hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
బ్లూస్టాక్స్
బ్లూస్టాక్స్ అనేది బ్లూస్టాక్స్ యాప్ ప్లేయర్ మరియు ఇతర క్లౌడ్ ఆధారిత క్రాస్ ప్లాట్ఫామ్‌ ఉత్పత్తులు ఉత్పత్తి చేసే ఒక అమెరికన్ టెక్ సంస్థ. బ్లూస్టాక్స్ యాప్ ప్లేయర్ అనేది విండోస్ పిసిలలో మరియు మెకింటోష్ కంప్యూటర్లలో ఆండ్రాయిడ్ అప్లికేషన్లను చేతనం చేయుటకు రూపొందించబడింది. ఈ కంపెనీ జే వైష్ణవ్, సుమన్ సరాఫ్ మరియు రోసెన్ శర్మ (మెకాఫీ లోని పూర్వ సిటిఒ మరియు క్లౌడ్.కామ్ యొక్క బోర్డు సభ్యుడు) లచే 2009 లో స్థాపించబడింది. ఇందులో పెట్టుబడిదారులుగా ఆండ్రీసెన్-హోరోవిట్జ్, రెడ్‌పాయింట్, శాంసంగ్, ఇంటెల్, క్వాల్కామ్‌, సిట్రిక్స్, రాడార్ పార్టనర్స్, ఇగ్నిషన్ పార్టనర్స్, AMD మరియు ఇతరులు ఉన్నారు. బ్లూస్టాక్స్ శర్మ యొక్క 8వ సంస్థ (శర్మ కంపెనీల యొక్క ఐదు గూగుల్, మైక్రోసాఫ్ట్, సిట్రిక్స్ ఎక్స్ 2 మరియు మెకాఫీ చే కొనుగోలుచేయ్యబడినాయి). బ్లూస్టాక్స్ బీటా వెర్షన్ 2014 జూన్ 7 న సవరించబడింది.
బ్లూస్టాక్స్ ను కంప్యూటరులో ఇన్‌స్టాల్ చేసుకోవడం ద్వారా వాట్స్‌యాప్ వంటి ఆండ్రాయిడ్ యాప్ లను ఉపయోగించుకోవచ్చు. ఈ బ్లూస్టాక్స్ యాప్ ప్లేయర్ ను నెట్ నుంచి ఉచితంగా డౌన్‌లోడ్ చేసుకొని, ఇన్‌స్టాల్ చేసుకోవచ్చు. అయితే డబ్బు చెల్లించే పద్ధతిలో కొన్ని అదనపు సౌకర్యాలు లభిస్తాయి.
ఈ కంపెనీ అధికారికంగా శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో లోని సిట్రిక్స్ సినర్జీ సమావేశంలో 2011 మే 25 న ప్రారంభించబడింది. సిట్రిక్స్ CEO మార్క్ టెంపుల్టన్ వేదికపై బ్లూస్టాక్స్ యొక్క ఒక ప్రారంభ వెర్షన్ను ప్రదర్శించాడు మరియు సంస్థలో ఒక భాగస్వామ్యాన్ని ఏర్పరచుకున్నట్లు ప్రకటించాడు. యాప్ ప్లేయర్ యొక్క పబ్లిక్ ఆల్ఫా వెర్షన్ 2011 అక్టోబరు 11 న ప్రారంభించబడింది.
శంకర్‌ ఘోష్‌
పండిట్ శంకర్ ఘోష్ (1935 – 2016 జనవరి 22) భారతీయ తబల కళాకారులు. ఆయన హిందూస్థానీ క్లాసికల్ సంగీతంలో ఫరూఖాబాద్ ఘరానాలో ప్రసిద్ధులు. ఆయన పాటియాలా ఘారానాను అనుసరించే హిందూస్థానీ క్లాసికల్ గాయకుడు.
ఆయనకు 1999-2000 లో భారత అత్యున్నత సంగీత పురస్కారమైన సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం తబల విభాగంలో వచ్చింది. ఆయన ఐటిసి సంగీత్‌ రిసెర్చ్‌, ఉస్తాద్‌ హఫీజ్‌ ఆలీ ఖాన్‌ అవార్డులను పొందారు. ఆయన అస్వస్థతకు గురికాబడి 2015 డిసెంబరు 14 లో హాస్పటల్ లో చేరి ఆంజియో పాస్టీ సర్జరీ చేయించుకున్నారు. ఆయన 40 రోజులపాటు కోమాలో ఉండి జనవరి 22 2016 న మరణించారు.
ఆయన "తలీమ్"లో 1953లో శిక్షణను కలకత్తాకు చెందిన పండిత్ జ్ఞాన్ ప్రకాష్ ఘోష్ వద్ద పొందారు. ఆయన యితర గురువులు పండిట్ జ్ఞాన్ ప్రకాష్ ఘోష్, ఉస్తాద్ ఫిరోజ్ ఖాన్, పండిట్ అనంత్ నాథ్ బోస్ మరియు పండిట్ సుదర్శన్ అధికారి.
ఆయన 1960 లో సరోద్ విద్వాంసులు ఆలీ అక్బర్ ఖాన్ తో కలసి అమెరికా పర్యటనకు వెళ్లారు. అచట తన తబలా కళతో అభినందన సమీక్షలను గెలుచుకున్నారు. ఆయన పండిట్ రవిశంకర్, ఉస్తాద్ విలాయత్ ఖాన్, పండిట్ నిఖిల్ బెనర్జీ, షరాన్ రాణీ, పండిట్ వి.జి.జోగ్ లతో కూడా వివిధ పర్యటనలకు వెళ్ళి వారికి వాద్యసహకారాన్నందించారు. ఆయన భారతదేశంలో ఉస్తాద్ బడే గులాం ఆలీ ఖాన్, పండిట్ ఓంకారణాథ్ ఠాకూర్, పండిట్ వినయక రావ్ పట్వర్థన్, గిరిజాదేవి మరియు అక్తారీ బాయి లతో కలసి ప్రదర్శనలిచ్చారు. విదేశాలలో ఆయన ప్రముఖ కళాకారులైన "గ్రెగ్ ఎల్లిస్", "పెట లాకెట్ట్" మరియు "జాన్ బెర్గామో" వంటి వారితో కలసి పనిచేసారు.
ఆయనకు "ఐటిసి సంగీత రీసెర్చ్ అకాడమీ అవార్దు" మరియు ఉస్తాద్ హఫీద్ అలీ ఖాన్ అవార్డులు వచ్చాయి. ఆయన మూడు దశాబ్దాలుగా తబలా విద్యను బోధిస్తున్నారు.
ఆయన హిందుస్థానీ క్లాసికల్ వోకల్ కళాకారులైన సంజుక్తా ఘోష్ ను వివాహమాడారు. ఆయన కుమారుడు ప్రముఖ తబలా కళాకారులు "విక్రం ఘోష్". ఆయన కుమారుడు ప్రముఖ కళాకారులైన ఉస్తాద్ అలీ అక్బర్ ఖాన్ మరియు పండిట్ రవిశంకర్ లతో ప్రదర్శనలిచ్చేవాడు.
ఇళయరాజా డిస్కోగ్రఫీ
ఇళయరాజా భారతదేశపు సంగీత దర్శకుడు, పాటల రచయిత, గాయకుడు. తన 30 సంవత్సరాల వృత్తి జీవితములో వివిధ భాషలలో దాదాపు 5,000 పాటలకు, 1000 సినిమాలకు సంగీత దర్శకత్వం వహించారు.1970, 1980, 1990లలో ఇళయరాజా దక్షిణ భారత సినీ పరిశ్రమలోని గొప్ప సంగీత దర్శకులలో ఒకరు..
ఈయన తమిళ జానపద పాటల రచనాశైలిని ఏకీకృతము చేశారు. దక్షిణ భారత సంగీతములో, పాశ్చాత్య సంగీతములోని విశాలమైన, వినసోంపైన జిలుగులను ప్రవేశపెట్టాడు. ఉత్తమ సంగీత దర్శకునిగా నాలుగు సార్లు జాతీయ అవార్డు అందుకొన్నాడు. 2003 లో ప్రఖ్యత న్యూస్ ఛానల్ "బీ.బీ.సి" నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ సర్వేలో 155 దేశాల నుండి 1991 లో వచ్చిన మణిరత్నం "దళపతి" సినిమాలో "అరె చిలకమ్మా" పాటకు ప్రపంచ టాప్ 10 మోస్ట్ పాపులర్ సాంగ్స్ అఫ్ అల్ టైం 10 పాటలలో 4వ స్థానాన్ని ఇచ్చారు ప్రజలు. 2013 లో ప్రఖ్యాత న్యూస్ ఛానల్ సి.ఏన్.ఏన్-ఐ.బీ.ఏన్. వాళ్ళు 100 ఏళ్ళ భారత సినీ పరిశ్రమ పండగను పురస్కరించుకుని నిర్వహించిన సర్వేలో 49% మంది ఇళయరాజా గారిని భారతదేశ ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడుగా ప్రజలు ఎన్నుకున్నారు.దక్షిణ భారతదేశ చలనచిత్ర పరిశ్రమలో సంగీత దర్శకునిగా ఈయన ప్రవేశం, ఎన్నో క్రొత్త ఆవిష్కరణలకు నాంది పలికింది. ఫలితంగా సంగీత దర్శకత్వ ప్రక్రియ వేగవంతమవటమే కాకుండా, పాటలకు బాణీలు కట్టడంలో సంగీత దర్శకునికి ఎక్కువ స్వేచ్ఛ లభించింది. అంతే కాకుండా, ఈయన రాక వల్ల ఈ ప్రక్రియ కేంద్రీకృతమైంది.
ఇళయరాజా పురస్కారాల జాబితా
ఇళయరాజా, భారతదేశపు సంగీత దర్శకుడు, పాటల రచయిత, గాయకుడు. తన 30 సంవత్సరాల వృత్తి జీవితములో వివిధ భాషలలో దాదాపు 5,000 పాటలకు, 1000 సినిమాలకు సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు.
ఇళయరాజా భారతదేశంలోని, చెన్నైలో నివసిస్తారు. 1970, 1980, 1990లలో ఇళయరాజా దక్షిణ భారత సినీ పరిశ్రమలోని గొప్ప సంగీత దర్శకులలో ఒకరు. ఉత్తమ సంగీత దర్శకునిగా నాలుగు సార్లు జాతీయ అవార్డు అందుకొన్నాడు.
2003 లో ప్రఖ్యత న్యూస్ ఛానల్ "బీ.బీ.సి" నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ సర్వేలో 155 దేశాల నుండి 1991 లో వచ్చిన మణిరత్నం "దళపతి" సినిమాలో "అరె చిలకమ్మా" పాటకు ప్రపంచ టాప్ 10 మోస్ట్ పాపులర్ సాంగ్స్ అఫ్ అల్ టైం 10 పాటలలో 4వ స్థానాన్ని ఇచ్చారు ప్రజలు. 2013 లో ప్రఖ్యాత న్యూస్ ఛానల్ సి.ఏన్.ఏన్-ఐ.బీ.ఏన్. వాళ్ళు 100 ఏళ్ళ భారత సినీ పరిశ్రమ పండగను పురస్కరించుకుని నిర్వహించిన సర్వేలో 49% మంది ఇళయరాజా గారిని భారతదేశ ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడుగా ప్రజలు ఎన్నుకున్నారు.
భారత సినీ సంగీతానికి చేసిన కృషిగాను 2012 లో సంగీత నాటక అకాడెమీ పురస్కారం మరియు 2014 లో శ్రీ చంద్రసేకరేంద్ర సరస్వతి నేషనల్ ఏమినేన్సు పురస్కారం అందుకున్నారు. 2015 లో గోవాలో జరిగిన 46వ "ఇంటర్నేషనల్ ఫిలిం ఫెస్టివల్ అఫ్ ఇండియా"లో జీవితకాల సాఫల్యత కొరకు సెంటినరీ అవార్డుతో గౌరవించారు.
 
2010 లో భారత ప్రభుత్వం ఈయనను "పద్మభూషణ్" పురస్కారంతో సత్కరిచింది. 1988 లో ఇళయరాజా గారికి 'ఇసైజ్ఞాని' (సంగీత జ్ఞాని) బిరుదు ఇచ్చారు. ఇప్పటికి అభిమానులు ఆయనను ఇసైజ్ఞాని అనే పిలుస్తారు. దానితో పాటు తమిళనాడు ప్రభుత్వం వారు ఇచ్చే ప్రతిస్థాత్మక కళైమామణి పురస్కారం అందుకున్నారు.
