ఇడుక్కి
కేరళ రాష్ట్రంలోని 14 జిల్లాలలో ఇడుక్కి జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లా 1972 జనవరి 26 న రూపొందించబడింది. జిల్లా రూపొందించిన ఆరంభంలో జిల్లా కేంద్రంగా కొట్టాయం ఉంటూ ఉండేది. 1976 తరువాత జిల్లాకేంద్రం పైనవు పట్టణానికి మార్చబడింది.
ఇడుక్కి అంటే మలయాళంలో ఇరుకైన లోయ అని అర్ధం.
ఇడుక్కి జిల్లా వైశాల్యం 4,479 చ.కి.మి. ఇది కేరళ రాష్ట్రంలోని జిల్లాలలో వైశాల్యంలో 2 వ స్థానంలో (మొదటి స్థానంలో పాలక్కాడు జిల్లా ) ఉంది. కఠినమైన పర్వతాలు మరియు అరణ్యాలు జిల్లాలో 97% భూభాగాన్ని ఆక్రమించి ఉన్నాయి. జిల్లా సరిహద్దులో జిల్లా ఉంది, జిల్లా దక్షిణసరిహద్దులో పతనంతిట్ట జిల్లా, జిల్లా ఆగ్నేయసరిహద్దులో కొట్టాయంజిల్లా ఉంది, జిల్లా వాయవ్య సరిహద్దులో ఎర్నాకుళం జిల్లా ఉంది, జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో త్రిసూర్ జిల్లా ఉంది, జిల్లా తూర్పు సరిహద్దులో తమిళనాడు రాష్ట్రానికి చెందిన కోయంబత్తూర్ జిల్లా, దిండిగల్ జిల్లా మరియు థేని జిల్లాలు ఉన్నాయి. ఈ జిల్లాను రహదారి మార్గం ద్వారా మాత్రమే చేరుకోవడానికి అవకాశం ఉంది. జిల్లాను చేరడానికి రైలు మరియు వాయు మార్గాలు లేవు. జాతీయరహదారి 49, రాష్టీయ రహదారి 13-33 మార్గాలు జిల్లా గుండా పోతున్నాయి.
దక్షిణభారతీయ హిమాలయాలుగా ప్రసిద్ధిగాంచిన ఆనముడి శిఖరం ఈ జిల్లాలోనే ఉంది. ఇది దేవికుళం తాలూకా లోని అడిమలై బ్లాక్ కుట్టంపుళా పంచాయితీలో కన్నన్ దేవన్ కొండలలో ఉంది. 
జిల్లాలో సముద్రమట్టానికి 2,000 మీ. ఎత్తు ఉన్న 13 శిఖరాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో పెరియార్, తొడుపుళయార్ మరియు తలయార్ నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి.
ఇడిక్కి తాలూకాలో నిర్మించబడిన ఆర్చ్ డాం ఆసియాలో పెద్దదిగా గుర్తినబడుతుంది. పెరియార్ నది ప్రవాహ మార్గంలో కురువన్ మరియు కురతి అనే బ్రహ్మాండమైన బండల నేపథ్యంలో ఈ ఆర్చ్ ఆనకట్ట నిర్మించబడింది..
దక్షిణ భారతదేశంలో ఉన్న బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ వేసవి విడిది మూణారు. ఇక్కడ మూడు సెలఏళ్ళు (ముతిరపుళా, నల్లతన్ని మరియు కుండల ) సంగమిస్తున్నాయి కనుక ఇది మూణార్ (మూడు నదులు) అయింది. ఇక్కడ ప్రపంచంలో అతిపెద్ద టీతోటలు ఉన్నాయి. ఇది సముద్రమట్టానికి 5,000 అడుగుల ఎత్తున ఉంది. ఇక్కడ ఉన్న ప్రకృతి సౌందర్యం పర్యాటకులను అధికంగా ఆకర్షించడం వలన ఇది ప్రముఖ పర్యాటక ఆకర్షణగా గుర్తింపు పొందింది.
పడమటి కనుమలలోని తూర్పు లోయలలోని సూదూరప్రాంత గ్రామం మరయూర్. కొత్తరాతి యుగపు చిహ్నాలు ఇక్కడ చెదరకుండా ఉన్నాయి. మునియారాస్ అనబడే ఇవి పురాతన గుహలు. కేరళ రాష్ట్రంలో చందన వృక్షాలున్న ఒకేఒక ప్రదేశమిదే.
25 చ.కి.మీ వైశాల్యం ఉన్న " తట్టకాడు పక్షుల సంరక్షణాలయం" పెరియార్ నది ఉత్తర తీరంలో ఉంది. కేరళాలో ఇది మొదటి పక్షుల సంరక్షణాలయం. ఇందులో వైవిధ్యమైన పక్షులు ఉన్నాయి. కొచ్చిన్‌కు 80 కి.మీ దూరంలో ఉన్న ఈ శరణాలయం ప్రముఖ ఆర్నిథాలజిస్ట్ " సలీం అలిల్ " ప్రేరణతో ఏర్పాటు చేయబడింది. 
ఇక్కడ ఫాల్కన్, జంగిల్ ఫౌల్, వాటర్ హెన్, హార్న్‌బిల్ మొదలైన పక్షులు ఉన్నాయి. ఇక్కడ టేక్ మరియు రోజ్ వుడ్ మరియు మగాగని తోటలు అధికంగా ఉన్నాయి.
జిల్లాలోని ప్రకటినబడిన అభయారణ్యాలలో " ఎర్నాకుళం నేషనల్ పార్క్ " ఒకటి. ఇక్కడ " నీలగిరి తహ్ర్" ప్రపంచంలో అధిక సంఖ్యలో ఉన్నాయి. ఈ పార్క్ దక్షిణ భూభాగంలో ఆనముడి శిఖరం ఉంది. శిఖరం భూభాగంలో అధికంగా పసిరకభూమి ఉంది. సముద్రమట్టనికి 2,000 మీ ఎత్తులో వేగమైన ఈదురు గాలూల మద్య అత్యధికమైన వర్షపాతం ఉన్నందున ఇది మానవసంచారానికి అసాధ్యంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ ప్రఖ్యాత నీల కురుంజి పూలు పుష్పిస్తాయి. కురింజి పుష్పాలు 12 సంవత్సరాలకు ఒక సారి పుష్పిస్తాయి.
ఇడుక్కి జిల్లాలో పలు సరక్షణాలయాలు ఉన్నాయి : దక్షిణ భూభాగంలో " పెరియార్ టైగర్ రిజర్వ్ " తూర్పు భూభాగంలో " కురింజిమల సరక్షణాలయం", వాయవ్య భూభాగంలో " చిన్నార్ వన్యమృగ సరక్షణాలయం", ఉత్తర భూభాగంలో " ఎర్నాకుళం నేషనల్ పార్క్ " మరియు " ఆనముడి షోల నేషనల్ పార్క్", ఆగ్నేయ భూభాగంలో " పంపాడం షోలా నేషనల్ పార్క్ ", పశ్చిమ భూభాగంలో తట్టకాడ్ పక్షుల శరణాలయం " ఉన్నాయి. ఈ సంరక్షణాలయాలలో అనతరించే దశలో ఉన్న బెంగాల్ టైగర్, నీలగిరి తహ్ర్, గ్రిజ్లెడ్ జైంట్ స్క్వైర్ల్, నీలగిరి వుడ్ పీజియన్, గౌర్, సాంబార్ డీర్, పర్పుల్ ఫ్రాగ్ మరియు నీలకురుంజి వంటి ప్రాణులు ఉన్నాయి.