hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
జింద్
హర్యానా రాష్ట్ర 21 జిల్లాలలో జింద్ జిల్లా ఒకటి. జిల్లాకేంద్రంగా జింద్ పట్టణం ఉంది. ఇది హిస్సార్ డివిషన్‌లో భాగంగా ఉంది. 1986 నుండి ఈ జిల్లా ఉనికిలోఉంది. హర్యానా రాష్ట్ర కేంద్రస్థానంలో ఉన్న జింద్ జిల్లా సిక్కు రాజ్యాలలో ఒకటి. జాట్ బెల్టులో ఇది 4 జిల్లా. మిగిలిన 3 జిల్లాలు రోహ్‌తక్,హిస్సార్ మరియు సోనిపట్.
జిల్లా కేంద్రం నుండి జిల్లాకు ఈ పేరు వచ్చింది. జింద్ అనే పేరుకు మూలం జయంతిపురి ( విజయాధిదేవత). ఈ నగరం మహాభారత కాలంలో స్థాపించబడిందని భావిస్తున్నారు. కురుక్షేత్ర సంగ్రామానికి ముందు పాండవులు ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించి పూజించి విజయం సాధించారని క్రమంగా ఆలయం చుట్టూ నగరం ఏర్పడింది. జయంతిపురి కాలక్రమంలో జింద్‌గా నామాంతరం చెందింది.
ఫుల్కియాన్ మిస్ల్ రాజ్య స్థాపకుడు ఫుల్ మనుమడు రాజా గజ్పత్ సింగ్ 1763లో ఆఫ్గన్ గవర్నర్ జైన్ ఖాన్ నుండి ప్రస్తుత జింద్ జిల్లా భూభాగాన్ని ఆక్రమించి స్వతంత్ర సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించి రాజ్యానికి జింద్ నగరాన్ని రాజధానిగా చేసాడు. 1775లో రాజా గజ్పత్ సింగ్ ఇక్కడ ఒక కోటను నిర్మించాడు. ఆ తరువాత రాజ్యానికి సంగ్‌రూర్‌ను రాజధానిగా చేసాడు. తరువాత ఈ ప్రాంతాన్ని 1822 -1834 వరకూ రాజా సంగత్ సింగ్ పాలించాడు. స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత జింద్ రాజ్యం భారతదేశంతో కలిసిపోయింది. అలాగే 1948 జూలై 15న ప్రస్తుత జింద్ ప్రాంతం సంగ్‌రూర్ జిల్లాలో భాగం అయింది. 1966 నవంబరు 1 న హర్యానా రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేయబడిన సమయంలో సంగ్‌రూరు జిల్లా నుండి జింద్ మరియు నర్వానా తాలూకాలను వేరుచేసి 
జింద్ జిల్లాగా రూపొందించబడింది. అంతే కాక 1967లో జింద్ జిల్లా జింద్ మరియు సాఫీడన్ తాలూకాలుగా విభజించబడింది.అంతేకాక పురాతన హవేలీ, పెద్ద జలాశయం మరియు భకరా నది ఉన్నాయి.
జిల్లాలో ప్రధానంగ హర్యానవి & పంజాబి భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి.
కర్నాల్
హర్యానా రాష్ట్ర 21 జిల్లాలలో కర్నాల్ జిల్లా (హిందీ: करनाल जिला) ; (పంజాబీ: ਕਰਨਾਲ ਜ਼ਿਲਾ) ఒకటి. కర్నాల్ నగరం జిల్లకేంద్రంగా ఉంది. జిల్లాలో మిగిలిన ప్రధాన నగరాలు
అస్సంధ్, ఘరౌండా, నిలోఖెరి, ఇంద్రి మరియు జుండ్ల. ఈ జిల్లా రోహ్‌తక్ డివిషన్‌లో భాగంగా ఉంది.
కర్నాల్ జిల్లా ప్రాంతం పంజాబు రాష్ట్రజిల్లాలలో ఒకటిగా ఉండేది. 1966 నవంబరు 1 న హర్యానా రాష్ట్రం రూపొందించిన సమయంలో ఇది హర్యానా రాష్ట్ర జిల్లాగా మార్చబడింది. తరువాత 1973 జనవరి 26 న ఈ జిల్లా లోని కొంత భూభాగం వేరిచేసి కురుక్షేత్ర జిల్లా ఏర్పాటు చేయబడింది, 1989 నవంబరు 1 ఈ జిల్లా లోని కొంత భూభాగం వేరిచేసి కైతల్ జిల్లా ఏర్పాటు చేయబడింది. 1991 జూలై 24 న ఈ జిల్లాలో పానిపట్ కలుపబడి తిరిగి 1992 జనవరి 1 తిరిగి వేరుచేయబడింది.
ఈ ప్రాంతం మహాభారతంతో సంబ్ంధించబడి ఉంది. ఇది కర్ణుడి నివాస స్థానంగా ఉండేదని విశ్వసించబడి ఉంది.
కర్నాల్ జిల్లా యమునానది పశ్చిమతీరంలో ఉంది కనుక యమునానది జిల్లాకు తూర్పు సరిహద్దుగానూ హర్యానా మరియు ఉత్తరప్రదేశ్ ఉంది. కర్నాల్ మరియు పానిపట్ జిల్లాలు 29 09' 50" మరియు 29 50' ఉత్తర అక్షాంశం మరియు 76 31' 15" మరియు 77 12' 45" తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. జిల్లా సముద్రమట్టానికి 240మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 1967చ.కి.మీ, 2001 గణాంకాలను అనుసరించి జనసంఖ్య 1,274,183. జిల్లా ఉత్తర వాయవ్య సరిహద్దులో కురుక్షేత్ర జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో జింద్ మరియు కైతాల్ జిల్లాలు, దక్షిణ సరిహద్దులో 
పానిపట్ జిల్లా మరియు తూర్పు సరిహద్దులో ఉత్తర్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఉన్నాయి. భౌగోళికంగా జిల్లా గంగా సింధు మైదానంలో భాగంగా ఉంది. అంతేకాక జిల్లాలో పశ్చిమ యమునా కాలువలు ఉన్నాయి. పశ్చిమ కాదర్ నుండి బంగర్ ప్రాంతం ఆరంభం ఔతుంది.
కైతాల్
హర్యానా రాష్ట్ర 21 జిల్లాలలో కైతల్ (హిందీ:कैथल जिला), (పంజాబీ: ਕੈਥਲ ਜਿਲਾ) జిల్లా ఒకటి. కైతల్ నగరం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 2317 చ.కిమీ. జనసంఖ్య 946,131. ఈ జిల్లా అంబాలా డివిషన్‌లో భాగంగా ఉంది.1989 నవంబరు 1 నుండి ఈ జిల్లా ఉనికిలోకి వచ్చింది.
మహేంద్రగఢ్
హర్యానా రాష్ట్ర 21 జిల్లాలలో మహేంద్రగఢ్ జిల్లా (హిందీ: महेन्‍द्रगढ जिला) ఒకటి. ఈ జిల్లా వైశాల్యం 1,859 చ.కి.మీ. 2001 గణాంకాలను అనుసరించి జిల్లా జనసంఖ్య 812,022. జిల్లా కేంద్రంగా నార్నౌల్ పట్టణం ఉంది. జిల్లా పేరు జిల్లా కేంద్రం పేరు వేరువేరుగా ఉండే కొన్ని జిల్లాలలో మహేంద్రగఢ్ ఒకటి. 2001 గణాంకాలను అనుసరించి ఈ జిల్లా జనసంఖ్యా పరంగా హర్యానా రాష్ట్ర జిల్లాలలో 3వ స్థానంలో ఉంది. మొదటి 2 స్థానాలలో పంచకుల మరియు రెవారి జిల్లాలు ఉన్నాయి.
జిల్లా కేంద్రం మహేంద్రగఢ్ పట్టణం కారణంగా జిల్లకు ఈ పేరువచ్చింది. ముందు ఈ జిల్లాకు కనౌడ్ అనే పేరు ఉండేది. మునుపటి పేరు రావడానికి ఇక్కడ కనౌడియా బ్రాహ్మణులు అధికంగా నివసించడం ఒక కారాణం. ఈ నగరాన్ని బాబర్ సేవకుడు మాలిక్ మహాదుబ్ ఖాన్ స్థాపించాడు. 19వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతంలో మరాఠీ మహారాజు తాంతియాతోపే ఒక కోట నిర్మించాడు. 1861లో తనకుమారుడు మహేంద్రసింగ్ గౌరవార్ధం పాటియాలా పాలకుడు మహారాజా నరేంద్ర సింగ్ ఈ కోటకు మహేంద్రగఢ్ అని నామకరణం చేసాడు. ఫలితంగా పట్టణానికి కూడా మహేంద్రగఢ్ అనే పేరు వచ్చింది. నిజామత్ నిజామౌల్ అనే పేరు మహేంద్రగఢ్ నిజామౌత్ అయింది.
1948లో మహేంద్రగఢ్ జిల్లా మునుపటి రెండు రాజాస్థానాలకు చెందినదిగా ఉండేది. పాటియాలా రాజాస్థానాల నుండి నార్నౌల్ మరియు మహేంద్రగఢ్ తాలూకాలు, జింద్ రాజాస్థానం నుండి చర్కిదాద్రి తాలూకాలు మరియు నభా రాజాస్థానం నుండి భవాల్ నిజామత్ ప్రాంతాలను కలిపి ఈ జిల్లా రూపొందించబడింది. 1956 నవంబరు 1 న పెప్సు పంజాబుతో కలుపబడిన తరువాత ఇది పంజాబు రాష్ట్రంలో భాగం అయింది. 1956లో హర్యానా రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేయబడిన తరువాత ఇది హర్యానా రాష్ట్రంలో భాగంగా మారింది. 1972లో గుర్‌గావ్ జిల్లాలోని రెవారి భూభాగం ఈ జిల్లాలో కలుపబడింది. 1989లో తాలూకా ప్రత్యేక జిల్లాగా రూపొందించబడింది.
మహేంద్రగఢ్ 270 47 నుండి 280 26 ఉత్తర అక్షాంశం మరియు తూర్పు 750 56’ నుండి 760 51 రేఖాంశంలో ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో భివాని మరియు రెవారి జిల్లాలు, తూర్పు సరిహద్దులో ఆల్వార్ జిల్లా రాజస్థాన్, దక్షిణ సరిహద్దులో జైపూర్ (రాజస్థాన్),శిఖర్ (రాజస్థాన్) జిల్లాలు మరియు ఝుంఝును ( రాజస్థాన్) జిల్లాలు ఉన్నాయి.
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో ... జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న హర్యానా రాష్ట్ర 2 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
పంచ్‌కుల
పంచకుల జిల్లా ( హిందీ : पंचकुला़ जिला ; పంజాబీ : ਪੰਚਕੂਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ) భారతదేశం లోని హర్యానా రాష్ట్ర 17 వ జిల్లాగా ఏర్పడింది . స్థాపించబ ఇది 1995 ఆగస్టు 15 నాడు స్థాపించ బడింది, ఇది రెండు ఉప డివిజన్లు కలిగి పంచకుల మరియు కాల్కా అనే రెండు తాలూకాలు వుంటాయి. ఇందులో వున్న 264 గ్రామాలలో 12 గ్రామాలు నిర్జన గ్రామాలు., 10 గ్రామాలు ప్రక్కనున్న పట్టణాలతో కలప బడినవి. ఆ పట్టణాలు బార్వ, కాల్కా, పంచకుల, పింజోరే మరియు రాయ్పూర్ రాణీ పేర్లతో జిల్లాలో ఐదు పట్టణాలు ఉన్నాయి 1991 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జిల్లా మొత్తం జనాభా ఇందులో 319.398. అందులో 173.557 మంది పురుషులు మరియు 145.841 మంది ఆడవారు ఉన్నారు. .
2011 నాటికి అది హర్యానా కనీసం జనాభా కలిగిన జిల్లా ( 21 నాటౌట్) ఉంది . [ 1 ] జిల్లా కేంద్రంగా పంచకుల పట్టణం ఉంది. పంచకుల పట్టణం సరిహద్దులో చండీమందిర్ కంటోన్మెంటు ఉంది.
