hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
యువభారతి
"చుట్టూరా ఆవరించుకుని వున్న చీకటిని తిట్టుకుంటూ కూర్చోవడం కంటె ప్రయత్నించి ఎంత చిన్న దీపాన్నయినా వెలిగించడం మంచిది" అనే ధ్యేయంతో 1963లో విజయదశమి అక్టోబరు 27 నాడు యువభారతి ఆవిర్భవించింది. ఇరివెంటి కృష్ణమూర్తి దీనిని స్థాపించి అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. మొదట ఈ సంస్థ కార్యస్థానం సికిందరాబాదులోని కింగ్స్‌వేలో ఉండేది. ప్రస్తుతం హైదరాబాదు లోని బొగ్గులకుంట ప్రాంతంలో ఈ సంస్థ కార్యాలయం ఉంది. ప్రస్తుతం వంగపల్లి విశ్వనాథం ఈ సంస్థకు సమావేశ కర్త (కన్వెనర్)గా, డా. ఆచార్య ఫణీంద్ర అధ్యక్షుడిగాను, జీడిగుంట వెంకట్రావు కార్యదర్శిగాను వ్యవహరిస్తున్నారు.ఈ సంస్థ ప్రచురించే ప్రచురణల రూపకల్పనకు డా.బి.జయరాములు సంపాదకులుగా, సుధామ ప్రధాన సంపాదకులుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. యువభారతి సమాజహితం కోసం, సాహిత్య అభ్యుదయం కోసం కృషిచేస్తున్నది. సమాజంలో సౌమనస్యం, సౌజన్యం పెంపొందించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నది. వ్యక్తులు ఉన్నత భావాలను, నిర్మాణాత్మక దృక్పథాలను ఏర్పరచుకోడానికి ప్రోత్సహిస్తున్నది.
యువభారతి సంస్థ "సమయపాలన మా క్రమశిక్షణ" నినాదంతో, సాహిత్య సభలను ఒక ప్రత్యేక ఒరవడి, శైలిలో నిర్వహించడం, అత్యధికస్థాయిలో సాహిత్య ప్రసంగాలను/ఉపన్యాసాలను పుస్తకరూపంలో తీసుకురావడం ద్వారా, సాహిత్యాసక్తపరులకు పఠనయోగం కల్పించడంలో అర్థ శతాబ్దకాలంగా, స్వర్ణోత్సవాలను ఘనంగా నిర్వహించుకున్న నేపథ్యంలో, అసామాన్య సేవలను అందించడం ప్రధాన ధ్యేయ లక్ష్యాలతో సంస్థ నిర్వహింపజేసుకోవడంలో తనదైన ప్రత్యేకతను సంతరించుకున్న సాహితీ సాంస్కృతిక సంస్థ.
2012లో ఈ సంస్థ స్వర్ణోత్సవాలను ఘనంగా జరుపుకొంది.
రావు వేంకట మహీపతి గంగాధర రామారావు I
రావు వేంకట మహీపతి గంగాధర రామారావు (1862-90) పిఠాపురం సంస్థానపు ప్రభువు, సంగీత, సాహిత్య పోషకుడు. ఆయన పరిపాలన కాలంలో ఎందరో కవులు, సంగీతకారులు, మహా పండితులు మొదలైన వారికి భూములు ఇనాముగా ఇచ్చి కళలను పోషించారు. ఆయన దాతృత్వం, పౌరుషం, లౌక్యం వంటి లక్షణాల గురించిన కథలు అనేకం ఆ ప్రాంతమంతటా వ్యాప్తిలో వుండేవి.
గంగాధర రామారావు వైష్ణవమతాభిమాని. ఆయనకు శ్రీవైష్ణవ పీఠస్థులైన వానమామలై జియ్యంగారు గురుత్వం వహించేవారు. స్మార్తులకు శంకరాచార్య పీఠములెటువంటివో విశిష్టాద్వైతులకు ఈ పీఠమూ అటువంటిది. ఆ పీఠానికి అన్నివిధాలా రామారావు అండగా ఉండేవారు. ఆ పీఠస్థుల వద్దకు రామారావు దర్శనార్థియై వెళ్లారు. పాదపూజకు గురువులు రూ.లక్ష కోరారు. ఐతే గంగాధర రామారావు రూ.యాభై వేలు మాత్రమే ఇవ్వదలుచుకున్నారు. గురువు గట్టిగా పట్టుబట్టాకా, రామారావుకు ఇలా పట్టుపట్టే గురువు ఏం సన్యసించినట్లు అని ఒక ఉపాయం ఆలోచించారు. తిరుమణి చూర్ణంతో నిలువు నామం దిద్దబడ్డ తన నుదుటన భస్మం తెప్పించుకుని అడ్డంగా త్రిపుండ్రాలను అడ్డబొట్టుగా పెట్టారు. రుద్రాక్షలు తెచ్చి మెడలో ధరించారు. ఆపైన సగౌరవంగా వారి గురువుతో "నా పేరు తెలుసుకదా గంగాధర రామారావు. దీనిని బట్టి తిరుమణి తిరుచూర్ణధారణకు ఎంత ఆవశ్యకత ఉందో విభూతి రుద్రాక్షధారణకూ అంతే అధికారం ఉంది. శిష్యునయందు దయవుంచండి" అంటూ నిష్క్రమించారు.
మహా పండితుడైన పాపయ్య శాస్త్రికి మొదట 96 ఎకరాల లంక భూమిని యిచ్చి, ఆపైన వారొక చమత్కారం చేయగా దానిని 148 ఎకరాలు చేసి స్థిరపరిచారు. ఆయన పండితులతో మాట్లాడేప్పుడు ధారాళంగా సంస్కృతంలోనే మాట్లాడేవారు. ఆయనకు దివానులు, ఉన్నతోద్యోగులు, పండితులు, ఆంతరంగికులు మొదలైనవారిపై కోపతాపాలు కలిగితే దానిని వ్యక్తపరిచే తీరు చాలా విచిత్రంగా ఉండేది. తీవ్రమైన కోపానికి కారకులైనవారి జుట్టును పూర్తిగా గొరిగించేవారు. ఆనాటి సాంఘిక స్థితిగతుల రీత్యా పూర్తిగా జుత్తు తీసివేసి, బోడిగా తిరగడమంటే గొప్ప అవమానకారకం. ఐతే ఆయన ఇలా అవమానించిన వెంటనే, దీన్ని పూరిస్తూ వారికి బాగా ధనం సకల గౌరవలాంఛనాలతో సహా చెల్లించి మర్యాద చేసేవారు. ఇలాంటి అవమాన సన్మానాలు పొందినవారిలో అప్పటి పండితులైన పొక్కునూరి వెంకటశాస్త్రి వంటి వారు కూడా ఉన్నారు. ఇందులో ధనగౌరవాలు కూడా ఇమిడి వుండడంతో ఆయన "మహాప్రభో, నా జుట్టు యెంతో అదృష్టం పెట్టిపుట్టింది కనుక మీవంటి మహాప్రభువుల కత్తికి ఎరయ్యింది" అనేవారు. పైగా ఈ విషయం తెలిసిన అనేకులు సంస్థానాధీశునికి కోపం తెప్పించి అవమానపడి లాభం పొందుదామని ప్రయత్నాలు చేసేవారు. ఇటువంటి నకిలీ ప్రయత్నాలను రామారావు సూక్ష్మబుద్ధితో తెలుసుకుని వాటి వలలో పడక కోపించేవారు కాదు.
విజయవాడ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను
దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోనులోని ప్రధానమైన రైల్వేస్టేషనులలో విజయవాడ రైల్వేస్టేషను ఒకటి. ఇది దేశంలోని పలు ముఖ్య రైల్వే లైన్లను కలిపే రైల్వే జంక్షన్ స్టేషను. ఇది దేశంలో 1వ రద్దీగా ఉండే స్టేషను.ప్లాట్‌ఫారములు ప్రధాన సర్వీసు వాడుక విధానం :
విజయవాడ రైల్వే స్టేషను, విజయవాడ నుండి నాలుగు దారులలో ప్రయాణించు రైలుమార్గములు గల జంక్షన్ :
విజయవాడ రైల్వే డివిజను లోని పది ఆధునిక స్టేషన్లు అయిన , , , , , , , , మరియు లలో ఇది ఒక మోడల్ స్టేషను మరియు టచ్ & ఫీల్ (ఆధునిక స్టేషన్లు) గా గుర్తింపు పొందింది.
దక్షిణ భారతదేశంలోనే అత్యంత రద్దీగా ఉండే రైల్వే జంక్షన్ లలో ఒకటిగా, దక్షిణ మధ్య రైల్వే లోని విజయవాడ జంక్షన్ అంతర నగర (ఇంటర్ సిటి) సేవలతో పాటు సుదూర ప్రాంతాల ప్రయాణము కోసం ఒక కేంద్రంగా ఉంది. వివిధ రైలుబండ్ల ద్వారా ప్రతి రోజు 1,40,000 మంది ప్రజలు సగటున విజయవాడ రైల్వేస్టేషను నుండి బయలుదేరి ప్రయాణించడము, అదేవిధముగా అంతే సమాన సంఖ్యలోని ప్రయాణీకులు భారత దేశములోని అనేక ప్రాంతముల నుండి విజయవాడ జంక్షన్ లోని నిష్క్రమణ ద్వారం ద్వారా విజయవాడ నగరం (సిటి) లోనికి చేరుకుంటున్నారు.
ప్రతిరోజు 250 కంటే ఎక్కువగా ప్రయాణీకుల రైళ్లు మరియు 150 వస్తువులను రవాణా (గూడ్స్) చేసే రైలుబండ్లు కనీసం 15 నుండి 20 నిమిషాలు సేపు వివిధ అవసరాల కోసం ఆపి ఈ స్టేషను సేవలు ఉపయోగించుకుంటాయి.
విజయవాడ జంక్షన్ [[భారతీయ రైల్వేలు]] వ్యవస్థలో అతిపెద్ద మరియు అత్యంత రద్దీగా ఉండే రైల్వే స్టేషనులలో ఒకటి . ఇది ప్రధాన రైల్వే టెర్మినస్ మరియు [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్ర ఆర్థిక రాజధానిగా [[విజయవాడ]] నగర ప్రాంతంలో ఒక ప్రధాన ప్రయాణిక కేంద్రంగా ఉంది .[[File:Railway network schematic map 2009.png|thumb|right|250px|[[భారతీయ రైల్వేలు]] లోని మండలాలు (జోన్స్ మ్యాప్) సూచించే పటం .]]
[[File:WDP-1 diesel locomotive at Vijayawada Railway Station.jpg|thumbnail|250px|[[విజయవాడ రైల్వేస్టేషను|విజయవాడ జంక్షన్]] లోనికి ప్రవేశిస్తున్నడీజిల్ ఇంజన్ రైలు]]
మెమో మరియు డెమో పాసింజర్ బండ్ల వివరాలు:[[విజయవాడ]] నగరం (లో) ఎనిమిది ఇతర రైల్వేస్టేషనులను కలిగి ఉన్నది ; అవి:
విజయవాడ జంక్షన్ నుండి ప్రారంభం ఇతర రైళ్ళు జాబితా ఈ క్రింద విధంగా ఉన్నాయి.
 
[[వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు జంక్షన్ స్టేషన్లు]]
[[వర్గం:భారతదేశం రైల్వేస్టేషన్లు]]
[[వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రైల్వేస్టేషన్లు]]
[[వర్గం:విజయవాడ రైల్వే డివిజను స్టేషన్లు]]
[[వర్గం:దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్]]
[[వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రైల్వే స్టేషన్లు]]
[[వర్గం:దక్షిణ మధ్య రైల్వే స్టేషన్లు]]
[[వర్గం:విజయవాడ]]
[[వర్గం:విజయవాడ రవాణా]]
[[వర్గం:విజయవాడ భవనాలు మరియు నిర్మాణాలు]]
[[వర్గం:విజయవాడ ప్రభుత్వం‎]]
[[వర్గం:విజయవాడ రైల్వే డివిజను]]
గుండవరం
"గుండవరం" గుంటూరు జిల్లా, చేబ్రోలు మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 522 212., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08644.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల.
ఈ గ్రామ పరిధిలో ఒక ఎత్తిపోతల పథకం ఉన్నది. దీనిద్వారా కొత్తరెడ్డిపాలెం, నారాకోడూరు, గుండవరం గ్రామాలలోని 600 ఎకరాలకు సాగునీరు అందుచున్నది. [1]
శ్రీ చిన్నంశెట్టి పోతురాజు, మాజీ సర్పంచ్.
