hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
లింగన్నాయుడుపేట
లింగన్నాయుడుపేట, శ్రీకాకుళం జిల్లా, జలుమూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము 
భారతదేశం లోని ఆంధ్రప్రదేశ్ లో శ్రీకాకుళం జిల్లా లోని జలుమూరు జలుమూరు మండలంలో గల సైరిగాం అనే పంచాయితీ లోని ఒక గ్రామము.ఈ గ్రామములో సుమారు 
450 మంది నివసిస్తున్నారు.
త్రివర్ణ పదార్ధాలు
త్రివర్ణ పదార్ధాలు అనగా నారింజ, తెలుపు, ఆకుపచ్చ రంగుల పదార్ధాలు. మూడురంగుల జెండా చూసినప్పుడల్లా ముచ్చటగా ఉంటుంది . అలాగే ఆ మూడు రంగుల పదార్ధాలు తినడము వల్ల మనకెంతో లాభము ఒనగూడుతుంది. ఏమిటా లింక్ అని నవ్వుకున్నా ... నారింజ, తెలుపు, ఆకుపచ్చ రంగుల పదార్ధాలు మన ఆరోగ్యానికి మంచిది . 
ఈ రంగులో ఉండే పండ్లు, కూరగాయల్లో బీటా-కెరటిన్‌, విటమిన్‌ "సి" అత్యధికంగా లభిస్తాయి. వయసు రీత్యా లోపించే దృష్టి మెరుగవడానికి సహకరించే పోషకాలు వీటిలో ఉంటాయి. క్యాన్సర్ ను అడ్డుకోగలవు, కొలెస్టరాల్, రక్తపోటు లను తగ్గించి కొలాజెన్‌ ఏర్పడడాన్ని మెరుగుపరుస్తాయి. ఆరోగ్యవంతమైన జాయింట్స్ కు దోహదపడతాయి. 
ఫోలిక్ యాసిడ్ సమృద్ధిగా ఉంటుంది . ఇతర ప్రోటీన్లు, జీర్ణసంబంధిత ఎంజైములు, విటమిన్‌ " ఎ", " ఇ ", లు పొటాషియం లభిస్తాయి. సహజసిద్ధమైన లాక్జేటివ్స్ కలిగి ఉంటాయి. 
రోగనిరోధక వ్యవస్థను ఆందించే పోషకాలు తెల్లని పదార్థాలలో ఉంటాయి . కొలెస్టరాల్ , రక్తపోటుస్థాయి సరిగా ఉంచుకునేందుకు సహకరిస్తాయి. తెలుపు రంగు గల కొన్ని పదార్ధాలు :
ఈ రంగు పండ్లు , కూరలు ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తాయి . క్లోరొఫిల్ , పీచుపదార్థము , ఫోలిక్ యాసిడ్ , కాల్సియం , విటమిన్‌ " సి " , బీటాకెరటిన్స్ లభిస్తాయి . ఈ రంగు పదార్ధాలలోని పోషకాలు క్యాన్సరు వచ్చే ప్రమాదాలను తగ్గిస్తాయి . రక్తపోటు, క్లెస్టరల్ స్థాయిలను తగ్గిస్తాయి. జీర్ణక్రియకు దోహదపడి , కంటి ఆరోగ్యానికి , దృష్టికి సహకరిస్తాయి . ఫ్రీ రాడికల్స్ ను తగ్గించి రోగనిరోధ వ్యవస్థను మెరుగుపరుస్తాయి .
గోధుమ గడ్డి
గోధుమ గడ్డి ని "జీవం కలిగిన ఆహారం"గా పేర్కొనవచ్చును. ఇది విటమిన్ "ఇ "తో పాటు ఇతర పోషకాలు ఉంటాయి.
గోధుమ గడ్డి రసం ఆరోగ్యప్రదాయిని. దీనిని అనేక రోగాలకు నివారిణిగా ఉపయోగిస్తారు. ఒక గ్లాసు రసంలో 'ఎ' విటమిన్‌, బి కాంప్లెక్స, సి, ఇ, కె విటమిన్లు, కాల్షియం, ఐరన్, మెగ్నీషియం, ఫాస్పరస్, పొటాషియం, సెలీనియమ్‌, సోడియం, సల్ఫర్‌, కోబాల్ట్‌, జింక, క్లోరోఫిల్‌ ఉంటాయి. దీనిలో కొలెస్ట్రాల్‌ ఉండదు. ఒకగ్లాసు లోనే 17 ఎమినో యాసిడ్స్‌ ఫైబర్‌ ఎంజైమ్స్‌ ఉంటాయంటే ఇది ఎంత ఆరోగ్యానికి ఎంత ఉపయోగకారో తెలుస్తుంది. దీనిని కేవలం గడ్డి రసం అని తీసిపారేయ లేము. గోధుమ మొలకలను న్యూట్రిషనల్‌ రిజర్వాయర్‌గా పౌష్టికాహార నిపుణులు గుర్తిం చారు. గోధుమ గడ్డి ప్రయోజనాలను దిగు వన ఉదహరిస్తున్నాము. గోధుమ గడ్డి రసం నిర్ణీత పరిణామంలోనే తీసుకోవాలి. అధి కంగా తీసుకుంటే సైడ్‌ ఎఫెక్ట్స ఉంటాయి. తల నొప్పి, జీర్ణకోశ వ్యాధులు, పళ్లరంగు మారడం, మగతగా ఉండడం జరుగుతుంది. గోధుమ రసాన్ని తాజాగానే, వెంటనే వాడాలి. నిలువ వుంచి తీసు కోరాదు. ఈ రసం ఆహారానికి ప్రత్యామ్నాయం కాదు. అయితే, ఆహారంలో భాగంగా దీనిని తీసుకోవచ్చు.
ఎవరికైతే గోధుమ రసం పడదో, వారు మానివేయడం మంచిది. డాక్టర్‌ లేదా న్యూట్రిషియన్‌ ఎక్సపర్ట్‌ లేదా పౌష్టికాహార నిపు ణుని సలహా మేరకు ఈ రసాన్ని తాగాలి. ఇంట్లో గోధుమ గడ్డి పెంపకం గోధుమ గడ్డిని మనం ఇంట్లోనే పెంచు కుని దానినుండి రసం తీసుకోవచ్చును. గోధుమ లను ఓ గిన్నెలో 8 నుండి 10 గంటలవరకు నానబెట్టాలి. ప్రతి నాలుగు గంటలకూ నీ రు మార్చాలి. రెండు అంగుళాల రంధ్రాలు గలిగిన ఓ ట్రేను తీసుకోవాలి. దానిలో మూడింతలు మట్టిని వేయాలి. ఆ మట్టిపై నీటిని పోయాలి. గోధుమలను సమానంగా ఆ మట్టిలో వేయాలి. కిటీకీ సమీపాన గాలి తగిలేటట్లు మొక్కలకు పేపర్‌ టవల్‌ను ఉంచాలి. సరాసరి సూర్య రశ్మి పడకుండా తగు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. రోజూ ఉ దయాన్నే నీరు పోయాలి. సాయంకాలం కొంచెం నీరు చిమ్మితే సరి పోతుంది. ఐదో రోజుకి మొక్కలు ఒక అంగుళం ఎదుగు తాయి. ఇప్పుడు కొంచెం నీరు రోజుకు ఒక సారి పెడితే సరిపోతుంది. పదోరోజుకి గోధుమ గడ్డి 6, 7 అంగుళాల ఎత్తుకి పెరుగుతుది. ఈ సమయంలో గడ్డిని కోసి రసాన్ని తీసుకోవచ్చు. పది రోజుల తర్వాత గోధుమ మొక్కలు 7-8 ఇంచీల మేరకు మొలకెత్తుతాయి. అప్పుడు వాటిని వేళ్ళతో సహా పెకిలించండి. వేర్లను వేరు చేసుకోండి. మిగిలిన మొక్క భాగాలను, ఆకులను రుబ్బుకోండి. రుబ్బుకున్న పదార్థాన్ని వడకట్టుకోండి. వడకట్టగా వచ్చిన రసాన్ని వెంటనే సేవించండి. కాస్త ఆలస్యమైతే ఇందులోని శక్తి తగ్గిపోతుంది. వారానికి ఓ సారి ఈ రసాన్ని సేవిస్తుంటే ఎలాంటి భయంకరమైన వ్యాధి అయినా తగ్గిపోతుంది.
ముఖ్యమైన ఔషధమొక్కలు-సాగుపద్ధతులు
ముఖ్యమైన ఔషధమొక్కలు-సాగుపద్ధతులు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం యొక్క ఔషధ, సుగంధ మొక్కల బోర్డు ప్రచురించిన పుస్తకం.
చిన్మయి
చిన్మయి ఒక భారతీయ భాషాశాస్త్రవేత్త, సంగీత విద్వాంసురాలు, సినీ గాయని మరియు డబ్బింగ్ కళాకారిణి. తెలుగులో పలు విజయవంతమైన చిత్రాలకు డబ్బింగ్ చెప్పి నంది బహుమతులను కూడా గెలుచుకున్నది.
ఆశారాజు
ఆశారాజు ప్రముఖ ఉర్దూ కవి. ఆయన అనేక పత్రికలలో రచనలు చేసారు.
ఆయన హైదరాబాదులో జన్మించారు. ఆయన హైదరాబాదును ప్రేమించిన కవి. ఉర్దూ కవులు ఏ నగరంలో వుంటే ఆ నగరాన్ని తమ పేరుకు చివర చేర్చుకునే వారు. ఈ సంప్రదాయాన్ని స్వీకరించి ఆశారాజు ‘రాజా హైదరాబాద్’గా తన పేరుకు హైదరాబాదును చేర్చాడు. ఆశారాజు గారి చిత్తశుద్ధి, నిజాయితీ ప్రతి కవితలో తొణికిసలాడుతాయి. ఆశారాజు సరళమయిన కవి, స్వచ్ఛమైన కవి. ఒక వుర్దూ పదం లేకుండా ‘నాశ్నమైతరు’ అన్న కవిత రాశాడు.
కవుల గురించి కవులే చెప్పాలి. వాళ్ళ ప్రతిభ గురించిగానీ, రూపురేఖల గురించి గానీ ఏదో సందర్భంలో కవులే చెబుతారు. గురువులాంటి మిత్రుడు, మిత్రుడిలాంటి గురువు అయిన కె.శివారెడ్డి ఆశారాజు కవిత్వం గురించి, ఆయన రచనా విధానం గురించి మంచి చిత్రణ ఇచ్చారు. “విసురుగా అగ్నిగోళాన్ని విసిరినట్టు పద్యాన్ని విసరడం అతని పద్ధతి కాదు. సౌమ్యంగా, మృదువుగా అనుభవజ్ఞుడు కథ చెబుతున్నట్టు పద్యాన్ని ఎత్తుకుంటాడు. మెల్లమెల్లగా విడమర్చుకుంటూ, దృశ్యం మీద దృశ్యం పేర్చుకుంటూ పోతాడు" అంటారు.
అన్నమయ్య పదకోశం
అన్నమయ్య పదకోశం (తాళ్లపాకకవుల సంకీర్తన నిఘంటువు) ఆచార్య రవ్వా శ్రీహరి సంకలనం చేసిన పదకోశం. దీనిని తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు వారు 2012లో ముద్రించారు.
అన్నమాచార్యుడు తొలి తెలుగు వాగ్గేయకారుడు మరియు పదకవితా పితామహుడు. ఇతడు తన పదహారవ యేటనే తిరుమలలో వెలసిన శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి సాక్షాత్కారాన్ని పొంది తన్మయుడై రోజుకొక్కటి చొప్పున సుమారు 32, 000 సంకీర్తనలు రచించాడు. వీనిలో మనకు లభించినవి 14, 358 మాత్రమే. అన్నమయ్య కుమారుడు పెదతిరుమలాచార్యుడు ఈ సంకీర్తనలు అన్నింటిని రాగి రేకులపై చెక్కించి అమూల్యమైన సంకీర్తన సాహిత్యాన్ని మనకు అందించాడు. అన్నమయ్య సంకీర్తనల్లోని భాష ఎంతో విలక్షణమైనది. ఇతడు ప్రజల వ్యవహారంలో వున్న తెలుగు భాషకు పట్టంకట్టిన మహానుభావుడు. తన సంకీర్తనల ద్వారా భక్తిభావాన్ని సామాన్య ప్రజల్లో కూడా వ్యాప్తి చేయాలనే లక్ష్యమే ఇందుకు ముఖ్య కారణం. ఒక విధంగా అన్నమయ్య తొట్టతొలి వ్యావహారిక భాషోద్యమ నిర్మాత అని చెప్పవచ్చు. భాషా వ్యవహారానికి జీవం పోసే ప్రాంతీయ మాండలిక పదాలను వాడి వాటిని మనకు గుర్తుచేశాడు. కొన్ని సంస్కృత పదాలకు అచ్చతెలుగు పదాలను సృష్టించి భాష విషయంలో తన సృజనశక్తిని ప్రకటించుకున్నాడు. అన్యభాషా పదాలను కూడా స్వీకరించాడు. తన సంకీర్తనలలో అన్నమయ్య ఎన్నో భాషా విశేషాలతో రచనలు చేశాడు.
