటి భజన్ లే వుంటాయి మరి.
ఖసీదా
ఖసీదా
ఉర్దూ కవితా సాహిత్యంలో ఒక కవితా రకం. ఖసీదా అనేపదం అరబ్బీ మూలం. ఖసీదా అనగా స్తోత్తం, శ్లాఘించడం, పొగడడం. ఖసీదా నాలుగు రకాలు.
కుంకుమ
కుంకుమ హిందువులకు చాలా పవిత్రమైనది. స్వచ్ఛమైన కుంకుమను తయారుచేయడానికి పసుపు, పటిక మరియు నిమ్మరసం వాడతారు.
కుంకుమను సాధారణంగా నుదుటి మీద పెట్టుకుంటారు. భారతీయ తత్వశాస్త్రం ప్రకారం మానవ శరీరం మొత్తం ఏడు చక్రాలు (శక్తికేంద్రాలు) గా విభజింపబడి ఉంటుంది. ఇవి వెన్నుపాము చివరన మూలాధార చక్రంతో మొదలై తలపైన సహస్రాధార చక్రంలో అంతమవుతాయి. ఇందులో ఆరోది రెండు కనుబొమ్మల మధ్య ఉండే ప్రదేశం. దీనినే ఆజ్ఞా చక్రం లేదా మూడో నేత్రం అని కూడా అంటారు. ఈ నేత్రం ద్వారానే మనుషులు భగవంతుని దర్శించగలరని హిందువుల విశ్వాసం. అందుకు ప్రతీకగా ఇక్కడ కుంకుమ ధరిస్తారు.
హిందువులలో పెళ్ళి జరిగిన తర్వాత ఆడవారు నుదురు మీద కుంకుమ బొట్టు పెట్టుకుంటారు. పెళ్ళైన మహిళలు ఇంటికి వచ్చి వెళుతున్నపుడు పెద్దవారైతే గౌరవసూచకంగా, చిన్న వారైతే దీవెనగా కుంకుమ బొట్టు పెట్టి సాగనంపడం ఆనవాయితీ.
ఉర్దూ కవులు
ప్రముఖ ఉర్దూ కవులు
ఉర్దూ రచయితలు జాబితా
ఉర్దూ రచయితలు
ఉర్దూ సాహిత్యము
ఉర్దూ సాహిత్యం
ఉర్దూ మూడు శతాబ్దాలుగా సాహితీభాషగా విరాజిల్లుచున్నది. దీనికి మునుపు పర్షియన్ మరియు అరబ్బీ భాషాసాహిత్యాలు ప్రముఖంగా ఉపయోగపడేవి. ఉర్దూభాషా సాహిత్యం ప్రపంచ సాహిత్యంలో తనదంటూ ఒక స్థానం సంపాదించుకోగలిగినది.
గద్యం
ధార్మికసాహిత్యం
ఇస్లామీయ మరియు షరియా సాహిత్యంలో అరబ్బీ మరియు పర్షియన్ ల తరువాత ఉర్దూ ప్రముఖం. ఖురాన్ తర్జుమాలు, హదీసులు, ఫిఖహ్, ఇస్లామీయ చరిత్ర, మారిఫత్ (ఆధ్యాత్మికము), సూఫీ తత్వము, మరియు ధార్మికశాస్త్రాల సాహిత్యం చూడవచ్చు, తఫ్సీరుల్ ఖురాన్, తర్జుమానుల్ ఖురాన్, తఫ్ హీముల్ ఖురాన్, సీరతున్-నబీ, ఖససుల్ అంబియా, ఫజాయల్-ఎ-ఆమాల్, బెహిష్తీ జేవర్ మరియు బహారె షరీయత్లు ప్రముఖం.
సాహితీ
గద్య సాహిత్యంలో ఇవి ముఖ్యం.పద్యం
పద్యం లేదా కవితా సాహిత్యానికి చాలా అనువైన భాషగా ఉర్దూకు పేరు గలదు.
గజల్ ఉర్దూ కవితా శిరస్సుపై వజ్రకిరీటం. ఉర్దూ ద్వారా గజల్ కు పేరు రాలేదు గాని, గజల్ ద్వారా ఉర్దూకు ఖ్యాతి వచ్చింది అంటే అతిశయోక్తి గాదు.
సాహితీఅరూజ్ లేదా ఛందస్సు
హమ్ద్
హమ్ద్ () అనునది అల్లా (పరమేశ్వరుడు) ని స్తుతించే కీర్తన లేదా స్తోత్రం. హమ్ద్ సాధారణంగా అరబ్బీ భాష, పర్షియన్ భాష, పంజాబీ భాష మరియు ఉర్దూలో వ్రాయబడే సంప్రదాయమున్నది. హమ్ద్ అను పదము ముస్కింలు అల్లాహ్ ప్రపంచంగా భావించే ప్రసిద్ధ గ్రంథం ఖురాన్ నుండి వచ్చింది. దీని యొక్క ఆంగ్లంలో సమానార్థం "Praise". అనగా "స్తుతి".
హమ్ద్ (పరమేశ్వరుడి స్తోత్రం) ఒక మతానికి సంబంధించినది ఎంతమాత్రమూ గాదు. ప్రతి మతంలోనూ ఈశ్వర స్తోత్రమున్నది. ముస్లింలు అల్లాహ్ స్తోత్రాన్ని "హమ్ద్-ఓ-సనా" అని పలుకుతారు.ఖురాను యొక్క మొదటి సూరా, సూర-యె-అల్ హమ్ద్. సూర-యె-అల్ హమ్ద్ ఈవిధంగా ప్రారంభమౌతుంది.
ఈ సూరాలో అల్లాహ్ స్తోత్రము గలదు గనుక దీనికి "అల్ హమ్ద్" (స్తోత్రములు గల) అనే పేరు.
ఈ హమ్ద్‌ను ప్రపంచంలో ముస్లింలు ఉన్న ముఖ్య ప్రాంతాలైన ఇండోనేషియా నుండి మొరాకో వరకు గల ముస్లింలు ఆలపిస్తారు. ఖవ్వాలీ ప్రదర్శన అనేది సాధారణంగా ఒక హమ్ద్ ను కలిగి ఉంటుంది. ఖవ్వాలీ ప్రదర్శనలో సాంప్రదాయకంగా మొదటి పాట "హమ్ద్" ఉంటుంది.
హమ్ద్, కవితా సాహిత్యంలో ఒక కవితా రూపంగా అవతరించింది. కవులు అల్లాహ్ స్తోత్రములను హమ్ద్ రూపంలో రచిస్తారు. హమ్ద్ లను ప్రతి కవీ వ్రాసి తీరుతాడు అనే నానుడి. హమ్ద్ లను ఎక్కువగా ఖవ్వాలీ లలో గూడా చూడవచ్చు. హమ్ద్ లను ఆలపించేవారిలో నుస్రత్ ఫతెహ్ అలీ ఖాన్, అజీజ్ మియాం, వహీద్ జఫర్, ఆంగ్లగాయకులు యూసుఫ్ ఇస్లాం, సమి యూసుఫ్, ప్రస్తావింపదగినవారు.
నాత్
నాత్ లేదా నాతె షరీఫ్ (పర్షియన్ : نعت ) మహమ్మదు ప్రవక్తను శ్లాఘిస్తూ, ప్రశంసిస్తూ వ్రాయబడ్డ కవిత (ఖసీదా). ముస్లిం కవులలో నాతె షరీఫ్ వ్రాయని వారంటూ వుండరు.
