hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
శ్రీనివాస మంగా పురం
ఇక్కడికి గెంతు: పేజీకి సంబంధించిన లింకులు, అన్వేషణ
కళ్యాణ వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం.
శ్రీనివాస మంగాపురం... తిరుపతి నుండి మదనపల్లె వెళ్ళే దారిలో తిరుపతి కి 12 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇక్కడ శ్రీ కళ్యాణ వేంకటేశ్వరస్వామి వేంచేసి ఉన్నారు. ఇతిహాసాల, పురాణాల ప్రకారం స్వామి నారాయణవనం లో కళ్యాణం చేసుకొని, తిరుమల కొండ మీద వెలసే ముందు పద్మావతి అమ్మవారితో ఇక్కడ కొంత కాలం గడిపారు.
శ్రీని వాస మంగాపురంలోని శ్రీ వెంకటేస్వరాలయం గతంలో పూజా పునస్కారాలు లేక పురావస్థు శాఖవారి ఆధీనం లో వుండేది. చాల కాల తర్వాత ఈ ఆలయంలో నిత్య పూజాదికాలు జరుగు తున్నాయి. పురావస్థు శాఖ వారి బోర్డు ఈ నాటికి ఆలయ ప్రాంగణం లో చూడ వచ్చు. అదే విధంగా పాకాల -- తిరుపతి రైలు మార్గంలో మంగా పురం వద్ద గతంలో రైల్వే స్టేషను వుండేది. ఆ దారిన వచ్చే భక్తులు అందరు మంగాపురంలొ దిగి అక్కడి స్వామి వారిని దర్శించుకొని ఇక్కడికి దగ్గరలోని తిరుమల కొండల పాధ భాగాన వున్న శ్రీవారి మెట్టు వద్దకు వెళ్లి అక్కడి నుండి ప్రారంబమౌ నూరు మెట్ల దారి గుండా తిరుమలకు వెళ్లె వారు. తిరుపతిలోని అలిపిరి వద్దనున్న మెట్ల దారికంటే ఈ మెట్ల దారి అతి దగ్గర. కాని ప్రస్తుతం మంగా పురంలో రైల్వే స్టేషను లేదు. ఈ మెట్ల దారిని ఉపయోగించే భక్తులు చాల తక్కువ. సుధూర ప్రాంతాల వారికి ఇక్కడ తిరుమలకు ఒక మెట్ల దారి వున్నదన్న సంగతి కూడ తెలియదు.
గతంలో ఈ మెట్లదారి భక్తులతో పాటు చంద్రదిరి పరిసర ప్రాంతాలలో పెల్లెవాసులు నిత్యావసర వస్తువులైన పాలు, పెరుగు, మజ్జిగ, కూరగాయలు మొదలైన వాటిని ఈ మెట్ల దారి గుండా కొండపైకి తీలుకెళ్ళి అమ్మి తిరిగి వచ్చేవారు. కొండపైకి ఇది చాల దగ్గరి దారి. ఒక గంట లోపుల గమ్యస్థానం చేరుకోవచ్చు.
ప్రస్తుతం దేవస్థానం వారు తిరుపతి లోని అలిపిరి నుండి ఉచిత బస్సులను ఇక్కడున్న శ్రీవారి మెట్టు వరకు నడుపు తున్నది. ఆ విధంగా కొంత మంది భక్తులు ఈ నూరుమెట్ల దారి ద్వారా కూడ నడుస్తున్నారు. ఆవిధంగా నైనా మరుగున పడిపోయిన ఈ మెట్లదారి మరళా కళకళ లాడుతున్నది.
కళ్యాణ వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం, పురావస్తు శాఖ ఫలకం
కళ్యాణ వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం
శ్రీనివాస మంగాపురం గుడిలోని సేవలు
బీడీ ఆకు చెట్టు
బీడి ఆకు చెట్టును తునికి చెట్టు అని కూడా అంటారు. ఈ చెట్టు వృక్ష శాస్త్రీయ నామం Diospyros melanoxylon. ఈ చెట్టు ఎబనేసి (Ebenaceae) కుటుంబానికి చెందిన మొక్క. బీడి ఆకు చెట్టు సుమారు 25 మీటర్ల ఎత్తు పెరుగుతుంది. ఈ చెట్టు యొక్క మాను చుట్టుకొలత సుమారు 2 మీటర్ల వరకు పెరుగుతుంది. ఈ చెట్టు బెరడు పెలికాన్ రంగులో ఉంటుంది. ఈ చెట్టును సులభంగా గుర్తించే విధంగా బెరడు పలుకులుగా దీర్ఘచతురస్రాకారంలో ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది.
ఈ చెట్టు ఆకులలో పొగాకు పొడిని వేసి చుట్టడం ద్వారా బీడిలను తయారు చేస్తారు.
తునికి చెట్టు పలాలు కూడా చాలా రుచిగ ఉంటవి.
దేవప్రశ్నం
దేవప్రశ్నం అనేది జ్యోతిశ్శాస్త్రానికి సంబంధించిన ఆచారకాండ. ఆలయ విధులు గురించి, లేదా ఆలయానికి సంబంధించి ఏవైనా సమస్యలు వచ్చినప్పుడు దేవప్రశ్నం నిర్వహిస్తారు. ముఖ్యంగా కేరళ రాష్ట్రంలో మాత్రమే దేవప్రశ్నం ఆచారం ఉంది. ఆలయ ముఖ్య పూజారి దైవప్రశ్నం నిర్వహించడానికి ముహూర్తం మరియూ తంతు నిర్ణయించడం జరుగుతుంది.
దైవప్రశ్నం తంతులో రాశీ చక్రం విభూదితో గాని, బియ్యపు పిండితో గాని గీస్తారు. దేవప్రశ్నంలో దీపాలు, అష్టమంగళము, తమలపాకులు, బియ్యపు పాత్ర వాడతారు. మొదటి దశలో రాశీచక్రం మధ్య భాగానికి సంబంధించి దక్షిణామూర్తి పూజ చేస్తారు.
http://www.jyothishakalalayam.net/Deva_Prashna.aspx
జయ చెట్టు
జయ చెట్టూ ఔషధ మొక్కలకు సంబంధించిన పొద. ఇది Verbenaceae కుటుంబానికి చెందినది. దీని వృక్ష శాస్త్రీయ నామం Clerodendrum phlomidis. దీనిని కామన్ గా ఆర్నీ అని పిలుస్తారు.
జయ చెట్టు వేర్ల ద్వారా తయారు చేసిన చేదైన టానిక్ ను సేవించుట ద్వారా మశూచికం (అమ్మవారు) నుంచి ఉపశమనం లభిస్తుంది.
ఈ చెట్టు ఆకుల నుండి తీసిన రసంను అశ్రద్ధ చేయబడ్డ సవాయి రోగ లక్షణాలు కలవారికి మందుగా ఉపయోగిస్తారు.
గబ్బర్ సింగ్
గబ్బర్ సింగ్ 2012 లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. ఈ సినిమాని బండ్ల గణేష్ శ్రీ పరమేశ్వర ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్ పతాకం పై నిర్మించారు. ప్రముఖ హిందీ నటుడు సల్మాన్ ఖాన్ సంచలనాత్మక విజయం సాధించిన "దబాంగ్" సినిమా యొక్క పునఃనిర్మాణమగు ఈ సినిమాలో పవన్ కళ్యాణ్, శృతి హాసన్ జంటగా నటించగా హరీష్ శంకర్ దర్శకత్వం వహించారు. ఈ సినిమాకి దేవి శ్రీ ప్రసాద్ సంగీతాన్ని అందించారు. 2012 మే 11న విడుదలైన ఈ సినిమా విమర్శకుల మరియూ ప్రేక్షకుల ఆదరణ పొందడమే కాక 63 కోట్ల రూపాయల వసూళ్ళు సాధించి తెలుగు సినిమా స్థాయిని పెంచింది.
వెంకట రత్నం నాయుడు అలియాస్ గబ్బర్ సింగ్ (పవన్ కళ్యాణ్) సుహాసిని కొడుకు. సుహాసిని నాగినీడుని రెండవ పెళ్ళి చేసుకుంటుంది. వెంకట రత్నం నాయుడు “షోలే” చిత్రం నుండి గబ్బర్ సింగ్ పాత్రను చాలా ఇష్టపడతాడు తనని తాను “గబ్బర్ సింగ్” అని పిలవాలని నిర్ణయించుకుంటాడు. అతను పెరిగి పెద్దయ్యి డేరింగ్ అండ్ డాషింగ్ పోలిస్ అవుతాడు. తన సొంతూరయిన కొండవీడులోనే పోలిస్ గా నియమితమవుతాడు. న్యాయన్ని కాపాడే విధానంలో అతనికి సిద్దప్ప నాయుడు (అభిమన్యు సింగ్)తో గొడవ మొదలవుతుంది. సిద్దప్ప నాయుడు రాజకీయ పలుకుబడి ఉన్న ప్రాంతీయ గూండా.
సిద్దప్ప నాయుడుతో గొడవలతో పాటు భాగ్య లక్ష్మి (శృతి హాసన్)తో ప్రేమలో పడతాడు గబ్బర్ సింగ్. పరిస్థితులు ఇలా సాగుతుండగా చిత్రంలో ఈర్ష్య,ద్వేషం అనే భావాలూ ప్రవేశిస్తాయి. సిద్దప్ప చేసే చట్ట వ్యతిరేకమయిన పనులను గబ్బర్ సింగ్ ఆపగలిగాడా? తను అనుకున్నది సాదించడానికి గబ్బర్ సింగ్ ఏం కోల్పోవాల్సి వచ్చింది అనేది మిగిలిన కథ.
దేవి శ్రీ ప్రసాద్ ఈ సినిమాకి సంగీతాన్ని అందించారు. జల్సా తర్వాత పవన్ కళ్యాణ్ సినిమాకి సంగీతం అందించడం దేవి శ్రీకి ఇది రెండో సారి. ఆదిత్య మ్యూజిక్ లేబెల్ ద్వారా శిల్పకళా వేదికలో ఈ సిన్మా పాటలను 2012 ఏప్రిల్ 15న విడుదల చేసారు. ఈ సినిమా పాటలు నేటికీ ప్రజలచే విశేషంగా ఆదరించబడుతున్నాయి.
తిరుపతి పట్టణ మండలం
తిరుపతి చిత్తూరు జిల్లాలోని మండలం. దీనిలో ప్రధాన పట్టణాలుhttp://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=23
శ్రీ వెంకటేశ్వర మ్యూజియం, తిరుమల
తిరుమలలో వెయ్యికాళ్ల మండపంలో 1980 సంవత్సరంలో శ్రీ వెంకటేశ్వర మ్యూజియాన్ని ప్రారంభించారు.
1998లో ఆలయానికి దక్షిణ దిశగా, ఉచిత దర్శనాల క్యూ కాంప్లెక్స్ ఎదురుగా నిర్మించిన అధునాతన భవన సముదాయంలోకి శ్రీ వెంకటేశ్వర మ్యూజియాన్ని మార్చారు.
ప్రస్తుతం రోజుకు మూడు వేల మంది మ్యూజియాన్ని సందర్శిస్తున్నారు. మ్యూజియాన్ని దర్శించే సందర్శకులు రెండు రూపాయల నామమాత్రపు రుసుమును టిక్కెట్ రూపంలో చెల్లించవలసి ఉంటుంది.
మ్యూజియంలో మైసూరు మహారాజు సమర్పించిన దంతపు పల్లకి, శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు వాడిన అద్దం సందర్శకులను బాగా ఆకర్షిస్తున్నాయి.
చిత్తప్రసాద్
గ్రాఫిక్ మీడియాను ఉపయోగించిన తొలి భారతీయ చిత్రకారుడు.21.6.1915 న బెంగాల్ లోని హుగ్లీ జిల్లా నైహతి లో పుట్టారు.13.11.1978 న చనిపోయారు.
