పొద్దుతిరుగుడు నూనె
పొద్దుతిరుగుడు నూనెను పొద్దు తిరుగుడు లేదా సూర్యకాంతి మొక్కయొక్క విత్తనాలనుండి తీయుదురు.పొద్దుతిరుగుడు గింజలనుండి తీసిన నూనె ఆహారయోగ్యమైన వంటనూనె.సూర్యకాం తి మొక్క వృక్షజాతిలో "అస్టరేసి" (Asteraceae) కుటుంబానికి చెందినమొక్క.మొక్క యొక్క వృక్షశాస్త్ర పేరు హెలియంథస్ అన్నూస్ (helianthus annus).ఈ మొక్క ఆదిమ పుట్తుక స్థలం అమెరికా.5వేలసంవత్సరాలక్రితమే అక్కడదీని వునికి వున్నట్లు తెలుస్తున్నది.కీ.పూ.2600 నాటికే పొద్దుతిరుగుడుమొక్కను మెక్సికోలో సాగులోకి తెచ్చినట్లు తెలుస్తున్నది.స్పానిష్ పరిశోధకులు దీని ఐరోపాకూ తీసువచ్చారు.మొదట స్పానిష్ లో పెంచబడి, అక్కడినుండి పొరుగురాజాలకు విస్తరించబడినది, ఇది ఏకవార్షికం. ప్రపంచంలో నూనెగింజలకై అత్యధికంగా సాగుచేయబడుచున్నపంటలలో సూర్యకాంతి ఒకటి.చీడపీడలనుతట్టుకొని అత్యధిక దిగుబడి సంకరవంగడాలు అనేకం కనిపెట్టబడినాయి.
ప్రపంచంలో చాలా దేశాలు పొద్దుతిరుగుడు పంటను పండిస్తూన్నాయి.అందులో రష్యా, అర్జెంటినా, టర్కీ, బల్గెరియా, దక్షిణ అమెరికా, చైనా మరియు ఇండియాలో ఈపంటను ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో సాగుచేస్తున్నారు.
భారతదేశంలో పొద్దుతిరుగుడు పంటసాగులో కర్నాటకరాష్ట్రం మొదటి స్థానంలో ఉంది.రెండో స్థానం ఆంధ్ర ప్రదేశ్, మూడోవది మహారాష్ట్ర.బీహారు, హర్యానామరియు ఉత్తర ప్రదేశ్రాష్ట్రాలలో తక్కువ విస్తీర్ణంలో సాగవుతున్నది.
చాలారకాలభూములో పెరుగుతుంది.నల్లరేగడి భూములు అనుకూలం. విత్తనాన్ని విత్తిన తరువాత మొలకవచ్చేవరకు చల్లని వాతావరణం వుండాలి. మొలక ఏపుగా అయ్యినప్పటినుండి, పూతసమయంవరకు వెచ్చని వాతావరణం వుండాలి, నేల P 6.5-8.0 మధ్యలో వున్నసరిపోతుంది. పంటకాలం 90-100 రోజులు.హెక్టారుకు విత్తన దిగుబడి 1200-1500 కిలోలు.విత్తనం నల్లటి పెలుసైన పొట్టును కల్గివుండును. విత్తనం రెండు చివరలు దగ్గరిగానొక్కబడి మధ్యభాగం ఉబ్బెత్తుగా, వెడల్పుగా వుండును. విత్తనాన్ని పక్షుల ఆహారంగా కూడా ఉపయోగిస్తారు. విత్తనంలో నూనె, ప్రోటిన్, పీఛు పదార్థాలు పుష్కలంగా ఉన్నాయి. భారతదేశంలో ఉత్పత్తిఅయ్యే విత్తానాలో ఉండే పోషకాలకు, విదేశంలో పండే విత్తనాలలో వుండే పోషకాల నిష్పత్తిలో తేడావున్నది.