పానిపట్
పానిపట్ జిల్లా ( హిందీ : पानीपत जिला ) ఉత్తర భారతదేశంలో హర్యానా రాష్ట్రంలో 21 జిల్లాలలో ఒకటి. పానిపట్ చారిత్రక పట్టణం జిల్లా యొక్క పాలనా కేంద్రంగా ఉంది . జిల్లా వైశాల్యం 1268 చ.కి.మీ.
పానిపట్ జిల్లా 1 నవంబర్ 1989 న అప్పటి కర్నాల్ జిల్లా నుండి ఏర్పరచారు. జనవరి 1992 1 న మళ్లీ ఒక ప్రత్యేక జిల్లాగా మారింది.
పానిపట్ జిల్లా, పానిపట్, మరియు సమాల్ఖా అనే రెండు సబ్ డివిజన్లుగా ఏర్పరిచారు, మరో నాలుగు తాలూకాలు కూడా విభజించబడ్డాయి ఇది : పానిపట్, సమల్ఖ, మద్లౌద మరియు ఇస్రన జిల్లా రెండు ఉప విభాగాలుగా విభజించబడింది.పానిపట్ రూరల్, పానిపట్ సిటీ, ఇస్రన మరియు సమల్ఖ : ఈ జిల్లాల్లో నాలుగు విధాన సభ నియోజక ఉన్నాయి . వీటన్నింటికి కర్నాల్ లోక్ సభ నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉన్నాయి .
పానిపట్ జిల్లాలో జాట్ ప్రజలు అధికంగా ఉన్నారు. జిల్లాలోని 150 జిల్లాలలో జాట్ ప్రజలు ఉన్నారు. మిగిలిన 100 గ్రామాలలో 
dominated ట్యాయాగి, జాట్ మరియు బ్రాహ్మణులు అధికంగా ఉన్నారు.
Rest are of tyagi, jat and Brahmins.
పానిపట్ పట్టణం దాని సంప్రదాయ చేనేత పరిశ్రమకు బాగా ప్రసిద్ధి చెందింది . పానిపట్ వద్ద మొదటి థర్మల్ పవర్ స్టేషను యూనిట్ నవంబర్ 1979 1 న ప్రారంబించారు. ప్రస్తుతం అది 8 యూనిట్లతో మరియు 1360 మెగావాట్ల సంస్థాపన సామర్థ్యం కలిగి ఉంది. పానిపట్ చేనేత పరిశ్రమలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అంతటా ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఇది కర్టెన్లు, బెడ్ షీట్లు, దుప్పట్లు, తివాచీలు ప్రసిద్ధి.
రెవారి
హర్యానా రాష్ట్ర 21 జిల్లాలలో రెవారి జిల్లా (హిందీ:) ఒకటి. జిల్లాకేంద్రంగా చారిత్రాత్మక నగరం పానిపట్ ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 1268చ.కి.మీ.
1989 నవంబరు 1 న పానిపట్ జిల్లా మునుపటి కర్నాల్ జిల్లా నుండి కొంతభూభాగం వేరుచేసి రూపొందించబడింది. 1991 జూలై 24న ఇది తిరిగి కర్నాల్ జిల్లాలో కలుపబడింది. 1992 జనవరి 1 న ఇది తిరిగి ప్రత్యేక జిల్లాగా రూపొందొంచబడింది.
పానిపట్ జిల్లా సంప్రదాయక చేనేత పరిశ్రమకు ప్రసిద్ధి చెందింది. 1979 నవంబరు 1 న థర్మల్ యూనిట్ మొదటి పవర్ స్టేషను ఆరంభించబడింది. ప్రస్తుతం 1360 మెగావాట్ల శక్తితో 8 యూనిట్లు 
స్థాపించబడ్డాయి. పానిపట్ సంప్రదాయక చేనేత పరిశ్రమలు అంతర్జాతీయ ప్రఖ్యాతి కలిగి ఉంది. పానిపట్ వాకిలి తెరలు, దుప్పట్లు, బ్లాంకెట్లు మరియు కార్పెట్లు ప్రసిద్ధి చెంది ఉంది.
యమునానగర్
హర్యానా రాష్ట్ర 21 జిల్లాలలో యమునానగర్ జిల్లా (హిందీ: यमुनानगर जिला) ఒకటి. 1989 నవంబరు 1 రఉదిద్దుకుంది. ఈ జిల్లా వైశాల్యం 1756 చ.కి.మీ. యమునానగర్ జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో హిమాచల్ ప్రదేశ్, తూర్పు సరిహద్దులో ఉత్తర్ ప్రదేశ్, దక్షిణ సరిహద్దులో కర్నాల్ జిల్లా, ఆగ్నేయ సరిహద్దులో కురుక్షేత్ర మరియు పశ్చిమ సరిహద్దులో అంబాలా జిల్లా ఉన్నాయి.
జిల్లాలో 3 తాలూకాలు ఉన్నాయి: జగధ్రి, చచ్చురౌలి మరియు బిలాస్పూర్. ఇవి అదనంగా 6 డెవెలెప్మెంటు బ్లాకులుగా విభజించబడింది: బిలాస్పూర్, సధౌరా, ముస్తాఫాబాద్, రాడౌర్, జగధ్రి మరియు చచ్చురౌలి.
గర్వా
జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 24 జిల్లాలలో (హిందీ: गढवा जिला) గర్వా జిల్లా ఒకటి. జిల్లా కేంద్రంగా గర్వా పట్టణం ఉంది. గర్వా జిల్లా గతంలో పాలమూ జిల్లాలో ఉండేది.
1991 ఏప్రిల్ 1 న ఈ జిల్లా ఆ నాటి పాలము జిల్లాలో నుండి గర్హ్వ డివిజన్ ను విడదీసి కొత్త జిల్లాగా ఏర్పాటు చేయడమైనది. ప్రస్తుతం ఈ జిల్లా రెడ్ కార్పెట్‌లో భాగంగా ఉంది.
ఈ జిల్లా భౌగోళికముగా 23 - 60 డిగ్రీలు మరియు 24 - 39 డిగ్రీలు ఉత్తరం అక్షాంశం మరియు 83 - 00 తూర్పు రేఖాంశం మరియు సోణే నదికి ఉత్తర భాగాన, జార్ఖండ్ లోని పాలమౌ జిల్లాకు తూర్పు వైపున సుర్గుజా (చత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రం ) దక్షిణాన మరియు ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం జిల్లా అయిన సొనెభాద్రకు పడమర వైపున వున్నది
2011 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో గర్వా జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 21 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి...
గర్వా జిల్లా 2 ఉపవిభాగాలుగా విభజించబడింది: గర్వా మరియు నాగర్-ఉంతరి. ఇవి అదనంగా 14 బ్లాకులుగా విభజించబడ్డాయి.
గర్హ్వ - రైలు మరియు రోడ్డు మార్గాలతో ఇతర ప్రదేశాలతో కలపబడి యున్నది. ఈ పట్టటణం నుండి ప్రతి రోజు ఇతర జిల్లాలైన జార్ఖండ్, బీహార్ మరియు చత్తీస్ ఘర్ కు బస్సులు ప్రయాణిస్తుంటాయి. గర్హ్వ జిల్లాతో మధ్యప్రదేశ్ లోని రేవా జార్ఖండ్ లోని రాంచి జాతీయ రహదారి సంఖ్య 75 తో కలపబడి యున్నది. ఇందులో 210 కిలో మీటర్లు రాష్ట్ర రహదారి, 55 కిలో మీటర్లు (నె. 55) జాతీయ రహ దారి మరియు 96.95 కిలోమీటర్ల దూర జిల్లా రహదారులున్నాయి. ఇతర రోడ్లు 190 కిలోమీటర్ల వరకు ఉన్నాయి. బీహారుతో పోల్చి చూస్తే జార్ఖండ్ రోడ్డు రవాణా వ్వస్థ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత చాల అభివృద్ధి చెందింది. గర్హ్వ - నగర్ - ఉతారి రహదారి చాల బాగా అభివృద్ధి చెందింది. కాని నగర్ - ఉతారి మరియు భావంత్ పూర్ రోడ్డు అంత బాగా లేదు. ఈ రహదారి గనుల మద్యగా వున్న 8 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణించడానికి గంటల సమయం పడుతుంది.
దీనికి సమీప విమానాశ్త్రయం వారణాసి (140 కి.మీ.)గర్హ్వ రైల్వే స్టేషను తూర్పు రైల్వే విభాగంలో ప్రధానమైనది.
గిరిడి
జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 24 జిల్లాలలో గిరిడి జిల్లా (హిందీ: गिरिडीह जिला) ఒకటి. జిల్లాకేంద్రంగా గిరిడి పట్టణం ఉంది.2011 గంణాంకాలను అనుసరించి రాష్ట్రంలో జనసంఖ్యలో ఇది 3 వ స్థానంలో ఉన్నట్లు గుర్తించబడింది. మొదటి రెండు స్థానాలలో రాంచి మరియు ధన్‌బాద్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.
గిరిడి జిల్లా 1972 డిసెంబరు 6 న ఏర్పాటు చెయ్యబడింది. హజారీబాగ్ జిల్లానుండి కొంత భూభాగం వేరుచేసి ఈ జిల్లాను రూపొందించారు. 1999లో ఇది బొకారో జిల్లాగా మారింది.
జిల్లా వైశాల్యం 485 చ.కి.మీ. జిల్లా ఉత్తరసరిహద్దులో బీహార్ రాష్ట్రంలోని జమూయి జిల్లా మరియు నవాడా, తూర్పు సరిహద్దులో దేవ్‌ఘర్, జంతర జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో ధన్‌బాద్ మరియు బొకారో మరియు పశ్చిమ సరిహద్దులో హజారీబాగ్ మరియు కోడెర్మా జిల్లాలు ఉన్నాయి.
గిరిడి భూభాగం సముద్రమట్టానికి 298 మీ ఎత్తులో ఉంది. గిరిడి జిల్లాలో ఉన్న షిఖర్జి (వీటిని పరస్నాథ్ కొండలుఅంటారు) జార్ఖండ్ రాష్ట్రంలో ఎత్తైన శిఖరంగా గుర్తించబడుతుంది. ఈ కొండలో కోణంగా ఉన్న గ్రానైట్ శిఖరం ఎత్తు సముద్రమట్టానికి 4,477 అడుగులు..
గిరిడి జిల్లా భౌగోళికంగా 2 విభాగాలుగా విభజించబడింది: సెంట్రల్ ప్లాట్యూ మరియు దిగువ ప్లాట్యూ. సెంట్రల్ ప్లాట్యూ జిల్లా పశ్చిమ భూభాగంలోని బగోదర్ బ్లాక్ వరకు విస్తరించి ఉంది. దిగువ ప్లాట్యూ అసమానమైన భూభాగం మరియు సరాసరి ఎత్తు సముద్రమట్టానికి 1300 అడుగుల ఎత్తులో ఉంది. జిల్లా ఉత్తరం మరియు వాయవ్యంలో ఉన్న దిగువభూములలో చక్కగా చదునుచేయబడిన టేబుల్ లాండుస్ సముద్రమట్టానికి 700 అడుగుల ఎత్తున ఉన్న కొండలను తాకే వరకు విస్తరించి ఉన్నాయి. 
గిరిడిలో ఖనిజాలు అధికంగా ఉన్నాయి. మైకా మరియు బొగ్గు గనులు ఉన్నాయి. అంతేకాక పలు బొగ్గుగనులు ఉన్నాయి. వీటిలో నాణ్యమైన బొగ్గును అందిస్తున్న " మెటల్లరజికల్ కోయల్ ఆఫ్ ఇండియా " ఒకటి. జిల్లాలోని గవాన్ బ్లాక్ మరియు తిసరి బ్లాక్‌లలో పలు మైకా గనులు ఉన్నాయి. జిల్లా అంతటా పలు ప్రాంతాలలో బొగ్గు గనులు విస్తారంగా ఉన్నాయి. మైకా జార్ఖండ్ రాష్ట్రానికే కాక భారతదేశం అంతటికీ అలాగే విదేశాలకు కూడా అవసరం ఉంది.