చలసాని ప్రసాదరావు
చలసాని ప్రసాదరావు (అక్టోబరు 27, 1939 - జూన్ 12, 2002 ) ప్రముఖ రచయిత,చిత్రకారుడు.కృష్ణా జిల్లా మొవ్వ మండలం భట్ల పెనుమర్రు  గ్రామంలోఅక్టోబరు 27 1939 న ఒక సామాన్య రైతుకుటుంబంలో జన్మించాడు. 1949-50 మధ్యకాలంలో విశాఖపట్నం, శ్రీకాకుళం జిల్లాల్లో చదువుకున్నాడు. చిన్నతనంలో ఇతన్ని టైఫాయిడ్‌ వేధించింది. దాంతో వినికిడి కోల్పోయాడు. ఆ సమయంలో ఇతడి మామ వెల్లంకి సుగుణభూషణరావు పుస్తకపఠనంపై ఆసక్తి కల్పించాడు. ఆయన ప్రోత్సాహంతో చలసాని ప్రజాశక్తి, విశాలాంధ్ర పత్రికల్లో చిన్న ఉద్యోగంలో చేరాడు. 1951-56 సంవత్సరాల మధ్య సాగిన ఆ ఉద్యోగ జీవితం తర్వాత ఇతడు 1956 నాటికి వరంగల్లు చేరుకున్నాడు. కాకతీయ పత్రిక అనే వారపత్రికలో అసోసియేట్‌ ఎడిటర్‌గా పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత హైదరాబాద్‌లోని ప్రభుత్వ ఫైనార్ట్స్‌ కళాశాలలో కమర్షియల్‌ ఆర్ట్‌లో అయిదుసంవత్సరాల డిప్లొమా కోర్సు, పెయింటింగ్‌లో ఒక సంవత్సరం సాగే కోర్సు పూర్తిచేశాడు. ఎన్నో ఏళ్లుగా తనలో నిబిడీకృతంగా ఉన్న చిత్రకళా సాహిత్యం మీద తన సర్వశక్తులూ కేంద్రీకరించి తెలుగులో చిత్రకళాసాహిత్యం లేని లోటు తీర్చాడు. 1961లో ఇతడి సంపాదకత్వలో ‘కళ’ తొలి సంపుటి వెలుగు చూసింది. నిర్దిష్ట ప్రణాళికతో ప్రతి రెండేళ్లకు ఒక ‘కళ’ సంపుటి వంతున 1973నాటికి ఆరు సంపుటాలు ప్రచురించి కళాప్రియులకు తరగని సంపదనందించాడు. ఈ ఆరు సంపుటాలు ఆణిముత్యాలని విమర్శకుల ప్రశంసలందుకోవడం విశేషం. ‘కళ’ తొలి సంపుటం వచ్చేనాటికి ఇతడు విద్యార్థి మాత్రమే! యునెస్కోసంస్థ 1964లో ‘బుక్‌ ఇలస్ట్రేషన్ల’ మీద ఢిల్లీలో ఏర్పాటుచేసిన శిక్షణ శిబిరంలో పాల్గొన్నాడు. తరువాత ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వ సమాచారపౌర సంబంధశాఖలో స్టాఫ్‌ ఆర్టిస్టుగా చేరాడు. అప్పట్నించీ ఆయన ఎన్నో కోర్సులు పూర్తిచేశాడు. లండన్‌కి చెందిన ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ ఫోటోటెక్నాలజీ సంస్థ డిప్లొమా పూర్తిచేశాడు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి సాహిత్యంలో బి.ఎ. పట్టాపొందాడు. 1971లో వసుధ అనే పత్రికకి సంపాదకుడయ్యాడు. 1974లో ఈనాడులో తొలుత ‘ఆదివారం అనుబంధం’ పార్ట్‌ టైమ్‌ సంపాదకుడిగా చేరి 1975నాటికి పూర్తిస్థాయి సంపాదకుడయ్యాడు. దాని తర్వాత విపుల, చతుర మాస పత్రికలతో పాటు అడపా తడపా వచ్చే ప్రత్యేక సంచికలకు ఆయనే సంపాదకత్వం వహించాడు.
జూన్ 12 2002న చలసాని ప్రసాదరావు మరణించాడు. ఈనాడు పత్రికలో చలసాని ప్రసాదరావు కబుర్లు అనే శీర్షికని వెయ్యివారాలకు పైగా నిర్వహించాడు. ఆ శీర్షిక జిగి, బిగి తగ్గకుండా చూశాడు. ఈ శీర్షిక గురించి ఆయన మాటల్లోనే ”కబుర్లు రచయితగా నా లక్ష్యం పాఠకుల్ని కాసేపు నవ్వించే హస్యగాడుగా ఉండిపోవడం కాదు. ఒక అంశం గురించి నేను ఫీలయినదాన్ని నా పాఠకులు కూడా ఫీలయ్యేలా నా రచన కొనసాగాలనేది నా లక్ష్యం. అందుకే కబుర్లలో హాస్యం పాలుకంటేవ్యంగ్యం పాలు ఎక్కువ.” నిజానికి కబుర్లు శీర్షికని వసుధ అనే మాసపత్రికలో 1971లో ప్రారంభించాడు. ఆ తర్వాత జ్యోతి అనే మరో మాసపత్రికలో కొనసాగింది. చివరికి 1982 అక్టోబరు 22న ఈనాడు దినపత్రికలో వాటికి శాశ్వత చిరునామా కల్పించాడు. నిరాఘాటంగా తన జీవితాంతం ఈనాడులోనే కబుర్లాడాడు.
సగ్గుబియ్యం
(Urdu: سابودانا;Hindi: साबुदाना; Gujarati: સાબુદાણા; Telugu: సగ్గు బియ్యం Tamil : ஜவ்வரிசி).
సగ్గు బియ్యం అనగానె అదేదో ఒక పంట నుండి వచ్చిందని లేదా మొక్కలకు పండుతుందని అనుకుంటారు చాల మంది. 
కానీ నిజానికి ఇది కేవలము పరిశ్రమలలో తయారవుతుంది. ఈ సగ్గు బియ్యాన్ని దేశ వ్వాప్తంగా అనేక వంటకాలలో వాడు తుంటారు. కాని సగ్గు బియ్యం తయారయ్యెది కేవలం మూడు రాష్ట్రాలలోనె. మొత్తం ఉత్పత్తిలో తమిళనాడు రాష్ట్రంలో 70 శాతం. మిగతా 30 శాతం కేరళ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో సామర్ల కోటకు చుట్టు పక్కల సుమారు ఇరవై అయిదు కిలోమీటర్ల పరిధిలో మొత్తం 40 సగ్గు బియ్యం తయారి మిల్లులున్నాయి. తమిళ నాడులో సుమారు 500 మిల్లులున్నాయి.
సగ్గు బియ్యం తయారికి ముడి సరుకు కర్ర పెండలము. దీన్ని భూమిని నుండి త్రవ్వి బయటకు తీసిన 24 గంటల లోపు సగ్గు బియ్యం తయారీ కేంద్రానికి చేర్చాలి. ఆ దుంపలను నీటిలో బాగా శుభ్రంచేసి దానిపై నున్న తొక్కను యంత్రాలతో తొలిగిస్తారు. గతంలో ఈపనిని స్త్రీలు చేసే వారు. తొక్క తీసిన దుంపలను మరొక్కసారి నీళ్ళలో శుభ్ర పరుస్తారు. అప్పుడు ఆ దుంపలను క్రషర్ లో పెట్టి పాలను తీస్తారు. చెరుకు నుండి చెరుకు రసాన్ని తీసే పద్ధతిలోనే ఈ దుంపలనుండి పాలను తీస్తారు. దుంపల నుండి వచ్చిన పాలు ఫిల్టర్ లలోనికి, అక్కడి నుండి సర్క్యులేటింగ్ చానల్స్ లోనికి వెళతాయి. ఈ క్రమంలో - పాల లోని చిక్కని పదార్థం ముద్దలా ఉంటుంది. దానితోనే సగ్గు బియ్యం తయారు చేస్తారు. ఈ పిండిని వివిధ రకాల పరిమాణంలో రంద్రాలున్న జల్లెడ లాంటి పాత్రలోకి వెళుతుంది. ఆ జల్లెడ అటు ఇటు కదులు తున్నందున ఆ జల్లెడ రంద్రాలనుండి తెల్లటి పూసల్లాగా జల జలా రాలి పడతాయి. అప్పుడు అవి మెత్తగా వుంటాయి. వాటిని పెద్ద పెనం మీద వేడి చేస్తారు. ఆ తరువాత వాటిని ఆరుబయట ఎండలో ఆర బెడతారు. ఇలా సుమారు 500 కిలోల దుంపల నుండి 100 కిలోల సగ్గు బియ్యం మాత్రమే తయారవుతాయి. ఇది సగ్గు బియ్యం తయారీ విధానం
తెలుగు (అయోమయ నివృత్తి)
తెలుగు అనేది ఈ క్రింది వాటిని సూచించవచ్చు:
మాయ ఎంజిలో
మాయ ఎంజిలో (; born మార్గెరిట్ ఎన్ జాన్సన్; 1928 ఏప్రిల్ 4) అమెరికన్ రచయిత్రి మరియు కవయిత్రి. ఆమె ఆరు జీవిత చరిత్రలలు, ఐదు వ్యాసాల పుస్తకాలు, అనేక కవితలు పుస్తకాలలు ప్రచురించింది, మరియు నాటకాలు, సినిమాలు, టెలివిజన్ కార్యక్రమాలు సుదీర్ఘ జాబితాతో పేరు గాంచింది. ఆమె తన డజన్ల కొద్దీ అవార్డులతో మరియు ముప్పైకి పైగా గౌరవ డాక్టోరల్ డిగ్రీలను అందుకొని తన తరానికి చాలా అలంకరించబడిన రచయిత్రిలలో ఒకరు. ఎంజిలో తన బాల్యం మరియు ప్రారంభ వయోజన అనుభవాల పై దృష్టి పెట్టే జీవిత చరిత్రల ధారావాహికలకు ప్రసిద్ధి చెందింది.
ఆమె 2014 మే 28 న మరణించింది.
పద్మనాభుడు
అనంతపద్మనాభుడు అనగా నాభి (బొడ్డు) యందు పద్మమును కలిగి అంతము లేనివాడు అని అర్థం.
పద్మనాభుడు అనంతశయన ముద్రలో (యోగనిద్ర ఆకృతిలో అనంతుడనే సర్పం మీద శయనించి) దర్శనమిస్తాడు.
శ్రీ అనంతపద్మనాభస్వామి దేవాలయం
జీవపరిణామం
మొట్టమొదట భూమి మీద జీవం ప్రారంభమైన నాటి నుండి జీవులు క్రమంగా పొందిన మర్పుల ప్రక్రియయే జీవపరిణామం.
జీవం నీటిలో రెండు బిలియన్ల సంవత్సరాల పూర్వమే మొదలైంది. మొదట సరళ జీవులుండేవి. సరళ జీవుల నుండి పెద్దవైన సంశ్లిష్టమైన జీవులు క్రమేపి పరిణామం చెందాయి. ఈ మార్పులు చాలా నెమ్మదిగా జరిగాయి. చాలా రకాల జీరరాశులు గతంలో నివసించాయి. వాటిలో చాలా భాగం ఇప్పుడు జీవించడంలేదు. అవి అంతరించి పోయాయి. వాటి స్థానంలోనే బాగా పరిణామం చెందిన జీవులు వచ్చాయి.ప్రకృతి వరణమును అనుసరించి జీవం ఉన్నత జీవరాశులుగా పరిణామం చెంది ఉండవచ్చని ఛార్లెస్ డార్విన్ మహాశయుడు ప్రతిపాదించాడు. అస్థిత్వ పోరాటంలో మనుగడకు అనుకూల లక్షణాలు కల జీవులు ఇతర జీవుల కన్నా దీర్ఘకాలం జీవించి ఎక్కువ సంతానాన్ని పొందాయి. ఈ విధంగా లాభదాయకమైన అనుకూల లక్షణాలు దీర్ఘకాల వారసులకు సంక్రమించాయి.
మానవుడు జీవపరిణామంలోని అత్యున్నత స్థాయిలో ఉన్నాడు. మానవులు సుమారు రెండు మిలియన్ల సంవత్సరాలుగా ఈ భూమి మీద నివసిస్తున్నాడు. ఈ కాలం భూమి మీద జీవం యేర్పడినప్పటి నుండి ఉన్న కాలంలో ఇది వెయ్యో వంతు కంటే కూడా తక్కువే. అత్యున్నత పరిణామం చెంది మానవులు ప్రాణులన్నిటి కంటే ఉత్తమమైన ప్రజ్ఞను కల్గి ఉన్నారు. ప్రాచీన యుగపు జీవరాశుల సాక్ష్యాధారాలను జాగ్రత్తగా అధ్యయనం చేసి శాస్త్రవేత్తలు జీవుల గత చరిత్రను అవగాహన చేసుకుంటున్నారు.
చార్లెస్ డార్విన్
డార్విన్ జీవపరిణామ సిద్ధాంతం
నేల గుమ్మడి
నేల గుమ్మడి అడవిలో దొరికే ఒక ఔషధ మొక్క. ఫాబేసి కుటుంబానికి చెందిన ఈ మొక్క శాస్త్రీయ నామం ప్యురేరియా ట్యూబరోసా (Pueraria Tuberosa), సంస్కృతలో ఈ మొక్కను విదారి కంద, స్వాధు కంద, ఇసుగంధ, భూమి కూష్మాంఢ అనే పేర్లతో పిలుస్తారు. ఆంగ్ల పరిభాషలో ఈ మొక్కను ఇండియన్ కుడ్జు అని అంటారు. కొన్ని గిరిజన గ్రామాల్లో నేలగుమ్మడిని దారి గుమ్మడి అని కూడా అంటారు. హిందీలో బిలై కంద అని, కన్నడలో నేల గుంభాల అని, మలయాళంలో ముతక్కు అని, తమిళంలో నిలా పూసాని అని పిలుస్తారు.
