అడిలైడ్
అడిలైడ్ దక్షిణ ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన ఆస్ట్రేలియన్ రాష్ట్రము యొక్క రాజధాని మరియు ప్రముఖ నగరము. ఇది ఆస్ట్రేలియాలో అతిపెద్ద నగరాలలో ఐదవది. అడిలైడ్ సుమారు 1.28 మిలియన్లకు పైగా జనాభా కలిగి ఉంది. "అడిలైడియన్" అనే విశేషణ రూపము ఆ నగరమును మరియు దాని వాస్తవ్యులను సూచించుటకు ఉపయోగిస్తారు.
అడిలైడ్ ఒక తీరప్రాంత నగరము. ఇది గల్ఫ్ సెయింట్ విన్సెంట్ యొక్క తూర్పు తీరాన అడిలైడ్ పల్లపు భూముల పై ఉంది. ఇది ఫ్లీరూ ద్వీపకల్పము నకు ఉత్తరాన గల్ఫ్ సెయింట్ విన్సెంట్ మరియు తక్కువ ఎత్తులో ఉన్న మౌంట్ లాఫ్టి శ్రేణుల మధ్య ఉంది. ఉపనగరములు సుమారుగా తీరము నుండి ఫుట్ హిల్స్ వరకు ఉంటాయి కానీ గాలర్ నుండి వరకు దాని ఉత్తర దిశ వద్దనుండి దక్షిణాన సేల్లిక్స్ బీచ్ వరకు వ్యాపించి ఉంది.
కింగ్ విలియం IV యొక్క జర్మన్ దేశస్థురాలైన ఆయన భార్య రాణి అడిలైడ్ యొక్క గౌరవార్ధము పేరుపెట్టబడిన ఈ నగరము 1836లో ఆస్ట్రేలియాలో స్వేచ్ఛగా స్థిరపడిన బ్రిటీషు దేశానికి ఒక ప్రణాళికాబద్దమైన రాజధానిగా నెలకొల్పబడింది. అడిలైడ్ యొక్క వ్యవస్థాపక ఫాదర్లలో ఒకరైనా కొలోనెల్ విలియం లైట్ ఈ నగరమును రూపొందించారు మరియు టోర్రెన్స్ నదికి సమీపములో దీనిని రూపొందించాలని ఎంపికచేశారు. ఈ ప్రాంతములో అంతకు ముందే కార్న ప్రజలు ఉండేవారు. లైట్ యొక్క ఆకృతి అడిలైడ్ నగరమును ఒక దీర్ఘ చతురస్రాకారపు వీధులు కలిగిన రూపురేఖలో ఏర్పాటు చేసింది. వీధులు వెడల్పైన చెట్ల వరసలతో మరియు పెద్ద ప్రజా వేదికలతో మరియు మొత్తంగా చుట్టూతా పార్క్ ల్యాండ్ తో ఉంది. తొలి అడిలైడ్ మతపరమైన స్వేచ్ఛతో మరియు రాజకీయ అభివృద్ధి మరియు పౌర స్వేచ్ఛ కలిగి ఉండేది. అందుచేతనే దీనిని "చర్చిల నగరము" అని పిలిచేవారు.
దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా యొక్క ప్రభుత్వ నియోజకవర్గముగా మరియు వ్యాపార కేంద్రముగా, అడిలైడ్ ఎన్నో ప్రభుత్వ మరియు ఆర్థిక సంస్థలు కలిగి ఉంది. వీటిల్లో చాలా మటుకు సిటి సెంటర్ లో కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. ఇవి ఉత్తర టెర్రేస్ యొక్క సాంస్కృతిక భవనాలు, కింగ్ విలియం వీధి మరియు మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతము యొక్క వివిధ జిల్లాలలో' ఉన్నాయి.
ఈనాడు, అడిలైడ్ మరియు క్రీడా ఘటనలకు, ఆహారము, వైన్ మరియు సంస్కృతి, తన పొడవైన సముద్ర తీరానికి మరియు తన పెద్ద రక్షణ మరియు ఉత్పత్తి శాఖలకు పేరుగాంచింది. జనావాసము విషయంలో ఇది ఎంతో ఉన్నత స్థాయిలో ఉంది. ఇది "ది ఎకానమిస్ట్ స్" వరల్డ్స్ మోస్ట్ లివబుల్ సిటీస్ జాబితా 2010లో మొదటి 10 స్థానాలలో ఉంది మరియు 2011లో ప్రాపర్టీ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియా వారిచే ఆస్ట్రేలియాలో అత్యంత జనావాస నగరముగా నిలిచింది.
బ్రిటీషువారు స్థిరపడకముందు, అడిలైడ్ ప్రాంతములో కార్న జాతి ఆదివాసీయులు ఉండేవారు ("గార్నర్" లేక "గౌన" అని పలుకబడింది). గుర్తించబడిన కార్న దేశములో అడిలైడ్ మైదానాలు ఉండేవి మరియు పరిసర ప్రాంతాలు దక్షిణాన కేప్ జార్విస్ నుండి ఉత్తరాన పోర్ట్ వెక్ ఫీల్డ్ వరకు ఉండేవి. వారి వైవిధ్యమైన పద్ధతులలో బర్న్-ఆఫ్స్ (నియంత్రిత పొదలమంటలు) అడిలైడ్ కొండలలో ఉండేవి. కార్న ప్రజలు ఆ చోటి నుండి తొలగింపక ముందు యూరోపియన్లు ఈ పద్ధతులను కనుగొన్నారు. 1852 నాటికి, అడిలైడ్ ప్రాంతములో కార్న యొక్క మొత్తం జనాభా (సెన్సస్ లెక్కింపు తో) 650. ఇది తగ్గుతూ వచ్చింది. చలికాలపు నెలలలో, వారు అడిలైడ్ కొండలకు మంచి ఆశ్రయము మరియు వంటచెరకు కొరకు తరలి వచ్చేవారు.
అధికారికంగా దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా, బ్రిటీషు కొత్త కార్యాచరణ పరిధిగా ది ఓల్డ్ గం ట్రీ అంటే ఇప్పటిఉత్తర గ్లెనేల్గ్ యొక్క ఉపనగరాల దగ్గర 1836 డిసెంబరు 28లో నెలకొంది, ఈ రోజుని దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా ప్రకటింపు దినంగా పరిగణిస్తారు. వలసరాజ్యము యొక్క రాజధాని యొక్క స్థలము ముందు అవలోకనము చేసింది మరియు స్థాపించింది కొలోనెల్ విలియం లైట్. ఈయన దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా యొక్క సర్వేయర్-జనరల్. దీనికి నిర్మాణశిల్పి జార్గ్ స్ట్రైక్ లాండ్ కింగ్స్టన్ ఆకృతి చేశారు. 1823లో, కాటనియా యొక్క సిసిలియన్ నగరము గురించి ప్రేమగా ఇలా వ్రాసారు: "రెండు ప్రధాన నగరాలు ఒక దానిని ఒకటి లంబ కోణంలో అడ్డంగా దాటి పోతాయి, చతురశ్రాకారంలో ఉత్తరము మరియు దక్షిణము మరియు తూరుపు పడమరల దిశలో వెళ్తాయి. అవి చాల వెడల్పుగా మరియు విశాలంగా ఉన్నాయి, సుమారుగా ఒక మెయిలు పొడవు ఉన్నాయి." ఇది అడిలైడ్ యొక్క ప్రణాళికకు మూలము అయ్యింది. ఎటువంటి వ్యతిరేకత లేకుండా లైట్ దీనిని ఎంపిక చేసుకున్నాడు. టోర్రెన్స్ నదికి దగ్గరగా ఎత్తుగా ఉండే స్థలంలో ఎంపిక చేశాడు. ఈ నది అప్పుడే పెరుగుతున్న వలసరాజ్యమునకు ముఖ్య నీటి వనరు అయ్యింది. "లైట్స్ విషన్" అని పేరుపెట్టబడిన ఇది అడిలైడ్ నగరము పెరిగి అభివృద్ధిలోనికి వచ్చేసరికి తొలుత లైట్ చేసిన రూపరేఖలలో కొన్ని మార్పులు చేయవలసి వచ్చింది. సాధారణంగా ఒక పురాతన నగరములో రోడ్లు వెడల్పు చేయడము మరియు పార్కులు ఏర్పాటు చేయడము అవసరము అవుతుంది కాని అడిలైడ్ ఇవన్ని ప్రారంభము నుండి కలిగి ఉంది.
స్వేచ్ఛా పరదేశీయులకు ప్రణాళికా బద్దమైన వలసరాజ్యముగా అడిలైడ్ స్థాపించబడింది. ఇందులో ఎడ్వర్డ్ గిబ్బోన్ వెక్ఫీల్ద్ యొక్క ఆలోచనల ఆధారంగా పౌర స్వేచ్ఛ మరియు మతపరమైన అణచివేత నుండి స్వాతంత్ర్యము ఇవ్వబడింది. వారసురాలిని అపహరించిన కేసులో లండనులోని కారాగారములో ఉన్నప్పుడు ఆస్ట్రేలియన్ స్థిరత్వముల గురించి వెక్ఫీల్ద్ చదివారు మరియు తూర్పు వలసరజ్యాలు శ్రామిక శక్తి లోటు నుండి బాధపడుతున్నాయని తెలుసుకున్నారు. దీనికి కారణం వారు వచ్చిన వారందరికీ భూపంపిణీ చేశారు. వెక్ఫీల్ద్ యొక్క ఆలోచన ఈ విధంగా ఉంది : ప్రభుత్వము పరిశోధించి భూమిని అధిక విలువలు నిలబెట్టేదిగా చేసి అమ్మాలి. దీని వలన లేబరు మరియు ప్రయాణీకులు ఈ భూములను కొనలేని విధంగా చేయాలి. భూముల అమ్మకాల ద్వారా వచ్చిన డబ్బును పనిచేసే వర్గము వారిని వలస వచ్చేలా చేయవచ్చు. వీరు తమది కాని భూములలో ఎక్కువగా శ్రమించవలసి వచ్చేది. ఈ ప్రణాళిక వలన, ఇతర ఆస్ట్రేలియన్ నగరాలైన సిడ్నీ, పర్త్, బ్రిస్బేన్ మరియు హోబర్ట్ లాగా కాకుండా అడిలైడ్ లో నేరస్తుల స్థిరత్వ చరిత్ర లేదు.
స్వేచ్ఛగా స్థిరపడిన వారు ఉన్న వలసరాజ్యంలో నేరం చాల తక్కువగా ఉంటుందనే నమ్మికతో కొలోనెల్ లైట్ యొక్క 1837 ప్రణాళికలో కారాగారమునకు ఎటువంటి ఏర్పాటు చేయలేదు. అయినప్పటికీ, 1837 మధ్యనాటికి, "దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా రిజిస్టర్" న్యూ సౌత్ వేల్స్ నుండి పారిపోయిన నేరస్థుల గురించి హెచ్చరించింది మరియు తాత్కాలిక కారాగారమునకు టెండర్లు ఆహ్వానించారు. మార్చి 1838లో అడిలైడ్ లో జరిగిన దోపిడీ, హత్య మరియు రెండు హత్యప్రయత్నాలతో, గవర్నర్ హింద్ మార్ష్ సౌత్ ఆస్ట్రేలియన్ పోలీస్ ఫోర్స్ (ప్రస్తుతము సౌత్ ఆస్ట్రేలియా పోలీస్ అని పిలువబడేది) ను 1838 ఏప్రిల్ లో 21 సంవత్సరాల హెన్రి ఇన్మాన్ నాయకత్వములో ఏర్పాటుచేసింది. మొదటి షరీఫ్, మి.సామ్యుఎల్ స్మార్ట్, దొంగతనము సమయములో గాయపడ్డాడు మరియు 1838మే 2న నేరస్తులలో ఒకరైన మైఖేల్ మాగీ దక్షిణ ఆస్ట్రేలియాలో ఉరి తీయబడిన మొదటి వ్యకి అయ్యాడు. విలియం బెకర్ అష్టన్ l839లో తాత్కాలిక కారాగారమునకు గవర్నరుగా నియమించబడ్డారు మరియు 1840లో జార్జ్ స్ట్రిక్ లాండ్ కింగ్స్టన్ అడిలైడ్ యొక్క కొత్త కారాగారమునకు ఆకృతి చేయుటకు నియమించబడ్డారు. అడిలైడ్ కారాగారము 1841లో నిర్మాణము మొదలయ్యింది.
