తెప్ప నడపడం
తెప్ప నడపడం లేక నురగ నీటిలో తెప్ప నడపడం (Rafting) ఒక బయట ప్రదేశంలో సవాలుగా తీసుకుని చేసే ప్రయోగాత్మక కార్యక్రమం. నదిలో కానీ, లేక ఇతర నీటి ప్రవాహాలలో తేలి ఉండి నడపడానికి వీలుగా ఉండే దానిని తెప్ప అంటారు. ఇది సాధారణంగా నురగ నీటిలో జరుగుతుంది లేక వివిధ రకాల స్థాయిల ఉప్పునీటిలో కూడా తెప్ప ఎక్కేవారికి ఉత్సుకతను కలిగించడానికి, వారిని ఆనందంతో పులకరింప చేయడానికి ఇది చేయబడుతుంది. 1970 మధ్యకాలం నుండి విరామ సమయంలో ఆడే ఈ కార్యక్రమం అభివృద్ధి చెంది పేరొందింది.
ఆధునిక తెప్ప ఒక గాలితో నింపిన పడవ. ఎక్కువ రోజులు మన్నే చాలా పొరలున్న రబ్బర్ లేదా ఫైబర్ తో తయారు చేయబడిన స్వతంత్రమైన గాలి గదులతో నిండిన పడవ. దాని పొడవు 3.5 మీటర్లు (11 అడుగులు) మరియు 6 మీటర్లు (20 అడుగులు) మధ్య ఉంటుంది. వెడల్పు 1.8 మీటర్లు (6 అడుగులు) మరియు 2.5 మీటర్లు (8 అడుగులు). ఒక్కళ్ళు మాత్రమే కూర్చునే విధంగా రూపొందించబడిన తక్కువ బరువు కలిగినపొడవైన అతి చిన్న తెప్ప రూపొందించబడింది. దాని పేరు ప్యాక్ రాఫ్ట్.
తెప్ప వివిధ రూపాలలో వస్తుంది. వెనక భాగంలో పెడల్స్ కలిగి సమ నిష్పత్తిలో నడపబడే తెప్ప అతి సాధారణంగా ఐరోపా లో నడపబడుతుంది. ఇతర రకాలు సమ నిష్పత్తిలో ఉండక చుక్కాని ద్వారా తెప్ప నడపబడేవి కొన్నైతే, సమ నిష్పత్తిలో ఉండి చుక్కాని (పడవ తెడ్డు) నడిపేవి మరికొన్ని. తెప్ప సాధారణంగా పెడల్స్ తో నాలుగు నుండి పన్నెండు వ్యక్తుల చేత నడపబడుతుంది. రష్యాలో తెప్పలు సాధారణంగా చేత్తోనే తయారు చేస్తారు, అంతేకాక ఇవి రెండు గాలితో నింపిన ట్యూబ్ లతో కలిపి కళాత్మకంగా తయారు చేస్తారు. ఇద్దరేసి చొప్పున తెడ్డు కదుపుతూ ఈ తెప్పలను నడుపుతారు. కాటమారన్ శైలి తెప్పలు పశ్చిమ యునైటెడ్ రాష్ట్రాలలో చాలా ఎక్కువగా పేరు గాంచాయి. కానీ ఇందులో ఉండే తేడా ఏంటంటే దీనికి పెడల్స్ ఉండవు దానికి బదులుగా తెడ్డుతో నడుపుకుంటూ పోవలసి ఉంటుంది.