అన్నమయ్య సాహిత్యంలో విశేషకృషి చేసిన వేటూరి ప్రభాకర శాస్త్రి, గౌరిపెద్ది రామసుబ్బశర్మ, వేటూరి ఆనందమూర్తి మొదలైన పండితులు కొన్ని పదాలకు అర్ధనిర్ణయం చేసారు. కాని ఇంకా అర్ధనిర్ణయం చేయాల్సిన పదాలు ఎన్నో మిగిలివున్నాయి. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం వారి కృషివలన ఇటీవల అన్నమయ్య కీర్తనలకు దేశంలో విశేష ప్రచారం జరుగుతున్నది. విశ్వవిద్యాలయాల్లో కూడా అన్నమయ్య సాహిత్యంపై విస్తృతంగా పరిశొధనలు జరుగుతున్నాయి. ఈ సందర్భంలో అన్నమయ్య సాహిత్యాన్ని చక్కగా అర్ధం చేసుకోవడానికి వీలుగా అన్నమయ్య వాడిన విశేషపదాలకు అర్ధ వివరణలు చూపే నిఘంటువు తయారుకావలసిన అవసరాన్ని ఎంతోమంది పండితులు వెలిబుచ్చారు.
2004లో రచయిత శ్రీహరి నిఘంటువు పేరుతో సూర్యారాయాంధ్ర నిఘంటువు శేషాన్ని ప్రకటించారు. అందులో కొన్ని పదాలకు అర్ధవివరణ ఇవ్వడం జరిగింది. కానీ మిగిలిన పదాలు ఇంకా ఎన్నో ఉన్నాయి. వాటిని అన్నింటికీ ప్రత్యేకంగా ఒక నిఘంటువును కూర్చాలని కాంక్షించి ప్రథమ ప్రయత్నంగా 29 సంపుటాల్లోని సంకీర్తనల్లోని క్లిష్టమైన పదాలను అన్నింటిని కార్డులపై వ్రాయడం ప్రారంభించారు. ఆయా పదాల అర్ధనిర్ణయం కోసం వివిధ నిఘంటువులు, ఆధారాల సహాయంతో నిఘంటువు నిర్మాణాన్ని కొనసాగించారు. అప్పటి తి.తి.దే. కార్యనిర్వహణాధికారులు డా. కె. వి. రమణాచారి గారు ఇలాంటి బృహత్కార్యం దేవస్థానం జరిగితే సముచితంగా ఉంటుందని భావించి కావసిన సహాయ సంపత్తిని సమకూరుస్తూ నిఘంటు నిర్మాణ బాధ్యతను రచయితకు అప్పగించారు.
లేమల్లె
లేమల్లె గుంటూరు జిల్లాఅమరావతి మండలంలో ఉంది. గుంటూరుకి 14 మైళ్ళ దూరంలో అమరావతికి పోవు మార్గంలో గల గ్రామం. పిన్ కోడ్ : 522 016.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
కందాళ సుబ్రహ్మణ్య తిలక్‌
కందాళ సుబ్రహ్మణ్య తిలక్‌ ( - 2018, జూన్ 8) ప్రముఖ స్వాతంత్ర్యసమరయోధులు. ఈయన స్వాతంత్య్ర కోసం తనదైన శైలిలో పోరాడుతున్న గాంధీ సిద్ధాంతాలకు ఆకర్షితులయ్యారు. క్షణం కూడా ఆలోచించకుండా ఆయన బాటన నడిచేందుకు ఉద్యుక్తుడయ్యారు. స్వాతంత్య్రోద్యమంలో విజయనగరం జిల్లా నుంచి కీలక పాత్రధారయ్యారు.
కందాళ సుబ్రహ్మణ్య తిలక్‌ విశాఖపట్నం జిల్లాలో జూలై 15 1920 న జన్మించారు. విశాఖపట్నం ఆంధ్రా యూనివర్శిటీలో తిలక్‌ విద్యాభ్యాసం చేశారు. అప్పట్లో బ్రిటిష్‌ వారి చిత్రహింసలకు గురవుతున్న ప్రజలను చూసి ఆయన చలించిపోయారు. తెల్ల దొరల ఆగడాల నుంచి భారత ప్రజలను విముక్తి చేయాలనే ఆలోచన ఆయనకు కలిగింది. అదే సమయంలో స్వాతంత్రం కోసం పోరాడుతున్న గాంధీ సిద్ధాంతాలకు ఆకర్షితులై, విద్యాభ్యాసం చేస్తుండగానే ఉద్యమంలోకి దిగారు. 1942 ఆగస్టు 9 వ తేదీన చేపట్టిన పికెట్‌తో తిలక్‌ ఉద్యమంలోకి ప్రవేశించారు. ఈ పికెట్‌లో ఉత్తరాంధ్రకు చెందిన 14 మంది పాల్గొన్నారు. వారితో కలిసి చాలా ఉద్యమాల్లో తిలక్‌ భాగస్వామి అయ్యారు.
కందాళ సుబ్రహ్మణ్య తిలక్‌ స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో భాగంగా రెండు సార్లు జైలు జీవితం గడిపారు. ఈ రెండు విడతల్లో దాదాపు 130 రోజులు జైలులోనే ఆయన గడిపారు. 1942లో పికెటింగ్‌ చేపడుతున్న సమయంలో తిలక్‌ను బ్రిటిష్‌ వారు అరెస్టు చేశారు. విజయనగరం సబ్‌ జైలులో కొంత కాలం ఉంచారు. ఆ తర్వాత 1943 జనవరి 26న విజయనగరంలోని ప్రకాశం పార్కులో జాతీయ జెండా ఎగుర వేసేందుకు ఏర్పాట్లు చేసుకున్నారు. కార్యక్రమ నిర్వహణకు ఉద్యుక్తులవుతున్న సమయంలో తెల్ల దొరలు వచ్చి అందరినీ పట్టుకుపోయారు. వీరిలో తిలక్‌ కూడా ఉన్నారు. అప్పట్లో కేరళ రాష్ట్రం బళ్లారి ఎయిర్‌ఫోల్డ్‌ జైలుకు తరలించారు. ఈ జైలులో తిలక్‌ నాలుగు నెలలు గడిపారు. జైలు జీవితం ఎలా గడిచిందంటే...
జైలులో దాదాపు 130 రోజులు గడిపిన తిలక్‌ అనేక ఇబ్బందులకు గురయ్యారు. జైలులో జెండా ఊంఛా రహే హమారా... బొలో స్వతంత్ర భారత్‌కి జై... అనే నినాదాలను ఉద్యమకారులు చేసేవారు. దీనికి తెల్ల దొరలు కోపోద్రోక్తులై లాఠీలు విరిగేలా చితకబాదేవారు. అలాగే వీరికి సరైన భోజనం కూడా బ్రిటిష్‌ వారు అందించేవారు కాదు. ఉదయాన నూకల జావ, మధ్యాహ్నం 14 గ్రాములు మాత్రమే అన్నం, మట్టి కుండల్లో వేసిన పిక్క చారును భోజనంగా ఇచ్చేవారు. అయినప్పటికీ స్వాతంత్య్రోద్యమంలో లీనమైన ఉద్యమకారులు లాఠీ దెబ్బలను లెక్క చేయలేదు. అలాగే వారు ఏ భోజనం పెట్టినా ఆనందంగా భుజించేవారు. ఈ విధంగా తెల్ల దొరల చిత్ర హింసలను తట్టుకుంటూనే ఎంతో ఓపికతో తిలక్‌ జైలు జీవితం గడిపారు. కాగా, తిలక్‌ను అరెస్టు చేసిన సమయంలో భార్య సూర్య శేషుకాంతం తనను కూడా అరెస్టు చేసి భర్తతో తీసువెళ్లాలని పట్టుబట్టారు.
కందాళ సుబ్రహ్మణ్య తిలక్‌ ఎన్నో పోరాటాల ద్వారా స్వాతంత్య్రోద్యమంలో ప్రముఖ పాత్ర పోషించి, స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తర్వాత మొదటిసారిగా 1952లో జరిగిన ఎన్నికల్లో పోటీ రంగంలో దిగారు. పూసపాటి విజయరామగజపతిరాజు, ప్రముఖ స్వాతంత్రోద్యమ నాయకుడు జయప్రకాష్‌ నారాయణ ప్రోద్బలంతో తిలక్‌ ఇచ్ఛాపురం పాయకరావుపేట పార్లమెంటు నియోజకవర్గానికి పోటీ చేశారు. పోటీ బరిలో నలుగురు నిలిచారు. బివి సంజీవరావు, పసుమర్తి వీరభద్రరావు, కాళ్లకూరి కృష్ణమూర్తి, తిలక్‌ మధ్య పోటీ జరిగింది. ఈ పోటీలో లక్షా 87 వేల ఓట్ల ఆధిక్యతతో తిలక్ విజయం సాధించి ఎంపిగా ఎన్నికయ్యారు. అప్పట్లో మహాత్మా గాంధీ ఎప్పటికప్పుడు తిలక్‌కు ఉత్తరాలు రాసేవారు
భారత దేశానికి స్వాతంత్య్రం వచ్చిందని ఆనందపడడమే తప్ప, ఆ ఫలాలు అందరికీ దక్కడం లేదని, మనకు స్వాతంత్య్రం వచ్చి 62 సంవత్సరాలు కావస్తున్నా దేశంలో పేదరికం కొనసాగుతూనే ఉందని, రాజకీయ నాయకుల హవా కొనసాగుతున్న ప్రస్తుత కాలంలో పేదవారు మరింత పేదరికంలోకి వెళ్తున్నారన్నారనీ ఆయన అభిప్రాయం.
శ్రీహరి నిఘంటువు
శ్రీహరి నిఘంటువు రవ్వా శ్రీహరి గారు సంకలనం చేసిన తెలుగు నిఘంటువు. దీనినే సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటుశేషం అని కూడా అంటారు.
పిఠాపురం రాజా సూర్యారావు బహదూర్ గారి అండదండలతో, జయంతి రామయ్య పంతులు గారి ఆధ్వర్యంలో అనేక పండితుల కృషి ఫలితంగా 'శ్రీ సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటువు' అనే పేర ఒక బృహన్నిఘంటువు నిర్మాణం జరిగింది. ప్రముఖ భాషా సాహితీ సంస్థ ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు దీన్ని ప్రచురించింది. ప్రామాణికమైన తెలుగు నిఘంటువుల్లో దీనికి ప్రముఖ స్థానం ఉంది. నిఘంటు నిర్మాణకాలంనాటికి అందుబాటులో ఉన్న సాహిత్యాన్ని, వివిధ నిఘంటువులను ఆధారంగా చేసుకొని ఈ నిఘంటు నిర్మాణం జరిగింది. ఈ నిఘంటు నిర్మాణం 1911లో ప్రారంభింపబడి 1972లో పూర్తిగావింపబడింది. ఇది మొత్తం ఏడు సంపుటాల్లో ప్రచురింపబడినది.
ఏ నిఘంటువైనా సర్వసమగ్రమని చెప్పలేం. తరువాతికాలంలో లభించిన సామగ్రినిబట్టి, భాషలో వచ్చిన మార్పులనుబట్టి నిఘంటువులో ఎన్నో మార్పులకు, చేర్పులకు అవకాశం ఉంటుంది. అమరకోశం మొదలైన ఎన్నో ప్రాచీన నిఘంటువులకు కూడా అనంతరకాలంలో శేషగ్రంథాలు వచ్చిన విషయం మనకు తెలిసిందే. సుమారు అరవై సంవత్సరాలకు పూర్వం సిద్ధం చేయబడిన సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటువులో కూడా భాషలో తరువాత వచ్చిన మార్పుల ఆధారంగా అందులో లేని ఆరోపాలను చేరుస్తూ దీనికి ఒక అనుబంధ నిఘంటువును సిద్ధం చేయవలసిన ఆవశ్యకం ఎంతో ఉంది. దీన్ని గుర్తించి రవ్వా శ్రీహరి గత ఏడెనిమిది సంవత్సరాలుగా కృషిచేసి వివిధ ఆకరాలను పరిశీలించి ఇందులో లేని ఆరోపాలనెన్నింటినో సేకరించి సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటువుకు శేషగ్రంథంగా ఈ 'శ్రీహరి నిఘంటువు'ను సిద్ధం చేయడం జరిగింది.