అడిలైడ్ యొక్క ప్రారంభ చరిత్ర ఆర్థిక అస్థిరత్వము మరియు సమర్ధవంతము కాని నాయకత్వముతో ముడిపడి ఉండేది. దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా యొక్క మొదటి గవర్నరు, జాన్ హిండ్ మార్ష్, ఇతరులతో తరచూ గొడవ పడేవారు ముఖ్యంగా రెసిడెంట్ కమీషనర్ అయిన జేమ్స్ హర్తిల్ ఫిషర్ తో. మొత్తం భూమిని అమ్మే ఉద్దేశానికి తయారీగా అడిలైడ్ నగరమునకు చుట్టుప్రక్కల ఉన్న పల్లె ప్రాంతాలను లైట్ పరిశీలించారు. న్యూ సౌత్ వేల్స్ మరియు టాస్మేనియా నుండి వచ్చిన లైవ్ స్టాక్ వలన అడిలైడ్ యొక్క ప్రారంభ ఆర్థిక వ్యవస్థ 1838లో తన కాళ్ళ మీద నిలబడసాగింది. దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఉన్ని పరిశ్రమ తొలి ఆధారముగా నిలిచింది. ఈ సమయములో లైట్ యొక్క పరిశోధన ముగిసింది మరియు ఆ భూములు తొలి వలసదారులకు అమ్మకమునకు చూపబడింది. 1860లో గోధుమ పొలాలు దక్షిణాన ఎన్కౌంటర్ బే నుండి ఉత్తరాన క్లేర్ వరకు ఉండేవి.
1838లో హిండ్ మార్ష్ తరువాత గవర్నర్ గాలర్ వచ్చారు మరియు ఎటువంటి ప్రజా కార్యక్రమాలు చేపట్ట కూడదన్న బ్రిటన్ లోని "సెలెక్ట్ కమిటీ ఆన్ సౌత్ ఆస్ట్రేలియా" నుండి ఆదేశాలలో ఉన్నప్పటికీ, ఆయన ఒక గవర్నరు నివాసము, అడిలైడ్ కారాగారము, పోలీస్ బర్రాక్స్, ఆసుపత్రులు, కస్టమ్స్ హౌస్ మరియు పోర్ట్ అడిలైడ్ వద్ద ఒక రేవుల నిర్మాణము చేపట్టారు. దీనికి తోడు, ప్రజా అధికారులకు నివాసాలు మరియు మతపరమైన మఠాలు మరియు పోలీసులకు అవుట్ స్టేషన్లు మరియు సర్వేయరులు కూడా గాలర్ గవర్నరుగా ఉన్నప్పుడు నిర్మించబడ్డాయి. అడిలైడ్ ఈ సమయంలో ఆర్థికంగా కూడా స్వయం ప్రతిపత్తి సాధించింది కాని చాలా ఖర్చుతో కూడుకొన్నది. గాలర్ చేపట్టిన ప్రజోపయోగ పనుల వలన ఈ వలసరాజ్యము అప్పులో మునిగింది మరియు లండన్ నుండి బెయిల్-అవుట్స్ పై ఆధారపడవలసి వచ్చింది. 1841లో గాలర్ స్థానంలో గవర్నర్ గ్రే వచ్చారు. అధిక వ్యతిరేకతతో గ్రే ప్రజా ఖర్చులను తగ్గించాడు అయినప్పటికీ దీని ప్రభావము ఈ సమయములో చాల తాక్కువ. గ్లెన్ ఒస్మండ్ లో ఆ సంవత్సరము వెండి కనుగొనబడింది. వ్యవసాయ పరిశ్రమలు అన్ని కొనసాగాయీ, రాష్ట్రము అంతటా గనులు పుట్టుకొచ్చాయి. ఇవి అన్ని అడిలైడ్ యొక్క వ్యాపార పరమైన అభివృద్ధికి తోడ్పడ్డాయి. 1845లో గ్రే వైదొలగేనాటికి ఈ నగరము మాంసము, ఉన్ని, వైన్, పళ్ళు, మరియు గోధుమలు ఎగుమతి చేసింది. ఇది 1842లో ఉన్న తక్కువ స్థాయికి వ్యతిరేకము. అ సమయములో అడిలైడ్ గృహాలలో మూడొంతులు నిషేధించబడ్డాయి.
1853లో అడిలైడ్ నివాసి అయిన ఫ్రాన్సిస్ కాడేల్ చే ముర్రే నది విజయవంతంగా దాటగలగడముతో ఇతర ఆస్ట్రేలియా రాష్ట్రములతో వాణిజ్య సంబంధాలు ఏర్పడ్డాయి. 1856లో బ్రిటీష్ పార్లమెంటు ఒక కొత్త రాజ్యాంగమును ధ్రువీకరించడముతో దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా ఒక స్వయం-పాలక వలసరాజ్యము అయ్యింది. రహస్య వోటు ప్రవేశపెట్టబడింది మరియు రెండు కెమెరాల పార్లమెంటు 1857 మార్చి 9 ఎన్నుకోబడింది. ఈ సమయానికి ఈ పరగణాలో 109,917 మంది జనాభా ఉన్నారు.
1860లో తోర్న్దన్ పార్క్ జలాశయము ప్రారంభించబడింది. ఇది స్వచ్ఛముగా లేని టోర్రెన్స్ నది నీటి వనరుకు ప్రత్యామ్నాయముగా నిలిచింది. 1867లో గ్యాస్ వీధి దీపాలు మొదలు పెట్టారు, 1874లో యూనివర్సిటి ఆఫ్ అడిలైడ్ స్థాపించబడింది, 1881లో సౌత్ ఆస్ట్రేలియన్ ఆర్ట్ గ్యాలరీ ప్రారంభించబడింది మరియు 1896లో హ్యాపి వ్యాలీ జలాశయము ప్రారంభించబడింది. 1890లలో ఆస్ట్రేలియా తీవ్ర ఆర్థిక మాంద్యమును ఎదుర్కొంది. దీనితో భూమి పెరుగుదల మరియు విస్తరణకు తెరపడింది. మెల్బోర్న్ లోని ఆర్థిక సంస్థలు మరియు సిడ్నీ లోని బ్యాంకు మూసివేయబడ్డాయి. జాతీయ ఉత్పత్తి రేటు పడిపోయింది మరియు వలసలు కూడా తగ్గాయి. దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా యొక్క ఎగుమతులు సగమయ్యాయి. 1884 నుండి కరువులు మరియు చాలా తక్కువ వ్యవసాయ ఉత్పత్తి ఈ సమస్యను అధికం చేశాయి. కొన్ని కుటుంబాలు పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియాకు వెళ్ళిపోయారు. సిడ్నీ మరియు మెల్బోర్న్ వంటి గోల్డ్-రష్ నగరాల వలె అడిలైడ్ ఎక్కువగా ప్రభావితం కాలేదు. బ్రోకెన్ హిల్ వద్ద వెండి మరియు సీసము యొక్క ఆవిష్కరణలు కొంత ఉపశమనము కలిగించాయి. ఒక సంవత్సరపు లోటు మాత్రమే నమోదు చేయబడింది కాని ప్రజల ఖర్చులు కూడా తగ్గాయి. ఈ మాంద్యములో ప్రభావితం కానివి వైన్ మరియు రాగి పరిశ్రమలు మాత్రమే.
1900లో విద్యుత్ వీధి దీపాలు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి మరియు ఎలెక్ట్రిక్ ట్రాములు 1909లో ప్రయాణీకులను రవాణా చేసేవి. 28,000 మంది మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో పోరాడుటకు పంపబడ్డారు. అడిలైడ్ యుద్ధానంతర అభివృద్ధిని చూసింది కాని కరువుల పునరాగమనముతో 1930లలో గొప్ప డిప్రెషన్ లోకి ప్రవేశించింది. ఆ తరువాత బలమైన ప్రభుత్వ నాయకత్వములో సంపన్నతకు చేరుకుంది. మాధ్యమిక పరిశ్రమలు రాష్ట్రము ప్రాధమిక పరిశ్రమల ఫై ఆధారపడుటను తగ్గించాయి. 1933 జనగణన దేశ జనాభాను 580,949 గా నమోదు చేశాయి. ఇది ఇతర దేశాలలోని పెరుగుదల కంటే తక్కువ. దీనికి దేశ ఆర్థిక పరిమితులే కారణము. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధము పారిశ్రామిక ఉద్దీపనము మరియు నానాత్వమును ప్లేఫోర్డ్ ప్రభుత్వములో అడిలైడ్ కు తెచ్చింది. అడిలైడ్, దాని తక్కువ హానికర స్థలము కారణముచేత ఉత్పత్తికి చాల భద్రమైన చోటని ఆ ప్రభుత్వము ఉద్దేశపడింది. డెబ్భై వేలమంది పురుషులు మరియు స్త్రీలు జాబితాలో చేర్చబడ్డారు మరియు వైయల్ల రేవులో నౌకా నిర్మాణము విస్తరించబడింది.
దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా ప్రభుత్వము ఈ సమయములో మునుపటి యుద్ధసమయ తయారీ పరిశ్రమలపై నిర్మించింది. జనరల్ మోటార్స్ హాల్డేన్ మరియు క్రిస్లర్ వంటి అంతర్జాతీయ ఉత్పత్తిదారులు అడిలైడ్ పరిసరాలలో ఉన్న పరిశ్రమలను ఉపయోగించుకున్నారు. దీనితో అడిలైడ్ వ్యవసాయ సర్వీస్ కేంద్రము నుండి ఇరవైయవ-శతాబ్దపు నగరముగా పూర్తిగా మారింది. మన్నుం నుండి ఒక గొట్టాల మార్గము ద్వారా ముర్రే నది నీటిని అడిలైడ్ కు 1954లో తేబడింది మరియు 1955లో వెస్ట్ బీచ్ వద్ద ఒక విమానాశ్రయము ప్రారంభించబడింది. చేయూతనివ్వబడిన ఒక వలస ప్రణాళిక 215,000 వివిధ దేశీయ వలసదారులను దక్షిణ ఆస్ట్రేలియాకు 1947 మరియు 1973ల మధ్య తీసుకు వచ్చింది ముఖ్యంగా యూరోపియన్ దేశాలనుండి.
1970ల దంస్టన్ ప్రభుత్వములు ఉన్నప్పుడు అడిలైడ్ సాంస్కృతిక ఉద్దరణము వంటిది జరిగింది. ఈ సమయములో ఎన్నో సాంఘిక సంస్కరణలు జరిగాయి మరియు నగరము కళలకు కేంద్రము అయ్యింది. 1960లో ద్వివార్షిక "అడిలైడ్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్" మొదలయ్యింది. ఫార్ముల వన్ ఆస్ట్రేలియన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ 1985 మరియు 1996ల మధ్య అడిలైడ్ లో జరిగాయి. ఇవి నగరము యొక్క తూర్పు పార్క్ లాండ్స్ లో జరిగేవి ఆ తరువాత మెల్బోర్న్ లో జరుగసాగాయి. 1991లో స్టేట్ బ్యాంక్ కుప్పకూలడము, అడిలైడ్ మరియు దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా రెండింటిని ఆర్థిక మాంద్యములోనికి నెట్టాయి. దీని ప్రభావము 2004 వరకు ఉంది. అప్పుడు ఒక రేటింగ్స్ ఏజెన్సి స్టాండర్డ్ & పూర్స్ దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా యొక్క AAA క్రెడిట్ రేటింగును తిరిగి ప్రకటించింది. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో క్లిప్సాల్ 500 V8 సూపర్ కార్స్ రేస్ ఇంతకు ముందు సూత్రము అయిన ఫార్ముల వన్ సర్క్యూట్ యొక్క భాగాలను ఉపయోగించింది.