పొద్దుతిరుగుడు గింజలోవున్న పదార్థాల పట్టిక 
విత్తనాలనుండి నూనెను రెండురకాలుగా ఉత్పత్తిచేయుదురు. ఒకవిధానంలో విత్తనాలను ఎక్సుపెల్లరు అను నూనెతీయు యంత్రాలలో ఆడించి నూనెను తీయుదురు. ఈ పద్ధతిలో నూనెతీయగా మిగులుగా వచ్చు పిండిని గానుగ పిండి లేదా తెలగపిండి అంటారు.ఇందులో 6-10% వరకు నూనె మిగిలివుంటుంది. ఇలా పిండి/గానుగచెక్కలో వున్న నూనెను తిరిగి సాల్వెంట్ ప్లాంట్ అనే పరిశ్రమలో ఆడించి, పిండిళో వున్న మొత్తంనూనెను తీయ్యడం జరుగుతుంది. మరొక పద్ధతిలో గింజలను ఎక్సుట్రూడరు అనేయంత్రం ద్వారా సన్నని ముద్దలాంటి ముక్కలుగా చేసి, దాన్నినేరుగా సాల్వెంట్ ప్లాంట్లో ఆడీంచి నూనెను తీయుదురు.అంతేకాకుండ గ్రామీణస్థాయిలో విద్యుత్తు మోటారుతో తిరిగే గానుగ వంటి రోటరిలలో కూడా పొద్దుతిరుగుడు గింజలనుండి నూనెను తీయుదురు.
పొద్దుతిరుగుడులో పలురకాలైన వంగడాలవలన, మరియు పంటపెరిగిన నేల స్వభావం, వాడిన రసాయనిక ఎరువుల ప్రభావం వలన నూనెలోని ఒలిక్ మరియు లినొలిక్ ఆమ్లనిష్పత్తి మారడం వలన నూనెయొక్క అయోడిన్ విలువ, సపోనిఫికెసను సంఖ్య, మరియు సాంద్రతలో తేదాలు వుంటాయి.అలాంటి మూడురకాలనూనెలను పట్టికలో ఇవ్వడం జరిగింది.
పొద్దుతిరుగుడు నూనె భౌతిక గుణాల పట్టిక
పొద్దుతిరుగుడు వంగడం రకంనుబట్టి నూనె లోని కొవ్వు ఆమ్లాల నిష్పత్తి మారుచుండును.భారతదేశంలో పండు నూనెగింజలలో లినోలిక్ ఆమ్లంలో 40-75% వరకుంటుంది, అలాగే ఒలిక్ ఆమ్లం 19-44% వరకుంటుంది.లినొలిల్ ఆమ్లశాతం నూనెలో పెరిగేకొలది దానియొక్క అయోడిన్ విలువ/సంఖ్య పెరుగుతుంది.కారణం లినొలిక్ బహుద్విబంధాలు (రెండు ద్విబంధాలు) వున్న అసంతృప్తకొవ్వుఆమ్లం.దీనినే బహుబంధాలున్న అసంతృప్తకొవ్వుఆమ్లాలు (ఫ్యూపా:PUFA→Polyunsaturated fatty acids) అంటారు.
నూనెలో సగటుగా లినొలిక్ మరియు ఒలిక్ ఆమ్లాలు వున్న పట్టిక 
భారతదేశంలో పండించు వివిధ వంగడాల/రకాల నూనెలోని కొవ్వుఆమ్లాల నిష్పతి పట్టిక
ఈ మధ్యకాలంలో నూనెలో ఎక్కువ శాతంలోఅనగా50-75శాతం వరకు ఓలిక్ ఆమ్లంఉన్న రకానికి చెందిన పొద్దుతిరుగుడు పంటను సాగుచేస్తున్నారు.ముఖ్యంగా CSA-12 రకపు విత్తనాలనుండి వచ్చు నూనెలోఎక్కువశాతం ఒలిక్ మరియు పామిటోలిక్ ఆమ్లాలు (ఈ రెండు ఏకద్విబంధమున్న కొవ్వుఆమ్లాలు) ఉండును.
ఎక్కువ ఒలిక్ ఆమ్లాన్ని కలిగిఉన్న పొద్దుతిరుగుడు నూనె భౌతిక లక్షణాలు