జిల్లాలో ప్రశాంత్ కొండలు ఉన్నాయి. అలాగే జిల్లాలో 2 ప్రధాన నదులు ప్రవహిస్తున్నయి ( బర్కర్ నది మరియు శక్రి నది). బర్కర్ నది బిర్ని బ్లాకు గుండా ప్రవహిస్తుంది. శక్రి నది డియోరి బ్లాకు గుండా ప్రవహిస్తుంది. అంతే కాక జిల్లాలో ఉశ్రీ వంటి ఉపనదులు కూడా ప్రవహిస్తున్నాయి. జిల్లాలో ఉశ్రీ జలపాతం ఉంది.
2011 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో గిరిడి జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న జార్ఖండ్ రాష్ట్రజిల్లాలలో 21 ఈ జిల్లా ఒకటి.జిల్లాలో కొర్తా (మగాహి భాషలో ఒక శాఖ )మరియు బెంగాలి భాషలు ప్రధాన భాషలుగా వాడుకలో ఉన్నాయి. గిరిజన ప్రజలు శానతలి భాష వాడుకలో ఉంది.
జిల్లాలో వనసంపద విస్తారంగా ఉంది. అరణ్యాలలో షోరియా రోబస్టల్సాల్ చెట్లు, వెదురు మరియు వివిధ జాతులకు చెందిన స్థానిక చెట్లు ఉన్నాయి. మిగిలిన జాతులలో మధుయా, సెమల్, పలాష్, కుసుం, కెండ్, ఆసియన్ పియర్ మరియు భెల్వాల్ చెట్లు ఉన్నాయి. ప్రశాంత్ కొండల్లో ఔషధ మొక్కలతో చిరుత, ఎలుగుబంటి, నక్క, అడవి పంది మరియు కుందేలు వంటి జంతువులు ఉన్నాయి.
గొడ్డా
జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 24 జిల్లాలలో గొడ్డా జిల్లా (హిందీ : गोड्डा जिला) ఒకటి. ఈ జిల్లా రాష్ట్రం ఈశాన్య భూభాగంలో ఉంది. గొడ్డా మునుపటి శాంతల్ పరగణాలు జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది. 
జిల్లాకు గొడ్డా పట్టణం కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లావైశాల్యం 2,110 చ.కి.మీ, జనసంఖ్య 861,000. జిల్లాలో రైలు మార్గం లేదు. జిల్లాకు సమీపంలో ఉన్న రైల్వే స్టేషను బరాహత్ . జిల్లాకు వ్యవసాయం ప్రధానమైన ఆర్థిక వనరుగా ఉంది. జిల్లాలో వరి, గోధుమ మరియు మొక్కజొన్న ప్రధాన పంటలుగా ఉన్నాయి.
లామహల్‌లో ఉన్న రాజ్‌మహల్ బొగ్గుగనులకు గొడ్డా ప్రఖ్యాతి చెందింది. ఇది కొండలకు మరియు చిన్న అరణ్యాలకు పసిద్ధిచెందింది. ఇక్కడ ఉన్న ఇ.సి.ఎల్ బొగ్గు గనులు ఆసియాలోనే పెద్దదని భావిస్తున్నారు. 
1980 వరకు గొడ్డా పూర్తిగా అరణ్యాలతో నిండి ఉంది. సైన్సు మరియు టెక్నాలజీకి ఇది దూరంగా ఉంది. అంతేకాక జార్ఖండ్ రాష్ట్రంలో ఈ ప్రాంతం చాలాకాలం అంధకారంలోనే ఉండిపోయింది.
" జియోగ్రాఫికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా " రాజ్‌మహల్ కొండల పాదాల వద్ద విస్తారమైన బొగ్గు నిల్వలు ఉన్నాయని తెలియజేసేదాకా అది వెలుపలి ప్రపంచానికి అపరిచితంగానే ఉంది. తరువాత " సెంట్రల్ ప్లానింగ్ అండ్ డిజైనింగ్ ఇంస్టిట్యూట్ లిమిటెడ్ " సవివరమైన సర్వే చేసింది. " ది రాజ్‌మహల్ ఓపెన్‌కాస్ట్ కోయల్ మైన్ ప్రాజెక్ట్ " 1980లో స్థాపించబడింది. ఇది ఆరంభకాలంలో 
" ఫరక్కా సూపర్ థర్మల్ పవర్ ప్రాజెక్ట్ ఆఫ్ ఎన్.టి.పి.సి "కు బొగ్గు సరఫరా చేసింది. ఆరంభకాల వార్షిక ఉత్పత్తి 5 మిలియన్ టన్నులు. తరువాత ఇది 10.5 మిలియన్ టన్నులకు అభివృద్ధి చేయబడింది. 1989లో " కెనెడియన్ కమర్షియల్ కార్పొరేషన్ " మరియు " కోయిల్ ఇండియా " నడుమ ఒప్పందం కుదిరింది. ఎం.ఇ.టి - కెమికల్స్ కెనడా ఐ.ఎన్.సి " కెనెడియన్ ఎగ్జిక్యూటివ్ బృందం ప్రాజెక్ట్ రూపకల్పన జరుగింది. 1994లో ఈ ప్రాజెక్ట్ పని పూర్తి అయింది. ప్రస్తుతం ఇది " ఈస్టర్న్ కోయిల్ ఫీల్డ్ లిమిటెడ్ " నిర్వహణలో పనిచేస్తుంది. ఇది వార్షికంగా 11.5 టన్నుల బొగ్గును ఉత్పత్తి వేస్తుంది.
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో గొడ్డా జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 21 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
జవహర్ నవోదయ విద్యాలయ Lalmatia, DAV పబ్లిక్ స్కూల్ ఊర్జా నగర్, సెయింట్ థామస్ స్కూల్లో Godda మరియు హై స్కూల్ Godda godda జిల్లాలో ప్రసిద్ధ మరియు ఉత్తమ పాఠశాల ఉన్నాయి.
గొడ్డా జిల్లాలో ఒకేఒక ఉపవిభాగం ఉంది: గొడ్డా. ఇది అదనంగా 9 బ్లాకులుగా విభజించబడ్డాయి : బోయరిజోర్, గొడ్డా, మహాగమా, మెహరమ, పథర్గమ, పొరైయహత్, సునదర్పహరి, థాకూర్గంటి మరియు బసంతరి ( సరికొత్తగా ఏర్పాటు చేయబడింది).
గుమ్లా
జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 24 జిల్లాలలో గుమ్లా జిల్లా (హిందీ: गुमला जिला) ఒకటి. జిల్లాకు కేంద్రగా గుమ్లా పట్టణం ఉంది.
శతాబ్ధాల కాలం నుండి ఈ ప్రాంతం వదుమార్పిడి వ్యాపారానికి కేంద్రంగా ఉంది. ముఖ్యంగా పెంపుడు జంతువులు ఇలా మార్చుకుంటూ ఉంటారు. హిందీ పదాలైన " గా- మేళా " (ఆవుల సంత) . 
గా- మేళా లను కలిపి ఈ ప్రాంతం గామేళా అని పిలువ బడిందని కాలక్రమేణా ఇది గుమ్లాగా రూపాంతరం చెందిందని భావిస్తున్నరు.
బ్రిటిష్ పాలనా కాలంలో గుమ్లా లోహార్‌దాగా జిల్లాలో ఉండేది. 1843లో ఈ ప్రాంతం బిష్ణుపూర్ రాజాస్థానంలో ఉండేది. తరువాత 1899లో రాంచి జిల్లా ఏర్పాటు చేయబడింది.
1902లో గుమ్లా రాంచి జిల్లాలో ఉపవిభాగంగా చేర్చబడింది. 1984 మే 18న గుమ్లాకు జిల్లా అంతస్తు వచ్చింది. శ్రీ జగదీష్ మిశ్రా (అప్పటి బిహార్ ముఖ్య్మంత్రి) దీనిని ప్రారంభించారు. 
ద్వారకానాథ్ సింహా దీనికి తొలి డెఫ్యూటీ కమీషనర్‌గా నియమించబడ్డాడు.
గుమ్లా హిందూ దైవం హనుమంతునికి జన్మస్థానమని విశ్వసిస్తున్నారు. గుమ్లాకు కొన్ని కి.మీ దూరంలో ఘాఘ్రా బ్లాకులో హనుమంతునికి ఆయన తల్లి అంజనాదేవికి ఆయలాలు ఉన్నాయి. 
ఈ జిల్లాలో రామాయణంలో వర్ణించబడిన ౠష్యమూక పర్వతం ఉంది. జిల్లా ప్రస్తుతం రెడ్ కారిడార్‌లో భాగంగా ఉంది. గుమ్లా జిల్లాలోని బజార్ త్నర్ వద్దకు ఇప్పుడు కూడా జంతువులను గాల్- మేళాకు తీసుకు వస్తుంటారు.
గుమ్లా జిల్లా చోటానాగపూర్ మైదానం దక్షిణ ప్రాంతంలో ఉంది.
గుమ్లా జిల్లాలో ఆహ్లాదకరమైన చల్లని వాతావరణం ఉంది. గుమ్లా జిల్లా వాతావరణం ఉపౌష్ణమండల వాతావరణం వర్గానికి చెంది ఉంది. వేసవి ఉష్ణోగ్రత 40 నుండి 20 ° సెల్షియస్ ఉంది. శీతాకాల కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 21 నుండి 3 °సెల్షియస్ ఉంటుంది. సరాసరి వార్షిక వర్షపాతం 1450 మి.మీ ఉంటుంది.
గుమ్లా జిల్లాలో విస్తారంగా ఖనిజ సంపద ఉంది. జిల్లాలో 23 బాక్సైట్ మరియు 68 రాళ్ళ గనులు ఉన్నాయి. అంతేకాక జిల్లాలో నాణ్యమైన ఇటుకల తయారీదారులు ఉన్నారు. జిల్లాలోని ఆంకిపానీ, లంగ్దాతంర్, చిరొధ్, నర్మ, బహగర మరియు బిష్ణుపూర్ బ్లాకులోని గుర్దారి, లుపంగ్పాత్ మరియు చైంపూర్ బ్లాకులోని చోటా - అజియటు, హార్ప్, సెరంగ్డాగ్, గంగ్రా బ్లాకులోని జలిం లలో బాక్సైట్ మరియు అల్యూమినియం నిల్వలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో కొన్ని ప్రాంతాలలో చైనాక్లే నిలువలు కనుగొనబడ్డాయి. అదనంగా స్టోన్ క్రషర్, బ్రిక్‌క్లిన్ మరియు స్టోన్ చిపింగ్ గనులు కూడా జిల్లాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో ఉన్నాయి.
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో గుమ్లా జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 24 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి..
2011 గణాంకాలను అనుసరించి 
గుమ్లా జిల్లా జనసంఖ్య 1,025,656. జార్ఖండ్ రాష్ట్ర జనసంఖ్యలో ఇది 3.11% . పురుషుల సంఖ్య 514,730 మరియు స్త్రీల సంఖ్య 510,926 ఉంది. స్త్రీ: పురుషుల నిష్పత్తి 993:1000.అక్షరాస్యత 66.92%. జిల్లాలో 6 వయసు లోబడిన పిల్లల శాతం 15% ఉన్నారు.
జిల్లాలో నాగపురి (సద్రి), హిందీ, ఒరియా, కురుఖ్ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. ఆస్ట్రోయాసియాటిక్ భాష అయిన అసురి భాష కూడా జిల్లాలో వాడుకలో ఉంది. 
ఈ భాషను దాదాపు 17,000 మంది మాట్లాడుతున్నారు. జిల్లాలోని గిరిజన ప్రజలలో కొర్తా, ఒరాన్, కుడుఖ్ మరియు ముందరి భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి.
గుమ్లా జిల్లా ఆదివాసుల సంస్కృతి మరియు వర్ణరంజితమైన ప్రకృతితో సుసంపన్నమై ఉంది. " చోటానాగపూర్ కి రాణి " హిల్ స్టేషను ఈ జిల్లాలోనే ఉంది. 
ఇక్కడ సీతామాత పసుపు అరగదీసిందని భావిస్తున్నారు. ఇప్పటికీ ఇక్కడ ఒక పెద్ద బండ ఇప్పటికీ పసుపు వర్ణంలో ఉంది. 
