అనస్థీషియా
అనస్థీషియా లేదా అనెస్థీషియా (స్పెల్లింగ్ తేడాలు గమనించండి) ఇది గ్రీకు మూలంనుండి స్వీకరించబడింది. గ్రీకులో "అన్-" అంటే "లేని" అని అర్థం. "ఏస్థసిస్" అంటే అని అర్థం) నొప్పిని నిరోధించడం లేదా తాత్కాలికంగా లేకుండా చేయడం అనే అర్థాన్ని సూచిస్తుంది. ఔషధాలను ఉపయోగించడం వలన ఇది కలుగుతుంది. ఙ్ఞాపక శక్తిని కోల్పోవడం, చేతనను కోల్పోవడం, అస్థి కండర ప్రతిచర్యలు లేక పోవడం, లేదా ప్రతిస్పందనల తగ్గుదల లేదా వీటన్నింటికీ ఇది తల్లకిందులుగా ఉంటుంది. ఇది రోగులకు శస్త్ర చికిత్స చేయడానికి, తదితర చర్యలను ఏ విధమైన ఒత్తిడి, నొప్పి లేకుండా నిర్వహించడానికి ఉపకరిస్తుంది. పూర్తిగా స్పృహ లేకపోవడం (ఉదాహరణ సాధారణ మత్తుపదార్ధం), లేదా వెన్నుకు అనస్థీషియా ఇచ్చినప్పుడు శరీరంలోని ఏదైనా ఒక అంగం స్పృహను కోల్పోవడంతో పాటుగా, "స్పృహ లేకపోవడానికి తల్లకిందులు స్థితి" అని దీనికి ప్రత్యామ్నాయ నిర్వచనం ఇవ్వవచ్చు. "అనస్థీషియా" అనే పదాన్ని1846 లో ఓలివెర్ వెన్డెల్ హోమ్స్ సీనియర్ మొదటగా ఉపయోగించాడు.
స్థానిక అనస్థీషియా, ప్రాంతీయ అనస్థీషియా, సాధారణ అనస్థీషియా, అనైక్యపరిచే అనస్థీషియా అనేవి అనస్థీషియాలోని రకాలు. శరీరంలోని ఏదైనా ఒక ప్రాంతంలో స్పర్శా గ్రాహ్యత లేకుండా చేయడానికి స్థానిక అనస్థీషియా ఉపయోగపడుతుంది దీన్ని దంతం, మూత్రకోశం వంటి వాటికి ఇస్తారు. వెన్నుపాము నుండి ఏదైనా ఒక శరీరాంగానికి నాడీ ప్రచోదనాల ప్రసారాన్ని ఆపివేయడం ద్వారా శరీరంలోని చాలా భాగానికి స్పర్శ లేకుండా చేయడానికి ప్రాంతీయ అనస్థీషియా ఉపకరిస్తుంది. దీనిలో ఎక్కువగా ఉపయోగించబడేవి వెన్నుముకకు ఇచ్చే అనస్థీషియా, ఎపిడ్యురల్ అనస్థీషియా సాధారణ అనస్థీషియా, మెదడు నుండి ఙ్ఞాన, చాలక, సహానుభూత నాడీ ప్రసారాలను ఆపివేయడం వలన అచేతనానికి, స్పర్శ తెలియని స్థితికి లోనవుతారు. అనైక్యపరిచే అనస్థీషియా, మెదడులోని ఉన్నత కేంద్రాల నుండి (మస్థిష్క వల్కలం వంటివి) నిమ్న కేంద్రాలయిన లింబిక్ సిస్టం వంటి వాటికి నాడీ ప్రచోదనాలను ఆపివేస్తుంది.
ఐరోపా అంతటా, ఆసియా, అమెరికా దేశాలలో శక్తివంతమైన ట్రొపేన్ ఆల్కలాయిడ్‌ను కలిగి ఉన్న మాండ్రేక్, హెంబేన్, దతూరా మెటిల్, దతూరా ఇనాక్సియా వంటి ఒక రకమైన "సొలానం" జాతులను ఉపయోగించారు. హిప్పోక్రేట్స్, థియోఫ్రాస్టస్, ఆలస్ కొర్నిలియస్ సెల్సస్, పెడానిస్ డియాస్కారిడస్, ప్లిని ద ఎల్డర్లచే రాయబడ్డ పురాతన గ్రీకు మరియు రోమన్ వైద్య గ్రంథాలలో నల్లమందు, "సొలానం" జాతుల ఉపయోగం గురించి చర్చించబడింది. అచేతనావస్థను కలిగించడానికి 13వ శతాబ్దం, ఇటలీలో, థియోడోరిక్ బార్గోగ్నోని ఇదేరకమైన సమ్మిశ్రమంలో, మత్తును కలిగించే పదార్ధాలతో పాటుగా, కొన్ని ఆల్కలాయిడ్‌లను కలిపి చికిత్సలో వాడాడు. ఇది పంతొమ్మిదో శతాబ్దం వరకూ ప్రధానమైన అనస్థీషియాగా ఉపయోగపడింది. అమెరికాలో కపాలసంబంధిత శస్త్రచికిత్సల్లో కోకాను కూడా చాలా ముఖ్యమైన మత్తుఔషధంగా వాడారు. కపాలంపై శస్త్ర చికిత్సను చేసేటప్పుడు ఇంకాన్ షామాన్స్ కోకా ఆకులను నమిలి గాయాలపై ఊసి, తద్వారా ఆప్రాంతంపై మత్తును కలిగించి, ఆతర్వాత శస్త్ర చికిత్సను నిర్వహించారు. మత్తు కలిగించడానికి ఆల్కహాల్ ని కూడా ఉపయోగించారు. అయితే అది రక్తనాళాలను ఎలా వ్యాకోచపరుస్తుందో ఇప్పటికీ తెలియదు. ప్రాచీన కాలంలో మత్తుకలిగించే మూలికలను అచేతనాన్ని కలిగిస్తాయా, లేక నొప్పి నుంచి ఉపశమనాన్ని కలిగిస్తాయా అన్నదాన్నిఆధారంగా, నిద్రను తెప్పించేవి, బాధను తగ్గించేవి, మాదకతను కలిగించేవి అనే రకరకాల పేర్లతో పిలిచారు.