ఎడ్గర్ మిచెల్
ఎడ్గర్ "ఎడ్" మిచెల్ (సెప్టెంబరు 17, 1930 – ఫిబ్రవరి 4, 2016), (కెప్టెన్,యునైటెడ్ స్టేట్ నేవీ) అమెరికన్ నావీ అధికారి మరియు ఏవియేటర్, టెస్ట్ పైలట్, అంతరిక్ష సాంకేతిక నిపుణులు మరియు నాసా అంతరిక్ష శాస్త్రవేత్త. చంద్ర గ్రహంపై అడుగుపెట్టిన ఆరో వ్యక్తిగా ఎడ్గర్ మిచెల్ రికార్డు క్రియేట్ చేశారు. 1971 జనవరి 31 నుంచి ఫిబ్రవరి 9 వరకు అపోలో 14 మిషన్ జరిగింది. ఆ సమయంలో 12 మంది వ్యోమగాములు చంద్రమండలంలో అడుగుపెట్టారు. వారిలో ఆరో వ్యక్తి ఎడ్గర్. 
మిచెల్ సెప్టెంబరు 17 1930 న హెరెఫోర్డ్(టెక్సాస్) లో జన్మించారు. ఆయన తన స్వంత పట్టణంగా ఆర్టెసియా(న్యూ మెక్సికో) ను భావిస్తారు. ఆయన అమెరికా యొక్క బోయ్ స్కౌట్స్ లో క్రియాశీలకంగా ఉండేవారు. అచట లైఫ్ స్కౌట్ లో రెండవ ర్యాంకు సాధించారు. ఆయన డెమొలాయ్ ఇంటర్నేషనల్ లో కూడా సభ్యులు. ఆయన న్యూ మెక్సికోలోని ఆర్టెసియా లాడ్జ్#29 లో సభ్యులుగా కూడా ఉన్నారు. ఆయన హ్యాండ్‌బాల్, టెన్నిస్, మరియు స్విమ్మింగ్ వంటి అంశాలలో పాల్గొని ఆనందించేవారు. ఆయనకు స్కుబా డైవింగ్ మరియు గ్లైడింగ్ వంటి అంశాలు పట్ల యిష్టం ఉండేది.
ఆయన 1948లో న్యూమెక్సికోలోలోని అర్తెసియా హైస్కూలు లో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తిచేసారు. 1952లో కార్నెగీ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ నుండి ఇండస్ట్రియల్ మేనేజిమెంటులో బ్యాచులర్స్ డిగ్రీ పొందారు. ఆ తరువాత సంవత్సరం ఆయన యు.ఎస్. నావీలో చేరారు. ఆయన ప్రాథమిక శిక్షణను సాన్ డియాగో రిక్రూట్ డిపో లో పూర్తిచేసారు. నేవీలో క్రియాశీలక ఉద్యోగం చేస్తున్నప్పుడే ఆయన యు.ఎస్. నుండి ఏరోనాటికల్ ఇంజనీరింగ్ లో బ్యాచిలర్స్ డిగ్రీని 1961లో పొందారు. 1964లో మసాచుసెట్ట్స్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ నుండి ఏరోనాటిక్స్ మరియు ఆస్ట్రోనాటికల్ డిగ్రీలను పొందారు.
ఆయన రెండు సార్లు విడాకులు తీసుకొన్నారు. ఆయనకు ముగ్గురు పిల్లలు, ముగ్గురు పెంపుడు పిల్లలు మరియు తొమ్మిది మంది మనుమలు ఉన్నారు.
రోదసిలో ఆయనకు జ్జ్ఞానోదయం అయిందని, అప్పటి నుంచి ఏకాగ్రత, ఫిజిక్స్, ఇతర అదృశ్య శక్తులపై ఆయన స్టడీ చేయడం ప్రారంభించారని చెప్తూ ఉంటారు. 1996లో ఆయన రాసిన జీవిత చరిత్రలో ఆ మూడు రోజుల్లో తనకు ఈ విశ్వమంతా అనుసంధానమై ఉందన్న అద్భుతమైన భావన కలిగిందని రాశారు.
అర్ధవాహకం
అర్ధవాహకాలు (సెమి కండక్టర్లు)అనేవి ఒక ప్రత్యేకమైన విద్యుత్తు ప్రవాహ లక్షణాలు కలిగిన స్ఫటిక లేద అస్ఫటిక ఘన పదార్థాలు. ఇవి సాధారణంగా ఇతర మూలకాలకు ఉండే విద్యున్నిరోధం కంటే ఎక్కువ నిరోధం కలిగిఉంటాయి. అలాగని పూర్తి విద్యున్నిరోధాకాలుగా కూడా పనిచేయవు. వీటి ఉష్ణోగ్రత పెంచుతూ పోతే వాటి నిరోధం తగ్గుతూ వస్తుంటుంది. ఈ లక్షణం లోహాలకు విరుద్ధంగా ఉంటుంది. వాటిలో విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని మనం వాటి స్ఫటికాకృతిలోనికి మలినాలను కలపడం ద్వారా మనకు కావలసిన విధంగా మార్చుకోవచ్చు. ఈ ప్రక్రియనే డోపింగ్ అని వ్యవహరిస్తారు. దీనివల్ల నిరోధం తగ్గడమే కాకుండా మలినాలను వివిధ పరిమాణాల్లో కలిపిన ప్రాంతాల్లో సెమికండక్టర్ జంక్షన్లు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. ఈ జంక్షన్ల దగ్గర తారాడే చార్జ్ క్యారియర్ల ఆధారంగానే ఆధునిక ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలైన డయోడ్లు, ట్రాన్సిస్టర్లు పనిచేస్తాయి.
అర్ధవాహకాలు ఒకవైపుతో పోలిస్తే మరో వైపునుండి నుంచే విద్యుత్తును బాగా ప్రసారం చేయడం, వివిధ స్థాయిల్లో నిరోధాన్ని కలిగిఉండటం, కాంతికి, ఉష్ణానికి ప్రతిస్పందించడం లాంటి అనేక ఉపయోగకర లక్షణాలు కలిగి ఉంటాయి. వీటి విద్యుత్ లక్షణాలను నియంత్రిత పద్ధతిలో చేర్చే మలినాల ద్వారా, వాటి చుట్టూ విద్యుత్ క్షేత్రాన్ని ఏర్పరచడం ద్వారా, కాంతిని ప్రసరింపచేయడం ద్వారా మార్చే వీలుండటం వల్ల వీటిని ఆంప్లిఫికేషన్, స్విచ్చింగ్, మరియు శక్తిమార్పిడి కోసం విరివిగా వాడుతారు.
హీట్ సింక్
హీట్ సింక్ అనేది చాలా వేడిగా ఉన్న మరొక భాగాన్ని చల్లబరిచే ఒక వస్తువు. హీట్ సింక్ చల్లబరచవలసిన భాగంతో కలిసి ఉంటుంది. ఇది వేడిని తీసుకొని దూరంగా దాని చుట్టూ ఉన్న గాలి లోకి వెదజల్లుతుంది. హీట్‌సింక్లు దాదాపు అన్ని కంప్యూటర్లలో కనిపిస్తాయి. కంప్యూటర్ లోని చిప్లు చాలా వేడి అవుతుంటాయి. వేడి కారణంగా చిప్లు విచ్ఛినం కాకుండా చల్లబరచవలసిన అవసరం ఉంది. చల్లబరచే ఈ ప్రక్రియ సాధారణంగా హీట్ సింక్ తో జరుగుతుంది. హీట్ సింక్లు చాలా వరకు హై ఫిడిలిటీ ఆడియో యాంప్లిఫైయర్‌లలో కూడా కనిపిస్తుంటాయి.
కె.సదాశివరెడ్డి
కె. సదాశివరెడ్డి (మ. ఫిబ్రవరి 6, 2016) మెదక్ జిల్లా సంగారెడ్డి మాజీ శాసనసభ్యులు. ఆయన 1994 నుంచి 1999 వరకు సంగారెడ్డి(టీడీపీ) ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యారు.
ఆయన 1981 నుంచి 1986 వరకు పటాన్‌చెరు సమితికి అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు. 1986 నుంచి 1990 వరకు సహకార సంఘం అధ్యక్షుడిగా రైతులకు సేవలందించారు. 1970 నుంచి 1981 వరకు పటాన్‌చెరు సర్పంచ్‌గా ఉన్నారు. 1994 నుంచి 1999 వరకు సంగారెడ్డి(టీడీపీ) ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యారు. అప్పట్లో పటాన్‌చెరు నియోజకవర్గమంతా సంగారెడ్డిలో ఉండేది. అప్పటి కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యే, మాజీ స్పీకర్‌గా ఉన్న పి.రామచంద్రారెడ్డిపై సదాశివరెడ్డి అత్యధిక మెజార్టితో గెలుపొంది రికార్డు సాధించారు.
అప్పటి ప్రభుత్వం ఆయన్ను ఏపీఐఐసీ, ఏపీఐడీసీ డెరైక్టర్ పదవుల్లో నియమించింది. అలాగే ఆయన హుడా సభ్యుడిగా హైదరాబాద్ అభివృద్ధి కోసం సేవలందించారు. ఆ తర్వాత నుంచి పటాన్‌చెరులోనే తన సొంతింట్లో కుటుంబ సభ్యులతోపాటు ఉంటున్నారు.
ఫిబ్రవరి 6, 2016 మధ్యాహ్నం సదాశివరెడ్డి గుండెపోటుకు గురయ్యారు. దీంతో హుటాహుటిన మదీనగూడలోని ఓ ఆస్పత్రికి తరలించగా, చికిత్స పొందుతూ మృతి చెందారు.
కె.ఎన్.రాజు
కె.ఎన్.రాజు (కె.నరసింహరాజు) తెలుగు సినిమా ఎడిటర్.
తమిళనాడులోని పాళయంకోట్టైలో జన్మించిన ఆయన పూర్తిపేరు కె.నరసింహరాజు. తెలుగులో జాతర, రామాయణంలో సీత, కలలు కనే కళ్లు తదితర చిత్రాలకు పనిచేశారు. దర్శకుడు బాపూతో సన్నిహిత సంబంధాలుండటంతో ఆయన దర్శకత్వంలోని మిస్టర్‌ పెళ్లాం, రాంబంటు, పెళ్లికొడుకు, రాధాగోపాళం చిత్రాలకు రాజు పనిచేశారు. చెన్నై దూరదర్శన్‌లో 1975 నుంచి 2012వ ఏడాది వరకు చీఫ్‌ ఎడిటర్‌, ఎడిట్‌ సూపర్‌వైజర్‌ హోదాల్లో పనిచేశారు. సెల్వ దర్శకత్వంలో తమిళంలో అమరావతి, ఎళావదు మనిదన్‌, శిష్యా, తలైవాసల్‌ సినిమాలకు కూడా పనిచేశారు.గుండెపోటుతో ఫిబ్రవరి 2 2016 రాత్రి చెన్నై టీనగర్‌లోని నివాసంలో తుదిశ్వాస విడిచారు.
సుధీర్‌ తైలంగ్‌
సుధీర్‌ తైలంగ్‌ (1960 ఫిబ్రవరి 26 – 2016 ఫిబ్రవరి 6) సుప్రసిద్ధ భారతీయ కార్టూనిస్టు.
రాజస్థాన్‌ లోని బీకానేర్‌లో ఫిబ్రవరి 26 1960 న జన్మించారు. ఆయన పాత్రికేయ జీవితం 1982లో ముంబయి నుంచి వెలువడిన 'ఇలస్ట్రేటెడ్‌ వీక్లీ ఆఫ్‌ ఇండియా'లో మొదలైంది. 1970లోనే ఆయన తన తొలి కార్టూన్‌ గీశారు. 1983లో ఆయన 'నవభారత్‌ టైమ్స్‌'లో పని చేయడం ప్రారంభించారు. ఆ తర్వాత ఆంగ్ల దినపత్రిక 'హిందుస్తాన్‌ టైమ్స్‌'లో పనిచేశారు. ఇంకా, 'ఇండియన్‌ ఎక్స్‌ప్రెస్‌', 'టైమ్స్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా' వంటి దినపత్రికల్లో కూడా ఆయన కార్టూన్లు వేశారు. తైలంగ్ పూర్వీకులు తెలంగాణకు చెందినవారని, తెలంగాణగా ఉన్న పేరు తైలంగ్‌గా మారిందని ఆయన ఓ ఇంటర్వ్యూలో తెలిపారు. రాజస్తాన్‌లోని బికనూర్‌లో పుట్టిన సుధీర్ తైలంగ్ ప్రముఖ రాజకీయ నేతలపై కార్టూన్లు వేసి విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకున్నారు.
2004లో ఆయనకు పద్మశ్రీ అవార్డు లభించింది. మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్‌సింగ్‌పై వేసిన కార్టూన్లన్నింటినీ ఒక పుస్తక రూపంలో ప్రచురించారు. ఆ పుస్తకం పేరు 'నో, ప్రైమ్‌ మినిస్టర్‌'.