ఈ మొక్క భారత దేశంలో ఉన్న తూర్పు కనుమలు, పడమటి కనుమలు, మరియు ఈశాన్య రాష్ట్రాల అడవుల్లోను, నేపాల్ మరియు పాకిస్థాన్ దేశాల్లోను కనిపిస్తుంది. 
ఇది తీగమొక్కలా పెరుగుతుంది.
నేలగుమ్మడి మొక్కలో ప్రధానంగా ఉపయోగించే నేలగుమ్మడి అనే భాగం దుంప రూపం. ఇది గుమ్మడి కాయలా వుండటంతో నేలలో పెరిగే గుమ్మడి అనుకుని దానికాపేరు పెట్టి వుంటారు. 
నేలగుమ్మడి కాయ రుచి తియ్యగా వుంటుంది.నేలగుమ్మడిని పొడిగా, లేహ్యంగా, రసంగా, కషాయంగా, చ్యవనప్రాశ్ గానూ తయారుచేసుకుని వాడతారు.
నిస్సత్తువ నుండి ఉపశమనం పొందడానికి ఉడికించిన విదారికంద వేళ్లను రోజుకు 2 సార్లు చొప్పున 3 వారాలు తింటారు.. 
అక్రమ చొరబాటుదారుల వల్ల ప్రస్తుతానికి ఈ నేలగుమ్మడి జాతి అంతరించిపోయే దశలో ఉంది.
హనుమ ఫలం
హనుమ ఫలాన్ని లక్ష్మణ ఫలం అని కూడా అంటారు. ఇది సీతా ఫలం చెట్టు వలె ఉంటుంది. 
హనుమఫలం యొక్క వృక్ష శాస్త్రీయ నామం Annona cherimola.
గుజ్జన గూళ్ళు
ఇది కేవలం సంసారపు శిక్షణ ఇచ్చే ఆట. బువ్వాలాట అని కూడా పిలువబడే ఈ ఆటను పూర్వం ఉమ్మడి కుటుంబాల్లో చిన్న పిల్లలు ఆడుకునేవారు. ఈ ఆటలో పిల్లలు ఎందరైనా పాల్గొనవచ్చును. పిల్లలు తమ పెద్దలనడిగి బియ్యము, పప్పులు, మరమరాలు, బెల్లం, పంచదార తెచ్చుకొని తాము ఆడుకొని లక్కపిడతల్లో (చెక్కతో చేయబడిన చిన్న వంట సామాగ్రి) పోసి వాటిని పొయ్యి మీద పెట్టినట్లు, దించినట్లు నటిస్తూ కొంతసేపటికి అందరూ కలిసి తింటారు. ఈ ఆట ఆడినప్పుడు బొమ్మల పెళ్ళి చేసి రెండు జట్లుగా చీలి వియ్యాలవారికి విందు పెట్టుటకై గుజ్జన గూళ్ళు పెట్టుదురు. బాగుగా పండిన చింతకాయలను తెచ్చి నేర్పుతో దానిలోని గుజ్జును గుల్ల చెడకుండా వుండునట్లు పూర్తిగా తీసివేసి, ఆ గుల్లలో బియ్యము పోసి, దానిని మండుచున్న పొయ్యిలోని కుమ్ములోని పెట్టి అవి ఉడికిన తరువాత ఆ పిల్లలు 'గుజ్జన గూళ్ళు' అని వేడుకగా తిందురు. ఈ గుజ్జన గూళ్ళు ఆటను రుక్మిణి, గరిక ఆడినట్లు భాగవతంలోను, మనుచరిత్రలోను వ్రాయబడియున్నది.
ఆధునిక విద్య, ఆధునిక ఆటలు, ఉమ్మడి కుటుంబాల విచ్చిన్నం వల్ల ఈ ఆట నేడు దాదాపు పూర్తిగా అంతరించిపోయనది. భారతీయ సంప్రదాయాన్ని, కుటుంబ వ్యవస్థను ప్రతిబంబించే ఈ ఆటను పాశ్చాత్య విష సంస్కృతి ప్రభావానికి గురైన నేటి పిల్లలకు తల్లిదండ్రులు తెలిపరచవలసిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. ప్రఖ్యాత రచయిత గాజుల సత్యనారాయణ గారు తన పెద్దబాల శిక్ష పుస్తకంలో గుజ్జన గూళ్ళు గురించి చక్కగా వివరించారు. ఇప్పటికీ బువ్వాలట సామానాన్ని విశాఖపట్నం జిల్లా ఏటికొప్పక గ్రామం వారు తయారుచేస్తారు. బువ్వాలట సామానం నగరాల్లో జరిగే హస్త కళా ప్రదర్శనల్లో అమ్మబడుతుంటాయి.
తథాస్తు
తధాస్తు లేక తధాస్థు అంటే అటులనే జరుగుగాక అని అర్ధం. మనం ఏదైనా కోరుకున్నప్పుడు లేక కావాలనుకున్నప్పుడు లేక ఇతరులు దీవించినప్పుడు మనం అన్న మాటలు విన్నవారు అలాగే జరుగుగాక లేక ఇది తధ్యం అని అంటే కచ్చితంగా జరుగుతుందని భావించిన మన పెద్దలు తధాస్తు అని దీవెనలంధిస్తారు.
సుఖీభవ - సుఖంగా ఉండుగాక అని అర్ధం
శీఘ్ర మేవ కళ్యాణ ప్రాప్తిరస్తు (కళ్యాణమస్తు) - తొందరగా పెళ్ళి అవుగాక
దీర్ఘ సుమంగళి భవ - కలకాలం సుమంగళిగా ఉండుగాక అని అర్ధం
చిరంజీవ (ఆయుష్మాన్భవ) - చిరకాలం జీవించుగాక
మనోవాంఛ సిద్ధిరస్తు - మనసులో ఉన్నది జరుగుగాక
మనుషులు దీవించడంతో పాటు పైన దేవతలు సంచరిస్తుంటారని వారు కూడా దీవెనలందిస్తారని పెద్దలు చెబుతుంటారు.
అమంగళముప్రతిహతంబయ్యెడిన్
అమంగళము
మంగళం కానిది అమంగళం. మంగళ ప్రథమైనది అనగా శుభప్రథమైనది అని అర్థం, అమంగళం అనగా శుభప్రథమైనది కాదని అర్థం.
తుమ్ము - పని ప్రారంభించే ముందు ఎవరయినా తుమ్మితే అమంగళముగా భావించి కొన్ని క్షణాలు ఆగి, ఏమయినా లోటుపాట్లు ఉన్నాయో పరిశీలించుకొని మళ్ళీ పనిని ప్రారంభిస్తారు.
పిల్లి - కొంతమంది పిల్లి ఎదురు రావడం అశుభంగా భావిస్తారు.
బల్లి - బల్లి పైన పడినప్పుడు పడిన చోటును బట్టి మంచిదా, చెడదా అని బల్లి శాస్త్రమును పరిశీలిస్తారు. నివృత్తి కొరకు కంచికి సంబంధించిన బల్లి పటాన్ని తాకుతారు.
అమంగళమప్రతిహతంబయ్యెడిన్ అనగా అమంగళకరమయిన మాట హత మవుగాక అని అర్ధం. ఎవరయినా పొరపాటుగా అపశకునపు మాట లేక అమంగళకరమయిన మాట అన్నప్పుడు పైన తధాస్తు దేవతలు తిరుగుతుంటారని వారు తధాస్తు అంటే అలాగే జరుగు తుందని ఆ అమంగళపు మాట హత మవడానికి అమంగళమప్రతిహతంబయ్యెడిన్ అనే మంత్రాన్ని పఠిస్తారు.
గర్భాదానము
సత్సంతానమునకు బీజముగా గర్బాధాన సంస్కారము. సంతానము మాత పితల యొక్క ఆత్మ, హృదయము మరియు శరీరము నుండి జనించుచున్నది గదా! అందువలన తల్లిదండ్రుల దేహము (స్థూల, సూక్ష్మ) లోని దోషములు బిడ్డకు సంక్రమించును. ఈ విషయానికై తల్లిదండ్రులు తమ గర్భగ్రహణ యోగ్యతను, ఉపయుక్త కాలమును నిర్ణయించుకొని సంతానకాలమందు మనశ్శరీరాదులయందు గల పశుభావనను తొలగించుకొని సాత్త్వికమగు దైవ భావము కలిగియుండుట కొరకే ఈ గర్బాధాన సంస్కారము విధింపబడింది. తల్లిదండ్రుల చిత్తవృత్తులు సంతానోత్పత్తి కాలములో ఎలా ఉంటాయో అటువంటి లక్షణాలు కలిగిన బిడ్డలే జన్మిస్తారు. కావున తల్లిదండ్రులు గర్బాధాన సమయమున తాము దేవతలమని, పతి ప్రజాపతి యొక్క అంశ గలవాడనియు, పత్ని వసుమతి రూపమనియు తలచి దేవతా చింతనము చేయుచు గర్బాధానము చేయవలెను.
ఓం పూషాం భగం సవితామే దదాతు
రుద్రః కల్పయతు లలామగుం
ఓం విష్ణుర్యోనిం కల్పయతు
త్వష్టారూపాణి పిగుంశతు
ఆసించతు ప్రజాపతిర్ధాతా
గర్భం దధాతు తే
అనగా పుష్టి కారకుడైన సూర్యుడు, రుద్రుడు యోనిని కల్పింతురు గాక. వ్యాపకుడైన విష్ణువు గర్భగ్రహణము గావించు స్థానము ఇచ్చుగాక. దేవశిల్పియగు త్వష్ట రూపమిశ్రము చేయుగాక. ప్రజాపతి సించనము (తడువుట) చేయుగాక. సృష్టికర్త గర్భమును సంఘటింప జేయుగాక.
ఇట్లు దంపతులు దేవ భావ యుక్తమై రమించినచో తప్పకుండా సంతానము సులక్షణములతో ధార్మికము కలది కాగలదు. ఇందులో అణుమాత్రము కూడా సందేహము లేదు.
స్త్రీ పురుషులు (భార్యభర్తలు) ఇరువురు కలసి ఒక కొత్త ప్రాణికి జీవం పోయడాన్ని గర్బాధానం అంటారు. స్త్రీ పురుషుల కలయిక వలన స్త్రీ అండాశయంలో ఏర్పడిన అండంనకు పురుషునిలో ఉత్పత్తి అయిన వీర్యకణం ద్వారా ఫలదీకరణం చెందినట్లయితే స్త్రీ గర్భం దాల్చి నూతన జీవి పుట్టుకకు అవకాశం ఏర్పడుతుంది.
జంతువులు తోటి సహచర జంతువులను లోబరచుకుని వాటితో సంభోగం చేయడం ద్వారా ఆడ జంతువు అండాన్ని మగ జంతువు యొక్క ఇంద్రియం కలసి ఆడ జంతువు గర్భం దాల్చుతుంది. గర్భం దాల్చిన ఆడ జంతువు యొక్క పిండం అభివృద్ధి 
చెంది నూతన జంతువుకు జన్మనిస్తాయి. జంతువులు తమ తోటి సహచర జంతువులతో సంభోగాన్ని జరపడం ద్వారా ఇవి తమ సంతనాన్ని అభివృద్ధి పరచుకుంటాయి.
గుడు గుడు గుంజం ఆట
బాల బాలికలు ఎంతో ఇష్టంగా ఆడుకునే ఆట. పిల్లలందరూ సాయంత్రం వేళ ఒక చోట కూర్చుని రెండు చేతుల పిడికిళ్ళు బిగించి ఓకరి పిడికిలి మీద మరొకరి పిడికిలి ఉంచాలి. ఆటలో పెద్దగా ఉండే ఒకరు పిడికిలిలో తన చూపుడు వ్రేలును ఉంచి ఆడిస్తూ ఈ విధంగా పాడటం జరుగుతుంది.
'గుడు గుడు గుంజం గుండే రాగం, పాముల పట్టుం పడగారాగం, చిన్నన్న గుర్రం చిందులు తొక్కే, పెద్దన్న గుర్రం పెళ్ళికి పోయే, నీ గుర్రం నీళ్ళకు పోయే, నా గుర్రం పాలకు పోయే, కత్తెయ్యనా- బద్దెయ్యనా, రోలెయ్యనా - రోకలెయ్యనా, వేన్నీళ్ళు పోయనా - చన్నీళ్ళు పోయనా'
అని అడుగుతూ పైన పిడికిలి గలవారు ఆట పెద్ద అడిగిన దానికి తనకు ఇష్టమైన దానిని కోరుకోవాలి. ఉదాహరణకు కెత్తెయ్యమని కోరినచో ఆట పెద్ద తన చూపుడు వ్రేలితో వారి పిడికిలి మీద కత్తితో నరికినట్లు కొట్టాలి. తరువాత వారు తమ పిడికిలిని ముద్దు పెట్టుకొని వెనుకకు దాచుకోవాలి. అందరూ ఈ విధంగా చేసిన తరువాత ఆట పెద్ద అందరినీ 'మీ చేతులు ఏమైపోయాయి?' అని డుగును. 'పిల్లెత్తుకుపోయింది' అని వారందరూ చెబుతారు. 'పిల్లిని ఎక్కడి దాకా తరిమారు' అని పెద్ద అడిగితే 'కొండపల్లి దాకా తరిమాము' అని చెబుతారు. తరువాత ఆట పెద్ద మిగిలినవారందరికి చక్కిలిగింతలు పెట్టును.