ఆధునికమైన మత్తు ఔషధాలతో వీటిని పోల్చినప్పుడు, ఫాలోపియస్ చెప్పినట్లుగా - "నిద్రను తెప్పించే ఔషధాల ప్రభావం బలహీనంగా ఉన్నప్పుడు అవి పనికిరావు. వాటి ప్రభావం ఎక్కువైనప్పుడు అవి మనిషినే చంపేస్తాయి". దీనిని అధిగమించడం కోసం మత్తుఔషధాల ఉత్పత్తిని ఉపయోగకరంగా, ప్రామాణికంగా మలిచారు. కొన్ని ప్రత్యేకమైన ప్రాంతాలలో మాత్రమే వీటిని తయారు చేయించారు. (ప్రాచీన ఈజిప్ట్ లోని థేబ్స్ ఇలాంటిదే) "స్పాంజియా సోమ్నీఫెరా" విధానంలోసంతృప్త ద్రావణాన్ని బొట్లుబొట్లుగా రోగి ముక్కుగుండా పంపినప్పుడు అధిక మొత్తంగా ఉన్న ఔషధంలోని స్పంజిక ఆ ప్రాంతాన్ని పొడిబార్చి మత్తును కలిగిస్తుంది. కిందటి శతాబ్దాలలో నల్లమందుని ఎండబెట్టడం, దానిని ప్యాకేజ్ చేయడం వంటివాటితో పాటుగా నల్లమందు వ్యాపారాన్ని కూడా ప్రామాణికం చేసారు. ఉదాహరణకు, 19 శతాబ్దంలో వివిధ జాతుల నుండి గ్రహించిన అకోనిటమ్ ఆల్కలాయిడ్లను గినియా పందులపై ప్రయోగించి, వాటిని ప్రామాణీకరించారు పరిశుభ్రపరచబడిన ఆల్కలాయిడ్ అయిన నల్లమందును వినియోగించే విధానం కనుగొనడంతో, మత్తుఔషధాలను వినియోగించే విధానం మెరుగయింది. దీన్ని నిర్ణీత మోతాదులో అధోచర్మీయ సూదితో శరీరంలోకి పంపిస్తారు. నల్లమందు ప్రవేశం అధునాతన ఔషధ పరిశ్రమ ఆవిర్భావానికి దారితీసింది.
కొకైన్ సమర్థవంతంగా పనిచేసిన మొట్టమొదటి స్థానిక అనస్థీషియా. 1859లలో, సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్ సలహాతో మొట్టమొదటగా కార్ల్ కొల్లార్ కంటికి శస్త్రచికిత్స కోసం 1884లో ఉపయోగించాడు. ఆగస్టు బియర్ అనే జర్మన్ శస్త్రవైద్యుడు (1861 - 1949) 1898లో మొదటి సారిగా కొకైన్‌ను కశేరుకుల్యలోనికి అనస్థీషియాగా ఉపయోగించాడు. నికోలె రకొవైసెను పిటెస్టి అనే రుమేనియా శస్త్రవైద్యుడు మొదటిసారిగా కశేరుకుల్యలోనికి మత్తుపదార్ధాలను మత్తును కలిగించడానికి ప్రయోగించాడు. ఈ అనుభవాన్ని ఆయన 1901లో పారిస్‌లో ప్రదర్శించాడు. కోకైన్ నుండి అనేక స్థానిక మత్తు కారకాలను కనుగొన్నారు, యూకైన్ (1900), అమైలోకైన్ (1904), ప్రొకైన్ (1905), లిడోకైన్ (1943) లతో సహా ఇవన్నీ20వశతాబ్దంలో సంశ్లేషింపబడ్డాయి.
1846 అక్టోబరు 16న విలియం థామస్ గ్రీన్ మార్టన్, అనే బోస్టన్ దంతవైద్యుడు నొప్పిలేకుండా శస్త్రచికిత్సచేసే విధానాన్నిప్రదర్శించడానికి మసాచుసెట్స్ జనరల్ హాస్పటల్‍కు ఆహ్వానించబడ్డాడు. ముక్కు ద్వారా లోనికి పీల్చుకోవడంవల్ల మత్తును కలిగించే డై ఇథైల్ ఈథర్‍ అనే ఔషధాన్ని మోర్టాన్ ప్రవేశపెట్టిన తర్వాత, దానిని ఉపయోగించుకొని జాన్ కల్లిన్స్ వారెన్ అనే శస్త్ర వైద్యుడు ఎడ్వర్ట్ గిల్‍బర్ట్ ఎబ్బోట్‍కు మెడపైని కణతిని తొలగించాడు. ఈథర్‍ను మత్తుకారకంగా ఉపయోగించి శస్త్రచికిత్స చేసే విధానాన్ని మొదటిసారిగా ప్రదర్శించిన గదిని ప్రస్తుతం ఈథర్ డోమ్ అని పిలుస్తున్నారు. మొదట ఈ ప్రక్రియను అనుమానించిన డాక్టర్ వారెట్ ఆ తర్వాత దీన్ని ఆమోదించి "అయ్యా ఇందులో ఏమీ మోసం లేదు", అనిప్రకటించాడు. దీనితర్వాత వైద్యుడు, రచయితా అయిన ఆలివర్ వెండెల్ హోమ్స్ సీనియర్ మోర్టాన్‍కు ఉత్తరం రాస్తూ, ఈ స్థితికి "అనస్థీషియా" అనీ, ఈ విధానాన్ని "అనెస్థటిక్" అనీ ప్రతిపాదించాడు.