బ్రెయిన్ ట్యూమర్‌తో బాధపడుతూ ఇప్పటికే రెండుసార్లు సర్జరీ చేసుకున్న ప్రముఖ రాజకీయ కార్టూనిస్ట్ సుధీర్ తైలంగ్ (56) గుర్గావ్‌లోని ఓ ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ ఫిబ్రవరి 6 2016 న మరణించారు.
అస్తిత్వనదం ఆవలి తీరాన
అస్తిత్వనదం ఆవలి తీరాన కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ అవార్డు పొందిన పుస్తకం. దీనిని మునిపల్లె రాజు రాసారు. ఇందులో మొత్తం పదిహేను కథలు, ఒక మినీ నవల ( ‘పూజారి ‘. ఇదే 1964 లో బి.ఎన్.రెడ్డి గారి దర్శకత్వంలో నాగేశ్వరరావు హీరోగా పూజాఫలం సినిమాగా వచ్చింది),కొన్ని స్వగతాలు ఉన్నాయి. 
ఈ పుస్తకానికి 2006లో కేంద్రసాహిత్య అకాడమీ అవార్డు వచ్చింది. ఈ కథలలోని "వీరకుంకుమ" లో రాయలసీమ కరవు సమస్యలను తెలియజేసాడు. "నైమిశారణ్యంలో సత్రయాగం" కథలో విఫల ప్రేమతో అభయానంద గోస్వామి గా మారి నైమిశారణ్యంలో అధ్యాత్మిక పరివేదనలో మునిగిపోయి ఏళ్ళు గడిపి ఆఖరుకి అదే అరణ్యంలో ఒకప్పటి తన ప్రియురాలిని అంత్యదశలో కలుసుకొనే చక్రి, "చేనేత చిత్రం" లో కుగ్రామం నుంచి ఎంతో ఉత్సాహంగా ముంబయిలోని హస్తకళలపోటికి వచ్చి ద్వితీయ బహుమతి గెలుచుకొని,ఆ తర్వాత నగరంలోని జౌళిమిల్లులు,బట్టల ఖార్ఖానాలు చూసి వాటి ముందు తన చేనేత వృత్తి నిలబడగలదా అని పరితాపం చెందే ఓబయ్య, "స్తపతి మహోత్సవం" కథలో యానాది కుష్టుమహిళకు ఆలయంలోని బంగారు పంచామృత పాత్రలో పాయసం తినిపించే సీతారాం, "ఒక బాకీ తీరలేదు" లో బాల్యంలో తనకు అన్నం పెట్టి ఆదుకున్న కమలమ్మ రుణం తీర్చుకోవడం కోసం విదేశాలనుంచి వచ్చే డాక్టర్ మురళి,వారు గతించారని చెప్పి మళ్ళీ అతనికి ఆతిథ్యమిచ్చే ఆ ఇంటి ముసలమ్మ, "మహాబోధి ఛాయలో" లో చిన్నతనంలోనే తండ్రిని కోల్పోయి చెరువు గట్టునున్న ఒక మహావృక్షంతో అనుబంధాన్ని అల్లుకొని, ఆ వృక్ష ఛాయలోనే తన జీవితాన్ని మలచుకొని, అనేక ఆటుపోట్లకు తట్టుకొని పరాయి రాష్ట్రంలో స్థిరపడి, చివరికో పని మీద మళ్ళీ స్వగ్రామం వచ్చి ఆ చెట్టు కనబడక తల్లడిల్లే కథానాయకుడు. ఇలా ప్రతి పాత్రా మానసాకాశంలో కారుమబ్బులా కదిలిపోతూ భావుకత్వపు కుంభవృష్టిలో మనల్ని తడిపి ముద్ద చేస్తుంది.
సలాం హైదరాబాద్ (నవల)
సలాం హైదరాబాద్ ప్రముఖ రచయిత పరవస్తు లోకేశ్వర్ వ్రాసిన నవల. ఈ నవలలో 'పైదాయిషీ హైదరాబాది' పరవస్తు లోకేశ్వర్ హైదరాబాద్ ను మన కళ్ళ ముందుంచాడు. ఇందులో నగర పూర్వ సంస్కృతి, ఈ తరంవాళ్ళకు తెలియని అనేక విషయాలు ప్రస్తుతీకరించబడినవి. 
హైదరాబాద్ అన్నపూర్ణ. ఎక్కడెక్కడి జాతులవాళ్ళో వచ్చి స్థిరపడి తాము బాగుపడి, నగరాన్ని, రాష్ట్రాన్ని బాగుపరిచారు. ఇక్కడి మూలవాసుల్లో కలిసిపోయి, మూలవాసుల ఉద్యమాలలో పాల్గొన్నారు. తరువాత వచ్చినవాళ్లు మరికొందరు ఇక్కడివాళ్ళ సంస్కారాన్ని, భాషనూ, యాసను పరిహసించి తామే గోప్పవాల్లమన్నట్లు ప్రవర్తించారు. ఈ నవలలో ఇవన్ని వైనంవారిగా చెప్పుకోచ్చాడు. అప్పటి ఆచారవ్యవహారాలు, ఆటపాటలు, ఇరానీ హోటళ్ళు, ఎక్ మే దో చాయ్, బిర్యానీ, తందూరి రోటీలే కాక అనేక చారిత్రకాంశాలు, మహాలఖాబాయి చందా, పాట్రిక్ ఖైరున్నిసా ప్రేమ వ్యవహారాలు, 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు కూడా ఉన్నాయి. ఇదొక 'హైదరాబాది' ఆత్మ కథ.
ఈ నవల గురించి రచయిత తన ముందు మాటగా చెప్పుకున్న వివరాల ప్రకారం, ఈ నవలాకాలం 1578 నుండి 1970 జూలై 10 వరకు. ఇందులోని ముఖ్య వస్తువులు హైద్రాబాద్ చరిత్ర, నగరంలో నడిచిన ఉద్యమాలు, స్వామి అనే ఒక పి. యు. సి. విద్యార్థి ఆత్మకథ. ఈ మూడు వస్తువుల్నీ కలిపి జడలాగా ఈ నవలను అల్లినట్టు రచయిత చెప్పుకున్నారు.
ఈ పుస్తకం మొదట ప్రచురించింది జూలై 2005 లో. నాలుగు నెలలు తిరక్క ముందే వెయ్యి కాపీలు అమ్ముడుబోయి, నవంబరు 2005 లో రెండవ ముద్రణకు రావడం ఈ నవలకు కలిగిన ఆదరణను ఋజువు చేస్తుంది. మొదటి ముద్రణకు, రెండవ ముద్రణకు మధ్యకాలంలో వచ్చిన పాఠకుల, విమర్శకుల అభిప్రాయాలు రెండవ ముద్రణలో ప్రచురించారు.
భక్తిరస శతక సంపుటము
శతక సాహిత్యంలో నీతి తర్వాత ప్రముఖమైన స్థానం భక్తిదే. పలువురు భక్తులు తమ ఇష్టదైవాలను గొప్పగా కీర్తిస్తూ శతకాలు రచించారు. ఈ గ్రంథంలో అటువంటి భక్తి శతకాలను సంపుటంగా ప్రచురిచ్నారు.
దీనిని 1926 సంవత్సరంలో వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్ వారు ముద్రించారు.
చొక్కాపు వెంకటరమణ
చొక్కాపు వెంకటరమణ మెజీషియన్ మరియు రచయిత. ఆయన బాల సాహితీకారుడు. ఆయన బాల‌సాహిత్య విభాగంలో కేంద్ర సాహిత్య అకాడ‌మీ అవార్డు అందుకున్నారు.
ఆయన విజయవాడలో శ్రీమతి సావిత్రమ్మ, దానయ్య దంపతులకు ఏప్రిల్ 1 1948 న హైదరాబాదు లో జన్మించారు. తెలుగు సాహిత్యంలో పట్టభద్రులైనారు. జయస్రీ, జనత వంటి పత్రిలలో ఉద్యోగం చేసారు. తరువాత ఈనాడు సంస్థ వారి పత్రికలైన విపుల మరియు చతుర లలో సహ సంపాదకునిగా పనిచేసారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ బాలల అకాడమీ ప్రచురణల విభాగానికి ప్రొడక్షన్ ఎడిటరుగా పనిచేసారు. ఆయన పనిచేసిన 18 యేండ్ల కాలంలో సుమారు 100 పుస్తకాలను ముద్రించారు. వృత్తిరీత్యా ఆంధ్రప్రదేశ్‌ బాలల అకాడమీ (జవహర్‌ బాలభవన్‌)లో 18 ఏళ్లు పనిచేసిప్రభుత్వ ఉద్యోగానికి స్వచ్ఛందంగా పదవీ విరమణ చేశారు. వ్యక్తిగతంగా మేజిక్‌షో, మిమిక్రీ, టాకింగ్‌డాల్‌ (వెంట్రిలాక్విజం), మైమ్‌, ఫైర్‌డాన్స్‌, పపెట్‌షో, షాడోప్లే, జుగ్లింగ్‌, స్టిక్‌వాకింగ్‌, క్లొన్స్‌, కార్టూనిస్టుగా, జర్నలిస్ట్‌గా, ఎడిటర్‌గా, వ్యక్తిత్వ వికాస, బాలసాహిత్య శిక్షణా శిబిరాల డైరక్టర్‌గా, బాలసాహిత్య రచయితగా అనేక కళా ప్రక్రియలలో ప్రవేశం ఉన్న కళాకారుడు ఈయన.
బాలల తొలి వ్యక్తిత్వ వికాస మాసపత్రిక అయిన "ఊయల" కు సంపాదకునిగా పనిచేసారు. ఆయన పిల్లల కోసం కథారచన శిక్షణ శిబిరాలు, బాల సాహిత్య రచయితల సదస్సులు నిర్వహించారు. నర్సరీ విద్యార్థుల కోసం అనేక బాల గేయాలు రాసారు. 
ఆయన సుమారు 60 కి పైగా బాల సాహిత్య గ్రంథాలను వ్రాసారు. అందులో ఎన్నో పుస్తకాలు ఆయనకు కీర్తిని తెచ్చిపెట్టాయి. అవి బాల సాహిత్యంలో మంచి పుస్తకాలుగా నిలిచిపోయాయి.
ఆయన బాల చంద్రిక పిల్లల మాసపత్రికకు సంపాదకుడిగా, బాల చెలిమి, చెకుముకి మాసపత్రికలకు గౌరవ సలహాదారునిగా వ్యవహరించారు. వీరు వివిధ దిన, వార, మాస పత్రికల్లో శీర్షికలూ నిర్వహించారు. సుమారు 500 లకు పైగా వ్యాసాలు, కథలు, గేయాలు, శీర్షికలు రాశారు. ఆంధ్రప్రభ దినపత్రికలో బాలప్రభ, ఆంధ్రభూమి దినపత్రికలో బాలభూమి వంటి ప్రత్యేక కాలమ్స్ నిర్వహించారు. ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రికలో వీరు నిర్వహించిన ఊయలకు మంచిపేరు వచ్చింది. వీరి చెట్టుమీద పిట్ట కథా సంపుటి పర్యావరణం గురించి చిన్నారుల్లో చైతన్యాన్ని నింపుతుంది. దీనికి పలు అవార్డులు కూడా వచ్చాయి.
ఆయన ఇంద్రజాలికునిగా వేలాదిగా ప్రదర్శనలు ఇస్తూ భారతదేశం అంతా తిరిగారు. మేజిక్ చాప్లిన్ గా పేరు తెచ్చుకున్నారు. బాలసాహిత్యం, విద్యా విషయక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తూ అనేక పదవులు, హోదాలలో పనిచేశారు. బాలసాహిత్యానికి సంబంధించి అనేక సభలలో ప్రసంగాలు చేశారు. వీటితోపాటు సామాజిక సేవా కార్యక్రమాలలో పాలుపంచుకుంటున్నారు. వికలాంగులకు ప్రోత్సాహాన్నిచ్చే కార్యక్రమాలు చేపడుతున్నారు. కృత్రిమ కాళ్ల పంపిణీ, అనాథలకు మానసిక సంతోషాన్నిచ్చే సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల నిర్వహణ లాంటివి స్వచ్ఛందంగా చేస్తున్నారు.
50 ఏళ్ల సాహిత్య అకాడమీ చరిత్రలో నిర్వహించిన తొలి బాల సాహిత్య సదస్సు 12 మార్చి 2011న తెనాలిలో జరిగింది. ఆ సదస్సుకు వీరికి సాహిత్య అకాడమీ ప్రత్యేక ఆహ్వానం పంపింది. బాలలకు తనదైన శైలిలో మిమిక్రీ, మ్యాజిక్‌లు చేస్తూ కథను పిల్లలకు ఎంత సరళంగా చెప్పవచ్చో రకరకాల ప్రయోగాలు ఎలా చేయవచ్చో వినిపించి పలువురిని ఆకర్షించారు.