2013 జులైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీ దానబోయిన వెంకటేశ్వరరావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [1]
ఈ గ్రామములో 15 లక్షల రూపాయాల అంచనా వ్యయంతో నూతనంగా నిర్మించనున్న పంచాయతీ కార్యాల భవనానికి 2017,ఆగష్టు-27న శంకుస్థాపన నిర్వహించినారు. [3]
ఈ ఆలయ 5వ వార్షికోత్సవం, 2015,మార్చి-16వ తేదీ సోమవారం నాడు ఘనంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా ఆలయంలో అమ్మవారికి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. విచ్చేసిన భక్తులకు మద్యాహ్నం అన్నదానం నిర్వహించారు. సాయంత్రం అమ్మవారికి రథోత్సవం నిర్వహించారు. [2][1] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/పొన్నూరు; 2014,డిసెంబరు-5; 2వపేజీ.
[2] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/పొన్నూరు; 2015,మార్చి-17; 2వపేజీ.
[3] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ/పొన్నూరు; 2017,ఆగష్టు-28; 2వపేజీ.
నల్లాన్ చక్రవర్తుల లక్ష్మీనృశింహాచార్యులు
నల్లాన్ చక్రవర్తుల లక్ష్మీనృశింహాచార్యులు ప్రాధాన్యత కలిగిన కవి.
ఈయన అచ్చ తెలుగు కుబ్జాకృష్ణ విలాసము అనే పుస్తకం రాశారు. ఈ పుస్తకంలో కుబ్జ(పొట్టి, అందవికారమైన అమ్మాయి)ని మధురలో కృష్ణుడు సుందరిగా మలిచిన గాథను ఇతివృత్తంగా స్వీకరించారు. ఇటువంటి కావ్యం కవి భాషా సృజనశక్తికి అద్దంగా పాఠకుని భాషాసంపదకు ఆలంబనగా నిలుస్తుందని విమర్శకులు బేతవోలు రామబ్రహ్మం పేర్కొన్నారు.
డి.ఎల్.ఐలో అచ్చ తెలుగు కుబ్జాకృష్ణవిలాసము గ్రంథ ప్రతి
రెండవ ఇబ్రహీం ఆదిల్‌షా
రెండవ ఇబ్రహీం ఆదిల్‌షా (1556 – 1627 సెప్టెంబరు 12) ఆదిల్ షాహీ వంశానికి చెందిన బీజాపూరు సుల్తాను. ఈయన పాలనలో ఆదిల్ షాహీ రాజ్యం ఉఛ్ఛస్థాయికి చేరుకొని, దక్షిణాన మైసూరు వరకు విస్తరించింది. అందుకే ఆదిల్‌షాహీ స్వర్ణశకంగా ఈయన పాలనాకాలాన్ని భావిస్తారు. ఇబ్రహీం ఆదిల్‌షా పాలనా కోవిదుడు, కళాకారుడు, కవి మరియు ఉదార కళాపోషకుడు. తన పూర్వీకులకు భిన్నంగా సున్నీ ఇస్లాంను అవలంబించాడు. అయినా, క్రైస్తవంతో సహా ఇతర మతాల పట్ల మతసహనం వహించాడు. ఈయన పాలన తర్వాత, రాజ్యం క్షీణించి దక్షిణాదిన మొఘల్ సామ్రాజ్య విస్తరణకు అవకాశం కల్పించింది. మరాఠా చక్రవర్తి శివాజీ తిరుగుబాటుకు అవకాశాన్నిచ్చింది. శివాజీ, బీజాపూరు సైన్యాధ్యక్షుడు అఫ్జల్ ఖాన్ ను హతమార్చి, ఆయన సైన్యాన్ని చెల్లాచెదురు చేశాడు. ఆదిల్ షాహీ వంశం అంతర్జాతీయ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలను మిగిల్చింది. వీరి కళాపోషణ మరియు శిల్పనైపుణ్యం, రాజధాని అయిన బీజాపూరులో ఉన్న కట్టడాలలో మిగిలిపోయింది.
మరుపూరు కోదండరామిరెడ్డి
తల్లి పేరు కామమ్మ. బందరు ఆంధ్ర జాతీయ కళాశాలలో 1920-1924 మధ్య చదివాడు. మందాకిని పత్రికకు సంపాదకత్వం వహించాడు.ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి కళాప్రపూర్ణ పురస్కారం.
బిందు సరోవరం
బిందు సరోవరం గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని ఒక సరోవరం.
గుజరాత్‌లోని సిద్ధపూర్‌లో ఉన్న బిందు సరోవరం కపిలముని తపస్సు చేసి తరించిన ప్రాంతమని చెబుతారు. బిందు సరోవరం పరమశివుని కృప వలన ఏర్పడిన సరోవరమనీ, కపిలముని తపస్సు చేసిన ప్రాంతమంటూ బిందుసరోవరానికి అనేక ప్రత్యేకతలున్నాయి.
ఓ పురాణ కథనం ప్రకారం,స్వాయంభువు మనువు - శతరూప దంపతులకు ఆకూతి, ప్రకూతి, దేవహూతి అంటూ ముగ్గురు కుమార్తెలు. యుక్తవయస్కురాలైన దేవహుతికి తగిన వరుని కోసం వెదికే ప్రయత్నంలో పడిన స్వాయంభువు దేశదేశాలకు తిరిగాడు. చివరకు ఇక్కడకు రాగానే కర్దముడు అతని కంటబడ్డాడు. అతడే తన కూతురికి తగిన వరుడని సంతోషిస్తున్న సమయంలో అతని కళ్ళ నుండి ఆనందభాష్పాలు వెలువడ్డాయట. ఆ భాష్పాల వెల్లువతో ఓ సరోవరం ఏర్పడిందనీ, అదే బిందు సరోవరమని కథనం.
కర్దమ - దేవహూతిల వివాహం అయిన తరువాత సంతానప్రాప్తి కోసం కర్దమ ముని ఓ విమానాన్ని సృష్టించి, తద్వారా లోకమంతా తీర్థయాత్రలు చేస్తూ పుణ్యస్నానాలు చేయసాగారు. అలా వారు సరస్వతీ నదిలో పుణ్యస్నానం చేయగా వారికి కళ, అనసూయ, శ్రద్ధ, హరిర్భువు, గతి, క్రియ, ఖ్యాతి, అరుంధతి, శాంతి అంటూ తొమ్మిదిమంది కుమార్తెలు కలిగారు. కూతుళ్లకు పెళ్లుళ్ళు చేసిన కర్దముని మనసులో తనకు ఓ కొడుకు కూడ ఉంటే బాగుంటుందనిపించింది. భార్యను పిలిచి శ్రీమన్నారాయణుని పూజచేయమన్నాడు. అలా దేవహుతి ప్రార్థనలతో ప్రసన్నుడైన విష్ణుదేవుడు ఆమెకు పుత్రభాగ్యాన్ని కలిగించాడు.
ఆ పుత్రుడే కపిలుడు.
ఈ బిందు సరోవరం ప్రక్కన కపిలముని, కర్దమ - దేవహూతిల సన్నిధులున్నాయి. ఈ బిందు సరోవరం ప్రక్కనున్న రావిచెట్టు క్రింద తర్పణాలు చేస్తుంటారు. ఇక్కడ మాతృదేవతలకు మాత్రమే తర్పణాలను చేయడం విశేషం. ఇలా మాతృదేవతలకు మాత్రం తర్పణాలు ఇవ్వడాన్ని దేశంలో మరెక్కడా చూడలేము.
బిందు సరోవరం గుజరాత్‌లోని పఠాన్‌జిల్లా, సిద్ధపూర్‌లో అహ్మదాబాద్‌ - డిల్లీ జాతీయ రహదారిలో ఉంది. సిద్ధపూర్‌ అహ్మదాబాద్‌ నుంచి సుమారు 115 కి.మీ దూరములో ఉంది. గుజరాత్‌లోని అన్నిముఖ్యపట్టనాల నుంచి సిద్ధపూర్‌కు బస్సు సౌకర్యాలున్నాయి. సిద్ధపూర్‌ చిన్న ఊరే అయినప్పటికీ ఇక్కడ యాత్రీకుల సౌకర్యార్థం అనేక ధర్మశాలలు ఉన్నాయి. అహ్మదాబాద్‌ నుంచి సుమారు రెండు గంటల ప్రయాణమే కాబట్టి, అహ్మదాబాద్‌కు యాత్రార్థం వెళ్లిన యాత్రీకులు తప్పక బిందుసరోవరాన్ని దర్శించుకుని వస్తుంటారు.
మెట్టగౌడపాలెం
"మెట్టగౌడపాలెం" గుంటూరు జిల్లా, చెరుకుపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 522 309., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08648. 
మండల పరిషత్తు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల. 
పాల ఉత్పత్తిదారుల సహకార సంఘం.
ఈ గ్రామములో 2014,డిసెంబరు-6వ తేదీన, ఉచిత కంటి వైద్య శిబిరం నిర్వహించారు. గూడవల్లి ఎల్.వి.ప్రసాద్ కంటివైద్యశాల వారి సౌజన్యంతో ఈ శిబిరం నిర్వహించారు.
ఈ గ్రామం, బలుసులపాలెం గ్రామ పంచాయతీలోని ఒక శివారు గ్రామం.
జనార్ధన మహర్షి
జనార్ధన మహర్షి - రచయిత, చలనచిత్ర దర్శకుడు. నవ్య వార పత్రికతో సంయుక్తంగా తెలుగు కథలను బహుమతులతో ప్రోత్సహిస్తున్న సాహిత్యాభిమాని.
పండరంగని అద్దంకి శాసనము
పండరంగని అద్దంకి శాసనంగా ప్రఖ్యాతమైనది తెలుగులో అత్యంత ప్రాచీనమైన పద్య శాసనం. క్రీ.శ.848లో పండరంగడు తను సాధించిన విజయాలను శాసనంలో తెలుగు పద్యరూపంలో చెక్కించారు. తెలుగు సాహిత్యం క్రీ.శ.9వ శతాబ్ది నాటికే పద్య ఛందోరూపం వరకు అభివృద్ధి చెందినట్లుగా నిర్ధారించేందుకు ఇది ముఖ్యమైన ఆధారం. అప్పటికి దాదాపుగా 3 శతాబ్దులు గడచినాకానే నన్నయ రచించిన తొలి తెలుగు కావ్యం శ్రీమదాంధ్ర మహాభారతం రచన జరిగింది.
గుణగ విజయాదిత్యుని సేనానిగా పండరంగడు 12 బోయకొట్టాలను విజయం సాధించిన సందర్భంగా ఆయనను ప్రస్తుతిస్తూ చేసిన రచన పద్యరూపాన్ని తీసుకుంది. 12 బోయకొట్టాలు (మండలాలు) గెలిచినందుకు ఈ పద్యశాసనంలో కీర్తించారు. 848లోనే గుణగ విజయాదిత్యుడు వేయించిన కందుకూరి పద్యశాసనంలో కూడా వర్ణితుడు పండరంగడే కావడం అతని సామర్థ్యాన్ని, ప్రఖ్యాతిని వెల్లడిస్తోంది. ఈ శాసనాన్ని కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు పరిష్కరించి, ప్రకటించారు. దీనిలో తరువోజ ఛందస్సుకు చెందిన పద్యం లభిస్తోంది.
"పండరంగడు అనే చాళుక్య సేనాని పండ్రెండు బోయకొట్టముల మీద దాడి చేసి స్వాధీనంచేసుకొని,బోయరాజ్యపు ప్రధాన కొట్టము, కట్టెపు దుర్గాన్ని నేలమట్టం చేసి, కందుకూరును బెజవాడవలె ప్రధాన పట్టణముగా బలిష్టము గావించెను. ఆదిత్య బటరునికి కొంతభూమి దానమిచ్చెను. నెల్లూరును పరశురామప్రీతి గావించెను"
-అన్నది ఈ శాసనానికి సరళమైన నేటి తెలుగులో అనువాదం.
