తుఫాను
వాతావరణ శాస్త్రంలో, భూమి తిరిగే దిశలో భ్రమణం చేసే మూయబడిన, వృత్తాకార ద్రవ చలనాలను తుఫాన్ అని అంటారు . దీన్ని సాధారణంగా భూమి యొక్క ఉత్తర అర్ధ గోళంలో లోపలకి అపసవ్య దిశలో భ్రమించే సర్పిలాకార గాలులుగా మరియు దక్షిణ అర్ధ గోళంలో సవ్య దిశలో భ్రమించే గాలులుగా పేర్కొనబడతాయి.
భారీ తుఫాను వ్యాప్తి దాదాపు ఎల్లప్పుడూ తక్కువ వాతావరణ పీడనం గల ప్రాంతాలపై కేంద్రీకృతమవుతాయి. అత్యధిత అల్ప-పీడన మండలాలు అంటే శీతల-మూలాంశ ధ్రువ తుఫానులు మరియు అధిక ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు, ఇవి సంగ్రహణ ప్రమాణం మీద ఉంటాయి. ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు, మధ్య స్థాయి తుఫానులు మరియు అల్ప ధ్రువాలు వంటి ఉష్ణ-మూలాంశ తుఫానులు చిన్న మధ్య స్థాయి ప్రమాణాలలో సంభవిస్తాయి.
ఉప ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు మాధ్యమిక పరిమాణాల్లో సంభవిస్తాయి. భూమికి వెలుపల అంగారక మరియు నెప్ట్యూన్ వంటి గ్రహాలు మీద కూడా తుఫానులను చూడవచ్చు.
తుఫాను సంభవించే విధానం మరియు దాని తీవ్రత గురించి తుఫాను సంభవించే పక్రియ వర్ణిస్తుంది . అధిక ఉష్ట మండలీయ తుఫానులు అనేవి బారోక్లినిక్ మండలాలు అని పిలవబడే అధిక మధ్య అక్షాంశ ఉష్ట్రోగత వ్యత్యాసాలు గల అతిపెద్ద ప్రాంతాల్లో గాలులు వలె సంభవిస్తాయి. ఈ మండలాలు అన్నీ కలిసి తుఫాను భ్రమణ ఆవరణాలు మరియు తీవ్రతలు వలె వాతావరణ పరిస్థితులకు కారణమవుతాయి.ఈ తుఫానులు వాటి జీవిత చక్రంలో తరువాత శీతల మూలాంశ మండలాల వలె అవరోధంగా మారతాయి. తుఫాన్ ట్రాక్‌కు ధ్రువ లేదా ఉప ఉష్ణ మండలీయ గాలులు యొక్క దిశపై దాని 2 నుండి 6 రోజుల చక్రం యొక్క క్రమం ఆధారంగా మార్గదర్శకం అవుతుంది. వాతావరణ గాలులు వేర్వేరు సాంద్రతల యొక్క రెండు గాలి ద్రవ్యరాశులను వేరు చేస్తుంది మరియు ప్రసిద్ధ వాతావరణ శాస్త్ర దృగ్విషయంతో అనుబంధించబడి ఉంటుంది. గాలి ద్రవ్యరాశులు గాలులుచే ఉష్టోగ్రత లేదా తేమలో విభిన్నంగా వేరు చేయబడవచ్చు. శక్తివంతమైన శీతల గాలులు ఉరుములతో కూడిన విలక్షణమైన సన్నని పట్టీల వలె మరియు తీవ్రమైన వాతావరణాన్ని ఏర్పరుస్తాయి మరియు ఏదైనా సందర్భంలో వీటికి ముందుగా వాన గాలులు లేదా పొడి గాలులు సంభవించవచ్చు. అవి పశ్చిమ భ్రమణ కేంద్రంగా ఏర్పడి, సాధారణంగా పశ్చిమం నుండి తూర్పు వైపు కదులుతాయి. ఉష్ణ పరిధి తుఫాను తూర్పువైపు క్రేందీకృతమవుతాయి, సాధారణంగా వీటికి ముందుగాపొరలాకృతి అవక్షేపనం మరియు పొగ మంచులు ఏర్పడవచ్చు. అవి తుఫాను మార్గానికి ధ్రువ దిశ వైపు కదులుతాయి. అవరోధ పరిధి తుఫాను జీవిత చక్రంలో ఆలస్యంగా దాని ప్రవేశం దగ్గరగా ఏర్పడి తరుచుగా తుఫాను కేంద్రం చుట్టూ మూసుకుంటుంది.