గుడు గుడు గుంజం అనే పేరుతో డాక్టర్ రాజేంద్రప్రసాద్ హీరోగా వి. రవికుమార్ నిర్మించిన సినిమా 2011 లో విడుదల అయ్యింది. ఈ ఆట గురించి ప్రముఖ పుస్తక రచయిత గాజుల సత్యనారాయణ గారు తన పెద్దబాల శిక్షలో చక్కగా వివరించారు.
రాముడు - సీత
ఆడటానికి చాలా సరదాగా ఉండే ఈ ఆటను 3 నుండి ఆరుగురు ఆడవచ్చు.
ఈ ఆటకు కావలసినవి రెండు అంగుళాలు ఉన్న ఆరు కాగితం ముక్కలు మరియు స్కోరుకి ఒక కాగితం, ఒక కలం.
ఆట పెద్ద కాగిత ముక్కల పై రామాయణం కావ్యంలో పాత్రల పేర్లు వ్రాస్తాడు. ఈ ఆటలో రాముడు - 5000, సీత - 0, భరతుడు - 2000, శత్రుఘ్నడు - 1000, హనుమంతుడు -4000 అని వ్రాసి కాగితాలను గుండ్రంగా చుట్టాలి. ఆట పెద్ద చుట్టూ కూర్చున్న వారికి గుండ్రంగా చుట్టిన కాగితాలను నేలమీద వేయాలి. వెంటనే ఎవరికి ఇష్టం వచ్చిన కాగితం వారు తీసుకుంటారు. రాముడు ఎవరో ముందు చెప్పాలి. ఆ తర్వాత రాముడు వచ్చినవారు సీత ఎవరికొచ్చిందో ఊహించి చెప్పగలగితే 5000 మార్కులు వస్తాయి. తప్పు చెబితే 0 మార్కులు. సీత వచ్చిన వారికి 1000 మార్కులు పడతాయి. మిగతావారందరికీ వారి వారి మార్కులు వేయాలి. పది ఆటల్లో ఎవరికి ఎక్కువ మార్కులు వస్తే వారు విజేత.
సర్వాయ పాలెం
సర్వాయ పాలెం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, కావలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.
జీడి సొన
పచ్చిగా ఉన్న కాయ తొడిమను తుంచినపుడు తొడిమ తుంచిన కాయ భాగం నుంచి ఒక రకమైన ద్రవం వస్తుంది. ఈ ద్రవాన్ని జీడి లేక సొన లేక జీడి సొన అని అంటారు.
పండుగా మారక ముందే కాయలను పక్షులు లేక మనుషులు తినకుండా ఉండటానికి చెట్టు కాయ రక్షణ కొరకు యాసిడ్ వంటి ద్రవాన్ని కాయకు రక్షణ కవచంగా ఉత్పత్తి చేసి కాయ భాగంలో దాచుకుంటుంది. ఈ ద్రవం కొన్ని రకాల క్రిముల నుంచి కాయ 
చెడి పోకుండా కాపాడుతుంది.
కొందరు జీడి సొన వలన గాయాలవుతాయని తెలియని వారు ముఖ్యంగా పిల్లలు పచ్చి మామిడి కాయలను సొన అవుతునప్పటి వాటిని తింటారు. ఈ జీడి సొన అయిన శరీర భాగం లందు ముఖ్యంగా పెదవుల వద్ద పై చర్మం ఊడి పోయి గాయాలవుతాయి.
జీడి సొన వలన కాయలపై ముఖ్యంగా మామిడి కాయలపై మరకలు ఏర్పడి కాయలు దెబ్బ తినే సందర్భంలో సొన (రసిక) కాయలపై పడకుండా ఉండేందుకు తొడిమలను అంగుళం పొడవు ఉండేలా కత్తిరించుకోవాలి. అలాగే జీడి సొన కారుతున్నంత సేపు 
కాయలను బొర్లా ఉంచి తరువాత వాటిని వరుసలలో పేర్చి మార్కెట్ కు తరలించాలి. ఈ విధంగా తొడిమ తోటి కాయలను కోయటం వలన కాయలు ఎక్కువ సమయం నిలువ ఉంటాయి.
మైత్రేయి
మైత్రేయి ప్రాచీన భారతదేశంలో వేదకాలానికి చెందిన ఒక మహిళా తత్వవేత్త. బృహదారణ్యక ఉపనిషత్తులో ఆమెను యజ్ఞవల్క్య మహర్షి ఇద్దరు భార్యలలో ఒకరిగా పేర్కొన్నారు. ఆయన క్రీ.పూ 8 వ శతాబ్దంలో నివసించినట్లు అంచనా. మహాభారతంలో, కల్ప వేదాంగంలోని గృహ్య సూత్రాలలో మాత్రం ఆమెను ఒక అద్వైత వేదాంతిగానూ, బ్రహ్మచారిణిగానూ పేర్కొన్నారు. ప్రాచీన సంస్కృత కావ్యాలలో ఆమెను "బ్రహ్మవాదిని" (వేదాలకు భాష్యకర్త) అని కూడా పేర్కొన్నారు.
ఋగ్వేదంలో దాదాపు 10 సూక్తాలు మైత్రేయి గురించి ఉన్నాయి. బృహదారణ్యకోపనిషత్తు లోని ఒక సంభాషణలో ఆమె భారతీయ తత్వశాస్త్రంలో ప్రధానమైన ఆత్మను గురించి విచారిస్తుంది. ఈ సంభాషణ ప్రకారం ఎవరికైనా ప్రేమ వారి ఆత్మను అనుసరించి కలుగుతుంది. అంతే కాకుండా అద్వైత సిద్ధాంతానికి మూలమైన ఆత్మ, పరమాత్మల ఏకత్వాన్ని గురించి చర్చిస్తుంది. సురేశ్వరుడు రాసిన వర్తిక అనే భాష్యంలో ఈ సంభాషణలను మరింత వివరిస్తుంది.
వేదకాలంలో కూడా భారతీయ మహిళలకు చదువుకునేందుకు అవకాశాలుండేవని, వారు కూడా తత్వ విచారం చేసే వారని మైత్రేయిని ముఖ్య ఉదాహరణగా పేర్కొంటారు. భారతీయ మహిళలోని విజ్ఞానానికి ఆమెను ప్రతీకగా పేర్కొంటారు. ఢిల్లీలో ఆమె పేరు మీదుగా ఒక సంస్థను కూడా నెలకొల్పారు.
రాజ పనస
రాజ పనస చెట్టు Malvaceae అనే కుటుంబం చెందినది. ఇది పనస జాతికి సమీప బంధువు. ఆంగ్లంలో డ్యురియన్ (Durian) గా పిలువబడే రాజ పనస యొక్క సాగు ఇండొనేషియా, మలేషియా మొదలగు ఆగ్నేయ దేశాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఇటీవల రాజపనస సాగు కేరళ రాష్ట్రంలోనూ జరుగుచున్నది.
ఈ చెట్టు యొక్క పండు పరిమాణంలో పెద్దదిగా ఉండి పరిమళాలను వెదజల్లుతూ ఉంటుంది. రాజపనస పండు లోపలి కండను పొట్టు వంటి ముళ్ళతో కూడిన బలీయమైన తొక్కుతో కప్పబడి ఉంటుంది. ఈ పండు 30 సెంటీమీటర్ల (12 అంగుళాలు) పొడవు మరియు 15 సెంటీమీటర్ల (6 అంగుళాలు) అడ్డుకొలత వరకు పెరుగుతుంది. ఇది ఒకటి నుంచి మూడు కిలోగ్రాముల బరువు తూగుతుంది. దీని పండు దీర్ఘగోళాకారం నుంచి గోళాకారం మధ్యలో ఉంటుంది. పైన ఆకుపచ్చ రంగులో ఉండే ఈ పండ్లు వీటి జాతులను బట్టి లోపలి కండ రంగులో మార్పును కలిగి ఉంటాయి.
పండు లోపలి కండ భాగం మాంసపు కండ వలె ఎరుపు నుంచి చామన చాయ వరకు మరియు పసుపు నుంచి పాలిపోయిన పసుపు రంగు వరకు వివిధ రంగులను కలిగి ఉంటుంది.
రాజపనస పండులో ఎక్కువమొత్తంలో షుగర్, విటమిన్ సి, పొటాషియం, సెరొటోనెర్జిక్ ఎమినో యాసిడ్, ట్రిప్టోఫాన్, కార్బోహైడ్రేట్లు, ప్రొటీన్లు, ఫ్యాట్లు ఉంటాయి . మలేషియాలో రాజపనస ఆకులను, వేర్లను కషాయం కాచి జ్వరం వచ్చినప్పుడు శరీరానికి వ్రాస్తారు.
హైదరాబాద్ వంటి మెట్రోపొలిటాన్ నగరాల్లో రాజపనస కేజీ 750 రూపాయల ధర పలుకుచున్నది. అయితే రాజపనస వాసన కొందరు ఇష్టపడకపోవచ్చును. రాజపనస చాలా ఘాటు సువాసన వెదజల్లుతుంది. అందువలన ఆగ్నేయదేశాల్లోని హోటల్స్, పార్కులు వంటి బహిరంగ ప్రదేశాల్లో రాజపనస నిషేధించబడింది.
http://en.wikipedia.org/wiki/Durian
తాడికొంబు ఆలయం
తాడికొంబు వైష్ణవ ఆలయం: ఈ ఆలయాన్ని విజయనగరాధీశుడు అచ్యుత రాయలు 1538 లో నిర్మించినట్లు శిలా శాసనాల వలన తెలుస్తున్నది. కాలగమనంలో ఆటుపోట్లకు గురైన ఈ ఆలయం ప్రస్తుతం శిథిలావస్థలో ఉంది. అయితే నేమి? ఇక్కడున్న అపరూప శిల్పకళా రూపాలు వీక్షకులను మంత్ర ముగ్దుల్ని చేస్తాయి. విజయనగర శిల్ప కళారీతులు దక్షిణ భారతమంతా వ్యాపించిన వారి శిల్ప కళా సృష్టికి ఇదికూడా ఒక మచ్చు తునక.
చిక్కీ
చిక్కీ అనగా ఒక తినుబండారము. 
తయారికి కావలసిన వస్తువులు. 1. వేయించిన వేరుశనగ పప్పులు. 2. బెల్లం. 
తయారు చేయు విధానము: బెల్లాన్ని పాకం చేసుకొని అందులో వేయించిన వేరుశనక పప్పులను కలిపి అచ్చులలో పోసి పూర్తిగా ఆరక ముందే దాన్ని మనకు కావలసిన ఆకారంలో కోసుకోవాలి. ఆరిన తర్వాత అవి ముక్కలుగా విడిపోతాయి. ఇవి తినడానికి చాల రుచిగా వుంటాయి. ఇది మంచి భలవర్థక పదార్థం. ప్రస్తుతం ఈ చిక్కీ తయారి పెద్ద పరిశ్రమగా మారింది. గతంలో ఇళ్లలో అప్పటి కప్పుడు పిల్లల కొరకు తయారు చేసి ఇచ్చే ఈ తినుబండారము ఇప్పుడు బారీఎత్తున పరిశ్రమలో తయారయి అంగళ్లలో అమ్ముతున్నారు.
తొలకరి
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో నైరుతి రుతుపవనముల రాకతో వర్షాకాలం ప్రారంభమవుతుంది. నైరుతి రుతుపవనముల రాకతో కురిసిన మొట్టమొదటి లేక తొలి వానను తొలకరి లేక తొలకరి జల్లు అంటారు.
ఎండలకు బీడు బారిన పొలాలు తొలకరి వర్షంతో పదును బారుడంతో రైతులు భూమిని ఎద్దుల ద్వారా లేక ట్రాక్టర్ల ద్వారా దున్ని వ్యవసాయ పనులు ప్రారంభిస్తారు.
వాడకట్టు హనుమంతరావు
వి.హనుమంత రావు  తెలుగువారి తొలి యుద్ధ విలేఖరి. తెలుగు పాత్రికేయుడు మరియు ఆర్ధికరంగ విశ్లేషకుడు.