తెలుగు సాహిత్యంలో పద్యరచన కాలాన్ని స్పష్టపరిచేందుకు నిర్ధారించేందుకు ఈ శాసనం ఉపకరించడంతో ఇది తెలుగు సాహిత్యంలో అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగివుంది. 2013 సంవత్సరంలో కరణం బాలసుబ్రహ్మణ్యం పిళ్ళై వ్రాసిన బోయకొట్టములు పండ్రెండు చారిత్రిక నవల ఈ శాసనాన్ని ఆధారం చేసుకుని అప్పటి స్థితిగతులు పునర్నిర్మించి వ్రాశారు. చాళుక్య-పల్లవ రాజుల మధ్య యుద్ధాలు, రాజకీయాలు మొదలైన వాటితో అల్లుకున్న ఈ నవల పాఠకులలో ఆసక్తి రేకెత్తించింది. పండరంగని అద్దంకి శాసనానికి గౌరవచిహ్నంగా అద్దంకిలో శాసన ప్రతిరూపాన్ని స్థూపంగా స్థాపించారు. ఈ స్థూపం ఏర్పాటుకు అద్దంకికి చెందిన సృజన సంస్థ, ప్రకాశం జిల్లా రచయితల సంఘం, అద్దంకి ప్రజలు కృషిచేశారు .
యమ్మనూరు సుబ్రహ్మణ్యశర్మ
యమ్మనూరు సుబ్రహ్మణ్యశర్మ అనంతపురంజిల్లా హిందూపురం తాలూకా కొండాపురం గ్రామంలో 1886, జనవరి 25కు సరియైన పార్థివ నామ సంవత్సర మాఘ శుద్ధ పంచమి నాడు శేషశాస్త్రి, వెంకమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. బ్రాహ్మణకులంలో ములకనాడు శాఖకు చెందిన శర్మ శౌనకస గోత్రుడు. ఇతడు చిన్నతనంలో పల్లెటూరి బడిపంతుల వద్ద విద్యాభ్యాసం చేశాడు. ఉపనయనమైన తరువాత చిత్తూరు జిల్లా, మదనపల్లె తాలూకా చదుము గ్రామంలో శంకరావధాని వద్ద వేద విద్య చదువుకున్నాడు. కుందలగురికి వేంకటనారాయణకవి ఇతనికి ఛందో వ్యాకరణాలు నేర్పించాడు. 
గోరంట్ల గ్రామంలో జరిగిన పండితమండలి మహాసభలో చిలుకూరు నారాయణరావు ఇతనికి కవిచంద్ర అనే బిరుదును ప్రదానం చేసి సత్కరించాడు.1.శ్రీకర్ణాభ్యుదయము కావ్యములోని పుత్రునికై కుంతీదేవి విలపించే ఘట్టం
తదనంతరంబ నలుదెసలం బరికించి
2.శ్రీ భక్త జన మనోభిరామము కావ్యం నుండి
బోయకొట్టములు పండ్రెండు
బోయకొట్టములు పండ్రెండు అనే గ్రంథం కరణం బాలసుబ్రహ్మణ్యం పిళ్ళె వ్రాసిన చారిత్రిక నవల. 9వ శతాబ్ది నాటి తొలి తెలుగు పద్యశాసనమైన పండరంగని అద్దంకి శాసనమును ఆధారం చేసుకుని దీనిని వ్రాశారు. ఆ శాసనం తెలుగు పద్యసాహిత్య రచన 9వ శతాబ్ది నాటికే ఉన్నట్టు స్పష్టపరిచేందుకు ఆధారం. అంతేకాక పన్నెండు బోయకొట్టాలను పండరంగడనే సైన్యవీరుడు ఓడించాడని కూడా తెలుపుతోంది. దీన్ని ఆధారం చేసుకుని రచయిత రెండువందల యేళ్ళ ఆంధ్ర రాజ్యాల చరిత్ర పునఃసృజించి చారిత్రక నవలారచన చేశారు.
బోయకొట్టములు పండ్రెండు నవలను కరణం బాలసుబ్రహ్మణ్యం పిళ్ళై రచించి 2013 డిసెంబరులో ప్రచురించారు. దీనికి పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము పాక్షిక ఆర్థిక సహాయం చేసింది.
గుణగ విజయాదిత్యుని సేనానిగా పండరంగడు 12 బోయకొట్టాలను విజయం సాధించిన సందర్భంగా ఆయనను ప్రస్తుతిస్తూ చేసిన రచన పద్యరూపాన్ని తీసుకుంది. 12 బోయకొట్టాలు (మండలాలు) గెలిచినందుకు ఈ పద్యశాసనంలో కీర్తించారు. 848లోనే గుణగ విజయాదిత్యుడు వేయించిన కందుకూరి పద్యశాసనంలో కూడా వర్ణితుడు పండరంగడే కావడం అతని సామర్థ్యాన్ని, ప్రఖ్యాతిని వెల్లడిస్తోంది. ఈ శాసనాన్ని కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు పరిష్కరించి, ప్రకటించారు. దీనిలో తరువోజ ఛందస్సుకు చెందిన పద్యం లభిస్తోంది. "పండరంగడు అనే చాళుక్య సేనాని పండ్రెండు బోయకొట్టముల మీద దాడి చేసి స్వాధీనంచేసుకొని,బోయరాజ్యపు ప్రధాన కొట్టము, కట్టెపు దుర్గాన్ని నేలమట్టం చేసి, కందుకూరును బెజవాడవలె ప్రధాన పట్టణముగా బలిష్టము గావించెను. ఆదిత్య బటరునికి కొంతభూమి దానమిచ్చెను. నెల్లూరును పరశురామప్రీతి గావించెను" అన్నది ఈ శాసనానికి సరళమైన నేటి తెలుగులో అనువాదం
చాళుక్య సేనానియైన పండరంగడు 12 బోయకొట్టములు (అనగా బోయవాళ్ళ మండలాలు అనుకోవచ్చు) పడగొట్టి, కందుకూరును బెజవాడలాంటి నగరం చేశారన్న చారిత్రికాధారాన్ని పట్టుకుని రెండువందల యేళ్ళ క్రితపు చరిత్ర కథాంశంగా వ్రాశారు. క్రీస్తు శకం 614 నుండి 848 వరకూ ఆంధ్రదేశంలో జరిగిన కథకు రూపం ఈ నవల. ఏడుతరాల చరిత్రకు ఈనవల కథావస్తువు విస్తరించింది. వేంగీ చాళుక్యులు, పల్లవుల నడుమ యుద్ధాలు సాగుతున్న కాలం అది. త్రిపురాంతకంలో నివసిస్తున్న బోయలు ఆ యుద్ధాల్లో నలుగుతూ తమదైన రాజ్యాన్ని నిర్మించుకునేందుకు గుండ్లకమ్మ, మూసీ నదుల మధ్య ప్రాంతంలో ప్రయత్నాలు సాగిస్తారు. రెండు నదుల మధ్యకాలంలో వ్యవసాయ వ్యాపారాలు అభివృద్ధి చేసుకుని జీవిస్తూ పలు పరిపాలన విభాగాలను, ఒక పెద్ద కోటనుకట్టుకుంటారు. కొంతవరకూ పల్లవుల రాజ్యాధికారాన్ని కూలదోసేందుకు చాళుక్యులు పల్లవ సామ్రాజ్యంలోని బోయ రాజ్యాన్ని పడదోసే ప్రయత్నం చేస్తారు. రెండు వందల సంవత్సరాల వ్యవధిలో నిర్మించిన బోయరాజ్యాన్ని చాళుక్యసేనాని పండరంగడు ఒక్కరోజులో కూలదోసి శాసనం వేసుకుంటారు. తొలి తెలుగు పద్యమైన పండరంగని తరువోజ పద్యం రూపుదిద్దుకోవడాన్ని కూడా చాలా ఆసక్తికరంగా వ్రాశారు.
నవలను వ్యావహారికంగా పిలిచి నేటి ప్రామాణిక భాషలో కాక సరళ గ్రాంథికంలో దీన్ని రచించారు.
నవల తెలుగు సాహిత్యరంగంలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందుతోంది. సాహిత్యవేత్తలైన రాళ్ళబండి కవితా ప్రసాద్, శిరా శ్రీ, అంపశయ్య నవీన్ వంటి వారు ప్రశంసించారు. సాహిత్య విశ్లేషకులు ఈ నవలను బాపిరాజు -గోనగన్నారెడ్డి, అడవి శాంతిశ్రీ, నోరి నరసింహశాస్త్రి-వాఘిరా, తెన్నేటి సూరి - చంఘీజ్‌ ఖాన్‌, అల్లం రాజయ్య, సాహుల - కొమురం భీం లాంటి నవలల సరసన నిలిపారు.
గోండియా విమానాశ్రయం
గోండియా విమానాశ్రయం మహారాష్ట్ర లోని ఒక విమానాశ్రయము.
ఈ విమానాశ్రయము 1940లో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం కాలంలో నిర్మించబడినది. ఈ విమానాశ్రయము ఆగస్టు 1998 నుండి 2005 వరకు నియంత్రణ లోనికి వచ్చినది. 2005 నుండి భారత విమానాశ్రయాల ప్రాధికార సంస్థ ఈ విమానాశ్రయ నిర్వహణను చూస్తున్నది.
గోరింటాడ రైల్వే స్టేషను
గోరింటాడ రైల్వే స్టేషను నరసాపురం మరియు పాలకొల్లు స్టేషన్ల మధ్య నర్సాపూర్-భీమవరం మార్గమున ఉంది. ఇది నేషనల్ హైవే 214కు దగ్గరగా ఉంది మరియు ఎన్‌హెచ్ 214 మీద ఉన్న దిగమర్రు-కొత్తపేట నుండి నడచి దాటి పోగల దూరంలో ఉన్నది ఈ .గ్రామం. 
భీమవరం - నరసాపురం మధ్య రైల్వే స్టేషన్లు:
గోరింటాడ రైల్వే స్టేషను నందు గుడివాడ-నర్సాపూర్ ప్యాసింజరు, భీమవరం - నరసాపురం ప్యాసింజరు మరియు నర్సాపూర్-నిడదవోలు ప్యాసింజర్ మొత్తం మూడు ప్యాసింజరు బండ్లు ఆగుతాయి.
గోరింటాడ సమీప రైల్వే స్టేషన్ భీమవరం టౌన్ (జంక్షన్) రైల్వే స్టేషన్ గోరింటాడ సిటీ సెంటర్ నుండి 21 కిలోమీటర్లు దూరములో ఉంది.
స్పెషల్ రెలెటివిటి
స్పెషల్ రెలెటివిటి అనేది సమాన్యముగా మనము ఆలొచించే విధానానికి వ్యతిరేకముగా ఉంటుంది.స్పెషల్ రెలెటివిటిని మనము త్వరగా నమ్మలేము. దీనినిఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ ప్రతిపాదించాడు.
స్పెషల్ రెలెటివిటిని అనుసరించి ద్రవ్యరాసి అనేది మారుతుంది,ద్రవ్యరాసి అనేది స్తిరము కాదు.కాంతి వేగం ఎన్నటికి మారదు.అది అందరి పరిశీలకులకు సమానంగానే ఉంటుందిసాపేక్ష సిద్దాంతము అనే పదము మ్యాక్స్ ప్లంక్స్ (జర్మన్ ) చేత 1906 లో ఉచ్చరించబదింది,అతను సాపేక్ష సిద్దాంతం ఎలా సాపేక్ష సూత్రం నకు ఉపయొగపదడుతుందో తెలిపినడు.
కాగితము సంభాషనలో మొదటి సారిగా జర్మన్ కి చెందిన శాస్త్రవేత్త అల్ఫ్రెడ్ బుచ్చెర్ సాపేక్ష సిద్దాంతం ను ఉపయొగించెను.
కాంతి వేగం
మనం మాట్లాడేటప్పుడు సోమరితనం ప్రదర్శిస్తాం. “ట్రాన్సిస్టర్ రేడియో” అనటానికి బద్దకించి మనలో చాలమంది “ట్రాన్సిస్టర్” అనేసి ఊరుకుంటాం. అలాగే “మైక్రోవేవ్ అవెన్” అనటానికి బద్దకించి “మైక్రోవేవ్” అనేసి ఊరుకుంటాం. ఇదే విధంగా “కాంతి వేగం” అన్నప్పుడు సాధారణంగా మన ఉద్దేశం “శూన్యంలో కాంతి వేగం.” “కాంతి వేగాన్ని మించి ఏదీ ప్రయాణం చెయ్యలేదు” అని శాస్త్రవేత్తలు అన్నప్పుడు “శూన్యంలో కాంతి ప్రయాణం చెయ్యగలిగే వేగాన్ని మించి ఏదీ ప్రయాణం చెయ్యలేదు” అని మనం తాత్పర్యం చెప్పుకోవాలి.
శూన్యంలో కాంతి వేగం ఎంత? క్షణానికి 186,282 మైళ్లు. లేదా కచ్చితంగా క్షణానికి 299,792,458 మీటర్లు. తేలిగ్గా జ్ఞాపకం ఉంచుకుందికి దీనిని క్షణానికి 300,000 కిలోమీటర్లు అని ఉరమర సంఖ్య వాడుతూ ఉంటాం.