ఉష్ణ మండలీయ తుఫానుల అభివృద్ధి యొక్క ప్రక్రియను ఉష్ణ మండలీయ తుఫాను సంభవించే ప్రక్రియ వర్ణిస్తుంది. భారీ ఉరుము చర్యాశీలత మరియు మూలాంశ ఉష్ణంచే ఏర్పడిన అంతర్గత ఉష్ణం కారణంగా ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు సంభవిస్తాయి. అనుకూల పరిస్థితులలో తుఫానులు, అధిక ఉష్ణ మండలీయ, ఉప ఉష్ణ మండలీయ మరియు ఉష్ణ మండలీయ దశలలోకి పరావర్తనం చెందుతాయి. మధ్య స్థాయి తుఫానులు భూమి మీద ఉష్ణ మూలాంశ తుఫానులుగా ఏర్పడి మరియు సుడిగాలిగా మారతాయి. మధ్య స్థాయి తుఫానుల మూలంగా భారీ వర్షపాతం కూడా ఏర్పడవచ్చు, కాని తరుచుగా పర్యావరణ అధిక అస్థిరత్వం మరియు అల్ప లంబ గాలి కోత‌ల నుండి ఇవి వృద్ధి చెందుతాయి. 
మట్టిలో తేమశాతం అడుగంటిపోతే గాలితుపాను విరుచుకుపడుతుందట.
అన్ని తుఫానులకు పలు నిర్మాణ లక్షణాలు ఒకే విధంగా ఉన్నాయి. అవి అల్ప పీడన ప్రదేశాలు కావడం వలన, ఆ ప్రాంతంలో వాటి కేంద్రమే అతి తక్కువ వాతావరణ పీడనం ప్రదేశంగా ఉంటుంది, ఇవి తరుచుగా పరిపక్వ తుఫానుల్లో వీటిని ఒక కేంద్రంగా చెబుతారు. కేంద్రం సమీపంలో, పీడన ప్రవణత శక్తి (తుఫాను కేంద్రంలో ఉన్న పీడనం దగ్గర నుండి తుఫాను బయట ఉన్న పీడనంతో పోల్చబడుతుంది) మరియు కొరియోలిస్ శక్తి తప్పకుండా ఇంచుమించు తుల్యతలో ఉండాలి లేదా పీడనంలో ఉన్న వ్యత్యాసం ఫలితంగా తుఫాను తనకు తానే కూలిపోతుంది. కొరియోలిస్ ప్రభావం ఫలితంగా ఒక భారీ తుఫాను చుట్టూ వుండే గాలి ఉత్తర అర్ధ గోళంలో అపసవ్య దిశలో మరియు దక్షిణ అర్ధ గోళంలో సవ్య దిశలో ఉంటుంది. (మరొక వైపు ఒక ప్రతి తుఫానులో ఉత్తర అర్ధ గోళంలో సవ్య దిశ మరియు దక్షిణ అర్ధ గోళంలో అపసవ్య దిశలలో ఉంటుంది).
తుఫాను సంభవించే ప్రక్రియ అనేది వాతావరణంలో (ఒక అల్ప పీడన ప్రదేశం) తుఫాన్ ప్రసరణ అభివృద్ధి లేదా శక్తివంతం కావడమని చెప్పవచ్చు. తుఫాను సంభవించే ప్రక్రియ అనేది వివిధ ప్రక్రియలకు ఒక అధిపత్య పదం, అవి అన్నీ కూడా కొన్ని రకాల తుఫానుల అభివృద్ధికి కారణమవుతాయి. ఇది సూక్ష్మ ప్రమాణం నుండి సంగ్రహణ ప్రమాణం వరకు అనేక ప్రమాణాల్లో సంభవిస్తుంది.