శ్రావణమాసంలో ఈ ప్రాంతం ఉత్సవశోభను సంతరుంచుకుంటుంది.
జిల్లాలో వివిధ వృక్షజాలం మరియు జంతుజాలం ఉంది.
కోడెర్మా
జార్ఖండ్ రాష్ట్రంలోని 24 జిల్లాలలో కొడెర్మా జిల్లా (హిందీ: कोडरमा जिला) ఒకటి. కొడెర్మా పట్టణం జిల్లా కేంద్రంగా ఉంది.
కొడెర్మా జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో బీహార్ రాష్ట్రానికి చెందిన నవాడా, పశ్చిమ సరిహద్దులో బీహార్ రాష్ట్రానికి చెందిన గయ, తూర్పు సరిహద్దులో గిరిడి మరియు దక్షిణ సరిహద్దులో హజారీబాగ్ జిల్లాలు ఉన్నాయి. కొడెర్మా అరణ్యాల మద్య ఉంది. ధవజధారి పహర్ (కొండ) శివునికి ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది. మాహాశివరాత్రి రోజున ఈ ఆలయానికి శివుని ఆరాధించడానికి అనేకమంది భక్తులు వస్తుంటారు. కొడెర్మా జిల్లా ప్రకృతి సహజ సంపదకు ఆలవాలంగా ఉంది. ఒకప్పుడు కొడెర్మా భారతీయ మైకా కేంద్రంగా గుర్తించబడింది. 
ఆ సమయంలో కొడెర్మా మరియు ఝుమేరి తిలైయా పలువురు మైకా వ్యాపారవేత్తలను తయారుచేసింది.బంధని మరియు రాజ్ఘరియాలు వీరిలో ముఖ్యులు. ప్రస్తుతం జార్ఖండ్ రాష్ట్రంలో త్వరితగతిలో అభివృద్ధి చెందుతున్న నగరాలలో కొడెర్మా ఒకటి. అత్యధికంగా మైకా గనులు ఉన్న నగరంగా కొడెర్మా అంతర్జాతీయ గుర్తింపును పొందింది.
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో కొడర్మా జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 21 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
జిల్లా విద్యా పరంగా వెనుకబడిన జిల్లాలో ఒకటిగా ఉంది. అయినప్పటికీ సమీపకాలంలో జిల్లాలోని విద్యార్థులు జాతీయ స్థాయి గుర్తింపు పొందారు. ఈ జిల్లాలోని లఖి బఘికి చెందిన చార్టర్ అకౌంటెంటుగా పంకజ్ సింగ్ ఢిల్లీలో ప్రాక్టీస్ చేస్తున్నాడు.గుర్తింపు పొందిన ఇంజనీర్ మనోతోష్ పాండే ఈ జిల్లాకు చెందినవాడే. అంతేకాక ఈ జిల్లకు చెందిన పలువురు విద్యావేత్తలుగా గుర్తింపు పొందారు.
కోడెర్మ అనేక పాఠశాలలు, డిగ్రీ కళాశాలలు ఉన్నాయి:
కొడెర్మా జిల్లాలో 2 పట్టణాలు మాత్రమే ఉన్నాయి : కొడెర్మా మరియు ఝుంరి తెలైయా. రెండు పట్టణాలు జాతీయరహదారి 31 పక్కన ఉంది. ఇది కొడెర్మాను రాంచి మరియు పాట్నా లతో అనుసంధానిస్తుంది. కొడెర్మా రైల్వే స్టేషను జిల్లాను కొలకత్తా మరియు ఢిల్లీ లతో అనుసంధానిస్తుంది.
లోహార్‌దాగా
జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 24 జిల్లాలలో లోహర్‌దగా జిల్లా (హిందీ:लोहरदग्गा जिला) ఒకటి. జిల్లా కేంద్రంగా లోహర్‌దగా పట్టణం ఉంది. 1983లో రాంచి జిల్లాలో కొంత భూభాగం వేరుచేసి ఈ జిల్లా రూపొందించబడింది. 23°30' మరియు 23°40' ఉత్తర అక్షాంశం మరియు 84°40' మరియు 84°50' తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. ఈ జిల్లా వైశాల్యం 1491చ.కి.మీ. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి ఈ జిల్లా జార్ఖండ్ రాష్ట్రంలో అత్యల్ప జనసంఖ్య కలిగిన జిల్లాగా గుర్తింపు పొందింది.. ఈ జిల్లా 
రెడ్ కార్పెట్లో భాగంగా ఉంది.
జిల్లాలో ప్రజలు అధికంగా వ్యవసాయం, వన్య ఉతపత్తులు మరియు సమాయానుకూలంగా దేశంలోని ఇతర ప్రదేశాలకు వలస పోవడం మీద ఆధారపడి జీవిస్తుంటారు. 80% ప్రజలు వ్యవసాయం మీద ఆధ్హరపడుతుంటారు. జిల్లాలో వరి ప్రధాన పంటగా ఉంది. చిన్న పాటి వ్యవసాయభూములలో పండిస్తున్న భూమిలో పండించబడుతున్న గోధుమ ఆహారధాన్య కొరతను పూర్తిచేస్తుంది. జిల్లా జెంషెడ్‌పూర్, కొలకత్తా మరియు రూర్కెలా కూరగాయల మార్కెట్‌తో సంబంధం కలిగి ఉంది. జిల్లాలో కోల్డ్ స్టోరేజ్ ఉన్నప్పటీకీ రహదారి పక్కన ఉన్న గిరిజనేతర ప్రజలు తగినన్ని కూరగాయలను పండించడం లేదు. గ్రామస్థులు పెంపుడు మేకల జంతువులను, కోడి వంటి పక్షులను పెంచుతూ ఉంటారు. జిల్లాకేంద్రంలో " డైరీ చిల్లింగ్ ఫాం " ఉంది. డైరీ పరిశ్రమలో గిరిజనేత్రరులలో కొంతమంది మాత్రమే పనిచేస్తున్నారు.
జిల్లాలో 32-35% భూభాగంలో అరణ్యాలు ఉన్నాయి. కిస్కో మరియు సెంహలో దట్టమైన అరణ్యాలు ఉన్నాయి. జిల్లాప్రజల సరాసరి భూమి 1.65 హెక్టార్లు. సరాసరి వ్యవసాయ భూమి 0.28 హెక్టార్లు. సరాసరి నీటిపారుదల వసతి కలిగిన వ్యవసాయ భూమి 13.4%. (0.8% కాలువలు, 7% బావులు, 2% చెరువులు 3.6% లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ మరియు ఇతరాలు)
కొండ ప్రాంతాలు కాక మిగిలిన జిల్లా అంతా రహదార్లతో అనుసంధానించబడి ఉంది. అయినప్పటికీ కొంజి కుగ్రామాలు రోడ్డుమార్గానికి దూరంగా ఉన్నాయి. హజారీబాగ్ జిల్లాలో ఉన్న " పత్రతు థర్మల్ పవర్ స్టేషను" ఈ జిల్లాకంతటికీ విద్యుత్తును అందిస్తుంది. 354 గ్రామాలలో 25 గ్రామాలను గ్రామీణ విద్యుత్ సరఫరా పధకం విద్యుదీకరణ చేసింది. గ్రామీణ ప్రాంతాలకు విద్యుత్ సౌకర్యం కొరతగా ఉంది. గ్రామీణ ప్రజలు బావులుమరియు గొట్టపు బావుల ద్వారా మంచినీటిని పొందుతున్నారు.
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో లోహర్‌దాగా జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 21 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
జిల్లాలో 7 బ్లాకులు ఉన్నాయి: లోహర్‌దాగా, కురు, భందరా, కైరో, కిస్కొ, పెషర్ మరియు సెంహ.
ఆస్ట్రియాటిక్ భాషలలో ఒకటైన అసురి భాషను జిల్లాలో 17,000 మంది ప్రజలు మాట్లాడుతున్నారు. 
జిల్లాలో 318 ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 68 మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 20 హైస్కూల్స్ మరియు ఒక కాలేజ్ ఉన్నాయి.
జిల్లాలో ఒక జిల్లా హాస్పిటల్, 5 ప్రైమరీ హెల్త్ సబ్ - సెంటర్లు, 10 అడిషనల్ హెల్త్ సెంటర్లు, 73 హెల్త్ సబ్ సెంటర్లు ఉన్నాయి.
పాకూర్
జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 24 జిల్లాలలో పాకూర్ (హిందీ: पाकुड़ जिला) ఒకటి. జిల్లాకు పాకూర్ పట్టణం కేంద్రంగా ఉంది. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి జిల్లా జనసంఖ్య 899,200, వైశాల్యం 686.21చ.కి.మీ. రాష్ట్రానికి ఈ జిల్లా ఈశాన్య భాగంలో ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో షాహిబ్‌గంజ్, దక్షిణ సరిహద్దులో దుమ్కా, పశ్చిమ సరిహద్దులో గొడ్డా మరియు తూర్పు సరిహద్దులో పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రానికి చెందిన ముర్షిదాబాద్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.
జిల్లాలోని బ్లాక్ స్టోన్ ప్రపంచ ప్రసిద్ధి పొందింది. ఇక్కడి నుండి రోజుకు 500 ట్రక్కుల స్టోన్ చిప్స్ బంగ్లాదేశ్కు పంపబడుతుంది. ఇది హౌరా రైల్వే డివిజన్‌కు దేశం మొత్తానికి స్టోన్ చిప్స్ సరఫరా మరియు పంజాబుకు బొగ్గును సరఫరా చేయడం ద్వారా అత్యధిక ఆదాయాన్ని ఇస్తుంది.
2011 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో పాకూర్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 21 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి..
పాకూర్ జిల్లాలో 7 బ్లాకులు ఉన్నాయి: పాకూర్ (రూరల్), పాకూర్ (ఉర్బన్), హరిపూర్, లిట్టిపరా, అమరపరా, పకురియా మరియు మహేష్‌పూర్.
పాకూర్ జిల్లాలో బెంగాలీ భాష ప్రధాన వాడుక భాషగా ఉంది.
పాలము
జార్ఖండ్ రాష్ట్రం 24 జిల్లాలలో పాలము జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లా 1928లో రఒందించబడింది.
పాలము జిల్లా 23°50 మరియు 24°8 ఉత్తర అక్షాంశం మరియు 83°55 మరియు 84°30 తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో రవినది మరియు బీహార్ నది, తూర్పు సరిహద్దులో చత్రా జిల్లా మరియు హజారీబాగ్ జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో లతెహర్ జిల్లా మరియు పశ్చిమ సరిహద్దులో గర్వా జిల్లా ఉన్నాయి. జిల్లా వైశాల్యంజ్ 5043 చ.కి.మీ, జనసంఖ్య 1,533,176 ఉంది. ఉత్తర కోయల్ నదీతీరంలో ఉన్న దల్తాంగంజ్ జిల్లకేంద్రంగా ఉంది.2011 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో పాలము జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 21జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి..
జిల్లాలో అసురీ (ఆస్ట్రోఆసియాటిక్) దాదాపు 17,000 మంది ప్రజలకు భాషవాడుకలో ఉంది. అధికంగా పాలము జిల్లా దక్షిణ ప్రాంతంలో ఉంది. భోజపురి బీహారి ప్రజలో వాడుకగా ఉంది. ఈ భాషను దేవనాగరి మరియు కైథి లిపిలో వ్రాస్తుంటారు. 
1932లో పాలము ఆరణ్యాలలో పులుల గణాంకాలు నిర్వహించారు. పులుల పాదముద్రల ఆధారంగా ఈ సర్వే నిర్వహించబడింది. చివరి సర్వేలో 44 పులులు ఉన్నట్లు తెలిసింది. జిల్లాలో 
చిరుత, చింకారా, కామన్ లంగూర్, ధోలె (అడవి కుక్కలు), ఏనుగులు, గౌర్, హేర్స్, ఇండియన్ పొర్క్యూపైన్, నీల్గాయ్, కోతి, మౌస్ డీర్, పంగొలిన్, పాంథర్, సాంబార్ డీర్, సోల్త్‌బీర్, విల్డ్‌బోర్ మరియు తోడేళ్ళు వంటి పలు వన్యమృగాలు ఉన్నాయి. అలాగే పీఫౌల్, రెడ్ జంగిల్‌ఫౌల్ మరియు పాట్రిడ్జ్ వంటి పక్షులు కూడా ఉన్నాయి.