మోర్టాన్ మొదట తను ఉపయోగించిన మత్తు కారక పదార్ధాన్ని దాచడానికి ప్రయత్నించాడు. దాన్ని లెథియాన్ అని పిలిచాడు. దీనికి ఆయన అమెరికా పేటెంట్‍ను పొందాడు. 1846 చివరకల్లా ఈ విషయం చాలా తొందరగా పాకిపోయింది. ఐరోపాలో గౌరవనీయులైన శస్త్రచికిత్సా నిపుణులైన లిస్టొన్, డీఫెన్‍బాఖ్, పిరొగోవ్, సైమ్ వంటి వైద్యులు ఈథర్‍ను ఉపయోగించి అనేక శస్త్ర చికిత్సలను నిర్వహించారు. అమెరికా జాతీయుడు, వైద్యుడ అయిన బాట్, లండన్ దంత వైద్యుడయిన జేమ్స్ రాబిన్‍సన్‍ను, మిస్ లాన్స్ డేల్ పై దంతసంబంధమైన విధానాన్ని నిర్వహించడానికి ప్రోత్సహించాడు. ఇది ఆపరేటర్ అనస్థటిస్ట్ చేత నిర్వహించబడిన మొదటి కేసు. అదేరోజు, 1846 డిసెంబరు 19 న స్కాటలాండ్‍లోని డమ్ ప్రైస్ రాయల్ వైద్యశాలలోని డాక్టర్ స్కాట్, శస్త్రచికిత్సావిధానాన్ని నిర్వహించడానికి ఈథర్‍ను ఉపయోగించాడు. ఆసంవత్సరంలోనే దక్షణార్థ గోళంలో దీన్ని మొదటిసారిగా టాస్మానియాలోని లాన్సెస్టాన్ లో ఉపయోగించారు. అధికంగా వాంతులవడం, మండే స్వభావం ఉండడం దీనిలోని అననుకూలతలు. వీటి వలన ఇంగ్లండ్‌లో క్లోరోఫాం వచ్చింది.
క్లోరోఫాంను మత్తుకలిగించే ఔషధంగా వాడినవాడు జేమ్స్ యంగ్ సింప్సన్. ఇది 1831లో జరిగింది. సింప్సన్ కర్బన సమ్మేళనాలపై విస్తృతంగా అధ్యయనాలు చేసిన వ్యక్తి. క్లోరోఫాం సామర్ధ్యాన్ని ఆయన 1847 నవంబరు4న కనుగొన్నాడు. 1853లో రాణీ విక్టోరియాకు లియోపోల్డ్ రాకుమారుడు పుట్టిన సందర్భంగా జాన్ స్నో దీన్ని ఆమెకు ఇచ్చాడు. అది బాగా ఉపయోగపడి, తొందరగా వ్యాప్తి చెందింది. రాణి చట్ట ప్రకారం కూడా ఉపయోగించచ్చని ప్రకటన జారీ చేసింది. శిక్షణలేని వారు వాడవలసివచ్చినపుడు, క్లోరోఫామ్ ఈథర్ లాగానే సురక్షితమైనదికాదు. (వైద్య విద్యార్థులు, నర్సులు, సందర్భవశాత్తూ సామాన్య ప్రజలు కూడా దీన్ని ఉపయోగించాల్సి వచ్చేది) ఈ కారణంగా క్లోరోఫాంను వినియోగించడంవలన అనేక మరణాలు సంభవించేవి. ఇవి అరికట్టాల్సినవి. హన్నాత్ గ్రీనర్ చనిపోయాక, క్లోరోఫాంను అనీస్థీషియాగా వాడడం వలన సంభవించిన మరణం గురించి 1848 జనవరి 28 న నమోదయింది.
"వాయువులను లోనికి పీల్చడం వలన కలిగే మాదకత" అనే అంశంపై లండన్ మెడికల్ గెజిట్‍లో 1848 మే నుండి జాన్ స్నో అనే లండన్ నివాసి వ్యాసాలను ప్రచురించాడు. లోనికి పీల్చుకునే ఎనెస్థీషియా ఔషధాలను ఉపయోగించడానికి దోహదపడే పరికరాలను తయారు చేసే ప్రక్రియలో కూడా స్నో పాల్గొన్నాడు.
హిప్నాటిజాన్ని మత్తును కలిగించే ఒక విధానంగా చాలా ఏళ్ల పాటు ఉపయోగించారు. కణజాలానికి చల్లదనం కలగజేయడం వలన (ఉదాహరణకు. ఉప్పు, మంచుల మిశ్రమం లేదా డైఇథైల్ ఈథర్‍ను చల్లడం లేదా ఇథైల్ క్లోరైడ్ను చల్లడం వల్ల నాడుల అక్షీయ తంతువుల సామర్ధ్యాన్ని తాత్కాలికంగా ఆపివేస్తుంది ) స్పర్శను నియంత్రించవచ్చు. హైపర్‌వెంటిలేషన్ కారణంగా ఏర్పడే హైపర్‌కాప్నియా తాత్కాలికంగా నొప్పితోపాటు, ఙ్ఞాన ఉద్ధీపనలకు దోహదపడే చేతనా గ్రాహ్యతను నిలుపుచేస్తుంది (లామేజ్ విధానాన్ని గమనించండి ). ఈ రకమైన విధానాలను అధునాతన అనస్థిటిక్ పద్ధతులలో ఉపయోగించడం చాలా అరుదు.
శస్త్రచికిత్సావృత జాగరూకత, అనస్థటిక్ ప్రణాళికను అభివృద్ధి పరచడం, దానిని నిర్వహించడం మొదలైన వాటికోసం ప్రత్యేకంగా తర్ఫీదు పొందిన వైద్యులను అమెరికాలో "అనస్థీషియా శాస్త్ర సాంకేతిక నిపుణులు" అని, యునైటెడ్ కింగ్‍డమ్, కెనడాలలో "అనస్థిటిస్ట్స్", లేదా "అనస్థీషియా శాస్త్ర సాంకేతిక నిపుణు" లని పిలుస్తారు. యుకె, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజీలాండ్, హాంగ్‍కాంగ్, జపాన్‌లలో అన్ని రకాల మత్తు ఔషధాలనూ వైద్యులే నిర్వహిస్తారు. 109 దేశాలలో నర్స్ అనస్థటిస్టులే అనస్థీషియాను నిర్వహిస్తారు. అమెరికాలో 35% మత్తు ఔషధాలను వైద్యులోక్కరే అందిస్తున్నారు. 55%ను అనస్థీషియా నిర్వాహక బృందం (ఎ సి టి లు) లో సభ్యులుగా ఉన్న అనస్థీషియా శాస్ర్త సాంకేతిక నిపుణులు, అనస్థీషియా శాస్త్ర సాంకేతిక సహాయకులు, లేదా యోగ్యతా పత్రాలను కలిగి ఉన్న నర్స్ అనస్థటిస్ట్స్ (సి ఆర్ ఎన్ ఎ లు) ఇస్తున్నారు. 10% సి ఆర్ ఎన్ ఎ లే ఇస్తున్నారు.
