వెబ్ శోధనా యంత్రం
వెబ్ శోధన యంత్రం అనేది వరల్డ్ వైడ్ వెబ్/ప్రపంచ వ్యాప్త వెబ్లో సమాచారాన్ని శోదించటానికి తయారుచేసిన ఒక సాధనం. శోధన ఫలితాలు సాధారణంగా ఒక జాబితాలో ఇవ్వబడతాయి మరియు అవి సాధారణంగా "హిట్స్" అని పిలువబడతాయి. ఆ సమాచారం వెబ్ పేజీలు, చిత్రాలు, సమాచారం మరియు ఇతర రకాలైన జాబితాలను కలిగి ఉంటుంది.కొన్ని శోధనా యంత్రాలు డేటా బేస్ లు లేదా ఓపెన్ డైరెక్టరీలలో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారాన్ని కూడా వెలికితీస్తాయి. మానవ సంపాదకులచే నిర్వహించబడే క్రమపరిచిన వెబ్ డైరెక్టరీల లా కాకుండా, శోధనా యంత్రాలు సమస్య పరిష్కారానికి ఉపయోగించే ఒక క్రమ పద్దతి ద్వారా లేదా సమస్య పరిష్కారానికి ఉపయోగించే ఒక క్రమ పద్దతి మరియు మానవ శక్తిల మిశ్రమంతో పనిచేస్తాయి.
వెబ్ శోధనా యంత్రాలు ఉండటానికి ముందుగా వెబ్ సర్వర్ల యొక్క పూర్తి జాబితా ఉండేది.ఆ జాబితా టిం బెర్నర్స్-లీ చే సవరించబడింది మరియు సియిఆర్ఎన్ (CERN) వెబ్ సర్వర్ లో ఆతిధ్యం ఇవ్వబడింది.1992 నుండి ఒక చారిత్రిక చాయాచిత్రం ఉంది. చాలా చాలా మంది వెన్ సర్వర్లు ఆన్లైను వెళ్ళటం వలన ప్రధాన జాబితా తట్టుకొని నిలబడలేకపోయింది.ఎన్సిఎస్ఏ సైటులో "వాట్స్ న్యు/ ఏంటి కొత్త" అను పేరు కింద నూతన సర్వర్లు ప్రకటించబడ్డాయి. కానీ ఇక ఏమాత్రం కూడా పూర్తి జాబితా మనుగడలో లేదు.
ఇంటర్నెట్ లో శోధనకు (వెబ్ కు ముందు) ఉపయోగించిన మొట్టమొదటి పనిముట్టు, ఆర్చి.
"వి" అనే అక్షరం లేకుండా ఈ పేరు "ఆర్చివ్" అను పదాన్ని సూచిస్తుంది.దీనిని 1990లో మొన్త్రియాల్లో ఉన్న మెక్గిల్ విశ్వవిద్యాలయం నకు చెందిన అలన్ ఎంతేజ్ అనే విద్యార్థి సృష్టించాడు.ఈ కార్యక్రమం, జాబితా పేర్లను శోధించటానికి వీలుగా ఉన్న ఒక సమాచార గిడ్డంగిని తయారుచెయ్యటం ద్వారా అనామిక ప్రజా ఎఫ్టిపి (FTP) (జాబితా బదిలీ నిబంధన) సైట్లలో ఉన్న అన్ని జాబితాల యొక్క క్రమపరిచిన విషయాలను దిగుమతి చేసుకుంది.