ఫ్లీరూ ద్వీపకల్పము యొక్క ఉత్తర భాగాన, అడిలైడ్ పల్లపు భూములలో గల్ఫ్ సెయింట్ విన్సెంట్ మరియు తక్కువ-ఎత్తులో ఉన్న మౌంట్ లాఫ్టి శ్రేణుల మధ్య అడిలైడ్ నగరము ఉంది. ఈ నగరము తీరము నుండి పర్వతమొదలు వరకు మరియు ఉత్తరాన గాలర్ నుండి దక్షిణాన సెల్లిక్స్ బీచ్ వరకు విస్తరించి ఉంది. ఆస్ట్రేలియన్ బ్యూరో ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్స్ ప్రకారము, అడిలైడ్ మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతము మొత్తం భూ విస్తీర్ణము కలిగి ఉంది మరియు ఇది సముద్రమట్టము నుండి సగటున ఎత్తులో ఉంది. అడిలైడ్ మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతమునకు తూర్పున మౌంట్ లాఫ్టి ఉంది. ఇది అడిలైడ్ కొండలలో ఎత్తులో ఉంది. ఇది నగరములో అత్యున్నత ప్రదేశము మరియు దక్షిణాన బుర్ర రాష్ట్రములో ఉంది.
బ్రిటీష్ స్థిరపడక ముందు వరకు అడిలైడ్ లోని చాలా ప్రాంతాలు పొదలతో ఉండేవి మరియు తీరాల వెంట తడినేలలు మరియు బురదనేలలు ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ, చాలామటుకు సహజ పచ్చికలను తొలగించారు మరియు ప్రస్తుతము క్లేలాండ్ కన్సర్వేషన్ పార్క్ మరియూ బిలేయిర్ నేషనల్ పార్క్ మాత్రము మిగిలాయి. అడిలైడ్ ప్రాంతములో ఎన్నో వాగులు మరియు నదులు పారుతున్నాయి. వీటిలో అతి పెద్దవి టోర్రెన్స్ మరియు ఒంకపరింగా అనే రెండు వర్షాధార నదులు. అడిలైడ్ తన నీటి అవసరాల కొరకు అనేక జలాశాయాలపై ఆధారపడి ఉంది. ఇందులు హ్యాపి వ్యాలీ జలాశయము 40% అవసరాలకు సరఫరా చేస్తుంది మరియు అంతకంటే పెద్దదైన మౌంట్ బోల్డ్ జలాశయము అడిలైడ్ యొక్క స్వదేశీ అవసరాలలో 10% సరఫరా చేస్తుంది.
=== నగర రూపరేఖ
అడిలైడ్ ఒక ప్రణాలికాబద్దమైన నగరము. ఇది దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా యొక్క మొదటి సర్వేయర్-జెనరల్ కొలోనెల్ విలియం లైట్ చే రూపొందించబడింది. ఆయన ప్రణాళిక, ప్రస్తుతము లైట్స్ విషన్ అని పిలువబడుతోంది, అడిలైడ్ ను ఒక చట్రములో అడిలైడ్ సిటి సెంటర్ లో తో మరియు ఒక అడిలైడ్ పార్క్ లాండ్స్ అని పిలువబడే పార్కుల రింగ్ తో చుట్టుకొని ఉన్నటువంటి పార్కులతో ఏర్పాటు చేశారు. లైట్ యొక్క ఆకృతి ప్రారంభములో వచ్చిన సేట్లర్లు మరియు దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా మొదటి గవర్నరు జాన్ హిండ్ మార్ష్ తో కూడా తొలుత అంతగా ప్రాచుర్యం పొందలేదు ఈ ప్రారంభ వ్యతిరేకత ఉన్నప్పటికీ లైట్ తన ఆకృతి పట్ల స్థిరంగా నిలిచాడు.
లైట్ ఆకృతి యొక్క లాభాలు అనేకములు; అడిలైడ్ లో వెడల్పైన బహుళ-వీధుల రోడ్లు ప్రారంభము నుండే ఉన్నాయి, చాలా సులభముగా ప్రయాణించతగిన రూపరేఖ మరియు నగర కేంద్రము చుట్టూ ఒక అందమైన పచ్చని రింగు. అడిలైడ్ లో రెండు జతల రింగ్ రోడ్లు ఉన్నాయి. ఇవి అసలు ఆకృతి నుండి వచ్చాయి. అంతర్గత రింగ్ మార్గము (A21) పార్క్ లాండ్స్ అంచున ఉంటుంది మరియు అవుటర్ మార్గము (A3/A13/A16/A17) పూర్తిగా అంతర్ నగరాన్ని కలుపుకొని ఉంటుంది. ఈ మార్గము (క్లాక్ వైస్ ఆర్డరులో) గ్రాండ్ జంక్షన్ రోడ్, హాంప్ స్టెడ్ రోడ్, అస్కోట్ అవెన్యూ, పోర్ట్ రష్ రోడ్, క్రాస్ రోడ్ మరియు సౌత్ రోడ్ ల మీదుగా వెళ్తుంది.
ఉపనగరాల విస్తరణ లైట్ యొక్క మూల ప్రణాళికకు కొంత పెంపు. అనేకమైన మునుపటి గ్రామాలు మరియూ "కంట్రీ టౌన్స్" మరియు ఎలిజిబెత్ యొక్క ఉపగ్రహ నగరము, ఇవన్ని తన ఉపనగర వ్యాప్తిస్తూ చుట్టబడి ఉన్నాయి. అడిలైడ్ కొండల ప్రాంతములో విస్తరణ అభివృద్ధి పనులు సౌత్ ఈస్టర్న్ ఫ్రీవే యొక్క నిర్మాణమునకు దారి తీసాయి. ఇవి పెరుగుదలను అడ్డుకునేలా నిర్మించబడింది. ఇది మరికొన్ని తదనంతర కొత్త అభివృద్ధులకు మరియు మెరుగుదలలకు దారితీసింది. అలాగే, అడిలైడ్ యొక్క దక్షిణాన పెరుగుతున్న అభివృద్ధి సదరన్ ఎక్స్ప్రెస్ వే నిర్మాణానికి దారి తీసింది.
నగర అభివృద్ధితో సరి పోవుటకు కొత్త మార్గములతో రవాణా పరిశ్రమ కూడా పెరిగింది. 1980లలో టీ ట్రీ గల్లీ యొక్క రవాణా ఇబ్బందులకు పరిష్కారముగా O-బాన్ బస్ వే ఒక మంచి ఉదాహరణ. 1980లలో గోల్డెన్ గ్రూవ్ వంటి సమీప ఉపనగర అభివృద్ధి బాగా-ఆలోచించబడిన-నగర ప్రణాళికకు ఉదాహరణ. అయినప్పటికీ, కొత్త ఉపనగరాలు ఒక మొత్తంగా పాత ప్రాంతాల వలె నగర రూపరేఖలో కలిసిపోలేదు. అందుచేత అడిలైడ్ రవాణా వ్యవస్థపై ఎక్కువ భారమును వేస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ మెల్బోర్న్ లేక సిడ్నీ నగరాల అంత కాదు.
1960లలో మెట్రోపాలిటన్ అడిలైడ్ రవాణా అధ్యయనము ప్రణాళిక నగరము యొక్క భవిష్య అభివృద్ధి కొరకు ఆలోచించబడింది. ఈ ప్రణాళికలో ఫ్రీవేలు, ఎక్స్ప్రెస్ వేల నిర్మాణము మరియు ప్రజా రవాణా వ్యవస్థ యొక్క కొన్ని విషయాల నవీకరణ ఉన్నాయి. అప్పటి ప్రీమియర్ స్టీలే హాల్ ప్రణాళికలోని చాలా భాగాలను ఆమోదించారు మరియు ప్రభుత్వము ఈ ప్రణాళిక కొరకు భూసేకరణ కూడా ఆలోచించింది. ఆ తరువాతి ప్రభుత్వాలు డాన్ దంస్టన్ ప్రణాళికను ప్రక్కన పెట్టారు కాని కొనుగోలు చేసిన భూమిని భవిష్యత్తులో ఉపయోగపడుటకు ఖాళీగా ఉండే విధంగా ఆమోదించారు. ఈ భూమిలో కొంత భాగాన్ని రవాణా కొరకు (ఉదాహరణ O-బాన్ బస్ వే మరియు సదరన్ ఎక్స్ప్రెస్ వే) ఉపయోగించబడింది మరియు ఇతర భాగాలు నివాస గృహాల కొరకు విభజించబడ్డాయి.
2008లో SA ప్రభుత్వము అడిలైడ్ మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతములో రవాణా-ఓరియెంటెడ్ అభివృద్ధి కొరకు ఒక నెట్వర్క్ కోసం ప్రణాళిక ప్రకటించింది మరియు ఈ అభివృద్ధి పనులకు మొదలుగా బౌడెన్ వద్ద 10 హెక్టేర్ల పారిశ్రామిక స్థలమును $ 52.5 మిలియన్లకు కొనుగోలు చేసింది.
అడిలైడ్ వేడి--వేసవి మధ్యధరా వాతావరణము (కొప్పెన్ వాతావరణ వర్గీకరణ "Csa" ) కలిగి ఉంటుంది, ఇక్కడ చాల మటుకు వర్షపాతం శీతాకాలపు నెలలలో ఉంటుంది. ఆస్ట్రేలియా యొక్క ముఖ్య పట్టణాలలో, అడిలైడ్ అత్యంత పొడి వాతావరణము కలిగినది మరియు ఇది సెమి-ఎరిడ్ వాతావరణ ప్రభావము తన పొడితనము వలన కలిగి ఉంది. వర్షపాతము నమ్మదగనిది, వేసవి అంతా తక్కువగా మరియు తరచూలేకుండా ఉంటుంది. దీనికి వ్యతిరేకంగా, చలికాలములో మంచి వర్షాలు ఉంటాయి. జూన్ నెల సంవత్సరములో అత్యంత తడి నేలగా ఉంటుంది. ఈ నెలలో సగటున 80 mm వర్షపాతము నమోదు అవుతుంది. మంచు చాల తక్కువగా ఉంటుంది. జూలై 1908 మరియు జూలై 1982లలో ఎక్కువగా మంచు కురిసినట్టు నమోదు అయ్యింది. చలికాలంలో వడగండ్ల వానలు కూడా సామాన్యమే. సామాన్యముగా ఎక్కువగా మంచు కురవదు కాని మౌంట్ లాఫ్టి మరియు అడిలైడ్ కొండలపై మరి కొన్ని ప్రాంతాలలో తక్కువ శాతం మంచు కురుస్తుంది.
అడిలైడ్ మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతము తన కేంద్రముతో సహా పద్దెనిమిది ప్రాంతీయ ప్రభుత్వ ప్రాంతాలుగా విభజించబడింది. ఈ నగర కేంద్రము అయిన సిటి ఆఫ్ అడిలైడ్ CBD, ఉత్తర అడిలైడ్ మరియు పరిసర అడిలైడ్ పార్క్ లాండ్స్ ను పాలిస్తుంది. ఆస్ట్రేలియాలో ఇది అతి పురాతనమైన మున్సిపల్ అధికారి మరియు ఇది 1840లో అడిలైడ్ మరియు ఆస్ట్రేలియా యొక్క ప్రధమ మేయరు జేమ్స్ హర్టిల్ ఫిషర్ ఎన్నుకోబడినపుడు, స్థాపించబడింది. 1919 నుండి, నగరమునకు ఒక లార్డ్ మేయర్ ఉన్నారు. ప్రస్తుతము ఉన్న లార్డ్ మేయర్ - లార్డ్ మేయర్ స్టీఫెన్ యార్వుడ్.
దక్షిణ ఆస్టేలియ యొక్క రాజధానిగా అడిలైడ్, దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా ప్రభుత్వము యొక్క నియోజకవర్గము. అడిలైడ్ దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా యొక్క రాజధాని కావడము చేత మరియు అత్యంత ప్రముఖమైన నగరము కావడము చేత రాష్ట్ర ప్రభుత్వము అడిలైడ్ నగరమునకు తన పూర్తి సహాయ సహకారాలు అందిస్తుంది. 2006లో, అడిలైడ్ నగరము కొరకు మంత్రిత్వము సృష్టించబడింది. అడిలైడ్ సిటి కౌన్సిల్ తో రాష్ట్ర్ర ప్రభుత్వము యొక్క తోడ్పాటును అందించుటకు మరియు లార్డ్ మేయర్ అడిలైడ్ యొక్క ప్రాముఖ్యమును పెంచుటకు ఇది ఉపయోగ పడుతుంది. రాష్ట్ర పార్లమెంటు యొక్క రాజధాని నగర కమిటీ అడిలైడ్ నగరము యొక్క ఏలుబడిలో పాల్గొంటుంది. ఇది ప్రాధమికంగా అడిలైడ్ నగర అభివృద్ధి మరియు పెరుగుదల యొక్క ప్రణాళికలు చూస్తుంది.