ఆయన తూర్పుగోదావరి జిల్లా మండపేట లో 1925లో జన్మించారు. విశాఖలో ఉద్యోగం చేస్తూ కమ్యూనిస్టుగా మారారు. పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య గారికి స్టెనోగా పనిచేశారు. 1945లో విజయవాడ లో ప్రజాశక్తి ప్రారంభించిన తొలిరోజు నుంచీ పనిచేశారు. ‘విశాలాంధ్రలో ప్రజారాజ్యం ’ పుస్తకాంశాలను సుందరయ్యగారు ఇంగ్లిష్‌లో చెబుతోండగా టైప్ చేశారు. , అరుణా అసఫ్ అలీ లకు రిపోర్టర్‌గా పనిచేశారు. బ్రిటిష్ కమ్యూనిస్ట్‌పార్టీ (బెంగాలీ) నేత చల్లపల్లిలో చేసిన ఉపన్యాసాన్ని రిపోర్ట్ చేశారు. కమ్యూనిస్టుపార్టీ నిషేధానికి గురైనప్పుడు అండర్‌గ్రౌండ్‌కి వెళ్లారు. పార్లమెంట్ ను కవర్ చేసేందుకు 1952లో ఢిల్లీ వెళ్లిన తొలి తెలుగు పత్రికా రిపోర్టర్‌.హైదరాబాద్ ఈనాడులో న్యూస్ ఇన్‌చార్జ్‌గా చేశారు. 1977లో ‘డాటా న్యూస్ ఫీచర్స్ ’సంస్థను, తరువాత కాలేజ్ ఆఫ్ జర్నలిజంను ప్రారం భించారు.ఆయన శ్రీమతి పి.సరళ హిందీ టీచర్‌ గా రిటైరై మహిళా జర్నలిస్టు ఫౌండేషన్‌ను స్థాపించారు.మనుమరాలు స్రవంతి ముంబైలో టాటా రీసెర్చ్ సెంటర్‌లో ఆదివాసులపై పరిశోధనచేస్తోంది. 
డాటా న్యూస్ ఫీచర్స్ ’సంస్థ ద్వారా ఉత్తమ గ్రామీణ జర్నలిస్టుల పురస్కారాలను 2016 వరకూ అందించారు.
నల్గొండ మండలం
నల్గొండ మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రములోని నల్గొండ జిల్లాకు చెందిన ఒక మండల కేంద్రం.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 2,00,067 - పురుషులు 1,00,219 - స్త్రీలు 99,848
ఎర్రగడ్డల గూడెం (తిప్పర్తి)
ఎర్ర గడ్డల గూడెం, నల్గొండ జిల్లా లోని తిప్పర్తి మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇచట నేలలు మొత్తం ఎర్ర మట్టితో ఉంటాయి. అందువల్ల ఎర్ర గడ్డల గూడెం అని పేరు వచ్చింది. ఈ ఊరిలో సీతారామస్వామి గుడి ఉంది. ఈ గ్రామంలో "ఆదర్శ యూత్ అసోసియేషన్" ఉంది.
జనాభా (2001) మొత్తం జనాభా 2294 మంది. అందులో పురుషుల సంఖ్య 1125 మంది. స్త్రీల సంఖ్య 1,169 మంది. వీరు 501 గృహాలలో నివసిస్తున్నారు. విస్తీర్ణము 1687 హెక్టార్లు. ప్రజల భాష. తెలుగు
ఉప గ్రామాలు లేవు.
10టీవి
10టివి (10TV) 10 మార్గదర్శకాలుగల తెలుగు టీవీ ఛానల్ మార్చి 16, 2013 తేదీన శాసనమండలి సభ్యుడు కె.నాగేశ్వర్, అరుణసాగర్ మరియు కె.వేణుగోపాల్ కలిసి ప్రారంభించారు. ఇది భారతదేశంలో మొదటి సహకార వార్తా చానల్. .
కేశ ఉసిరి
కేశ ఉసిరీ Ribes జాతికి చెందిన మొక్క. ఇది Grossulariaceae కుటుంబానికి చెందినది. దీని వృక్ష శాస్త్రీయ నామం Ribes uva-crispa. కేశ ఉసిరి మూలం యూరప్, వాయువ్య ఆఫ్రికా, పశ్చిమ, దక్షిణ మరియు ఆగ్నేయ ఆసియా ప్ర్రాంతాలు. కేశఉసిరికి సమానమైన అనేక ఉపజాతులు ఉన్నాయి.
ఉసిరి
ప్రజాశక్తి సాహితీ సంస్థ
"ప్రతి అక్షరం ప్రజల పక్షం" అనే నినాదంతో
అభ్యుదయ సాహిత్యాన్ని ప్రజలకు అందించాలనే కర్త్యవ్యంతో
ఏర్పడిన సంఘమే ప్రజాశక్తి సాహితీ సంస్థ.
ప్రజాశక్తి మొదట వారపత్రికగా, మాస పత్రికగా సేవలందంచింది.
పెరుగుతున్న ప్రజల సమస్యలు, వాటికి కారణమైన అంశాల పై ప్రజలకు అవగాహన కల్పించటానికి 
1981 నుండి దినపత్రికగా రూపంతరం చెందింది. 
అభ్యుదయ సాహిత్యాన్ని నిత్యం ప్రజలలోకి తిసుకువెళ్ళాలనే తపనతో ప్రజాశక్తి బుక్ పబ్లిషింగ్ విభాగాన్ని నెలకొల్పింది.యాజమాన్యం : ప్రజాశక్తి సాహితీ సంస్థ‌
అడ్రస్ : ఎం. హెచ్ భవన్, 
లొకీట్ :
తొగరు చెట్టు
"'తొగరు చెట్టు" రూబియేసి కుటుంబానికి చెందిన పొద లేక చిన్న చెట్టు. దీని శాస్త్రీయ నామం మోరిండా సిట్రిఫోలియా (Morinda citrifolia ). ఈ చెట్టును గ్రేట్ మొరిండా, ఇండియన్ మల్బరీ అని కూడా పిలుస్తారు. తెలుగులో మద్ది చెట్టు, మొగలి, మొలఘ, మొలుగు, తొగరు మద్ది, తొగలు మొగిలి అని కూడా అంటారు. సంస్కృతంలో అచ్చుక, ఆష్యుక అంటారు. తమిళనాడులో నునాకై, ముంజ పవత్తై అని పిలుస్తారు. ఇది ప్రధానంగా ఆగ్నేయ ఆసియా ఖండంలో కనిపిస్తుంది. దీని కాయలు అద్భుత ఔషధ గుణాలు గలవి. అందువల్ల తొగరును నేడు హవాయి, పిలిప్పియన్స్, మలేషియా, ఆస్ట్రేలియా, భారత్ వంటి దేశాల్లో వాణిజ్య పంటగా పండిస్తున్నారు. హవాయి దేశాల్లో తొగరు కాయను నోని ఫ్రూట్ అని అంటారు. తొగరు చెట్టు ఏ నేలలోనైనా ఎదుగుంది. సంవత్సర పొడవునా ఫలాలను ఇస్తుంది. మొక్క నాటిన సంవత్సరంలోనే కాపు మొదలవుతుంది.
పాలినేషియన్లు తొగరు చెట్టును 2000 సంవత్సరాలుగా వివిధ వ్యాధులకు ఔషధంగా వాడుతున్నారు. నోని కాయలు రుచికి వగరుగా, చేదుగా ఉంటాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో నోని కాయలను కరువు సమయాల్లో తింటారు. నోని కాయల నుండి తీసిన రసం బహిష్టు సమస్యలకు, మధుమేహానికి, కాలేయ వ్యాధులకు, క్యాన్సర్, మూత్ర సంబంధిత వ్యాధులకు ఉపయోగపడుతుంది. ఈ చెట్టు ఆకులు కీళ్ళ నొప్పులకు ఉపయోగపడాతాయి. పచ్చి కాయ రసం నోటి పొక్కులకు ఉపయోగపడతాయి; మగ్గిన కాయలు తిన్నచో గొంతురు రొంపకు, కాళ్ళ పగుళ్ళకు, ఆకలికి, పంటి నొప్పులకు ఉపయోగపడతాయి. ఈ చెట్టు బెరడు కషాయం కామెర్లకు ఉపయోగపడతాయి. నోని రసం ఎండోమెట్రిసిస్, ఆస్త్మాకు, ఎలర్జీలకు కూడా ఉపయోగపతుంది. గర్భిణీలు, పాలిచ్చే తల్లులు నోని రసం సేవించడం ప్రమాదకరం.
నోని కాయల పొడిలో కార్బోహైడ్రేట్స్ మరియు చిన్న మోతాదులో పీచు పదార్ధాలు ఉన్నాయి. విటమిన్ సి, ఐరన్, పొటాషియం, నియాసిన్, విటమిన్ ఎ, కాల్షియం, సోడియం కూడా చిన్న మోతాదుల్లో ఉంటాయి. లిగ్నాన్స్, ఒలిగో మరియు పాలిసాక్కిరైడ్లు, ఫ్లావనాయిడ్లు, ఇరిడాయిడ్లు, ఫ్యాట్టీ యాసిడ్లు, స్కొపోలెటిన్, క్యాటెచిన్, బిటా-సిటోస్టెరాల్, డామ్నాకెంతాల్, మరియు ఆల్కలాయిడ్లు వంటి ఫైటో కెమికల్స్ ఉంటాయి.
ఐటీ మర్జర్లు
పీపుల్ సాఫ్ట్ జే డీ ఎడ్వార్డ్స్ని కొన్నది. ఇది జరిగిన కొద్ది రోజులకే ఒరాకిల్ పీపుల్ సాఫ్ట్ ని కొన్నది.
ఒరాకిల్ సీబెల్సన్ మై ఎస్ క్యూ ఎల్ టాలియో లని కొన్నది.
ఎంఫసిస్ ని ఈడీఎస్ (ఎలక్ట్రానిక్ డాటా సర్వీసెస్) కొన్నది . ఈడీఎస్ ని హెచ్ పీ (హ్యూలెట్-పాకార్డ్) కొన్నది . ఈడీఎస్ ని హెచ్ పీ కొన్నది. 'మెర్క్యురీ క్వాలిటీ సెంటర్' ని హెచ్ పీ కొన్నది.
కీన్ ని క్యారిటర్ కొన్నది. కానీ కీన్ పేరుతో నే చలామణి అయినది. ఇంటెల్లిగ్రూప్, కీన్, ఎం ఐ ఎస్ ఐ, రివేర్ మరియు వర్టెక్స్ల ని కలిపి జపాన్ సంస్థ ఎన్ టి టి డాటా కొన్నది . ఆప్టిమల్ సొల్యూషన్స్ ని ఎన్ టి టి డాటా కొన్నది ఆప్టిమల్ సొల్యూషన్స్ ని ఎన్ టి టి డాటా కొన్నది. . . విసెంట్రిక్ ను ఐటెలిజెన్స్ కొన్నది .
సత్యం కంప్యూటర్ సర్వీసెస్ ను టెక్ మహీంద్ర కొన్నది. తర్వాత ఇదే మహీంద్ర సత్యం గా వ్యవహరింపబడినది .
కొవాన్సిస్, ఎఫ్ ఎస్ బి లని కలిపి సి ఎస్ సి (కంప్యూటర్ సైంసెస్ కార్పొరేషన్) కొన్నది . హైదరాబాదు కేంద్రంగా పని చేస్తున్న ఆప్ ల్యాబ్స్ ని సి ఎస్ సి కొన్నది .
సియర్రా ఎట్లాంటిక్ ని హిటాచీ కొన్నది.
SAP AG సక్సెస్ ఫ్యాక్టర్స్ ని కొన్నది . అరిబా, సైబేస్, సిక్లో, టెక్నీ డాటా లను ఎస్ ఏ పీ కొన్నది.
కన్వర్జిస్, సుబెక్స్ ల ని నెట్ క్రాకర్ కొన్నది .
పట్నీ ని ఐగేట్ కొన్నది . క్యాప్ జెమిని ఐగేట్ ను కొన్నది .
లాజికా సీ ఎం జీ ని సీ జీ ఐ కొన్నది.
2005 లో యునైటెడ్ కింగ్డమ్ కి చెందిన ఆక్సన్ దాని పోటీదారు అయిన ఫీనిక్స్ ని కొన్నది 
. భారతదేశానికి చెందిన హెచ్ సి ఎల్ డిసెంబరు 2008 నాటికి ఆక్సన్ ని పూర్తిగా స్వంతపరచుకొన్నది . 2009లో దక్షిణ ఆఫ్రికా కి చెందిన యు సి ఎస్ గ్రూప్ యొక్క ఎస్ ఏ పీ అభ్యాసాన్ని హెచ్ సి ఎల్ కొన్నది .
ఐ బి ఎం పి డబ్ల్యు సి కన్సల్టింగ్ ని కొన్నది .
నోకియా ని మైక్రోసాఫ్ట్ సొంతం చేసుకొన్నది. .