నియతార్థంలో అనస్థీషియాను నిర్వహించే వ్యక్తిని "అనస్థటిస్ట్" అని పిలుస్తారు. అమెరికాలో ఈ పదాన్ని సాధారణంగా సర్టిఫిడ్ రిజిస్టర్డ్ నర్స్ అనస్థటిస్ట్స్ (సి ఆర్ ఎన్ ఎ లు) కావడం కోసం అనస్థీషియాలో ప్రత్యేకంగా విద్యను, శిక్షణను పూర్తి చేసిన రిజిస్టర్డ్ నర్సులకు ఉపయోగిస్తున్నారు. అమెరికాలోనూ, కెనడాలోనూ అనస్థీషియాలజీలో ప్రత్యేకంగా శిక్షణ పొందిన వైద్యులను "అనస్థీషియాలజిస్ట్స్" అని పిలుస్తున్నారు. యునైటెడ్‌కింగ్‌డమ్ (యుకె), ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్‌లలో వీరిని "అనస్థటిస్ట్స్", లేదా "అనస్థీషియాలజిస్ట్స్" అని పిలుస్తున్నారు.
అమెరికాలో ఒక వైద్యుడు అనస్థీషియాలజీలో ప్రత్యేక నిపుణతను సంపాదించడానికి నాలుగు సంవత్సరాల కళాశాల విద్య, నాలుగు సంవత్సరాల వైద్య విద్య, నాలుగు సంవత్సరాల విశ్వవిద్యాలయ స్థాయి వైద్య శిక్షణ లేదా రెసిడెన్సీని పూర్తి చేయవలసి ఉంటుంది. అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ అనస్థీషియాలజిస్ట్స్ ప్రకారం దాదాపుగా 90% కంటే ఎక్కువ, అంటే సంవత్సరానికి 40 మిలియన్ల మత్తు ఔషధాలను అనస్థీషియాలజిస్ట్లు రోగులకు అందజేస్తున్నారు. యుకెలో దీని కోసం వైద్యపట్టా పొంది, రెండు సంవత్సరాల ప్రాథమిక రెసిడెన్సీ పూర్తయ్యాక, రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ అనస్థటిస్ట్స్ ఆధ్వర్యంలో ఏడు సంవత్సరాల శిక్షణా కాలాన్నిపూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది. ఆస్ట్రేలియా, న్యూజీలాండ్‍లలో దీనికోసం ఐదేళ్ళ వైద్య పట్టభద్రత, రెండు సంవత్సరాల ప్రాథమిక రెసిడెన్సీ, ఆస్ట్రేలియా మరియు న్యూజీలాండ్ కాలేజ్ ఆఫ్ అనస్థటిస్ట్స్ పర్యవేక్షణలో ఐదేళ్ల ప్రత్యేక శిక్షణను పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది. ఐర్లాండ్ ( ద ఫ్యాకల్టీ ఆఫ్ అనస్థటిస్ట్స్ ఆఫ్ ద రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ సర్జన్స్ ఇన్ ఐర్లాండ్ ), కెనడా, దక్షణాఫ్రికాల ( ద కాలేజ్ ఆఫ్ అనస్థటిస్ట్స్ ఆప్ సౌత్ ఆఫ్రికా ) తోపాటు, ఇతర దేశాలలో కూడా ఇదే విధానం ఉంది.
అమెరికాలో రాత, మౌఖిక బోర్డు పరీక్షలను సంతృప్తికరంగా పూర్తి చేసిన అనస్థీషియాలజిస్ట్‌ను "డిప్లోమాట్" ఆఫ్ ది అమెరికన్ బోర్డ్ ఆఫ్ అనస్థీషియాలజీ (లేదా ఆస్టియోపతిక్ వైద్యులకోసం అమెరికన్ ఆస్టియోపతిక్ బోర్డ్ ఆఫ్ అనస్థీషియాలజీ) అని అంటారు. దీన్నే వాడుక పరిభాషలో "బోర్డ్ సర్టిఫికెట్" అని కూడా అంటారు. UKలో, రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ అనస్థీషియా (FRCA) ఫెలోషిప్‌ని రాయల్ కాలేజ్ పరీక్షలలో రాత మరియు మౌఖిక విభాగాలను సంతృప్తికరంగా పూర్తి చేసిన మెడికల్ డాక్టర్లకు బహూకరిస్తారు.
అనస్థీషియాలజిస్ట్ పాత్ర ఇకపై ఆపరేషన్‌కి మాత్రమే పరిమితమై ఉండదు — చాలామంది అనస్థీషియాలజిస్టులు ఆపరేషన్‌కు ముందు శస్త్రచికిత్సకారులుగా వ్యవహరిస్తారు. ఆపరేషన్‌కు ముందు, ఆపరేషన్ జరుగుతున్నప్పుడు మరియు ఆపరేషన్ తర్వాత మానసికపరమైన జీవ సమతుల్యతా చర్యయొక్క నొప్పిలేనితనాన్ని తీసుకురావడం మరియు నిర్వహించడం వీరి పని. కొన్ని ప్రత్యేక శస్త్రచికిత్స రకాలు (కార్డియోథొరాసిక్, అబ్‌స్టెట్రికల్, న్యూరో సర్జికల్, పీడియాట్రిక్) రీజనల్ అనెస్థీషియా తీవ్రమైన లేదా దీర్ఘకాలికమైన నొప్పి వైద్యం లేదా ఇంటెన్సివ్ కేర్ మెడిసిన్ వంటి రకాలలో అనస్థీషియా నిపుణులు అనస్థీషియాలో ఉప ప్రత్యేకీకరణకు ఎంపిక చేయబడవచ్చు.