వాటి జీవిత చక్రంలో మలి దశలో శీతల మూలంశ తుఫానులుగా మారుతున్నట్టే అవరోధానికి ముందు అధిక ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు వాతావరణ పరిధులతో పాటు తరంగాలుగా మారుతాయి. భారీ ఉరుము చర్యాశీలత మరియు మూలాంశ ఉష్ణంచే ఉత్పత్తి చేయబడే అంతర్గత ఉష్ణం కారణంగా ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు సంభవిస్తాయి. మధ్య స్థాయి తుఫానులు భూమి మీద ఉష్ణ మూలాంశ తుఫానులుగా ఏర్పడతాయి మరియు సుడిగాలిగా మారతాయి. మధ్య స్థాయి తుఫానుల మూలంగా భారీ వర్షపాతం కూడా ఏర్పడవచ్చు, కాని తరుచుగా పర్యావరణ అధిక అస్థిరత్వం మరియు అల్ప లంబ గాలి కోత‌ల నుండి ఇవి వృద్ధి చెందుతాయి. సైక్లోసిస్ అనేది తుఫాన్ సంభవించే క్రమానికి వ్యతిరేకం మరియు అధిక పీడన ప్రాంతాలు—ప్రతి తుఫాన్ సంభవించే క్రమాన్ని ఏర్పరిచే దానితో వ్యవహరించే ప్రతి తుఫాన్‌కు (అధిక పీడన వ్యవస్థ) సమానమైన దాన్ని కలిగి ఉంది.
ఉపరితల అల్పం వేర్వేరు మార్గాల్లో సంభవిస్తుంది. ఉత్తర-దక్షిణ పర్వత అవరోధం యొక్క తూర్పులో అల్ప-స్థాయి సాంద్రతతో అధిక పీడన మండలం ఉన్నప్పుడు నైసర్గిక స్వరూపం ఒక ఉపరితల అల్పాన్ని ఏర్పర్చవచ్చు.
ఉష్ణ మండలీయ తుఫాన్ సంభవించే క్రమం అనేది వాతావరణంలో ఉష్ణ మండలీయ తుఫాన్‌ను వృద్ధి చేసే మరియు శక్తివంతం చేయడాన్ని వివరించే ఒక సాంకేతిక పదం. ఉష్ణ మండల తుఫాను సంభవించే క్రమంలో వచ్చే ఒక యంత్రాంగం మధ్య-అక్షాంశ తుఫాను సంభవించే క్రమంలో వచ్చే దానికి స్పష్టమైన తేడాను కలిగి ఉంటుంది. ఉష్ణ మండలీయ తుఫాను సంభవించే క్రమం సానుకూల వాతావరణ పరిస్థితిలో గణనీయమైన ఉష్ణ ప్రసరణ కారణంగా ఉష్ణ-మూలాంశం యొక్క అభివృద్ధిలో కలుస్తుంది. ఉష్ణ మండలీయ తుఫాను జనన క్రమానికి ఆరు ముఖ్యమైన అవసరాలు ఉన్నాయి: సరిపడినంత ఉష్ణ సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత, వాతావరణ అస్థిరత, చైతన్యావరణం యొక్క మధ్య స్థాయికి దిగువలో అధిక తేమ, అల్ప పీడన కేంద్రాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి తగినంత కోరియోలిస్ బలం, ఒక పూర్వ స్థితిలో ఉండే అల్ప స్థాయి నాభికేంద్రం లేదా సంక్షోభం మరియు అల్ప క్షితిజ లంబంగా ఉండే గాలి కోత. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ప్రతి సంవత్సరం ఉష్ణ మండలీయ తుఫాను తీవ్రత రూపం కలిగిన 86 ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు ఏర్పడుతున్నాయి, అందులో 47 హరికేన్‌/[టైఫూన్ బల స్థాయి, మరియు 20 తీవ్ర ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులుగా (సఫ్ఫీర్-సింప్సన్ హరికేన్‌ ప్రమాణం మీద కనీసం 3 వర్గ తీవ్రత) ఉన్నాయి.