చద్దన్నం
రాత్రికి తినడానికి వండుకున్న అన్నం తినగా మిగిలిన దానిలో నీరు లేక మజ్జిగను పోసి నానబెడతారు. దీనిని ఉదయాన తినేందుకు ఉపయోగిస్తారు. ఈ విధంగా రాత్రంతా నానబెట్టిన అన్నంను చద్దన్నం అంటారు.వండుకున్న అన్నం తినగా మిగిలిపోయిన అన్నం అయిదారు గంటల్లో చల్లబడి బ్యాక్టీరియా చేరి చద్ది అన్నం అవుతుంది.మరీ ఎక్కువ గంటలు అలానే ఉంచితే పాచి పట్టి పాడై పోతుంది. ప్రో బ్యాక్టీరియా చేరినా పాడై పోని తినదగిన చల్లటి మేలైన అన్నమే చద్దన్నం.ఇది వంటికి చలువ చేస్తుందని అంటారు.రైతులు పొద్దున్నే చద్దన్నంలో పెరుగు కలుపుకొని (పెరుగన్నం) తిని పొలం పనులకు వెళతారు.ఆకలి కాకుండా కష్ట జీవులను కొన్ని గంటలు ఆదుకునేది చద్దన్నం.కడుపులో అల్సర్లు రాకుండా చద్దన్నం కొంతవరకు అడ్డుకొంటుంది.
రాత్రి వండుకున్న అన్నంలో పాలను పోసి దానిలో చేమురు అనగా కొద్దిగా మజ్జిగ లేక పెరుగును పాలు తోడుకునేందుకు అనగా గడ్డ కట్టుకునేందుకు వేస్తారు. ఈ విధంగా పాలు పోయడం ద్వారా గడ్డ కట్టుకున్న పెరుగన్నంను చద్ది అంటారు. 
ఈ చద్దికి తిరగమాతవేస్తే దానిని దద్ధోజనం అంటారు.
పెద్దల మాట చద్దన్నం మూట
చద్దన్నం తిన్నమ్మ మొగుడి ఆకలెరుగదు
దద్దోజనం
హైదరాబాదు మెట్రో రైలు ప్రాజెక్టు
హైదరాబాదు మెట్రో రైలు ప్రాజెక్టు మొదటి దశ ప్రస్తుతం నిర్మాణ స్థాయిలో ఉంది. ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేటు భాగస్వామ్యంతో దీని నిర్మాణం చేపట్టారు. ఈ దశలో దాదాపుగా ప్రతి కిలోమీటరుకు ఒక స్టేషనుతో 72 కిలోమీటర్ల దూరాన్ని కలుపుతుంది. ఇది హైదరాబాదు రవాణాకు ఒక కొత్త నిర్వచనం ఇవ్వబోతుంది. 2016-2017 కల్లా 15 లక్షల ప్రయాణీకులను వారి గమ్యాలకు చేర్చుతుందని అంచనా.
మెట్రో రైలు వినియోగంలోకి వస్తే ఇది ప్రపంచంలో అతి ఎత్తైన మెట్రో రైలుగా పేరు సంపాదిస్తుంది.
ఇది హైదరాబాదును ఆధునికంగా మరియు గ్రీన్ సిటీగా మారుస్తుంది.
చాలా ట్రాఫిక్ మరియు రవాణా అధ్యయనాల ఆధారంగా అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మొదటి దశలో మూడు కారిడార్లను ఆమోదించింది. ఢిల్లీ మెట్రో రైలు కార్పరేషన్ వారు ఈ అధ్యయన పత్రాలు తయారుచేసారు.
మెట్రో రైలు మొదటి దశ నాగోలు- మియాపూర్‌ మధ్య 27.6 కి.మీ. మెట్రో రైలు మార్గంలో 24 స్టేషన్లు ఉన్నాయి ఈ మొదటి దశ 27.6 కిలోమీటర్ల లైనులో 18 రైళ్లను నడపాలని నిర్ణయించారు ఒక్కో రైలులో మూడు కోచ్‌లుంటాయి . ప్రతి పది నిముషాలకు ఒక రైలు నడపాలన్నది యోచన. మెట్రో రైళ్ల వ్యవస్థను పర్యవేక్షించే అత్యాధునిక కమాండ్‌ కంట్రోల్‌ సెంటర్‌ను ఉప్పల్‌ డిపోలో ఏర్పాటు చేశారు. మొత్తం 72 కిలోమీటర్ల పొడవున నడిచే రైళ్లను ఇక్కడి నుంచే నియంత్రిస్తారు. ఈ సెంటర్‌లో అత్యాధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో కూడిన కంప్యూటర్‌ వ్యవస్థ ఉంది.
మీగడ
మీగడ పాల నుంచి ఉత్పత్తి అయ్యే పదార్థం. ఏకరీతిగా ఉన్న పాల నుంచి కొవ్వు పదార్ధములను విడదీసిన మీగడ ఏర్పడును. ఏకరీతిగా ఉన్న పాలను తగినంత సమయం సెగ చేయడం ద్వారా తేలికగా ఉన్న కొవ్వు పదార్ధాలు విడగొట్టబడి పైకి తేలుతాయి. 
పరిశ్రమలలో మీగడను పాల నుంచి త్వరితగతిన వేరు చేయడానికి అపకేంద్ర యంత్రంను ఉపయోగిస్తారు. వీటిని విభజన యంత్రాలు అంటారు. 
చాలా దేశాలలో మీగడను భద్రపరచి అమ్మడం కోసం వెన్నకొవ్వును కావలసినట్టుగా అనేక శ్రేణులలో తయారు చేస్తారు. మీగడను ఎండబెట్టి పొడిగా తయారు చేసి దగ్గర మార్కెట్లకే కాక దూర ప్రాంతాలలోని మార్కెట్ కు కూడా ఎగుమతి చేస్తారు.
వికీమీడియా కామన్స్
వికీపీడియా సోదర ప్రాజెక్టు . దీనిని బొమ్మలు, దృశ్య శ్రవణఫైళ్లు మరియు ఇతర ఫైళ్లు భద్రపరచటానికి వాడతారు. దీనిలో చేర్చిన ఫైళ్లు ఇతర వికీప్రాజెక్టులనుండి నేరుగా వాడుకోవచ్చు.
నందమూరి తారకరత్న
నందమూరి తారకరత్న తెలుగు సినిమా నటుడు. తారకరత్న తెలుగు చిత్రసీమలో ప్రముఖ నటుడు ఎన్.టి.రామారావు గారి మనుమడి. అతడు జనవరి 8, 1983 లో నందమూరి మోహన కృష్ణ దంపతులకు జన్మించాడు.
శ్రీరాముడి పాత్ర పోషించాలంటే అది నందమూరి కుటుంబానికే చెల్లిందన్నట్టుగా యన్టీఆర్ తర్వాత, ఆ వంశానికి చెందిన బాలకృష్ణ, జూనియర్ యన్టీఆర్ రాముడి పాత్రలో ఒదిగిపోయారు. ఇప్పుడు ఆ కుటుంబానికి చెందిన తారకరత్న కూడా ఆ పాత్ర పోషించడానికి సిద్ధమవుతున్నాడు. వీరు కె. దర్శకత్వంలో రూపొందే ఓ చిత్రంలో తారకరత్న శ్రీరాముడి వేషం వేస్తున్నాడు. ఇందులో కలియుగ సీతగా అర్చన, రావణాసురుడిగా కృష్ణుడు కనిపిస్తారని దర్శకుడు చెప్పారు. గతంలో వచ్చిన 'కనక మహాలక్ష్మీ రికార్డింగ్ డ్యాన్స్ ట్రూప్' చిత్రంలో గోపాలం పాత్ర పోషించిన నరేష్ ఇందులో ఆ పాత్రకు కొనసాగింపు (సీక్వెల్) వేషం ధరిస్తున్నారు. కాగా, ఇందులో తారకరత్న సరసన శ్రద్దా దాస్ హీరోయిన్ గా నటించనున్నట్టు తెలుస్తోంది. ఈ నెల 23 నుంచి ఈ చిత్రం షూటింగు మొదలవుతుంది.
భారతీయ రూపాయి చిహ్నము
భారతీయ రూపాయి ఇటీవలే ఒక చిహ్నాన్ని సంతరించుకుంది . యూనికోడ్ భాషలో అది U+20B9. HTML భాషలో ( ₹ ). ఈ చిహ్నం యొక్క డిజైనును 2010 జూలై 15 నాడు భారతదేశ ప్రభుత్వం ప్రజలకు పరిచయం చేసింది. ఈ చిహ్నం చూడటానికి దేవనాగరి 
లిపి యొక్క "र" (ర) మరియు ఆంగ్ల భాష యొక్క అక్షరం "R" (ఆర్) కలగలిపినట్లు వుంటుంది. 2009 వ సంవత్సరములో రూపాయికి చిహ్నం సమకూర్చేందుకు గాను ఒక పోటీని భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించింది. 3,331 ఎంపికల నుండి 5 చిహ్నాలు ఎంపిక చేయబడ్డాయి. వీటిలో 
నుంచి ఐఐటి బొంబాయికి చెందిన డి.ఉదయ్ కుమార్ సమర్పించిన చిహ్నాన్ని మంత్రివర్గం ఎన్నుకుంది. అదే ప్రస్తుతం భారతీయ రూపాయి చిహ్నంగా నడుస్తోంది.
మైక్రోసాఫ్ట్, ఆపిల్ వంటి పెద్ద పెద్ద గణణ యంత్ర (కంప్యూటర్) పరిశ్రమలు ఈ రూపాయి చిహ్నాన్ని కంప్యూటర్ లో ముద్రించేందుకు వీలుగా సాఫ్ట్ వేర్లు తయారు చేశాయి.
అతిబల
అతిబల అన్ని రుతువులలో సంవత్సరం పొడవునా పెరుగుతూ ఉండే మొక్క లేక కొన్నిసార్లు వార్షిక మొక్క. ఇది మాల్వేసి (Malvaceae) కుటుంబానికి చెందినది. దీని మూలాలు కొత్త ప్రపంచ ఉష్ణమండలాలు మరియు ఉపఉష్ణమండలాలు.
ఈ మొక్క కాడలు నిలువుగా ఉండి మరియు కొమ్మలు చాపి నట్లుగా ఉంటాయి. ఇది 50 నుంచి 120 సెంటీమీటర్ల ఎత్తు పెరుగుతుంది. దీని కింది భాగం చేవతో ఉంటుంది.
దీని ఆకులు ముదురు ఆకుపచ్చ రంగుతో వజ్రం ఆకారాన్ని కలిగి కాడపై ఒకటి మార్చి ఒకటిగా అమరి ఉంటాయి. దీని ఆకులు 4 నుంచి 8 సెంటీమీటర్ల పొడవు ఉంటాయి. అతిబల ఆకుతొడిమ ఆకు పొడవు కంటే తక్కువ పొడవుతో ఆకు యొక్క మూడో భాగంలో ఉంటుంది. వీటి చివరల కింద పొట్టిగా కొంచెం నెరిసిన రోమాల వలె ఉంటుంది. ఆకు యొక్క అర్ధ శిఖరభాగం పళ్ల వలె లేక రంపపు పళ్ల వలె ఉండి మిగతా ఆకు భాగం మామూలుగా ఉంటుంది.
ఆకు తొడిమలు వాటి ఆధార భాగం వద్ద చిన్న చిన్న సన్న ముండ్లు కలిగి ఉంటాయి.
దువ్వెన బెండ
అంతరిక్షం
అంతరిక్షం అనంతమైన త్రిపరిమాణాత్మక ప్రదేశము. భూవాతావరణ కక్ష్యకు అవతల ఉన్న, హద్దులు లేని అనంతమైన భాగాన్ని అంతరిక్షం (స్పేస్) అంటారు. ఫలానా చోట భూవాతావరణం అంతమై, అంతరిక్షం మొదలౌతుందని విభజన రేఖ గీయటం కష్టం. అంతరిక్షం దగ్గరవుతున్నకొద్దీ, వాతావరణం కొద్ది కొద్దిగా పలుచబడిపోతుంది. వాతావరణంలోని ముప్పావుభాగం భూమిచుట్టూ 11 కి.మీ.లలోనే కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది. అంతరిక్షం నుండి భూమిని చేరుకుంటున్నప్పుడు, భూమి ఉపరితలానికి 120 కి.మీ.ల నుండే భూవాతావరణ ప్రభావాన్ని పసిగట్టవచ్చు. కొన్ని సందర్భాలలో, కార్మాన్ రేఖను భూవాతావరణానికీ, అంతరిక్షానికీ మధ్యన విభజన రేఖగా పరిగణిస్తూ ఉంటారు, ఇది భూమి ఉపరితలానికి 100 కి.మీ.ల దూరంలో నెలకొని ఉంటుంది. ఆకాశంలో మనకు కనిపించే కోటానుకోట్ల నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, తోకచుక్కలు మొదలయిన అంతరిక్ష పదార్ధాల సముదాయమునే విశ్వము అంటాం. అంతరిక్షంలోని ప్రతీ అణువు కణాలతోను, కొన్ని శక్తులతోను ఏర్పడింది. అంతరిక్షంలోని ప్రతీ అణువు ఏ చోటకు వెళ్ళినా, దానిలోని శక్తులు ఒకే విధముగా ఉంటాయి. భౌతిక అంతరిక్షాన్ని తరచుగా మూడు సరళ పరిమితులుగా పేర్కొంటారు. అయితే ఇదే సమయంలో ఆధునిక భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు ఈ అనంతమైన భాగాలను నాలుగు అవిభక్త (క్వాంటినం) పరిమాణాల (డైమెన్షనల్) అంతరిక్షకాలం (స్పెస్ టైం) అంటున్నారు. గణితశాస్త్రంలో, "స్పేస్" పరిమాణాలను, వివిధ సంఖ్యలు మరియు వివిధ అంతర్లీన నిర్మాణాలతో పరీక్షించారు. భౌతిక విశ్వాన్ని అర్థం చేసుకునేందుకు, సైద్ధాంతిక ప్రాముఖ్యత కలిగిన అంతరిక్ష భావనను పరిగణిస్తారు.