సాహిబ్‌గంజ్
జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 24 జిల్లాలలో (హిందీ: साहिबगंज जिला) షాహిబ్‌గంజ్ జిల్లా ఒకటి. షాహిబ్‌గంజ్ జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది.
1983 మే 17న మునుపటి శాంతల్ జిల్లా ఉపవిభాగాలైన రాజ్‌మహల్ మరియు పాకూర్‌లను విడదీసి జిల్లా అంతస్తు ఇవ్వబడింది. 1994 జనవరి 28లో పాకూర్ జిల్లా నుండి పాకూర్ ఉపభాగాన్ని తిరిగి వేరుచేసారు. ప్రస్తుత జిల్లా భూభాగం 1592లో రాజామాన్‌ సింగ్ బెంగాల్ సుబాహ్‌లో ఉండేది. రాజామాన్‌ సింగ్ ముగల్ చక్రవర్తి అక్బర్ సామ్రాజ్యంలో సైనికాధికారిగా ఉండేవాడు. 1639లో ఇది బెంగాల్ సుబాహ్ రాజధాని అయింది. తరువాత నియమించబడిన షాహ్ షుజా 1960 వరకూ అలాగే ఉన్నాడు.
జిల్లా 24°42’ మరియు 25°20’ ఉత్తర అక్షాంశం మరియు 87°25’ and 87°54’ తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 1599 చ.కి.మీ ఉంది. 
దట్టమైన అరణ్యాలతో నిండి ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం అరణ్యాలు పలుచబడి ఉన్నాయి.
గంగా, గుమని మరియు బంస్లాయి నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి.
2011 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో షాహిబ్‌గంజ్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 21 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి..
జిల్లాలో " ఉద్వా బర్డ్ శాక్చ్యురీ " ఉంది. జార్ఖండ్ రాష్ట్రంలో ఉన్న ఒకేఒక పక్షులశరణాయంగా ఇది గుర్తింపు పొందింది. ప్రాంతీయులు దీనిని " పఠౌడా సరసు " అంటారు. ఇక్కడికి ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాల నుండి పక్షులు శీతాకాలంలో ఇక్కడికి వలస వస్తుంటాయి. ప్రధానంగా సైబీరియా దేశం నుండి కూడా పక్షులు వస్తుంటాయి.
పశ్చిం సింగ్‌భుం
" పశ్చిం సింగ్‌భుం " (పశ్చిమి సింగ్‌ భుం) జార్ఖండ్ 24 జిల్లాలలో ఒకటి.ఈజిల్లా 1990లో సింగ్‌భుం జిల్లాను విభజించి రెండు జిల్లాలుగా రూపొందించబడ్డాయి.
జిల్లాకేంద్రంగా చైబాసా పట్టణం ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో కుంతి జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో సెరైకెల ఖెర్సవన్ జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో ఒరిస్సా రాష్ట్రానికి చెందిన కెందుజహర్ జిల్లా, మయూర్బని జిల్లా మరియు సుందర్ఘర్ జిల్లా మరియు పశ్చిమ సరిహద్దులో సిండెగ జిల్లా మరియు ఒరిస్సా రాష్ట్రానికి చెందిన సుందర్ఘర్ జిల్లా ఉన్నాయి.
పశ్చిం సింగ్‌భుం జార్ఖండ్ రాష్ట్రంలో పురాతన జిల్లాగా ఉంది. 1837లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం కొలాహన్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత చైబాసా పట్టణం రాజధానిగా సింగ్‌ భుం జిల్లా రూపొందించబడింది. తరువాతి కాలంలో సింగ్‌భుం జిల్లా నుండి తూర్పు సింగ్‌భుం, పశ్చిమ సింగ్‌భుం మరియు సెరైకెలా ఖర్సవన్ జిల్లాలు రూపొందించబడ్డాయి.
1990లో సిన్‌భుం జిల్లాను విభింజించిన తరువాత పశ్చిమ సిన్‌భుం జిల్లా ఉనికి 9 మండలాలతో ఆరంభం అయింది. జెంషెడ్పూర్ రాజధానిగా తూర్పు భూభాగం 23 మండలాలతో తూర్పు సింగ్‌భుం జిల్లా రూపొందించబడింది. 2001లో పశ్చం సింగ్‌భుం జిల్లాను విభజించి 8 మండలాలతో సెరైకెలా ఖర్సవన్ జిల్లా రూపొందించబడింది. ప్రస్తుతం పశ్చిం సింగ్‌భుం జిల్లాలో 15 మండలాలు మాత్రమే ఉన్నాయి.
పశ్చిం సింగ్ భుం జిల్లా పేరుగురించిన విభిన్నమైన కథనాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి.సింగ్ భుం అంటే సింఘ్ ప్రజల భూమి అని అర్ధం. సెరైకెలా రాజ్యానికి చెందిన సింగ్ డియో కుటుంబం స్థాపించిన భూమి కనుక ఇది సింగ్‌భుం అయిందని ఒక కథనం వివరిస్తుంది. మరొక కథనం ఆధారంగా ఇక్కడ నివసించిన ఆదివాసి సర్నా ప్రజల ప్రధాన దైవం " సింగ్ గొంగ " అనేపేరు ఈప్రాంతానికి వచ్చిందని వివరిస్తుంది. వేరొక కథనం ఈప్రాంతంలో సింహాలకు నివాసంగా ఉన్నది కనుక ఇది సింగ్ భుం (సింహాలభూమి) అని పిలవబడిందని వివరిస్తుంది.పశ్చిం సింగ్‌భుం జిల్లా ప్రస్తుతం రెడ్ కార్పెట్‌లో భాగంగా ఉంది..
పశ్చిం సింఘ్‌భుం జిల్లా సరికొత్తగా రూపొందించబడిన జార్ఖండ్ రాష్ట్ర దక్షణ సరిహద్దులో ఉంది. ఇది రాష్ట్రంలో అతిపెద్ద జిల్లాగా గుర్తించబడుతుంది. జిల్లా 21-97 నుండి 23-60 డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశం మరియు 85-00 నుండి 86-90 డిగ్రీల తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. జిల్లా సరాసరిగా సముద్రమట్టానికి 244 మీ. ఎత్తున ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 5351.41చ.కి.మీ ఉంది.
జిల్లాలో కొండలు, ఎత్తైన పర్వతాలు మరియు లోయలతో నిండి ఉంది. కొండచరియలలో దట్టమైన అరణ్యాలు ఉన్నాయి. ఇందులో ఉత్తమ సాలవృక్ష అరణ్యాలు మరియు ప్రబలమైన సరండ అరణ్యం ఉంది. జిల్లాలో పలు జలపాతాలు ఉన్నాయి. ఏనుగులు, దున్నపోతులు, పులులు, చిరుతలు, ఎలుగుబంట్లు, అడవి కుక్కలు అడవి పందులు, సాంబార్ జింక, జింక మరియు చుక్కల జింక మొదలైన జంతువులు ఉన్నాయి. జిల్లాలో అధికంగా ఉన్న ఇనుప ఖనిజాలు చాలావరకు స్టీల్ ఉత్పత్తి కొరకు త్రవ్వితీయబడ్డాయి. 
పశ్చిం సింఘ్‌భుం జిల్లాలో కోయల్ నది, కారో - కొనియా, కుజు, ఖర్కై నది, సంజల్, రోరో, డియో నది మరియు బైతరణి నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి.
పశ్చిం సింఘ్‌భుం జిల్లాలో అధికంగా ఇనిపగనులు ఉన్నాయి. పారిశ్రామిక ప్రాధాన్యత కలిగిన ఇతర ఖనిజాల జాబితా పట్టిక క్రింద ఉంది.జిల్లాలో 16 మండలాలు ఉన్నాయి: చైబాసా, కుంతీపానీ, జింక్పాని, టినోపానీ, కుమార్దుంగీ, తంతనగర్, జగన్నాథ్పూర్, మంఝరి, మంఘ్గావ్, నోయ్మండి, చక్రధర్పూర్, బబ్ద్గావ్, మనోహర్పూర్, గోయిల్కెరా, సొనుయా మరియు హాత్గంహరియా.
పశ్చిం సిఘ్‌భుం జిల్లాలో దట్టమైన అరణ్యాలు మరియు కొండలు, నదీతీరాలు, వైవిధ్యమైన వృక్షజాలం మరియు జంతుజాలం ఉన్నాయి.
బాద్‌గం
జమ్ము కాశ్మీర్ రాష్ట్ర జిల్లాలలో బాద్‌గం జిల్లా ఒకటి. ఇది 1979లో రూపొందించబడింది.
బాద్‌గం జిల్లా 1979 నుండి ఉనికిలో ఉంది. మునుపు ఈ భూభాగం శ్రీనగర్ జిల్లాలో భాగంగా ఉంది. పాతకాలంలో బాద్‌గాం బారముల్లా జిల్లాలో భాగంగా ఉంది. అదేసమయం శ్రీనగర్ అనంతనాగ్ జిల్లాలో భాగంగా ఉంది. అప్పుడు ఇది శ్రీప్రతాప్ తాలూకాగా ఉండేది. చారిత్రక ఆధారాలు బాద్‌గం దీసుపరగణాగా ఉండేదని తెలియజేస్తుంది. ప్రఖ్యాత చరిత్రకారుడు ఖ్వాజా అజం దెమారి ఈ ప్రాంతం ఒకప్పుడు దీద్మార్బగ్ అని పిలువవడిందని భావిస్తున్నారు.
ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేట్ పాఠశాలలు కలిపి బాద్‌గం జిల్లాలో 98 పాఠశాలలు ఉన్నాయి. వీటిలో 33 హైస్కూల్స్ ఉన్నాయి. బాద్‌గం జిల్లాలోని పల్లార్ గ్రామంలో ఒక ప్రభుత్వ డిగ్రీకాలేజ్ ఉంది. 
1990 నుండి బాద్‌గంలో అక్షరాస్యత అభివృద్ధికి పాటుబడిన పాఠశాలలలో ప్రధానమైనది ఆర్.ఎం.పి స్కూల్. ఈ పాఠశాల విద్యార్థులు ఐ.ఎ.ఎస్ ఆఫీసర్లు, డాక్టర్, ఇంజనీర్, పాత్రికేయులు, లాయర్లు మరియు విజయవంతమైన వ్యాపాలుగా గుర్తింపు పొందారు. ఈ పాఠశాల ప్రస్తుతం నర్సరీ నుండి 12వ తరగతి వరకు విద్యను అందిస్తుంది. ఈ పాఠశాల స్థాపించినప్పటి నుండి 100% ఫలితాలను సాధించడం విశేషం. 1990లో ఈ పాఠశాలను నూర్ ముహమ్మద్ వాని చేత ప్రారంభించబడింది.
షాపియన్
జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ రాష్ట్రం లోని 22 జిల్లాలలో కిష్త్వర్ ఒకటి. షుపియాన్ పట్టణం జిల్లా ప్రధానకేంద్రంగా ఉంది.
" పి.టి స్వరూప్నాథ్ షరీఫ్ " స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు ఆయనను " బాబా - ఇ - షాపియన్ " (షాపియన్ తండ్రి) అని కూడా పిలుస్తుంటారు. ఆయన సాంఘిక మరియు రాజకీయ సంస్కర్త. ఆయన 1907లో జన్మించాడు. ఆయన నేషనల్ కాంగ్రెస్ మూలస్తంభాలలో ఒకడేగాక అబ్దుల్లాహ్ చీఫ్ కమాండర్లలో ఒకడు. షాపియన్ ప్రజల సంక్షేమానికి ఆయన జీవితమంతా కృషిచేసాడు.