అదృశ్య గొట్టం-లాంటి అకార చుట్టలలో వాతావరణం భాగమైన దిగువ భాగాలలో భ్రమణం చేస్తూ గాలి వేగము మరియు/లేదా ఎత్తుతో దిశ ("గాలి కోత") యొక్క బలమైన మార్పులు జరిగినప్పుడు మధ్య స్థాయి తుఫానులు ఏర్పడతాయని నమ్ముతారు. ఒక ఉరుముల తుఫాను యొక్క ఉష్ణ ప్రసరణ ఈ గాలి భ్రమణాన్ని పొందడానికి సహాయపడుతుంది, చుట్టలను వంచుతూ' ఎగువ దిశ దృగ్విన్యాసం (సమాంతరం నుండి భూమికి నిలువుగా) మరియు మొత్తం ఎగువ ప్రసరణ నిలువ వరుసలో తిరగడానికి కారణం అవుతుంది.
మధ్య స్థాయి తుఫానులు సాధారణంగా సాపేక్షంగా స్థానికం అయి ఉంటాయి: అవి సంగ్రహణ ప్రమాణం (వందల కిలోమీటర్లు) మరియు సూక్ష్మ ప్రమాణం (వందల మీటర్లు) మధ్య ఉంటాయి. ఈ లక్షణాలను గుర్తించడానికి రాడార్ చిత్రణ వినియోగపడుతుంది. తుఫాను యొక్క కన్ను సాధారణంగా ప్రశాంతంగా మరియు సంక్షేపంగా ఉంటుంది.
ఆరు ముఖ్యమైన తుఫాను రకాలు వున్నాయి: అవి ధ్రువ తుఫానులు, ధ్రువ అల్పాలు, అధిక ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు, ఉప ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు, ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు మరియు మధ్య స్థాయి తుఫానులు.
ఒక ధ్రువ, ఉప-ధ్రువ లేదా ఆర్క్‌టిక్ తుఫాను, (ఇది ధ్రువ సుడి గుండం గా కూడా సూచింబడుతుంది) అల్ప పీడనం యొక్క అపార ప్రదేశంగా ఉంది, ఇది శీతాకాలంలో బలపడుతూ వేసవి కాలంలో బలహీన పడుతుంది. ధ్రువ తుఫాను ఒక అల్ప పీడన వాతావరణ మండలం, సాధారణంగా ఆవరించుకుని ఉన్న దీనిలో గాలి ఉత్తర అర్ధ గోళంలో వ్యతిరేక సవ్య దిశలో మరియు దక్షిణ అర్ధ గోళంలో సవ్య దిశలో తిరుగుతూ ఉంటుంది.
ఉత్తర అర్ధ గోళంలో ధ్రువ తుఫాను సగటున రెండు కేంద్రాలు కలిగి ఉంటుంది. ఒక కేంద్రం బాఫిన్ ద్వీపానికి దగ్గరగా మరొకటి ఈశాన్య సైబీరియా మీదుగా ఉంటాయి. దక్షిణ అర్ధ గోళంలో రాస్ మంచు పలక యొక్క అంచుకు దగ్గరగా ఉండడానికి మొగ్గు చూపుతూ 160 పశ్చిమ రేఖాంశానికి దగ్గరగా ఉంటుంది. ధ్రువ సుడిగుండం బలంగా ఉంటే భూమి ఉపరితలానికి పశ్చిమ ప్రవాహం అవరోహణంగా ఉంటుంది. ధ్రువ తుఫాను బలహీనం అయితే ప్రబలమైన మంచు విచ్ఛిన్నం జరుగుతుంది.