అంతరిక్షం లోకి వెళ్ళిన తొలి భారతీయ వ్యోమగామి రాకేశ్ శర్మ. అంతరిక్షంలోకి వెళ్ళిన ప్రపంచపు వ్యోమగాములలో ఇతను 138 వ వాడు. 1984 ఏప్రిల్ 3 న సోవియట్ యూనియన్ (ప్రస్తుతపు రష్యా) కు చెందిన సోయజ్ టి-11 రాకెట్ ద్వారా మరో ఇద్దరు రష్యన్ వ్యోమగాములతో కలిసి బైకనూర్ అంతరిక్ష కేంద్రం నుంచి అంతరిక్షంలోకి వెళ్ళినాడు.
వృక్షశాస్త్రం
వృక్షశాస్త్రం అనగా వృక్షాల గురించి అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం లేక వృక్ష జీవశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం అని అర్థం. వృక్షశాస్త్రాన్ని ఇంగ్లీషులో బొటనీ అంటారు. బొటనీ అనే పదం పురాతన గ్రీకుభాష నుంచి స్వీకరించబడింది.
గ్రీకు భాషలో బొటనీ అనగా పశువులు మేసే పొలము, గడ్డి, గోగ్రాసం మరియు పశువులను మేపుట అని అర్థం. జీవశాస్త్రంలోని చెట్టు యొక్క జీవితచరిత్రను నేర్పే శాస్త్రమే వృక్షశాస్త్రం. 
అనాది నుంచి శిలీంధ్రాలు, శైవలాలు, వైరస్ లు కూడా ఈ శాస్త్రంలో భాగంగానే అధ్యయనం చేయబడుతుంది. వృక్షశాస్త్రాన్ని గురించి పరిశీలన చేయడానికి పూనుకున్న వ్యక్తిని వృక్ష శాస్త్రజ్ఞుడు అంటారు. 
వృక్షశాస్త్రం విస్తృతమైన పరిధిలో శాస్త్రీయ పద్ధతులను నేర్పిస్తుంది. నిర్మాణక్రమం, పెరగడం, పునరుత్పత్తి, జీవక్రియ, అభివృద్ధి, రోగాలు, రసాయన గుణగణాలు మరియు పరిణామాత్మక సంబంధాలు 
వీటన్నింటిని దృష్టిలో ఉంచుకొని వృక్షశాస్త్రం శాస్త్ర వర్గీకరణ చేస్తుంది.
ఆది మానవుడి కాలంలోనే వృక్షశాస్త్రం ఆరంభమైనది. ఆనాడే మానవుడు ఏది తినదగినది, ఏది ఔషధ సంబంధమైనది, ఏది విషపూరితమైన చెట్టు అని గుర్తించడం మొదలుపెట్టాడు. 
విజ్ఞానశాస్త్రంలోని అనేక శాఖలలో వృక్షశాస్త్రం ప్రాచీనమైన, ప్రత్యేకమైన శాస్త్రంగా రూపొందించబడింది. ప్రస్తుతం జీవిస్తున్న వృక్షరాశిలో నాలుగు లక్షల రకాల పైనే ఉన్న వీటి గురించి వృక్షశాస్త్రవేతలు అధ్యయనం చేస్తున్నారు.
సూక్ష్మంగా చెప్పాలంటే వృక్షములు, మొక్కలు, మొదలగు వాటి పుట్టుక, అభివృద్ధి, వ్యాప్తి, మొదలగు విషయాలను కూలంకషంగా తెలిజేచే శాస్త్రమును వృక్ష శాస్త్రము అని అంటారు. భూగోళం పై ఆవరించి వున్న జీవావరణములో అధికంగా వ్యాపించియున్నది నీటి తర్వాత ఈ వుక్షాలే. అనగా పచ్చదనము. చెట్లు, పొదలు, మొక్కలు, తీగలు, మొదలగు ఎన్నో జాతులున్నాయి. మానవుల వంటి ఇతర ప్రాణులకు ఇవే జీవాదారము. ఇతర జీవజాతుల మనుగడకు ప్రాణప్రధమైన ప్రాణ వాయువునందిస్తున్నాయి. వాటికి ఆహారంగా వుపయోగ పడుతున్నాయి. జంతువులు వాటి ఆహారాని అవి తయారు చేసుకోలేవు. వాటి ఆహారము కొరకు అవి తప్పని సరిగా వృక్షాల పైనే ఆధార పడ వలసినదే... ఈ జీవులు తమ ఆహార సంపాదనకు అనేక చోట్ల తిరుగు తుంటాయి కనుక వాటిని జంగమములు అని అంటారు. కాని వృక్షాలు తమ ఆహారమును తామె తహారు చేసుకోగలవు. అందు చేత అవి స్థిరంగా ఒకచోటునే వుంటాయి. వాటిని స్థావరములు అని అంటారు.
ఈ వృక్షాలలో అనేక జాతులు, ఉప జాతులు, తెగలు, కుటుంబాలు మొదలగుగా గల విభాగాలను ఏర్పరిచారు. వాటిని గురించి పరిపూర్ణ పరిజ్ఞానమునకే ఈ విభజన. ఈ పరిపూర్ణ విజ్ఞాన సమ్మిళతమే వృక్ష శాస్త్రము. వృక్ష శాస్త్రమును ఆంగ్లములో "బోటని " అని అంటారు. గ్రీకు భాషలో "బౌన్." అనే పదానికి పశువులనీ, బౌంకిన్ అనే మాటకు పశువులకు మేత అని అర్థం. ఆవిధంగా పుట్టినదే "బోటనీ" అనే పదం.
ఔషధ శాస్త్రం
వృక్ష శాస్త్రజ్ఞుడు
వృక్ష శాస్త్రజ్ఞుడు
వృక్షశాస్త్రాన్ని గురించి పరిశీలన చేయడానికి పూనుకున్న వ్యక్తిని వృక్ష శాస్త్రజ్ఞుడు అంటారు. వృక్ష శాస్త్రవేత సూక్ష్మజీవరాశి మరియు మహా వృక్షాలు మొక్క యొక్క మొత్తం జీవితాన్ని అధ్యయనం చేస్తాడు.
వృక్ష శాస్త్రవేతలు అన్ని ప్రదేశాలలో మొక్కల గురించి తెలుసుకుంటూ వీరు మొక్క అన్వేషకులుగా ఉంటారు. వీరు (అమ్ల వర్షం వంటి) కాలుష్య ప్రభావాలపై అధ్యయనం చేసి దాని నివారణ కొరకు మొక్కలపై సమర్ధమైన పనిచేసి పర్యావరణ రక్షణ కొరకు తోడ్పడతారు. కొత్త మొక్కలను గుర్తించి వాటిని పరిశీలించి వాటి యొక్క భాగాలు వాటి వలన ఉపయోగాలను తెలియజేస్తారు. కొందరు శాస్త్రవేతలు ఏక కణంతో మొక్కలను సృష్టించడానికి ప్రయత్నిస్తారు. దీనినే సాంకేతిక పరిభాషలో టిష్యూ కల్చర్ అంటారు అనగా కణజాల ప్రవర్ధన విధానం. మరికొందరు జీవ సాంకేతిక విజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి కొత్త మొక్కలను సృష్టించడం లేక ఉన్న వాటిని మెరుగు పరచడం చేస్తుంటారు. కొందరు శాస్త్రవేతలు ఉద్యోగ రీత్యా విద్యాసంస్థలలో వృక్ష శాస్త్రవేతలుగాను, ఉపాధ్యాయులగాను మరియు పరిశోధకులుగాను పనిచేస్తుంటారు. మరికొందరు వృక్ష శాస్త్రవేతలు నూతనమైన చెట్లను పెంచే తోటలలోను అనగా బొటానికల్ గార్డెన్స్ లోను, సేకరణ వనాలలోను, మూలికా వనాలలోను, జంతు ప్రదర్శన శాలలోను, మరియు ఔషధ మొక్కల లేక విత్తన సేకరణ ఆశ్రయ ప్రయోగశాలలోను పనిచేస్తుంటారు. మరికొందరు వృక్ష సంబంధిత పరిశ్రమలైన జీవ సంబంధ సరఫరా గృహములలోను, జీవ సాంకేతిక విజ్ఞాన వ్యాపార సంస్థలలోను, ఔషధీయ సంస్థలలోను, నర్సరీ లేక హరిత గృహ వ్యాపార సంస్థలలోను మరియు రసాయనిక సంస్థలలోను పనిచేస్తుంటారు. మరికొందరు ప్రచురణ విభాగాలలోను, అమ్మకాల విభాగాలలోను, జంతు లేక మొక్క ఆరోగ్య తనిఖీ విభాగాలలోను పనిచేస్తుంటారు. వృక్ష శాస్త్రవేత వృక్ష శాస్త్రంలో కళాశాల నుండి పట్టాని పొంది ఉంటాడు.
వృక్షశాస్త్రం
విత్తనోత్పత్తి
విత్తనాలు మొలకలగా వృద్ధి చెందడాన్ని విత్తనోత్పత్తి లేక బీజోత్పత్తి లేక అంకురోత్పత్తి అంటారు. విత్తనోత్పత్తిని ఆంగ్లంలో జెర్మినేషన్ (Germination) అంటారు. భూమి క్రింద విత్తనాలు క్రియాశీలకంగా మారి మొలకెత్తడం ప్రారంభమవుతుంది, మరియు భూమి పైన మొదటి ఆకులు కనిపించడంతో అంకురోత్పత్తి దశ ముగిసి మొలక దశలో అడుగు పెడుతుంది. ఒక విత్తన పిండానికి ఒకటి లేదా రెండు దళబీజాలు (విత్తన ఆకులు) తయారయి కేంద్ర అక్షంకు జోడించబడి ఉంటాయి. ఊర్ధ్వదళభాగం యొక్క గ్రీవం దాని యొక్క ఎగువ భాగంలో దాని మొన వద్ద ప్రథమాంకురమును కలిగి ఉంటుంది. అధోదళం యొక్క గ్రీవం దాని యొక్క దిగువ భాగంలో ప్రథమ మూలమును (విత్తనములో వేరు కాబోయే భాగము) కలిగి ఉంటుంది. తల్లి మొక్క నుండి విడిపోయిన తరువాత విత్తనాలు నిర్జలీకరణమయి నిద్రావస్థలోకి ప్రవేశిస్తాయి. ఈ నిద్రాణమైన కాలం తరువాత, ఆ విత్తనాలకు తగినంత నీరు, ఆక్సిజన్, వేడి మరియు కొన్ని సందర్భాలలో వెలుగును అందిస్తే ఆ విత్తనాలలో అంకురోత్పత్తి ప్రారంభమవుతుంది. అంకురోత్పత్తి మొదటి దశలలో, విత్తనం నీటిని తీసుకుంటుంది, పిండం దాని ఆహార నిల్వలను ఉపయోగించడం ప్రారంభిస్తుంది, మరియు ప్రథమ మూలం ఉబ్బుతుంది, బీజకవచం బ్రద్ధలవుతుంది, మరియు క్రిందికి పెరుగుతుంది. అప్పుడు అంకురోత్పత్తి విత్తనం యొక్క రకాన్ని బట్టి రెండు విధానాలలోని ఒక విధానంలో కొనసాగుతుంది. Epigeal (నేల ఉపరితల) అంకురోత్పత్తి లో, అధోదళం పొడిగించుకునేందుకు, ప్రథమాంకురం లాక్కొనేందుకు మరియు దానియొక్క బీజదళం నేలపై రక్షింపబడుతుంది. hypogeal (నేల లోపల) అంకురోత్పత్తిలో, ఊర్ధ్వదళభాగం పొడిగించుకునేందుకు, ప్రథమాంకురం పైకి నెట్టేందుకు బీజదళం భూమి లోపల ఉంటుంది.
విత్తనం లేక బీజ కణము క్రమంగా పెరగడం ప్రారంభించడాన్ని బీజోత్పత్తి అంటారు. ఈ విధంగా విత్తనం లేక బీజ కణము నుండి మొక్క లేక శిలీంద్రం ఆవిర్భవిస్తుంది.