రాజయ్య
రాజయ్య తెలుగువారిలో కొందరి పేరు.
తెలుగు-తెలుగు నిఘంటువు
తెలుగు-తెలుగు నిఘంటువు (ఆంగ్లం: Telugu-Telugu Dictionary) ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ తెలుగు అకాడమి వారు ప్రచురించిన నిఘంటువు.
తెలుగు అకాడమి వారు తెలుగు భాషకు ఒక సమగ్ర నిఘంటువు ప్రచురించాలనే లక్ష్యంతో "తెలుగు శబ్ద సాగరం" అనే పేరిట ఒక బృహన్నిఘంటువు కార్యక్రమాన్ని చేపట్టింది. ఈ నిఘంటువు నుంచి దాదాపు 65,000 ఆరోపాలు ఎంపిక చేసి కళాశాల స్థాయి విద్యార్థుల కోసం తెలుగు-తెలుగు నిఘంటువు పేరిట ఒక చిన్న నిఘంటువును ముందుగా ప్రచురించాలని అకాడమి సంకల్పించింది. దీనికి ప్రధాన ఆకర గ్రంథాలు: శబ్దరత్నాకరం, ఆంధ్ర శబ్దరత్నాకరం మరియు శ్రీ సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటువు. అకాడమి ప్రచురించిన ఆయా శాస్త్రాల పారిభాషిక పదకోశాల నుండి ఇటీవల ప్రచురించిన భాషా సాహిత్యాలకు సంబంధించిన ఇతర రచనల నుండి ఆరోపాలను ఎంపిక చేశారు. ఆధునిక వ్యవహారంలో వున్న న్యాయాలు, పదబంధాలు సాధ్యమైనంత వరకు ఆధునిక వివరణలతో చేర్చడం జరిగింది. విద్యార్థులకు తక్షణ సంప్రదింపు కోసం తెలుగు సంవత్సరాలు, తెలుగు నెలలు, సంఖ్యావాచకాలతో కూడిన సప్తర్షులు, అష్టైశ్వర్యములు వంటి పదబంధాలు చేర్చారు.
ఈ నిఘంటువు పని డా. బూదరాజు రాధాకృష్ణ పర్యవేక్షణలో డా. జి. చెన్నకేశవరెడ్డి, డా. ఎ. మంజులత, డా. ఎం. ప్రమీలారెడ్డి, డా. ఎ. పాండయ్య, డా. ఎ. వి. పద్మాకరరెడ్డి పనిచేశారు. తరువాతి దశలో ఈ నిఘంటువును డా. అక్కిరాజు రమాపతిరావు, డా. జి. చెన్నకేశవరెడ్డి, డా. ఎం. ప్రమీలారెడ్డి పర్యవేక్షించారు. డా. రమాపతిరావు పర్యవేక్షణలో ఉన్నప్పుడు ఉషా పన్నాల, డా. కె. లక్ష్మీనారాయణశర్మ కూడా ఈ నిఘంటువులో పనిచేశారు. డా. జి. చెన్నకేశవరెడ్డి పర్యవేక్షణ కాలం నుండి డా. ఎం. మాణిక్య లక్ష్మి ఈ నిఘంటువులో పనిచేస్తూ వచ్చారు.
పి. లక్ష్మణ్‌రావ్
పి. లక్ష్మణ్‌రావ్ లేదా పోతుబరి లక్ష్మణ్‌రావ్ ప్రసిద్ధ తెలుగు రచయిత. వీరు విజయనగరం జిల్లాలోని సాలూరు కు చెందినవారు. ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్ సహకార శాఖలో సహాయ రిజిస్ట్రార్ గా పనిచేస్తున్నారు. వీరి ముత్తాత పోతుబరి పెద నారాయణ గారు రాజవైద్యులు. వీరి తాతగారు పోతుబరి విష్ణుమూర్తి దీనజన సేవకులు మరియు వీరి నాన్నగారు పోతుబరి అప్పల సూర్యనారాయణ ఆయుర్వేద చంటిపిల్లల నిపుణులు.
ఫరీదుపేట
ఫరీదుపేట, శ్రీకాకుళం జిల్లా, ఎచ్చెర్ల మండలానికి చెందిన గ్రామము.
ఈ గ్రామంలో ఒక ప్రాథమిక పాఠశాల మరియు ఒక ఉన్నత పాఠశాల (Z P High School) ఉన్నాయి. ఈ పాఠశాలలు ఈ చుట్టుప్రక్కల గ్రామాల్లోని పిల్లలకు విద్యాసౌకర్యం కలిగిస్తున్నాయి.
ఫరీదుపేట గ్రామం శ్రీకాకుళం జిల్లా ఎచ్చెర్ల మండలంలో శ్రీకాకుళం పట్టణానికి పశ్చిమాన సుమారు 5 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. 5వ నెంబరు జాతీయ రహదారిని ఆనుకొని ఉన్న నవభారత్ ఇండస్ట్రియల్ ఎస్టేట్ లేదా కొయిరాలకు దక్షిణం వైపుగా సుమారు 1 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఈ గ్రామంలో పంచాయితీ ఉంది.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=11
సర్దార్ దండు నారాయణ రాజు
దండు నారాయణ రాజు (అక్టోబరు 15, 1889 - సెప్టెంబర్ 10, 1944) ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
శ్రీ దండు నారాయణ రాజు భీమవరం తాలూకా నేలపోగుల గ్రామంలో భగవాన్ రాజు, వెంకాయమ్మ దంపతులకు అక్టోబరు 15, 1989 న జన్మించారు. ఈయన నర్సాపురం తాలూకా పోడూరులో ప్రాథమిక విద్యను, తణుకు ఉన్నత పాఠశాలలో విద్యను అభ్యసించి, విద్యారంగంలోను, క్రీడారంగంలోను ప్రతిభతో 1907 సంవత్సరంలో మెట్రిక్యులేషన్ పరీక్ష ఉత్తీర్ణులైయ్యారు. మద్రాసు ప్రెసిడెంషీ కళాశాలలో బి.ఎ పట్టా పొందారు. 1910 వ సంవత్సరంలో మహదేవపట్నం కాపురస్తులు శ్రీ కలిదిండి వెంకట్రామరాజుగారి కుమార్తె సుబ్బయమ్మను వివాహమాడారు. తణుకు ఉన్నత పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయుడుగా, బి.ఎల్ ఉత్తీర్ణులై హైకోర్టు వకీలుగా, ఏలూరులో న్యాయవాదిగా పనిచేశారు.
దండు నారాయణరాజు గారు 1921లో న్యాయవాద వృత్తిని పరిత్యజించి మహాత్మాగాంధీ సహాయనిరాకరణ ఉద్యమంలో చేరారు. శ్రీ అల్లూరి సీతారామరాజు విప్లవం సందర్భంలో ప్రభుత్వంవారు నారాయణరాజుని కాకినాడలో అరెస్టు చేసి 17 రోజులు జైలులో ఉంచి తుదకు నిర్దోషి అని తెలుసుకొని విడుదల చేశారు. 1927 లో మద్రాసు శాసన సభకు పోటీ చేసి గెలిచారు. 1930 లో మహాత్మాగాంధీగారి ఉప్పు సత్యాగ్రహ ఉద్యమంలో పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాకు నాయకుడై తన సహచరులతో ఏలూరు నుండి సముద్రతీరమున తూర్పుతాళ్ళు గ్రామం వరకూ నడచి ఉప్పుసత్యాగ్రహం చేశారు. అప్పుడే ఈయనకు సర్దార్ అను బిరుదు వచ్చింది. ఈ సందర్భంలో ప్రభుత్వం వీరిని ఒక సంవత్సరం పాటూ నిర్భందంలో ఉంచింది. పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో ఈయన ఖద్దరు వ్యాప్తికై విశేష ప్రచారం చేశారు. ఖద్దరు బోర్డుకు 1923 నుండి 1926 వరకూ అధ్యక్షులుగా వ్యవహరించారు. హరిజన, రైతు ఉద్యమాల్లో పాల్గొని వారి అభ్యుదయానికై పాటుపడ్డారు. సత్యాగ్రహం, క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో కూడా పాల్గొన్న వీరు తంజావూరు జైలులో సెప్టెంబర్ 10 1944 న స్వర్గస్తులైయ్యారు. ఈ విషయములు శ్రీ బుద్ధరాజు వరహాల రాజు గారి శ్రీ ఆంధ్ర క్షత్రియ వంశ రత్నాకరములో ప్రచురితమైనవి.
చాగంటి తులసి
చాగంటి తులసి ప్రముఖ కథా రచయిత. ఈమె చాగంటి సోమయాజులు (చాసో) కుమార్తె. తెలుగు సాహిత్యంలో చాగంటి తులసి అంటే ‘చాసో’ కూతురు మాత్రమే కాదు. చాసో ప్రసరించిన వెలుగులోంచి కథకురాలిగా, అనువాదకురాలిగా తులసి తనదయిన వేరే దారిని నిర్మించుకుంటూ వెళ్లారు. ఆమె రచనా, ఆలోచనా ఆమె విశిష్ట వ్యకిత్వానికి అద్దం పడతాయి.
ఈమె చాగంటి సోమయాజులు గారి కుమార్తె. తండ్రి మరియు ఆయన స్నేహితులు గొప్ప సృజనాత్మక రచయితలు, కవులు, మేధావులు.వారి మధ్య గొప్పవారు అన్న స్పృహ లేకుండా వారి వాత్సల్యంతో అతి సహజంగా పెరిగారామె. అంతే సహజంగా అమ్మా బామ్మల సంప్రదాయ సంస్కారాల ఉత్తమ నడవడికలతో ఎదిగారు. ఆ పెంపకంలో అమె చదవడం అలవర్చింది. ఆమె నిర్ణయాలు ఆమె చేసుకునే విధంగా స్వేచ్ఛా స్వాతంత్ర్యాలు ఇచ్చింది ఆ కుటుంబం. మంచి కవయిత్రిగా తీర్చి దిద్దబడ్డారు.
”వలయం” ”తిరోగామి” వంటి ఆలోచింపచేసిన కథలు వ్రాసిన చాగంటి తులసి 1946 లో బాలపత్రికలో మొదటికథ వ్రాశారు. యాభయ్యవదశకంనించే పురోగామి దృక్పథంతో కథలు వ్రాస్తున్నారు. పరిమాణంలో తక్కువ అయినా గుణాత్మకమైన కథలు ఆమెవి. పధ్నాలుగు కథలతో వచ్చిన ”తులసి కథలు” కథాసంపుటి, ”యాత్ర” చిన్న నవల, ”సాహితీ తులసి” అనే వ్యాససంపుటి, ”తులసి కథలు” ప్రచురణానంతరం వ్రాసిన కొన్ని కథలు, ”తగవు” అనే నాటిక ఆమె తెలుగు రచనలు కాగా, అనువాదాలు ఎక్కువ చేసారు.
హిందీ నుంచీ రాహుల్‌సాంకృత్యాయన్‌ ”ఓల్గా నుంచి గంగ వరకు”, సఫ్దర్‌ అస్మి ”హల్లాబోల్‌”, డాక్టర్‌ అంబేద్కర్‌ జీవిత చరిత్ర అనువదించారు. ఒరియానించీ ”సచ్చిరౌత్రాయ్‌ కథలు” గోపీనాథ్‌ మహంతి ”బ్రతుకుతెరువు”, ఇంగ్లీష్‌ నుంచి కేంద్రసాహిత్యఅకాడమి కోసం సరళాదాసు, కాజీ నస్రుల్‌ ఇస్లాం మోనోగ్రాఫ్‌లు, ఆరుద్ర రాసిన "రాముడికి సీత ఏమౌతుంది"ను తెలుగు నించీ హిందీకి ”సీతా రామ్‌ కి క్యా లగతీ హై”గా అనువదించారు. ప్రసిద్ధ తెలుగు కథలెన్నింటినో హిందీలోకి ఒరియాలోకి అనువదించి వివిధ పత్రికలలో ప్రచురించారు. హిందీలో ”మహాదేవీకీ కవితామే సౌందర్య భావన్‌” అనే విషయంపై డాక్టరేట్‌ తీసుకున్న తులసి, ఒడిశా ప్రభుత్వ విద్యాశాఖలో రీడర్‌గా పనిచేశారు. తరువాత దక్షిణ కొరియా సియోల్‌లోని హాంకుక్‌ యూనివర్సిటీలో గెస్ట్‌ ప్రొఫెసర్‌గా హిందీ బోధించారు. పదవీ విరమణ తరువాత ప్రస్తుతం విజయనగరంలో వుంటున్నారు..