ధ్రువ అల్పం ఒక చిన్న-పరిమాణ, స్వల్ప-జీవిత వాతావరణ 
అల్ప పీడన మండలం (తుఫాను), ఇది ఉత్తర మరియు దక్షిణ అర్ధ గోళాలలో ప్రధాన ధ్రువ పరిధి యొక్క ధ్రువ దిశ మహా సముద్రాల మీద కనుగొనబడుతుంది. మండలాలు సమాంతర నిడివి పరిధితో 1000 కి.మీ/మైల్స్ కొన్ని రోజుల కన్నా ఎక్కువ ఉనికిని కలిగి ఉండ లేవు. అవి భారీ తరగతి మధ్య స్థాయి ప్రమాణ వాతావరణ మండలాల యొక్క భాగాలుగా ఉంటాయి. ధ్రువ అల్పాలను సంప్రదాయ వాతావరణ నివేదికలను వాడుతూ కనుగొనడం కష్టం మరియు అవి ఓడ, వాయు మరియు నూనె వేదికల వంటి ఎగువ-అక్షాంశ కార్యకలాపాలకు ప్రమాదకరం. ధ్రువ అల్పాలు చాలా ఇతర పదాలుతో కూడా పిలువబడుతూ వస్తున్నాయి, అవి ధ్రువ మధ్య స్థాయి ప్రమాణ సుడిగుండం, ఆర్కిటిక్ హరికేన్‌, ఆర్కిటిక్ అల్పం మరియు శీతల గాలి తుఫాను. ఈ రోజులలో ఈ పదం సాధారణంగా మరింత శక్తివంత మండలాలకు అనగా కనీసం 17 m/s ఉపరితలం-దగ్గర గాలుల కోసం ప్రత్యేకించబడింది.
అధిక ఉష్ణ మండలీయ తుఫాను ఒక సంగ్రహణ ప్రమాణ అల్ప పీడన వాతావరణ మండలం, ఇది ఉష్ణ మండలీయ లేదా ధ్రువ లక్షణాలను కలిగి ఉండదు, ఉష్ణోగ్రత మరియు బిందు స్థానాల‌లలో ఇది మరో రకంగా "బారోక్లీనిక్" ప్రాంతాలలో సమాంతర ప్రవణతలు మరియు పరిధులతో అనుసంధానమై ఉంటాయి.
"అధిక ఉష్ణ మండలీయ" వర్ణన ప్రకారం ఈ రకం తుఫాను సాధారణంగా ఉష్ణ మండలాలకు బయట గ్రహం యొక్క మధ్య అక్షాంశాలలో సంభవిస్తుందని సూచిస్తుంది. అవి ఏర్పడే ప్రదేశం ఆధారంగా ఈ మండలాలు "మధ్య-అక్షాంశ తుఫానులు"గా కూడా వర్ణించబడ్డాయి లేదా అధిక ఉష్ణ మండలీయ తుఫాను జరిగిన చోట "అనంతర-ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు"గా మరియు తరుచుగా "తుఫానులు"గా లేదా "అల్పాలు"గా వాతావరణ భవిష్య సూచకులు మరియు సాధారణ ప్రజానీకం చేత వర్ణించబడతాయి. ప్రతి రోజు జరిగే ప్రక్రియలు, వ్యతిరేక-తుఫానులతో కలిసి భూమి మీద ఉండే అత్యధిక వాతావరణాన్ని నడిపిస్తాయి.
ఏదేమైనా అధిక ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు ఎప్పుడూ పశ్చిమ దిశలో ఉష్ణోగ్రత మరియు బిందు స్థాన ప్రవణత యొక్క ప్రాంతాలతో కలసి ఏర్పడుతున్నప్పుడు బారోక్లినిక్‌గా వర్గీకరించబడ్డాయి, తుఫాను చుట్టూ ఉష్ణోగ్రత పంపిణీ వ్యాసార్ధంతో సముచిత ఏక రూపం అయినప్పుడు వాటి జీవిత చక్రం చివరలో కొన్ని సార్లు అవి బారోట్రాపిక్‌గా అవుతాయి. ఒక అధిక ఉష్ణ మండలీయ తుఫాను ఉష్ణ జలాల మీద ఉంటూ దాని మూలాంశాన్ని వేడి చేసే కేంద్ర ఉష్ణ ప్రసరణను అభివృద్ధి చేస్తే ఒక ఉప ఉష్ణ మండలీయ తుఫానుగా మారి అక్కడ నుండి ఉష్ణ మండలీయ తుఫానుగా మారుతుంది.