ఎందరో ముస్లిమేతర ఉర్దూ కవులు గూడా నాతె షరీఫ్ లను రచించారు.
లవంగము
లవంగము (దేవకుసుమ, Clove ) సుగంధ ద్రవ్యము, మసాలా దినుసు.
లవంగాలు (Cloves, Lavangaalu (Cloves)
లవంగాలు రుచి కోసం కూరలలో వేసుకునే ఒకరకమైన పోపుదినుసులు . వీటిలో వాసనేకాడు .. విలువైన పోషకాలు ఉన్నాయి .
కార్బోహైడ్రేట్లు,
కాల్సియం,
ఫోస్ఫరాస్,
పొటాసియం,
సోడియం,
హైడ్రోక్లోరిక్ ఆసిడ్,
మంగనీష్,
విటమిన్ లు ... ఎ, సి, ఉంటాయి .
దగ్గు ఎక్కువగా ఉన్నపుడు .. టీలో శొంఠికి బదులు లవంగాలు వేసి తాగిన ఉపశమనం కలుగుతుంది .
జీర్ణ సమస్యలతో బాధపడేవారు వీటిని వేయించి పొడిచేసి తేనెలో కలిపి తీసుకుంటే జీర్ణము అవుతుంది .
మూడు లీటర్ల నీళ్ళలో నాలుగు గ్రాముల లవంగాలు వేసి నీళ్లు సాగమయ్యేవరకూ మరిగించి తాగితే కలరా విరేచనాలుతట్టుతాయి .
ఆరు లవంగాలు కప్పు నీళ్లు కలిపి డికాక్షన్ తయారుచేసి ..చెంచాకు కొంచం తేనే కలిపి రోజుకు మూడు సార్లు తీసుకుంటే " ఉబ్బసము " తగ్గుతుంది .
పాలలో లవంగం పొడి, ఉప్పు కలిపి నుదుటమీద ప్యాక్ వేసినచో తలనొప్పి తగ్గుతుంది,
వంటకాలలో దీనిని ఉపయోగించడం వల్ల చర్మ కాన్సర్ ను తగ్గించవచ్చును,
దీనికి రక్తాన్ని శుద్ధి చేసే గుణము ఉన్నందున శరీరములో రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుతుంది .
గుండెల్లో మంటగా అనిపిస్తోందా... పంటినొప్పి బాధిస్తోందా... జలుబుతో సతమతమవుతున్నారా... ఆందోళన చెందకండి. ఒక్కసారి మీ వంటింట్లోని పోపులపెట్టెలోకి చూడండి... కనిపించాయా నల్లని పూమొగ్గలు... ... అవేనండీ లవంగాలు. అద్భుత ఔషధ సుగంధద్రవ్యాలు! విచ్చీవిచ్చని పూమొగ్గలే లవంగాలు. అందుకే మనం వీటిని ముద్దుగా లవంగమొగ్గలనీ పిలుస్తుంటాం.
ఇండొనేషియాలోని స్పైస్‌ ఐల్యాండ్స్‌గా పిలిచే మొలక్కస్‌ దీవులే వీటి స్వస్థలం. ప్రస్తుతం వీటిని బ్రెజిల్‌, ఇండియా, వెస్టిండీస్‌, మారిషస్‌, జాంజిబార్‌, శ్రీలంక, పెంబా దేశాల్లోనూ పండిస్తున్నారు. తాజాగా ఉన్నప్పుడు కాస్త గులాబీరంగులో ఉండే మొగ్గల్ని కోసి ఎండబెడతారు. దాంతో అవి క్రమంగా ముదురు గోధుమరంగులోకి మారతాయి. భారత్‌, చైనాల్లో రెండు వేల సంవత్సరాలనుంచీ దీన్ని వంటల్లో వాడుతున్నారు. మాంసాహార వంటలే కాదు, మసాలా ఘాటు తగలాలంటే శాకాహార వంటల్లోనూ లవంగమొగ్గ పడాల్సిందే. లేకుంటే కిక్కే రాదంటారు మసాలాప్రియులు. ఇది శృంగారప్రేరితం కూడానట. పరిమళాలు, సాంబ్రాణి కడ్డీల్లోనూ వీటి వాడకం ఎక్కువే.
మొటిమలు, రాష్‌లు, దద్దుర్లు... వంటి చర్మ సమస్యలకూ లవంగనూనె ఉపయోగపడుతుంది.
లవంగాల్లోని యుజెనాల్‌ అనే రసాయనానికి అద్భుత ఔషధ, పోషక విలువలు ఉన్నాయి. యుజెనాల్‌ కఫానికి విరుగుడుగా పనిచేస్తుంది.శరీరంలో అధికంగా ఉండే కొవ్వూ తగ్గుతుందట. ...
అయితే గర్భిణులు, గ్యాస్ట్రిక్‌ అల్సర్లు, బౌల్‌ సిండ్రోమ్‌తో బాధపడేవాళ్లు దీన్ని ఎంత తక్కువగా వాడితే అంత మంచిది. మరీ ఎక్కువగా వాడితే మూత్రపిండాలు, కాలేయం దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది.
లవంగాల పొడి తేనెతో కలిసి తాగితే దగ్గు, కఫం తగ్గుతాయి. లవంగాలను చల్లని నీళ్లతో నూరి, వడగట్టి, పటికబెల్లంతో సేవిస్తే కడుపులో మంట తగ్గుతుంది. గర్భిణీలకు వాంతులు తగ్గుతాయి. లవంగతైలాన్ని పైపూతగా రాస్తే పిప్పిపన్ను నొప్పి తగ్గుతుంది. నీటితో ముద్దగా చేసి పట్టువేస్తే తలనొప్పి తగ్గుతుంది.
ఉర్దూ సామెతలు
ఉర్దూ సామెతలు
సామెతలు ప్రజల అనుభవ సారాలు. మనుషుల భాషలు మారుతాయేమోగాని భావాలు మారవు. భావాలు అనుభవాలతోను, భాషలు భౌగోళికంపై ఆధారపడివుంటాయి. సభ్యతా సంస్కృతులు సాహిత్యాలను ఉన్నతీకరిస్తాయి.
ఉర్దూ ప్రముఖులు
ఉర్దూ ప్రముఖులు : ఉర్దూ భాష సాహిత్యానికి, భాష పురోగతికీ, విశేషంగా కృషి సల్పినవారు.
ముషాయిరా
ముషాయిరా (ఉర్దూ: مشاعره) "షాయరోఁ కి మెహఫిల్" కవిసమ్మేళనం, కవులు స్వేచ్ఛగా తమ భావాలను ప్రకటించే వేదిక. ఈ ముషాయిరా "తరహి" కావచ్చు, "గైర్ తరహి" గావచ్చు. "నాతియా" గావచ్చు, లేదా గజల్ ముషాయిరా గావచ్చు, లేదా "మజాహియా ముషాయిరా" (హాస్య కవిసమ్మేళనం) గావచ్చు. తరహి ముషాయిరా కవుల మధ్య చాలా పోటాపోటీ వుంటుంది సుమా.ఈ ముషాయిరాలో కవులు తమ కవిత్వాన్ని "తరన్నుమ్"లో (రాగయుక్తంగా) గాని "తహత్" (సాదా) లో గాని వినిపించవచ్చు.