వెంకటరమణ వివిధ రంగాలలో చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా ‘మిస్టర్‌ చొ’, ‘సేవాచక్ర’, ‘బాలసాహితీ భూషణ’, ‘మాస్టర్‌ మోటివేటర్‌’, ‘మేజిక్‌ చాప్లిన్‌’, ‘డా.ఎన్‌.మంగాదేవి బాల సాహిత్య పురస్కారం వంటి అనేక పురస్కారాలు పొందరు. 2008లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారాన్ని అప్పటి ముఖ్యమంత్రి ద్వారా అందుకున్నారు. ఆయన చైతన్య ఆర్ట్ థియేటర్స్ వారి సేవాభూషణ సత్కారం సత్కారం పొందారు. లిమ్కాబుక్ రికార్డులలో స్థానం సంపాదించారు. కేంద్ర బాలల సాహిత్య అకాడమి పురస్కారం పొందారు.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ దళిత ఉద్యమ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ దళిత ఉద్యమ చరిత్ర అనే పుస్తకం యాగాటి చిన్నారావు ఆంగ్లంలో వ్రాసిన "దళిత్‌ స్ట్రగుల్‌ ఫర్‌ ఐడెంటిటీ" యొక్క తెలుగు అనువాదం. ఈ అనువాదానికి గాను ప్రభాకర్ మందారకు 2009 లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది. ఈ అవార్డును 20 ఆగస్టు 2010 న పనాజీ (గోవా) లో జరిగిన కార్యక్రమంలో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అధ్యక్షులు సునీల్ గంగోపాధ్యాయ ప్రదానం చేసారు. 
అర్థ శతాబ్దపు (1900-1950) ఆంధ్ర దళిత ఉద్యమాల చరిత్రను కూలంకషంగా, విమర్శనాత్మకంగా విశ్లేషించిన పుస్తకమిది. ఆంధ్ర చరిత్రలో మరుగున పడి కనిపించని అనేక సామాజిక, సాంస్కృతిక అంశాలను యాగాటి చిన్నారావు నూతన ఆధారాలతో వెలికితీసి ఇందులో పొందుపరిచారు. అంటరానితనం పేరిట హిందూ సమాజం దళితులపై ప్రదర్శించిన హేయమైన వివక్షనూ, క్రౌర్యాన్నీ, వాటి మూలాలనూ, దళితుల సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ, సాంస్కృతిక అభివృద్ధికి దోహదం చేసిన దళిత విద్య, రాజకీయాలలో దళితుల భాగస్వామ్యం; గుర్తింపుకోసం, ఆత్మగౌరవం కోసం దళితులు చేసిన పోరాటాలు, దళితుల ప్రతిఘటనా సాహిత్యం వంటి అనేక అంశాలను ఇందులో లోతుగా పరిశీలించారు. 1932 నాటి గాంధీ "హరిజనోద్ధరణ" కార్యక్రమానికంటే ఎంతో ముందే మద్రాస్‌ ప్రెసిడెన్సీలోని ఆంధ్ర ప్రాంతంలోనూ, హైదరాబాద్‌ రాష్ట్రంలోనూ పెల్లుబికిన స్వతంత్ర దళితోద్యమాలను ఇందులో సవివరంగా పేర్కొన్నారు. జాతీయ దళితోద్యమ చరిత్రలో అటుంచి, స్థానికంగా కూడా సరైన గుర్తింపునకు నోచుకోని ఎందరో తెలుగు దళిత మేధావులు, రచయితలు, నేతల విశిష్ట కృషిని ఇందులో కళ్లకు కట్టినట్టు వివరించారు.
ఈ పుస్తకం "దళిత్స్‌ స్ట్రగుల్‌ ఫర్‌ ఐడెంటిటీ" పేరిట ఆంగ్లంలో వెలువడి ఇప్పటికే దేశవ్యాప్తంగా విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది.
ఈ పుస్తకాన్ని తెలుగులోకి అనువదించిన ప్రభాకర్ మందార "2009 సంవత్సరపు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ ట్రాన్స్‌లేషన్‌ ప్రైజ్‌"కు ఎంపికయ్యారు.
ప్రభాకర్ మందార
ప్రభాకర్ మందార తెలుగు రచయిత మరియు అనువాదకుడు. ఆయన యాగాటి చిన్నారావు ఆంగ్లంలో వ్రాసిన "దళిత్‌ స్ట్రగుల్‌ ఫర్‌ ఐడెంటిటీ" యొక్క తెలుగు అనువాదాన్ని ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ దళిత ఉద్యమ చరిత్ర పేరుతో చేసారు. ఈ అనువాదానికి గాను ఆయనకు 2009 లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది. ఈ అవార్డును 20 ఆగస్టు 2010 న పనాజీ (గోవా) లో జరిగిన కార్యక్రమంలో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అధ్యక్షులు సునీల్ గంగోపాధ్యాయ ప్రదానం చేసారు. 
ఆయన స్వస్థలం వరంగల్. 1980 నుంచీ హైదరాబాద్లో ఉంటున్నారు. కొన్ని కథలు, రేడియో నాటికలు రాశారు. ఆర్ టీ సి ప్రస్థానం మాసపత్రికకు రెండు దశాబ్దాల పాటు సంపాదకత్వం వహించారు. హైదరాబాద్ బుక్ ట్రస్ట్ కూ మరికొన్ని ఇతర సంస్థలకూ అనువాదాలు చేస్తున్నారు. వరకట్న మరణాలపై రాసిన "అపరాజిత" అనే రేడియో నాటకానికి 1988 లో ఆకాశవాణి జాతీయ స్థాయి తృతీయ ఉత్తమ రచన బహుమతి, "ఆంధ్ర ప్రదేశ్ దళిత ఉద్యమ చరిత్ర " అనే అనువాదానికి 2010 లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అనువాదక బహుమతి లభించాయి. 50 కి పైగా కథలు, 20 కి పైగా రేడియో నాటికలు, కొన్ని టి.వి నాటికలు, కవితలు వ్రాసారు. పలు కథలకు కవితలకు వివిధ బహుమతులు అందుకున్నారు.
యాగాటి చిన్నారావు
యాగాటి చిన్నారావు రచయిత మరియు సెంటర్ ఫర్ ద స్టడీ ఆఫ్ డిస్క్రిమినేషన్ అండ్ ఎక్స్‌క్లూజన్ స్కూల్ ఆఫ్ సోషల్ సైన్సెస్ కు అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్ గా యున్నారు. ఆయన వ్రాసిన 'దళిత్స్‌ స్ట్రగుల్‌ ఫర్‌ ఐడెంటిటీ" పేరిట ఆంగ్లంలో వెలువడి ఇప్పటికే దేశవ్యాప్తంగా విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది. ఈ పుస్తకాన్ని తెలుగులోనికి ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ దళిత ఉద్యమ చరిత్ర పేరుతో అనువదించినందుకు గానూ ప్రభాకర్ మందార కు 2009 లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది."
ఆయన స్వస్థలం విజయనగరం జిల్లా తెర్లాం మండలంలోని 'అరసబలగ' అనే మారుమూల పల్లెటూరు. ప్రభుత్వ ఎస్.సి. బాలుర వసతి గృహంలో ఉంటూ తెర్లాం పంచాయితీ ఎలిమెంటరీ స్కూల్, జిల్లా పరిషత్ హెస్కూల్ (1974-82)లో చదివిన తర్వాత ఎ.వి.ఎన్ కళాశాల (1985-88)లో బి.ఎ. పూర్తి చేసుకుని పై చదువుల కోసం ఢిల్లీ, జె.ఎన్.యు.లో చేరి ఎమ్.ఎ., ఎమ్.ఫిల్, పి.హెచ్‌.డి పూర్తి చేసారు. అనంతరం స్కాట్‌లాండ్‌లోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ [[ఎడిన్‌బర్గ్‌]లో విజిటింగ్ ఫెలోగా, [[న్యూఢిల్లీ]]లోని జామియా మిల్లియా ఇస్లామియా యూనివర్సిటీలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్‌గా కొంతకాలం పనిచేశారు. ప్రస్తుతమ్ జె.ఎన్.యు.లో అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్న చిన్నారావు అనేక రచనలు చేసారు.
చిన్నారావు అనేక రచనలు చేశారు. వాటిలో - దళిత్‌ స్టడీస్‌ ఎ బైబ్లియోగ్రాఫికల్‌ హ్యాండ్‌బుక్‌ (2003), రైటింగ్‌ దళిత్‌ హిస్టరీ అండ్‌ అదర్‌ ఎస్సేస్‌ (2007) ముఖ్యమైనవి.
[[వర్గం:తెలుగు రచయితలు]]
[[వర్గం:ఆంగ్ల రచయితలు]]
[[వర్గం:విజయనగరం జిల్లా ప్రముఖులు]]
మన నవలలు-మన కథానికలు
మన నవలలు-మన కథానికలు ప్రముఖ రచయిత, విమర్శకులు రాచపాళెం చంద్రశేఖర్ రెడ్డి వ్రాసిన పుస్తకం. ఈ పుస్తకానికి 2014 సంవవత్సరానికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారము లభించింది.
కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ శుక్రవారం డిల్లీలో 22 భాషల్లో పురస్కారాలను ప్రకటించగా తెలుగులో 'మన నవలలు-మన కథానికలు' పుస్తక రచనకు గాను రాచపాళెం చంద్రశేఖర్‌రెడ్డిని ఉత్తమ విమర్శకుడిగా ఎంపికచేసింది. 
ఆయన ప్రముఖ సాహితీ విమర్శకుడు. ఆయన కృషి ప్రాచీన సాహిత్యం మీదా, ఆధునిక కవిత్వం, కథానిక, తెలుగు సాహిత్య విమర్శల మీద జరిగింది. నవల మీద ఆయన కృషి చాలా పరిమితమని ఈ గ్రంథమే రుజువు చేస్తున్నది. తెలుగు నవలల మీద ఆయన పదమూడు వ్యాసాలు రాసారు.
ఓ పుష్కర కాలంలో వచ్చిన తెలుగు నవలలు, కథానికల మీద విమర్శనా గ్రంథం 'మన నవలలు మన కథానికలు'. సంఘ సంస్కరణ, జాతీయ, అభ్యుదయ, విప్లవ, దళిత, బహుజన, స్త్రీ, ప్రాంతీయ అస్తిత్వవాదాలను, ఉద్యమాలను ప్రతిబింబించిన నవలలు, కథలపై సమకాలీన వాస్తవికతతో చేసిన సద్విమర్శ ఇది. రాగద్వేషాలకు అతీతంగా వస్తు వివేచనతో సాగే విమర్శనా పద్ధతికి నిలువుటద్దం ఈ పుస్తకం.
ఈ పుస్తకంలోని 24 వ్యా సాలు 13 ఏళ్ల సాహిత్య అధ్యయన కృషికి అక్షరరూపం. అవిభక్త ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నాలుగు ప్రాంతాలకు చెందిన ప్రాతినిధ్య నవలలు, కథానికల మీద చేసిన మూల్యాంకనం, పునర్ మూల్యాంకనాలే ఇందులో ఉన్నాయి. ఈ పుస్త కంలో మాస్టర్‌పీస్‌లు రెండు ఉన్నాయి. అవి ఒకటి. ‘సామాజిక ఉద్యమాలు- తెలుగు కథానికా వికాసం’. ఈ వ్యాసంలో సంఘసంస్కరణ ఉద్యమం నుండి ప్రపంచీకరణ నేపథ్యం వరకు తెలుగు కథానిక ఎలా వికసించిందో చెప్పారు. రెండు. ‘అయ్యో పాపం నుండి ఆగ్రహం దాకా తెలుగు దళిత కథానిక’. ఈ వ్యాసంలో 1925-2008 మధ్య 9 దశాబ్దాలలో దళిత జీవితం వస్తువుగా వచ్చిన కథానికల్ని చారిత్రక దృక్పథంతో అధ్యయనం చేశారు. దళిత సాహిత్య విమ ర్శలో ఈ వ్యాసం కలికితురాయి.
డి.రామలింగం
డి.రామలింగం ప్రముఖ రచయిత.