శూన్యంలో కాకుండా మరే ఇతర పదార్థ యానకం (material medium) లో ప్రయాణం చేసినా కాంతి వేగం కుంటు పడుతుంది. ఖాళీగా ఉన్న మైదానంలో పరిగెట్టగలిగినంత జోరుగా జనసమ్మర్దం ఉన్న బజారు వీధిలో పరిగెట్టగలమా? శూన్యంలో కంటే గాలిలో కాంతి వేగం తగ్గుతుంది. గాలిలో కంటే గాజు దిమ్మలో కాంతి వేగం తగ్గుతుంది. ఎంత తగ్గుతుంది? ఒక యానకం (medium) లో కాంతి వేగం ఎంత తగ్గుతుందో దానిని ఆ యానకం యొక్క వక్రీభవన గుణకం (index of refraction) అంటారు. నీటి యొక్క వక్రీభవన గుణకం 1.33. గాజు వక్రీభవన గుణకం 1.5. వజ్రం వక్రీభవన గుణకం 2.4. అంటే వజ్రంలో కాంతి వేగం కేవలం క్షణానికి 77,618 మైళ్లు లేదా 124,188 కిలోమీటర్లు. అంటే వజ్రంలో కాంతి పెళ్ళినడకలు నడుస్తూ ప్రయాణం చేస్తుందన్నమాట. అందుకోసమే వజ్రం అలా మెరుస్తుందంటారా? ఏమో తెలియదు. ఎవరినైనా అడిగి చూడాలి.
కాంతి వేగం యానకంలో ఎందుకు తగ్గుతుంది? కాంతి అంటే విద్యుత్ తరంగాలు, అయస్కాంత తరంగాలు కలిసి ప్రయాణం చేసే జంట తరంగాలు. ఈ విద్యుత్ తరంగాలు యానకంలో ఉన్న అణువుల మీద తమ ప్రభావం చూపి వాటిలో భ్రమణం కలిగిస్తాయి. (తోటలో ఉన్న చెట్లు గాలి తాకిడికి ఊగిసలాడవూ? అలాగన్నమాట.) దీని పర్యవసానం ఏమిటంటే ఏ గురుత్వం లేని “ఫోటానులు” అనే కాంతి కణాలు గురుత్వం సంతరించుకున్నట్లు ప్రవర్తిస్తాయి. గురుత్వం పెరిగితే జోరు తగ్గుతుంది. ఫోటానుల జోరు తగ్గితే కాంతి వేగం తగ్గినట్లే కదా. ఇదంతా మేక్‌స్వెల్ సమికరణాలు రాసి, వాటిని పరిష్కరించి, చూపించవచ్చు.
శూన్యంలో కాంతి వేగాన్ని సాధారణంగా తో వ్యవహరిస్తారు. భౌతిక శాస్త్రంలో ఎన్నో విషయాలకు ఇది ప్రధానమైన కొలత. అక్షరాలా 299,792,458 మీటర్లు ప్రతి సెకనుకి, ఈ కొలమానం నుండే మీటర్ యొక్క కొలతను నిర్ధారిస్తారు. 
స్పెషల్ రిలేటివిటీ సిద్ధాంతం ప్రకారం అనేది పదార్థం ప్రయాణించగల అత్యధిక గతి.
రాజతరంగిణి
రాజతరంగిణి (రాజుల నది) వాయువ్య భారత ఉపఖండం యొక్క చారిత్రిక సంచిక, మరీ ప్రత్యేకంగా కాశ్మీరు చరిత్రకు సంబంధించి ప్రామాణిక గ్రంథం. దీన్ని సంస్కృతంలో రచించారు. రాజతరంగిణిని కాశ్మీరీ బ్రాహ్మణుడు కల్హణుడు క్రీ.శ.12వ శతాబ్దంలో వ్రాశారు.
ఈ రచన సాధారణంగా కాశ్మీరు సంస్కృతీ సంప్రదాయాలను నమోదు చేస్తుంది. కానీ రాజతరంగిణిలోని 120 శ్లోకాలు అనంత దేవ రాజు కుమారుడైన కలాశ్ రాజు పరిపాలనాకాలంలో జరిగిన అక్రమాలు, ప్రజావ్యతిరేక విధానాల గురించి వివరించింది. రాజతరంగిణిలోని ప్రాచీన చారిత్రిక వివరాలు ప్రాచీన భారతీయ చరిత్ర రచనకు ప్రామాణికంగా వినియోగపడుతున్నాయి.
రాజతరంగిణి సంస్కృతభాషలో కాశ్మీరీ బ్రాహ్మణుడైన కల్హణుడు రాసిన కావ్యం. చారిత్రిక పాఠ్యంగా కాశ్మీరు ప్రాంతాన్ని గురించి వ్రాసిన గ్రంథాల్లో ఇది అత్యంత ప్రాచీనమైనది. కాశ్మీరు ప్రాంతం విస్తారంగా హిమాలయాలు, పిర్ పంజల్ శ్రేణి మధ్యలో వ్యాపించిన ప్రాంతం. కల్హణుని ప్రకారం కాశ్మీరు లోయ ప్రాచీనకాలంలో ఓ పెద్ద సరస్సు. ప్రఖ్యాతుడైన మహర్షి కశ్యపుడు బారాముల్లా వద్ద సరస్సు కరకట్టను త్రుంచివేయగా ఆ లోయలోని మొత్త నీరంతా బయటకు ప్రవహించింది. సంస్కృతంలో "वराहमूल" (వరాహమూల) అనే పేరుండేది బారాముల్లాకు. దీని అర్థం వరాహ మూలం అని వస్తుంది. ఇదే క్రమంగా బారాముల్లా అయింది.
కల్హణుడు రచించిన రాజతరంగిణి గ్రంథం తెలుగు సాహిత్యంలో అనేక విధాలుగా ప్రఖ్యాతి చెందింది. రాజతరంగిణిలోని పలువురు రాజుల కథలను ఇతివృత్తాలుగా స్వీకరించి తెలుగు రచయితలు, కవులు కాల్పనిక గ్రంథాలను, చారిత్రిక కల్పనలను రచించారు. తెలుగు సాహిత్యంలోని పలువురు గొప్ప గ్రంథకర్తలు ఈ క్రమంలో వ్రాశారు. నవలలు, కథలు, పద్యకావ్యాలు రాజతరంగిణిని ఆధారం చేసుకుని వ్రాశారు. వీటిలో ప్రఖ్యాతమైన కొన్ని రచనలు:
మిహిరకులుడు
మిహిరకులుడు విశ్వనాథ సత్యనారాయణ కాశ్మీర రాజతరంగిణిని ఆధారం చేసుకుని రచించిన నవల. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచించిన కాశ్మీర రాజవంశ నవలలనే నవలామాలికలోనిది.
కల్హణుడు రాసిన కశ్మీర రాజతరంగిణిని ఆధారం చేసుకుని విశ్వనాథ రాసిన ఆరు నవలల మాలిక. వేలయేళ్ల చరిత్రను సాధికారికంగా నిర్ధారించుకుని ఆసక్తికరమైన వర్ణనలతో కల్హణుడు 11శతాబ్దిలో రాసిన కశ్మీర రాజతరంగిణి అటు చారిత్రిక గ్రంథంగా, ఇటు కావ్యంగా ప్రాముఖ్యత పొందింది.
పాశ్చాత్య చరిత్ర పండితులు, వారిని అనుసరించిన భారతీయ చరిత్ర పండితులు చరిత్రలోని ఎన్నో అంశాలను విస్మరించి మన గతానికి అన్యాయం చేశారని చెప్పే విశ్వనాథ దృష్టి సహజంగానే కశ్మీర రాజతరంగిణిపై పడింది. రాజతరంగిణిలో రాసిన పలువురు రాజులు, రాణులు, వారి జీవితాలు, ఆనాటి వాతావరణాన్ని అంశంగా తీసుకుని 6 నవలల మాలికను విశ్వనాథ సృష్టించారు. కాశ్మీర రాజవంశ నవలలు ఇవి:
సంజీవకరణి
సంజీవకరణి నవల తెలుగులో తొలి జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారం పొందిన రచయిత విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచించిన చారిత్రిక నవల. ఆయన రాజతరంగిణిని ఆధారం చేసుకుని రచించిన కాశ్మీర రాజవంశ నవలల్లో ఇది ఒకటి.
కల్హణుడు రాసిన కశ్మీర రాజతరంగిణిని ఆధారం చేసుకుని విశ్వనాథ రాసిన ఆరు నవలల మాలికలో యశోవతి మొదటిది. వేలయేళ్ల చరిత్రను సాధికారికంగా నిర్ధారించుకుని ఆసక్తికరమైన వర్ణనలతో కల్హణుడు 11శతాబ్దిలో రాసిన కశ్మీర రాజతరంగిణి అటు చారిత్రిక గ్రంథంగా, ఇటు కావ్యంగా ప్రాముఖ్యత పొందింది.
పాశ్చాత్య చరిత్ర పండితులు, వారిని అనుసరించిన భారతీయ చరిత్ర పండితులు చరిత్రలోని ఎన్నో అంశాలను విస్మరించి మన గతానికి అన్యాయం చేశారని చెప్పే విశ్వనాథ దృష్టి సహజంగానే కశ్మీర రాజతరంగిణిపై పడింది. రాజతరంగిణిలో రాసిన పలువురు రాజులు, రాణులు, వారి జీవితాలు, ఆనాటి వాతావరణాన్ని అంశంగా తీసుకుని 6 నవలల మాలికను విశ్వనాథ సృష్టించారు. కాశ్మీర రాజవంశ నవలలు ఇవి:
విశ్వనాథ సత్యనారాయణ (1895-1976) "కవి సమ్రాట్" బిరుదాంకితుడు. జ్ఞానపీఠ అవార్డు గ్రహీత. 20 వ శతాబ్దములోని ఆంధ్ర సాహిత్యమునకు, ప్రత్యేకించి సంప్రదాయ సాహిత్యమునకు పెద్ద దిక్కు. కావ్యములు, కవితలు, నవలలు, నాటకములు, ప్రయోగములు, విమర్శలు, వ్యాసములు, కథలు, చరిత్రలు - ఇలా అన్ని విధాలైన సాహిత్య ప్రక్రియలలోనూ విశ్వనాధ ప్రతిభ కనిపించింది. 25 పైచిలుకు కావ్యాలు, 6 శతకాలు, 13 గేయకావ్యాలు, 15 నాటకాలు, 88 నవలలు, 10 సంస్కృత నాటకాలు, 10 విమర్శనా గ్రంథాలు, మరెన్నో వ్యాసాలు, ఉపన్యాసాలు - ఇలా తెలుగుభాషకు విశ్వనాథ వందల్లో రచనలందించాడు.
వేయి పడగలు, శ్రీమద్రామాయణ కల్పవృక్షము, కిన్నెరసాని పాటలు, మధ్యాక్కఱలు వంటివి విశ్వనాధ రచనలలో ప్రసిద్ధమైనవి.
భ్రమరవాసిని
భ్రమరవాసిని నవలను జ్ఞానపీఠ పురస్కార గ్రహీత, కవిసామ్రాట్ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచించారు. కాశ్మీర రాజవంశ నవలలు శీర్షికన విశ్వనాథ రాసిన నవలా మాలికలో "భ్రమరవాసిని" నవల భాగం.