ఉప ఉష్ణ మండలీయ తుఫాను అనేది కొన్ని ఉష్ణ మండలీయ తుఫాను మరియు కొన్ని అధిక ఉష్ణ మండలీయ తుఫాను లక్షణాలను కలిగి ఉండే ఒక వాతావరణ వ్యవస్థ. అవి భూమధ్య రేఖ మరియు 50వ సమాంతరానికి మధ్య ఏర్పడతాయి. 1950ల తొలి రోజులలో వాటిని ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు లేదా అధిక ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులుగా వర్ణించే విషయంలో వాతావరణ శాస్త్రజ్ఞులు అస్పష్టంగా ఉండేవారు మరియు మిశ్రమ తుఫానులను వర్ణించడానికి సదృశ్య-ఉష్ణ మండలీయ ఇంకా అర్ధ-ఉష్ణ మండలీయ వంటి పదాలు వాడారు. 1972వ సంవత్సరం నుండి ఈ తుఫాను వర్గాన్ని జాతీయ హరికేన్‌ కేంద్రం అధికారికంగా గుర్తించింది.
ముందుగా అధిక ఉష్ణ మండలీయ తుఫానుల నుండి ఏర్పడడం వలన సాధారణంగా ఉష్ణ మండలాలలో ఉన్నట్టుగా కాక అవి శీతల ఉష్ణోగ్రత ఉపరితలాన్ని కలిగి ఉంటాయి. సుమారు 23 డిగ్రీల సెల్సియస్‌తో వాటి ఏర్పాటు కోసం సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత ఉష్ణ మండలీయ ప్రభావసీమ మూడు సెల్సియస్ డిగ్రీలు కన్నా తక్కువ లేదా ఐదు డిగ్రీల ఫారెన్‌హీట్ ఉండాలి. దీని అర్ధం ఉప ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు హరికేన్‌ కాలం యొక్క సంప్రదాయ హద్దుకు అవతల ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. అయినప్పటికీ ఉప ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు అరుదుగా హరికేన్‌ బలమైన గాలులు కలిగి ఉంటాయి, వాటి ఉష్ణ మూలాంశాలలాగే అవి స్వభావంలో ఉష్ణ మండలీయలుగా తయారు కావచ్చు.
ఉష్ణ మండలీయ తుఫాను ఒక అల్ప పీడన కేంద్రం, బలమైన గాలులు మరియు వరదలకు కారణమయ్యే వర్షాన్ని కురిపించే విస్తారమైన ఉరుముల తుఫానులతో ఒక తుఫాను మండలం. తేమ గాలి ఎగసినప్పుడు విడుదలయ్యే ఉష్ణం మీద తేమ గాలిలో ఉండే నీటి ఆవిరి యొక్క సంక్షేపణం ఫలితంగా ఒక ఉష్ణ మండల తుఫాను సంభవిస్తుంది. వాటి ఉష్ణ మూలాంశ తుఫాను మండలాల వర్గీకరణాలు వలె నార్'ఈస్టర్‌లు, యూరోప్ గాలి తుఫానులు మరియు ధ్రువ అల్పం లాంటి గాలి తుఫానుల కన్నా అవి భిన్న ఉష్ణ యంత్రంగాల చేత రూపొందుతాయి.