అనస్థీషియా అందించేవారు తరచుగా పూర్తి స్థాయి మానవ ప్రేరేపకులుగా శిక్షణ పొందుతారు. వైద్య రంగం ఈ టెక్నాలజీని స్వీకరించిన తొలి స్వీకర్త అయింది మరియు గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా అన్ని స్థాయిలలోని విద్యార్థులకు, ప్రాక్టీషనర్లకు శిక్షణ ఇవ్వడానికి దీన్ని ఉపయోగిస్తోంది. యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో ప్రముఖ కేంద్రాలు జాన్స్ హాప్‌కిన్స్ మెడిసిన్ సిమ్యులేషన్ సెంటర్, హార్వార్డ్ సెంటర్ ఫర్ మెడికల్ సిమ్యులేషన్, స్టాండర్డ్, న్యూయార్క్ లోని మౌంట్ సినాయ్ స్కూల్ ఆఫ్ మెడిసిన్ హెల్ప్స్ సెంటర్, మరియు డ్యూక్ యూనివర్శిటీ.
యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో, అనస్థీషియా కేర్‌ ప్రొవిజన్‌లో ప్రత్యేక శిక్షణ పొందిన అడ్వాన్స్‌డ్ ప్రాక్టీస్ నర్స్‌లు నమోదైన ధ్రువీకృత నర్స్ అనస్థీటిస్టులు (CRNAs) గా సుపరిచితులు. అమెరికన్ నర్స్ అనెస్తీటిస్టుల అసోసియేషన్ ప్రకారం, యుఎస్‌లోని 39,000 మంది CRNAలు ప్రతి ఏటా దాదాపు 30 మిలియన్ అనస్థీటిక్స్‌ని నిర్వహిస్తున్నారు. వీళ్లు దాదాపుగా అమెరికా మొత్తం నర్సులలో మూడింట రెండువంతులు. 34% మంది నర్స్ అనస్థీటిస్టులు 50,000 కంటే తక్కువగా ఉన్న కమ్యూనిటీలలో ప్రాక్టీస్ చేస్తున్నారు. CRNAలు స్కూలును బ్యాచ్‌లర్ డిగ్రీతో కనీసం 1 సంవత్సరం తీవ్రమైన సంరక్షణ నర్సింగ్ అనుభవంతో ప్రారంభిస్తారు, మరియు మాండేటరీ సర్టిఫికేషన్ పరీక్ష పాస్ కావడానికి ముందు నర్స్ అనస్థీషియాలో మాస్టర్ డిగ్రీని పొందుతారు. మాస్టర్-లెవల్ CRNA శిక్షణా ప్రోగ్రాముల శ్రేణి 24 నుంచి 36 నెలల వ్యవధితో ఉంటాయి.
CRNAలు పాదనిపుణులు, దంతవైద్యులు, అనస్థీషియాలజిస్టులు, శస్త్రచికిత్సకారులు, ప్రసూతి వైద్యులు మరియు వారి సేవలు అవసరమైన ఇతర ప్రొఫెషనల్స్‌తో కలిసి పనిచేయవచ్చు. CRNAలు అన్ని రకాల శస్త్రచికిత్సా కేసులలో అనస్థిషియాను నిర్వహిస్తారు మరియు ఆమోదించబడిన అన్ని అనస్థెటిక్ టెక్నిక్‌లు—సాధారణం, ప్రాంతీయం, స్థానికం లేదా ఉపశమనకారిలను అమలుపరుస్తారు. అనేక ప్రభుత్వాలు ఈ ప్రాక్టీసుపై ఆంక్షలు విధించాయి, ఆసుపత్రులు తరచుగా CRNAలు మరియు ఇతర మధ్య స్థాయి ప్రదాతలు స్థానిక చట్టాలు, ప్రదాత శిక్షణ మరియు అనుభవం, ఆసుపత్రులు మరియు శస్త్రవైద్యుడి ప్రాధాన్యతలపై ఆధారపడి చేసేవాటని లేదా చేయనివాటని క్రమబద్ధీకరిస్తాయి.
యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో, సెంటర్స్ ఫర్ మెడికేర్ అండ్ మెడికేటెడ్ సర్వీసెస్ (CMS) సంస్థ, యునైటెడ్ స్టేట్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ హెల్త్ అండ్ హ్యూమన్ సర్వీసెస్‌లోపలి ఒక సమాఖ్య ఏజెన్సీ, మెడికేర్, మెడిక్ ఎయిడ్, మరియు స్టేట్ చిల్డ్రన్స్ హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ ప్రోగ్రామ్ (SCHIP) ప్రోగ్రాముల కింద అందించే అన్ని అనస్థీషియా సేవలకు నగదు చెల్లింపు స్థితులను నిర్థారిస్తుంది. అనస్తీషియాలజీ సేవలకు నగదు చెల్లించడం కోసం CMS ఒక "అనస్తీషియా ప్రాక్టీషనర్‌"ని అనస్థీషియా సేవలను ఒంటిగా నిర్వహించే ఒక శస్త్రవైద్యుడిని, వైద్యపరంగా డైరెక్ట్ చేయబడని CRNAని లేదా వైద్యపరంగా డైరెక్ట్ చేయబడిన AAని నిర్ధారిస్తుంది. "QZ"లో అనస్థీషియా మోడిఫయ్యర్‌ని క్లెయిమ్ చేస్తుంది, CMS శస్త్రవైద్యుడి వైద్యపరమైన మార్గదర్శకత్వం లేని ఈ ప్రోగ్రాముల కింద అందించబడిన అనస్థీషియాలజీ కోసం CRNAకు నగదు చెల్లింపును అనుమతిస్తుంది. పైగా, CMS నిబంధనల కింద, అనస్థీషియా తప్పకుండా కింది వారిచే నిర్వహించబడాలి:
CRNAలకు ఇంతకుముదు ప్రస్తావించిన మినహాయింపు "ప్రభుత్వ మినహాయింపు" ("ఎంపిక-చేయబడని"దానివలే ప్రస్తావించబడుతుంది). ప్రభుత్వ మినహాయింపు కింద, ఆసుపత్రి ఉన్న రాష్ట్రంలో CRNAల శస్త్రవైద్యుడి పర్యవేక్షణనుంచి మినహాయించాలని CMSకి ఉత్తరం సమర్పిస్తే, ఆ ఉత్తరంపై రాష్ట్ర గవర్నర్ సంతకం చేసి ఉంటే, అప్పుడు రాష్ట్రంలోపలి ఆసుపత్రులు CRNAల శస్త్రవైద్యుడి పర్యవేక్షణనుంచి మినహాయించబడవచ్చు. 2001లో, రాష్ట్ర పౌరుల ఉత్తమప్రయోజనాల రీత్యా ఈ మినహాయింపును అమలు చేస్తున్నట్లు CMSకి జతపరుస్తూ గవర్నర్ రాతపూర్వకంగా అభ్యర్థించడం ద్వారా పిజిషియన్ పర్యవేక్షణ నుంచి CRNAలను CM మినహాయించింది. 2009 జూలైలో, పదహారు రాష్ట్రాలు (కాలిఫోర్నియా, లోవా, నెబ్రెస్కా, ఇదాహో, మిన్నెసోటా, న్యూ హాంప్షైర్, న్యూ మెక్సికో, కాన్సాస్, నార్త్ డకోటా, వాషింగ్టన్, అలస్కా, ఆరగాన్, సౌత్ డకోటా, విస్కాన్సిన్ మరియు మోంటానా) ఈ CRNA పిజీషియన్ సూపర్విజన్ రెగ్యులేషన్‌ను వదిలిపెట్టాలని ఎంచుకుంది.
అమెరికాలో, అనస్థీషియా సహాయ నిపుణులు (ఏఏలు) పట్టభద్రుల స్థాయిలో ప్రత్యేకంగా శిక్షణ పొంది ఉంటారు. అనస్థీషియా నిపుణుని పర్యవేక్షణలో రోగికి అనస్థీషియాను ఇచ్చేందుకు ప్రత్యేకమైన విద్యను, శిక్షణను పొందివుంటారు. అమెరికాలోని 18 రాష్ట్రాలలో, అనస్థీషియా సహాయ నిపుణులు, విశ్వవిద్యాలయ స్థాయిలో పట్టభద్రులై, లైసెన్స్ పొందడం ద్వారా గానీ, యోగ్యతా పత్రాలద్వారా గానీ, వైద్యుని ప్రాతినిధ్యం ద్వారా గానీ, అనస్థీషియా నిపుణుని పర్యవేక్షణలో పనిచేస్తారు.
యుకె లో కూడా ఇదే విధానంలో సహాయకులను నియమిస్తారు. వీరిని "ఫిజీషియన్ సహాయకులు (అనస్థీషియా)" (పిఏఏ) అని పిలుస్తారు. వీరు నర్సింగ్, శస్త్ర చికిత్సా విభాగాలలో పనిచేసిన అనుభవం, ఇతర వైద్యసంబంధిత వృత్తులు లేదా కనీసం ఏదైనా ఒక జీవశాస్త్ర నేపథ్యం నుండి వచ్చిన వాళ్లయి ఉంటారు. వీరు 27 నెలల పాటు విశ్వవిద్యాలయ స్థాయి డిప్లొమాలో శిక్షణ పొందుతారు.
యునైటెడ్ కింగ్‍డమ్ లో శస్త్రచికిత్సా విభాగపు ప్రాక్టీషనర్స్ అనస్థెటిస్ట్ లేదా అనస్థీషియా శాస్త్ర నిపుణులకు సహాయాన్నీ, మద్దతునూ ఇస్తారు. శస్త్రచికిత్సా విధానాలలో వీరు శస్త్రచికిత్సానిపుణునికి కూడా సహాయం చేస్తారు. శస్త్రచికిత్స అనంతరం అనస్థీషియా నుండి మామూలు స్థితికి రావడానికి దోహదపడతారు. ఓడిపీలు శస్త్రచికిత్సా విభాగాలలోనూ, ప్రమాదాలు, తక్షణ చికిత్సా విభాగాలలోనూ, అత్యవసర చికిత్సా విభాగాలలోనూ, హై డిపెండెన్సీ విభాగాలలోనూ, రేడియాధార్మిక విభాగం, కార్డియాలజీ, ఎండోస్కోపీ విభాగాలలో పనిచేస్తారు. వీళ్ళు అవయవ మార్పిడి చేసే జట్లలో కూడా పనిచేస్తారు. శరీరానికి ఏదైనా తీవ్ర గాయం అయినప్ఫుడు బాధితుడిని ఆసుపత్రిలో చేర్చడానికి ముందు తీసుకోవలసిన కొన్ని జాగ్రత్తలను రోగి పట్ల తీసుకుంటారు. యుకెలో ఒడిపిలు చటరీత్యా నమోదై ఉంటారు. శస్త్ర చికిత్సావృత వైద్యంలో మిడ్‍లెవెల్ ప్రాక్టీషనర్గా ఉంటారు. ఒడిపిలు ఉపన్యాసకులుగాను, కార్డియో పల్మనరీ పునరుజ్జీవనంలో శిక్షకులుగానూ, శస్త్ర చికిత్సా విభాగాలలో నిర్వాహక పనులనూ చేస్తుంటారు.