తులసి విజయనగరం జిల్లా మాండలికంలో చెయ్యి తిరిగిన రచయిత. ఆమె వ్రాసిన ”ఆడదాయికి నోరుండాలి” ”చోద” రెండూ ఆ మాండలికంలో వ్రాసిన ఉత్తమపురుష కథలే. మధ్యతరగతి జీవుల నెంత బాగా చిత్రిస్తారో బడుగు జీవుల్నీ అంతే సహానుభూతితో చిత్రిస్తారామె. గుడిసెవాసులకి బుల్‌డోజర్లనించీ ఎంత ప్రమాదం వుందో ప్రకృతినించీ కూడా అంత ప్రమాదం వుందని చెప్పే కథ ”స్వర్గారోహణ”లో తన సత్తు బిందెకోసం ఇంట్లోకి వెళ్లి ముంపులో మునిగిపోయింది పోలి…వ్రాసినవి తక్కువ కథలే అయినా శిల్పంలోను వస్తువులోను తాత్వికతలోనూ గుణాత్మకమైనవి తులసి కథలు. తులసి కథలకు ముందుమాట వ్రాసిన రోణంకి అప్పలస్వామి గారు చాసో కథల కన్న తులసి కథలే తనకు నచ్చుతాయని కితాబిచ్చారు.
మొదలైన పురస్కారాలను అందుకున్నారు. 
ప్రసిద్ధ కథారచయిత చాగంటి సోమయాజులు గారి ”చిన్న”మ్మాయి అయిన తులసి ఆయన పేరున 1994లో చాసో సాహిత్య ట్రస్టును స్థాపించి ప్రతి సంవత్సరం ఉత్తమ సాహిత్య స్రష్టలకు చాసో స్ఫూర్తి అవార్డు ఇస్తున్నారు.
వీరాజీ
వీరాజీ ప్రముఖ పాత్రికేయులు ,రచయిత,సంపాదకులు.
బాల్యంలో అతి చిన్న వయసులో అనగా 12 వ సంవత్సరంలో కలంపట్తి కథా రచయితగా, నవలా రచయితగా, కాలమిస్టుగా, ఆంధ్రపత్రిక సంపాదకునిగా ఎదిగి గణనీయమైన సాహితీ సేవ సేస్తున్నారు వీరాజీ.వీరాజీకి మధ్య తరగతి మనుష్యుల హృదయాలు తెలుసు. వారి మనస్తత్వాల్లోని వైచిత్రి, వైరుధ్యాలు తెలుసు. కుటుంబాల్లోని వ్యక్తులు మధ్య ఉండే అనురాగ విరాగాలు, ఆప్యాయతా అసూయలు.. ఇలా అనేక సమస్యల చిక్కుముళ్ళు తెలుసు. ఈ తెలివితనం వల్ల వీరాజీ కథలు పాఠకుల గుండెకు హత్తుకునేలా తయారైనాయి.హేతువు, కార్యకారణ సంబంధాలు పక్కనపెట్టి చూస్తే ఒక అద్భుతమైన మానవతా గోపురం కనిపిస్తుంది కథలో. ఉత్తమమైన విలువలకి పట్టం కట్టిన కథగా అర్ధమౌతుంది. జంతుహింస గురించి ఆలోచనల్ని రేపుతోంది. 1960లో నాలుగున్నర పేజీల్లో రాయబడిన కోతి-భీతి కథకుల శిక్షణ శిబిరానికొక పెద్ద బాలశిక్షగా స్వీకరించదగిన ఉత్తమ కథానిక!
కలువకొలను సదానంద
కలువకొలను సదానంద ప్రముఖ బాల సాహిత్య రచయిత. బాలసాహిత్యంలో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ వారి మొట్టమొదటి బాలసాహిత్య పురస్కార్‌ అవార్డు అందుకున్న వ్యక్తి.
సదానంద చిత్తూరు జిల్లా పాకాల లో శ్రీమతి నాగమ్మ, కృష్ణయ్య దంపతులకు తేది.  ఫిబ్రవరి 22 1939 న జన్మించారు. ఎస్‌.ఎస్‌. ఎల్‌.సి చేసి టి.ఎస్‌.ఎల్‌.సి చదివారు. వృత్తిరీత్యా 36 సంవత్సరాలు ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేసి 1997లో పదవీ విరమణ పొందారు. ప్రస్తుతం పాకాల లోనే స్థిరపడ్డారు.
సదానంద మొదటి రచన తన 18 ఏటనే ప్రచురితమైంది. చందమామ, బాలమిత్ర, బాలజ్యోతి, బాలరంజని, బొమ్మరిల్లు, బాలభారతి, బుజ్జాయిలాంటి బాలల మాస పత్రికలలో, ఆంధ్రప్రభ, ఆంధ్రపత్రిక, ఆంధ్రభూమి వంటి వార, మాస పత్రికలలోని పిల్లల శీర్షికలలో వీరి రచనలు ప్రచురితమయ్యాయి. ప్రస్తుతం ఈనాడు దినపత్రిక ‘హాయ్‌బుజ్జి’ పేజీలో వీరికథలు ఎక్కువగా మనం గమనించవచ్చు.
సదానంద బాలలకోసం ఇప్పటి వరకు 200కు పైగా కథలు, 2 నవలలు, 100 కి పైగా గేయాలు, కొన్ని గేయకథలు రాశారు. 8 కథా సంపుటాలు, 2 నవలలు ప్రచురించారు. తన 25 సంలో రాసిన పిల్లలనవల బాల రంజనిలో సీరియల్‌గా వచ్చింది. 1964లో మొదటి కథా సంపుటి ‘సాంబయ్య గుర్రం’ ప్రచురితమైంది. అదే సంవత్సరం ‘చల్లనితల్లి’, 1966లో నీతికథామంజరి, 1967లో విందుభోజనం, 1983లో శివానందలహరి ఇలా... మొత్తం 8 కథా సంపుటాలు ప్రచురించారు. 1965లో బాలల కోసం ‘బంగారు నడిచినబాట’ నవల ప్రచురించారు. ఈ నవలకు 1966లో ఉత్తమ బాల సాహిత్య గ్రంధంగా కేంద్ర ప్రభుత్వ విద్యాశాఖ వారి అవార్డు లభించింది. వీరి "నవ్వే పెదవులు - ఏడ్చేకళ్ళు" కథా సంపుటానికి 1976లో ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడెమీ అవార్డు లభించింది. తెలుగు కథాసాహిత్యంలో వంద ఆణిమ్యుత్యాలు పేరుతో వెలువడిన కథా సంకలనంలో వీరి కథ "తాత దిగిపోయిన బండి"కి స్థానం లభించింది. త్వరలో వీరి "పరాగభూమి కథలు" గ్రంథం వెలువడనుంది.
పెన్నేటి ప్రచురణలు, కడప వారు సదానంద పిల్లల నవల ‘అడవితల్లి’ 2007లో ప్రచురించారు. మహాభారతంలోని కొన్ని పద్యాల ఆధారంగా అల్లిన నవల. మొదట ఈ నవల ‘బాలరంజని’ పిల్లల మాసపత్రికలో ప్రచురితమై బాలలను అలరించింది.
భట్టాచార్య
భట్టాచార్య భారతీయులలో కొందరి ఇంటిపేరు.
నాయని కృష్ణకుమారి
నాయని కృష్ణకుమారి (మార్చి 14, 1930 - జనవరి 30, 2016) ప్రముఖ తెలుగు రచయిత్రి. ఆమె ప్రముఖ కవి నాయని సుబ్బారావు కుమార్తె.
నాయని కృష్ణకుమారి గుంటూరు జిల్లాలో 1930, మార్చి 14 న జన్మించారు. ఈమె తల్లిదండ్రులు హనుమాయమ్మ, నాయని సుబ్బారావు. ఈమెకు ఒక తమ్ముడు, ముగ్గురు చెల్లెళ్లు ఉన్నారు.ఆమె అక్షరాలా బాల్యం నుంచి కవిత్త్వ తత్త్వం ఆకళించుకున్న కవయిత్రి. సుబ్బారావుగారు ప్రముఖసాహితీవేత్తలతో జరుపుతున్న చర్చలు వింటూ చిన్నతనంలోనే నలుగురిలో నిర్భయంగా మెలగడం, మాట్లాడడం నేర్చారు ఆమె.
ఆమె పాఠశాల చదువు నరసరావుపేట, శ్రీకాకుళం లలో పూర్తిచేశారు. గుంటూరులో కాలేజీచదువు పూర్తి అయిన తరువాత 1948లో ఆమె తెలుగు యం.ఎ. చెయ్యడానికి విశాఖపట్నం వెళ్లారు. అక్కడ ఉన్న మూడేళ్లూ ఆమె సాహిత్యాభిలాషని తీర్చి దిద్దడానికి ఎంతగానో తోడ్పడినాయి. అంతకుముందే, ఆమె బి.యే. చదువుతున్న రోజులలో ఆంధ్రులచరిత్ర క్లాసులో రాసుకున్న నోట్సు ఆధారంగా “ఆంధ్రులకథ” అన్న పుస్తకం రాసి ప్రచురించారు. అప్పటికి ఆమె వయసు 18 ఏళ్లు. ఆపుస్తకం ఆనాడు స్కూళ్లలో పాఠ్యపుస్తకంగా తీసుకుంది ఆంధ్రప్రభుత్వం. విశాఖలో ఉన్నప్పుడు ఆమెకి అనేకమంది ప్రముఖ రచయితలతో పరిచయం అయింది. కృష్ణకుమారిగారు విశేషంగా సాహిత్యసభలలో, నాటకాలలో పాల్గొంటూ, తన సాహిత్య కృషికి బలమైన పునాదులు వేసుకున్నారు. ఆమె తెలుగు యం.ఏ. అయినతరువాత, మద్రాసులో ఒక ఏడాది లెక్చరరుగా పనిచేసి, తరువాత హైదరాబాదు వచ్చి స్థిరపడ్డారు. ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో లెక్చరరుగా మొదలు పెట్టి, రీడరయి, ప్రొఫెసరయి, ఆతరువాత, పొట్టిశ్రీరాములు తెలుగు యూనివర్సిటి వైస్ ఛాన్సలర్‍గా 1999 లో రిటైరయేరు.
ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో తిక్కన కవితావైభవంమీద పి.హెచ్.డి మొదలు పెట్టేరు కానీ పూర్తి చేయ్యలేదు. ఆతరువాత, ఆమె భర్త మధునసూదనరావుగారూ, మిత్రులు అంతటి నరసింహంగారూ ప్రోత్సహించగా, తెలుగు జానపదసాహిత్యంలో పరిశోధన చేసి, పి.హెచ్.డి. పట్టా అందుకున్నారు. ఆమె సిద్ధాంతగ్రంథం, “జానపదగేయగాథలు” అన్న శీర్షికతో 1977లో ప్రచురించారు. ఆ తరువాత ఆమె తన దృష్టి అంతా జానపదసాహిత్యంమీదే కేంద్రీకరించడంతో తెలుగుసాహిత్యానికి జరిగిన మేలు అద్వితీయం.
2016, జనవరి 30 న మరణించారు.
అందాలు అలంకారాలు
అందాలు అలంకారాలు మాలతీ చందూర్ రచించిన స్తీల అలంకారం గురించిన పుస్తకం. ఇది ఆంధ్రప్రభ సచిత్ర వారపత్రికలో ప్రమదావనం వ్యాసాల ప్రచురణలలో ఒకటి. ఇందులోని విషయాలు స్త్రీలకు ఉపకరించేవి. స్త్రీలు పాటించడం మంచిది. దీనిని క్వాలిటీ పబ్లిషర్స్, విజయవాడ వారు 1986లో తృతీయ ముద్రణ కావించారు.