"ఉష్ణ మండలీయ" పదం ఈ రెండింటి భౌగోళిక ఆరంభాన్ని సూచిస్తుంది, అది ప్రత్యేకంగా గోళం యొక్క ఉష్ణ మండలీయ ప్రాంతాలలో మరియు సముద్ర ఉష్ణ మండల వాయు పరిమాణాలలో ఏర్పడుతుంది. తుఫాను పదం తుఫాను స్వభావంతో పాటు ఉత్తర అర్ధ గోళంలో 
వ్యతిరేక సవ్య దిశ భ్రమణం మరియు దక్షిణ అర్ధ గోళంలో సవ్య దిశ భ్రమణాన్ని కలిగి ఉండడాన్ని సూచిస్తుంది. వాటి స్థానం మరియు బలం మీద ఆధారపడి ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులకు పేరులు ప్రతిపాదించడం జరుగుతుంది, అనగా హరికేన్‌, టైఫూన్, ఉష్ణ మండలీయ తుఫాను, చక్రవాత తుఫాను, ఉష్ణ మండలీయ తుఫాను లేదా సాధారణంగా తుఫాను. అట్లాంటిక్ ప్రాంతం మరియు పసిఫిక్‌లో ఒక తుఫాను "సాధారణం"గా సంబోధించేటప్పుడు ఒక ఉష్ణ మండలీయ హరికేన్‌గా సూచించబడుతుంది (ప్రాచీన మధ్య అమెరికాలో వాయు దేవత యొక్క పేరు హరికేన్ నుండి తీసుకోబడింది).
ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు అత్యంత బలమైన గాలులు మరియు కుండపోత వర్షాన్ని కురిపించడమే కాక పెద్ద తరంగాలను ఇంకా నష్టపరిచే తుఫాను అలలను తయారు చేస్తాయి. ఇవి అత్యధిక ఉష్ణ జలం గల ప్రాంతాలపై అభివృద్ధి చెందుతాయి మరియు ఇవి భూమిపైకి వచ్చినప్పుడు వీటి శక్తి క్షీణిస్తుంది. ఈ కారణంగా ఉష్ణ మండలీయ తుఫానుల వలన తీర ప్రాంతాలు తీవ్రంగా నష్ట పోతాయి, అదే సమయంలో భూభాగ ప్రాంతాలు సాపేక్షంగా బలమైన గాలుల నుండి సురక్షితంగా ఉంటాయి. అయినప్పటికీ భారీ వర్షాలు భూభాగ ప్రాంతాల్లో ప్రభావవంతమైన వరదలను సృష్టిస్తాయి మరియు తుఫాను అలలు తీర ప్రాంతాల్లో తీరం నుండి వరకు తీర ప్రాంతపు వరదలను సృష్టిస్తాయి. ఏదేమైనా వాటి ప్రభావం మానవ జనాభాపై విధ్వంసకరంగా ఉంటుంది, ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు ఇంకా అనావృష్టి పరిస్థితుల నుండి సడలింపు ఇస్తాయి. ఇవి ఉష్ణం మరియు శక్తిని ఉష్ణమండలం నుండి దూరంగా తీసుకుని పోయి, సమ శీతోష్ణ అక్షాంశాల వైపుకు బట్వాడా చేస్తాయి, కనుక ఇవి అంతర్జాతీయ వాతావరణ వ్యాప్తి సంవిధానంలో ముఖ్యమైన పాత్రను నిర్వహిస్తాయి. ఫలితంగా, భూమి యొక్క చైతన్యావరణంలో సమతౌల్య స్థితిని కొనసాగించడానికి ఉష్ణ మండలీయ తుఫానులు సహాయపడతాయి.