గోఫర్ అభివృద్ధి (1991లో మిన్నెసోటా విశ్వవిద్యాలయం లో మార్క్ మెక్కహిల్ చే సృష్టించబడింది) రెండు నూతన శోధన కార్యక్రమాలైన వేరోనికా మరియు జగ్హెడ్ లకు దారితీసింది.ఆర్చి మాదిరిగా, అవి గోఫర్ జాబితా వ్యవస్థలలో నిల్వ చెయ్యబడ్డ జాబితా పేర్లను మరియు బిరుదలను శోదించాయి.వేరోనికా (వె రీ ఈ జీ రో డెంట్ నె ట్-వైడ్ ఇం డెక్స్ టు కం ప్యూటరైజ్డ్ ఆ ర్చివ్స్) మొత్తం గోఫర్ జాబితాలలో చాలా మటుకు గోఫర్ జాబితా పేర్లను శోధించటానికి ఒక ముఖ్య పదాన్ని అందించింది.జగ్హెడ్ (జొ న్జిస్ యూ నివర్సల్ గో ఫర్ హి రార్ఖి ఎ క్స్కేవాషన్ అం డ్ డి స్ప్లే) అనేది కచ్చితమైన గోఫర్ సర్వర్ల నుండి జాబితా సమాచారాన్ని తీసుకోవటానికి ఒక పనిముట్టు.శోధనా యంత్రం యొక్క "ఆర్చి" అనే పేరు ఆర్చి కథల పుస్తకాల క్రమాన్ని సూచించదు, "వేరోనికా" మరియు "జగ్హెడ్" అనేవి ఈ క్రమంలో పాత్రలు అవ్వటం వలన తమ కన్నా ముందు ఆ పేరు ఉన్న వాటిని సూచిస్తాయి.
1993 జూన్ లో, అప్పటికి ఎంఐటి (MIT) వద్ద ఉన్న మాథ్యు గ్రే, పెర్ల్-ఆధారిత వరల్డ్ వైడ్ వెబ్ వాన్డరార్/ప్రపంచ వ్యాప్త వెబ్ సంచారి అయిన దాదాపుగా మొదటి వెబ్ మరబొమ్మను తయారుచేసాడు మరియు దానిని 'వాన్దేక్స్' అనబడే ఒక జాబితాను ఉత్పత్తి చెయ్యటానికి ఉపయోగించాడు.వరల్డ్ వైడ్ వెబ్ /ప్రపంచ వ్యాప్త వెబ్ యొక్క పరిమాణాన్ని కొలవటమే వాన్దరార్/సంచారి యొక్క ఉద్దేశం, అది ఈ పనిని 1995 చివరి దాకా చేసింది.1993 నవంబరులో శోధనా యంత్రమైన ఆలివెబ్ వచ్చింది. ఆలివెబ్ వెబ్ మరబొమ్మను ఉపయోగించలేదు కానీ దాని బదులు ఒక కచ్చితమైన పద్దతిలో ఉన్న జాబితా విషయాల యొక్క ప్రతీ సైటులో వెబ్సైటు నియంత్రికులు తన ఉనికిని గుర్తించటం పై ఆధారపడింది.
జంప్ స్టేషను (1993 డిసెంబరులో విడుదల చెయ్యబడింది) వెబ్ పేజీలను వెతకటానికి మరియు దాని జాబితాను తయారుచెయ్యటానికి ఒక వెబ్ మరబొమ్మను ఉపయోగించింది మరియు దాని ప్రశ్నా కార్యక్రమానికి ఒక వెబ్ నమూనాను ఒక అనుసంధానం లాగ ఉపయోగించింది.ఇది, ఈ క్రింద వివరించిన విధంగా ఒక వెబ్ శోధనా యంత్రం యొక్క మూడు ముఖ్య లక్షణాలను అనుసంధానించటానికి ఉపయోగించిన మొదటి డబ్లుడబ్లుడబ్లు వనరును-కనిపెట్టే పనిముట్టు. అది పనిచేసిన వేదికలో వనరులు చాలా తక్కువగా ఉండటం వలన, దాని జాబితా తయారీ మరియు దాని వల్ల శోధన కూడా క్రాలర్/ప్రాకువాడు పరీక్షించిన వెబ్ పేజీల అందు కనిపించిన పేర్లు మరియు శీర్షికలకు పరిమితం అయిపొయింది.