తోలేటి వెంకటరెడ్డి
తోలేటి వెంకటరెడ్డి ప్రముఖ తెలుగు సినిమా రచయిత.అనేక సినిమా లకు పాటలు,సంభాషణ లు రాశారు."తోలేటి రాసిన పాటల్లో చాలా ప్రసిద్ధమైన గీతం ‘స్వాతంత్య్రమె నా జన్మహక్కు’. ఘంటసాల విజయనగరంలో వున్న రోజుల్లో పరిచయమైన తోలేటి క్రమంగా సన్నిహితుడై స్నేహితుడయ్యాడు. శ్రీకాళహస్తీశ్వర మహాత్మ్యం, జీవితం, సంఘం, వదిన లాంటి కొన్ని సినిమాలక్కూడా పాటలు రాశాడు.తోలేటి వెంకటరెడ్డిగా పేరు మార్చినా, అసలు పేరు తోలేటి వెంకటశాస్త్రి".---మల్లాది సూరిబాబు (ఆంధ్రభూమి 4.8.2018)
శబ్ద చిత్రాలు (నాటికలు)
శబ్ద చిత్రాలు (నాటికలు) గిడుగు రాజేశ్వరరావు రచించిన రేడియో నాటికల సమాహారం.
శ్రీనివాసపురం (గోపవరం)
శ్రీనివాసపురం, వైఎస్ఆర్ జిల్లా, గోపవరం మండలానికి చెందిన గ్రామము.
సిద్దలింగయ్య
సిద్ధలింగయ్య (1954 -), ఒక ప్రముఖ కన్నడ కవి మరియు మేధావి, దళిత సంఘర్ష్ సమితి వ్యవస్థాపకులలో ఒకరు. 1970 మరియు 1980 లో కర్ణాటక లో దళిత ఉద్యమంలో ఆ ప్రముఖ వ్యక్తిగా పాత్ర పోషించారు.. అతను తన విద్యార్థి దశనుండి ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్స్ కాలేజ్. లో విద్యార్థులు 'యూనియన్ లో అధ్యక్ష పీఠాన్ని అధిష్టించిన మొదటి దళిత విద్యార్థి. అతను ఒక విద్యార్థి కార్యకర్త, తన రోజుల నుండి, సిద్దలింగయ్య 70 వ దశకం మధ్య యొక్క బూస ఆందోళన పాల్గొన్నారు. తనపాటలు, మరియు తన నాటకాలు వామ పక్ష మరియు దళిత పోరాటాలలో ఉపయోగ పడ్డాయి. . అతను సమాన హక్కులు కోసం దళిత పోరాటంలో ముందంజలో ఉన్నాడు.. అతను దళిత సంగ్రహ సమితిలో ఒక వ్యవస్థాపక సభ్యుడు మరియు ప్రధాన వామపక్ష నాయకుడు. అతడి మొట్టమొదటి పద్యాల Holemaadigara Haadu (Holeya మరియు Madiga, 1975 సాంగ్స్).అతని పద్యాలు, కవితలు, కవిత్వం మరియు రెండు భాగాలుగా జీవితచరిత్ర (ఊరు కేరీ) యొక్క అనేక ఇతర సేకరణలను ప్రచురించారు, అతడు బెంగుళూర్ విశ్వవిద్యాలయం లో కన్నడ శాఖ అధిపతి మరియు శాసన మండలి సభ్యుడు కూడా. అతను ఇప్పుడు ఛైర్మన్, కన్నడ బుక్ అథారిటీకి ఛైర్మన్ .
సునేత్ర గుప్తా
సునేత్ర గుప్తా (జ.1965) నవలా రచయిత్రి మరియు జీవశాస్త్ర పరిశోధకురాలు. 
ఈమె 1965 లో కోల్‌కతా (పశ్చిమ బెంబాల్) లో జన్మించారు. తండ్రి ధ్రుభగుప్తా లెక్చరర్ కావడంతో ఈమె బాల్యం ఇధోఫియా, జాంబియా లతో పాటు ఆఫ్రికా, యూరప్ ఖండాలలో సాగింది. సునెత్ర ఉన్నత విద్యాభ్యాసం అనంతరం ప్రిన్స్‌టన్ యూనివర్శిటీ నుంచి బయాలజీలో పి.జి. అనంతరం పి.హెచ్.డి చేశారు. ఈమె ప్రత్యేకించి జీవశాస్త్ర ప్రాతిపదిక మీద సాంక్రమిత వ్యాధుల మీద గాఢ పరిశోధనలు చేశారు. తదనంతరం తండ్రితో పాటు మాతృదేశానికి వచ్చి కోల్‌కతాలో స్థిరపడ్డారు. ఆక్స్‌ఫర్డు విశ్వవిద్యాలయంలో ఎపిడిమియాలజీ (సాంక్రమిక వ్యాధులు - అంటు వ్యాధులు) విభాగంలో రీడర్ గా కొంతకాలం పనిచేసి కూడా స్వదేశం మీద అభిమానంతో కోల్‌కతాలో నివసిస్తున్నారు.
గుప్తా ప్రస్తుతం ఆక్స్‌ఫర్డు విశ్వవిద్యాలయంలోని "థీయరీటికల్ ఎపిడెర్మియాలజీ" విభాగానికి ప్రొఫెసర్ గా యున్నారు. ఆమె "ప్రిన్స్‌టాన్ విశ్వవిద్యాలయ ప్రెస్"కు యూరోపియన్ అడ్వయజరీ బోర్డులో యున్నారు ఈమె చేసిన పరిశోధనలకు గానూ "జూలోజికల్ సొసైటీ ఆఫ్ లండన్" వారి సైంటిఫిక్ మెడల్ మరియు రాయల్ సొసైటీ రోసలిండ్ ఫ్రాంక్లిన్ అవార్డు లను పొందారు. ఆమె వ్రాసిన నవలకు కేంద్ర సహిత్య అకాడామీ అవార్డు, సౌత్ ఆర్ట్స్ లిటరేచర్ ప్రైజ్, క్రాస్ వర్డ్ అవార్డు అంరియు ఆరెంజి ప్రైజ్ లను పొందారు.
గుప్తా యొక్క చిత్రాన్ని జూలై 2013 లో జరిగిన ప్రతిష్ఠాత్మక రాయల్ సొసైటీ సైన్స్ ఎగ్జిబిషన్ లో ప్రముఖ మహిళా శాస్త్రవేత్త అయిన మేడం క్యూరీ సరసన చేర్చడం జరిగింది..
గుప్తా రచనలను బెంగాలీ భాషలో వ్రాసారు. ఆమె రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ యొక్క కవితలను అనువాదం చేశారు. ఆమె అనేక నవలను రచించారు. ఆమె అక్టోబరు 2012 న ఐదవ నవల "So Good in Black" దక్షిణ ఆసియా సాహిత్యలో డి.ఎస్.సి ప్రైజ్ కు ఎంపికయ్యింది.
డాక్టర్ సునెత్రగారు వైద్య శాస్త్ర రంగంలో పరిశోధనలు చేస్తున్నప్పటికీ సాహిత్యం మీద అభిరుచి ఉండటంతో రచనా వ్యవసాయంలోనూ విశేష కృషి చేశారు. 1992 లో "మెమొరీస్ ఆఫ్ రైన్" నవలను కవితాత్మకంగా రాశారు. 1993 లో రాసిన "ద క్లాస్ బ్లోయర్స్ బ్రీత్" నవలలో భారత్ లో సగటు మానవ జీవన వైరుధ్యాలను లోతుగా విశ్లేషిస్తూ కళ్లకు కట్టినట్లుగా అభివర్ణించారు. కథా కథనంలో కొవ్వొత్తులు తయారు చెసేవారు. బేకరీలలో రొట్టెలు తయారుచేసేవారు మొదలైన శ్రామికుల జీవన విధాన చిత్రాలు చక్కగా, అంతర్లీనంగా ఇమిడ్చారు. ఈ నవలలో భారతీయత తొణికిసలాడుతూ పాఠకుల్ని అతి చక్కగా ఆకర్షించింది, మైమరపించగలిగింది. ఈమె నవలా సాహిత్యం జాతీయ, అంతర్జాతీయ సాహితీ రంగాలలో విశేష ఖ్యాతి పొందడంతో 1995 లో "అవార్డ్ ఆఫ్ ఇండియన్ లిటరేచర్ ఇన్ ఇంగ్లీషు" అందుకున్నారు.
సునేత్ర గారి విద్యాభ్యాసం అంతా విదేశాలలో జరిగినప్పటికీ భారతీయ మూలాలను ఆమె విస్మరించలేదు. ఆమె భారత జీవన శైలి పై మక్కువ పెంచుకున్నారు తండ్రితోపాటు భారతదేశం వచ్చినపుడు ఇక్కడి అనుభూతులు, ఆలోచనలను భద్రంగా మూటకట్టుకునేవారు. ఈమె రవీంద్రనాథ్ ఠాకూర్ కు ఏకలవ్యశిష్యురాలిగా తనను తాను మలచుకున్నారు. "గీతాంజలి" నవలను ఆంగ్లంలో అనువదించారు.
సునేత్రగారి వృత్తి పర జీవితంలో కూడా అనేక వెలుగుకోణాలు ఉన్నాయి. బయాలజీ ప్రొఫెసర్ గా ఒక పక్క బోధన చేస్తూనే, నిరంతర విద్యార్థిగా మరో వైపు పరిశోధనలు చేస్తూ విజయాలను సాధించారు. ఆక్స్‌ఫర్డు విశ్వవిద్యాలయంలో సాంక్రమిత వ్యాధులు మీద, చికిత్సా విధానాలమీద సాధికార పరిశోధనలు చేశారు. ఈమె పరిశోధనా విజయాలకు 2009 లో ప్రఖ్యాత మహిళా శాస్త్రవేత్త పేరు మీద నెలకొల్పిన రోసాలిండ్ ప్ల్రాంక్లిన్ అవార్డు అందింది. ప్రతి యేటా బ్రిటన్ రాయల్ సొసైటీవారు శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాలలో విశేష కృషిచేసిన వారికి అందించిన అత్యున్నత పురస్కారం యిది. ఈ పురస్కారంలో 30 వేల పౌండ్లు నగదు, ఒక పతకమును అందించారు.
షేక్ కాలేషాబి
షేక్ కాలేషాబి ప్రఖ్యాత నాదస్వర విద్వాంసురాలు.ప్రకాశం జిల్లా నాగులుప్పలపాడు మండలం చేకూరపాడులో జన్మించారు.భర్త షేక్ మహబూబ్ సుభానీతో కలిసి దేశ విదేశాలలో నాదస్వర కచేరీలు ఇస్తున్నారు.వీరికి ఇద్దరు కుమార్తెలు.ఒక కుమారుడు.
షేక్ మహబూబ్ సుభానీ
షేక్ మహబూబ్ సుభానీ ప్రఖ్యాత నాదస్వర విద్వాంసుడు.ఈయన కలైమామణి బిరుదాంకితులు.
ప్రకాశం జిల్లా వీరికి మద్దిపాడు మండలం పెదకొత్తపల్లి గ్రామం.ఈయన తల్లిదండ్రులు షేక్‌ మీరాసాహెబ్‌, హుస్సేన్‌భీలు.ఈయన ఎనిమిదవ తరగతి వరకూ గ్రామంలోనే చదివారు.పై చదువులకు వాకాడులో హాస్టల్ లో చదివాడు. ఈయన భార్య షేక్ కాలేషాబితో కలిసి దేశ విదేశాలలో నాదస్వర కచేరీలు ఇస్తున్నారు.షేక్ కాలేషాబి ది .ప్రకాశం జిల్లా నాగులుప్పలపాడు మండలం చేకూరపాడు గ్రామం వారిది కూడా విధ్వాంసుల కుటుంబమే.విరికి 1977 లో వివాహం జరిగింది. వీరికి ఇద్దరు కుమార్తెలు.ఒక కుమారుడు. ఈయన తన 10 వ ఏట నుండే నాథ స్వర సాధనను చదువుకుంటూనే చేస్తూ వారి తండ్రిగారితో కచేరీలలో పాల్గొనేవారు.
ఈయన గురువు ప్రముఖ నాదస్వర విద్వాంసులు షేక్‌ చిన మౌలానా.అతని ద్వారానే ఈ దంపతులు వెలుగులోకి వచ్చారు. ఈయన కృషికి కలైమామణి బిరుదును తమిళనాడు ప్రభుత్వం జూలై 29న 1994లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి జయలలిత ఇచ్చారు. ఇద్దరికి ఒకే సారి ప్రభుత్వం బిరుదులు ప్రధానం చేయటం అరుదైన గౌరవం.