శ్రేణి 1: అతి చిన్న ఎగుడు దిగుడు అయిన ప్రాంతాలలో జాగ్రత్త తీసుకోవలసిన అవసరం ఉంటుంది. (నైపుణ్యాల స్థాయి: చాలా సామాన్యం) 
శ్రేణి 2: ఉధృతంగా పారే నీరు, కొన్ని రాళ్ళు ఉన్నప్పుడు జాగ్రత్తగా నడపవలసిన అవసరం ఉంటుంది.నైపుణ్య స్థాయి: తెడ్డు వేసి నడిపే కనీస నైపుణ్యం) 
శ్రేణి 3: నురగ నీరు, చిన్న తరంగాలు, చిన్న బిందువు ఏది ప్రమాదం కాదు. కానీ పరిస్థితులను తట్టుకుని తెలివిగా నడపడానికి అవసరమైన నైపుణ్యం మాత్రం ఉండాలి. (నైపుణ్య స్థాయి: అనుభవజ్ఞు లయిన తొక్కే నైపుణ్యం ఉన్నవాళ్లు ఉండాలి) 
శ్రేణి 4: నురగ నీరు, మధ్యశ్రేణి తరంగాలు ఉన్నప్పుడు, ఒకవేళ చిన్న రాళ్ళు ఉన్నా, జారి పోయే ప్రమాదం ఉన్నప్పుడు చురుకుగా అప్రమత్తంగా ఉండి పరిస్థితిని ఎదుర్కోవలసి వస్తుంది. (నైపుణ్య స్థాయి: నురగ నీటి అనుభవం) 
శ్రేణి 5: నురగ నీరు, పెద్ద తరంగాలు, పెద్ద సాంద్రత, పెద్ద రాళ్ళు మరియు ఎగుడు దిగుళ్ళు ఉన్నప్పుడు, జారిపోయే పెద్ద ప్రమాదం ఎదురైనప్పుడు చాలా జాగ్రత్తగా పరిస్థితిని చక్కబరచవలసిన అవసరం ఉంటుంది (నైపుణ్య స్థాయి: అత్యాధునిక నురగ నీటి అనుభవం) 
శ్రేణి 6: జాగ్రత్త వహించి ఎంతో నైపుణ్యంతో నడపకపోతే ఆరవ తరగతి వేగంగా దూకుడుగా ప్రవహించే నది చాలా ప్రమాదకరం అయినదిగా చెప్పబడుతుంది. పెద్ద పెద్ద అలలు, నురగ నీరు, పెద్ద రాళ్లు మరియు క్లిష్ట పరిస్థితులు మరియు పై నుండి దూకే నీరు దాదాపు అన్ని తెప్ప సామాగ్రి మరియు నిర్మాణాత్మక సామర్ధ్యాల మీద అత్యధికంగా ప్రభావం చూపుతుంది. వీటన్నిటికి తెప్ప నడిపే వారు సిద్ధపడి ఉండాలి. మిగిలిన తరగతులతో పోల్చితే ఆరవ తరగతి నదీ ప్రవాహానికి అడ్డంగా ప్రయాణం చేయడం అంటే విపరీతంగా గాయపడటం లేదా ఒక్కోసారి ప్రాణాలకు కూడా ప్రమాదం కలగవచ్చు. (నైపుణ్య స్థాయి: ఆరవ తరగతి నదీ ప్రవాహంలో విజయవంతంగా ప్రయాణమం చేసి ఎటువంటి త్రీవ్ర గాయాలు లేదా ప్రాణాలు పోకుండా నిలబడ్డారు అంటే చాలా అదృష్టవంతులైనా అయి ఉండాలి లేదా విపరీతమైన నైపుణ్యం కలిగి అయినా ఉండాలి.)
సీల్ చేపల తోలుతో నిర్మించబడిన ఎస్కిమోల పడవ (కాయక్) లేదా దోనెల (కానోస్) కన్నా నురగ నీటిలో ప్రయాణం చేసే తెప్పలు చాలా విభిన్న వాహనాలుగా ఉంటాయి. అంతేకాక నురగ నీటిలో ఎదురయ్యే అడ్డంకులను ఎడురోకవడానికి ప్రత్యేక పద్ధతులను కలిగి ఉంటాయి.