"పూర్తి సమాచారం" క్రాలర్-ఆధారిత శోధనా యంత్రాలలో 1994లో బయటకు వచ్చిన వెబ్ క్రాలర్ కూడా ఒకటి.దాని ముందు ఉన్న వాటి లాగ కాకుండా ఇది వినియోగదారులు ఏ వెబ్ పేజీలో అయినా ఏ పదాన్ని అయినా శోధించటానికి అనుమతిస్తుంది, అందువలన అప్పటి నుండి అన్ని శోధనా యంత్రాలకు ఒక స్థిర సూచీ అయిపోయింది.ప్రజలకు విస్తృతంగా తెలిసిన వాటిలో కూడా ఇది మొదటిది.1994 లోనే లైకోస్ (Lycos) (కార్నెగీ మెల్లన్ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రారంభించబడింది) కూడా ప్రారంభించబడింది మరియు ఒక పెద్ద వాణిజ్య ప్రయత్నం అయిపోయింది.
తరువాత ఆనతి కాలంలోనే, చాలా శోధనా యంత్రాలు వచ్చాయి మరియు కీర్తి సంపాదించటానికి పోటీ పడ్డాయి.వాటిలో మాగెల్లాన్ (Magellan), ఎక్సైట్ (Excite), ఇన్ఫోసీక్ (Infoseek), ఇంక్తోమి (Inktomi), నార్ధన్ లైట్ (Northern Light), మరియు ఆల్టావిస్టా (AltaVista) మొదలనవి ఉన్నాయి.ప్రజలు తమకు ఆసక్తి ఉన్న వెబ్ పేజీలను వెతకటానికి ఉపయోగించే చాలా ప్రసిద్ధి చెందిన మార్గాలలో యాహూ! (Yahoo!) కూడా ఒకటి, కానీ దాని శోధన తీరు వెబ్ పేజీల యొక్క పూర్తి-సమాచార నకళ్ళ పై కాకుండా దాని వెబ్ యొక్క క్రమపరిచిన జాబితా పై పనిచేస్తుంది.సమాచారం కావలిసిన వారు కూడా ఒక ముఖ్య పదం ఆధారిత శోధన చేయటానికి బదులుగా క్రమపరిచిన జాబితాను వెతకవచ్చు.
1996లో, నెట్స్కేప్ (Netscape) ఒక ఒప్పందంతో తమ ప్రత్యేక లక్షణాలు ఉన్న ఒక ఒంటరి శోధనా యంత్రాన్ని ఇవ్వటానికి ఎదురు చూసింది. ఒక సంవత్సరానికి $5 లక్షలు డాలర్లతో, 5 ప్రధాన శోధనా యంత్రాలతో నెట్స్కేప్ ఒప్పందం నిలిచిపోవటానికి బదులు, నెట్స్కేప్ (Netscape) శోధనా యంత్ర పేజీలో ఒక సంవత్సరానికి ఒక శోధనా యంత్రం చొప్పున మారుతూ ఉంటే బాగుంటుంది అని చాలా మంది ఆసక్తి చూపించారు.ఆ ఐదు యంత్రాలు : యాహూ! (Yahoo!), మాగెల్లాన్ (Magellan), లైకోస్ (Lycos), ఇన్ఫోసీక్ (Infoseek) మరియు ఎక్సైట్ (Excite).5
1990 చివరిలో వచ్చిన ఇంటర్నెట్ పెట్టుబడి శాఖలలో శోధనా యంత్రాలు ప్రకాశవంతమైన కొన్ని నక్షత్రాలుగా కూడా చెప్పబడ్డాయి. చాలా సంస్థలు తమ ప్రాధమిక ప్రజా సమర్పణలలోనే అధిక లాభాలను పొందటం ద్వారా అనూహ్యంగా మార్కెట్టులోకి ప్రవేశించాయి.కొంతమంది తమ ప్రజా శోధనా యంత్రాన్ని విరమించుకొని మరియు నార్ధన్ లైట్ (Northern Light) వంటి వ్యాపార సంచికలను మాత్రమే అమ్ముతున్నాయి.1999లో తారా స్థాయికి చేరి మరియు 2001లో అంతమయిపోయిన అనూహ్య పరిణామాలతో నడపబడ్డ మార్కెట్టు పంధా అయిన డాట్-కాం బుడగలో చాలా శోధనా యంత్రాలు చిక్కుకుపోయాయి.