ఈ ముషాయిరాను నిర్వహించేవాడిని "నాజిమ్-యె-ముషాయిరా" అంటారు.
కొందరు ప్రముఖ నాజిమ్-యె-ముషాయిరా లు: అన్వర్ జలాల్ పురి, అస్లం ఫర్షోరి, షఫీఖ్ ఆబిది బెంగలూరు, అసర్ సిద్దీఖి మాలెగాఁవ్, సత్తార్ సాహిర్ తిరుపతి, నిసార్ అహ్మద్ సయ్యద్ మదనపల్లె.
అహ్మద్ ఫరాజ్, నిదా ఫాజిలి, మునవ్వర్ రానా, బషీర్ బదర్, వసీమ్ బరేల్వి, మాజిద్ దేవ్ బంది, గుల్జార్ దెహ్లవి, రాహత్ ఇందోరి, మన్ జర్ భోపాలి, ముంతాజ్ రాషిద్ ముంబాయి, షఫీఖ్ ఆబిది బెంగలూరు, సత్తార్ సాహిర్ తిరుపతి, నిసార్ అహ్మద్ సయ్యద్ మదనపల్లె, సాగర్ జయ్యది, న.మ.జాలిబ్, సాఖి కడప.
రవూఫ్ రహీం హైదరాబాద్, షాదాబ్ బేధడక్ చెన్నై, పాగల్ ఆదిలాబాది.
పునుగు పిల్లి
పునుగు పిల్లి (ఆంగ్లం Civet) ( (Paradoxurus hermaphroditus) ) ఒక రకమైన జంతువు. Viverridae కుటుంబానికి చెందిన దీన్ని ఆంగ్లంలో Civet Cat అని, Toddy Cat అని అంటారు. పునుగు పిల్లులలో 38 జాతులు ఉన్నాయి. అయితే ఆసియా రకానికి విశిష్టత ఉంది. దీని గ్రంథుల నుండి జవాది లేదా పునుగు అనే సుగంధ ద్రవ్యము లభిస్తుంది.
పునుగు పిల్లి భారత్, శ్రీలంక, మియాన్మార్, భూటాన్, థాయ్ లాండ్, సింగపూర్, కంబోడియా, మలేషియా, జపాన్ వగైరా దేశాల్లో కనిపిస్తుంది.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్లోని తిరుపతి వెంకన్నకు ప్రతి శుక్రవారం అభిషేకం తరువాత కాస్తంత పునుగు తైలాన్ని విగ్రహానికి పులుముతారు.1972లో కేంద్ర ప్రభుత్వం వన్య ప్రాణ సంరక్షణా చట్టం తెచ్చింది. టీటీడీ అధికారులు గోశాలలో పిల్లులను పెంచుకుంటూ వాటి నుంచి తైలాన్ని సేకరించేవారు. వన్య ప్రాణి అయిన పునుగు పిల్లిని పెంచుకోవడం చట్ట ప్రకారం తప్పు అంటూ జీవకారుణ్య పర్యావరణ సంరక్షణా సంఘాలు గోశాలలో పునుగు పిల్లుల పెంపకంపై అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశాయి. దైవ కార్యక్రమాలకు వన్య ప్రాణుల సేవలను వినియోగించుకోవచ్చుననే క్లాజును ఆసరాగా చేసుకుని పునుగుపిల్లుల పెంపకానికి తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానానికి కేంద్ర జూ అధారిటీ అనుమతి ఇచ్చింది.
పునుగు తైలం తీసే విధానంలో ప్రత్యేకత ఉంది. ఇనుప జల్లెడలోని గదిలో పిల్లిని ఉంచుతారు. ఇనుప జల్లెడ గది పైభాగంలో రంధ్రం ఏర్పాటు చేస్తారు. రంధ్రం ద్వారా చందనపు కర్రను గదిలోకి నిలబెడతారు. రెండు సంవత్సరాల వయస్సు అనంతరం ప్రతి పది రోజులకు ఒకసారి హావభావాలను ప్రదర్శిస్తూ చందనపు కర్రకు చర్మాన్ని పిల్లి రుద్దుతుంది. ఆ సమయంలో చర్మంద్వారా వెలువడే పదార్థమే పునుగుతైలం.
పునుగు పిల్లిని కొన్ని అటవీ తెగలవారు వేటాడి చంపి తింటున్నారు. ఈ కారణంగా భారత దేశంలో పునుగు పిల్లి అంతరించిపోయే దశలో ఉంది. అందువల్ల పునుగు పిల్లిని కలిగియుండటం చట్టరిత్యా నేరమని ప్రభుత్వ జి.వొ జారీ అయ్యింది. దేశంలో పునుగు పిల్లుల సంఖ్య పెరగాల్సిన ఆవశ్యకత ఎంతైనా ఉంది.
చెవుల పిల్లి
చెవుల పిల్లి (ఆంగ్లం Hare) కుందేలు వలె కనిపించే క్షీరదాలు.
తుమ్మెద
తుమ్మెద (ఆంగ్లం Humble bee) ఒకరకమైన కీటకము. ఇవి తేనెటీగ వలె కనిపిస్తాయి.
అంజుమన్ తరఖ్ఖి ఉర్దూ
అంజుమన్ తరఖ్ఖి ఉర్దూ ఉర్దూ భాషాసేవా సంస్థ. దీన్ని 1903 అలీగఢ్లో మౌల్వి అబ్దుల్ హఖ్ చే స్థాపించబడింది. దీని ముఖ్య ఉద్దేశం ఉర్దూ భాష, సాహిత్యం, ముస్లిం సంస్కృతి యొక్క అభివృధ్ధి. ఈ సంస్థ పుస్తకాలు, పత్రికలు ప్రచురిస్తుంది. భాష, సాహిత్యాలపై పరిశోధన మరియు పరిశోధన చేయువారికి చేయూతనిస్తుంది. దీని ప్రధాన కేంద్రం ఢిల్లీలో ఉంది. రాష్ట్రశాఖలు మరియు ప్రాంతీయశాఖలు గలవు. ఆర్థిక స్తోమత లేని కారణంగా నీరసంగా నడిచే సంస్థ.
ప్రముఖ ఉర్దూ పుస్తకాలు
ప్రముఖ ఉర్దూ పుస్తకాలు ప్రపంచంలో ఇస్లామీయ ధార్మిక పుస్తకములు, అరబ్బీ మరియు పారశీ భాషల తరువాత ఉర్దూ లో నే ఎక్కువగా లభ్యమవుతున్నాయి.
షరియా
షరియా (అరబ్బీ పదం) : షరీయత్, షరీఅత్, షరా, షరాహ్ అని కూడా పలుకుతారు. దీనినే షరియయే ముహమ్మదీ అనీ అంటుంటారు.
షరియా అనునది ఇస్లామీయ ధార్మిక న్యాయశాస్త్రం. షరియా అంటే మార్గము, నీటి ప్రవాహ మార్గమని కూడా అర్థాలు ఉన్నాయి. 'షరియా' న్యాయపరమైన హద్దులుగల మార్గం, సామాజిక, వ్యక్తిగత జీవితాలకు దిశానిర్దేశాలను చూపేది.