కల్హణుడు రాసిన కశ్మీర రాజతరంగిణిని ఆధారం చేసుకుని విశ్వనాథ రాసిన ఆరు నవలల మాలిక. వేలయేళ్ల చరిత్రను సాధికారికంగా నిర్ధారించుకుని ఆసక్తికరమైన వర్ణనలతో కల్హణుడు 11శతాబ్దిలో రాసిన కశ్మీర రాజతరంగిణి అటు చారిత్రిక గ్రంథంగా, ఇటు కావ్యంగా ప్రాముఖ్యత పొందింది
పాశ్చాత్య చరిత్ర పండితులు, వారిని అనుసరించిన భారతీయ చరిత్ర పండితులు చరిత్రలోని ఎన్నో అంశాలను విస్మరించి మన గతానికి అన్యాయం చేశారని చెప్పే విశ్వనాథ దృష్టి సహజంగానే కశ్మీర రాజతరంగిణిపై పడింది. రాజతరంగిణిలో రాసిన పలువురు రాజులు, రాణులు, వారి జీవితాలు, ఆనాటి వాతావరణాన్ని అంశంగా తీసుకుని 6 నవలల మాలికను విశ్వనాథ సృష్టించారు. కాశ్మీర రాజవంశ నవలలు ఇవి:
రాజతరంగిణి అనువాదాలు - అనుసృజనలు
కల్హణుడు 12వ శతాబ్దిలో రచించిన రాజతరంగిణి కావ్యానికి తెలుగు సాహిత్యంలో అనువాదాలు, అంతకన్నా మిన్నగా అనుసృజనలు ఏర్పడ్డాయి. కాశ్మీర రాజతరంగిణిలోని కశ్మీర రాజుల ఇతివృత్తాలు, స్వభావ చిత్రణలు, చారిత్రికత తెలుగులో సాహిత్యకారులను ఆకర్షించింది. తెలుగులో సుప్రతిష్ఠులైన విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, పిలకా గణపతిశాస్త్రి, విద్వాన్ విశ్వం తదితరులు రాజతరంగిణి అనువాదాలు, అనుసృజనలు చేశారు. క్రీ.శ.1148-50ల్లో సంస్కృతంలో రాజతరంగిణి రచన జరిగిందని పరిశోధకుల నిర్ధారణ.
మూలానికి విధేయంగా ఉంటూ తెలుగులోకి అనువర్తించడాన్ని తెనిగింపు లేదా అనువాదం అంటారు. ఈ ప్రకారమే పలువురు బహుభాషావేత్తలు, పండితులు రాజతరంగిణిని అనువదించారు.
ముక్తి నాగ క్షేత్రము
ప్రపంచంలోనే అతిపెద్దదైన నాగ ఏకశిలా విగ్రహం.సుమారు 16 అడుగుల పొడవు మరియు 36 టన్నుల బరువు తో బెంగుళూర్ నగరం శివార్లలో రామోహళ్లి గ్రామం వద్ద నిష్కల్మషమైన వాతావరణంలో ఉన్నది సుబ్రహ్మణ్య స్వామి ని నాల్గు దశ లలో చూడ వచ్చు మొదటి దశ చిన్ననాటి వయసులో కుక్కే సుబ్రహ్మణ్య వద్ద , రెండవ దశ యవ్వనంలో ఘటి సుబ్రహ్మణ్య వద్ద మూడవ దశ తన వైవాహికం పళని వద్ద మరియు తిరువన్నమలై వద్ద 'సుబ్రహ్మణ్య స్వామి, యొక్క నాలుగో రూపం ముక్తి నాగ క్షేత్రము వద్ద ఉంది ఈ స్థలం ను సందర్శించే భక్తులు, పాము ఉంటున్నప్రాంతం చుట్టూ తొమ్మిది ప్రదిక్షనలు తిరగాలి
ముక్తి నాగ ఆలయం వద్ద చూడ వలసిన ఆలయాలు :
1. శ్రీ కార్య సిద్ధి వినాయక ఆలయం
2. శ్రీ ఆది-ముక్తి నాగ ఆలయం
3. శ్రీ ముక్తి నాగఆలయం
4. శ్రీ సుబ్రహ్మణ్య టెంపుల్
5. శ్రీ పాతల్లమ్మ దేవి
6. శ్రీ కాలభైరవ దేవాలయం
7. శ్రీ నగాబన
ముక్తి నాగ క్షేత్రము మైసూర్ రోడ్లో ఉన్న రామోహళ్లి గ్రామం నుండి ఒక కిలోమీటరు దూరంలో, మరియు బెంగుళూర్ బస్సు స్టాండ్ నుండి 18 కిలోమీటర్ల.దూరం లో ఉంది
స్తూపం
స్తూపం అంటే బౌద్ధ నిర్మాణం అని చరిత్రకారులలోని వాడుక. స్తూపాలు చరిత్రకు చాలా ఉపకరిస్తాయి.
శబ్దరత్నాకారుడు స్తూపం అన్న పదానికి "మట్టి లాంటి వాటి దిబ్బ" అని అర్థం ఇచ్చారు. అయితే దీనికి ప్రముఖ చారిత్రికులు మల్లంపల్లి సోమశేఖర శర్మ స్తూపం అనే పదానికి చరిత్రపరంగా వేరే అర్థం చెప్పారు. ఆయన ప్రకారం చరిత్ర అధ్యయనంలో "బౌద్ధవాస్తువును ఇటుకతోనో, రాతితోనో కట్టిన అర్ధగోళాకారము వంటి ఘననిర్మాణమునకే స్తూపమను పేరు రూఢియగుటవలన, దిబ్బ అయినదెల్లా స్తూపము కాజాలదు. ఈ నిర్మాణము బౌద్ధమతము వాస్తువునకు ప్రసాదించిన విశేషము." దీని ప్రాకృత రూపం "థూపము". అయితే ప్రాచీన (బౌద్ధ) కాలంలో "స్తూపము" అనే పదం వాడుకలో ఉన్నట్లు కనిపించదు. అందుకు బదులు "చైత్యము" అనే పదమే వ్యవహారంలో ఉండేది. ఒకే చైత్యము ఉంటే దానిని చైత్యమనీ, చాలా చైత్యాలున్నచోట ప్రధాన కట్టడాన్ని మహాచైత్యమనీ అనేవారు కావచ్చును. "చైత్యము" అన్నపదం "చితా" శబ్దమునుండి పుట్టింది.
ప్రాచీన బౌద్ధంలో బుద్ధుని, లేదా ఇతర "అర్హతుల" ధాతు విశేషాలను గౌరవ ప్రదంగా లేదా స్మృతి చిహ్నంగా లేదా పూజా సంకల్పంతో భద్రపరచే ఆచారం అప్పుడు ఉండేది. అలా చేయవచ్చునని బుద్ధుడు తన శిష్యుడు ఆనందునితో అన్నట్లు మహాపరినిర్వాణ సూత్రంలో ఉంది. బుద్ధుని నిర్వాణం తరువాత అతని ధాతువులపై 8 చైత్యాలను నిర్మించారు. తరువాత వాటిలో ఏడింటిని తెరిపించి అశోకుడు అందులోని శకలాలను చిన్న ఖండాలుగా చేసి 84 వేల స్తూపాలను కట్టించాడని ఒక ప్రతీతి ఉంది. ఈ ప్రతీతిలో కొంత నిజమున్నదని చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు. కాలక్రమంలో బుద్ధుని లేదా ఇతర గురువుల వస్తువులపై కూడా ఇలాంటి చైత్యాలను నిర్మించడం మొదలుపెట్టారు. కాలాంతరంలో చైత్యమనే పదం వృక్ష వేదికకు గాని, సంపూర్ణ దేవాలయమునకు గాని, గర్భ గృహమునకు గాని వర్తించ సాగింది. కనుక చైత్యమనేది బౌద్ధ మతవిషయికమైన సాధారణ పదంగాను, స్తూపమనేది వస్తు విశేష సంబంధమయిన నిర్మాణ పదం (Architectural term for relic mound) గాను ఇటీవలి కాలంలో వ్యవహరింపబడుతున్నాయి.
బౌద్ధులు అర్థగోళాకారంలో స్తూపాన్ని నిర్మిస్తూంటారు. మృతశరీరావశేషాలపై నిర్మించిన కట్టడాలకు మాత్రమే చారిత్రికంగా స్తూపమనే పేరు అన్వయమవుతోంది. బౌద్ధ భిక్షువులు దేశ సంచారం చేస్తూను, సంఘారామాలలో నివశిస్తూను ధర్మ ప్రచారం సాగించారు. ఆరాధన నిమిత్తం సంఘారామాలలో స్తూపాలు, చైత్యాలు నిర్మించుకొన్నారు. బౌద్ధుల స్తూపాలలో మూడు రకాలున్నాయి
ఈ చైత్యాలు లేదా స్తూపాలు ఈ గుండ్రని ఆకృతికి కారణాలు గురించి ఊహాగానాలున్నాయి - అది ఉదయించే సూర్యుని చిహ్నం కావచ్చును. లేదా జీవితం బుడగ వంటిదని సూచన కావచ్చును. పైన ఒకటి నుండి మూడు వరకు ఛత్రములుండేవి . అవి త్రిరత్నాల సంకేతం అంటారు. స్తూపం నిర్మాణంలో ముఖ్యమైన అంశాలు.
బౌద్ధస్తూపాలు బుద్ధుడు లేదా ఆయన ముఖ్యమైన అనూయాయుల జుట్టు, అస్థికలు వంటి శరీరావశేషాలను భూస్థాపితం చేసి దానిపై నిర్మించేవారు. దానిపై రకరకాల శిల్పాలు చెక్కేవారు. బుద్ధుని జీవిత విశేషాలు, బౌద్ధుల జాతక కథలు మొదలైనవాటిలోని సన్నివేశాలను చెక్కించారు. అమరావతి స్తూపంలో
డాప్లర్ ప్రభావం
డాప్లర్ ప్రభావం లేదా (డాప్లర్ మార్పు) అనే దృగ్విషయాన్ని ఒక ఉదాహరణ ద్వారా అర్థం చేసుకోవడం తేలిక. తరంగాలని పుట్టించే ఉత్పత్తి స్థానం (సోర్స్), ఆ తరంగాలని పరిశీలించే పరిశీలకుడు (అబ్జర్వర్) ఉన్నాయనుకుందాం. ఇవి శబ్ద తరంగాలు కావచ్చు, కాంతి తరంగాలు కావచ్చు, విద్యుదయస్కాంత తరంగాలలో ఏవైనా కావచ్చు. ఈ తరంగాల ఉచ్చ స్థానాల మధ్య దూరాన్ని "తరంగాల పొడుగు" (వేవ్ లెంగ్త్) అంటారు. ఈ తరంగాలు ఉత్పత్తి స్థానం నుండి బయలుదేరి అన్ని దిశలలోకీ ఒక నియమిత వేగంతో ప్రయాణం చేస్తాయి. ఒక సెకండు కాల వ్యవధిలో ఎన్ని తరంగాలు మన దృష్టి పథాన్ని దాటుకు వెళతాయో దానిని "సెకండుకి ఇన్ని తరంగాలు" అని కొలుస్తారు. ఈ కొలమానాన్ని తరచుదనం అని కానీ, పౌనఃపున్యం (ఫ్రీక్వెన్సీ) అని కానీ అంటారు.
ఇప్పుడు ఒక ఉదాహరణని తీసుకుందాం. మనం రైలు చపటా మీద నిలబడి ఉండగా ఈల వేసుకుంటూ ఒక రైలు బండి దూసుకుపోయిందనుకుందాం. రైలు ఇంజను (ఉత్పత్తి స్థానం) వేసే ఈల కీచుదనంలో మార్పు ఉండదు కాని మన (పరిశీలకుడు) చెవికి ఆ ఈల కీచుదనంలో మార్పు ఉన్నట్లు వినిపిస్తుంది. ఇది ఎలాంటి మార్పు? రైలు బండి మనని సమీపిస్తూన్నప్పుడు కీచుదనం పెరుగుతుంది, రైలు మనకి దూరం అవుతూన్నప్పుడు కీచుదనం తరుగుతుంది. ఎందువల్ల? ఈల వేస్తూన్న రైలు బండి మనని సమీపిస్తూన్నప్పుడు ఆ శబ్ద తరంగాలు ఒకదానిమీద మరొకటి పడి నొక్కుకు పోతాయి. అనగా వాటి తరంగాల పొడుగు తగ్గుతుంది. అందుకని ఎక్కువ కీచుగా వినిపిస్తుంది. బండి దూరం అవుతూన్నప్పుడు ఆ శబ్ద తరంగాలు "సాగుతాయి." కనుక మనకి కీచుదనం తరిగినట్లు (లేదా బొంగురుతనం పెరిగినట్లు) అనిపిస్తుంది.
ఈ దృగ్విషయాన్ని ఆస్ట్రేలియా భౌతిక శాస్త్రవేత్త క్రిస్టియన్ డాప్లర్ 1842 లో గమనించి దానికి పైన చెప్పిన విధంగా వివరణ ఇచ్చేడు. ఆయన గౌరవార్థం ఈ దృగ్విషయాన్ని డాప్లర్ ప్రభావం అనడం మొదలు పెట్టేరు.