2000 దరిదాపుల్లో, గూగుల్ (Google) శోధనా యంత్రం ప్రధాన స్థానానికి చేరుకుంది.8 పేజీస్థాయి అని పిలువబడే ఒక నూతన కల్పన ద్వారా చాలా మంది శోదకులకు ఈ సంస్థ ఉత్తమ ఫలితాలను సాధించింది.ఈ తరచుగా సమస్య పరిష్కారానికి ఉపయోగించే ఒక క్రమ పద్దతి ఇతర వెబ్సైట్ల సంఖ్య మరియు పేజీస్థాయి మరియు మిగతా వాటి కంటే ఆ ప్రాంతంలో ఎక్కువ అనుసందానమయ్యే మంచి లేదా కోరిన పేజీలు మొదలైనవాటి ఆధారంగా వెబ్ పేజీలకు స్థానాలను కేటాయిస్తాది.గూగుల్ కూడా తన శోధనా యంత్రానికి ఒక కొద్దిపాటి అనుసంధానాన్ని ఉంచింది.దీనికి వ్యతిరేకంగా, తన యొక్క చాలా మంది పోటీదారులు ఒక శోధనా యంత్రాన్ని ఒక వెబ్ ప్రవేశ ద్వారంలో మిళితం చేసారు.
2000 నాటికి ఇంక్తోమి యొక్క శోధనా యంత్రం ఆధారంగా యాహూ శోధన సేవలను అందిస్తున్నది.యాహూ! (Yahoo!) 2002లో ఇంక్తోమిను మరియు 2003లో ఒవర్త్యుర్ (ఆల్దవెబ్ (AltheWeb)మరియు ఆల్టావిస్టా (AltaVista) లను కలిగి ఉంది)ను పొందింది.2004లో యాహూ! తన సంపదల యొక్క మిళితం చెయ్యబడ్డ సాంకేతిక పరిజానాలతో తన సొంత శోధనా యంత్రాన్ని ప్రారంభించినంత వరకు గూగుల్ శోధనా యంత్రం వైపు మళ్ళింది.
1998 చివరలో ఇంక్తోమి శోధనా ఫలితాలను ఉపయోగించుకోవటం ద్వారా మైక్రోసాఫ్ట్ ముందుగా ఎంఎస్ఎన్ (బింగ్గా పేరు మార్చబడింది) శోధనను ప్రారంభించింది.1999 మొదలులో ఈ సైటు, 1999లో కొంత కాలం ఆల్టావిస్టా నుండి వచ్చిన ఫలితాలతో తప్పించి, ఇంక్తోమి ఫలితాలతో కలిపిన లుక్స్మార్ట్ నుండి వచ్చిన జాబితాలను చూపించటం మొదలుపెట్టింది. 2004లో మైక్రోసాఫ్ట్ తన సొంత వెబ్ క్రాలర్ (ఎంఎస్ఎన్బోట్ (msnbot) అని పిలువబడే) సహాయంతో తన సొంత శోధన సాంకేతిక పరిజ్ఞానానికి మార్పులు మొదలుపెట్టింది.
2007 చివరి నాటికి చాలా మటుకు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా, గూగుల్, చాలా ప్రసిద్ధి చెందిన శోధనా యంత్రం.