ఇతడు 1924, జూన్ 8వ తేదీన ఖమ్మం జిల్లా, ఎర్రుపాలెం మండలం, బనిగండ్లపాడు గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతడు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆంగ్ల సాహిత్యం ప్రధాన విషయంగా పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఇతనికి ఉర్దూ, హిందీ, బెంగాలీ భాషలలో ప్రవేశం ఉంది. ఇతడు 1946-48 మధ్య హైదరాబాద్ స్వాతంత్ర్య సమరంలో స్టేట్ కాంగ్రెస్ తరఫున ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. స్టేట్ కాంగ్రెస్ తరఫున సారథి పత్రికకు సహ సంపాదకుడిగా పనిచేశాడు. ఆ సమయంలో నిజాం ప్రభుత్వం సారథి పత్రికను నిషేధించింది. ఇతడు 14 నెలలపాటు అజ్ఞాతంలో ఉండి ఆ పత్రికకోసం పనిచేశాడు.తర్వాత కొంతకాలం గోలకొండ పత్రికకు పనిచేశాడు. 1952-56ల మధ్య హైదరాబాదు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సమాచార పౌర సంబంధాల శాఖలో పనిచేశాడు. తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వశాఖలోకి మారి ఢిల్లీలోని భారతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా మండలిలో కొంతకాలం, మద్రాసులో డెప్యుటీ సెన్సార్ ఆఫీసర్‌గా కొంతకాలం పనిచేసి ఆ తర్వాత పదవీ విరమణ చేశాడు. పిమ్మట హైదరాబాదులో స్థిరపడ్డాడు. ఇతడు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ సలహా సంఘ సభ్యుడిగా ఐదేళ్లు పనిచేశాడు. ఇతడు కథలు, స్కెచ్‌లు, రేడియోనాటికలు, సాహిత్య విమర్శక వ్యాసాలు, జీవితచరిత్రలు చాలా వ్రాశాడు.ఇతని జీవితం అత్యంత విషాదంగా ముగిసింది. కడుపు నొప్పి భరించలేక, మానసిక ఒత్తిడులకు తట్టుకోలేక ఇతడు 1993, జనవరి 3వ తేదీన హైదరాబాద్ లోని హుసేన్ సాగర్‌లో దూకి ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. ఇతని భౌతిక కాయాన్ని మార్చురీలో ఉంచిన పది రోజులతర్వాత ఇతడిని గుర్తించి జనవరి 13న ఇతడి అంత్యక్రియలు జరిగాయి.
ఈథర్నెట్
ఈథర్నెట్ అనేది లోకల్ ఏరియా నెట్వర్క్ లేదా LAN లో కలిసి కంప్యూటర్లు అనుసంధానించే ఒక మార్గం. ఇది 1990 నుండి LAN లలో కలిసి కంప్యూటర్లు లింకింగ్ చేయుటకు అత్యంత విస్తృతంగా ఉపయోగించిన పద్ధతి. దీని డిజైన్ యొక్క ప్రాథమిక ఆలోచన బహుళ కంప్యూటర్లను యాక్సెస్ చేయటం మరియు ఏ సమయంలోనైనా సమాచారాన్ని పంపించగలగటం.
కాలుతున్న పూలతోట
కాలుతున్న పూలతోట 2010లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు పొందిన నవల. దీనిని సయ్యద్ సలీం రచించారు. "ఎయిడ్స్" ఇతివృత్తంతో తెలుగులోకి వచ్చిన తొలి నవల ఇది.
నేడు ప్రపంచాన్ని వణికిస్తున్న అతి పెద్ద సమస్యల్లో ఒకటి హెచ్.ఐ.వి/ఎయిడ్స్ ఈ వ్యాధి గురించిన సరైన అవగాహన లేకపోవటం వల్ల జరిగిన, జరుగుతున్న అనర్ధాలెన్నో. హెచ్ ఐ వి ఉందని తెలీగానే అది మరణ కాసణమనుకుని ఆత్మహత్యలు చేసుకుంటున్నవాళ్ళూ, ఏ తప్పూ చేయకుండానే రక్త మార్పిడి సమయంలో హెచ్.ఐ.వి బారిన పడి నమాజ బహిష్కరణకు గురౌతున్న అభాగ్యులు, కూతురికి ఆ రాగం సోకిందని తెలికాక గర్భిణీ అన్న కనికరం కూడా లేకుండా వూరి బయట స్మకానంలో వదిలేసి వచ్చిన తల్లిదండ్రులు, ఓ విద్యార్థికి హెచ్.ఐ.వి ఉందన్న కారణంతో అతన్ని స్కూల్ నుంచి వెళ్ళగొట్టేదాకా ఉద్యమించిన మిగతా విద్యార్థుల తల్లిదండ్రులు వంటి అంశాలు ఆయనను ఈ కథాంశంతో నవల రాయడానికి ప్రేరేపించిన అంకాలు.
ఒక ఊరిలో ఒక స్వామీజీ ఊరి పొలిమేరలో మసూచి అమ్మవారిని కలవడం, ఆమెను ఈ ఊరివారికి ఏమీ చేయవద్దని హెచ్చరించడం, ఆమె నలుగురిని మాత్రమే తీసుకొని పోతానని మాట యివ్వడం, స్వామీజీ దేశాటనకు పోయి తిరిగి వచ్చిన తరువాత్ ఆ ఊరిలో తొమ్మిది మంది మరణించడం, ఆమెను కలసి ఎందుకిలా జరిగింది అని నిలదీయడం, ఆమె వ్యాధి కంటే భయం వల్ల మిగిలినవారు చనిపోయారని చెప్పడాన్ని ఒక కథలో తెలియజేసారు. ఈ నవలలో వ్యాధి సోకి మరణించేవారి కన్నా భయం వల్ల మరణించేవారే హెచ్చు అని తెలియజేసారు. భయం అనేది ఎన్ని రకాలుగా మనిషిని పీడిస్తుందో ఈ నవలలో చెప్పడానికి ప్రయత్నించారు.
ఈ నవల మొదట "నవ్య" వారపత్రికలో ధారావాహికంగా ప్రచురించబడి 2006లో పుస్తక రూపంలో వెలువడింది. శ్రీమతి శాంతకుమారి గారు ఈ నవలను "నయీ ఇమారత్ కె ఖండహర్"గా హిందీలో అనువదించారు. 
ఈ నవలో హెచ్. ఐ. వి/ఎయిడ్స్ రాగుల గౌరవప్రదంగా జీవించే హక్కు గురించి, వాళ్ళ విషయంలో సమాజం యొక్క నైతిక బాధ్యత గురించి, హెచ్ ఐ వి సోకిన పిల్ల ల చదువుకునే హక్కు గురించి చర్చించటం వల్ల ఈ అనువాదానికి 2009 వ సంవత్సరానికి నేషనల్ హ్యూమన్ రైట్స్ కమిషన్, న్యూఢిల్లీ వారి అవార్డు దక్కింది.ఈ నవలకు 2010 నంవత్సరానికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు లభించింది.
దీన్ని కన్నడ భాషలోకి జి. వీరభద్ర గౌడ గారు, మలయాళంలోకి శ్రీ ఎల్ ఆర్. స్వామి గారు, ఇంగ్లీష్ లోకి డా. జయలక్ష్మి గారు అనువదించారు.
దక్షిణ మధ్య రైల్వే ప్యాసింజర్ రైళ్ళు జాబితా
ఈ వ్యాసంలో భారతదేశం లోని భారతీయ రైల్వేలు లోని భారతీయ రైల్వే మండలములులోని పదహారు రైల్వే జోన్స్ లేదా రైల్వే మండలాలు అందలి ఒక జోన్ అయిన దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ లోని దక్షిణ మధ్య రైల్వే ప్యాసింజర్ రైళ్ళు జాబితా ఈ క్రింద పొందుపరచడ మైనది.
జమ్మి కోనేటిరావు
జమ్మి కోనేటిరావు తెలుగులో విజ్ఞానశాస్త్ర విషయాలపై రచనలు చేసే అతికొద్ది మంది రచయితలలో ఒకడు.
ఇతడు 1929, మార్చి 1వ తేదీన జన్మించాడు. ఇతడు విశాఖపట్టణంకు చెందినవాడు. వృత్తిరీత్యా జంతుశాస్త్ర అధ్యాపకుడు. తెలుగు సైన్సు రచయితల సంఘం[Science Writers Association in Telugu (SWATI) ]ను స్థాపించాడు. తరువాత ఈ సంస్థ న్యూఢిల్లీలోని ఇండియన్ సైన్స్ రైటర్స్ అసోసియేషన్ (ISWA) కు అనుబంధంగా మారింది. అతని భార్య పేరుమీద జమ్మి శకుంతల అవార్డును నెలకొల్పి ప్రతియేటా ఒక సైన్సు రచయితకు జాతీయ సైన్స్ దినం రోజు ఆ అవార్డును ప్రదానం చేశాడు. ఈ అవార్డును పొందిన వారిలో కె.ఆర్.కె.మోహన్, మహీధర నళినీమోహన్, ఆర్.ఎల్.ఎన్.శాస్త్రి, బి.జి.వి.నరసింహారావు, సి.వి.సర్వేశ్వరశర్మ మొదలైనవారు ఉన్నారు. ఇతడు 80కి పైగా తెలుగులో శాస్త్ర సంబంధమైన గ్రంథాలు రచించాడు. 1954నుండి ఇతని రచనావ్యాసంగం మొదలై ఇప్పటి వరకు దాదాపు అన్ని ప్రముఖ ఇంగ్లీషు, తెలుగు దిన, వార, మాస, త్రైమాస పత్రికలలో వెయ్యికి పైగా వైజ్ఞానిక వ్యాసాలు వ్రాశాడు. వందకు పైగా రేడియో ప్రసంగాలు చేశాడు.
ఇతడు వివిధ పత్రికలలో అనేక శీర్షికలు నిర్వహించాడు. వాటిలో కొన్ని ఈ విధంగా ఉన్నాయి.
ఉగ్గుపాలు
ఉగ్గుపాలు ఎం. భూపాల్ రెడ్డి వ్రాసిన బాలసాహిత్యానికి చెందిన కథల పుస్తకం. దీనికి 2011 లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది.
ఆయన రాసిన పాటలు చాలావరకు ఏదో ఒక సంఘటనను చూసి అప్పటికప్పుడు రాసినవే. పాటలు ఎలా రాయగలరో కథలూ అట్లాగే రాయగలరాయన. ఈ పుస్తకంలో 86 కథలున్నాయి. అవన్నీ దాదాపు ఏదో ఒక సంఘటనను చూసి అప్పటికప్పుడు ఏది కనపడితే దానిపై చిన్న కథగా రాసినవే. ఇలా కాగితాలపై, సిగరెట్‌ పెట్టెల అట్టలపై వ్రాసిన కథలన్నింటినీ కలిపి ఆయన ఒక తగరం సంచిలో పడేశారు. అయితే ఆయన దగ్గర ఏవో చిన్నపిల్లల కథలున్నాయని తెలిసిన జయధీర్‌ తిరుమలరావు ఒకసారి జూలూరి గౌరీశంకర్‌తో అన్నాడంట. గౌరీశంకర్‌ వాటిని పుస్తకంగా తీసుకురావడానికి ఆయన దగ్గరికి వెళ్ళాడు. అందులో ఏం పనికొస్తాయో ఏం పనికిరావో ఆయనకు తెలియదని గౌరీశంకర్ కు నచ్చినవి వేసుకోమని ఆయన దగ్గర ఉన్న కాగితాల సంచి ఇచ్చేశారు. వాటిని ఇంటికి తీసుకువెళ్ళి మొత్తం బాగున్నాయి అని మొత్తం 86 కథలతో 'ఉగ్గుపాలు' పుస్తకం వచ్చింది. ఏడేళ్ళకు (2011) ఈ పుస్తకానికే 'కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు వచ్చింది. ఉత్తమ బాలసాహిత్యం కేటగిరిలో అవార్డు ఇచ్చారు.
ఈ పుస్తకంలోని కథలపేర్లు ఈ విధంగా ఉన్నాయి:"ఈ కథలు చదువుతున్నప్పుడు పిల్లల ప్రపంచాన్ని మళ్లీ కొత్తగా దర్శిస్తున్న అనుభూతి కలుగుతుంది. మనం చాలాసార్లు చూస్తూ కూడా పట్టించుకోని అనేక సూక్ష్మ విషయాల్లోని గాఢత ఈ కథలు చదివినప్పుడు అనుభవంలోకి వస్తుంది. ఇది రచయిత కథన నైపుణ్యం వల్ల సాధ్యమైంది. చిన్న చిన్న అంశాల్ని చిన్ని చిన్ని పదాలతో చెప్పే ప్రయత్నం సఫలీకృతమైంది. ఈ కథలు చెప్పడంలో రచయిత ఒక సృజనకారుడిగానే కాకుండా ఒక సైకాలజిస్టుగా కూడా దర్శనమిస్తాడు. పెద్దల మనస్తత్వంలో రావాల్సిన మార్పుల్ని చెప్పకనే చెబుతాడు. ఈ కథలు ఏ ప్రాంతంలోని పిల్లలయినా, పెద్దలయినా చదివి అనుభవించి పలవరించడం సాధ్యమే." - గుడిపాటి వెంకటేశ్వర్లు
ప్రముఖ కవి, రచయిత మరియు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమి అవార్డు గ్రహీత అయిన ఎం.ఎం.కల్బుర్గి హత్య నేపథ్యంలో తనకు వచ్చిన సాహిత్య అకాడమీ అవార్డును మొదటి తెలుగు వ్యక్తిగా భూపాల్ సాహిత్య అకాడమీకి తిరిగి యిచ్చారు.