2006 జనగణన ప్రకారము అడిలైడ్ లో 1,105,839 కు పైగా మెట్రోపాలిటన్ జనాభా ఉన్నారు. దీనితో ఇది అతి పెద్ద నగరముగా పేరుగాంచింది. 2002-03 కాలములో జనాభా 0.6% పెరిగింది మరియు జాతీయ సగటు 1.2% ఉంది. దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా యొక్క 70.3% జనాభా అడిలైడ్ మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతము యొక్క వాస్తవ్యులే. దీనితో దక్షిణ ఆస్టేలియ అత్యంత కేంద్రీకృత రాష్ట్రాలలో ఒకటి అయ్యింది.
ఇటీవలి సంవత్సరాలలో జనాభా పెరుగుదల ఉన్న ముఖ్యమైన ప్రాంతాలు బాహ్య ఉపనగరాలు. ఉదాహరణకు మాసన్ లేక్స్ మరియు గోల్డెన్ గ్రోవ్. అడిలైడ్ వాస్తవ్యులు 341,227 గృహాలలో, 54,826 సెమి-డిటాచ్డ్ రో టెర్రేస్ లేక టౌన్ గృహాలు మరియు 49,327 ఫ్లాట్లు, యూనిట్లు లేక అపార్ట్మెంట్లలో నివసిస్తున్నారు.
అధిక సామాజిక ఆర్థిక ప్రాంతాలలో అనేక తీరప్రాంత ఉపనగరములు, ఎక్కువ అంతర్ ఈశాన్య, తూర్పు, ఆగ్నేయ మరియు అంతర్గత దక్షిణ ఉపనగరాలు, అడిలైడ్ కొండలు మరియు ఉత్తర అడిలైడ్ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ఈ జనాభాలో ఐదవ భాగము (17.9%) యూనివర్సిటి విద్యార్హతలు కలిగి ఉన్నారు. ఒకేషనల్ అర్హతలు కలిగిన అడిలైడ్ వాసులు (ఉదాహరణకు వ్యాపారస్తులు) 1991 జనగణన ప్రకారము 62.1% లేబర్ బలగము నుండి 2001 జనగణనలో 52.4%కు తగ్గారు.
సీమాంతర దేశాలలో-జన్మించిన అడిలైడ్ వాస్తవ్యులు మొత్తం జనాభాలో 23.7% (2262,367) మంది ఉన్నారు. వాయువ్యములో ఉన్న ఉపనగరములు (వుడ్విల్లె, మరియు అథోల్ పార్క్ వంటివి) మరియు CBDకు దగ్గరగా ఉన్నవి ఎక్కువగా సీమాంతర దేశములలో-జన్మించిన వాస్తవ్యులు కలిగి ఉన్నాయి. సీమాంతర దేశాలలో-జన్మించిన వారి ఐదు అతిపెద్ద సమూహాలు ఈ దేశాల నుండి ఉన్నాయి - ఇంగ్లాండ్ (7.3%), ఇటాలి (1.9%), స్కాట్లాండ్ (1.0%), వియెత్నాం (0.9%) మరియు గ్రీస్ (0.9%). ఆంగ్లము కాక అత్యధికంగా మాట్లాడే భాషలు ఇటాలియన్ (3.0%), గ్రీక్ (2.2%), వియేత్నమీస్ (1.2%), మాండరిన్ (0.8%), మరియు కాంతోనీస్ (0.7%).
సగము జనాభా క్రైస్తవులుగా గుర్తించబడ్డారు. వీరిలో ఎక్కువశాతం మంది కాథోలిక్ (22.1%), ఆంగ్లికన్ (14.0%), యూనిటింగ్ చర్చ్ (8.4%) మరియు ఈస్టర్న్ ఆర్థోడాక్స్ (3.8%). సుమారుగా 24% జానాభ ఏ మతానికి అనుబద్ధత వ్యక్తపరచలేదు. జాతీయ సగటు 18.7% ఉంది. అయినప్పటికీ అడిలైడ్ లో ఉన్న అనేక చర్చులు ఆ నగరమునకు వచ్చిన వ్యంగ్య నామము ""ది సిటి ఆఫ్ చర్చెస్" "కు కారణమని ప్రజలను నమ్మేల చేస్తున్నాయి.
మొత్తమ్మీద, అడిలైడ్ ఇతర ఆస్ట్రేలియన్ రాజధాని నగరాల కంటే త్వరితగతిని ముందుకు సాగుతోంది. జాతీయ సగటుతో 24.3% పోల్చితే అడిలైడ్ జనాభాలో నాల్గవ భాగము (26.7%) 55 సంవత్సరాల కంటే లేక ఆపై వయసు కలిగిన వారు ఉన్నారు. అడిలైడ్ లో అతితక్కువ మంది పిల్లలు ఉన్నారు (15 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయసు గలవారు). వీరు జాతీయ సగటుతో 19.8%తో పోల్చితే జనాభాలో 17.8% ఉంటారు.
అడిలైడ్ యొక్క ఆర్ధిక వ్యవస్థ ప్రధానముగా ఉత్పత్తి, డిఫెన్స్ టెక్నాలజీ మరియు పరిశోధన, వస్తు ఎగుమతి మరియు తత్సంబంధ సేవా పరిశ్రమలపై ఆధారపడి ఉంది. ఆస్ట్రేలియాలో తయారయ్యే కార్లలో సగము అడిలైడ్ నగరములో ఎలిజిబిత్ లో ఉన్న జెనెరల్ మోటార్స్ హాల్డేన్ ప్లాంటులో తయారు చేయబడతాయి. ఆస్ట్రేలియా లోని హై-టెక్ ఎలెక్ట్రానిక్స్ పరిశ్రమలోని 40% అడిలైడ్ లో ఉన్నాయి. ఈ పరిశ్రమ మెడికల్, కమ్యూనికేషన్స్, డిఫెన్స్, ఆటోమోటివ్, ఆహారము మరియు వైన్ ప్రాసెసింగ్ మరియు పారిశ్రామిక శాఖలలో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉపయోగించే ఎలెక్ట్రానిక్ సిస్టమ్స్ ను రూపొందించి తయారు చేస్తుంది. అడిలైడ్ ఎలెక్ట్రానిక్ పరిశ్రమ యొక్క ఆదాయము 1990లో ఉన్న 15% ప్రతి ఏడు నుండి 2010 A$5 బిలియన్లకు పైగా పెరిగింది. అడిలైడ్ లోని ఎలక్ట్రానిక్స్ పరిశ్రమ 14,000 మంది ఉద్యోగులు కలిగి ఉంది.
గ్లోబల్ మీడియా కాన్గ్లోమరేట్ న్యూస్ కార్పోరేషన్ అడిలైడ్ నగరములో నెలకొనబడింది మరియు 2004 వరకు అడిలైడ్ నగరములో ఉంది. ఇది ఇప్పటికీ రూపర్ట్ ముర్డోచ్ చే "స్పిరిట్యువల్" హోమ్ గా పరిగణించబడుతోంది. ఆస్ట్రేలియా యొక్క అతిపెద్ద చమురు కంపెనీ అయిన సాన్టోస్, ప్రముఖ దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా బ్రీవరి అయిన కూపర్స్, ముఖ్య జాతీయ రీటేయిలర్ హ్యారిస్ స్కర్ఫే మరియు ఆస్ట్రేలియా యొక్క రెండవ అతిపెద్ద పెట్టుబడి సంస్థ ఆర్గో ఇన్వెస్ట్మెంట్స్ లిమిటెడ్ అన్నీ అడిలైడ్ నగరాన్ని తమ గృహముగా చెప్పుకుంటాయి..
1992లో స్టేట్ బ్యాంక్ కూలిపోవడంతో అధిక స్థాయిలలో ప్రజా అప్పులు (సుమారు A$4 బిలియన్) దారి తీసాయి. ఈ కూలడము వలన అప్పటి ప్రభుత్వాలు సన్ననైన బడ్జెట్ తయారు చేశారని, ఖర్చులు ఆపేసారని దీనితో నగరము మరియు రాష్ట్రము యొక్క అభివృద్ధి వెనుకబడిందని తెలుస్తోంది. ఇటీవలి కాలంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వము మరొకసారి AAA+ క్రెడిట్ రేటింగ్ తెచ్చుకోవడముతో అప్పులుకొంత వరకు తగ్గాయి. అడిలైడ్ కు ఎంతో దగ్గరగా ఉన్నటువంటి దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా ఆర్థిక వ్యవస్థ, ఇప్పటికీ వాణిజ్య మిగులును అనుభవిస్తోంది మరియు ఆస్ట్రేలియా మొత్తం కంటే అధిక పర కాపిట పెరుగుదల చూస్తోంది.
ఆస్ట్రేలియా యొక్క రక్షణ పరిశ్రమలు ఎక్కువగా అడిలైడ్ లో ఉన్నాయి. ఇవి దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా యొక్క గ్రాస్ స్టేట్ ప్రాడక్ట్ కు A$1బిలియన్ ను అందిస్తాయి. ఆస్ట్రేలియా రక్షణ పరిశ్రమలలో డెబ్భై-రెండు శాతము అడిలైడ్ లో ఉన్నాయి. ప్రాధాన ప్రభుత్వ మిలిటరీ పరిశోధన సంస్థ అయిన ది డిఫెన్స్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ ఆర్గనైజేషన్ మరియు BAE సిస్టమ్స్ ఆస్ట్రేలియా మరియు లాక్ హీడ్ మార్టిన్ ఆస్ట్రేలియా వంటి ఇతర రక్షణ టెక్నాలజీ సంస్థలు సలిస్బరికి ఉత్తరాన మరియు ఎలిజిబెత్ కు పశ్చిమాన ప్రస్తుతము "ఎడింబర్గ్ పార్క్స్" అని పిలువబడుతున్న ప్రాంతములో RAAF బేస్ ఎడింబర్గ్ కు ప్రక్కగా నెలకొని ఉన్నాయి.
సాబ్ సిస్టమ్స్ మరియు రేథియోన్ వంటి ఇతరములు టెక్నాలజీ పార్క్ వద్ద నెలకొని ఉన్నాయి. పారశ్రామిక ఉపనగరములోని ఒస్బోర్న్ లో ఉన్న ఆస్ట్రేలియన్ సబ్ మరైన్ కార్పోరేషన్, ఆస్ట్రేలియా యొక్క "కొల్లిన్స్" క్లాస్ జలాంతర్గాములు నిర్మించడముతో మార్చబడింది మరియు ఇటీవలి కాలంలో రాయల్ ఆస్ట్రేలియన్ నేవీ యొక్క కొత్త ఎయిర్ వార్ ఫేర్ డెస్ట్రాయర్లు నిర్మించడము కొరకు A$6 బిలియన్ ఒప్పందము కుదిరింది.
అడిలైడ్ లో 466,829 మంది ఉద్యోగులు ఉన్నారు. వీరిలో 62.3% పూర్తి-సమయము మరియు 35.1% కొంత-సమయము పనిచేసే ఉద్యోగులు. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో, కొంత-సమయ ఉద్యోగాల పట్ల ఆకర్షణ పెరుగుతోంది (వీటిలో సాధారణ ఉద్యోగాలు కూడా ఉన్నాయి). 1991లో 11.6% నుండి నేటికి మూడొంతులు పెరిగింది. 15% ఉద్యోగులు ఉత్పత్తి పరిశ్రమలలో, 5% మంది నిర్మాణ పరిశ్రమలో, 15% చిల్లర వాణిజ్యములో, 11% వ్యాపార సేవలలో, 7% మంది విద్యా సంస్థలలో మరియు 12% మంది ఆరోగ్య మరియు సాంఘిక సేవలలో ఉన్నారు.