ఈ డాప్లర్ ప్రభావం కాంతి తరంగాల విషయంలో కూడ కనిపిస్తుంది. విశ్వంలో ఉన్న క్షీరసాగరాలు (గేలక్సీలు) ఎంతో జోరుగా ప్రయాణం చేస్తూ ఉంటాయి. కొన్ని మన వైపు వస్తూ ఉంటే కొన్ని మననుండి దూరంగా జరిగిపోతూ ఉంటాయి. మన వైపు ప్రయాణించే క్షీరసాగరాల నుండి వెలువడే కాంతి కెరటాలు డాప్లర్ ప్రభావానికి లోనయి ఉండవలసిన రంగు కంటె నీలంగా కనిపిస్తాయి. మన నుండి దూరంగా జరిగే క్షీరసాగరాల నుండి వెలువడే కాంతి కెరటాలు డాప్లర్ ప్రభావానికి లోనయి ఉండవలసిన రంగు కంటె ఎక్కువ ఎర్రగా కనిపిస్తాయి. ఇలా ఎర్రగా కనిపించినప్పుడు దానిని డాప్లర్ ఎరుపు జరుగుడు (రెడ్ షిఫ్ట్) అంటారు. ఈ ఎరుపు జరుగుడు ని బట్టే ఈ విశ్వం నిరంతరం వ్యాప్తి చెందుతున్నాదని తీర్మానించేరు.
డాప్లర్ ప్రభావాన్ని గణితపరంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఉదాహరణకి ఒక జాతి తరంగాలు (కాంతి, శబ్దం, వగైరా) ఒక యానకంలో ప్రయాణించే వేగం కంటె ఆ తరంగాలని ఉత్పత్తి చేసే స్థానం కదిలే జోరు తక్కువగా ఉన్న సందర్భాన్ని తీసుకుంటే ఈ దిగువ చూపిన సమీకరణం వర్తిస్తుంది:
ఇక్కడ formula_1 అనేది మన అనుభవ పౌనఃపున్యం, formula_2 అనేది నిజ పౌనఃపున్యం అనుకుంటే వీతి మధ్య ఉండే సంబంధాన్ని ఈ దిగువ విధంగా రాయవచ్చు:
ఏది కదులుతూ ఉన్నా, ఉత్పత్తి స్థానంకీ గ్రాహకి మధ్య ఉన్న దూరం ఎక్కువ అవుతూ ఉంటే తరంగం యొక్క తరచుదనం (frequency) తరుగుతుంది.
పైన చూపిన గణిత సమీకరణాన్ని సూత్రీకరించినప్పుడు ఉత్పత్తి స్థానం గ్రాహకి ఉన్న దిశలోనే ప్రయాణం చేస్తున్నాదని ఊహించుకోవడం జరిగింది. అలా కాని యెడల సమీకరణంలో కొన్ని మార్పులు చెయ్యవలసి ఉంటుంది.మొదటగా వాతావరణ కేంద్రము నుండి రేడియో తరంగాలను గాలిలోనికి పంపిస్తారు. ఇవి గాలిలోనికి వెళ్ళి ఆ మేఘాలను లేదా గాలిలోని వస్తువులను డీ కొడతాయి. తరువాత అవి మరలా వాతావరణ కేంద్రానికి చేరుకుంటాయి. కంప్యూటర్ ఈ తిరిగి వచ్చిన తరంగాలను చూసి, వాతావరణము ఎలా ఉంది అనేది తెలియజేస్తుంది.
మజ్జిగౌరమ్మ ఆలయం
మజ్జిగౌరమ్మ ఆలయం లేదా మజ్జి గౌరాని ఆలయం ఒరిస్సా రాష్ట్రంలోని రాయగడ లో వెలసియున్న ప్రసిద్ధ ఆలయం.
పదిహేనో శతాబ్దంలో నందపూర్ మహరాజ్ రాజా విశ్వనాథ్‌దేవ్ రాయగడలో ఓ కోట నిర్మించుకున్నాడు. ఆయనకు 108 మంది రాణులు ఉండేవారు. రాజావారు తన కోట మధ్య గదిలో అమ్మవారిని ప్రతిష్ఠించి పూజించడం వల్ల 'మజ్జిగరియాణి'(మధ్య గదిలో వెలసిన తల్లి)గా పేరొచ్చింది. తెలుగు ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండడంవల్ల మజ్జిగరియాణి కాస్తా మజ్జిగౌరమ్మగా మారిపోయింది.
కళింగ చారిత్రక కథనం ప్రకారం... 1538 లో గోల్కొండ పాలకుడు ఇబ్రహీం కుతుబ్‌షా సేనాధిపతి రుతుఫ్‌ఖాన్ రాయగడపై దండెత్తి విశ్వనాథ్ దేవ్‌ని హతమారుస్తాడు. ఆయన మృతితో 108 మంది రాణులూ అగ్నిలో దూకి ఆత్మార్పణ చేసుకుంటారు. ఆ ప్రదేశం ప్రస్తుత మందిరం పక్కనే ఉంది. దీన్నే 'సతికుండం' అంటారు. రాజు మరణం తరువాత అమ్మవారి ఆలనా పాలనా చూసేవారే కరవయ్యారు. కోట కూడా కూలిపోయింది. దీంతో ఆలయ వైభవం మరుగునపడిపోయింది. 1930లో బ్రిటిష్‌వారు ['[విజయనగరం]] నుంచి రాయ్‌పూర్ వరకూ రైల్వేలైను వేయడం ప్రారంభించారు. అందులో భాగంగానే, రాయగడ మజ్జిగౌరి గుడి వద్ద జంఝావతి నదిపై వంతెన నిర్మాణానికి పూనుకున్నారు. నిర్మాణం సగంలో ఉండగానే... మొత్తం కూలిపోయింది. అమ్మవారు ఆంగ్లేయ గుత్తేదారు కలలో కనిపించి, 'నాకు ఆలయం నిర్మిస్తేనే... వంతెన నిలబడుతుంది' అని సెలవిచ్చింది. ఆ ప్రకారం, జంఝావతి సమీపంలో ఆలయం నిర్మించారు.
ఏటా చైత్రమాసం ఏకాదశి నుంచి పౌర్ణమి వరకూ అయిదు రోజుల పాటూ చైత్రోత్సవం (చైత్ర పండుగ) జరుగుతుంది. శక్తిహోమం ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. చివరి రోజున పూర్ణాహుతి అనంతరం చేపట్టే కార్యక్రమాలకు విశేష ఆదరణ ఉంటుంది. తొలుత జరిగేది 'అగ్నిమల్లెలు' కార్యక్రమం. కణకణలాడే నిప్పుల పైనుంచి ఆలయ పూజారి నడుచుకుంటూ వెళతాడు. అనంతరం పిల్లల నుంచి వృద్ధులదాకా...వయోభేదం లేకుండా అగ్నిమల్లెల మీద నడవడం ఆనవాయితీ. ఆ తరువాత 'ముళ్ల ఊయల' సంబరం! ఊయల మీదున్న మొనతేలిన మేకులపై కూర్చుని భక్తుల్ని ఆశ్చర్యచకితుల్ని చేస్తాడు పూజారి. ఆ అయిదు రోజులూ సుమారు లక్ష మంది భక్తులు అమ్మవారిని దర్శించుకుంటారు, అదో పెద్ద జాతరలా ఉంటుంది
ఆలయ సింహ ద్వారం దాటగానే నిగనిగలాడే ఇత్తడి గుర్రం ఉంటుంది. అయిదు క్వింటాళ్ల ఇత్తడితో చేసిన ఈ గుర్రం రంకెలేసేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నట్టు కనిపిస్తుంది. అమ్మవారు రాత్రి వేళల్లో ఆ లోహాశ్వంపై సంచరించి, పట్టణ ప్రజలను కాపాడతారని విశ్వాసం. ఆలయ ప్రాంగణంలోని చెట్టుకు భక్తులు ఎర్రని వస్త్రాల్నీ, గాజుల్నీ ముడుపులు కడతారు. దీన్ని 'ముడుపుల చెట్టు' అంటారు. ఎంతో కాలంగా నెరవేరని కోర్కెలు కూడా ముడుపు కట్టగానే నెరవేరిపోతాయని విశ్వాసం. 'అమ్మా.. నా కోరిక తీరితే మరలా నీ దర్శనానికి వస్తాను' అని మొక్కుకుంటే చాలు, తానే రంగంలో దిగి కార్యాన్ని సఫలం చేస్తుందని భక్తులు పారవశ్యంగా చెబుతారు. సాధారణంగా ఏ ఆలయానికైనా వెళ్లాలంటే పూలు, పండ్లు, పత్రి సిద్ధం చేసుకుంటాం. ఇక్కడ మాత్రం ఓ వింత ఆచారం ఉంది. రాయగడ జిల్లా ... ఆదివాసీ ప్రజలు అధికంగా నివసించే ప్రాంతం. ఇదీ ఆ ప్రభావమే కావచ్చు. ఆలయం బయట ఉన్న రాయజానీ మందిరం వద్ద భక్తులు రాళ్ళపూజ చేస్తారు. అమ్మవారిని దర్శించుకుని వచ్చాక, విధిగా రాయజానీ మందిరంలో ఒక రాయి వేస్తారు. ఏటా విజయదశమి తరువాత, ఇలా పోగైన రాళ్లను సమీపంలోని లోయలో పడేస్తారు.
పీఎస్‌ఎల్‌వీ
పీఎస్‌ఎల్‌వీ పోలార్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ నమూనా పొడవు 44.4 మీటర్లు, బరువు 294 టన్నులు. ఇది నాలుగు అంచెల నౌక. మొదటి, మూడో దశలలో ఘన ఇంధనాన్ని 2, 4వ దశల్లో ద్రవ ఇంధనాన్ని ఉపయోగిస్తారు. దీని మొదటి దశ చుట్టూ ఆరు స్ట్రాప్ ఆన్ మోటార్లు ఉంటాయి. ధ్రువ కక్ష్యలోకి ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించడానికి దీన్ని రూపొందించారు. భూస్థిర కక్ష్యలోకి ఉపగ్రహాలను, చంద్రుని కక్ష్యలోకి చంద్రయాన్-1, అదే విధంగా మంగళయాన్‌ను కూడా పీఎస్‌ఎల్‌వీ ప్రయోగించింది. ఇప్పటివరకు చేపట్టిన 26 పీఎస్‌ఎల్‌వీ ప్రయోగాల్లో మొదటి మూడు అభివృద్ధి ప్రయోగాలు. మిగతా 23 కార్యాచరణ ప్రయోగాలు. 1993 సెప్టెంబరు 20న చేపట్టిన మొదటి పీఎస్‌ఎల్‌వీ అభివృద్ధి ప్రయోగం మాత్రమే విఫలమైంది. ఆ తర్వాత నిర్వహించిన 25 ప్రయోగాలు వరుసగా విజయవంతమయ్యాయి. ప్రపంచంలోని విజయవంతమైన కొన్ని రాకెట్లలో పీఎస్‌ఎల్‌వీ ఒకటి. అనేక దేశాలు తమ ఉపగ్రహాలను పీఎస్‌ఎల్‌వీ ద్వారా ప్రయోగించడానికి ఆసక్తి కనబరుస్తున్నాయి. త్వరలో ఫ్రాన్సుకు చెందిన స్పాట్-7, ఇతర 4 విదేశీ ఉపగ్రహాలను పీఎస్‌ఎల్‌వీ ద్వారా ఇస్రో ప్రయోగించనుంది. పీఎస్‌ఎల్‌వీ అనుసంధానంతో విదేశీ ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించడం ద్వారా విదేశీ మారకద్రవ్యాన్ని ఆర్జించడంలో ఇస్రో సఫలమైంది.
ఇస్రో ఇప్పటి వరకూ 28 సార్లు పోలార్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (పీఎస్ఎల్‌వీ) ద్వారా అంతరిక్ష ప్రయోగాలను నిర్వహించింది వీటిలో 26 విజయవంతం అయ్యాయి . 2014 దాకా పీఎస్ఎల్‌వీ ద్వారా 71 ఉపగ్రహాలను నిర్ణీత కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టారు. వీటిలో 40 విదేశీ, 40 స్వదేశీ ఉపగ్రహాలు ఉన్నాయి. ప్రతిష్ఠాత్మకమైన చంద్రయాన్-1 ఉపగ్రహాన్ని కూడా పీఎస్ఎల్‌వీ ద్వారానే ప్రయోగించారు.
జెన్
జెన్ అనేది 6 వ శతాబ్దంలో చైనాలో చాన్‌గా అభివృద్ధి చెందిన మహాయాన బౌద్ధమత విభాగం. చైనా నుండి, జెన్ దక్షిణాన వియత్నాం, తూర్పున జపాన్, ఈశాన్యాన కొరియాలకు వ్యాపించింది.