పి.టి స్వరూప్నాథ్ షరీఫ్ 1979లో చేసిన ఆందోళన ఫలితంగా షాపియన్‌ జిల్లా హోదాను పొందింది. ఆయన " షాపియన్ హైస్కూలును స్థాపించాడు ". తరువాత ఆయన ఆ స్కూలును అబ్దుల్లాహ్ సెకండరీ స్కూలులో సమ్మిళితం చేసాడు.డిస్ట్రిక్ హాస్పిటల్, షాపియన్, సబ్ డిస్ట్రిక్ హాస్పిటల్ కెల్లర్, సబ్ డిస్ట్రిక్ హాస్పిటల్ జనపొరా, పి.హెచ్.సి హర్మన్.
ష్హాపియన్ జిల్లాలో పర్యాటక ఆకర్షణ కలిగిన పలు ప్రదేశాలు ఉన్నాయి : అరభాల్ జలపాతం, కౌంసర్నాగ్, కొంగివాటన్, అర్షిపొరా లహందూర్, సెడో, హర్పొరా వన్యప్రాణి శాక్చ్యురీ, డబ్జాన్ ( చారిత్రామకమైన మొగల్ రోడ్డు పక్కన ఉన్న హీర్పొరా గ్రామానికి 6 కి.మీ దూరంలో ఉంది) ; పీర్ మార్గ్/పీర్ గాలి (చారిత్రామకమైన మొగల్ రోడ్డు పక్కన హీర్పొరా గ్రామానికి 20 కి.మీ దూరంలో ఉంది).పీర్ కి గలికి 2 కి.మీ దూరంలో ఉన్న సుందరమైన నందంసర్ ఉంది, హాష్ వాంగ్ బగం పతర్, అనదమైన కొండశిఖరం, మొగల్ రోడ్డు పక్కన ఉన్న జజినర్ దిగువ భూభాగంలో ఉన్న సోక్ సరే మరియు ముగల్ సరే మొదలైవి ప్రధానమైనవి. మొగల్ పాలనా కాలంలో నిర్మించబడిన " జమియా మసీద్ (షాపియన్)" (ఇది శ్రీనగర్ లోని జమియా మసీద్‌ను పోలి ఉంది). 
పింజురా వద్ద ఉన్న ప్రఖ్యాత అసర్ - ఐ- షరీఫ్ దర్ఘా. ఈద్-ఐ-మిలాడ్-ఉన్-నబి మరియు షాబ్- ఐ-మెహ్రాజ్ సందర్భంలో వేలాది యాత్రీకులను ఆకర్షిస్తుంది." డ్రౌల్ ఉలూం ఇస్లామియా పింజురా " సమావేశంలో ఆధ్యాత్మిక మరియు నీతినియమాలు గురించిన ఙానసముపార్జన కొరకు అత్యధికమైన ప్రజలు పాల్గొంటారు.
పొరుగు ప్రదేశాలు షాపియన్ కలిపే ప్రధాన రహదారులు:
దురదృష్టవశాత్తు రైల్వే లింకులు ఉన్నాయి; పెద్ద పట్టణాలు కనెక్షన్లను రోడ్ మార్గములో.
కిష్త్వర్
జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలోని 22 జిల్లాలలో కిష్త్వర్ జిల్లా ఒకటి. జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలోని అత్యల్ప జనసాంధ్రతలో ఇది 3వ స్థానంలో ఉంది. మొదటి 2 స్థానాలలో కార్గిల్ మరియు లెహ్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.
కిష్త్వర్ జిల్లాలో 9 బ్లాకులు ఉన్నాయి ; మారాహ్, వర్వన్, డాచన్, కిష్త్వర్, నాగ్సని, డ్రాబ్షాల, ఇండర్వల్, చాట్రో మరియు పద్దర్. ఒక్కో బ్కాలులో పలు పనచాయితీలు ఉన్నాయి.
కిష్త్వర్ సబ్- డిస్ట్రిక్
కిష్త్వర్ జిల్లాలో 2 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి: ఇందర్వాల్ మరియు కిష్త్వర్.
మర్వా 12 పంచాయితీలు ఉన్నాయి: నౌపాచి, నౌగం, యుర్దు, పెత్గం, రానీ ఎ, రానీ బి, క్వుదర్నాబి, చంజర్, డెహ్రన, హంజల్, టెల్లర్
కుప్వారా
జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలోని 22 జిల్లాలలో కుప్వారా ఒకటి. ఈ జిల్లా సముద్రమట్టానికి 5,300 మీ. ఎత్తులో ఉంది. కాశ్మీర్ లోయలో ఉత్తర సరిహద్దులో ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సతిహద్దులో అత్యధికభాగం పాకిస్థాన్ పాలనలో ఉన్న కాశ్మీర్ సరిహద్దు మరియు పశ్చిమ సరిహద్దులో బారాముల్లా జిల్లా ఉంది. జిల్లా భూభాంలో చాలా భాగం దట్టమైన అరణ్యాలు ఆక్రమించి ఉన్నాయి. హిమలయాలలో జన్మించిన కిషంగంగా నది జిల్లా తూర్పు మరియు పశ్చిమంగా ప్రవహిస్తుంది. కుప్వారా జిల్లాలో 3 తెహసిల్స్ ఉన్నాయి : హంద్వారా, కర్నాహ్ మరియు కుప్వారా.
కుప్వారా జిల్లాలోని ప్రజలలో అత్యధికులు వ్యవసాయం ఉపాధిగా ఎంచుకున్నారు. అలాగే వ్యాపారం అభివృద్ధి దశలో ఉంది.
కుప్వారా జిల్లాలో అత్యధికంగా కాశ్మీరి ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. అజాద్ కాశ్మీర్ సరిహద్దులలో గుజార్ ప్రజలు అధికంగా ఉన్నారు.
కుప్వారా జిల్లాలో 5 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి: కర్నాహ్, కుప్వారా, లోలబ్, హంద్వారా మరియు లంగతె.
లెహ్
జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ లఢక్ ప్రాంతంలోని 2 జిల్లాలలో లెహ్ ఒకటి. రెండవది పశ్చిమ సరిహద్దులో కార్గిల్ జిల్లా ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 45,110 చ.కి.మీ. భారదేశంలో వైశాల్యపరంగా లెహ్ జిల్లా 2వ స్థానంలో ఉంది. మొదటి స్థానంలో గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని కుట్చ్ జిల్లా ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో గంచా జిల్లా (గిల్జిత్- బలిస్థాన్), స్వల్పంగా క్సింజియాంగ్ (వయా కరకోరం పాస్, (చైనా), తూర్పు సరిహద్దులో అకాశి చిన్ మరియు టిబెట్, పశ్చిమ సరిహద్దులో కార్గిల్ జిల్లా మరియు దక్షిణ సరిహద్దులో లాహౌల్ ఉన్నాయి. జిల్లా కేంద్రంగా లెహ్ పట్టణం ఉంది. కార్గిల్ మరియు లఢక్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ జిల్లాలు ఏర్పాటు చేయబడిన సమయంలో 1979 జూలై 1 వరకు లఢక్ ప్రాంతం మొత్తం లెహ్ ఆధీనంలో ఉంది. 
2011 గణాంకాలను అనుసరించి ఈ జిల్లా జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో ఈ జిల్లా జనసాంధ్రతలో 2వ స్థానంలో ఉంది.
2001 గణాంకాలను అనుసరించి బౌద్ధులు 77.3%, ముస్లిములు 13.8% మరియు 8.2%.
లెహ్ జిల్లాలో 17 బ్లాకులు ఉన్నాయి : నుబ్రా, పనమిక్, ఖల్సిల్ (ఖల్స్తె ), సస్పోల్, లేహ్, చౌచాట్, ఖరు, డర్బక్, న్యోమా, టర్తక్, వన్ల (ఖల్సి), సింగే లాలొక్, చుంతంగ్, హెచ్‌క్యు, రప్షొ, స్క్యుర్బచన్, తిక్సె Each block consists of a number of panchayats.
లెహ్ జిల్లా 6 విభాగాలుగా విభజించబడింది:
లెహ్ జిల్లాలో 2 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి: నోబ్రా మరియు లెహ్.
" లెహ్ జిల్లా లడక్ అటానిమస్ హిల్ డెవెలెప్మెంట్ కౌంసిల్,లెహ్ " ఎల్.ఎ.హెచ్.డి.సి. 1995లో స్థాపినబడింది. .
పూంచ్
జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలోని 22 జిల్లాలలో పూంచ్ జిల్లా లేక పుంచ్ (ఉర్దు -ضلع پونچھ, హింది -पुंछ) ఒకటి. జిల్లా ఉత్తర, పశ్చిమ మరియు దక్షిణ సరిహద్దులో భారత పాకిస్థాన్ సరిహద్దు మరియు పాక్ ఆధీనంనంలో ఉన్న కాశ్మీర్ ఉంది. 1947 -1948 వార్ యుద్ధం ఈ భూభాగాన్ని రెండుగా చేసింది. ఒకటి పాకిస్థాన్ వశమైంది రెండవ భాగం భారత్‌లోని జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో ఉంది.
పూంచ్ జిల్లా జిల్లా 4 తెహ్సిల్స్‌గా విభజించబడింది. పూంచ్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. 
ఒక్కో తెహ్సిల్‌కు ఒక్కోక తెహసిల్దార్ ఉంటారు. జిల్లా అదనంగా జిల్లా 6 బ్లాకులుగా విభజించబడింది : పూంచ్, మండి, మెంధర్, బాలాకోట్, సురన్‌కోట్ మరియు బఫ్లియాజ్
. ఒక్కొక్క బ్లాకుకు ఒక బ్లాక్ డెవెలెప్మెంట్ ఆఫీసర్ నియమించబడ్డాడు. ఒక్కొక్క బ్లాకులో పలు పంచాయితీలు ఉన్నాయి.
1936లో జామ్మూ రాజు డోగ్రా మహారాజా పాలనలో పూంచ్ జిల్లాలోని దిగువ భూమిలోని భాగ్ ( కాశ్మీర్) మరియు రావలకోట్ ప్రాంతాలలో ఉన్న ముస్లిములు అసంతోషానికి గురైయ్యారు. 
భారత్ మరియు పాక్ విభజన సమయంలో ముస్లిములు వధించబడడంతో ఈ ప్రాంతంలో జమ్మూకు వ్యతిరేకత తలెత్తింది. ఫలితంగా 1947-48 భారత్ పాక్ యుద్ధంలో ఈ ప్రాంతంలో అధికభాగం పాక్ పాలిత కాశ్మీరులో చేరింది. యుద్ధంలో పూంచ్ నగరం మీద పాకిస్థాన్‌కు చెందిన గిరిజనులు మరియు పాకిస్థాన్ చెందిన సైన్యం దాడిచేసారు. ఒక సంవత్సరం పాకిస్థాన్ వశంలో ఉన్న తరువాత 1948 నవంబరులో పూంచ్ నగరం తిరిగి భారత్ పాలనలో ఉన్న కాశ్మీర్‌లో భాగం అయింది.
2011 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో పూంచ్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ రాష్ట్రజిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
పూంచ్ జిల్లాలో 3 అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి : సురన్‌కోట్, మెంధర్ మరియు పూంచ్ హావెలి. హావెలి ప్రస్తుత ఎం.ఎల్.ఎ. ఆఫ్ హవేలి అజిజాజ్ జన్ ఆఫ్ నేషనల్ కాంఫరెంస్, సురంకోట్- మొహద్. అస్లాం ఆఫ్ ఐ.ఎ.సి. మరియు మెంధర్- రఫిక్ ఖాన్ ఆఫ్ పి.డి.పి.
జిల్లాలో నివసిస్తున్న ప్రజలలో గుజ్జర్లు, బేకర్వాల్స్, పహరీలు, పంజాబీలు, కాశ్మీరిలు మరియు రాజపుత్రులు ఉన్నారు. గుజ్జర్లు ఏటావాలు ప్రాంతాలలో నివసిస్తుంటారు. వారికి వ్యవసాయానికి స్వల్పంగా భూమి మరియు కొన్ని పశువులు ఉంటాయి. నోమడీక్ జాతి ప్రజలను బకర్వాలాలు అంటారు. గుజ్జర్లు మరియు బకర్వాలాలు గోజ్రి భాషను మాట్లాడుతుంటారు. మిగిలిన ప్రజలు పహరి మరియు పూంచ్ భాధను మాట్లాడుతుంటారు. పహరీ భాష ప్రజలమద్య అనుబంధం పెంచుతూ ఉంది. పహరీ మాట్లాడే ప్రజలు కులమత భేధం లేకుండా ఒకరితో ఒకరు కలిసి ఉంటారు. 