15 సంవత్సరాలు ఆపై వయసు ఉన్నవారి మధ్యగత వారపు వ్యక్తిగత ఆదాయము $466 ప్రతి వారము ఉన్న జాతీయ ఆదాయముతో పోల్చితే ఇక్కడి ఆదాయము $447 ప్రతి వారము ఉంది. మధ్యగత కుటుంబ ఆదాయము ప్రతి వారము $1, 137 ఉంది. జాతీయ ఆదాయము $ 1, 171 ఉంది. ఇతర ఆస్ట్రేలియా నగరాల కంటే అడిలైడ్ లో గృహ మరియు జీవన ఖర్చులు తక్కువగా ఉంటాయి. ఇందులో గృహాలు చాలా తక్కువ. మధ్యగత అడిలైడ్ గృహాల ధర సిడ్నీ ధరలో సగము మరియు మెల్బోర్న్ ధరలో మూడింట రెండొంతులు మాత్రమే ఉంటుంది.
మాచ్ 2007 మూడు నెలల నిరుద్యోగ రేటు 6.2% ఉత్తర ఉపనగరాలలో నిరుగ్యోగము రేటు అడిలైడ్ లోని ఇతర ప్రాంతాల రేటు కంటే ఎంతో అధికంగా 8.3% ఉంది. తూర్పు మరియు దక్షిణ ప్రాంతాలు అడిలైడ్ సగటు కంటే తక్కువగా 4.9% మరియు 5.0% ఉన్నాయి.
మార్చి 2001 - మార్చి 2010 వరకు దశాబ్దములో, మెట్రోపాలిటన్ అడిలైడ్ మీడియన్ గృహాల ధరలు సుమారుగా మూడింతలు పెరిగాయి. (సుమారు. 285%) వేసవిలో:
నగర ఆర్థిక వ్యవస్థకు విద్య ఎంతో ప్రాముఖ్యమైనది. దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా ప్రభుత్వము మరియు ఇతర విద్యా సంస్థలు అడిలైడ్ నగరాన్ని "ఆస్ట్రేలియాస్ ఎడ్యుకేషన్ హబ్"గా నిలబెట్టే ప్రయత్నం చేశారు మరియు దానిని ఒక "లెర్నింగ్ సిటి"గా ప్రచారము చేశారు. అడిలైడ్ లో చదువుతున్న అంతర్జాతీయ విద్యార్థుల సంఖ్య ఇటీవలి సంవత్సరాలలో 23,000 కు చేరుకొంది. ఇందులో 2,380 మంది మాధ్యమిక పాఠశాల విద్యార్థులు. ప్రస్తుతము నగరములో ఉన్న సంస్థలకు తోడు, విదేశీ సంస్థలు కూడా వారి కాంపసులు నెలకొల్పుటకు ఆకర్షితులు అవుతున్నారు. దీనితో అడిలైడ్ విద్యా కేంద్రముగా ఆకర్షించ బడుతోంది.
ప్రాధమిక మరియు మాధ్యమిక విద్య స్థాయిలో పాఠశాల విద్య రెండు రకాలుగా ఉంది. దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా ప్రభుత్వము చే నడుపబడే ఒక ప్రజా వ్యవస్థ ఉంది మరియు స్వతంత్ర మరియు కాథోలిక్ పాఠశాలల ప్రైవేట్ వ్యవస్థ కూడా ఉంది. అన్ని పాఠశాలలు, సౌత్ ఆస్ట్రేలియన్ సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ (SACE) క్రింద విద్యను అందిస్తాయి లేకపోతె కొద్దిగా తక్కువ స్థాయిలో ఇంటర్నేషనల్ బక్కాలారేట్ (IB). ఆస్ట్రేలియాలోని IB పాఠశాలలు ఎక్కువగా అడిలైడ్ లో ఉన్నాయి.
దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా TAFE (టెక్నికల్ అండ్ ఫర్దర్ ఎడుకేషన్) కాంపస్లు ఎన్నో మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతములో ఉన్నాయి. ఇవి ఒకేషనల్ విద్య మరియు శిక్షణ అందిస్తున్నాయి.
అడిలైడ్ లో మూడు ప్రజా విశ్వవిద్యాలయాలు మరియు మూడు విదేశీ విశ్వవిద్యాలయాల నియమాధికారం గల మూడు కళాశాలలు ఉన్నాయి. ఫ్లిన్డర్స్ యూనివర్సిటి ఆఫ్ సౌత్ ఆస్ట్రేలియా, ది యూనివర్సిటీ ఆఫ్ అడిలైడ్ మరియు ది యూనివర్సిటి ఆఫ్ సౌత్ ఆస్ట్రేలియా మూడు అడిలైడ్నగరములో ఉన్నాయి మరియు ఈ మూడు ప్రపంచములో ప్రముఖ 400 యూనివర్సిటీలలో జాబితాలో ఉన్నాయి. ఈ విషయము 2007లో "టైమ్స్ హైయ్యర్ ఎడుకేషన్" పత్రికలో వచ్చింది. విక్టోరియా స్క్వేర్లో ఉన్న చారిత్రాత్మక టోర్రెన్స్ భవనములో కార్నెజీ మెల్లోన్ యూనివర్సిటి యొక్క హీన్జ్ కాలేజ్ ఆస్ట్రేలియా, క్రాన్ఫీల్ద్ యూనివర్సిటి యొక్క డిఫెన్స్ కాలేజ్ ఆఫ్ మానేజ్మెంట్ అండ్ టెక్నాలజీ మరియు యూనివర్సిటి కాలేజ్ లండన్ యొక్క స్కూల్ ఆఫ్ ఎనర్జీ అండ్ రిసోర్సెస్ (ఆస్ట్రేలియా) ఉన్నాయి మరియు నగర అంతర్జాతీయ విశ్వవిద్యాలయ ప్రాంగణము కూడా ఉంది.
యూనివర్సిటి ఆఫ్ అడిలైడ్, 20,478 మంది విద్యార్థులతో, ఆస్ట్రేలియా యొక్క మూడవ అతిపురాతన విశ్వవిద్యాలయము మరియు ప్రముఖ గ్రూప్ ఆఫ్ ఎయిట్ లో మెంబరు. ఇందులో అయిదు ప్రాంగణాలు ఉన్నాయి, వీటిలో రెండు సిటి సెంటర్ లో ఉన్నాయి మరియు ఒక ఆవరణము సింగపూర్ లో ఉంది.
యూనివర్సిటి ఆఫ్ సౌత్ ఆస్ట్రేలియా, 36,000 మంది విద్యార్థులతో, రెండు ఉత్తర టెర్రేస్ ఆవరణలు కలిగి ఉంది, మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతములో మూడు కాంపస్లు మరియు వియేల్ల మరియు మౌంట్ గాంబియర్ లలో కూడా కాంపస్ లు ఉన్నాయి.
ది ఫ్లిన్డర్స్ యూనివర్సిటి ఆఫ్ సౌత్ ఆస్ట్రేలియా, 16,237 మంది విద్యార్థులతో, బెడ్ఫోర్డ్ పార్క్ యొక్క దక్షిణ ఉపనగరములో ఫ్లిన్డర్స్ మెడికల్ సెంటర్ ప్రక్కన ఉంది.
కార్నెజీ మేల్లోన్, ఆస్ట్రేలియాలో కాంపస్ ఏర్పాటు చేసిన మొదటి అమెరికా విశ్వవిద్యాలయము. ఇది 2006లో అడిలైడ్ సిటి సెంటర్ లో రెండు పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ కాంపసులను స్థాపించింది: విక్టోరియ స్క్వేర్ లోని ది హీన్జ్ కాలేజ్ ఆస్ట్రేలియా మరియు లైట్ స్క్వేర్ లోని ది ఎంటర్టెయిన్మెంట్ టెక్నాలజీ సెంటర్ (). 2007లో క్రాన్ఫీల్ద్ యూనివర్సిటి అనుసరించింది మరియు విక్టోరియా స్క్వేర్ లో హీన్జ్ కాలేజ్ ప్రక్కన ఒక పోర్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ కాంపస్ ను స్థాపించింది.
2009లో యూనివర్సిటి కాలేజ్ లండన్ తన మొదటి అంతర్జాతీయ కాంపస్ ను (CMU మరియు క్రాన్ఫీల్ద్ ప్రక్కన) స్థాపించింది. ఇందులో 2010 నుండి పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సులు మొదలయ్యాయి. రెండు వందల సంవత్సరాల పురాతనమైన రాయల్ ఇన్స్టిట్యూషన్ ఆఫ్ గ్రేట్ బ్రిటన్ కూడా 2009లో ప్రారంభమయ్యే సమాన హోదా గల ఒక ఆస్ట్రేలియన్ కాంపస్ ను అడిలైడ్ లో ప్రారంభించనుండి.
యూనివర్సిటీలకు తోడుగా, ఎన్నో సంస్థలు పరిశోధనలలో ఉన్నారు. వీరి యొక్క ముఖ్యమైన సంష్తలు మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతములో ఉన్నాయి. ఇవి భౌగోళికంగా గుంపుగా ఉన్నాయి:ఒక బ్రిటీష్ పరగణా లాగా స్థాపించబడినదియై మరియు తన సంస్కృతిలో ఎక్కువ ఆంగ్ల ప్రభావము కలిగినది అడిలైడ్ యూరోప్ లోని అవతలి భాగాల నుండి పరదేశీయులను ఆకర్షించింది. వీటిలో జర్మన్ మరియు మతపరమైన హింసను తప్పించుకుని వచ్చిన ఇతర యూరోపియన్ నాన్-కన్ఫర్మిస్త్స్ కూడా ఉన్నారు. 1838లో మొదటి జర్మన్ లూతరంస్ వచ్చారు, వీరు తమతో వైన్ కట్టింగ్స్ తెచ్చారు. వీటిని వారు ప్రముఖ బరోస్సా వ్యాలీ వైనరీలను కనుగొనుటకు ఉపయోగించారు.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధము తరువాత, ఇటాలియన్లు, గ్రీకులు, డచ్ దేశీయులు, పోల్స్ మరియు ఇతర యూరోపియన్ దేశీయులు కొత్త ప్రారంభము చేయుటకు వచ్చారు. వియెత్నాం యుద్ధము తరువాత ఆసియా వలసదారుల రాక పెరిగినిది మరియు ఇటీవల ఆఫ్త్రికా శరణార్ధులు కూడా వచ్చి అడిలైడ్ యొక్క మిశ్రమ సంస్కృతికి చేరారు.
అడిలైడ్ యొక్క కళల దృశ్యము 1960లు మరియు 1970లలో ముఖ్యమైన రాజకీయ పార్టీల మద్దతుతో ఉచ్చస్థితిలో ఉంది. ప్రముఖ అడిలైడ్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ మరియు ఫ్రింజ్ ఫెస్టివల్ థామస్ ప్లేఫోర్డ్ ఆధ్వర్యములో 1960లో స్థాపించబడ్డాయి. అడిలైడ్ ఫెస్టివల్ సెంటర్ యొక్క నిర్మాణము స్తీలే హాల్ ఆధ్వర్యములో 1970లో మొదలయ్యింది. ఇది తదనంతర డాన్ దంస్టన్ ప్రభుత్వము యొక్క నాయకత్వములో పూర్తి చేయబడింది. ఈయన సౌత్ ఆస్ట్రేలియన్ ఫిలిం కార్పోరేర్షన్ కూడా స్థాపించారు.
తరువాతి కాలంలో, అడిలైడ్ ఫెస్టివల్ విస్తరించి, అడిలైడ్ కాబరేట్ ఫెస్టివల్, అడిలైడ్ ఫిలిం ఫెస్టివల్, అడిలైడ్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఐడియాస్, అడిలైడ్ రైటర్స్ వీక్ మరియు WOMAఅడిలైడ్ కూడా చేరాయి. ఇవి అన్ని మార్చి నెలలో ఎక్కువగా జరుపబడతాయి. ఇతర పండుగలలో ఉన్నవి: FEAST (ఒక క్వీర్ కల్చర్ వేడుక), టేస్టింగ్ ఆస్ట్రేలియా (ఒక ద్వివార్షిక ఆహార మరియు వైన్ వేడుక), మరియు ది రాయల్ అడిలైడ్ షో (ఒక వార్షిక వ్యవసాయ ప్రదర్శన మరియు స్టేట్ ఫెయిర్). ఇక్కడ అంతర్జాతీయ సాంస్కృతిక వేడుకలు కూడా జరుగుతాయి, ముఖ్యంగా జర్మన్ స్చుత్జెన్ఫెస్ట్ మరియు గ్రీక్ గ్లెండి. ప్రపంచములోనే అతిపెద్ద క్రిస్మస్ పరేడ్ అయిన అడిలైడ్ క్రిస్మస్ పగేంట్ అడిలైడ్ లో జరుగుతుంది.