ఈయనకు నచ్చిన రాగం తోడి, కాపి రాగాలు. నచ్చిన కీర్తన ఎందుకు దయ రాదు...అనేవి 
భార్యా భర్తలు ఇద్దరు కలిసి నాదస్వరం వాయించడము వీరి ప్రత్యేకత. వీరి ప్రతిభకు మెచ్చి తమిళనాడు ప్రభుత్వము వీరికి "కలైమామిలి " పురస్కారాన్ని ప్రసాదించి గౌరవించింది. భారత రాష్ట్రపతుల ఎదుట వీరి పాండిత్యాన్ని ప్రదర్శించే అవకాశము వీరికి కలిగింది. దంపతులుగా భారతదేశములో ఇటువంటి అరుదైన గౌరవాన్ని పొందిన వారు ఎవరు లేక పోవడము వీరి గొప్పతనము.
నస్తలీఖ్ లిపి
ఆధునిక ఫార్సీ/ఉర్దూ భాషలు వ్రాయడానికి ఉపయోగిస్తున్న లిపి పేరు నస్తలీఖ్ లిపి. ఇస్లాం మత గ్రంథాలు, దస్తూరీ (calligraphy) వ్రాతలలో ఈ లిపికి చాల ప్రాశస్త్యం ఉంది.
జగద్గురు ఆది శంకర (2013 సినిమా)
జగద్గురు ఆది శంకర 2013 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఆది శంకరాచార్యుడు జీవితాన్ని ఆధారంగా నిర్మించిన ఈ భక్తి సినిమాకు జె. కె. భారవి దర్శకత్వం వహించారు.
సర్పగంధ
సర్పగంధ లేదా పాతాళ గరిడి ఒక విధమైన ఔషధ మొక్క. దీని వృక్షశాస్త్రం పేరు రవుల్ఫియా సర్పెంటినా.
సర్పగంథ ఒక చిన్న మొక్క. దీని వేర్లు ఔషధ గుణాన్ని కలిగి ఉంటాయి. 3,4 సంవత్సరాల వయసున్న మొక్క వేర్లలో ఔషధ విలువలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. సర్పగంధ ప్రాథమికంగా భారతదేశానికి చెందిన ఔషధమొక్క పుల్‌ఫియా అనే జర్మన్ శాస్త్రవేత్త పేరు మీదుగా దీనికి శాస్త్రీయనామం వచ్చింది. భారతీయ వైద్యంలో దీని ప్రాశత్యం ఎంతో ఉంది. పాముని పోలిన వేర్లు ఉండటం వలన దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది. అంతే కాకుండా పాముకాటుకి విరుగుడుగా వాడటం వలనకూడా దీనిని ఆ పేరుతో పిలుస్తుంటారు. కలకత్తాకి చెందిన గణవతి సేన్, చంద్రబోస్ అనే ఇద్దరు డాక్టర్లు ఈ మొక్కలో ఉన్న ఔషధ గుణాన్ని ఆధునిక వైద్యానికి పరిచయం చేశారు. దీని వేరులో ఉండే "సర్పెంటైన్" అనే ఆల్కలాయిడ్ ని అధిక రక్తపోటులో అల్లోపతి వైద్యులు వాడేవారు.
రక్తమోక్షణ
రక్తమోక్షణ వైద్య విధానం క్రీ.పూ 800 ప్రాంతంలో సుశ్రుతుడు ఉపయోగించిన వైద్య విధానం. ఈ రోజున ప్రపంచ దేశాలలో అత్యంత గౌరవాన్ని అందుకుంటోంది. శరీరంలో ఏదైనా భాగంలో రక్తం గడ్డకట్టుకుపోవడం, రక్తనాళాలు మూసుకు పోవడం వలన రక్త ప్రసరణ నిలిచిపోయే వంటి రుగ్మతలు సంభవించినపుడు దీనికి మించిన వైద్య చికిత్స లేదనే అభిప్రాయం సర్వత్రా వ్యక్తమవుతోంది.
"జలగ" అనగానే రక్తం పీల్చే అపాయకరమైన ప్రాణిగా స్ఫురించినప్పటికీ, ఆధునిక వైద్యరంగంలో ఇది కీలక పాత్రను పోషిస్తున్నది. విదేశీ వైద్య నిపుణులు జలగలను "ప్రాణంతో ఉన్న ఔషధాలు" (లివింగ్ డ్రగ్) గా పిలుస్తారు. అనేక దీర్ఘ వ్యాధులకు, "పిత్త దోషము" తో బయల్దేరిన పలు వ్యాధులకు "రక్తమును పీల్చే జలగతో చికిత్స" ఉందని సుశ్రుతుని వైద్య గ్రంథాలు తెలిపాయి. శరీరానికి గాయం చేయడమే కాకుండా, ఆ గాయం నుంచి గంటల తరబడి రక్తం స్రవించే విధంగా చేయగలిగే ప్రత్యేక గుణం కలిగి ఉండటం వల్లనే జలగలకు ఇంతటి ప్రాధాన్యత ఉందని పేర్కొన్నారు.
జలగ నుండి వెలువడే ఒక రకమైన ద్రవపదార్థం గాయానికి చుట్టూ ఉన్న శరీరం పైన మత్తు మందులా పనిచేసి, రక్తం గడ్డ కట్టకుండా చేయటమే కాకుండా, రక్తనాళాల రంధ్రాలను పెద్దవిగా చేసే గుణాన్ని కూడా కలిగి ఉంది. ప్రాచీన కాలంలో అతి మోటుగా శస్త్రచికిత్సలు చేస్తున్నఫ్ఫుడు సత్ఫలితాలు రాని సందర్భాలు అనేకం కాగా, శరీరంలో రక్త ప్రసరణను పునరుద్ధరణ చేసేందుకు జలగలతో రక్తం పీల్చు విధానాన్ని కనుగొన్నారు. జలగలను వైద్యపరమైన అవసరాలకు ఉపయోగించడం ప్రాచీన భారతీయ వైద్యశాస్త్రవేత్త సుశ్రుతుడి నుంచే ప్రారంభమైనది. అనేక ప్రయోగాల సారాంశాన్ని కూడా తన గ్రంథంలో వివరించాడు.
శరీరంలో ఏదైనా భాగంలో రక్తప్రసరణ లేక నల్లగా మారినపుడు, చెడు రక్తంతో నిండిపోయి ఆ భాగం ఉబ్బినపుడు ఆప్రాంతంలో సూదితో సన్నని రంధ్రాన్ని చేసి అక్కడ జలగను ఉంచితే చాలునని, ఒక్కొక్క జలగ 20 నిముషాల నుంచి గంట సమయంలో చెంచాడు రక్తాన్ని (15 నుండి 30 మిల్లీలీటర్లు) పీల్చిన తర్వాత శరీరాన్ని వదిలిపెడుతుందనీ, అయితే జలగ చేసిన గాయం నుంచి కనీసం ఆరుగంటల సేపు నెమ్మది స్థాయిలో రక్తస్రావం జరుగుతూనే ఉంటుందనీ వివరించాడు.
ఈ తరహా వైద్య ప్రక్రియకు వినియోగించే జలగను ఆకలితో అలమటించేలా చేయాలని, అలా చేయడం వలన అవి ఎక్కువ వేగంగా రక్తాన్ని పీల్చేందుకు అవకాశం ఉంటుందనీ సూచించాడు. మన రాష్ట్రంలో ఉభయ గోదావరి జిల్లాలలో వ్యాపించి ఉండే బోదకాలు వ్యాధికి కూడా గతంలో ఆయుర్వేద వైద్యులు ఈ జలగ చికిత్సనే చేసేవారు. ప్రకృతినే ఆధారం చేసుకొని తర్వాతనే వైద్య చికిత్సలకు శ్రీకారం చుట్టిన సుశ్రుతుని వైద్యగ్రంథం వేల సంవత్సరాలు గడిచినప్పటికీ ఆధునిక కాలంలో వైద్య చికిత్సలకు స్ఫూర్తిని అందిస్తోంది. రక్తమోక్షణ లోని "జల్లోవ్క అపచరణ్" అనే అధ్యాయంలో విషరహిత జలగలను గూర్చి వివరణ ఉంది. అవి 10 నుంచి 12 సెం.మీ పొడవు కలిగి ఉంటాయని తెలుస్తున్నది.
ఈ "జలగ వైద్యం" మూడు శతాబ్దాల క్రితం వరకు మన దేశంలో ఆయుర్వేద వైద్యులు వాడేవారు. శరీరంలోని వివిధరకాల రుగ్మతలను తొలగించేందుకు కూడా ఈ వైద్యాన్ని ఉపయోగించే వారు. ఆధునిక వైద్యవిధానాలు ఉధృతంగా అందుబాటులోనికి రావడంతో దీనికి ప్రాధాన్యత తగ్గింది. "మైక్రో వ్యాస్కులర్ సర్జరీ" తరహా సూక్ష్మ స్థాయి ఆపరేషన్లలో ప్రతి రక్తనాళాన్ని, కణజాలాన్ని కలపడం వంటి అవసరాలు ఏర్పడడంతో మన ప్రాచీన వైద్య చికిత్స తిరిగి వెలుగులోనికి వచ్చింది.
19 వ శతాబ్దంలోనే దేశదేశాల సంప్రదాయ వైద్యులు జలగలను నొప్పిహారకాలుగా వినియోగించడం ప్రారంభించారు. జలగవైద్యం ద్వారా ఎంతో మంది రోగులను ప్రాణాపాయం నుంచి కాపాడటంతో వైద్యరంగంలో వీటిని ఎన్ని రకాలుగా వినియోగించుకోవచ్చుననే అంశం మీద పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. హైదరాబాద్ లోని ప్రభుత్వ ఆయుర్వేదిక్ రీసెర్చ్ ఆసుపత్రి (ఎర్రగడ్డ) కు చెందిన రీసెర్చ్ ఆఫీసరు, మెడికల్ సూపరింటెండెంట్ డాక్టర్ వి.ఎల్.ఎస్.శాస్త్రి జలగవైద్యమును గూర్చి అనేక పరిశోధనలు చేశారు.
అమెరికా ఆదిమ వాసులు
అమెరికా ఖండాన్ని కొలంబస్ కనుగొనడానికి పూర్వమే అక్కడ అనేక తెగల ఆదిమ వాసులు నివసించే వారు. భారత దేశాన్ని చేరడం కోసం యూరోపు నుండి కొత్తగా పశ్చిమ ప్రయాణం మొదలుపెట్టిన కొలంబస్ ఈ భూమినే ఇండియా అనుకొని, ఈ తెగలవారిని 'ఇండియన్స్' అని పిలిచాడు. అందువల్ల వీరిని ఎర్ర భారతీయులు (రెడ్ ఇండియన్స్) అని కూడ వ్యవహరించేవారు.
వీరిలో అనేకులు ఐరోపా దేశస్థుల సాంగత్యం వలన, వారి నుంచి సోకిన కొత్త వ్యాధుల వలన చనిపోయారు. కొన్ని తెగలు యుద్ధంలో దాదాపు పూర్తిగా నశించాయి. మరి కొందరు యుద్ధాలలో ఓడి బానిసలుగా ఐరోపా వారి దగ్గర లొంగిపోయారు. కుదిరినప్పుడు యుద్ధాలు, లేనప్పుడు ఒప్పందాల మూలంగా ఐరోపా దేశస్థులు (ముఖ్యంగా ఆంగ్లేయులు, ఫ్రెంచి వారు, స్పెయిన్ వారు) ఈ జాతులను తెగలను, క్రమంగా మొత్తం అమెరికా ఖండ భూభాగాన్నంతా క్రీ.శ. 15 వ శతాబ్దం నుండి 19వ శతాబ్దం లోపల పూర్తిగా ఆక్రమించు కున్నారు.
ప్రస్తుత అంచనాల ప్రకారం , అమెరికా, కెనడా లలో కలిపి మొత్తం దాదాపు 30 లక్షల మంది ఆదిమ వాసుల అను వంశీకులుంటారు. వీరి పూర్వీకులు, కొన్ని వేల సంవత్సరాల క్రితం ఆసియా నుండి అమెరికాకు వచ్చి చేరారని (బహుశా అలాస్కా ఆసియా తో కలిసి ఒకే భూ భాగంగా ఉండేటప్పుడు ), మానవ శాస్త్ర పరిశోధనల్లో తేలింది.
ఆదిమ ఉత్తర అమెరికన్ల లో కొన్ని ముఖ్య తెగలు = చెరోకీ, మాయా/యుకాటెక్, అజ్ టెక్, నవాజో, స్యూ మొదలయినవి. ఈ తెగల పేర్లే భాషలకి కూడా వర్తిస్తూంటారు.