ఒక శోధనా యంత్రం ఈ క్రింద సూచించిన క్రమంలో పనిచేస్తుందివెబ్ శోధనా యంత్రాలు WWW నుండి వెలికితీసిన చాలా వెబ్ పేజీల గురించి సమాచారాన్ని నిల్వ చెయ్యటం ద్వారా పనిచేస్తాయి. ఈ పేజీలు అది చూసే ప్రతీ అనుసంధానాన్ని అనుసరించే, దానిమటుకు అది పనిచేసే వెబ్ బ్రౌజర్ అయిన ఒక వెబ్ క్రాలర్ (కొన్నిసార్లు ఒక స్పైడర్ అని పిలువబడుతుంది) ద్వారా వెలికితీయబడతాయి.robots.txtను ఉపయోగించటం ద్వారా మినహాయింపులు చెయ్యవచ్చు.అప్పుడు ప్రతీ పేజీలోని విషయాలు ఏ విధంగా జాబితాలో నమోదు చెయ్యబడాలి అని నిర్ణయించటానికి విశ్లేషించబడతాయి (ఉదాహరణకు పేర్లు, శీర్షికలు లేదా ప్రత్యేక విషయాలైన వేగమైన చేర్పులు నుండి పదాలు వెలికితియ్యబడతాయి).తరువాత ప్రశ్నలకు ఉపయోగించటం కొరకు వెబ్ పేజీల గురించిన సమాచారం ఒక జాబితా సమాచార గిడ్డంగిలో నిల్వచెయ్యబడుతుంది.గూగుల్ (Google) వంటి శోధనా యంత్రాలు మూల పేజీ మొత్తం లేదా కొంత భాగం మరియు అదే విధంగా వెబ్ పేజీల గురించిన సమాచారం నిల్వచేస్తాయి (కాష్ అని పిలుబబడుతుంది), అయితే ఆల్టావిస్టా (AltaVista) వంటి ఇతర శోధనా యంత్రాలు అవి వెతికే ప్రతీ పేజీ యొక్క ప్రతీ పదాన్ని నిల్వ చేస్తాయి.ఈ దాచివేయబడ్డ పేజీ ఎల్లప్పుడూ అసలైన శోధనా సమాచారాన్ని కలిగి ఉంటుంది ఎందుకంటే నిజానికి జాబితాలో నమోదు చెయ్యబడ్డ పేజీ ఇదే కాబట్టి, అందువలన ప్రస్తుత పేజీ అభివృద్ధి చేసినప్పుడు మరియు శోధన పదాలు ఇంక దానిలో లేకపోయినప్పుడు ఇది చాలా ఉపయోగపడుతుంది.ఈ సమస్య లింక్రాట్ యొక్క చిన్న నమూనాగా తీసుకోబడుతుంది మరియు దానికి గూగుల్ (Google) యొక్క పరిష్కారం, తిరిగివచ్చిన వెబ్ పేజీలో శోధన పదాలు ఉండాలి అను వినియోగదారుల అంచనాలను తృప్తిపరచటం ద్వారా వినియోగాన్ని అధికం చేస్తుంది.వినియోగదారుడు సాధారణంగా తిరిగివచ్చిన వెబ్ పేజీలో శోధన పదాలు ఉండాలి అని ఆశించటం వలన ఇది తక్కువ ఆశర్యం యొక్క సూత్రంను తృప్తిపరుస్తుంది.సంబంధిత శోధనను పెంచటం, ఇంకెక్కడా ఇక మీదట అందుబాటులో లేని సమాచారాన్ని అవి కలిగి ఉండవచ్చు అనే వాస్తవానికి అతీతంగా ఈ దాచివెయ్యబడ్డ పేజీలను చాలా ఉపయోగకరంగా చేస్తుంది.