రాష్ట్ర రాజధానిగా అడిలైడ్ చాలా సాంస్కృతిక సంస్థలు కలిగి ఉంది. ఇందులో చాలా ఉత్తర టెర్రేస్ యొక్క బోలివార్డ్ వెంట ఉన్నాయి. సౌత్ ఆస్ట్రేలియా యొక్క ఆర్ట్ గ్యాలరీ, ఆస్ట్రేలియా యొక్క రాష్ట్ర ఆధారిత సేకరణలు కలిగి ఉంది. ఇక్కడ సుమారు 35,000 పనితనాలు సేకరించబడి ఉన్నాయి.
ప్రక్కననే దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా మ్యూజియం మరియు దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా యొక్క రాష్ట్ర గ్రంథాలయం ఉన్నాయి. అడిలైడ్ బొటానిక్ తోట, నేషనల్ వైన్ సెంటర్ మరియు తండాన్య నేషనల్ అబోరిజినల్ కల్చరల్ ఇన్స్టిట్యూట్ - ఇవి అన్ని నగరము యొక్క తూర్పు కొనలో ఉన్నాయి. టోర్రెన్స్ తీరానా ఉన్న అడిలైడ్ ఫెస్టివల్ సెంటర్, రాష్ట్రములో జరిగే ఎక్కువ శతం సాంస్కృతిక కార్యకలాపాలకు ముఖ్యమైనది మరియు ఇక్కడే స్టేట్ థియేటర్ కంపెనీ ఆఫ్ సౌత్ ఆస్ట్రేలియా ఉంది. ఇతర స్థలాలో అడిలైడ్ ఎంటర్టెయిన్మెంట్ సెంటర్ మరియు నగరములోని ఇతర చిన్న థియేటర్లు, పబ్బులు మరియు కాబరేట్ బార్లు ఉన్నాయి.
అడిలైడ్ సంగీతము ఎన్నో సంగీత పరమైన సమూహాలను మరియు వ్యక్తులను తయారు చేసింది. వీరు జాతీయంగా మరియు అంతర్జాతీయంగా పేరు గడించారు. వీటిలో ముఖ్యమైనవి: అడిలైడ్ సిమ్ఫోని ఆర్కేష్ట్రా, ది అడిలైడ్ యూత్ ఆర్కెస్ట్రా, రాక్ బాండ్స్: ది ఏంజిల్స్, కోల్డ్ చిసెల్, ది సూపర్ జీసస్, ఉల్ఫ్ & కబ్, ఫైర్!శాంత రోసా, ఫైర్!, రూట్స్/బ్లూస్ గ్రూప్ ది ఆడ్రీస్, అంతర్జాతీయంగా మెప్పు పొందిన మెటల్ ఆక్త్స్ ఐ కిల్లెద్ ది ప్రోం క్వీన్ మరియు డబుల్ డ్రాగన్, ఆస్ట్రేలియా యొక్క ప్రాముఖ్య హిప్-హాప్ అవుట్ ఫీట్ హిల్ టాప్ హుడ్స్, పాప్ ఆక్త్స్, ఓరియంతి, గై సెబాస్టియన్, మరియు వెస్ కర్ర్ మరియు అంతర్జాతీయంగా విజయవంతమైన ట్రిబ్యూట్ ఆక్ట్ అయిన ఆస్ట్రేలియన్ పింక్ ఫ్లాయిడ్ షో.
ప్రముఖ రాకర్ జిమ్మీ బార్న్స తన యుక్తవయసు చాలావరకు ఉత్తర ఉపనగరము ఎలిజిబిత్ లో గడిపారు. మొదటి "ఆస్ట్రేలియా ఐడల్" విజేత, గై సేబాస్త్రీయాన్ ఈశాన్య ఉపనగరము అయిన గోల్డెన్ గ్రోవ్ నుండి వచ్చిన వాడు. అమెరికా సంగీతకారుడు బెన్ ఫోల్డ్స్ అస్ట్రేలియా ఫ్రేల్లిల్ హైన్స్ ను వివాహము చేసుకున్నపుడు అడిలైడ్ లో ఉండేవారు. వీటికి తోడూ తన WOMAఅడిలైడ్, అడిలైడ్ అనేకమైన పర్యాటక సంగీత వేడుకలను ఆకర్షిస్తుంది. వీటిలో బిగ్ డే అవుట్, పార్క్లైఫ్ మరియు లేన్వే ఉన్నాయి.
అడిలైడ్ లో ఉన్న పాప్-కచ్చేరి (గతంలో మరియు ప్రస్తుతము) స్థలాలు: అడిలైడ్ ఎంటర్టెయిన్మెంట్ సెంటర్; అడిలైడ్ ఫెస్టివల్ థియేటర్; అడిలైడ్ ఓవల్; అపోలో స్టేడియం; మెమోరియల్ డ్రైవ్ పార్క్; దిబార్టన్ థియేటర్. ఇతర కచ్చేరి మరియు ప్రత్యక్ష థియేటర్ స్థలాలు: అడిలైడ్ టౌన్ హాల్; దంస్టన్ ప్లేహౌస్; హర్ మాజెస్టిస్ థియేటర్.
అడిలైడ్ లో వార్తాపత్రికలు న్యూస్ కార్పోరేషన్ ప్రచురణలచే ఆధిపత్యం వహించబడుతున్నాయి. న్యూస్ కార్పోరేషనుకు అడిలైడ్ జన్మస్థలము. దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా దినవారి వార్తాపత్రిక "ది అడ్వర్టైజర్" . ఇది న్యూస్ కార్పోరేషన్ చే వారానికి ఆరు రోజులు ప్రచురింపబడుతుంది. ఆదివారపు పత్రిక "సండే మెయిల్" .
ప్రతి వారము పదకొండు ఉపనగర కమ్యూనిటి వార్తాపత్రికలు ప్రచురించబడతాయి. వీటిని "మెసెంజర్ న్యూస్ పేపర్స్" అంటారు. ఇవి న్యూస్ కార్పోరేషన్ యొక్క అనుబంధ సంస్థచే ప్రచురించబడతాయి. "ది ఇండిపెండెంట్ వీక్లీ" అనేది ఒక చిన్న స్వతంత్ర వార్తాపత్రిక. ఇది ఒక ప్రత్యామ్నాయ అవలోకనము అందించేది. కాని 2010 నవంబరులో ఇది తన ముద్రణా సంచికను రద్దు చేసింది. ప్రస్తుతము ఇది రోజువారీ డిజిటల్ వార్తా లేఖ లాగా మాత్రమే ఉంది.
నగరములో ఉన్న రెండు జాతీయ వార్తాపత్రికలు : "ది ఆస్ట్రేలియన్" మరియు న్యూస్ కార్పోరేషనుచే ప్రచురించబడే దాని వారాంతపు ప్రచురణ అయిన "ది వీకెండ్ ఆస్ట్రేలియన్" ; మరియు ఫెయిర్ఫాక్స్ చే ప్రచురించబడే "ది ఆస్ట్రేలియన్ ఫైనాన్షియల్ రివ్యూ" . ఫెయిర్ఫాక్స్ చే ప్రచురించబడే అంతర్రాష్ట్ర రోజువారీలు, "ది ఏజ్" మరియు "ది సిడ్నీ మార్నింగ్ హెరాల్డ్" కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి.. "ది అడిలైడ్ రివ్యూ" అనేది ఉచితంగా అందుబాటులో ఉండే పక్ష పత్రిక మరియు ఎన్నో ఇతర స్వతంత్ర పత్రికలు, శైలి పత్రికలు ప్రచురించబడతున్నాయి కాని అంట విస్తృతంగా అందుబాటులో లేవు.
అడిలైడ్ లో ఉన్న అన్ని అయిదు ఆస్ట్రేలియన్ జాతీయ టెలివిజన్ నెట్వర్కులు అనలాగ్ PAL మరియు హై డెఫినిషన్ డిజిటల్ సేవలను రెండింటిని ప్రసారం చేస్తాయి. సమిట్ ఆఫ్ మౌంట్ లాఫ్టి వద్ద ఉన్న రిడ్జ్ పైనున్న మూడు ప్రసార స్థంబాలను ఇవి పంచుకుంటాయి. ప్రభుత్వము-నిర్వహించే రెండు స్టేషన్లు ఆస్ట్రేలియన్ బ్రాడ్ కాస్టింగ్ కార్పోరేషన్ (ABC 1) మరియు స్పెషల్ బ్రాడ్ కాస్టింగ్ సర్వీస్ (SBS వన్) లచే నడుపబడుతున్నాయి. సెవెన్ నెట్వర్క్ మరియు నెట్వర్క్ టెన్ రెండూ తమ అడిలైడ్ స్టేషనులకు యాజమాన్యం వహిస్తున్నాయి. (వరుసగా SAS-7 మరియు ADS-10)
అడిలైడ్ యొక్క NWS-9 నైన్ నెట్వర్క్ తో కలిసి ఉంది మరియు WIN కార్పోరేషన్ కు 2007 మేలో అమ్మకము జరిగే వరకు సదరన్ క్రాస్ బ్రాడ్ కాస్టింగ్ చే యాజమాన్యము వహించబడింది. ABC1, సెవెన్, నైన్, టెన్ మరియు SBS వన్ లతో సహా ఉన్నటువంటి కొత్త డిజిటల్-మాత్రమే చానళ్ళు - వన్ HD, లెవెన్, ABC2, ABC3, ABC న్యూస్ 24 SBS టు, 7టు, 7 మేట్, GEM HD మరియు GO!
అడిలైడ్ లో ఒక కమ్యూనిటి టెలివిజన్ స్టేషను C31 అడిలైడ్ ఉంది. కొన్ని ప్రాంతాలలో కేబుల్ టెలివిజనుగా ఫాక్స్ టెల్ పే టీవీ సర్వీస్ అందుబాటులో ఉంది మరియు మొత్తం మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతానికి ఉపగ్రహ దూరదర్శన్ గా అందుబాటులో ఉంది. ఇది అనేకమైన ఇతర బ్రాండ్లచే తిరిగి అమ్మబడింది ముఖ్యంగా టెలిఫోన్ కంపెనీలు.
మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతానికి సేవలందించే రేడియో స్టేషన్లు ఇరవై ఉన్నాయి. వీటితో పాటుగా మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతములో కొన్ని భాగాలో మాత్రమే సేవలను అందించే నాలుగు కమ్యూనిటి స్టేషన్లు ఉన్నాయి. పూర్తి కవరేజీ ఉన్న ఇరవై స్టేషనులలో ఆరు వ్యాపార సంబంధమైనవి, ఆరు కమ్యూనిటి స్టేషన్లు, ఆరు జాతీయ స్టేషన్లు మరియు రెండు నారోకాస్ట్ స్టేషన్లు ఉన్నాయి. ఆస్ట్రేలియాలోని రేడియో స్టేషనుల జాబితా#అడిలైడ్ వద్ద పూర్తి జాబితా పొందవచ్చు.
వ్యాపార సంబంధ స్టేషనులలో:
ఆస్ట్రేలియన్ బ్రాడ్ కాస్టింగ్ కార్పోరేషన్ స్టేషనులలో ఉన్నవి:అడిలైడ్ లో ఆడబడే వృత్తిపరమైన ముఖ్య క్రీడలు - ఆస్ట్రేలియన్ నియమాల ఫుట్బాల్, సాకర్, క్రికెట్, నెట్బాల్ మరియు బాస్కెట్బాల్. ఆస్ట్రేలియన్ ఫుట్బాల్ లీగ్ జట్టులకు అడిలైడ్ నిలయము: ది అడిలైడ్ క్రోస్ మరియు పోర్ట్ అడిలైడ్ పవర్. ఒక ప్రాంతీయ ఫుట్బాల్ లీగ్, ది SANFL అడిలైడ్ పరిసరాల నుండి తొమ్మిది జట్టులతో తయారైనది.