యెనిశెట్టి సాంబశివరావు
ప్రొఫెసర్ యెనిశెట్టి సాంబశివరావు గాంధీజీ తత్వవేత్త. గుంటూరు జిల్లా మేడికొండూరు మండలం పేరేచర్ల గ్రామంలో జన్మించారు.తండ్రి సుందరయ్య వ్యాపారం చేసేవారు.ఆయన కళ్లు తెరిచేనాటికి అమ్మ కన్ను మూసింది.మేనత్త, నాయనమ్మల దగ్గర పెరిగారు.చీరాల, హిందూపురం, మార్కాపురం డిగ్రీ కళాశాలల్లో ఆంధ్ర అధ్యాపకునిగా, ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేసి 1999లో హెచ్‌ఓడిగా ఉద్యోగ విరమణ చేశారు.గాంధీతత్వంపై పిహెచ్‌డి చేశారు.ఉద్యోగ విరమణ తర్వాత సేవాకార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం మొదలెట్టారు. ‘విద్యార్థి మార్గదర్శిని’, ‘అభ్యుదయ వాదులారా ఏకం కండి’ పేరుతో పుస్తకాలను రాసి మహాత్మునికి అంకితం ఇచ్చారు.సైకిల్‌పై తిరుగుతూ సభలు, సమావేశాలున్నచోట గాంధీజీ సిద్ధాంతాలకు సంబంధించిన ఉపన్యాసాలు ఇచ్చేవారు.గుంటూరు జిల్లాలోని కొండవీడు కోటల పక్కనున్న 60 ఎకరాల ప్రభుత్వ భూమిలో మహాత్మాగాంధీ తత్వ విశ్వవిద్యాలయం స్థాపిస్తే గనక తనకున్న యావదాస్తి దానికోసం రాసిస్తానని, గాంధీ మహాత్మునికి సంబంధించిన ఎంతో విలువైన గ్రంథాల కలెక్షన్ కూడా ఇస్తానని వీలునామారాశారు.లేదంటే చైనా ప్రభుత్వం కట్టబోతున్న విశ్వవిద్యాలయానికి తన ఆస్తిని ఇచ్చేసి ఆ మహాత్ముని రుణం తీర్చుకుంటానన్నారు.
గాంధీజీ తత్వవిశ్వవిద్యాలయం స్థాపనకు కృషి చేస్తున్నారు. గానీ యింతవరకు ఆయన ఆశయం సిద్దించలేదు.
మానవ శాస్త్రము
మానవ శాస్త్రము లేదా మానుష శాస్త్రము (Anthropology) మానవజాతి పుట్టు పూర్వోత్తరాలను, పురోగతిని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం..
(గ్రీక్ భాష లో "Anthropos-" అంటే "మనిషి", "-logy" అంటే "శాస్త్రము" అని అర్థం).
మానవ శాస్త్రము ఒక జీవ శాస్త్రం మాత్రమే కాక ప్రపంచంలో వేర్వేరు జాతుల, తెగల ప్రజలు, వారి మధ్య చారిత్రాత్మకంగా ఏర్పడిన భేదాలను కూడ తెలిపే సాంఘిక శాస్త్రం కూడా. మానవ శాస్త్రజ్ఞులు అనేక ప్రాంతాలలో పరిశోధనలు చేసి ప్రజలు ప్రస్తుతం ఎలా జీవిస్తున్నారో, పూర్వం ఎలా జీవించేవారో పురావస్తు శాస్త్రము (Archealogy) ప్రకారంగా అధ్యయనం చేస్తారు. ఈ అధ్యయనాలు ఆధునిక నగరాల నుంచి పల్లెటూర్లు, అడవిలో నివసించే తెగల దాక విస్తరిస్తూంతాయి. వివిధ సమూహాల్లో జనం సమయాన్ని, స్థలాన్ని, జీవన శైలిని ఎలా అవగాహన చేసుకున్నారో, ఈ అధ్యయనాలు పరిశీలిస్తాయి.
అనువర్తిత మానవ శాస్త్రం (Applied Anthrology) అనే విభాగం సైన్సు ద్వారా తెలుసుకున్న విజ్ఞానాన్ని ప్రజలకు ఎలా ఉపయోగించాలో తెలుపుతుంది. దక్షిణ అమెరికా లో ఉత్తమమైన పురాతన వ్యవసాయ ప్రక్రియలను అధ్యయనం చేసరుద్ధానం చేయదం ఈ మధ్య ఈ శాస్త్రం సాధించిన ఒక విజయంగా చెప్పుకోవచ్చు. అలాగే మరుగున పడిపోతున్న ప్రాచీన భాషలను నేర్చుకునే విధానాలను ఆ యా భావి తరాల వారికి అంద జేయడం కూడ ఈ విభాగం కిందికే వస్తుంది.
చాలామట్టుకు మానవ శాస్త్రజ్ఞులు మొదట అన్ని విభాగాలలోనూ ప్రాథమిక పరిజ్ఞానం సంపాదించి, పోను పోను ఒకటి రెండు విభాగాలలో నైపుణ్యం సాఢిస్తారు.
ఇవి కాక కొన్ని సందర్భాలలో జీవ మానవశాస్త్రాన్ని ప్రత్యేక విభాగంగానో, జీవ శాస్త్రంలో భాగంగానో కూడ అధ్యయనం చేయటం పరిపాటి.
చటాకాయ్
చటాకాయ్, కృష్ణా జిల్లా, కైకలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము
ఇది ఒక కొల్లేరు లంక గ్రామం. ఈ గ్రామ పంచాయతీ 1957లో ఆవిర్భవించింది. ప్రస్తుతం ఈ గ్రామంలో 1596 మంది ఓటర్లున్నారు. వీరిలో పురుషుల సంఖ్య=781., స్త్రీల సంఖ్య=812. శివారులోని నత్తగుళ్ళపాడుతో కలిసి పంచాయతీగా రూపొందినది. సగానికి పైగా సిమెంట్ రహదార్లూ, పక్కా డ్రెయిన్లూ, ప్రతి ఇంటిముందూ చెత్త కుండీ ఊరి బయటే చెత్త దహనంతో పారిశుధ్యానికి పాలకులు పెద్దపీట వేశారు. ఇంటింటికీ మరుగుదొడ్డి ఎప్పటి నుంచో ఉంది. దోమలనివారణ, బ్లీచింగ్ చర్యలు, వీధిదీపాల నిర్వహణ, నిత్యకృత్యం. పంచాయతీ ఆధ్వర్యంలో 20 ప్లాంట్ల ద్వారా శుద్ధజలం అందించుచున్నారు. ఈ గ్రామం 2012-13 లో నిర్మల్ గ్రామ పురస్కారానికి ఎన్నికయినది.
సముద్రమట్టానికి 8 మీ.ఎత్తు
ఏలూరు, గుడివాడ, హనుమాన్ జంక్షన్, పెడన
మండవల్లి, కలిదిండి, ఆకివీడు, ముదినేపల్లి
జాగృతి కన్సెప్ట్ హైస్కూల్, చటాకాయ్
కైకలూరు, మండవల్లి నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: విజయవాడ 70 కి.మీ.
అచలగురు ఆశ్రమం.
ప్రచ్ఛన్నయుద్ధం
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం పిమ్మట అగ్ర రాజ్యాలుగా రూపు దిద్దుకున్న అమెరికా, సోవియట్ యూనియన్ ల మధ్య చిరకాలంపాటు కొనసాగిన ఉద్రిక్త పూర్వక ద్వైపాక్షిక సంబంధాలకే ప్రచ్ఛన్నయుద్ధం లేదా శీతల సమరము (Cold War) అని పేరు. పరస్పరాధిక్య ప్రదర్శన, ఆయుధ, క్షిపణి సమీకరణ, అనేక ప్రపంచ దేశాల ఏకపక్ష మొగ్గుతో కూడుకొన్న ఈ కాలాన్ని "ఆయుధసాధిత శాంతియుగం" అని కూడా వ్యవహరిస్తుంటారు.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం జరుగుతున్నప్పుడు బలాబలాలు కలుపుకొని మిత్రదేశాలుగా ఒక వైపు పోరాడిన అమెరికా, బ్రిటన్, రష్యాలు శత్రుదేశాలైన జర్మనీ, ఇటలీ, జపాన్ లను ఓడించాయి. కానీ యుద్ధం ముగుస్తూనే అమెరికా-బ్రిటన్ లకు, సోవియట్ యూనియన్ కు మధ్య తీవ్ర విభేదాలు పొడచూపాయి. అచిరకాలం లోనే ఇది అధిక పక్షం ప్రపంచ దేశాల వర్గ విభజనకు దారితీసేంతగా ఎదిగింది. రష్యా నాయకత్వంలో సామ్యవాద దేశాలన్నీ ఒక వర్గమైతే, అమెరికా వైపు పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థలన్నీ వత్తాసు పలికాయి1
రష్యా, అమెరికా నేరుగా యుద్ధాలేవీ పోరాడక పోయినా, వ్యూహాత్మక ప్రణాళికలు, క్షిపణి మొహరింపులతో పొంచియున్న మరో భయంకర ప్రపంచయుద్ధాన్ని తలపింపజేస్తుండేవి. బెర్లిన్ ఘర్షణ, కొరియా యుద్ధం, సోవియట్ యూనియన్ అణుపాటవ పరీక్షలు, భారత్ చైనా యుద్ధం 1962, క్యూబా క్షిపణి సంక్షోభం మొదలయిన అనేక సమస్యలు ఈ అంతర్గత ఒత్తిడిని రగులుస్తూ బహిర్గతం చేస్తూండేవి
1991 లో సోవియట్ యూనియన్ విచ్ఛిన్నమై రష్యా బలం క్షీణించడంతో శీతల సమరం ముగిసి, అమెరికా ఏకైక అగ్ర రాజ్యంగా ఎదిగింది.
వక్కపట్లవారిపాలెం
వక్కపట్లవారిపాలెం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన నాగాయలంక మండలము లోని ఒక గ్రామం.
సముద్ర మట్టానికి 6 మీ.ఎత్తు
రేపల్లె, మచిలీపట్నం, పొన్నూరు, పెడన
అవనిగడ్డ, మోపిదేవి, రేపల్లె, కోడూరు
నాగాయలంక, అవనిగడ్డ నుండి రోడ్డురవాణా సౌకర్యం కలదు రైల్వేస్టేషన్: గుంటూరు 71 కి.మీ
ప్రగతి విద్యానికేతన్, మారుతి విద్యానికేతన్, గణపేశ్వరం, నాగాయలంక
నీటిపారుదలశాఖ భవనం:- డెల్టా అధునికీకరణ పనులలో భాగంగా, ఈ గ్రామమువద్ద, 25 లక్షల రూపాయలతో నూతనంగా నిర్మించిన ఈ భవనాన్ని, 2016, జనవరి-9వ తేదీనాడు ప్రారంభించారు. [3]
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీ అంబటి శ్యాంప్రసాద్, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. ఉపసర్పంచిగా శ్రీ యానాదిరావు ఎన్నికైనారు. [2]
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు, చేపలపెంపకం
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
దివంగత శాసనసభ్యులు అంబటి బ్రాహ్మణయ్య గారు మొదట ఈ గ్రామ పంచాయతీకి 1964లో వార్డు సభ్యునిగా ఎన్నికై గెలుపొంది, ఆ తరువాత అదే పంచాయతీకి 1970 నుండి 1981 వరకూ సర్పంచిగా పనిచేశారు. 1981లో సమితి అధ్యక్షునిగా గెలుపొందారు. 1994-99 లో మచిలీపట్నం శాసనసభ్యుడిగానూ, 1999 నుండి 2004 వరకూ మచిలీపట్నం లోక్ సభ సభ్యునిగానూ పనిచేశారు. 2009 లో అవనిగడ శాసనసభ్యునిగా గెలుపొంది, ఏప్రిల్ 2013లో పదవిలో ఉండగానే పరమపదించారు. [1]
ఈ గ్రామానికి చెందిన గాజుల చరణ్ అబు విద్యార్ధి, 2017-2018 సంవత్సరంలో నవీదయ పాఠశాలలో ఆరవ తరగతి చదవడానికి అర్హత సంపాదించినాడు. [4]
[1] ఈనాడు కృష్ణా; 2013,జూలై 12; 8వపేజీ.
[2] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014,జనవరి-27; 3వపేజీ.
[3] ఈనాడు అమరావతి; 2016,జనవరి-10; 43వపేజీ.
[4] ఈనాడు అమరావతి/అవనిగడ్డ; 2017,జూన్-27; 2వపేజీ.
కమీనా
కమీనా 2013లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. హిందీలో విజయవంతమైన జానీ గద్దర్ చిత్రం ఆధారంగా ఈ చిత్రం రూపొందించారు. 2013 సెప్టెంబరు 13 న ఈ చిత్రం విడుదలైనది.