షరియా, ముస్లిముల దైనందిన జీవితంతో ముడిపడి ఉండే రాజకీయ, ఆర్థిక, బ్యాంకింగ్, వ్యాపార, కాంట్రాక్ట్, కుటుంబ, స్త్రీ పురుష, పరిశుద్ధతా మరియు సామాజిక రంగాలను నిర్దేశిస్తుంది. ముస్లింలకు షరియా జీవనమార్గము. ముస్లింలలోని అన్ని పాఠశాలలూ, తెగలూ వీటిని పాటిస్తాయి. షరీయత్ మార్గంలో నడచుకోవడమంటే, ఇస్లాం మార్గంలో లేదా అల్లాహ్ మార్గంలో నడుచుకోవడమని భావింపబడుతుంది.
షరియా న్యాయశాస్త్రాల ప్రాథమిక వనరులు:
హదీసులు
హదీసులు (హదీసు యొక్క బహువచనం) మహమ్మదు ప్రవక్త యొక్క "ప్రవచనాలు", కార్యాచరణాల గురించి మౌఖిక సాంప్రదాయక ఉల్లేఖనాల నే హదీసులు అంటారు. ఈ హదీసులు, సున్నహ్ మరియు ముస్లింల జీవన మార్గమునకు అతి ముఖ్యమైన పరికరాలు.
"సనద్" మరియు "మతన్"లు హదీసులకు మూలాలు. సనద్ అనగా మూలసాక్ష్యం. మతన్ అనగా ఉల్లేఖనం.
సున్నీ ముస్లిం ల ప్రకారం ఆరు హదీసుల క్రోడీకరణలు గలవు. సహీ బుఖారి మరియు సహీ ముస్లిం అత్యంత ప్రాముఖ్యమైనవి.
క్రింద నుదహరింపబడిన ఆరు హదీసుల క్రోడీకరణలు చూడండి.
అధికారిక క్రోడీకరణలు (అరబ్బీ: الجامع الصحيح, అల్-జామి అల్-సహీ ) లేదా ప్రఖ్యాతమైన అల్-బుఖారీ యొక్క అధికారితా పూర్ణ (Arabic: صحيح البخاري, సహీ అల్-బుఖారి) సున్నీ ముస్లింల ఆరు ప్రధాన హదీసులలో ప్రథమమైనది. సున్నీ ముస్లింల ప్రకారం ఇది అత్యంత నమ్మదగినది..
దీనిని క్రోడీకరించినవారు ముహమ్మద్ అల్-బుఖారి. ఫత్వా ల ప్రకటనలకు ఈ పుస్తకం రెఫరెన్సుగా ఉపయోగిస్తారు.
సహీ ముస్లిం (అరబ్బీ: صحيح مسلم, ) ఆరు ప్రధాన హదీసుల క్రోడీకరణల్లో ఒకటి. ఇవి మహమ్మదు ప్రవక్త యొక్క వాక్కులు మరియు ఆచరణల సంప్రదాయాలు. సున్నీ ముస్లింలలో రెండవ ప్రఖ్యాతమైన హదీసు క్రోడీకరణలు. దీనిని ముస్లిం ఇబ్న్ అల్-హజ్జాజ్ అనే ముస్లిం ఇమామ్ క్రోడీకరించాడు.
హదీసుల ప్రామాణికతలపై అనేక సందేహాలు, శంకలూ ఉన్నాయి. ఖురాను లాగా హదీసులు ప్రామాణికత్వాన్ని కచ్చితత్వాన్ని కలిగి లేవని, సందేహాలతో కూడి వున్నవని, ముస్లిం సముదాయాలలో అనేకులు భావిస్తారు.
షియా ముస్లింల ప్రకారం నాలుగు వర్గాల హదీసులు మాత్రమే ప్రామాణికమైనవి. అవి.
తిమింగలము
తిమింగలము (ఆంగ్లం Whale) వెచ్చటి రక్తాన్ని కలిగిన నీటిలో నివసించే ఒక పెద్ద క్షీరదము. చాలాకాలం పూర్వమే సముద్ర ప్రయాణం చేస్తున్న నావికులు భారీ శరీరం, మరియు బలమైన తోక కలిగిన ఈ సముద్ర జీవిని గుర్తించడం జరిగింది. వీటిని అమెరికా అంతరించిపోతున్న జీవజాతుల జాబితాలో ఒకటిగా చేర్చింది. 19 మరియు 20 వ శతాబ్దాల్లో తిమింగల వేటగాళ్ళు విపరీతంగా వీటిని వేటాడటంతో ఈ పరిస్థితి నెలకొన్నది. . మానవుల్లాగే ఇవి కూడా క్షీరదాలు కావడంతో శ్వాసించడానికి కావల్సిన ఆక్సిజన్ కోసం నీటి ఉపరితలంపైకి వస్తాయి. 
సిటేసియా (Cetacea) జీవులు అన్నీ భూమి మీద నివసించే క్షీరదాలైన ఆర్టియోడాక్టిలా క్రమానికి చెందిన జీవుల నుండి పరిణామం చెందాయి. ప్రస్తుతం తిమింగలాలు మరియు హిప్పోపొటమస్ ఈ రెండింటినీ సిటార్టియోడాక్టిలా (Cetartiodactyla) అధిక్రమంలో వర్గీకరించారు. నిజానికి హిప్పోలకు అతి దగ్గరి బంధువులు తిమింగలాలు. ఇవి రెండూ సుమారు 54 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం ఒకే జంతువు నుండి పరిణామం చెందాయని శాస్త్రజ్ఞుల భావన. తిమింగలాలు సుమారు 50 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం నీటిలో ప్రవేశించాయి.
సిటేసియా జీవుల్ని రెండు ఉపక్రమాలుగా విభజించారు:
తిమింగిలాల వేటను వేలింగ్ (Whaling) అంటారు. అంతర్జాతీయ స్వచ్ఛంద సంస్థలు మరియు వివిధ ప్రభుత్వాలు తిమింగలాలు అంతరించిపోతున్న విషయాన్ని గుర్తించాయి. 16వ శతాబ్దం నుండి 20వ శతాబ్దపు మధ్యకాలం వరకు జరిపిన ఈ వేలింగ్ కు ప్రధానమైన కారణం వీటినుండి లభించే నూనె, మాంసం మరియు కొన్ని సుగంధద్రవ్యాలు తయారీ కోసం చంపుతారు.
అంతర్జాతీయ వేలింగ్ కమిషన్ (International Whaling Commission) 1986 సంవత్సరంలో వేలింగ్ పై ఆరు సంవత్సరాల నిషేధాన్ని విధించింది; ఇది ఈ నాటికీ కొనసాగుతుంది.
కొన్ని జాతుల చిన్న తిమింగలాలు ఇతర చేపల వలల్లో చిక్కుకొంటాయి. ముఖ్యంగా టూనా చేపల కోసం వేటాడే వారికి ఇవి లభిస్తాయి. కొన్ని దేశాలలో ఇప్పటికీ తిమింగలాల వేట కొనసాగుతునే ఉన్నది.
డాల్ఫిన్
డాల్ఫిన్ (ఆంగ్లం Dolphin) ఒక రకమైన సముద్రపు నీటిలో మరియు నదీ జలాల్లో నివసించే క్షీరదము. ఇవి యూధీరియా లోని సిటేషియా క్రమానికి చెందిన జంతువులు. ఇవి తిమింగళానికి దగ్గర సంబంధం కలవి. వీనిలో సుమారు 40 ప్రజాతులున్నాయి. మన దేశంలో అంతరించి పోయే దశలో ఉన్న రివర్ డాల్పిన్స్ ని సంరక్షించటానికి, కేంద్ర ప్రభుత్వం డాల్పిన్ ని జాతీయ జలచరంగా ప్రకటించారు.