నురగ నీటిలో తెప్ప నడపడం అనేది ముఖ్యమైన కనీస జాగ్రత్తలు పాటించకపోతే ఒక ప్రమాదకరమైన ఆట. వ్యాపార మరియు వ్యక్తిగత ప్రయాణాలు రెండిటిలో కూడా ఇప్పటి వరకు చాలా ప్రమాదాలు జరిగాయి. అయినప్పటికీ వ్యక్తిగత ప్రయాణాలలో ప్రమాదాల త్రీవ్రత ఎక్కువగా ఉంటుంది. ప్రాంతాన్ని బట్టి తెప్ప నడిపే వాళ్ళు సురక్షా విధానాలు కలిగి ఉండాలి. ఇవి యంత్రాలను అమర్చేవాడి ద్వారా యోగ్య పత్రం తీసుకోవాలి. తెప్పలు మరియు తెప్ప నాయకులు యంత్రాలకు మరియు పద్ధతులకు సంబంధించిన కఠినం అయిన సూత్రాలను అవలంబించవలసి వస్తుంది. ప్రయాణం చేయడానికి ముందు సురక్షణ పద్ధతుల గురించి చర్చించమని తెప్ప నడిపే వారికి సలహాలు ఇవ్వడం జరుగుతుంది. వాడబడిన పరికరాలు మరియు సంస్థ యొక్క అర్హతలు మరియు తెప్ప మార్గదర్శకత్వం చాలా ముఖ్యమైన సమాచారంగా పరిగణనలోకి తీసుకోబడుతుంది.
ఇతర బాహ్య ప్రదేశాలలో ఆడే ఆటల మాదిరిగానే తెప్ప నడపడం కూడా సాధారణంగా సంవత్సరాల నుండి సురక్షితమైనదిగా ఉంది. ఈ ఆటలో నిపుణులు పెరిగారు. అంతే కాకుండా పరికరం కూడా ప్రత్యేకంగా మెరుగైన నాణ్యతతో తాయారుకాబడుతుంది. ఫలితంగా నదులలో నడపడంలో ఇప్పుడు అంత కష్టాలు ఎదుర్కోవడం లేదు. దీనికి మంచి ఉదాహరణలు, గ్రాండ్ కాన్యాన్ లోని కలోరాడో నది లేక మెక్షికొ లోని జల్కొముల్కో నది ఎన్నో సాహసయాత్ర లకు నిశ్శబ్ద సాక్షి. కేవలం పడవల యొక్క సువాసన మాత్రం మిగిలి ఉంది. దానికి అనుసంధానంగా వ్యాపార సంబంధితమైన యంత్రాలను సమకుర్చేవారి ద్వారా ప్రతి సంవత్సరం ఎటువంటి శిక్షణ లేని ప్రయాణికులు సురక్షితంగా ప్రయాణం చేస్తున్నారు.
నురగ నీటిలో తెప్ప నడపడంలో పర్యావరణం నుండి ప్రమాదాలు ఏర్పడవచ్చు. ఇంకోవైపు సరైన జాగ్రత్తలు పాటించకపోతే కూడా ప్రమాదాలు జరగవచ్చు. నదులలో ఉండే కొన్ని పరిస్థితులు చాలా కాలం నుండి అసురక్షితమైనవి, చాలా కాలం నుండి అలానే ఉండి పోయినాయి. కాలం గడుస్తున్నా కానీ వాటిలో మార్పు లేదు. జల యంత్రాలకు కాపలాదారులు, వదబోతలు మొదలైనవి. ఉదాహరణకు చెట్లు పడిపోవడం ఆనకట్టలు, ముఖ్యంగా చిన్న ఆనకట్టలు వంటివి నదికి కాపలాదారుగా ఉంటాయి. ఇవి కాక లోపలి కోసుకుపోయే రాళ్ళూ, ప్రమాదకరమైన ఎత్తిపోతలు ఉంటాయి. నిపుణుల ద్వారా నడపబడితే ఇటువంటి అడ్డంకులన్నీ సమర్దవంతంగా ఎదుర్కోగలరు. సురక్షిత ప్రాంతాలలో కూడా, ఎలాగైనా ప్రవహించే నీటిలో కూడా ప్రమాదాలు పొంచి ఉంటాయి. ఈతగాడు నది ఒడ్డున రాయి మీద నుంచోవాలని ప్రయత్నం చేస్తే కాలు జారిపోయే ప్రమాదం కూడా ఉంటుంది. త్రాగిన మైకంలో బాధ్యత లేకుండా తెప్ప నడపడం కూడా చాలా ప్రమాదాలకు ఆసరా అవుతుంది.