ఒక వినియోగదారుడు ఒక ప్రశ్నను ఒక శోధన యంత్రంలోకి ప్రవేశపెట్టినప్పుడు (సంక్లిష్టంగా ముఖ్య పదాలను ఉపయోగించటం ద్వారా), ఆ యంత్రం దాని జాబితాను పరీక్షిస్తుంది మరియు సాధారణంగా ఆ పేజీ యొక్క పేరు మరియు కొన్నిసార్లు సమాచారం యొక్క కొంత భాగం కలిగి ఉన్న ఒక చిన్న సంగ్రహంతో పాటు దాని అవసరానికి అనుగుణంగా సరిపోలు ఉత్తమ వెబ్ పేజీల జాబితాను సమర్పిస్తుంది.శోధన ప్రశ్నను ఇంకా ఖచ్చిత పరచటానికి చాలా శోధన యంత్రాలు AND, OR మరియు NOT అనే బూలియన్ పదాల వినియోగానికి మద్దతు ఇస్తాయి.కొన్ని శోధన యంత్రాలు ముఖ్య పదాల మధ్య కొంత దూరాన్ని ఇచ్చే విధంగా వినియోగదారులకి అనుమతిచ్చే సమీప శోధన అని పిలువబడే ఒక అభివృద్ధి చెందిన లక్షణాన్ని అందిస్తాయి.
ఒక శోధన యంత్రం యొక్క ఉపయోగం అది తిరిగి ఇచ్చే సంబంధిత ఫలితాల అమరిక మీద ఆధారపడి ఉంటాది.అయితే ఒక సూచించబడ్డ పదం లేదా పద సముదాయాన్ని కొన్ని లక్షల వెబ్ పేజీలు కలిగి ఉండవచ్చును, కొన్ని పెజీలు మిగతా వాటి కంటే చాలా సంబంధించినవి, ప్రసిద్ధి చెందినవి లేదా అధికారమైనవి అయి ఉండవచ్చును.చాలా శోధనా యంత్రాలు "ఉత్తమ" ఫలితాలను ముందు ఇవ్వటానికి గాను ఫలితాలకు స్థానాలను కేటాయించే పద్దతులను అనుసరిస్తాయి.ఒక శోధనా యంత్రం ఏ పేజీలను ఉత్తమ సంబంధితాలు అని మరియు ఏ క్రమంలో ఫలితాలను చూపించాలి అని ఎలా నిర్ణయిస్తుంది అనే విషయం ఒక శోధనా యంత్రం నుండి మరొక దానికి విస్తృతంగా మారుతుంది.కాలానుగుణంగా ఇంటర్నెట్ వినియోగ మార్పులు మరియు నూతన పద్దతుల ఆవిర్భావంతో పాటుగా ఈ పద్దతులు కూడా మారతాయి .
చాలా వెబ్ శోధనా యంత్రాలు ప్రచార రాబడి ద్వారా మద్దతు ఇవ్వబడే వాణిజ్య సంస్థలు, మరియు దాని ఫలితంగా కొన్ని శోధన ఫలితాలలో ప్రచారకుల యొక్క జాబితాలను ముందు స్థానంలో ఉంచటానికి వారి నుండి ధనాన్ని తీసుకొనే పద్దతిని అవలంబిస్తాయి.ఏ శోధనా యంత్రాలు అయితే వాటి శోధన ఫలితాలకు డబ్బును స్వీకరించవో అలాంటి శోధనా యంత్రాలు తమ సాధారణ శోధన ఫలితాలతో పాటుగా ప్రక్కన శోధన సంబంధిత ప్రకటనలను చూపించటం ద్వారా ధనాన్ని ఆర్జిస్తాయి.
ఈ ప్రకటనలలో ఏ ఒక్క దానిని అయినా ఎవరో ఒకరు చూసినప్పుడు శోధనా యంత్రాలకు సొమ్ము చేకూరుతుంది.
పైన చెప్పిన విషయాలకి మద్దతుగా ఈ క్రింది గమనికలు ఇవ్వబడ్డాయి ఎందుకంటే కొన్ని నిజాలు ప్రైవేటు సంస్థలచే యాజమాన్య రహస్యాలుగా దాచివేయబడతాయి మరియు మాసపత్రికలలో పొండుపరచబడవు, అలాంటి నిజాలు బహిర్గతం అయిన నిజాల నుండి విశదీకరించబడ్డాయి.
! ("100-kb హద్దు"): చాలా మటుకు పేజీ పరిమాణం (28-ఏప్రిల్-2006).