డాల్ఫిన్ పేరు ప్రాచీన గ్రీకు ("delphís"; "dolphin"), సంబంధిత గ్రీకు భాషలో ("delphys"; "womb") నుండి వచ్చింది. ఈ జంతువులను గర్భాశయం కలిగిన చేపలుగా భావించి ఇలా పిలిచేవారు ("a 'fish' with a womb"). 
ఇవి 1.2 మీటర్ల (4 అడుగులు) మరియు 40 కిలోగ్రాములు (88 పౌండ్లు) (Maui's Dolphin) నుండి 9.5 మీటర్లు (30 అడుగులు) మరియు 10 టన్నులు (the Orca or Killer Whale) వరకు ఉంటాయి. ఇవి ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించాయి, ఎక్కువగా లోతు తక్కువగా ఉండే సముద్రపు అంచులలో జీవిస్తాయి. ఇవి మాంసాహారులు, ఎక్కువగా చేపలు మరియు స్క్విడ్ లను తింటాయి. డాల్ఫిన్లు సిటేషియాలో పెద్ద కుటుంబం. ఇవి సుమారు 10 మిలియన్ సంవత్సరాల కాలంలో అనగా మియోసీన్ కాలం నుండి పరిణామం చెందాయి. డాల్ఫిన్ లను జంతువులన్నింటిలో చాలా తెలివైనవిగా భావిస్తారు. ఇవి చాల స్నేహపూర్వకంగా, సరదాగా ఆడుకోవడానికి మానవులకు దగ్గరగా ఉంటాయి. వీటిని పెంచే ప్రదేశాల్ని డాల్ఫినేరియమ్ అంటారు.
తుంగ గడ్డి
తుంగ (Nut grass) ఒక రకమైన గడ్డి. ఈ గడ్డితో మన పల్లెలలో ఇంటి పైకప్పుగా వేసుకుంటారు. నేల మీద కూర్చొనడానికి అవసరమైన చాపలు తుంగ గడ్డితో చేసినవి మెత్తగా ఉంటాయి.
వెంకటపతి రాజు
1969 జూలై 9 న జన్మించిన వెంకటపతి రాజు (Sagi Lakshmi Venkatapathy Raju) భారత మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. కుడి చేతితో బ్యాటింగ్ చేసిననూ బౌలింగ్ మాత్రం ఎడమచేతితో చేసేవాడు. 1989-90 లో భారత టెస్ట్ మరియు వన్డే జట్టులో ప్రవేశించాడు. అతడు మొదటి సారిగా న్యూజీలాండ్ పై అంతర్జాతీయ క్రీడా జీవితం ప్రారంబించాడు. ఆడిన మొదటి టెస్ట్ లోనే తొలి ఇన్నింగ్సులో నైట్ వాచ్‌మెన్ గా ఆడి రెండు గంటల పాటు క్రీజులో నిల్చి 31 పరుగులు చేసిననూ అవతలి వైపు 6 వికెట్లు పడిపోవడం విశేషం. ఆ తర్వాత 1990లో ఇంగ్లాండు పర్యటనకు కూడా సెలెఖ్ అయ్యాడు.
భరత్ అరుణ్
1963, డిసెంబర్ 14 న ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని విజయవాడలో జన్మించిన భరత్ అరుణ్ భారతదేశపు మాజీ టెస్ట్ క్రికెట్ ఆటగాడు. బౌలింగ్ లో మీడియం పేసర్ గా, బ్యాటింగ్ లో క్రింది వరుసలో ఆడేవాడు. 1986-87 లో దులీప్ ట్రోఫి సెమీపైనల్స్ లో సౌత్ జోన్ తరపున ఆడుతూ 149 పరుగులు చేయడమే కాకుండా 7 వ వికెట్టుకు డబ్ల్యూ.వి.రామన్తో కలిసి 221 పరుగులు జోడించాడు . అండర్-25 లో శ్రీలంక పై 107 (నాటౌట్) పరుగులు చేసి జాతీయజట్టులో స్థానం సంపాదించి తొలి టెస్ట్ శ్రీలంకపైనే ఆడినాడు. 1979లో రవిశాస్త్రి నేతృత్వంలో శ్రీలంక పర్యటించిన అండర్-19 భారత జట్టులో కూడా ఇతను సభ్యుడే.
భరత్ అరుణ్ భారత జట్టు తరపున 2 టెస్టులు ఆడి 4 వికెట్లు సాధించాడు. ఇతని అత్యుత్తమ బౌలింగ్ విశ్లేక్షణ 76 పరుగులకు 3 వికెట్లు. ఇది శ్రీలంకపై తొలి టెస్టులో సాధించాడు. రంజీ ట్రోపీ లలో తమిళనాడు జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.
హేమంగ్ బదాని
1976 నవంబర్ 14 న తమిళనాడు లోని చెనైలో జన్మించిన హేమంగ్ బదాని భారతదేశపు మాజీ క్రికెట్ ఆటగాడు.
నరేంద్ర హిర్వాణి
నరేంద్ర హిర్వాణి 1968 అక్టోబర్ 18 న ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని గోరఖ్‌పూర్ జన్మించిన నరేంద్ర హిర్వాణి భారతదేశపు మాజీ క్రికెట్ ఆటగాడు. లెగ్‌స్పిన్నర్ బౌలర్ అయిన ఇతను ప్రవేశించిన తొలి టెస్టులోనే మంచి ప్రతిభను కనబర్చాడు. మద్రాసు (చెన్నై) లో అతడు ఆడిన తొలి టెస్టులో వెస్ట్‌ఇండీస్ పై తొలి ఇన్నింగ్సులో 61 పరుగులే ఇచ్చి 8 వికెట్లను పడగొట్టి తొలి టెస్ట్ లోనే ఈ ఘనత సాధించిన నాల్గవ బౌలర్ గా రికార్డు సాధించాడు. రెండో ఇన్నింగ్సులో కూడా 75 పరుగులే ఇచ్చి మళ్ళి 8 వికెట్లు సాధించాడు. టెస్టులో మొత్తం 16 వికెట్లకు 136 పరుగులు మాత్రమే ఇచ్చి ఇంతకు పూర్వం 1972లో బాబ్ మాసీ నెలకొల్పిన 137/16 రికార్డును అధికమించాడు. ఆ తర్వాత జరిగిన షార్జా టోర్నమెంటులో మ్యాన్ ఆప్ ది సీరీస్ అవార్డును పొందినాడు. 2005-06 లో ఇతడూ పస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్ నుంచి నిష్క్రమించాడు.
మొత్తం 17 టెస్టులు ఆడి 30.10 సగటు పరుగులు ఇచ్చి 66 వికెట్లను సాధించాడు. ఇన్నింగ్సులో 5 వికెట్లను 4 సార్లు పడగొట్టాడు. తని అత్యుత్తమ బౌలింగ్ విశ్లేషణ 61/8. ఇదితని తొలి ఇన్నింగ్సులో సాధించినదే. బ్యాటింగ్లో 5.40 సగటుతో 54 పరుగులు చేశాడు. వన్డేలలో 18 మ్యాచ్‌లు ఆడి 23 వికెట్లు సాధించి, బ్యాటింగ్ లో 8 పరుగులు చేశాడు.