మనుషులకు ఉపయోగించే అనస్థీషియా లాగానే పశువులకు కూడా చాలా వరకూ దాదాపుగా అవే మందులూ, పరికరారాలూ ఉపయోగపడతాయి. జంతు జాతులలో (ఉదాహరణకు) అనెలిడా నుండి ఏనుగుల వరకూ, వాటి శరీర ధర్మం చాలా తేడాగా ఉంటుంది. కాబట్టి ఆయా ధర్మాలననుసరించి మత్తు ఔషధ కారకాలు, వాటిని ఉపయోగించే విధానాలూ వేరువేరుగా ఉంటాయి. కౄర మృగాలకు, మత్తు ఔషధాలను ఇవాల్సివచ్చినపుడు, కొంత దూరం నుండి విసరడానికి వీలుగా దూరము నుండి ప్రయోగించే సాధనా వ్యవస్థలను (డార్ట్ గన్స్) ఉపయోగిస్తారు. చాలా జంతువులలో కొన్ని రకాల శస్త్రచికిత్సలను నిర్వహించేటప్పుడు, అవి నిలుచున్న భంగిమలోనే ఉండేటట్లుగా చేయడంకోసం స్థానిక మత్తు ఔషధాలను, నొప్పి తెలియనివ్వని ఔషధాలను ఉపయోగిస్తారు. క్లినికల్ వెటర్నరీయన్స్, పశువైద్య సాంకేతిక నిపుణుల విధులు చాలావరకూ అనస్థటిస్ట్స్ లాగానే ఉంటాయి. అమెరికాలో పశువైద్య అనస్థీషియా శాస్త్ర నిపుణులు మూడు సంవత్సరాల కోర్సును పూర్తిచేసాక, అమెరికన్ కాలేజ్ ఆఫ్ వెటరనరీ అనస్థీషియాలజిస్ట్స్ నుంచి యోగ్యతా పత్రాన్ని పొందాల్సి ఉంటుంది.
అనస్థీషియా సాంకేతిక నిపుణులంటే ప్రత్యేకంగా శిక్షణను పొందిన బయోమెడికల్ సాంకేతిక నిపుణులు శస్త్ర వైద్య నిపుణులకు స్క్రబ్ సాంకేతిక నిపుణులు ఎలా సహకరిస్తారో, అలాగే అనస్థీషియా సాంకేతిక నిపుణులు అనస్థీషియా నందించేవారికి సహకరిస్తారు. అంతేకానీ తమంత తాముగా అనెస్థీషియానివ్వరు. వీరి సేవలన్నింటినీ సాధారణంగా శస్త్రచికిత్సావృత సేవలని పిలుస్తారు. కాబట్టి అనస్థీషియా సాంకేతిక నిపుణులను, శస్త్రచికిత్సావృత సేవల సాంకేతిక నిపుణులు (పిఎస్ టి) గా కూడా పిలుస్తారు. అమెరికాలో అమెరికన్ సొసైటి ఆఫ్ అనస్థీషియా టెక్నాలజీస్ట్స్&టెక్నీషియన్స్ (ఏ ఎస్ టి టి) నుంచి యోగ్యతా పత్రాన్ని పొందినట్లయితే సర్టిఫైడ్ అనస్థీషియా సాంకేతిక నిపుణుని ( సర్.ఎ.టి.) గానూ, A.T.T) గానూ గుర్తింపు పొందవచ్చు (ASATT). న్యూజిల్యాండ్‍లో అనస్థటిక్ సాంకేతిక నిపుణులు తప్పనిసరిగా న్యూజిల్యాండ్ అనస్థటిక్ టెక్నీషియన్స్ సొసైటీ చేత గుర్తింపు పొందిన కోర్సులో అధ్యయనం పూర్తిచేయాల్సి ఉంటుంది.
అనస్థీషియాకు గురి చేసే ఔషధాన్ని మత్తు ఔషధ కారకం అంటారు. ఆధునిక మత్తు ఔషధాలుగా చాలా రకాల మందులను వాడుతున్నారు. ఒకే ఔషధాన్ని వివిధ వైద్య విభాగాలలో చాలా జబ్బులకు వాడుతుంటారు. కానీ అనస్థీషియా కోసం ఉపయోగించే ఔషధాలను అలా వాడడం అరుదు. మత్తు ఔషధాలను రెండు రకాలుగా వర్గీకరిస్తారు. చేతనావస్థకు తల్లకిందులు స్థితిగా చెప్పుకోదగిన సాధారణ అనస్థీషియా ఇవ్వడం కోసం సాధారణ మత్తు ఔషధాలను వాడతారు. స్థానిక మత్తు ఔషధాలు స్థానిక అనస్థీషియాకు, నొప్పికి ప్రతిచర్యజరిపే స్థితిని కోల్పోవడానికి దోహద పడతాయి.
ఆధునిక అనస్థీషియాలో వివిధ రంగాల అవసరాలకనుగుణంగా, శస్త్ర చికిత్సలను నిర్వహించడం కోసం, రోగికి అత్యవసర సహాయాన్నందించడం కోసం అనేక రకాల వైద్య సామాగ్రి కావలసి ఉంటుంది. అనస్థీషియాను అందించే నిపుణులు వివిధ రకాల వైద్య పరమైన వాయువుల వినియోగం, వాటి ఉత్పత్తి గురించి సమగ్ర, విస్తృత పరిఙ్ఞానాన్ని కలిగివుండాలి. మత్తు ఔషధకారకాల గురించి, ఆవిరిలు గురించి, వైద్య పరమైన శ్వాస వలయాల గురించి, అనేక రకాలైన మత్తు ఔషధ యంత్రాల ( వెపరైజర్స్, వెంటిలేటర్స్, పీడన మాపనులు మొదలైనవి ) గురించి, వాటి రక్షక సూత్రాల గురించి తెలిసి ఉండాలి. వాటి ఉపయోగంలో తలెత్తే ప్రమాదాలు, ఆయా యంత్రాలకుండే పరిమితుల అవగాహన వుండాలి. రోజూవారి అవసరాల అనుగుణంగా సురక్షితమైన సమర్థవంతమైన ఆచరాణాత్మక విధానాలను పెంపొందుకోవాలి. 