అక్రమదందాలు, చట్టవ్యతిరేకమైన వ్యాపారాలు చేసే ధర్మ, తేజ, కైలాశ్, శివ, సిద్దార్థ్ లు ఐదుగురు పార్ట్ నర్స్. ఓ అక్రమ వ్యాపారంలో ఐదుకోట్లు పెట్టుబడి పెట్టి పదికోట్లు సులభంగా సంపాదించాలనుకునేందు ఐదుగురు ప్లాన్ చేస్తారు. ఆ క్రమంలోనే ఐదుకోట్లు సమకూర్చి...ఒడిశాలోని భువనేశ్వర్ కు శివ ద్వారా తరలించాలని సిద్ధమవుతారు. అయితే ఓ కారణంతో డీల్ పూర్తికాకుండానే ఐదుకోట్ల రూపాయలు కొట్టేసేందుకు సిద్ధార్థ్ పథకం రచిస్తాడు. ముందుగా ప్లాన్ చేసుకున్న ప్రకారం శివను చంపేసి ఐదుకోట్ల రూపాయలను సిద్దు చేజిక్కించుకుంటాడు. అయితే ఎందుకు ఐదు కోట్ల రూపాయలను కొట్టేయాలనుకుంటాడు. ఏ కారణం కోసం సిద్ధార్థ్ డబ్బు కాజేయాలనుకుంటాడో ఆ లక్ష్యం నెరవేరిందా? సిద్ధార్థ్ మోసానికి గురైన మిగితా ముగ్గురు ఏం చేశారు అనే ప్రశ్నలకు సమాధానమే కమీనా చిత్రం.
శ్రీశాంత్
శాంతకుమరన్ శ్రీశాంత్ ఒక కళంకిత భారతీయ క్రికెట్ ఆటగాడు. మ్యాచ్ ఫిక్సింగ్ కు పాల్పడి జీవితకాల నిషేధానికి గురయ్యాడు.
జట్టులో ఒకప్పుడు కీలక బౌలర్‌గా ఎదిగిన కేరళ స్పీడ్‌స్టర్ శ్రీశాంత్‌కు ఆది నుంచీ దూకుడెక్కువే. తన ప్రవర్తనతో ఎన్నోసార్లు మందలింపునకు గురయ్యాడు. మైదానంలో ఏమాత్రం ఆవేశం ఆపుకోలేని తత్వంతో వివాదాస్పదంగా మారాడు. కేరళ తరఫున రంజీల్లో హ్యాట్రిక్ నమోదు చేసిన తొలి ఆటగాడిగా గుర్తింపు పొందిన శ్రీ అనవసరంగా ఉద్రేకపడే స్వభావంతో కెరీర్‌ను ఇబ్బందుల్లో పడేసుకున్నాడు.
2005లో చాలెంజర్స్ ట్రోఫీలో బాగా ఆడటంతో తొలిసారిగా జాతీయ జట్టుకు ఎంపికై ఆకట్టుకున్నాడు. ప్రత్యర్థి జట్టుకు ధారాళంగా పరుగులు ఇచ్చినా వికెట్లు తీయగలడని పేరు తెచ్చుకున్నాడు. ఐపీఎల్ తొలి సీజన్‌లో పంజాబ్‌కు ఆడిన సమయంలో ముంబై ఆటగాడు హర్భజన్ సింగ్‌తో చెంప దెబ్బ తిని వార్తల్లోకెక్కాడు. ఆ తర్వాత కెప్టెన్ ధోని, భజ్జీతో పొసకగపోవడం ఇతడిని మరింత ఇబ్బందుల్లోకి నెట్టింది. స్పాట్ ఫిక్సింగ్‌లో శ్రీశాంత్ పాత్ర ఉన్నట్టు ఢిల్లీ పోలీసులు ప్రకటించారు. 2013 సెప్టెంబరు 13, శుక్రవారం బీసీసీఐ ఈ 30 ఏళ్ల ఆటగాడిపై జీవిత కాలం వేటు వేయడంతో కెరీర్‌కు ఫుల్‌స్టాప్ పడింది.
ఇతని వివాహమురాజస్థాన్ రాజవంశానికి చెందిన జ్యువెలరీ డిజైనర్ భువనేశ్వరి కుమారితో గురువాయూరు లోని శ్రీ కృష్ణ ఆలయంలో 2013 డిసెంబరు 12 తేదిన జరిగింది. ఇరు కుటుంబాలకు చెందినవారితో పాటు అతి కొద్దిమంది సన్నిహితుల సమక్షంలో గురువాయూర్ లోని శ్రీ కృష్ణ ఆలయంలో వీరిద్దరు కేరళ హిందు సంప్రదాయం ప్రకారం ఒకటయ్యారు. గత కొద్ది సంవత్సరాలుగా వీరిద్దరి మధ్య ప్రేమ వ్యవహారం కొనసాగుతోందని.. ఐపీఎల్ ఆరవ ఎడిషన్ లో స్పాట్ ఫిక్సింగ్ పాల్పడి.. జైలుకెళ్లిన సమయంలో కూడా శ్రీశాంత్ కు నయన్ బాసటగా నిలిచింది.
అగ్ర రాజ్యాలు
ప్రపంచ దేశాలన్నిటిలో అతి శక్తివంతమైన దేశాలను అగ్ర రాజ్యాలు అంటారు. చరిత్రలో ఈ పదం 1945-1991 మధ్య అమెరికా, సోవియట్ యూనియన్ లను, ఆ తరువాతి కాలంలో కేవలం అమెరికాను సూచించడానికి మాత్రమే ఉపయోగించారు.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగుస్తూనే 1945 లో ఐక్య రాజ్య సమితి ఏర్పడింది. ఈ సమితి భద్రతా మండలిలో అణ్వస్త్ర సామర్థ్యం కలిగిన 5 దేశాలకు శాశ్వత సభ్యత్వం కలుగజేయబడింది. ఇదే కాక నిర్ణయ నిరోధ హక్కు(వీటో) కూడా పొందిన ఈ 5 దేశాలు - అమెరికా, సోవియట్ యూనియన్, బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, చైనాలు. అనేక ప్రపంచ దేశాలతో పాటు వీటిలో కూడా బ్రిటన్,ఫ్రాన్స్ లు అమెరికా వైపు, చైనా మాత్రం సోవియట్ యూనియన్ వైపు మొగ్గుజూపేవి. ఈ విధంగా అమెరికా రష్యా ల మధ్య ప్రచ్ఛన్నంగా శీతల సమరం రగులుతూ ఉండేది.
1991 లో సోవియట్ యూనియన్ విచ్ఛిన్నమైన తరువాత ఆ స్థానంలో రష్యా భద్రతా మండలి శాశ్వత సభ్యురాలైంది. క్రమేణా ఆర్థికవ్యవస్థ పతనమౌతూ వచ్చిన రష్యా అగ్ర రాజ్యంగా తన స్థానాన్ని కోల్పోవడంతో, ఏకైక అగ్ర రాజ్యంగా అమెరికా ఎదిగింది.
కుంభాకార మరియు పుటాకార బహుభుజులు
రేఖాగణితం (జ్యామితి) లో బహుభుజి కుంభాకారంగా గానీ, పుటాకారంగా కానీ ఉండవచ్చు.
కుంభాకార బహుభుజి అనునది సాధారణ బహుభుజి. ఇది కుంభాకార సమితిగా గల అంతర బిందువులను కలిగి యుంటుంది ఒక సాధారణ బహుభుజి క్రింది లక్షణాలు అన్ని కుంభాకారానికి సమానంగా ఉంటాయి.
ఒక సాధారణ బహుభుజి "ఖచ్చిత కుంభాకారం" కావడానికి అంతర కోణాలన్నీ 180 డిగ్రీలకు తక్కువగా ఉండాలి. ఖచ్చిత కుంభాకార బహుభుజి కావాలంటే ఆసన్న శీర్షాలు కాని ఏ రెండు శీర్షాలనైనా కలిపే రేఖాఖండం దాని అంతరంలోనే ఉండాలి. కానీ ఆ రేఖాఖండ శీర్షాలు అంతరంలో ఉండవలసిన పనిలేదు.
ప్రతి త్రిభుజం కచ్చితంగా కుంభాకారంగా ఉంటుంది.
ఒక సాధారణ బహుపది కుంభాకారంగా లేనిచో దానిని పుటాకార బహుభుజి లేదా "కుంభాకారం కాని" బహుభుజి అంటారు పుటాకార బహుభుజిలో ఎల్లప్పుడూ ఒక అంతరకోణము 180 డిగ్రీల కంటే ఎక్కువ ఉంటుంది.
ప్రతి పుటాకార బహుభుజిని అనేక కుంభాకార బహుభుజులుగా విభజించవచ్చు. ఈ పుటాకార బహుపదిని సాధ్యమైనన్ని తక్కువ కుంభాకార బహుభుజులుగా విడదీయుటకు "ఛాజెల్ మరియు డోబ్కిన్"లు 1985 లో బహుపది కాల అల్గారిధాన్ని కనుగొరిరి.
నిర్ణయ నిరోధ హక్కు(వీటో)
నిర్ణయ నిరోధ హక్కు (వీటో) ..అంటే ఒక సమితి లేదా సదస్సులో నిర్ణయాలు లేదా శాసనాలను ఆపడానికి ప్రత్యేక అధికారాలు కలిగియుండుట. మామూలుగా ప్రజాస్వామ్య పద్ధతిలో తీసుకున్న నిర్ణయాలను కూడ కొందరు సభ్యులు ఈ ప్రత్యేక హక్కులతో నిరాకరించ గలుగుతారు. ఇది , పాత రోమన్ సామ్రాజ్యం వాడుక నుంచి తీసుకున్న పదం.
ఉదాహరణకి అమెరికా రాజ్యాంగం ప్రకారం అధ్యక్షుడికి ఆ దేశ శాసన సభలు తీసుకున్న నిర్ణయాలను అమలుచేయకుండా నిరోధించే అర్హత (వీటో) ఉంది. అలాగే ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రతా మండలి లో శాశ్వత సభ్యులైన ఐదు దేశాలు అమెరికా, రష్యా, బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, చైనా లకు ఆ సమితి నిర్ణయాలను "వీటో" చేసి, తీర్మానాలుగా మారకుండా ఆపగలిగే అధికారం ఉంది.
రేఖాఖండం
రేఖా గణీతంలో "రేఖాఖండం" అనునది రేఖ లోని ఒక భాగము. యిది రెండు అంత్య బిందువులు కలిగి ఉంటుంది. రేఖాఖండం దానిపై గల ప్రతి బిందువును చివరి బిందువులతో సహా కలిగి ఉంటుంది.దీనికి ఉదాహరణ త్రిభుజ భుజాలు, చతురస్ర భుజాలను తీసుకోవచ్చు. ఒక బహుభుజిలో ఏవైనా రెండు శీర్షాలను కలిపే రేఖాఖండం దాని భుజమైనా (అంత్య బిందువులు ఆసన్న బిందువులైతే) కావచ్చు లేదా కర్ణము అయినా (అంత్య బిందువులు ఆసన్నం కానివైతే) కావచ్చు. ఒక వృత్తము పై ఏవైనా రెండు బిందువులను కలిపే రేఖాఖండం ఆ వృత్తం యొక్క జ్యా అవుతుంది.
"V" అనునది సదిశా అంతరాళం మరియు formula_1 మరియు formula_2, and "L"లు "V" యొక్క ఉపసమితులైతే అపుడు రేఖాఖండం "V"ను ఈ క్రిందివిధంగా చూపవచ్చు.
కొన్ని సదిశలు formula_4, అయ్యే సందర్భంలో సదిశలు u మరియు లు "L"కు అంత్య బిందువులవుతాయి.
కొన్ని సార్లు "సంవృత" మరియు "వివృత" రేఖాఖండాలలో అయోమయం యేర్పడుతుంది. అపుడు ఒకటి "సంవృత రేఖాఖండం"ను పైవిధంగా నిర్వచించి, మరియు "వివృత రేఖాఖండం"ను "L"కు ఉపసమితిగా తీసుకోవాలి. దానికి క్రింది విధంగా వ్రాయవచ్చు.
రేఖాగణితంలో, కొన్నిసార్లు రెండు బిందువులు "A" మరియు "C" లమధ్య "B" ఉంటే అపుడు "AB" పొడవు మరియు "BC" పొడవు ల మొత్తము "AC" అవుతుంది. అందువలన formula_7లో రెండు బిందువులు మరియు అయితే రేఖాఖండం ఈ క్రింది బిందు సమూహాన్ని కలిగి ఉంటుంది.