ప్రధాన క్రీడా సంఘటనలకు అధిక సంఖ్యలో వీక్షకులను ఆకర్షించే బలమైన సంస్కృతిని అడిలైడ్ అభివృద్ధి చేసింది. ప్రధాన మైన క్రీడా సంఘనలు ఎక్కువ భాగం AAMI స్టేడియం వద్ద కాని సదరన్ రెడ్బ్యాక్స్ క్రికెట్ జట్టు యొక్క నిలయమైన చారిత్రాత్మక అడిలైడ్ ఓవల్ వద్దకానీ జరుగుతాయి. అనేకమైన అంతర్జాతీయ వన్-డే క్రికెట్ మ్యాచులతో సహా ప్రతి వేసవిలో అడిలైడ్ ఒక అంతర్జాతీయ క్రికెట్ టెస్ట్ మ్యాచ్ ను నిర్వహిస్తుంది. అడిలైడ్ ఓవల్ ప్రక్కన ఉన్న మెమోరియల్ డ్రైవ్ పార్క్. ఇది ఆస్ట్రేలియన్ ఓపెన్ లీడ్ లో అడిలైడ్ ఇంటర్నేషనల్ అనే పురుషుల టెన్నిస్ టోర్నమెంటు కొరకు ఉపయోగింపబడేది. ఈ టోర్నమెంటు 2009లో బ్రిస్బేన్ కు మార్చబడింది.
అడిలైడ్ యొక్క వృత్తిపరమైన ఫుట్బాల్ (సాకర్) జట్టు, అడిలైడ్ యునైటెడ్, A-లీగ్ లో అడతారు. 2003లో నెలకొల్పబడిన ఈ జట్టుకు సొంత మైదానము హిండ్ మార్ష్ స్టేడియం. ఇది 17,000 సామర్ధ్యము కలది మారియు ఆస్ట్రేలియాలో అవసరము-కొరకు నిర్మించబడిన కొన్ని సాకర్ స్టేడియములలో ఇది ఒకటి. 2008లో, క్రోనుల్ల షార్క్స్, ఆస్ట్రేలియా NRL ఫ్రాంచైస్, మరియు దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా ప్రభుత్వము ఒక మూడు సంవత్సరాల ఒప్పందమును ప్రకటించాయి. ఇందులో భాగంగా షార్క్స్ ప్రతి సీసనులో హిండ్ మార్ష్ వద్ద ఒక సింగిల్ ఆట ఆడతారు. దురదృష్టవశాత్తు ఇది 2009లో మాత్రమే జరిగింది. 2010 నుండి కాంటర్బరి బుల్ డాగ్స్, అడిలైడ్ లో ఒక బలమైన మద్దతు ఆధారము ఏర్పరచుకొనే ఉద్దేశముతో అడిలైడ్ ఓవల్ లో మూడు సంవత్సరాలపాటు ప్రత్తి సీసనులో ఒక ఆట ఆడుటకు ఒప్పందంపై సంతకము చేశారు.
అడిలైడ్ లో రెండు వృత్తిపరమైన బాస్కెట్బాల్ జట్టులు ఉన్నాయి, NBL లో ఆడే పురుషుల జట్టు అడిలైడ్ 36ers మరియు WNBL లో ఆడే మహిళల జట్టు అడిలైడ్ లైటింగ్. 36ers తమ సొంత దేశపు ఆటలు ది డోం వద్ద ఆడతారు. లైటింగ్ చాలామటుకు వేవిల్లె స్పోర్ట్స్ సెంటర్ వద్ద ఆడతారు కొన్నిసార్లు ది డోం వద్ద కూడా ఆడతారు.
అడిలైడ్ లో వృత్తిపరమైన నెట్బాల్ జట్టు కూడా ఉంది, ది అడిలైడ్ థండర్ బర్డ్స్ ట్రాన్స్-తాస్మాన్ నెట్బాల్ పోటీలో, ది ANZ చాంపియన్షిప్ ఆడతారు. ETSA పార్క్ వద్ద స్వదేశ ఆటలు ఆడతారు. థండర్ బర్డ్స్ కొన్నిసార్లు ఆటలు కాని ఫైనల్స్ కాని ది డోం లేక ది అడిలైడ్ ఎంటర్టెయిన్మెంట్ సెంటర్ వద్ద ఆడతారు.
టూర్ డౌన్ అండర్ బైసైకిల్ పోటీని అడిలైడ్ నిర్వహిస్తుంది. ఇది యూరోప్ బయట జరిగే అతిపెద్ద సైక్లింగ్ ఘటన మరియు UCI ప్రో టూర్ స్థాయిలో యూరోప్ బయట జరిగే మొదటిది.
ఫార్ముల వన్ కొరకు ఆస్ట్రేలియన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ 1985 నుండి 1995 వరకు అడిలైడ్ నిర్వహణలో నగర తూర్పు పార్క్ లాండ్స్ లో స్ట్రీట్ సర్క్యూట్ పై జరిగాయి. గ్రాండ్ ప్రిక్స్ ప్రతిష్ఠ కారణము అయ్యింది మరియు ఈ ఘటనను మెల్బోర్న్ కు ఒక ఆశ్చర్యకర ప్రకటనలో వదిలివేయడము చాలా కాలము శూన్యములో ఉంచింది. ఆ తరువాత ఆ స్థానమును అత్యంత విజయవంతమైన V8 సూపర్ కార్ రేసింగ్ కొరకు క్లిప్సాల్ 500 తో పూరించబడింది. ఈ రేసు అదే స్ట్రీట్ సర్క్యూట్ లో కొన్ని మార్పులతో నిర్వహించబడింది. క్లాసిక్ అడిలైడ్, క్లాసిక్ సపోర్టింగ్ వాహనాల ఒక ర్యాలీ కూడా ఈ నగరములో మరియు పరిసర ప్రాంతాలలో నిర్వహించబడుతోంది.
వరల్డ్ సోలార్ చాలెంజ్ రేస్ ప్రపంచము అంతటి నుండి జట్టులను ఆకర్షిస్తుంది. వీటిలో చాలాభాగము యూనివర్సిటీలు మరియు కార్పొరేషనులచే నిర్వహించబడతాయి. కొన్ని ఉన్నత పాఠశాలలచే జరుపబడతాయి. ఈ రేసుకు 20-సంవత్సరాల చరిత్ర ఉంది. ఇది తొమ్మిది రేసులను నిర్వహించింది. దీని ప్రారంభ సంఘటన 1987లో జరిగింది.
లాక్లీస్ బౌలింగ్ క్లబ్ వద్ద అడిలైడ్ 2012 వరల్డ్ బౌల్స్ చాంపియన్షిప్స్  నిర్వహిస్తుంది. ప్రపంచంలో ఈ చాంపియన్షిప్స్ ను రెండుసార్లు నిర్వహించిన దేశాలలో అడిలైడ్ మూడవది. ఇంతకుముందు ఈ చాంపియన్షిప్ ను 1996లో నిర్వహించింది.
రాయల్ అడిలైడ్ ఆసుపత్రి (RAH) అడిలైడ్ యొక్క మొదటి ఆసుపత్రి. 1840 స్థాపించబడిన ఇది అడిలైడ్ లో ముఖ్యమైన ఆసుపత్రులలో ఒకటి మరియు యూనివర్సిటి ఆఫ్ అడిలైడ్ యొక్క బోధన ఆసుపత్రి. ఇది 705 పడకల సామర్ధ్యము గలది. రోగి సేవలలో ప్రేత్యేకమైన సేవలు అందించగల ఇంకొక రెండు RAH ఆవరణలు అడిలైడ్ యొక్క ఉపనగరాలలో ఉన్నాయి - నార్త్ ఫీల్డ్ లో ఉన్న హాంప్‌స్టెడ్ రీహాబిలిటేషన్ కేంద్రము మరియు గ్లేన్సైడ్ కాంపస్ మెడికల్ హెల్త్ సర్వీస్. అడిలైడ్ లో ఉన్న నాలుగు పెద్ద ఆసుపత్రులు: ఉత్తర అడిలైడ్ లోని కింగ్ విలియం రోడ్ లో ఉన్నటువంటి ది వుమెన్స్ అండ్ చిల్డ్రన్స్ హాస్పిటల్ (305 పడకలు); వుడ్విల్లెలో ఉన్న క్వీన్ ఎలిజిబెత్ హాస్పిటల్ (340 పడకలు); బెడ్ఫోర్డ్ పార్క్ మరియు ఉత్తర ఉపనగరాలలో ఉన్న ఫ్లిన్డర్స్ మెడికల్ సెంటర్ (500 పడకలు); మరియు ఎలిజిబెత్ లో ఉన్న లియెల్ మెక్ ఎవిన్ హాస్పిటల్ (198 పడకలు). ఈ ఆసుపత్రులు మెడికల్ కాలేజీలతో కలిసి ఉన్నాయి. ది వుమెన్స్ అండ్ చిల్డ్రన్స్, ది క్వీన్ ఎలిజిబెత్ మరియు ది లియెల్ మెక్ ఎవిన్ ఆసుపత్రులు యూనివర్సిటి ఆఫ్ అడిలైడ్ కు అనుబంధంగా ఉన్నాయి, ఫ్లిన్డర్స్ మెడికల్ సెంటర్, ఫ్లిన్డర్స్ విశ్వవిద్యాలయమునకు మరియు లియెల్ మెక్ ఎవిన్ యూనివర్సిటి ఆఫ్ సౌత్ ఆస్ట్రేలియాకు అనుబంధంగా ఉన్నాయి.
2007 జూన్ లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వము ఆరోగ్య శాఖ యొక్క పునర్విమర్శలను ప్రకటించింది. ఈ ప్రకటనలో నగరము యొక్క తూర్పు కోన వద్ద ఉన్న రాయల్ అడిలైడ్ ఆసుపత్రి లాగా నగరము యొక్క పశ్చిమ కోన వద్ద రైల్ యార్డ్లపై ఒక కొత్త ఆసుపత్రి నిర్మాణము అయ్యేట్టు చూస్తామని తెలిపింది. ఈ ప్రకటన ప్రకారము ముందుకు సాగితే, కొత్త 800 పడకల ఆసుపత్రికి A$ 1.7 బిలియన్లు ఖర్చు అవుతుంది. ఇది దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా మాజీ గవర్నరు పేరుమీద "మార్జోరీ జాక్సన్-నెల్సన్ హాస్పిటల్" అని నామకరణము చేయబడుతుంది. అయినప్పటికీ, 2009లో, ఈ కొత్త ప్రతిపాదిత సౌకర్యాలకు,మాజీ గవర్నరు అభ్యర్ధన మేరకు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వము ఈ పేరును కాకుండా రాయల్ అడిలైడ్ హాస్పిటల్ పేరును బదిలీ చేయాలని ఆలోచించింది.
దీనికి తోడు, ఫ్లిన్డర్స్ మెడికల్ సెంటర్ ను దక్షిణ ఉపనగరాల కొరకు ప్రాధమిక కేంద్రముగా మారేవిదంగా నవీకరణ పనులు చేయబడతాయి మరియు ఎలిజిబెత్ లో ఉన్న లియెల్ మెక్ ఎవిన్ హాస్పిటల్ ఉత్తర ఉపనగారాలకు కేంద్రముగా చేయబడుతుంది.. క్వీన్ ఎలిజిబెత్ హాస్పిటల్, ది మోడ్ బరి హాస్పిటల్ మరియు నోర్లున్గా హాస్పిటల్ - ఈ మూడు స్పెషలిస్ట్ ఎలెక్టివ్ సర్జరీ కేంద్రాలుగా చేయబడతాయి. రిపాట్రియేషన్ జెనెరల్ ఆసుపత్రి కూడా తన స్పెషాలిటి విభాగాలను వెటరన్ హెల్త్ మాత్రమే కాకుండా గుండె నొప్పి, ఆర్థోపెడిక్ రీహాబిలిటేషన్ మరియు ఎజ్ద్ కేర్ విభాగాలకు కూడా విస్తరిస్తుంది. 2008 యొక్క "గ్లోబల్ ఫైనాన్షియల్ క్రైసిస్"తో ఈ ప్రతిపాదనలు ఎలా ముందుకు సాగుతాయో చూడవలసి ఉంది.