సాహిత్యాకాశంలో సగం
సాహిత్యాకాశంలో సగం తెలుగు సాహిత్యంపై వ్యాసాల సంకలనం. దీనిని కాత్యాయని విద్మహే వ్రాసారు. తెలుగు సాహిత్యంలో విశేష కృషిచేసిన ఆమెకు 2013 ప్రతిష్ఠాత్మక కేంద్ర సాహిత్య అకాడమి పురస్కారం లభించింది. ఈ రచన తెలుగులో స్త్రీల కవిత్వం- కథ-అస్తిత్వ చైతన్యంపై వ్రాసిన వ్యాస సంకలనం.
ఆమె వరంగల్‌లోని కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయంలోని తెలుగు డిపార్ట్‌మెం ట్‌లో సీనియర్ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్నారు. దేశంలోని 22 భాషల నుంచి రచయితలను ఈ పురస్కారానికి సాహిత్య అకాడమి డిసెంబరు 18న ఎంపిక చేసింది. ఈ సంవత్సరం ఈ పురస్కారానికి ఎంపికైనవారిలో 55 ఉర్దూ కవితల సంకలనం 'లావా' రాసిన బాలీవుడ్‌కు రచయిత జావేద్ అక్తర్, 'మిల్‌జుల్ మన్' రాసిన హిందీ నవలా రచయిత్రి మృదులా గార్గ్ ఉన్నారు. 2014 మార్చి 11న ఢిల్లీలో జరిగే ప్రత్యేక కార్యక్రమంలో పురస్కార గ్రహీతలను లక్ష రూపాయల నగదు, జ్ఞాపిక, ప్రశంసాపత్రంతో సత్కరిస్తారు.
పుస్తకంలోని ఆరు వ్యాసాలు స్త్రీల సాహిత్యానికి సంబంధించిన సిద్ధాంత నేపథ్యాన్ని, స్త్రీల సాహిత్యాన్ని గుంపుగా అధ్యయనం చేయటాన్ని తెలియజేస్తాయి. తక్కినవి పది వ్యాసాలు స్త్రీల కవిత్వాన్ని, పన్నెండు వ్యాసాలు స్త్రీల కథల్ని విశ్లేషించాయి. కాత్యాయని ప్రధానంగా కల్పనా సాహిత్య విమర్శకులయినా స్త్రీల కవిత్వాన్ని కూడా విశ్లేషించారు. స్త్రీలను ‘ఆకాశంలో సగం’ అని వర్ణించింది చైనా కమ్యూనిస్టు పార్టీ నాయకుడు మావో. ఆ వర్ణన ఆధారంగా ఓల్గా ‘ఆకాశంలో సగం’ అనే నవల రాయగా, కాత్యాయని ‘సాహిత్యాకాశంలో సగం’ అనే విమర్శ గ్రంథం రాశారు. ఈ విమర్శగ్రంథంలోని వ్యాసాలు 1984-2010 మధ్య రెండున్నర దశాబ్దాలలో సదస్సుల కోసం రాసినవి కొన్ని, పత్రికల కోసం రాసినవి ఇంకొన్ని, పుస్తకాలకు రాసిన ముందుమాటలు మరికొన్ని. ఈ వ్యాసాలు స్త్రీవాదం తెలుగులో ప్రారంభమౌతున్న దశలో మొదలై అది స్థిరమైన సిద్ధాంతంగా రూపొంది సామాజిక ఆమోదం పొందే దాకా రాశారు కాత్యాయని. సామాజిక పరిణామ క్రమానికి ప్రాతినిధ్యం వహించే ఈ వ్యాస సంపుటి స్త్రీల సాహిత్య అధ్యయనానికి ఒక దిక్సూచి, ఒక కరదీపిక.
కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ గెలుచుకున్న కాత్యాయని ‘సాహిత్యాకాశంలో సగం’లో 28 వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఇది 2010లో వెలువడింది. ‘రాజకీయ ఆర్థిక పరిణామాల నేపథ్యంలో స్త్రీల సాహిత్య అధ్యయనం’, ‘ప్రాచీన సాహిత్యం- మరోచూపు’ తదితర వ్యాసాలు ఉన్నాయి. కట్టుబాట్లను ప్రశ్నిస్తూ రంగనాయకమ్మ, విమల తదితరులు చేసిన రచనలను కాత్యాయని విశ్లేషించారు. పుస్తకాలను అర్థం చేసుకోవడానికి, పఠనానుభూతిని ఇతరులతో పంచుకోవడానికి తాను రచనలు చేశానని ఆమె విలేకర్లతో అన్నారు. వరంగల్ జిల్లా నుంచి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అందుకున్న వారిలో కాత్యాయని రెండోవారు. జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ రచయిత ‘అంపశయ్య’ నవీన్‌కు 2004లో ఈ అవార్డు వచ్చింది.
డౌన్‌లోడ్
డౌన్‌లోడ్ అనగా మరొక కంప్యూటర్ లేదా సర్వర్ నుండి సమాచారాన్ని పొందడం. డౌన్‌లోడింగ్ యొక్క సరసన అప్‌లోడింగ్ ఉంటుంది, ఇది మరొక కంప్యూటర్ కు డేటా పంపుతుంది. సాధారణంగా ఒక వెబ్ పేజీ కోసం "డౌన్లోడ్" అని మనం చెప్పలేము (ఉదాహరణకు మీరు మీ కంప్యూటర్ లో ఈ పేజీ తెరవడాన్ని). సాధారణంగా డౌన్‌లోడింగ్ అనే దానిని మనం ఏదో పెద్ద కంప్యూటర్ ఫైల్, లేదా డేటా లేదా ఒక కంప్యూటర్ ప్రోగ్రాము దిగుమతి చేసుకున్నప్పుడే అంటుంటాము. డౌన్లోడబుల్ పద అర్థం ఎవరయినా తన సొంతం కోసం ఉపయోగించుకోవడానికి నిల్వచేయుటకు పొందే సమాచారము లేదా డేటా. యూజర్ డౌన్లోడ్ చేసుకున్న సమాచారాన్ని లేదా డేటా ను ఆ డౌన్‌లోన్ యొక్క ఒప్పందపు నోటీసు ఆధారంగా ఉపయోగించుకోవచ్చు. చట్టబద్ధమైనవి లేదా కానటువంటి ఫైళ్ళను లేదా సమాచారాన్ని డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవడం 21 వ శతాబ్దంలో చాలా సులభమయింది.
అన్‌లైన్‌లో ఫైళ్ళ డౌన్‌లోడింగ్ సమయం ఇంటర్నెట్ మరియు ఆ వెబ్‌ సైట్ యొక్క వేగం పై మరియు కంప్యూటర్ సామర్థ్యంపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది. కొన్ని డౌన్‌లోడులను ఒకే దపాగా ఇంటర్నెట్ లో ఎటువంటి అంతరాయం కలగకుండా డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవలసి ఉంటుంది, మధ్యలో ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ కట్ అయినట్లయితే మళ్ళీ మొదట నుంచి ఆ ఫైళ్లను డౌన్లోడ్ చేసుకోవలసి ఉంటుంది.
పడాల రామారావు
పడాల రామారావు స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు, అల్లూరి సీతారామరాజు చరిత్ర పరిశోధకుడు, రచయిత. ఇతడు కమ్యూనిస్టు పార్టీ నేతగా ఎదిగాడు. చౌచౌ అనే మాసపత్రికను నడిపాడు.
కదిలే మెట్లు
కదిలే మెట్లు (escalator) అనునది కట్టడాలలో అంతస్థుల మధ్య జనుల పయనం వీలుచేసే ఒక కన్వేయర్ (వాహక) రవాణా పరికరం. దీనిలో వేరువేరు మెట్లు పట్టాలమీదుగా పైకి, క్రిందకి వెళ్ళు విధంగా గొలుసుతో కట్టబడి ఉంటాయి. పట్టాలు మెట్టు సమతలానికి సహకరిస్తాయి. సాధారణంగా ఒక మోటారుతో గొలుసు నడపబడుతుంది. లిఫ్టు అవకాశం లేని చోట పాదచార రవాణా కదిలేందుకు కదిలే మెట్లను వాడుతారు. ప్రధానంగా దీనిని వాడే ప్రాంతాలు ప్రభుత్వ భవానాలు, విమానాశ్రయాలు, షాపింగ్ మాల్లు, హోటల్లు, రైలు నిలయాలు మొదలైనవి.
వీటికి ప్రజలను ఎక్కువ సంఖ్యలో తరలించగలిగే సామర్థ్యం ఉంది. సాధారణ మెట్లు ఆక్రమించే స్థలాన్నే ఇవీ తీసుకుంటాయి. వేచి ఉండవలసిన ఘడియలు కూడా రావు (బారీ రద్దీ కల్గినప్పుడు తప్పించి). వెలుపలి వాడుకకు వాతావరణ నిరోదితం చేయవచ్చు. మిగిలిన రవాణా పరికారాలకు విరుద్ధంగా, పనిచేయనప్పటికీ కదిలే మెట్లు మామూల మెట్లులాగ ఉపయోగపడతాయి.
కదిలే మెట్లు సెకనకు సుమారు 0.3 నుండి 0.6 మీటర్ల స్థిరవేగంతో ఏసి విద్యుత్ శక్తితో నడుస్తాయి. నేలకు 30 డిగ్రీల కోణంలో వాలి, సుమారు 18 మీటర్ల ఎత్తు తీసుకెళ్తుంది. కదిలే మెట్లలో మూడురకాల ఆకృతీకరణలు చూడవచ్చు:
వాడుకరుల భద్రత కొఱకు కదులుతున్న అడుగుల సమకాలికంగా చేతుల పెట్టుకోవటానికి కదిలే చేపట్టాలు (handrail) కూడా ఉండవలిసిన అవసరం ఉంది. కదిలే మెట్లు శాశ్వతంగా ఒకే దిక్కున వెళ్ళేవిధంగా, లేదా సిబ్బంది నియంత్రించే విధంగా రూపొందించవచ్చు.
కదిలే మెట్ల రూపకల్పనకు స్థానిక రద్దీ, శారిరిక సదుపాయం, సౌందర్య ప్రాధాన్యతలు వంటి అంశాలు ప్రభావితం చేస్తాయి. ముందుగా, విస్తరించవలసిన నిలువు, అడ్డ దూరం వంటి భౌతిక కారకాలు పరిగణనతో కదిలే మెట్ల పొడువు, వెడల్పు నిర్ణయించబడతాయి. భవన నిర్మాణం భారీ భాగాలకు మద్దతు కల్పించి ఉండాలి. ప్రజానీకం సులువుగా కనుగొనే ప్రదేశంలో ఉండాలి. ఎగువ దిగువ దారులు తగిన దూరంలో ఉండి, తేలిక జనప్రవాహం వీలుచేయాలి. ట్రాఫిక్ నమూనాలను కూడా ఊహించాల్సియుంది. కొన్ని భవనాలు, ఒక అంతస్తు నుండి మరొకదానికి ప్రజలను తరలించడమే లక్ష్యం కావచ్చు, కానీ ఇతర భవనాలకు మరిన్ని నిర్దిష్ట అవసరాలు ఉండవచ్చు. వికలాంగుల, వీలుకుర్చీ అవసరాలను విస్మరించరాదు.
వత్సవాయ రాయజగపతి వర్మ
రాయజగపతి వర్మ గారు వత్సవాయ వంశస్తుల దత్తపుత్రుల కోవకి చెందినవారు.
ఈయన సామర్లకోటలో నివసించే వారు వీరికి చిన్నతనం నుండి సాహిత్యాభిలాష ఎక్కువ ఈయన తాత గారు రాజా రాయజగపతి రాజు గారి ద్వారా పెద్దాపుర సంస్థాన వైభవం గురించి తెలుసుకున్న క్షణం నుంచి పెద్దాపుర సంస్థాన చరిత్రమును ఎలా అయినా ప్రచురించాలని సంకల్పించుకొని అనేక వ్యయ ప్రయాసలకోర్చి చామర్లకోట, కిమ్మూరు కైఫీయతులను సంపాదించి మద్రాసు లిఖిత పుస్తక భాండాగారంలో కొంత సమాచారం అప్పటి గుంటూరు డిప్యుటీ కలక్టర్ మరియు ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్ కార్య నిర్వాహక అద్యక్షులు అయినటువంటి బ్రహ్మర్షి జయంతి రామయ్య పంతులు, మహానుబావుల వద్ద మరికొంత సమాచారం సేకరించి చివరకు కృతకృత్యులయ్యారు.