మత్తు ఔషధ సామాగ్రి వల్ల సంక్రమణం కలగడం అనేది అనస్థీషియా ఇవ్వడం మొదలైన నాటి నుండి సమస్యగానే కొనసాగుతూ ఉంది. రోగికి ఉపయోగించిన పరికరాలు చాలావరకు వాడి పడేసేవే. అయినప్పటికీ, మత్తు ఔషధ యంత్రం వల్ల వ్యాపించే ముప్పు మాత్రం అలాగే ఉంటుంది. లేదా రక్షక కవాటాలను వాడినప్పటికీ వ్యాపించే బ్యాక్టీరియావల్ల ముప్పు ఉంటుంది.
సాధారణ అనస్థీషియా తీసుకున్న రోగి రక్షణ కోసం అతడిని నిరంతర శరీరధర్మ పర్య వేక్షణలో ఉంచాలి. అమెరికాలో, సాధారణ అనస్థీషియా, ప్రాంతీయ అనెస్థీషియా లేదా మరోరకపు మత్తు మందును ఇస్తున్నప్పుడు పాటించవలసిన కనీస పర్యవేక్షణా నిబంధనలు కొన్నింటిని అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ అనస్థీషియాలజిస్ట్స్ ఏర్పరిచింది. వీనిలో ఎలెక్ట్రో కార్డియోగ్రఫీ (ఈసిజీ), హృదయ స్పందన, రక్త పీడనం, ఉచ్చ్వాసిత, నిచ్చ్వాసిత వాయువులు, రక్తంలో ఆమ్లజని సంతృప్త స్థాయి, ఉష్ణోగ్రత మొదలైనవి ఉన్నాయి. యుకెలో ది అసోసియేషన్ ఆఫ్ అనస్థటిస్ట్స్ (ఏఏజీబిఐ) సాధారణ, ప్రాంతీయ అనస్థీషియాల నిర్వహణకు కొన్ని పర్యవేక్షణా నిబంధనలను ఏర్పరిచింది. చిన్నపాటి శస్ర్త చికిత్సకు కూడా హృదయ స్పందన, ఆమ్లజని సంతృప్త స్థాయి, రక్త పీడనం, ఉచ్చ్వాసిత, నిచ్చ్వాసితవాయువులలోని ఆమ్లజని శాతం, కార్బన్‍డైఆక్సైడ్, లోనికి పీల్చుకోబడిన మత్తు ఔషధ కారకాల పనితీరు వంటి వాటిని పర్యవేక్షించాల్సి ఉంటుంది. పెద్ద శస్త్ర చికిత్స అయితే ఉష్ణోగ్రత, విడుదలయ్యేమూత్రం, రక్త పీడనం, కేంద్ర సిరలలోని పీడనం, పుపుస ధమని పీడనం, పుపుస ధమని మూసుకపోవడంవల్ల కలిగే పీడనం, హృదయం నుండి రక్తం పంపిణీ అవుతున్న రేటు, మస్థిష్కపు పనితీరు, నాడీకండర పనితీరులను పర్యవేక్షిస్తారు. దీనితోపాటుగా శస్త్రచికిత్స జరిగే గది ఆవరణంలోని ఉష్ణోగ్రత, తేమలను కూడా నియంత్రించవలసి ఉంటుంది. రోగి నుండి విడుదలై గదిలోపోగయ్యే అనస్థీషియాకారకాల నుండి శస్త్రచికిత్స చేసే గదిలో ఉన్న వ్యకుల ఆరోగ్యాన్ని కూడా కాపాడవలసి ఉంటుంది.
అనస్థీషియా రికార్డు అనేది అనస్థీషియా ఇచ్చే సమయంలో వైద్య మరియు న్యాయపరమైన అంశాలను నమోదు చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. రోగికి నిరంతరాయంగా ఇవ్వబడిన ఔషధ మోతాదుల మొత్తం, ద్రవాలు, రక్త ఉత్పత్తులు, అనస్థీషియాను నిర్వహించిన విధానాలు, కార్డియోవాస్కులార్ స్పందనలు, కోల్పోయిన రక్తానికి సంబంధించిన అంచనా, విడుదలైన మూత్రపు వివరాలు, అనస్థీషియా ఇచ్చాక శరీరధర్మ పర్యవేక్షణా యంత్రాల నుండి గ్రహించిన వివరాలు ( పైన ఇవ్వబడిన "మత్తు ఔషధాల పర్యవేక్షణ" విభాగాన్ని గమనించండి ) మొదలైనవి దీనిలో నమోదు చేస్తారు
దీన్నిసాధారణంగా చేతితో రాసి నమోదు చేస్తారు. కానీ ఇప్పుడు దాని స్థానంలో, అనస్థిషీయా ఇన్‍ఫర్మేషన్ మేనేజ్‍మెంట్ సిస్టమ్ ( ఎఐయంఎస్) లో భాగంగా, 2007 నుంచి వాడుకలోకి వచ్చిన ఎలెక్ట్రానిక్ రికార్డును ఎక్కువగా వాడుతున్నారు. ఇది ఒక సమాచార వ్యవస్థ. దీనిని స్వయం చోధిత ఎలెక్ట్రానిక్ అనస్థీషియా రికార్డు కీపర్‍గా వినియోగిస్తారు ( దీనిని రోగి ఫిజియాలాజిక్ మానిటర్లు, లేదా మత్తు ఔషధ యంత్రాలతో జతచేస్తారు). ఇది అనస్థీషియా యంత్రాలనుండి, మానిటర్ల నుండి వివరాలను సేకరించడంతో పాటుగా విశ్లేషణ కూడా చేస్తుంది. ఇది శస్త్ర చికిత్స జరిపే గదిలో మెడికల్ గ్రేడ్ హార్డ్ వేర్ సహాయంతో పనిచేస్తుంది. ఆసుపత్రి సమాచార వ్యవస్థకు సంబంధించి ఇది ఒక సమగ్ర మాడ్యూల్ వలే పనిచేస్తుంది. అనస్థీషియా విభాగాలకు, వైద్యశాల పరిపాలనకు ఎఐఎంఎస్ ఒక శాస్త్రీయ సాహిత్య నివేదికగా ఉపకరిస్తుంది.