వాతావరణంలో బలహీనమైన సంక్షోభం చుట్టూ వాతావరణ పరిస్థితులు అనుకూలంగా ఉన్నప్పుడు పలు ఉష్ణ మండలీయ తుఫాన్లు అభివృద్ధి అవుతాయి. ఇతర రకాల తుఫానులు ఉష్ణ మండలీయ లక్షణాలను కలిగి ఉన్నప్పుడు మిగిలినవి ఏర్పడతాయి. ఉష్ణ మండలీయ వ్యవస్థలు చైతన్యావరణంలో దిశాత్మక గాలుల చేత తరలించబడతాయి, పరిస్థితులు అనుకూలంగా ఉంటే ఉష్ణ మండలీయ సంక్షోభం తీవ్రతరం అయి ఒక కన్నును కూడా అభివృద్ధి చేస్తాయి. వర్ణపటం మరో తుదిలో, వ్యవస్థ చుట్టూ పరిస్థితులు క్షీణించినట్లయినా లేదా తీవ్రమైన తుఫాను సముద్రంలో ఏర్పడినా, వ్యవస్థ క్షీణిస్తుంది మరియు క్రమంగా తొలగిపోతుంది. గాలి పరిమాణాల మధ్య ఉష్ణోగ్రత వ్యత్యాసానికి సంక్షేపం చేత ఉష్ణ విడుదల నుండి వాటి శక్తి వనరు మార్పు చెందితే ఎగువ అక్షాంశాల దిశగా తరిలినప్పుడు ఒక ఉష్ణ మండలీయ తుఫాను అధిక ఉష్ణ మండలీయంగా మారుతుంది; ఒక కార్యాచరణ ఆధారంగా చూసినప్పుడు ఉష్ణ మండలీయ తుఫాను సాధారణంగా అధిక ఉష్ణ మండలీయ పరివర్తన సమయంలో ఉప ఉష్ణ మండలీయంగా మారుతుందని భావించటంలేదు.
మధ్య స్థాయి తుఫాను అనేది ఒక స్థితిభ్రంశ వ్యాప్తి తుఫాన్‌లో సుమారుగా నుండి వరకు వ్యాసం (వాతావరణ శాస్త్రంలోని మధ్య స్థాయి ప్రమాణం) ఉండే గాలి యొక్క సుడిగుండం.
గాలి లేచి, అర్ధ గోళంలో ఉన్న అల్ప పీడన మండలాలలో వలె సాధారణంగా ఒకే దిశలలో ఒక నిలువు అక్షం చుట్టూ భ్రమిస్తుంది. ఇవి తరచుగా తీవ్రమైన ఉరుమలతో స్థాన నిర్ధారిత స్వల్ప-పీడన ప్రాంతంతో సంబంధించిన తుఫానుగా మారతాయి. ఆ విధమైన తుఫానులు బలమైన ఉపరితల గాలులు మరియు తీవ్ర వడగండ్లతో ఉంటాయి. మధ్య స్థాయి తుఫానులు తరచుగా సుడిగాలులు సంభవించే సూపర్ సెల్‌లో ఉన్నతి గాలి పీడనంతో కలిసి సంభవిస్తాయి. సంయుక్త రాష్టాలలో సంవత్సరానికి 1700 మధ్య స్థాయి తుఫానులు సంభవిస్తాయి, కానీ వీటిలో సగం మాత్రమే సుడి గాలులను రూపొందిస్తాయి.
తుఫానులు భూమికే మాత్రమే ప్రత్యేకం కాదు. నెప్ట్యూన్ మీద చిన్న చీకటి స్థానం వలె జోవియన్ గ్రహాల మీద తీవ్రమైన తుఫానులు సర్వ సాధారణం. దీన్ని ఇంకా విజార్డ్‌ కన్నుగా కూడా పిలుస్తారు, ఇది మహా చీకటి స్థానం యొక్క వ్యాసంలో మూడో వంతు ఉంటుంది. ఒక కన్నులాగా కనిపిస్తుంది కాబట్టి దానికి "విజార్డ్‌ కన్ను" అని పేరు వచ్చింది. విజార్డ్ యొక్క కన్ను మధ్యలో ఒక తెల్లని మేఘంచే ఈ రీతిలో కనిపిస్తుంది. అంగారక గ్రహం మీద కూడా తుఫానులు సంభవించాయి. మహా ఎరుపు స్థానం వలె ఉండే జోవియన్ తుఫానులు సాధారణంగా భారీ హరికేన్‌లు లేదా తుఫానులుగా తప్పుగా పిలుస్తారు. అయితే, ఇది యథార్థం కాదు ఎందుకంటే మహా ఎరుపు స్థానం అనేది ఒక విలోమ దృగ్విషయం, ఒక విలోమ తుఫాన్.