భారత పాకిస్థాన్ సంబంధాలు మెరుగుపడిన తరువాత వివడిన ప్రజలు ఇప్పుడు ఒకరితో ఒకరు తిరిగి సంబంధాలు ఏర్పరచుకుంటున్నారు. పూచ్-రావలకాట్ బస్ ఏర్పాటు ఈ దశకు మొదటిమెట్టు.
జిల్లాలో " పూంచ్ ఎయిర్‌పోర్ట్ (చిన్నది) " ఉంది. అదనంగా రైల్వే - పూంచ్ రైల్వే స్టేషను నిర్మాణంలో ఉంది. 
భారత్ పాక్ సరిహద్దులను కలుపుతూ " పూంచ్-రవలకాట్ బసు నడుపబడుతూ ఉంది.
పుల్వామా
జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలోని 22 జిల్లాలలో పుల్వామా ఒకటి.
పుల్వామా జిల్లాలో 4 తెహ్సిల్స్ ఉన్నాయి.
ఈ జిల్లాలో 5 డెవెలప్మెంట్ బ్లాకులు ఉన్నాయి : ట్రైల్, కెల్లర్, పాంపోర్, పుల్వామా మరియు కకపొరా. ఒక్కొక బ్లాకులో 
పలు గ్రామాలు ఉన్నాయి.
పుల్వామా జిల్లాలో 4 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి : ట్రాల్, పాంపోర్ మరియు రాజ్పొరా
రాజౌరీ
జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ రాష్ట్రం లోని 22 జిల్లాలలో రాజౌరీ జిల్లా ఒకటి. జిల్లా పశ్చిమ సరిహద్దులో భారత్ పాక్ సరిహద్దు, ఉత్తర సరిహద్దులో పూంచ్ (జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్]] దక్షిణ సరిహద్దులో నౌషెరా మరియు చాంబు ఉన్నాయి. 
రాజౌరీ జిల్లాలో 6 తెహ్సిల్స్ (బారోలు) ఉన్నాయి : ఈ భూభాగం అత్యంత సారవంతం మరియు పర్వమయం అయింది. ఈ ప్రాంతంలో మొక్కజొన్న, వరి పంటలు ప్రధానపంటలుగా ఉన్నాయి. పిర్‌పింజల్ పర్వతాలలో జన్మించిన తవి నదీ జలాలు ఈ జిల్లా వాసుల నీటి అవసరాలకు ఆధారభూతంగా ఉంది. ఉర్దు మరియు ఆంగ్లం బోధనామాధ్యమాలుగా ఉన్నాయి. గుజ్రి, పహరి మరియు డోగ్రి వంటి భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. బకర్వలా గిరిజనులు మరియు గుజ్జర్ ప్రజలలో గుజ్రి భాష వాడుకలో ఉంది. బక్రీవాలాలు గొర్రెలు, మేకల మందలు మరియు గుర్రాలను మేపడం వృత్తిగా అవలంబించిన వారు అంటేకాక వారికి స్వల్పంగా వ్యవసాయభూమి కూడా ఉంటుంది. పశువుల మందలు మాత్రమే సంపదగా కలిగినవారిని నోమడ్స్ అంటారు. మతపరంగా వేరై ఉన్నప్పటికీ వారంతా ఐక్యమత్యంగా మెలుగుతుంటారు. 2001 గణాంకాలను అనుసరించి జిల్లా ప్రజలలో 60% ముస్లిములు, 37% హిందువులు, 2% సిక్కులు మరియు ఇతరులు ఉన్నారు.
రాజౌరీ పూర్వంలో రాజపుర అని పిలువబడేది. మహాభారత కాలంలో దీనికి ప్రాధాన్యత ఉండేది. ఇదుకు చైనాయాత్రికుడు హూయంత్సాంగ్ వద్ద కొంత ఆధారాలు ఉన్నాయి. రాజౌరీ, పూంచ్ మరియు అభిసర కాంభోజరాజ్య ఆధీనంలో ఉంటూ ఉండేది. పురాణ కాలంలో ఈ ప్రాంతం రాజపురం కాంభోజ రాజ్యంలో భాగమై ఉండేది. కామ-రాజపురం - గత్వ-కాంభోజ-నిర్జితస్వ..రాజౌరీ జిల్లాలో 4 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి : నౌషెరా, డర్హల్, రాజౌరీ మరియు కాలకోట్.
రంబన్
జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ రాష్ట్రం లోని 22 జిల్లాలలో రంబన్ జిల్లా (ఉర్దు: ضلع رام بن ) ఒకటి. హిమాలయాలలోని పిర్‌పంజల్ పర్వతశ్రేణిలో ఉంది. దొడ జిల్లాలోని కొంత భూభాగం వేరుచేసి ఈ జిల్లా రూపొందించబడింది. రంబా ప్రాతం వెనుకబడి ఉండడం మరియు సుదూరప్రాంతంలో ఉండడం కారణంగా 2007 నుండి రంబా యూనిట్ స్వతంత్రంగా వ్యవహరించడానికి అనుమతి లభించింది. జిల్లా కేంద్రగా రంబన్ పట్టణం ఉంది. ఈ పట్టణం జమ్మూ మరియు శ్రీనగర్ మద్య చినాబ్ నదీతీరంలోఉన్నది. ఇది జమ్మూ మరియు శ్రీనగర్కు సుమారు 150 కి.మీ దూరంలో జాతీయరహదారి 44 పక్కన ఉంది.
రంబన్ జిల్లా 2 తెహ్సిల్స్‌గా విభజించబడింది.
ఒక్కొక్క తెహ్సిల్‌కు ఒక్కొక తెహ్సిల్దార్ ఉంటారు. తెహ్సిల్దార్ తెహ్సిల్‌కు అధికారబాధ్యతలు కలిగి ఉంటాడు. జిల్లా అదనంగా 4 బ్లాకులుగా విభజించబడి ఉంది : రంబన్, బనిహల్, గూల్ మరియు రాంసు. ఒక్కొక్క బ్లాకుకు ఒక్కొక్క బ్లాక్ డెవెలెప్మెంట్ అధికారి ఉంటాడు.2001 గణాంకాలను అనుసరించి ఒక్కొక్క బ్లాకులో పలు పనచాయితీలు ఉంటాయి. జిల్లాలో 116 గ్రామాలు మరియు 127రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో పంచాయతీ హల్కాలు 124 ఉన్నాయి.
రంబన్ జిల్లా సముద్రమట్టానికి 1,156 మీ ఎత్తులో ఉంది. జిల్లా దక్షిణ సరిహద్దులో " పత్నిటాప్ " హిల్ స్టేషను ఉంది. పశ్చిమ సరిహద్దులో గూల్ మరియు ఉత్తర సరిహద్దులో బనిహాల్ ఉన్నాయి.
జిల్లాలోని టెర్రిన్ ప్రాతం కొండలమయంగా ఉంటుంది. జిల్లా సరిహద్దులలో రీసి, ఉధంపుర్,అనంతనాగ్, దొడ, మరియు కుల్‌గం జిల్లాలు ఉన్నాయి.
రంబన్ జిల్లా వాతావరణం ఎత్తు పల్లాలను అనుసరించి మారుతూ ఉంటాయి. అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత 42 డిగ్రీల ° సెల్షియస్ ఉంటుంది. రంబన్ వంటి ఎత్తైన ప్రదేశాలలో 
ఉష్ణోగ్రత 0 డిగ్రీ సెల్షియస్‌కు చేరుకుంటుంది. క్లిష్టమైన శితోష్ణస్థితి కారణంగా ఇక్కడి ప్రజలు సంవత్సరంలో 8 మాసాలు మాత్రమే పనిచేస్తుంటారు.
రంబన్ జిల్లాలో 2 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి: బనిహాల్ మరియు రంబన్.
జిల్లాలో పొగులి మరియు రంబని కలిసిన కాశ్మీరి భాష అత్యధికంగా వాడుకలో ఉంది. సిరాజి కూడా జిల్లాలో అధికంగా వాడుకలో ఉంది. రంబన్ మరియు బటొటే ప్రాంతాలలో డోగ్రీ భాష వాడుకలో 
ఉంది. జిల్లా తూర్పు మరియు దక్షిణ ప్రాంతాలలో హిందువులు అధికంగా ఉన్నారు. ఉత్తర మరియు పశ్చిమ ప్రాంతాలలో ముస్లిములు అధికంగా ఉన్నారు.భౌగోలికంగా కాశ్మీర్ లోయకు సమీపంగా ఉన్న కారణంగా జిల్లా వాయవ్యభాగంలో ఉన్న బనిహాల్, గోల్ మరియు కొన్ని ఇతర ప్రాంతాలలో వారిస్వంత యాసలో కాశ్మీరి భాషను మాట్లాడుతున్నారు. రంబన్ జిల్లా ప్రజలు మతాలను కులాలను మరచి ఒకరికొకరు సహోదరభావంతో మెలగుతుంటారు. జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో అత్యంత శాతియుతమైన జిల్లాగా రంబన్ జిల్లాకు ప్రత్యేకత ఉంది. 
ఈ జిల్లాలో ఇప్పటి వరకు మతసంఘర్షణ నమోదు కాకపోవడం ఒక ప్రత్యేకత.
పిర్ పింజల్ రైల్వే టన్నెల్ ప్రణాళిక భారతదేశ పొడవైన రైల్వే టన్నెల్‌గా గుర్తించబడుతుంది. ఇది 11.2 కి.మీ పొడవైనది. ఇది కాశ్మీర్ లోయ లోని బనిహాల్‌ను క్వాజీగుండ్‌తో కలుపుతుంది. ఈ 
టన్నెల్ కాశ్మీర్ రైల్వేలో ఒక భాగం.
చందర్‌కోటే వద్ద జె.కె ఇండస్ట్రీస్ నిర్మించిన హైడ్రాలిక్ ప్రాజెక్ట్ " బగ్లిహర్ ఆనకట్ట " రంబన్‌కు 8 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ 900 మెగావాట్ల విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేసుతుంది.
సంబ
జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలోని 22 జిల్లాలలో సంబా జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లా కొత్తగా రూపొందించబడింది. ఈ ప్రాతం ముందు జమ్మూ జిల్లాలో అంతర్భాగంగా ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ జిల్లాలో సంబా, విజయ్పుర్ మరియు సర్వాల్ గ్రామం, గహ్వాల్ అతర్భాగంగా ఉన్నాయి. చారిత్రకంగా సంబా 22 పట్టణాలను కలిగిన ప్రాంతం. ఒక్కొక్కటి ఊక్కో ప్రత్యేక కుటుంబానికి చెందింది. 
సంబాలో అత్యధికులు రాజపుత్రులు. ప్రధానంగా సంబియన్లు. అంద్య్వలన సంబా ప్రజలలో అత్యధికులు భరతసైన్యంలో పనిచేస్తున్నారు. వీరు భారతీయ కాల్బలం, భారతీయ వాయుసేన, భారతీయ నౌకాదళం, మరియు సరిహద్దు రక్షణ శాఖ, ఐ.టి.బి.పి, సి.ఆర్.పి, ఎఫ్, ఐ, ఆర్. ఎఫ్ మరియు ఇతర పలు శాఖలలో పనిచేస్తున్నారు. సంబా బసంతర్ సెలఏరు పక్కన ఉపద్థితమై ఉంది. జమ్ము కాశ్మిర్ జిల్లా నుండి ఈ జిల్లాను పురమండలం వంతెన వేరు చేస్తుంది. జిల్లాలో 6% మాత్రమే ముస్లిములు ఉన్నారు.
సంబా జిల్లాలో 4 బ్లాకులు ఉన్నాయి : సంబా ( జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్) విజయ్పూర్, పుర్మండలం మరియు ఘగ్వాల్. 
ఒక్కొక్క బ్లాకులో పలు గ్రామాలు ఉన్నాయి.