జెన్ మధ్య చైనా ప్రాంత పదం 禪 (dʑjen) (పిన్యిన్: చాన్) యొక్క జపనీస్ ఉచ్చారణ నుండి ఉద్భవించింది. ఆ పదం మొట్టమొదట సంస్కృత పదం ధ్యానం నుండి సంగ్రహించినది. జెన్ ముఖ్యంగా బుద్దుడి స్వభావంలోకి అంతర్దృష్టి మరియు రోజువారీ జీవితంలో దాని గురించిన వ్యక్తిగత వ్యక్తీకరణలపై, ఇతరుల లాభం కోసం పనులు చేయడంపైనా లోతుగా దృష్టి పెడుతుంది. అందువల్ల కేవలం సూత్రాలు, సిద్ధాంతాలు తెలుసుకోవడం నిరర్థకమని చెప్తుంది. జెజెన్ అనే ప్రాథమిక మతపరమైన ధ్యానాన్ని అవలంబించడం ద్వారా అవగాహన చేసుకోవడం, సిద్ధుడైన గురువు సాన్నిహిత్యం వంటివి ప్రధానమని తెలుపుతుంది.
జెన్ బోధనలు వివిధ మహాయాన బౌద్ధసిద్ధాంత భావనలు కలిగివుంటుంది. ప్రధానంగా యోగాచార, తథాగత గర్భసూత్రాలు, హుయాన్‌లలోని బుద్ధుని స్వభావం, సంపూర్ణత, బోధిసత్వ ఆదర్శం వంటివాటిపై దీనిలోని మూలసూత్రాలు ప్రభావితమయ్యాయి. ప్రజ్ఞాపరమిత సాహిత్యం, కొద్దిభాగం మాధ్యమిక వాదం కూడా ప్రభావితం చేశాయి.
చైనాకు బౌద్ధం వ్యాపించాకా క్రమాంతరాలపై బుద్ధభద్రుడు అనే భిక్షువు సముద్రమార్గంలో చైనా దక్షిణ భాగంలో మత ప్రచారం ప్రారంభించాడు. చైనీయుల ఊహాశక్తి, కావ్యధోరణికి భారతీయుల మనస్సంసయం, ద్యానం జోడించి ఆ బౌద్ధభిక్షువు చైనాలో ధ్యానవాదానికి పునాదులు ఏర్పాటుచేశాడు. ఇదే క్రమంగా బౌద్ధమతంగా తయారయింది.
చంపా
నేటి వియత్నాం దక్షిణ, మధ్య ప్రాంతాల తీరాన్ని అంటుకుని వ్యాపించి స్వతంత్రులైన చామ్ ప్రజల రాజ్యవ్యవస్థను చంపా అని పిలిచేవారు. దాదాపుగా 7వ శతాబ్దం నుంచి 1832 వరకూ చంపా నిలిచివుండేది. 1832లో వియత్నాం ఈ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించుకుని వియత్నాంలో కలిపిసేకుంది. ఈ రాజ్యం పేరు చామ్, కాంబోడియన్ భాషల్లో "నగర చంప"(, )గా, వియత్నామీస్ భాషలో ( "Chiêm Thành" సిని-వియత్నామీస్ భాషాపదజాలంలో)గా, చైనీస్ రికార్డుల్లో "ఝాన్‌చెంగ్" అనీ వేర్వేరుగా ఉంది.
ఆధునిక వియత్నాం మరియు కంబోడియాలోని చామ్ ప్రజలు ఈ మాజీ రాజ్యం అవశేషాలు. వారు మలయో పాలినేషియన్ కుటుంబానికి చెందిన చామ్ భాషలు మాట్లాడుతారు. ఇవి బాలీ-ససక్ భాషలు, మలయిక్ భాషలకు అతిదగ్గరి సంబంధం కలిగివుంటాయి. క్రీ.శ.7వ శతాబ్దంలో హిందువులు చంపాను నిర్మించారు. పాణినీయ వ్యాకరణం, పురాణాలు, జ్యోతిష్యం, షడ్దర్శనాలు, ధర్మశాస్త్రములు శైవాగమాలు, హిందువుల చతుష్షష్టి కళలు ఈ దేశాల్లో ఉండేవి. ఇక్కడ శైవ మతము ప్రబలడంతో ఎన్నో శివాలయాలుండేవి. వాటి శిథిలాలు ఇప్పటికీ పరిశోధకులకు లబిస్తున్నాయి.
కర్ణ్ శర్మ
కర్ణ్ శర్మ ఒక భారత క్రికెట్ ఆటగాడు.2014 నవబంబర్ 13న వండే అరంగ్రేటం చేశాడు 2014 డిసెంబరు 9న, భారత ఆస్ట్రేలియా పర్యటనలో టెస్టు అరంగ్రేటం చేశాడు
జలగావ్ విమానాశ్రయం
జలగావ్ విమానాశ్రయం మహారాష్ట్ర రాష్ట్రం లోని ఒక విమానాశ్రయము. ఇది రాష్ట్ర రహదారి 186 కి 6 కిలోమీటర్ల దూరంలో జలగావ్ పట్టణానికి ఈశాన్యంగా నిర్మించబడింది. ఇది నాసిక్ డివిజన్ లో ఉంది.
ఈ విమానాశ్రయము 1973లో మహారాష్ట్ర ప్రజాపనుల విభాగము ద్వారా నిర్మించబడినది. 1997 ఏప్రిల్ లో జలగావ్ పురపాలక సమాఖ్య ఈ విమానాశ్రయ బాధ్యతలు చేపట్టి ఏప్రిల్ 2007లో కి దీని బాధ్యతలు అప్పగించింది.
కళ్యాణ్ విమానాశ్రయం
కళ్యాణ్ విమానాశ్రయం మహారాష్ట్ర లోని ఒక విమానాశ్రయము. దీనిని రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం కాలంలో ఉపయోగించారు. ప్రస్తుతము దీనిని మూసివేశారు.
కళ్యాణ్ విమానాశ్రయాన్ని ముంబయి నగరానికి రెండవ విమానాశ్రయంగా ఉపయోగించాలనే ప్రతిపాదన వచ్చింది. కానీ 2014 ఫిబ్రవరిలో మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ ప్రతిపాదనను విరమించుకున్నది .
శ్రీరంగపట్నం సంధి
శ్రీరంగపట్నం సంధి, మార్చి 18, 1792లో మూడవ ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధానికి ముగింపు పలుకుతూ సంతకం చేశారు. దీనికి ఇరుపక్షాలుగా బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ తరఫున లార్డ్ కారన్ వాలీసు, హైదరాబాద్ నిజాం, మరాఠా సామ్రాజ్యాల ప్రతినిధులు మరియు మైసూరు పరిపాలకునిగా టిప్పు సుల్తాన్ ఉన్నారు.
మూడవ ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధం 1789 చివర్లో ప్రారంభమైంది, మైసూరు సామ్రాజ్య పాలకుడు ఈస్టిండియా కంపెనీ మిత్రరాజ్యమైన ట్రావెన్‌కోర్‌పై దాడిచేశారు. రెండు సంవత్సరాల పోరాటం తర్వాత లార్డ్ చార్లెస్, 2వ ఎర్ల్ కార్న్‌వాలీసు ఆధ్వర్యంలోని సేనలు, బ్రిటీషర్ల మిత్రరాజ్యాలైన మరాఠా సామ్రాజ్యం, హైదరాబాద్ కలిసి 1792లో మైసూరు రాజ్యపు రాజధానియైన శ్రీరంగపట్నం ముట్టడి ప్రారంభించారు. అయితే అన్ని విధాలా గొప్ప వ్యయంతో సాధ్యమయ్యే గొప్ప దాడికి ప్రయత్నం చేయడం కాక, కారన్ వాలీస్ ఈ ఘర్షణను అంతంచేసే చర్చలకు దిగారు. తత్ఫలితమైన సంధి పత్రాలపై మార్చి 19న సంతకాలు జరిగాయి. నిరంతరంగా సాగిన మైసూరు ప్రమాదానికి అంతం పలుకుతూ శాంతికి వీలుకల్పించేదే కాక, హైదరాబాద్, మరాఠాల నడుమ కూడా ఘర్షణను ముగించేదిగా ఉండాలని ఆశించారు. ఐతే తుదకు మరాఠాలు సంధి ఒప్పందాల్లో అటువంటి పదజాలాలను అంగీకరించలేదు.
ఒప్పందంలోని షరతుల్లో భాగంగా సంధిలోని ఇతర పక్షాలకు మైసూరు తన భూభాగాల్లోని సగపాలు వదులుకుంది. పీష్వా తుంగభద్ర నది వరకు ఉన్న భూభాగం స్వీకరించగా, నిజాం కృష్ణా నది నుంచి పెన్నా నది వరకూ, పెన్నా దక్షిణ తీరానికి చెందిన కడప, గండికోట కోటలు పొందారు. ఈస్టిండియా కంపెనీ ట్రావెన్‌కోర్ రాజ్యం, కాళీ నదులకు నడుమన మైసూరుకు చెందిన మలబార్ తీరంలోని అత్యధిక భూభాగాలు, బారామహల్, దిండిగల్ జిల్లా మొదలైన ప్రాంతాలు తీసుకుంది. మైసూర్ కూర్గ్ రాజాకి దాని స్వాతంత్ర్యాన్ని పొందింది, ఐతే కూర్గ్ మాత్రం ప్రధానంగా కంపెనీపైనే ఆధారపడింది. టిప్పుసుల్తాన్, మైసూర్‌కు విధింపబడిన షరతులు, సక్రమంగా నెరవేర్చేందుకు యుద్ధఖైదీలుగా అప్పగించారు.
కరాడ్ విమానాశ్రయం
కరాడ్ విమానాశ్రయం మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలోని ఒక విమానాశ్రయం.
ఈ విమానాశ్రయం 1955 లో ప్రజా పనుల శాఖ ద్వారా నిర్మించబడినది కొయ్నా జలాశయము నిర్మాణానికి సహకరించేందుకు ఈ విమానాశ్రయమును నిర్మించారు..ప్రస్తుతము దీనిని సాధారణ పౌర విమానయానానికి మరియు పైలట్ లకు శిక్షణ నివ్వడానికి ఉపయోగిస్తున్నారు.
కొల్హాపూర్ విమానాశ్రయం
కొల్హాపూర్ విమానాశ్రయం మహారాష్ట్ర లోని ఒక విమానాశ్రయము.
1939లో, ముంబైకు చెందిన ప్రైవేటు విమానయాన సంస్థ ఎయిర్ సర్వీసెస్ ఆఫ్ ఇండియా ముంబాయి నుండి విమాన సేవలను ప్రారంభించింది. ఈ సేవలను అధికారికంగా అప్పటి కొల్హాపూర్ మహారాజు ప్రారంభించాడు. కొల్హాపూర్ లో విమానాశ్రయ నిర్మాణానికి అతడు ప్రత్యేక శ్రద్ద కనబరరి , ఎయిర్ సర్వీసెస్ ఆఫ్ ఇండియా సంస్థకు రాయితీలు కూశా ఇచ్చాడు. దీనితో పాటు రాజధానిలో విమానాశ్రయ నిర్మాణానికి అనువైన సౌకర్యాలు కూడా కల్పించాడు.ప్రస్తుత విమానాశ్రయము 1987 నుండి తన కార్యకలాపాలు ప్రారంభించింది .
లాతూర్ విమానాశ్రయం
లాతూర్ విమానాశ్రయం మహారాష్ట్ర లోని ఒక ప్రైవేటు విమానాశ్రయము.
ఈ విమానాశ్రయము 1991 లో ప్రజాపనుల విభాగము ద్వారా నిర్మించబడినది. తర్వాత నియంత్రణలోనికి వచ్చింది. లాతూరు ప్రాంతంలో పారిశ్రామిక వృద్దుకి 2006లో మహారాష్ట్ర పారిశ్రామిక అభివృద్ధి మండలి దీనిని అభివృద్ధి కి ప్రణాళికలు ప్రకటించింది. ఇందులో భాగంగా ఈ విమానాశ్రయాన్ని రిలయన్స్ సంస్థకు కట్టబెట్టింది.
తారు
తారు లేదా డాంబరు అనునది ఒక కర్బన సమ్మేళన రసాయన పదార్థము. దీనిని ఎక్కువగా రహదారుల నిర్మాణానికి ఉపయోగిస్తారు.
క్రీస్తు పూర్వము 2370వ సంవత్సరంలో తారును వాటర్ ప్రూఫ్ కోటింగుగా నోవా వాడినట్లు బైబిలు కీర్తన 6:14 లో చెప్పబడింది. క్రీస్తు పూర్వము 5వ శతాబ్దములో కూడా తారు వాడకం ఉండేదని చెప్పడానికి ఆధారాలు లభించాయి. సింధు నాగరికతలో కూడా తారుతో చేసిన బుట్టలు వాడారని చెప్పబడినది.