రాజా రాయ జగపతి గారు (1797 - 1804) రెండవ భార్య అయిన మహారాణీ బుచ్చి సీతాయమ్మ (1828 - 1833) గారికి సంతానం లేకపోవడంతో కోటగండ్రేడు గ్రామనివాశి-తన మేనత్త మనుమడు అయిన శ్రీ వత్సవాయి నరసరాజు గారి పుత్రుడు శ్రీ వెంకట జగపతి రాజు గారిని తమ సంరక్షణలో పెంచుకున్నారు ఆ వంశక్రమానికి చెందిన వారే రాయజగపతి వర్మ గారు.
ఆంధ్రగీర్వాణభాషాకోవిదులును
బహుశాస్త్రవిశారదులును
ఉభయభాషాకవులును
వైఘానసధర్మచంద్రికాది గ్రంథకర్తలును
శ్రీరామభక్తులును,
అస్మదాథ్యాత్మిక గురువరేణ్యులు అయిన శ్రీ రాజా రాయజగపతి రాజు గారు వీరి తాత గారు (గమనిక : రాజ్యపాలన చేయలేదు)
వత్సవాయ రాయజగపతి వర్మ గారి తండ్రి శ్రీ రాజా నారాయణ జగపతి రాజు గారు
రాయ జగపతి వర్మ గారు ప్రసిద్ధ గ్రంథ పరిశోధకులు అనేక చారిత్రిక ఆధారాలను పరిశీలించి "పెద్దాపుర సంస్థాన చరిత్రము"ను ప్రచురించారు దీనిని మనోరమా ముద్రాక్షరశాల, రాజమహేంద్రవరంలో 1915లో రెండవసారి ముద్రించారు. దీనిలో పెద్దాపుర సంస్థానం యొక్క చరిత్ర విశదీకరించారు.
పద్మనాభ యుద్ధం, ఏనుగు లక్ష్మణ కవి రచించిన రామవిలాసం వంటి చారిత్రిక కావ్యాలను పరిశీలించి సంపాదించి ముద్రించారు, చామర్ల కోట కైఫీయతును సంపాదించి ప్రకటించారు. చిన్ని చిన్ని కదల సంపుటంగా రచించిన ఆంధ్రదేశ కథలు ఆంధ్రరాష్ట్రము నుంచి అన్న ఉపశీర్షిక బహుళ ప్రజాదరణ పొందింది.
కాట కోటేశ్వరం
కాటకోటేశ్వరం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, నిడదవోలు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
సుశీల్ కొయిరాలా
సుశీల్ కొయిరాలా (1939 ఆగస్టు 12 – 2016 ఫిబ్రవరి 9) నేపాల్ దేశానికి 2014 ఫిబ్రవరి 11 నుండి 2015 అక్టోబరు 10 వరకు ప్రధానమంత్రిగా పనిచేసారు. ఆయన 2010 నుండి నేపాలీ కాంగ్రెస్ పార్టీకి అధ్యక్షులుగా ఉన్నారు. కొయిరాలా నేపాల్ ప్రధానమంత్రిగా నేపాల్ పార్లమెంటు ద్వారా 2014 ఫిబ్రవరి 9 న ఎన్నుకోబడ్డారు. ఆయన 1952లో నేపాలీ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి అనేక సేవలు చేసిన అనంతరం 2010లో అధ్యక్షులైనారు.
సుశీల్ కొయిరాలా భారతదేశంలోని బెనారస్ లో 1939 ఆగస్టు 12 న బోథ్ ప్రసాద్ కొయిరాలా మరియు కుమినిది కొయిరాలా దంపతులకు జన్మించారు. ఆయన అవివాహితుడు మరియు సాధారణ జీవితాన్ని గడిపారు. ఆయన రాజకీయంగా ప్రసిద్ధులైన కొయిరాలా కుటుంబానికి చెందిన మాత్రికా ప్రసాద్ కొయిరాలా, గిరిజాప్రసాద్ కొయిరాలా మరియు భీష్మేశ్వర్ ప్రసాద్ కొయిరాలా లకు బంధువు. ఆయనకు ముగ్గురు సోదరీమణులు: ద్యుతిదేవ శర్మ (నేపాల్ లోని ప్రథమ రాజకీయపార్టీ అయిన ప్రచండ గోర్ఖా సభ్యుడు రంగనాథ్ శర్మను వివాహమాడారు.), అభయాదేవి శర్మ, మరియు శషి శర్మ. ఆయనకు ఐదుగురు సోదరులు: ప్రమోద్ కుమార్ కొయిరాలా, బినోద్ కొయిరాలా, అరుణ కొయిరాలా, అశోక్ కొయిరాలా మరియు బిజయ్ కొయిరాలా.
కొయిరాలాకు 2014లో ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ వ్యాధి వచ్చింది.. ఆయన ఫిబ్రవరి 9 2016 న ఖాట్మాడూ లోని ప్నూమోనియాలో మరణీంచారు. ఆయన ముందురోజు వరకు ఆరోగ్యంగా ఉండి నిద్రలో మరణించారు.
నేపాల్ అతి పెద్ద పార్టీ నేపాల్ కాంగ్రెస్ కు నాయకుడైన కొయిరాలా అవివాహితుడు. ఆయన 1954లో రాజకీయాల్లో ప్రవేశించారు. 1960లో రాజరికం రావడంతో ఆయన 16 సంవత్సరాలపాటు భారతదేశంలో రాజకీయ ఆశ్రయం పొందారు. 1973లో విమానం హైజాక్ సంఘటనలో ప్రమేయం ఉండటంతో మూడేళ్లు భారతదేశంలో జైలు శిక్ష అనుభవించారు. నేపాల్ లో రాజరికానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడారు. ప్రజాస్వామ్య పాలన కోసం ఉద్యమించారు. నేపాల్ ప్రజాస్వామ్య దేశంగా అవతరించడంలో కొయిరాలా కీలకపాత్ర పోషించారు. ఆరేళ్ల పాటు జైలు శిక్ష అనుభవించారు. భారత్ లో కొంతకాలం అజ్ఞాత జీవితం గడిపారు. నేపాల్ ఇటీవల కొత్త రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించడంలో ఆయన ప్రధాన భూమిక పోషించారు.
గత కొంతకాలంగా ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్‌తో బాధపడుతున్న ఆయన అమెరికాలో చికిత్స చేయించుకుని ఇటీవలే నేపాల్‌లోని ఆయన స్వగ్రామమైన మహారాజ్‌గంజ్‌కి చేరుకున్నారు. ఫిబ్రవరి 9 2016 న మళ్లీ అస్వస్థతకు గురై ఆయన తుదిశ్వాస విడిచారు.
సౌర వ్యాసార్థం
సౌర వ్యాసార్థం అనేది సూర్యుని యొక్క వ్యాసార్థానికి సమానంగా ఖగోళశాస్త్రంలో నక్షత్రాల యొక్క పరిమాణం వ్యక్తపరచేందుకు ఉపయోగించేటటు వంటి దూరం యొక్క యూనిట్. సౌర వ్యాసార్థం సాధారణంగా సౌర ఫోటోస్పియర్ లో పొరకు వ్యాసార్థముగా నిర్వచిస్తారు ఇక్కడ ఆప్టికల్ లోతు 2/3 సమానం.:
హేమ
హేమ తెలుగు సినిమా నటి. హాస్య మరియు ప్రధాన పాత్రలు చేస్తుంటుంది.
ఈమె అసలు పేరు కృష్ణవేణి. తూర్పుగోదావరి జిల్లా, రాజోలు గ్రామంలో కోళ్ళ కృష్ణ, లక్ష్మి దంపతులకు జన్మించింది. అక్కడే హైస్కూలు వరకు చదివి డిగ్రీ ప్రైవేటుగా చదివింది. మద్రాసులో నృత్యం నేర్చుకుంది. హీర మనరోజా అనే తమిళ చిత్రంతో సినీరంగ ప్రవేశం చేసింది. 1989లో భలేదొంగ సినిమాతో తెలుగు సినిమాలలో అడుగుపెట్టింది. ఈమె తెలుగులో హాస్యనటిగా, క్యారెక్టర్ నటిగా పేరు తెచ్చుకుంది. సుమారు 200కు పైగా సినిమాలలో నటించింది. ఈమె భర్త పేరు సయ్యద్ జాన్ అహ్మద్. ఈమెకు ఒక కూతురు ఉంది. ఆమె పేరు ఈషా.
2014లో సమైక్యాంద్ర పార్టీ తరపున మండపేట శాసనసభకు పోటీ చేసి డిపాజిట్ కోల్పోయింది.
మద్దిల గంగాధరరావు
మద్దిల గంగాధరరావు భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. కటక్ లో సుభాష్ చంద్రబోస్ స్థాపించిన ఆజాద్ హింద్‌ఫౌజ్ లో సైనికుడిగా పనిచేశారు.
ఆయన విశాఖపట్నం జిల్లా కోటవురట్ల శివారు మద్దిల గంగాధరరావులో 1915లో జన్మించారు. ఆయన దేశ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో చురుగ్గా పాల్గొన్నారు. 1937 లో కటక్‌లో నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ స్థాపించిన 'ఆజాద్ హింద్‌ఫౌజ్'లో సైనికుడిగా పనిచేశారు. అనంతరం అహ్మదాబాద్‌లో మిలటరీలో చేరి రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు. స్వాతంత్య్రానంతరం చైనా, పాకిస్థాన్‌లతో జరిగిన యుద్ధాల్లోనూ తన సేవలందించారు. 1967, 1971లలో రాష్ట్రపతి అవార్డులతో సహా మొత్తం 11 పురస్కారాలు అందుకున్నారు. 1974లో ఉద్యోగ విరమణ చేశారు.
పడవల నారాయణరావు
పడవల నారాయణరావు ప్రముఖ చిత్రకారుడు.
వీరు 1949లో జన్మించారు. సెకండరీ విద్యను పూర్తిచేసిన వీరు మేనమామగారైన బిట్రా శ్రీనివాసరావు గారి వద్ద డ్రాయింగ్, పెయింటిగ్ లో శిక్షణ పొందారు. పిదప గొట్టుముక్కల కోటేశ్వరరావు గారి వద్ద అనేక మెళుకువలు నేర్చుకొన్నారు.
నారాయణరావుగారు స్వంత ఇంటివద్దనే "చిత్రకళా శిక్షణాలయం" స్థాపించి 25 సంవత్సరాలుగా ఉచితముగా దాదాపు 400 మంది బాలబాలికలకు, ఔత్సాహికులకు చిత్రలేఖనంలో శిక్షణ ఇచ్చారు. వీరివద్ద శిక్షణ పొందిన అనేకమంది వివిధ రంగాలలో పనిచేయుచూ కీర్తిప్రతిష్ఠలు పొందుచున్నారు.
వీరు చిత్రించిన అనేక భావచిత్రాలు ప్రముఖ దిన, వారపత్రికలలో ప్రచురితమైనాయి. మలయాళ స్వాములవారి నిలువెత్తు చిత్రం, హానిమన్, కెంట్, గాంధీ, రవీంద్రనాధ్ ఠాగూర్ మొదలైన తైలవర్ణ చిత్రాలు ప్రముఖమైనవి. వీరి ఊహాచిత్రాలలో శకుంతలను కణ్వముని అత్తవారింటికి పంపుట, కాలులో ముల్లు, సాగరతీరం, వసంతగానం, కలువకన్య, మేఘబాల, స్వాతిముత్యం, పల్లెపడుచు, మేలుకొలుపు, కుప్పనూర్పిడి, సంక్రాంతి లక్ష్మి మొదలైనవి మంచి పేరు తెచ్చాయి. జానపద సంప్రదాయ చిత్రాలు సుమారు 30 వరకు చిత్రించారు.
రేపల్లెలో యునెస్కో క్లబ్ కన్వీనర్ శ్రీ భట్టు హరిబాబు అంతర్జాతీయ యునెస్కో క్లబ్ (ప్యారిస్) స్వర్ణోత్సవాల సందర్భంగా వీరికి "చిత్రకళాభూషణ" బిరుదును ప్రదానం చేసి, సత్కరించారు.
ఫ్యాన్
ఫ్యాన్ అనేది సాధారణంగా గాలి వంటి వాయు ప్రవాహాన్ని సృష్టించుకోవడానికి ఉపయోగించే ఒక యంత్రం. ఫ్యాను ఇరుసుకుండ వద్ద వానెస్ లేదా బ్లేడ్స్ కలిగి భ్రమణంచెందే అమరిక కలిగి ఉంటుంది. బ్లేడ్స్ మరియు హబ్ భ్రమణం చెందే దళాన్ని ఇంపెల్లర్, రోటర్, లేదా రన్నర్ అంటారు. ఈ ఫ్యానుకున్న రెక్కల ద్వారా గాలి ప్రవాహాన్ని నిర్దేశించవచ్చు. అధిక ఫ్యాన్లు ఎలక్ట్రిక్ మోటార్ల ద్వారా పనిచేస్తాయి, అయితే వీటిని పనిచేయించడానికి హైడ్రాలిక్ మోటార్లు మరియు అంతర్గత దహన యంత్రాలు సహా ఇతర సదుపాయాలను ఉపయోగించుకోవచ్చు.