సంవృతబీజవృంతం లేక వివృతబీజవృంతం నుండి అంకురం లేక నారుమొక్క అరంభమవడం భీజోత్పత్తికి ఉదాహరణ.
అయినప్పటికి బీజకణోత్పత్తి నుండి ఒక బీజకణం పెరగడం ఉదాహరణకు హైఫా (దారపుకొమ్మ) నుండి బీజకణాలు పెరగడం కూడా బీజోత్పత్తి. చాలా సాధారణంగా జీవం ఉనికి లేక బీజం విశాలంగా విస్తరించేలా సాధించగలగడాన్ని సూచించడమే భీజోత్పత్తి.
తలమార్పిడి
మొక్కగా ఉన్నప్పుడు మొదలు వద్దనే మొక్క పై భాగాన్ని అదే జాతికి చెందిన మరో ఉత్తమ రకం లేదా మనకు కావలసిన మొక్కతో మార్పు చేయడాన్ని అంటుకట్టుట అంటారు. కాని మొక్క చెట్టుగా ఎదిగిన తరువాత మొదలు వద్ద మరొక ఉత్తమ రకంతో 
అంటుకట్టుట సాధ్యం కాని పని లేదా కష్టం. అందువలన చెట్టు యొక్క చిన్న కొమ్మలపై అంటుకట్టుట ద్వారా పై కొమ్మలను మార్చడం వలన ఉత్తమ ఫలాలను అందుకునే ఈ విధానాన్ని తలమార్పిడి అంటారు. ఈ విధానం ద్వారా ఒకే చెట్టు నుండి అదే జాతికి 
చెందిన అనేక రకాల ఫలాలను పొందవచ్చు. ఉదాహరణకు నాటుమామిడి చెట్టుకు ఒక కొమ్మకు బంగినపల్లి మామిడి కొమ్మను అంటుకట్టుట ద్వారా బంగినపల్లి మామిడి కాయలను అలాగే ఇదే నాటుమామిడి చెట్టు మరొక కొమ్మకు రసాల మామిడి కొమ్మను 
ఆంటుకట్టుట ద్వారా రసాల మామిడి కాయలను పొందవచ్చు. ఈ విధంగా ఒక రకానికి చెందిన మామిడి చెట్టు నుండి అనేక రకాల మామిడి కాయలను పండించవచ్చు.
మామిడిలో తలమార్పిడి
తలమార్పిడి అనునది మొక్కలలో ఒక ప్రత్యుత్పత్తి విధానము. ఇది ప్రాచీన కాలం నుండి ఉన్నదని తెలుస్తుంది.
నెల్లూరు జిల్లా సోమశిలలో ఉన్న ఒక పురాతన శివాలయంలో ఉండే పురాతన మామిడిచెట్టు నాలుగు కొమ్మలతో వివిధ రుచులు గల నాలుగు రకాల మామిడి కాయలు కాసేదని పెద్దలు చెప్తుండేవారు. అంటే దీనిని బట్టి పూర్వమే మన పెద్దలు ఈ తలమార్పిడి విధానాన్ని అవలంబించారని చెప్పవచ్చు. 
మామిడిలో తలమార్పిడి - ప్రయోజనాలు (ఈనాడు పత్రిక రైతేరాజు విభాగంలో 2012 జూన్ 27)
మనుస్మృతి
మనుస్మృతి పురాతనమైన హిందూ ధర్మశాస్త్రాలలో ఒకటి. దీన్ని మనుధర్మ శాస్త్రం అని, మానవ ధర్మ శాస్త్రం అని కూడా అంటారు. అయితే, ఈ గ్రంథం హిందూ ధర్మంలోనే అత్యంత నకిలీకి గురైన గ్రంథంగా మిగిలి పోయింది. అంతేకాదు, హిందూ ధర్మాన్ని విచ్చిన్నం చేయడానికి, కులాంతరాలను, లింగపర వివక్షను రగిలించదానికి ఉపయోగించబడిన ఒక ప్రణాళికగా మిగిలిపోయింది.
మొత్తం 50 రకాల మనుధర్మ శాస్త్రాలు అందుబాటులో వుండటం వలన, అంతేకాక ఒక దాంట్లోని వాక్యాలు ఇంకొక గ్రంథంలోని వాక్యాలతో ఏకీభవించకపోవడం వలన ఇది కొందరి చేత దురుద్దేశ పూర్వకంగా మార్చబడిందని విశ్లేషకులు నిర్థారించారు. కుళ్ళుక భట్టా వాఖ్యానంలో కలకత్తా సంస్థ ప్రచురించిన పుస్తకం అధికారికమైనది అనుకున్నప్పటికీ, దాని వాస్తవికతను కూడా ఆధునిక చరిత్రకారులు తిరస్కరించారు. ముఖ్యంగా మనుధర్మ శాస్త్రం "ఒక చొప్పించబడిన వివక్ష పూరిత వాక్యాల వైరుధ్యాల సముదాయం" అని ఎందరో నిపుణులు, పండితులు నిర్థారించారు.
ముఖ్యంగా శూద్రులు, మహిళల పట్ల వివక్ష పూరిత వాక్యాలు ఎవరో ఉద్దేశ పూర్వకంగా ఈ గ్రంథంలోకి చొప్పించి ప్రచురించారని చరిత్రకారులు, పండితులు నిర్ధారించారు. విలియం జోన్స్ అనువదించిన మనుధర్మ శాస్త్రం ద్వారా దేశాన్ని పరిపాలిస్తున్న అప్పటి బ్రిటీషు వారు హిందూ చట్టాన్ని రూపొందించారు. ఇది సామాన్య శకం పూర్వం 2వ శతాబ్దం నుండి, సామాన్య శకం ౩వ శతాబ్దం మధ్య కాలంలో రచించబడి ఉంటుందని అంచనా.
ఆదిమానవుడు మనువు, అతను మానవాళికి ఇచ్చిన చట్టాన్ని మనుస్మృతిగా పేర్కొంటారు. ఈనాడు 80 శాతం హిందువులకు మనుధర్మ శాస్త్రం అందుబాటులో లేదని ఒక అంచనా. "అందరం పరమాత్మ అంశయే, ఎవరూ ఎవరికన్నా తక్కువ కాదు" అనే భగవద్గీత, ఉపనిషత్తుల మూల సిద్ధాంతాలకి విరుద్ధంగా వుండటంతో, మనుస్మృతి బ్రిటీషు వారి హయాంలో జరిగిన ఒక కుట్రపూరిత ప్రణాళికగా ప్రస్తావించబడింది. అసలైన మనుధర్మ శాస్త్రం యొక్క ఆనవాళ్ళు ఈనాడు దాదాపుగా లేవు. ప్రతీ సంవత్సరం డిశంబరు 25న కొన్ని దళిత సంఘాలు, మహిళా సంఘాలు "మనుస్మృతి దహనం" పేరిట ప్రస్తుతం అందుబాటులో వున్న కాపీలని నిరసనా కార్యక్రమాలతో కాల్చి వేస్తున్నాయి.
http://sanskritdocuments.org/all_pdf/manusmriti.pdf
ఎలెక్ట్రానిక్స్ మరియు సమాచార సాంకేతిక శాఖ
ఎలెక్ట్రానిక్స్ మరియు సమాచార సాంకేతిక శాఖ భారత ప్రభుత్వంలో ప్రముఖ శాఖ. దీని దార్శనికత ఏమంటే అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మరియు స్వయంశక్తివంతమైన సమాజంగా మారటానికి ఎలెక్ట్రానిక్ రంగాన్ని అభివృద్ధి చేయడం.
దీనికొరకు ఇ-అవస్థాపన, ఇ-పరిపాలన, ఐటి మరియు ఐటి ఆధారిత సేవల పరిశ్రమఅభివృద్ధి, సృజనాత్మకత /పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి, ఇ-విద్య (జ్ఞాన నెట్వర్క్) మరియు భారత అంతర్జాల రక్షణ లక్ష్యాలుగా పనిచేస్తుంది.
12 వ పంచవర్ష ప్రణాళికలో ఈ శాఖకు 81,378.45 కోట్ల రూపాయలు బడ్జెట్ ప్రతిపాదించబడింది.
బంగినపల్లి మామిడి
బంగినపల్లి మామిడిని బేనీషాన్ మామిడి అని కూడా అంటారు. ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి చెందిన మామిడి రకాలలో ఇది ఒకటి. తెలుగింట పుట్టి ప్రపంచంలోని అనేక దేశాల ప్రజల నోరూరించే ఈ రకం మామిడి ‘ఆంధ్రప్రదేశ్‌ సొంతం’ అని నిర్ధారిస్తూ భౌగోళిక విశిష్ఠ గుర్తింపు (జియోగ్రాఫికల్‌ ఐడెంటికేషన్‌ - జీఐ) లభించింది. చెన్నైలోని జీఐ రిజిస్ట్రీ ఓపీ గుప్తా బుధవారం దీనికి సంబంధించిన నోటిఫికేషన్‌ జారీ చేశారు. ఒక మహిళ, పురుషుడు (రైతులు), పసుపు పచ్చ వర్ణంలో మామిడిపండ్లతో బనగానపల్లె నవాబు యుద్ధ నిధుల మొహరీ రూపొందించారు. దానిపై... ‘బనగానపల్లె మామిడిపండ్లు - ఆంధ్రప్రదేశ్‌’ అని లిఖించారు. ఇదే ప్రధాన ఆధారంగా బంగినపల్లి మామిడిపండ్లకు జీ.ఐ. గుర్తింపు దఖలు పడింది.
కర్నూలు జిల్లా లోని బనగానపల్లె సంస్థానం అప్పట్లో నవాబుల ఏలుబడిలో ఉండేది. నవాబు మీర్‌ గులాం అలీఖాన్‌ (1905-1922)కు మామిడిపండ్లపై మక్కువ ఎక్కువ. మామిడి పండులో మేలు జాతిగా పిలిచే బేనిషాన్‌ రకాన్ని ఎంపిక చేసుకొని బనగానపల్లె సంస్థానంలో విరివిగా నాటించారు. దీనికే ‘బనగానపల్లె మామిడి’గా పేరు వచ్చింది. కాలక్రమంలో ఇది ‘బంగినపల్లి’గా మారింది. ఇక్కడి నుంచే తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని అనేక ప్రాంతాలకు ఈ రకం సాగు విస్తరించింది. ప్రతి ఏటా 5500 టన్నుల బంగినపల్లి మామిడి పండ్లు అమెరికా, బ్రిటన్‌ తదితర దేశాలకు ఎగుమతి అవుతాయి. ఒక్కో పండు రెండు కిలోల వరకు తూగుతుంది. ఏమాత్రం పీచు లేకుండా పూర్తిగా గుజ్జు మాత్రమే ఉండడం దీని ప్రత్యేకత.
దాదాపు 350 సంవత్సరాల క్రితం కర్నూలు జిల్లాలోని బనగానపల్లె నివాసులైన నవాబులు విదేశాల నుంచి తీసుకొచ్చి నాటిన మామిడి రకాలలో ఒక మామిడి రకం రుచిలోను, రంగులోను, పరిమాణంలోను విశేషమైన ఖ్యాతిని సంపాదించడంతో ఈ చెట్టుకు కాసిన మామిడి పండ్లను అనేక ప్రాంతాల వారు తీసుకుని వెళ్లి నాటారు. ఈ చెట్టు ఎక్కడ నుంచి తెచ్చి నాటారు అని అడిగినప్పుడు ఇది బనగానపల్లి మామిడి చెట్టు అని చెబుతుండేవారు. ఈ విధంగా బనగానపల్లి మామిడిగా వాసి కెక్కిన ఈ చెట్టు కాలగమనంలో బంగినపల్లి మామిడిగా పేరు గాంచింది.
మామిడి పళ్ళను ఇష్టపడే నవాబు, ఒక్కొక్క రకం మామిడి చెట్టుకి ఒక్కొక్క రకం గుర్తు (నిషాన్) చెక్కించేవాడు. అయితే ఒక రకం మామిడి చెట్టుకి ఏ గుర్తు చెక్కించక, దానికి 'గుర్తు లేనిది' (బే నిషాన్) అని నామకరణం చేయించాడు. 
అదే వాడుకలో బేనిషా అయ్యింది. ఈ మామిడి పండు చాలా రుచిగా ఉంటుంది.
బంగినపల్లి మామిడి పండు రంగు మీదుంది - చిలకే ముట్టని జాంపండు సిగ్గు పడుతుంది (కొండవీటి సింహం - సినిమాలో). ఈ పాటను ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం మరియు పి.సుశీల గానం చేశారు.
సంకీర్తన
దేనినైనా లేక ఎవరినైనా పొగడడాన్ని లేక కీర్తించడాన్ని కీర్తన అంటారు. అలాగే కీర్తనను లయబద్ధంగా అలపిస్తూ పాడడాన్ని సంకీర్తన అంటారు.
కీర్తన
అన్నమాచార్య కీర్తనలు