భైరాన్‌సింగ్ షెకావత్
1923, అక్టోబర్ 23 న జన్మించిన భైరాన్‌సింగ్ షెకావత్ (Bhairon Singh Shekhawat) భారతదేశపు మాజీ ఉప రాష్ట్రపతి మరియు రాజస్థాన్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి. కృష్ణకాంత్ మరణానంతరం 2002 ఆగస్ట్లో నిర్వహించిన ఉప రాష్ట్రపతి ఎన్నికలలో గెల్చి 2007 జూలై 21 వరకు రాష్ట్రపతి పదవికి జరిగిన ఎన్నికలలో ప్రతిభా పాటిల్ చేతిలో ఓడి రాజీనామా సమర్పించే వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగినాడు. ఇతను భారతీయ జనతా పార్టీకి చెందిన ప్రముఖ రాజకీయ నాయకుడు. 1977 నుంచి 1980, 1990 నుంచి 1992, 1993 నుంచి 1998 వరకు 3 పర్యాయాలు రాజస్థాన్ ముఖ్యమంత్రిగా అధికారం చెలాయించాడు. తన హయంలో ప్రారంభించిన పేదరిక నిర్మూలన కార్యక్రమమైన అంతోద్యయ పథకం ఆయనకు ఎంతో కీర్తిప్రతిష్ఠలు తెచ్చిపెట్టింది.87 సంవత్సరాల వయస్సులో శ్వాససంబంధ సమస్యలతో 2010, మే 15 న జైపూర్లో మరణించాడు.
నీలేష్ కులకర్ణి
1973 ఏప్రిల్ 3 న ముంబాయిలో జన్మించిన నీలేష్ కులకర్ణి భారత మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. టెస్ట్ క్రికెట్ లో బౌలింగ్ చేసిన తొలి బంతికే వికెట్టును సాధించి ఆ ఘనత సాధించిన తొలి భారతీయ బౌలర్ గా రికార్డు సృష్టించాడు. ప్రపంచం మొత్తం పై ఈ ఘనత సాధించిన బౌలర్లలో 12 వాడు. 1997-98 లో శ్రీలంక పై కొలంబోలో జరిగిన టెస్టు మ్యాచ్ లో కులకర్ణి ఈ ఘనత సాధించాడు. కానిితను ఆ మ్యాచ్ లో మరో 70 ఓవర్లు బౌలింగ్ చేసిననూ తదుపరి వికెట్టు లభించలేదు. నాలుగేళ్ళ విరామం తర్వాత ఆస్ట్రేలియా పై జరిగిన టెస్టులో 137 పరుగులకు ఒక్క వికెట్టు సాధించి 588 బంతుల తర్వాత తన రెండో వికెట్టు పడగొట్టాడు. దాంతో అతని అంతర్జాతీయ క్రీడా జీవితం ముగిసింది. ఆ తర్వాత ముంబాయి తరపున రంజీ ట్రోపిలో పాల్గొన్నాడు.
రామణ్ లాంబా
రామణ్ లాంబా (జనవరి 2, 1960 - ఫిబ్రవరి 22, 1998) (Raman Lamba) భారతదేశపు మాజీ క్రికెట్ ఆటగాడు.
1960, జనవరి 2 న ఉత్తర ప్రదేశ్ లో జన్మించాడు.
బంగ్లాదేశ్ లోని ఢాకా లో బంగబంధు స్టేడియంలో క్రికెట్ మ్యాచ్ ఆడుతూ బంతి బలంగా తగలడంతో గాయపడి 1998, ఫిబ్రవరి 22 న మరణించాడు. అప్పటికి అతని వయస్సు 38 సంవత్సరాలు మాత్రమే.
లాంబా భారత్ తరఫున 4 టెస్టులు ఆడి 102 పరుగులు చేసాడు. టెస్టులలో అతని అత్యధిక స్కోరు 53 పరుగులు. 32 వన్డే మ్యాచ్‌లు ఆడి 27 పరుగుల సగటుతో 783 పరుగులు సాధించాడు. ఇందులో ఒక శతకము 6 అర్థ శతకాలు కలవు.
కొడవలి
కొడవలి (ఆంగ్లం Sickle) ఒకరకమైన వ్యవసాయ పరికరము మరియు ఆయుధము. దీనిని ఇనుముతో తయారు చేస్తారు.
వీటిని వ్యవసాయంలో ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. వరి పంట పక్వానికి వచ్చాక కొడవళ్ళనుపయోగించి కోత కోస్తారు. పొలాలలో సాదారణ ఉపయోగాలైన గడ్డి కోయడం, పళ్ళు కోయడం, కూరగాయలు కోయడం, చిన్న చిన్న చెట్లు, కొమ్మలు నరకడానికి, పాకలు, పూరిగుడిసెల నిర్మాణంలో ఇలా అనేక సంధర్భాలలో వీటి ఉపయోగం సామాన్యమానవులకు ఉంటుంది.
ఇక అడవులలో నివసించే ప్రతి ఒక్కరి వద్ద ఇది రక్షణాయుధంగా, ఉపయోగ వస్తువుగా తప్పక వెంట ఉంచుకొంటారు.
లిక్కి అనగా కాలానుగుణంగా అరిగి పోయిన కొడవలి. కొడవలి అరిగి పోయిన ప్రతి సారి కక్కు అనగా పదును పెట్టాల్సి వస్తుంది. ఆ విధంగా అనేక సార్లు పదును పెట్టగా అది అరిగి పోయి చిన్నదైపోతుంది. అలా చిన్నదైపోయిన కొడవలిని లిక్కి అంటారు.
"ఉంటే లిక్కి, పోతే కొడవలి" అనే సామెత వాడుకలో ఉన్నది. సామెతకు వివరణ: ఒకడు మరొకని దగ్గర ఒక లిక్కిని అరువు తీసుకున్నాడు కానీ దాన్నెక్కడో ధారబోసుకున్నాడు. ఆ సంగతే అవతలివ్వక్తికి చెప్పాడు. దానికి లిక్కిని అరువిచ్చిన ఆసామి "అయ్యో ఎలాగ? అది మంచి కొడవలి, దాన్ని పోగొట్టావా? వేరే కొడవలినైనా తెచ్చివ్వు " మన్నాడు.
గొడ్డలి
గొడ్డలి (ఆంగ్లం Axe) ఒకరకమైన ఆయుధము. గొడ్డలి పరశురాముని ఆయుధము. దీనికి ప్రకృతి పదం కుఠారము.
గొడ్డలిలో చాల రకాలు ఉన్నాయి.
పల్లె
పల్లె లేదా పల్లి అనగా గ్రామం.
ఈ పదాన్ని చాలా ఊరిపేర్లలో ఉత్తరపదంగా ఉపయోగంలో ఉన్నది.
ప్రథమ చికిత్స
ఆరోగ్యమును పరిరక్షించడానికి, అనారోగ్యము ను, చిన్న చిన్న గాయాలు కు, సాదారణ శరీరరుగ్మతలకు, నిపుణుల వైద్యము అందేవరకు తాత్కాలికంగా చేయు ఉపయుక్తకరమైన వైద్యవిధానాన్ని ప్రథమ చికిత్స (First-aid) అంటారు. ట్రైనింగు ఉన్నవాళ్ళు, లేనివాళ్ళు కూడా ప్రథమచికిత్స చేయవచ్చును. ఒక్కొక్కప్పుడు దీనివలన ప్రాణాలను కాపాడవచ్చును. కట్లు కట్టడము, రక్తము పోకుండా ఆపడము, ఊపిరి ఆడడము కష్టముగా ఉన్నప్పుడు కుత్రిమ శ్వాస ఇవ్వడము, మొదలుగునవి.