ఇంటి పై కప్పు లోపలి భాగంన గాలి కొరకు బిగించబడిన సాధనమునే పైకప్పు పంఖా లేదా సీలింగ్ ఫ్యాన్ అంటారు. దీనిని సాధారణంగా గది మధ్య భాగంలో బిగిస్తారు. ఫ్యాన్ కు మధ్య భాగంన ఉన్న ఇరుసుకు రెక్కలు బిగించబడి ఉంటాయి. పంఖా లోపల ఉన్న విద్యుత్ యంత్రంకు విద్యుచ్చక్తిని అందిచడం ద్వారా పంఖా కు బిగించిబడిన రెక్కలు గిర్రున తిరగడం వలన గది మొత్తం గాలిని విస్తరింప జేస్తుంది. ముఖ్యంగా పైకప్పు పంఖాకు మూడు నుంచి ఐదు రెక్కలు బిగించబడి ఉంటాయి.
పెద్దిభొట్ల సుబ్బరామయ్య కథలు
పెద్దిభొట్ల సుబ్బరామయ్య కథలు పెద్దిభొట్ల సుబ్బరామయ్య వ్రాసిన మధ్యతరగతి ప్రజల జీవితాలు, కుటుంబాల పరిస్థితికి అద్ధం పట్టే కథా సంకలనం. ఈ కథా సంకలనాన్ని రెండు సంపుటాలురా ఆయన వ్రాసారు. అందులో మొదటి సంపుటి కథల సంకలన విభాగంలో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమి అవార్డును గెలుచుకున్నది..
ప్రతి కథలోనూ జీవిత మధుర ఫలాలు చేతికందే లోపున చేజార్చుకున్న నిర్భాగ్యులూ, చేతికి అందకుండానే కాలాన్ని దాటిన అభాగ్యులూ, మనసుండి నలిగిపోయే మనుషులూ, కాలచక్రం కర్కశ హస్తాల్లో చిక్కిన అమాయకులూ, వీళ్ళే అడుగడుగునా పలకరిస్తారు మనల్ని. ఈ కథల్లో మృత్యువు తరచుగా కనిపిస్తున్నా, మనిషి మనిషిగా ప్రవర్తించే సహజ సన్నివేశాలు, ప్రవర్తించని సహజ ఘటనలూ కథల్లో చోటు చేసుకుని ప్రతి కథా ఆసాంతం చదివేలా ఉంటాయి. రచయిత వ్యక్తి గత జీవితంలో అలవోగ్గా ఎదురయ్యే రోజువారీ సంఘటనలే ఆయన చేతిలో పడి అద్భుతమైన శిల్పంతో మెరికల్లాంటి కథలుగా తయారై పాఠకుల ముందుకు వచ్చి ఉంటాయన్న అనుభూతి కల్గుతుంది.
పెద్దిభొట్ల సాంఘీకంగా అగ్రకులజీవి. వర్గపరంగా మధ్యతరగతికి చెందినవారు. భావజాలపరంగా అభ్యుదయవాది. జీవితాన్ని తనదైన దృక్పథంతో విమర్శనాత్మకంగా విశ్లేషించి, కళాత్మకంగా ప్రతిఫలించడం అభ్యుదయ రచయిత కర్తవ్యం. పెద్దిభొట్ల ఈ కర్తవ్యాన్ని చిత్తశుద్ధితో నిర్వహించారు. ఆయన అభ్యుదయ చింతనతో తనకు తెలిసిన మధ్యతరగతి జీవితంతోపాటు, బాధ్యతాయుతంగా తాను పరిశీలించిన క్రింది తరగతి జీవితాలను కూడా కథలుగా మలిచారు. ఆయన కథలు గుంటూరు, విజయవాడల మధ్య జరుగుతుంటాయి. స్వాతంత్య్రానంతర భారతదేశ ఆర్థిక రాజకీయ పరిస్ధితులు ఆయన కథల్లో ప్రతిబింబిస్తాయి. భూస్వామ్య, పెట్టుబడిదారీ విలువల మధ్య చిక్కుకున్న మధ్యతరగతి ఆయన కథలలో వాస్తవికంగా దర్శనమిస్తుంది. మానవ సంబంధాలను నియంత్రించే ఆర్థికాంశం ఆయన కథలలో స్వస్వరూపంతో కనిపిస్తుంది.
నీళ్ళు కథలో కథానాయకుడు నీటిలోనే ప్రమాద వశాత్తూ మునిగి మరణించినపుడు గుండె జలదరిస్తుంది. ఆ తర్వాత ముసురు కథలో కిరసనాయిలు తాగి ప్రాణం పోగొట్టుకున్న సింగార వేలు, నిప్పు కోడి కథలో తిండికి అలమటించి దిక్కు లేని చావు చచ్చే రామ కోటి, పూర్ణాహుతిలో రోడ్డు దాటుతూ దుర్మరణం పాలయ్యే రామేశం, కళ్ళ జోడు కథలో హటాత్తుగా గుండె పోటు పాలై మరణించే అవధాని, సతీ సావిత్రి కథలో పొట్ట కూటి కోసం సావిత్రి ఎవరితోనో గడపడానికి వెళ్తే పాలకు అలమటించి గొంతెండి ప్రాణాలు వదిలే పసి పాప, ఆకలి నొప్పితో విలవిల లాడి ఒకానొక వర్షపు వేళ కన్ను మూసే పీనుగలు మోసే కనకయ్య, పాటలు పాడి పాడి గొంతు కాన్సర్ తో దీన స్థితితో పోయే పంకజ వల్లి... వీళ్లందరి మరణాలు కథలు చదువుతున్న కొద్దీ ప్రతి కథకూ గుండెను కలచి వేస్తూనే….చావుని సైతం మౌనంగా అంగీకరిచగల స్థితికి పాఠకుడిని చేరుస్తాయి.
చిన్నమ్మ నవ్విందిలో పేదరికం వల్లనే అయినా అవిటి కూతురు పట్ల చిన్నమ్మ ప్రవర్తించే తీరూ, నాలుగు రాళ్ళు సంపాదించడానికి అదే చిన్నమ్మకు దేవుడిలా వచ్చి సహాయ పడే మాష్టారూ, “ముసురు” కథలో భర్తను పోగొట్టుకుని దీన స్థితిలో ఉన్న పెరియ నాయకిని, నలుగురి ఎద్దేవా మాటలూ భరిస్తూ ఆమె తరఫు వారొచ్చే దాకా కాపాడే వ్యక్తి, తనకే మింగ మెతుకులేని స్థితిలో మరొక వ్యక్తికి ఉన్నంతలోనే మందులిప్పించి సేవలు చేసే కామేశం (పూర్ణాహుతి), తను చేసేది చిన్న పనే అయినా తల్లీ బిడ్డల్ని ఆదుకునే సహాయ రాజు, వీధి పాపగా పెరిగి, మరో వీధి పాపకు జన్మనిచ్చి నదిలో మునిగిపోయే కామాక్షి……వీళ్ళంతా మనసులో చేరి ఆ పైన మెదడుని ఆక్రమించి ఆలోచనల్ని సాగు చేస్తూ ఉండిపోతారు.
లాన్స్ నాయక్ హనుమంతప్ప
లాన్స్ నాయక్ హనుమంతప్ప కొప్పడ్ భారతీయ సైనికుడు.
భారత్-పాక్ సరిహద్దులోని సియాచిన్‌లో మంచు చరియలు విరిగిపడి అందులో చిక్కుకు పోయిన పది మంది సైనికుల్లో హనుమంతప్ప ఒకడు. ఆరు రోజుల పాటు గడ్డకట్టిన మంచులో కూరుకుపోయి బతికి బయటపడ్డాడు. ఊహకు కూడా అందని ఇది నిజంగా సాధ్యమైంది. సియాచిన్ ప్రమాదంలో గల్లంతైన పది మంది సైనికులు చనిపోయినట్టేనని ఆర్మీ అధికారులు ప్రకటించారు. మంచులో చిక్కుకుపోయిన జవాన్ల కోసం చేపట్టిన గాలింపు చర్యల్లో హనుమంతప్ప నాయక్‌ కొన ఊపిరితో భద్రత బలగాలకు ఫిబ్రవరి 8 2016 న కనిపించాడు. అతనిని వెంటనే రక్షించి భద్రత బలగాలు సైనిక ఆస్పత్రిలో చేర్పించాయి. ఐసీయూలో చికిత్సనందించిన హనుమంతప్ప అప్పటికి కోమాలో ఉన్నట్లు వైద్యులు తెలిపారు. అతను 35 అడుగుల లోతులో -45° గడ్డకట్టే మంచులో ఆరు రోజులపాటు ఉన్నాడు. 19,600 అడుగుల ఎత్తులో ఉన్న వారిపై మంచు చరియలు విరిగి పడి 6 రోజుల పాటు అందులోని కూరుకుపోయారు. అతనికి సంబంధించిన ఏ అంగమూ పనిచేయడం లేదని వైద్యులు తెలిపారు. నిమోనియా కారణంగా రెండు ఊపిరితిత్తులూ దెబ్బతిన్నాయని తెలిపారు. మెదడుకు ఆక్సిజన్ అందడం లేదన్నారు. ఆయన ఆరోగ్య పరిస్థితి విషమించిందని వైద్యులు వెల్లడించారు. కానీ చికిత్స పొందుతున్న అతను తరువాత మరణించాడు
సియాచిన్‌లో మంచులో చిక్కుకుపోయి ఆరు రోజుల తర్వాత బతికి బయటపడిన హనుమంతప్ప యోగా ట్రైనర్ అని సైన్యం తెలిపింది. హనుమంతప్ప సైనికులకు యోగా శిక్షణ ఇచ్చేవాడు. ప్రతికూల పరిస్థితుల్లో శ్వాస నియంత్రణ చేసే విద్య తెలిసినందువల్లే 122 గంటలపాటు ఆయన తన ప్రాణాన్ని నిలుపుకోగలిగాడు. మైనస్ 55 డిగ్రీల సెల్సియస్‌లో ఉద్యోగ విధులు నిర్వర్తిస్తున్న హనుమంతప్ప యోగాలో అనులోమ్ విలోమ్ ప్రక్రియ తెలిసినవాడు. తద్వారా తక్కువ ఆక్సిజన్ ఉన్నా ప్రాణం నిలుపుకోగలిగే అవకాశం ఉంటుంది.
కర్ణాటకకు చెందిన హనుమంతప్ప 2002 అక్టోబరు 25న మద్రాస్ రెజిమెంట్‌లోని 19వ బెటాలియన్‌లో జవానుగా చేరాడు. 2003 నుంచి 2006 వరకు జమ్మూకశ్మీర్లోని మాహోర్‌లో పనిచేశాడు. సరిహద్దుల గుండా ఉగ్రవాదుల చొరబాట్లను అడ్డుకోవడంలో సాహసోపేతంగా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత 54వ రాష్ట్రీయ రైఫిల్స్ (మద్రాస్) లో పనిచేస్తానని ముందుకువచ్చాడు. అక్కడ 2008 నుంచి 2010 వరకు ఉగ్రవాద వ్యతిరేక ఆపరేషన్స్‌లో అత్యంత చురుగ్గా పాల్గొన్నాడు. 2010 - 2012 మధ్య ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లో పనిచేశాడు. అక్కడ బోడోలాండ్, అల్ఫా తీవ్రవాదులుకు వ్యతిరేకంగా చేపట్టిన ఆపరేషన్స్‌లో పాల్గొన్నాడు. 2015 అక్టోబరు నుంచి సియాచిన్ గ్లేసియర్‌లో విధుల్లో ఉన్నాడు. డిసెంబరు 2015లో ఆయనను ఇంకా ఎత్తైన పోస్ట్‌కు పంపించాలని నిర్ణయించారు. దాంతో, 19,500 అడుగుల ఎత్తు ఉన్న క్యాంప్‌కు వెళ్లాడు.
ఆయన ప్రాణాలు కాపాడేందుకు ఢిల్లీలోని ఆర్మీ రీసెర్చ్ అండ్ రిఫరల్ ఆస్పత్రి వైద్యులు తీవ్రంగా ప్రయత్నించినా ఫలితం లేకపోయింది. ఫిబ్రవరి 11 2016 గురువారం 12 గంటల ప్రాంతంలో హనుమంతప్ప కన్నుమూశాడు.