సంబా అనే పేరు సాంబా అనే పదం వలన వచ్చింది. సాంబుడు భగవంతుడైన శ్రీకృష్ణుడు మరియు జాంబవతి కుమారుడు. సాంబుడు అందగాడు అందరికీ అభిమానపాత్రుడు. సాంబుడు సహించరాని పనులు అనేకం చేసాడు. సాంబుడు చేసిన క్రియల ఫలితంగా యాదవవంశం అంతా నిర్మూలం అయింది. శ్రీకృషుడు పుత్రులను కోరుకుని మునుల సలహా మీద ఏకాంతజీవనం స్వీకరించి శరీరమంతా భస్మధారణ చేసి చెట్లబెరడును వస్త్రాలుగా చేసుకుని సంవత్సరాల తరబడి పరమశివుని కొరకు తపసుచేసి శివుని మెప్పించి శివపార్వతులను ప్రత్యక్షం చేసుకున్నాడు. 
తరువాత శ్రీకృష్ణుడు శివపార్వతులను తనకు శివుని వంటి కుమారుడు కావాలని కోరాడు. శివుడు శ్రీకృష్ణుని కోరికను నెరవేర్చి శ్రీకృష్ణ జంబతులకు పుత్రుని ప్రసాదించాడు. వారా పుత్రునికి సాంబుడు అని నామకరణం చేసారు. శివుని వంటి కుమారుని కోరుకున్నాడు కనుక సాంబుడు శివుడు లయకారకుడు కనుక శివునిలా యదువంశం సమూలంగా నాశనం కావడానికి సాంబుడు కారణం అయ్యాడు. శ్రీకృషుడు జన్మించిన యదువంశాన్ని వేరెవరు వధించలేరు కనుక మానవులకు మరణం తథ్యం కనుక యుగానంతంలో ఇలా సంభవించాలని శ్రీకృష్ణుడు సంకల్పించాడు. లయకారకుడైన శివునివంటి స్వభావంతో జన్మించాడు కనుక యదువంశం యుగాంతంలో లయం కావడానికి సాంబుడు కారణం అయ్యాడు. యాదవులు వారిలో వారు కలహించుకుని ఒకరిని ఒకరు వధించుకుని దాదాపు అందరూ నాశనం అయ్యారు. ఈ సంఘటనలో సాంబుడు నిమిత్తమాత్రుడు మాత్రం అయ్యాడు. దుర్యోదనుని కుమార్తె లక్ష్మణ స్వయంవరం ప్రకటిచిన సమయంలో సాంబుడు ఆమెను వివాహమాడాలని అనుకున్నాడు. కాని ఆమె అందుకు అంగీకరించలేదు. సాంబుడు స్వయంవరానికి వెళ్ళి ఆమెను బలవంతంగా తీసుకువెళ్ళాడు. ఆసమయంలో తనను ఎదిరించిన కురుసైన్యాలను ఓడించినా చివరకు సాంబుడు కౌరవులకు బంధీ అయ్యాడు. ఈ వార్తవిన్న బలరాముడు కృద్ధుడై హస్థిపురానికి వెళ్ళి సాంబుని విడిపినమని అడిగాడు. అందుకు నిరాకరించిన దుర్యోధనుని మీద కోపించిన బలరాముడు హస్థినాపురాన్ని ధ్వంసం చేయడానికి ఆయత్తమై తన నాగలితో హస్థినను ఒకవైపు పైకి లేపాడు. దుర్యోధనుడు కురుపెద్దల హెచ్చరికకు విని యాదవుల బలపరాక్రాలను గ్రహించి బలరాముని క్షమను వేడుకున్నాడు. బలరాముడు శాంతించాడు. దుర్యోధనుడు తరువాత శాంతించి తనకుమార్తె లక్ష్మణను సాంబుడికి ఇచ్చి వివాహం చేసాడు. సాంబుని వివాహవృత్తాతంతం వ్యాసభారతంలో కనిపించదు. అయినా ఇది ప్రచారంలో ఉంది.
సంబా జిల్లాలో 2 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి. సంబా, విజయ్పుర్.జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ పార్లమెంటు నియోజకవర్గంలో 2 రెండు అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు అంతర్భాగంగా ఉన్నాయి.
సీమ్‍ వెల్డింగు
సీమ్ వెల్డింగు (seam welding) అను ప్రక్రియ లేదా విధానం లోహంలను అతుకు పద్ధతి.స్పాట్ వెల్డింగు, బట్ వెల్డింగువలనే ఇదికూడా లోహంల విద్యుత్తు వాహక నిరోధక గుణాన్ని ఉపయోగించి, అతుకవలసిన లోహం అంచు లేదా చివరను అతుకు వెల్డింగు పద్ధతి.
అయితే స్పాట్ వెల్డింగు పద్ధతిలో అతుకవలసిన లోహ పలకలను ఒకదానిమీద ఒకటి వుంచి, ఒక ప్రత్యేకమైన చిన్నప్రదేశంలో విద్యుత్తును ప్రవహింపచేసి, లోహంయొక్క వాహకనిరోధకత కారణంగా అంచుల వద్ద ఏర్పడిన వేడిని ఉపయోగించి చిన్నచుక్కవలె ఒక నిర్ధిష్ట ప్రాంతంలో అతకడం జరుగుతుంది.ఇందులో విద్యుత్తును ప్రవహింపచేయు ఎలక్ట్రోడులు టంగ్‌స్టన్ నిర్మితమై, ఎలక్ట్రోడుల అంచులు సూచిగా, శంకువు ఆకారంలో వుండి చిన్నస్తుపాకార దిమ్మల వలెవుండును.దిగువ ఎలక్ట్రోడు స్థిరంగావుండగా పై ఎలక్ట్రోడుకదిలే అమరికకలిగివుండి, ఒకలివరు సహాయంన అతుకులోహ పలకలపై బలంగా నొక్కి, విద్యుత్తును ప్రవహింపచేసి అతికించడం జరుగుతుంది.వెల్డింగు రెండు లోహపలకల లోపలి భాగాన ఒకచిన్న చుక్క (spot) వలె ఏర్పడును.బట్ వెల్డింగు పద్ధతిలో ప్రత్యేకంగా వెల్డింగు ఎలక్ట్రోడులు వుండవు.అతుకబడు లోహాలే ఎలక్ట్రోడులుగా పనిచేయును.
సీమ్ వెల్డింగు పద్ధతిలో ఎలక్ట్రోడులు చిన్నవృత్తాకార చక్రంవలెవుండును.ఇందులో క్రింద చక్రం ఒక స్థిరమైన యంత్రభాగానికి అమర్చబడి వుండగా, పై ఎలక్ట్రోడు చక్రం పైకి, క్రిందకు ఒక లివరు సహాయంన జరుపు అమరిక కలిగి వుండును.ఈ విధానంలో కూడా అతుకవలసిన లోహ పలకలు ఒకదానిమీద ఒకటి వుంచినను, అతుకు మాత్రం చిన్న చిక్కవలె కాకుండా పలకపొడవున ఏర్పడును.ఈ విధానంలో ఎలక్ట్రోదులకు ఇరువైపుల సన్నని గొట్టలుండి, అతుకు ప్రక్రియ ముగిసిన వెంటనే, గొట్టాలద్వారా నీటిని చిమ్మి, వెల్డింగు అయ్యిన భాగాన్ని చల్లార్చెదరు .ఈ విధానంలో ఎలక్ట్రోడులకు పంపిణీ చెయ్యు విద్యుత్తు వెల్డింగు జరుగునప్పుడు నిరంతరం (continuous) గా కాకుండా చిన్న విరామంతో (intermittent) అనగా ఆపి, ఆపి ప్రవహింపచేయుదురు.విద్యుత్తు విరామ సమయం తక్కువగా వుంచి అతికినచో దానిని కుట్టు (stitch) అతుకు అనియు, విద్యుత్తు ప్రవాహంలో ఎక్కువ విరామం ఇచ్చి వెల్డింగు చేసిన ఆ అతుకును రోల్ స్పాట్ వెల్డింగు అనియు అంటారు.
సీమ్‌ వెల్డింగు చెయ్యు యంత్రపరికరం స్పాట్ వెల్డింగు చెయ్యు వెల్డింగు యంత్రం వంటిదే.సీమ్‌ వెల్డింగు యంత్రంలో అతుకు ఎలక్ట్రోడులు తిరిగే డిస్కు (disc) అకారంలో వుండగా, స్పాట్ వెల్డింగు పరికరంలో క్రింది భాగం శంకువు లా వున్న స్తూపాకారం.సీమ్‌ వెల్డింగు పరికరానికి సాధారణంగా ఏకదశ/ సింగిల్ ఫేజ్ (single phase) కలిగినఎ.సి./A.C/వికల్ప విద్యుత్తును ఉపయోగిస్తారు.కొన్ని పర్యాయాలు మూడు దశల విద్యుత్తును వాడెదరు.తక్కువ వోల్టేజి (voltage) ఎక్కువ కరెంటు/ఆంఫియర్లు వున్న విద్యుత్తును వెల్డింగు చేయుటకు ఉపయోగిస్తారు.సీమ్‌ వెల్డింగు యంత్రాలలో కూడా రకరకాలైన ఉత్పత్తులున్నాయి.వ్యక్తి పర్యవేక్షణలో పనిచేయు వెల్డింగు యంత్రాలు.మానవ పర్యవేక్షణ అవసరం లేని స్వయం చలిత యంత్రాలు (automatic, కంప్యూటరు విజ్ఞానం వినియోగించుకొనే (PLC) యంత్రాలు ఉపయోగంలో ఉన్నాయి.
బర్వాని
మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్ర 51 జిల్లాలలో బరేలి జిల్లా (హిందీ:बड़वानी जिला) ఒకటి. బరేలి పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది.జిల్లావైశాల్యం 3665 చ.కి.మీ
2001 గణాంకాలను అనుసరించి జిల్లా జనసంఖ్య 1,081,039. 
బరేలి జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో నర్మదానది ప్రవహిస్తుంది. దక్షిణ సరిహద్దులో సప్తపురా పర్వతశ్రేణి ఉంది. 
జిల్లా దక్షిణ సరిహద్దులో మాహారాష్ట్ర రాష్ట్రం, పశ్చిమ సరిహద్దులో గుజరాత్ రాష్ట్రం, ఉత్తర సరిహద్దులో ధార్ జిల్లా మరియు తూర్పు సరిహద్దులో ఖర్‌గొన్ జిల్లా ఉన్నాయి.
1948 సమైక్య భారతంలో బర్వానీ రాజాస్థానం విలీనం తరువాత ఈ ప్రాంతం సరికొత్తగా రూపొందించబడిన మధ్యభారత్ రాష్ట్రంలోని ఖర్‌గొన్ (పశ్చిమ నిమర్) జిల్లాలో భాగం అయింది. 
1998 మే మాసంలో ఖర్‌గొన్ జిల్లాలో కొంత భూభాగం వేరు చేసి ఈ జిల్లా రూపొందించబడింది.
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో బర్వాని జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్ర 51 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
జిల్లాలో 417 గ్రామ మపచాయితీలు, 646 గ్రామాలు, 576 రెవెన్యూలు మరియు 70 ఆటవీ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. 560 జనావాస గ్రామాలు మరియు 16 నిర్జన గ్రామాలు ఉన్నాయి. 
సెంధ్వా కాటన్ జిన్నింగ్ పరిశ్రమలకు కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లాలో అదనంగా ఉన్న పత్తి పరిశ్రమలు వేలాది ప్రజలకు ఉపాధి కల్పిస్తుంది. ఈ ప్రాంతంలో సంజయ్ కాటన్ ఫైబర్ అతిపెద్ద కాటన్ ఫ్యాక్టరీగా గుర్తినబడుతుంది.జిల్లాలోని ప్రజలలో అనేక భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. బరేలి పాల్యా, భిల్లు భాష 10,000 మంది ప్రజలలో వాడికలో ఉంది. ; బరేలీ ప్యూరీ భాషకు 1,75,000 మంది వాడకందార్లు ఉన్నారు. దీనిని దేవనాగరి లిపిలో వ్రాస్తుంటారు. మరియు బరేలి రాథ్వి భాష 64,000 మంది ప్రజలలో వాడుకలో ఉంది.