దీనిలో ముఖ్యముగా మూడు ఉద్దేశములున్నవి.
బాధలో వున్న ప్రతి ప్రాణికి ప్రథమచికిత్స అవరము ఉంటుంది. సమయము, సందర్భము ఇది అని కచ్ఛితముగా చెప్పలేము. సమయస్ఫూర్తితో వైద్య సాయము అందించడమే ప్రథమచికిత్స.
ప్రథమ చికిత్స పరికరాల పెట్టె (First-aid Box) ప్రతి కర్మాగారం, ఆఫీసు, పాఠశాల, ఇళ్లల్లో అందరికీ అందుబాటులో ఉండాలి. మన ఇంట్లో రేకు లేదా అట్టపెట్టెతో ప్రథమ చికిత్స బాక్స్ ను తయారు చేసుకోవచ్చు. సుళువుగా అందుబాటులో ఉండేలా మీ ప్రథమ చికిత్స పెట్టెను ఏర్పాటు చేసుకోవాలి. గడువు తీరిన ఔషధాలను పారేసి, తాజా ఔషధాలను బాక్స్ లో పెట్టాలి.
ఈ క్రింద పేర్కొన్న పరికరాలు, వస్తువులు మీ ప్రథమ చికిత్స పెట్టెలో ఉండాలి.
ఎవరికైనా గ్యాస్/వాయువులు పీల్చుట వలన ప్రమాదము సంభంవించినప్పుడు మనమా వ్యక్తిని రక్షించుటకు SCBA ను ధరించి వెళ్ళవలెను. లేనిచో ఆ గ్యాస్/వాయువులు మనకు కూడా హాని కలిగించగలవు. కాబట్టి తగిన రక్షణ తొడుగులను ధరించి ఆ వ్యక్తిని ప్రమాద ప్రదేశాల నుంచి దూరానికి తరలించవలెను. ఆ వ్యక్తిని సురక్షిత ప్రదేశములో పరుండ బెట్టి, బిగుతుగానున్న దుస్తులను వదులు చేసి, స్రృహలేనట్లయితే అతనికి శ్వాస, గుండె, పని చేస్తోంది, లేనిది గమనించాలి.
శ్వాస లేనట్లయితే, మొదట అతని శ్వాస నాళాన్ని సరిచేసేందుకు.
నోటి నుండి ముక్కు ద్వారా కల్పిత శ్వాసను క్రింది సందర్భాలలో ఇవ్వాలి
1. క్రింది దవడ ఎముక విరిగినప్పుడు
2. పెదవులు, నోరు కాలినప్పుడు (ఆమ్లము, క్షారము త్రాగినప్పుడు)
3. వ్యక్తి నోటిలో ఉండగ కల్పిత శ్వాస చేయవలసి వస్తే నోటిపై నోరుంచి గాలి ఊదుటకు బదులుగా అతని నోటిని మూసి, మీ నోటితో అతని ముక్కును మూసి గాలిని ఊదాలి.
నోటి నుండి నోరు ముక్కు ద్వారా రోగి చిన్న బిడ్డ అయితే అతని నోరు, ముక్కు చుట్టు నీనోరుంచి అతని రొమ్ముపైకి వచ్చు వరకు నెమ్మదిగా గాలిని ఊదాలి. ఈ విధముగా నిముషమునకు 20 సార్లు చేయాలి.మీ దగ్గర (అంబుబ్యాగ్) అందుబాటులో ఉన్నప్పుడు మాస్క్ ను గాయపడిన వ్యక్తి నోటిపై ఉంచి గాలి బంతిని నొక్కినప్పుడు అతని రొమ్ముపైకి వచ్చును. బంతిని వదిలినప్పుడు రొమ్ము క్రిందికి వెళ్ళి అతని ఊపిరితిత్తులోని గాలి వాల్వ్ ద్వారా బయటకు వెళ్ళును.అక్కడ మిగిలియున్న వస్తువులు: విషము ఫలానాదని గుర్తుంచుటకు అక్కడనున్న అట్టపెట్టె, బుడ్డి, సీసా మొదలైనవి వెదకవలెను కనుగొనవలెను. 
పిదప ఎక్కువ నీళ్ళు త్రాగించి విషము యొక్క బలమును తగ్గించుము. అట్లు చేయుటవలన హాని తగ్గును, వాంతి యగుటవలన పోయిన ద్రవము వల్ల కలిగిన నష్టమును నీళ్ళు తీర్చును.
అటు పిమ్మట వ్యాధిని తగ్గించు పానీయముల నిమ్ము. ఒక గ్లాసెడు పాలు, బార్లీ నీళ్ళు, పచ్చిగ్రుడ్డు, నీటిలో కలిపిన పిండి, రోగికి యిచ్చినచో రోగము కొంత నయమగును.
కేశూభాయి పటేల్
1930 జూలై 24 న జన్మించిన కేశూభాయి పటేల్ (Keshubhai Patel) గుజరాత్ రాష్ట్రానికి రెండు సార్లు ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన సీనియర్ భారతీయ జనతా పార్టీ నాయకుడు. మొదటి పర్యాయం 1995 మార్చి నుంచి 1995 అక్టోబరు వరకు, మళ్ళీ రెండో పర్యాయం 1998 మార్చి నుంచి 2001 అక్టోబరు వరకు ముఖ్యమంత్రి పదవిని నిర్వహించాడు. ఇతడు రైతు కుటుంబానికి చెందిన వ్యక్తి.
2001 లో గుజరాత్ లో, ఉప ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీకు ఆశించినంత విజయం లభించకపోవుటచే, ముఖ్యమంత్రి పీఠం నుంచి వైదొలగాలని ఇతనిపై ఒత్తిడి రావడంతో కేశూభాయి పదవి నుంచి తప్పుకొన్నాడు. ఆ తర్వాత నరేంద్ర మోడి పగ్గాలు స్వీకరించి నేటివరకూ కూడా పదవిలో కొనసాగుతున్నాడు.
మాన్యువెల్ ఆరన్
1935 డిసెంబర్ 30 న బర్మా (మయన్మార్) లో జన్మించిన మాన్యువెల్ ఆరన్ (Manuel Aaron) భారతదేశపు ప్రముఖ చదరంగం ఆటగాడు. భారత్ తరపున చెస్లో ఇంటర్నేషనల్ మాస్టర్ అయిన తొలి ఆటగాడు ఇతడే. 1960 ల నుంచి 1980 ల వరకు భారతదేశంలో చదరంగ క్రీడపై మంచి ఆధిపత్యాన్ని ప్రదర్శించాడు. 1959 నుంచి 1981 వరకు మొత్తం 9 పర్యాయాలు భారతదేశపు జాతీయ చాంపియన్ గా నిల్చాడు.
బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్
ఆసియా ఖండంలోనే అతిపురాతనమైన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ (Bombay Stock Exchange) (Marathi: मुंबई शेयर बाजार). దీనిని ముంబాయిలోని దలాల్ స్ట్రీట్ లో 1875లో స్థాపించారు. ఈ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలో ప్రస్తుతం భారతదేశానికి చెందిన సుమారు 4800కి పైగా కంపెనీలు లిస్టింగ్ అయ్యాయి. 2007 ఆగస్టు నాటికి ఈ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలో లిస్టింగ్ అయిన కంపెనీల పెట్టుబడి విలువ 1.11 ట్రిలియన్ డాలర్లు. దక్షిణాసియాలో ప్రస్తుతం ఇంత విలువ కల్గియున్న స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ ఇదొక్కటే. 2007 అక్టోబర్ 29న దీని ఇండెక్స్ 20,000 దాటి రికార్డు సృష్టించింది. 2008, జనవరి 10న 21,000 దాటింది. 2008, జనవరి 21న 1400 పాయింట్లను కోల్పోవడం బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ చరిత్రలోనే అత్యంత భారీ పతనం.
సూచీలు
జూలై 1997 నుండి మార్చి 2011 వరకు సెన్సెక్స్ గ్రాఫ్
1986 లో సెన్సెక్స్ ప్రారంభం తరువాత బిఎస్ఇ నేషనల్ సూచిక (: 1983-84 = 100 బేస్) పరిచయం ద్వారా జనవరి 1989 లో అనుసరించింది. ముంబై, కలకత్తా, ఢిల్లీ, అహ్మదాబాద్ మరియు మద్రాస్ - ఇది భారతదేశంలో ఐదు ప్రధాన స్టాక్ ఎక్సేంజ్ వద్ద జాబితా 100 స్టాక్స్ ఉండేవారు. బిఎస్ఇ నేషనల్ ఇండెక్స్ పేరు మార్చబడింది బిఎస్ఇ-100 1996 అక్టోబర్ 14 నుండి మరియు అప్పటి నుండి, అది పరిగణలోకి బిఎస్ఇ వద్ద జాబితా స్టాక్స్ మాత్రమే ధరలు తీసుకొని లెక్కించిన ఉంది సూచిక. బిఎస్ఇ 2006 మే 22 న బిఎస్ఇ-100 ఇండెక్స్ యొక్క డాలర్-లింక్ వెర్షన్ ప్రారంభించింది. 'బిఎస్ఇ-200' మరియు 'DOLLEX-200': బిఎస్ఇ 1994 మే 27 న రెండు కొత్త ఇండెక్స్ సిరీస్ ప్రారంభించింది. బిఎస్ఇ-500 ఇండెక్స్ మరియు 5 విభాగ సూచీలు 1999 లో చేపట్టారు. బిఎస్ఇ TECk సూచిక - 2001 లో, బిఎస్ఇ బిఎస్ఇ-పీఎస్యూ ఇండెక్స్, DOLLEX-30 మరియు దేశం యొక్క మొదటి ఉచిత-ఫ్లోట్ ఆధారిత ఇండెక్స్ ప్రారంభించింది. సంవత్సరాల, బిఎస్ఇ ఉచిత-ఫ్లోట్ పద్ధతి (బిఎస్ఇ-పీఎస్యూ ఇండెక్స్ మినహా) అన్ని దాని సూచీలు మారింది. బిఎస్ఇ ధర-సంపాదన నిష్పత్తి, పుస్తక విలువ నిష్పత్తి ధర మరియు అన్ని దాని ప్రధాన సూచీల యొక్క రోజువారీ ప్రాతిపదికన డివిడెండ్ ఆదాయం శాతం సమాచారాన్ని disseminates. అన్ని బిఎస్ఇ సూచీలు విలువలు మార్కెట్ గంటల సమయంలో వాస్తవ సమయంలో ఆధారంగా నవీకరించబడింది మరియు బోల్ట్ వ్యవస్థ, బిఎస్ఇ వెబ్సైట్ మరియు వార్తలు వైర్ ఏజన్సీల ద్వారా ప్రదర్శించబడతాయి. అన్ని బిఎస్ఇ ఇండిసెస్ బిఎస్ఇ ఇండెక్స్ కమిటీ ద్వారా క్రమానుగతంగా సమీక్ష ఉన్నాయి. ప్రముఖ స్వతంత్ర ఫైనాన్స్ నిపుణులు ఫ్రేమ్లను అన్ని బిఎస్ఇ సూచీలు అభివృద్ధి మరియు నిర్వహణ కొరకు విశాలమైన విధానం మార్గదర్శకాలు కలిగివుంటుంది ఈ కమిటీ. బిఎస్ఇ ఇండెక్స్ సెల్ అన్ని సూచీల యొక్క రోజువారీ నిర్వహణ వ్రాస్తారు మరియు కొత్త సూచీలు అభివృద్ధి పై పరిశోధన నిర్వహిస్తుంది. [8]
సెన్సెక్స్ గణనీయంగా ఇతర ఉద్భవిస్తున్న మార్కెట్ల స్టాక్ సూచీలతో అనుసంధానం [9] [10]
పెండ్యాల హరికృష్ణ
1986 మే 10 న జన్మించిన పెండ్యాల హరికృష్ణ (Pendyala Harikrishna) ఆంధ్రప్రదేశ్కు చెందిన చదరంగం క్రీడాకారుడు. విశ్వనాథన్ ఆనంద్ తర్వాత చెస్ క్రీడలో ప్రస్తుతం భారతదేశంలో ఇతను రెండో స్థానంలో కొనసాగుతున్నాడు. 2001లో దేశంలోనే అతిపిన్న వయస్సులో గ్రాండ్ మాస్టర్ అయిన రికార్డు స్థాపించాడు. ఈ రికార్డును పరిమార్జిన్ నేగి 2006లో అధికమించాడు. 2004నవంబర్లో ప్రపంచ జూనియర్ సెస్ చాంపియన్‌షిప్ సాధించాడు.
పరిమార్జన్ నేగి
1993 పిబ్రవరి 9 న జన్మించిన పరిమార్జన్ నేగి (Parimarjan Negi) భారతదేశపు చదరంగ క్రీడాకారుడు. 2005 లో ఇంటర్నేషనల్ మాస్టర్ హొదా పొంది ఈ ఘనతను సాధించిన పిన్న భారతీయుడిగా రికార్డు సృష్టించాడు. 2006 జూలై లో 13 సంవత్సరాల 4 నెలల వయస్సులో గ్రాండ్ మాస్టర్ హోదా పొంది ఈ ఘనత పొందిన పిన్న వయస్కులలో రెండో వాడిగా రికార్డు స్థాపించాడు.
చంద్రకాంత్ పండిత్
1961 సెప్టెంబర్ 30 న మహారాష్ట్ర లోని ముంబాయిలో జన్మించిన చంద్రకాంత్ పండిత్ (Chandrakant Sitaram Pandit) భారతదేశపు మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. ఇతడు భారత జట్టు తరఫున 1986 నుంచి 1992 మధ్యకాలంలో 5 టెస్టు మ్యాచ్ లు 36 వన్డే మ్యాచ్‌లలో ఆడినాడు. అంతర్జాతీయ క్రికెట్ నుంచి నిష్క్రమించిన తర్వాత ముంబాయి క్రికెట్ టీంకు కోచ్ గా సేవలందించాడు. 1987 ప్రపంచ కప్ క్రికెట్ ఆడిన భారత జట్టులో ఇతను కూడా ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.