పశ్చిమ దేశాలలో సుమేరియన్ నాగరికత కాలంలో నిర్మాణాలలో సిమెంటుకు బదులుగా తారు వాడారనటానికి ఆధారాలు లభించాయి. తారు వాడకము గురించి బైబిలులో కూడా ప్రస్తావించబడినది. ఈజిప్టులో ప్రాచీన నాగరికులు మమ్మీల తయారీలో తారును ఉపయోగించేవారు.
కొలవెరి
తమిళ ’ చిత్రానికి అనిరుథ్ స్వరపరచిన ‘వై దిస్ కొలవెరి...’ పాట జాతీయ స్థాయిలో పాపులర్ అయ్యింది దీనిని పాడినది తమిళ నటుడు రజనీకాంత్ అల్లుడిగా సుపరిచితుడైన ధనుష్‌, ఈ పాట ప్రపంచ ప్రఖ్యాత టైమ్స్ మ్యాగజైన్ పై కూడా చోటు దక్కించుకుంది కొలవరి డీ అంటే చంపేంత కసి అని అర్థం .నవంబరు 16 న 'యూ ట్యూబ్' లో అధికారికంగా ఈ పాటను అప్ లోడ్ చేసిన దగ్గర నుంచీ, ఇప్పటి వరకు సుమారు రెండు కోట్ల క్లిక్స్ వచ్చాయి.‘వై దిస్ కొలవెరి డీ’ ఈ పాట దేశాన్నంతా ఒక ఊపు ఊపేసింది. అంతేనా అప్పటి వరకు సినీపరిశ్రమలో మంచి నటుడిగా, రజనీకాంత్ అల్లుడిగా సుపరిచితుడైన ధనుష్‌ను ఓ యూత్‌ఫుల్ సింగర్‌గా ప్రపంచానికి పరిచయం చేసింది.ధనుష్, శృతి హాసన్ నటించిన '3' సినిమా విజయవంతం కాక పొయినా ఆ చిత్రంలోని 'కొలవెరి డి' పాట మాత్రం భారతీయ మ్యూజిక్ చరిత్రలోనే మెగా హిట్ గా నిలిచింది. 50 మిలియన్ల (5 కోట్లు) హిట్స్ సంపాదించిన తొలి పాటగా రికార్డుల కెక్కింది.
మూడవ ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధం
మూడవ ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధం (1789-92) దక్షిణ భారతదేశంలో మైసూరు సామ్రాజ్యానికీ, ఈస్టిండియా కంపెనీ-మిత్రరాజ్యాలైన హైదరాబాద్ నిజాం, మరాఠాలతో జరిగిన యుద్ధం. మొత్తం నాలుగు ఆంగ్లో మైసూరు యుద్ధాల్లో ఇది మూడవది.
మైసూరు రాజ్యపు పరిపాలకుడైన టిప్పు సుల్తాన్, అతనికి ముందు తండ్రి హైదర్ అలీ కాక బ్రిటీష్ సైన్యంతో దీనికి ముందు జరిగిన యుద్ధాలలో రెండుసార్లు తలపడ్డారు. మొదటి ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధం 1760లో జరిగి స్పష్టమైన ఫలితాలు లేకుండానే ముగిసింది. ఐతే ఈ యుద్ధానంతరం సంధిలో భావి సంఘర్షణల్లో ఒకరికొకరు సహకరించుకోవాలని నిబంధించారు. మరాఠా సామ్రాజ్యంతో జరిగిన అనంతర యుద్ధాల్లో బ్రిటీష్ వారు మైసూరుకు సహకారం చేయకపోవడం, మైసూరు శత్రువులకు లాభం కలిగించేలా వ్యవహరించడం హైదర్ అలీకి బ్రిటీషర్లపై అయిష్టత ఏర్పడేందుకు కారణమయ్యింది. 1779లో ఫ్రెంచి-నియంత్రణలో ఉన్న మహె పోర్టు బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ తీసుకుంది. హైదర్ ఈ పోర్టు ద్వారానే సైనిక సంపత్తిని స్వీకరిస్తూండడంతో ఆయనకు ఇది అత్యంత కీలకమైనది. దీని కారణంగా రెండవ ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
కొండూరు వీరరాఘవాచార్యులు
కళాప్రపూర్ణ ఆచార్య కొండూరు వీరరాఘవాచార్యులు ప్రముఖ తెలుగు సాహితీవేత్త, పండితుడు. రాఘవాచార్యులు శాస్త్ర పాండిత్యంతో పాటు కవితా సంపదను, ప్రాచీన సంప్రదాయాలతో పాటు ఆధునికరీతులను, సమపాళ్లలో మేళవించుకున్న సాహితీవేత్తలలో దర్శనాచార్య బిరుదాంకితుడైన ఆచార్య కొండూరు వీరరాఘవాచార్యులు ఒకరుగా చెప్పుకోవచ్చు. ఈయన అనేక గద్య, పద్య రచనలు చేసి, ఆచార్యులుగా మూడు దశాబ్దాలుగా తెలుగు సాహితీ ప్రపంచానికి చిరపరిచితులు. 
వీరరాఘవాచార్యులు 1912, సెప్టెంబరు 26కు సరియైన పరీధావి నామ సంవత్సర భాద్రపద పూర్ణిమ, గురువారం నాడు గుంటూరు జిల్లా, తెనాలి మండలంలోని, కోపల్లె గ్రామంలో జన్మించాడు. పార్వతమ్మ, కోటీశ్వరాచార్యులు ఇతని తల్లిదండ్రులు. ఈయన తెనాలిలోని సంస్కృత కళాశాలలో త్రిపురారిభట్ల వీరరాఘవస్వామి వద్ద విద్యను అభ్యసించి 1936లో ఉభయభాషా ప్రవీణుడైనాడు. ఈయన బాల్యంలోనే శిల్పకవితా కళలతో పాటు యోగ, వేదాంతంలలో శిక్షణ పొందాడు. గుంటూరులోని శారదానికేతనం, కావలి, బుచ్చిరెడ్డిపాలెం, సత్తెనపల్లిలోని శరభయ్య హైస్కూలు మొదలైన ఉన్నతపాఠశాలలలో సంస్కృతాంధ్ర పండితుడిగా పనిచేశాడు. తర్వాత తెనాలిలోని వి.యస్.ఆర్ కాలేజీలో తెలుగు అధ్యాపకుడిగా పనిచేశాడు.
విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంతకర్త, ఆళ్వారులలో ఒకరు అయిన రామానుజాచార్యులు వైష్ణవాన్ని వ్యాపింపజేస్తున్నప్పటి గాథను ఇతివృత్తంగా స్వీకరించి వీరరాఘవాచార్యులు కళారాధన నవల రచించారు. వీరబల్లాలుడనే కన్నడ రాజు కళారాధన, ఆ కళారాధన ద్వారానే విష్ణుభక్తి అతనిలో పాదుకొల్పిన రామానుజుని చమత్కృతి వంటివి ఇందులో ప్రధానాంశాలు. స్థపతులుగా విలసిల్లి అపురూపమైన ఆలయాలు, విగ్రహాలు చెక్కిన విశ్వబ్రాహ్మణ కులస్తుల గురించి ఈ నవలలో ఎంతగానో ప్రసక్తి కలుగుతుంది. శిల్పకళా రహస్యములు ఎరిగి ఈ గ్రంథం రాసినట్టు పలువురు పండితులు పరిశీలన.
"మన రచయితలలో ప్రాచీన గ్రంథాలు చదివి, సంప్రదాయ జ్ఞానముతో అనుభవ పూర్వకంగా రచనలు చేసే వారు బహుతక్కువ. అయితే వీరరాఘవాచార్య అలాంటి వారు కాదు" - కళాప్రపూర్ణ విశ్వనాథ సత్యనారాయణఇతడు సహస్రమాసజీవియై తెనాలిలో 1995, జనవరి 19న మరణించాడు.
నరిశెట్టి ఇన్నయ్య గారి వ్యాసం
దక్షిణ ఆసియా చరిత్ర సారాంశము
దక్షిణాసియా అనే పదం భారత ఉపఖండం మరియు సంబంధం ఉన్న దీవులు సమకాలీన రాజకీయ సంస్థలు అనే దానిని సూచిస్తుంది. అవి భారతదేశం, పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్, నేపాల్, ఆఫ్గనిస్తాన్, భూటాన్ రాష్ట్రాలు, మరియు శ్రీలంక మరియు మాల్దీవులు ద్వీపం దేశాలు.
ఈ కింది దక్షిణ ఆసియా యొక్క వివిధ ప్రాంతాలు చరిత్ర వ్యాసాల జాబితా. మొత్తం ఉపఖండంలో ఒక సాధారణ చరిత్ర కోసం భారతదేశం చరిత్ర చూడండి.
బేగం హజరత్‌ మహల్‌ ప్రకటన
1858 నంవంబరు 1న ఈస్ట్‌ ఇండియా కంపెనీ పాలనను రద్దుచేసి, ఇండియా ప రి పాలనా బాద్య తను స్వీకరించిన విక్టోరియ రాణి దేశీ పాలకులను, సంస్థానాధీశులను మంచి చేసుకోడనికి ఒక ప్రకటన విడుదాల చేసింది. ఆ ప్రకటనకు ప్రతిగా అవధ్‌ మహారాణి బేగం హజరత్‌ మహల్‌, అవధ్‌ రాజుగా ప్రకంచబడిన తన కుమారుడెన బిర్జిస్‌ ఖదిర్‌ పేరిట ఒక చారిత్రాత్మక ప్రకటన విడుదాల చేశారు. ఈ ప్రకటనలో స్వదేశీయుల పట్ల, స్వదేశీ సంస్థానాధీశుల పట్ల, స్వదేశీ పాలకుల స్వదేశీయుల మత విశ్వాసాల పట్ల ఆంగ్లేయులు ఎంత మోసపూరితంగా. ప్రవర్తిస్తున్నారో ప్రశ్నిస్తూ విక్టోరియా ప్రకటనకు దీటుగా తాను 1858 డిసెంబరు 31న ఒక ప్రకటన విడుదాల చేశారు. ఆ చారిత్మ్రాక ప్రకటన పూర్తి పాఠం ఆంగ్లంలో ఈ విధాంగా ఉంది . సంపూర్ణ స్పష్టమైన; మరియు కొన్ని మూఢ ప్రజలు, ప్రకటనతో నిజమైన అర్థాన్ని అర్థం కాని క్రమంలో అందువలన మేము, ఎప్పుడూ గౌరవించే ప్రభుత్వంతో, గొప్ప పరిశీలనతో ఔడె ప్రజల తల్లిదండ్రులు, ప్రస్తుతం ప్రకటనతో చాపి దూరంగా జరిగింది చీఫ్ పాయింట్లు నిజమైన వస్తువుకు బహిర్గతం, మరియు మా విషయాలను వారి గార్డు ఉంచవచ్చు.
స్థితి శక్తి
వస్తువునకు దానిస్థితి వలన కలిగిన శక్తిని స్థితిశక్తి లేదా స్థితిజశక్తి అంటారు.లేదా ఏదైనా ఒక వస్తువు నిశ్చలంగా ఉండేటపుడు అది కలిగిఉండే శక్తిని స్థితి శక్తి అంటారు. . ఈ పదాన్ని విలియం రాంకిన్అనే శాస్త్రజ్ఞుడు ప్రతిపాదించాడు.
ఈ శక్తి బయటకు విడుదల అవనూ వచ్చు 
లేదా ఇతర రూపాలలోనికి (ఉదాహరణకు గతి శక్తి )మారనూ వచ్చు. 
దీనిని స్థితి శక్తి అని ఎందుకంటారంటే విడుదల ఐన స్థితి శక్తి వేరొక వస్తువు యొక్క స్థితిని మార్చగలుగుతుంది.
స్థితిశక్తి లలో వివిధ రకాలు గలువు.పని అనేది సాగేశక్తి మీద జరిగితే దానిని స్థితిశక్తి,పని అనేది గురుత్వాకర్షణ శక్తిలో ఊంటే దానిని గురుత్వాకర్షణ స్థితిశక్తి 
అనియు,
ఫోర్స్ అనేది స్థితిశక్తి నుండి వస్తే దానిని కంసెర్వేటివ్ ఫోర్స్ అంటాము.
ఇక్కడ formula_2 అనగా స్థితిశక్తిలోని మార్పు