ఆస్ట్రేలియా యొక్క ప్రధాన భూభాగాముపై కేంద్రముగా నెలకొన్నటువంటి అడిలైడ్ నగరము తూర్పు-పడమర మరియు ఉత్తర-దక్షిణ మార్గాలకు ఒక రవాణా కేంద్రముగా ఉంది. ఈ నగరములో మెట్రోపాలిటన్-వెడల్పున ప్రజా-రవాణా వ్యవస్థ ఉంది. అడిలైడ్ మెట్రో అని పిలువబడే ఈ వ్యవస్థ దానిచే నిర్వహించబడుతోంది. అడిలైడ్ మెట్రోలో, O-బహన్-బస్‌వే, మెట్రోపాలిటన్ రైల్వేస్ మరియు అడిలైడ్-గ్లెనేల్గ్ ట్రాం లతో కూడిన ఒక సంగ్రహమైన బస్సు వ్యవస్థ ఉంది. ఇది 2010లో మెట్రోపాలిటన్ ట్రాంగా విస్తరించబడింది. ఇది నగర కేంద్రము నుండి వాయువ్య ఉపనగరమైన హిండ్మార్ష్ వరకు ఉంది.
చారిత్రాత్మకంగా అడిలైడ్ లోని రోడ్డు రవాణా ఇతర ఆస్ట్రేలియన్ నగరాలలోని వాటికంటే సులభమైనది. దాని అభివృద్ధి మొదలైనప్పటి నుండి సరిగా ఆకృతీకరించబడిన నగర రూపరేఖతో మరియు వెడల్పైన బహుళ వీధుల రోడ్లతో ఎంతో అనుకూలంగా ఉండేది. చారిత్రికంగా, అడిలైడ్ "ఇరవై-నిమిషాల నగరము" అని పిలువబడింది. మెట్రోపాలిటన్ పొలిమేరాల నుండి నగరానికి ప్రతినిత్యం ఏదో ఒక పని కొరకు తిరిగే వారు నగరానికి సుమారు ఇరవై నిమిషాలలో చేరుకోగలిగేవారు. అయినప్పటికీ, ఈ రోడ్లు ప్రస్తుతము పెరిగిన అడిలైడ్ జన సంచారమునకు సరిపోవుట లేదు. తరచూ ట్రాఫిక్ చలనములో ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటున్నాయి.
అడిలైడ్ లో ఒక స్వేచ్ఛా దారి మరియు రెండు ఎక్స్ప్రెస్ దారులు ఉన్నాయి; అడిలైడ్ హిల్స్ నుండి ముర్రే బ్రిడ్జ్ అవతలి వైపు వరకు అనుసంధానించే సౌత్ ఈస్టర్న్ ఫ్రీవే, పోర్ట్ అడిలైడ్ మరియు ఔటర్ హార్బర్లను అంతర్ రాష్ట్ర మార్గాలకు కలిపే పోర్ట్ రివర్ ఎక్స్ప్రెస్ వే, దక్షిణ ఉపనగారాలను నగరానికి కలిపే అంతర్గత మార్పులు చేయగల ఒక వాన్-వే రోడ్డు అయిన సదరన్ ఎక్స్ప్రెస్ వే. గాలర్ ను ఇంకొక ఎక్స్ప్రెస్ వే శైలిలో చుట్టుకుని వుండే గాలర్ బై పాస్. ఇది అధిక-వేగ ఇంటర్-అర్బన్ కారిడార్. 2010 ఫిబ్రవరిలో, ప్రస్తుత రాష్ట్ర ప్రభుత్వము తాము రానున్న రాష్ట్ర ఎన్నికలలో తిరిగి ఎన్నుకోబడితే సదరన్ ఎక్స్ప్రెస్ వేను రెండు దిశల ఎక్స్ప్రెస్ వేగా నవీకరిస్తామని ప్రకటించింది.
మూడవ ఎక్స్ప్రెస్ వే, గాలర్ బైపాస్ నుండి పోర్ట్ వెక్ఫీల్ద్ మార్గమును కలుపుతున్న ఉత్తర ఉపనగరాల బైపాస్ మార్గము ఐన ది నార్తన్ ఎక్స్ప్రెస్ వే (ఇంతకు మునుపు స్టుర్ట్ హైవే కొనసాగింపు) 2008లో నిర్మాణము మొదలు పెట్టింది. సౌత్ రోడ్ యొక్క కొన్ని రద్దీ విభాగాలకు ముఖ్యమైన నవీకరణ పనులు చేపట్టు ప్రణాలికలు ఉన్నాయి. వీటిలో మొదటి దశలో రోడు వెడల్పు చేసే పనులు మరియు ఆన్జాక్ హైవే (2009లో పూర్తి అయినవి), గ్రెంజ్ రోడ్, పోర్ట్ రోడ్ మరియు ది అవుటర్ హార్బర్ రైల్వే లైన్, మొదలగు మార్గాల యొక్క అండర్ పాసేస్.
అడిలైడ్ మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతములో రెండు వ్యాపార సంబంధ విమాశ్రయాలు ఉన్నాయి, అడిలైడ్ మరియు పారాఫీల్ద్.
అడిలైడ్ విమానాశ్రయము, అడిలైడ్ యొక్క పశ్చిమ ఉప నగరాలలో ఉంది. ప్రతి ఏడు 6.3 మిలియన్ల ప్రయాణీకులకు సేవలు అందించే విధంగా రూపొందించబడింది. T1 అని పేరుపెట్టబడిన ఇంటర్నేషనల్/డొమెస్టిక్ జంట టర్మినల్ గాజు ఏయిరోబ్రిడ్జ్ లు కలిగి ఉంటుంది మరియు ఎయిర్ బస్ A380 కొరకు ఆహారం తడిరములు అందించగల సామర్ధ్యము గలిగినది. ఈ విమానాశ్రయము 27 విమానాలను ఒకేసమయములో నిర్వహించగలిగే విధంగా రూపొందించబడింది మరియు ఇది గంటకు 3,000 మంది ప్రయాణీకుల అవసరాలు చూడగలదు. సాధారనంగా ఒక పెద్ద నగరమునకు, ఇది అడిలైడ్ సిటి సెంటర్ నుండి ఏడు కిలోమీటర్ల (4.4 mi) దూరంలో మాత్రమే నెలకొని ఉంది. స్వదేశీ, ప్రాంతీయ మరియు అధికారిక ఆపరేటర్లతో కలిపి ఈ విమానాశ్రయము అయిదు అంతర్జాతీయ విమానయాన సంస్థల సేవలను అందిస్తుంది. వాటిలో ఉన్నవి: ఎయిర్ న్యూజీలాండ్, క్వాంటాస్, వర్జిన్ బ్లూ, క్యాథే పసిఫిక్, మలేషియా ఎయిర్ లైన్స్, సింగపూర్ ఎయిర్ లైన్స్, పసిఫిక్ బ్లూ, క్వాంటాస్ లింక్ మరియు టైగెర్ ఎయిర్వేస్ ఆస్ట్రేలియా. అడిలైడ్ విమానాశ్రయము ప్రస్తుతము డెన్ పసర్ (బాలి, ఇండోనేషియ), కౌలాలంపూర్ (మలేషియా), నడి (ఫిజి), హాంగ్ కాంగ్, సింగపూర్ మరియు ఆక్లాండ్ (న్యూ జీలాండ్) లకు నేరు విమానాలు కలిగి ఉంది. 2007, మార్చి లో, అడిలైడ్ విమానాశ్రయము, దుబాయిలో ఎయిర్పోర్త్స్ కౌన్సిల్ ఇంటర్నేషనల్ (ACI) 2006 అవార్డులలో, 5-15 మిలియన్ ప్రయాణీకుల వర్గములో, మంచి విమానాశ్రయములలో ప్రపంచములో రెండవదిగా గుర్తించబడింది.
పారాఫీల్ద్ విమానాశ్రయము, అడిలైడ్ యొక్క రెండవ ఎయిర్పోర్ట్, CBDకి ఉత్తరాన పద్దెనిమిది కిలోమీటర్ల (11.2 mi) దూరంలో నెలకొనిఉంది. ఇది చిన్న విమానాలకు, పైలట్ శిక్షణలకు మరియు వినోద వైమానిక కార్యక్రమాలకు ఉపయోగింపబడుతుంది.
తయారీ, ప్రసారం, పంపిణీ, మరియు గ్యాస్ మరియు విద్యుత్‌శక్తి యొక్క అమ్మకాలు విడివిడిగా అందించే వివిధ కంపెనీలు అడిలైడ్ యొక్క శక్తి అవసరాలు చూస్తాయి. కొన్ని ముఖ్యమైన కంపెనీలు: TRU ఎనర్జీ - ఇది విద్యుత్‌శక్తి ఉత్పత్తి చేస్తుంది; ఎలెక్ట్రానెట్ - ఇది విద్యుత్‌శక్తిని జేనరేటర్ల నుండి పంపిణీ నెట్వర్కుకు ప్రసారం చేస్తుంది, ETSA యుటిలిటీస్ (ఇంతకుముందు ప్రభుత్వము యాజమాన్యము వహించిన ఈ కంపెనీ 1990లలో ఒల్సేన్ ప్రభుత్వముచే ప్రైవేటీకరణ చేయబడింది) - ఇది విద్యుత్‌శక్తిని కంపెనీల నుండి వినియోగదారులకు పసారం చేస్తుంది; మరియు AGL ఎనర్జీ - ఇది గ్యాస్ మరిర్యు విద్యుత్‌శక్తి అమ్మకాలు చూస్తుంది. నిరంతర సరఫరా కొరకై విద్యుత్‌శక్తి యొక్క సరఫరా నెట్వర్క్ యొక్క నిర్వహణ మరియు ఉపబలాలపై వాస్తవమైన పెట్టుబడి పెట్టబడింది.
టోర్రెన్స్ ద్వీపము వద్ద ఉన్న AGL ఎనర్జీ చే నిర్వహించబడిన ఒక గ్యాస్-ఫైర్డ్ ప్లాంటు నుండి అడిలైడ్ చాలామటుకు విద్యుత్‌శక్తిని అందుకుంటుంది. ఎక్కువగా పోర్ట్ ఆగస్ట మరియు పెలికాన్ పాయింట్ వద్ద ఉన్న శక్తి కేంద్రాల నుండి మరియు నేషనల్ గ్రిడ్ కు ఉన్న అనుసంధానాల ద్వారా వస్తుంది. కూపర్ బేసిన్ లో ఉన్న మూంబా గ్యాస్ ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్ నుండి ప్రధానంగా గ్యాస్ సరఫరా జరుగుతుంది మరియు ఇది అడిలైడ్ మరియు రాష్ట్రములోని ఇతర ప్రాంతాలకు గోట్టాలద్వారా సరఫరా చేయబడుతుంది. సెల్లిక్స్ హిల్ వద్ద ఉన్న వాయు టర్బైన్ల ద్వారా కొంత సరఫరా వస్తుంది మరియు నగరములోని భవనముల పైనుండి మరిన్ని టర్బైన్ల ఏర్పాటు జరుగుతోంది.
అడిలైడ్ నగరమునకు నీటిని సరఫరా చేసే జలాశయాలు: మౌంట్ బోల్డ్, హ్యాపి వ్యాలీ, మైపొంగ, మిల్‌బ్రూక్, హోప్ వ్యాలీ, లిటిల్ పారా మరియు దక్షిణ పారా. ఈ జలాశయాల నుండి ఉత్పత్తి కరువు సంవత్సరాలలో నగర అవసరాలలో 10% మాత్రమే ఉంటుంది మరియు సగటు సంవత్సరాలలో అది 60% వరకు ఉంటుంది. మిగిలిన నీటి అవసరాలకు ముర్రే నది నుండి నీళ్ళు తోడే యంత్రాల ద్వారా నీటిని తోడడం జరుగుతుంది. అడిలైడ్ యొక్క నీటి అవసరాలలో సగము నీటిని (100 GL ప్రతి సంవత్సరము) సరఫరా చేయగా సామర్ధ్యము గల సముద్రపు నీటి డీసాలినేషన్ ప్లాంటును ఏర్పాటు చేయుటకు ప్రస్తుతము ప్రణాళిక సాగుతోంది. దీని నిర్మాణము 2012 నాటికి పూర్తి కావచ్చునని అంచనా. నీటి సేవల ఏర్పాటు ప్రభుత్వ-యాజమాన్యములో ఉన్న SA వాటర్ ద్వారా జరుగుతోంది.జాబితాలు