ఇటువంటి ప్రమాదాలను అరికట్టడానికి సాధారణ సూత్రం ఏంటంటే, తెప్ప బయటికి వచ్చినప్పుడు సుడి (నీటిలో రాయి వెనకాల విద్యుత్ తరంగాలను ఎటువంటి శబ్దం లేకుండా వ్యాపింప చేస్తుంది) వైపుగా ఈదాలి. అప్పుడు క్రిందకి మునిగిపోయే ప్రమాదం తప్పుతుంది.
ఇటువంటి భ్రాంతి కలిగించే పరిస్థితులను ఎదుర్కోవడానికి తెప్ప నడిపే ప్రక్రియ అమ్యుజ్ మెంట్ పార్క్ తో అనుబంధం కలిగి ఉండాలి. తెప్ప నడిపే వాళ్ళు సాధారణంగా ఇటువంటి ప్రమాదాలను గుర్తించగలిగే ప్రయాణీకులను కలిగి ఉంటే వ్యక్తిగత బాధ్యత తక్కువగా ఉంటుంది. తెప్పలతో నడిపే యాత్రలు ఎక్కువగా సురక్షిత పద్ధతుల గురించి చెప్పడం జరుగుతుంది. దాని వలన ఎదుర్కోబోయే సమస్యల గురించి వినియోగదారులకు కూడా అర్ధం అవుతుంది.
నురగ నీటిలో తెప్ప నడపడం తరచుగా అడ్రినలిన్ ను పెంచుతుంది, ప్రజలు మరియు వారి రక్షణ సమస్యలో పడవచ్చు. నురగ నీటిలో తెప్ప నడిపెటప్పుడు ప్రమాదాలు జరుగుతాయి కానీ ఎప్పుడూ కాదు.
తెప్ప నడపడంలో అనుభవం ఉన్న మార్గదర్శకులు సరయిన జాగ్రత్తలు చేపట్టడం వలన ప్రమాదాల స్థాయి తక్కువగా ఉంది. ప్రతి సంవత్సరం వేల కొద్దీ ప్రజలు సురక్షితంగా తెప్ప ప్రయాణాలను ఆనందిస్తున్నారు.
ఇతర బయట జరిగే కార్యక్రమాల వలెనె, తెప్ప నడపడం కూడా నదులు ఒక ప్రకృతి వనరు అని, జంతువుల సహజ నివాసం అని గుర్తు పెట్టుకుని నదులను సంతులనం చేస్తూ కాపాడాలి. ఈ విషయాల వలన కొన్ని నదులలో నిబంధనలు పెడుతున్నారు. కొన్ని నిర్ణీత సమయాలలో మాత్రమే మరియు కొంతమందికి మాత్రమే నదులలో తెప్ప నడపడానికి అవకాశం కల్పిస్తున్నారు.
తెప్ప నడిపే కార్యక్రమాన్ని నడిపే నిర్వాహకులు నదీ తీరం నుండి ఒండ్రు మట్టిని బయటకు తీయడానికి లేదా రక్షణ కోసం నదిలో నుండి కొన్ని పదార్ధాలను తీసివేయడానికి విస్ఫోటనం చేయడం లేదా నురగ నీటికి మరింత ఆకర్షణ కలుగ చేయడానికి నగరపాలిక మరియు పర్యాటకం అసోసియేషన్స్ సహకారంతో పనిచేస్తున్నప్పుడు ఎక్కువ సమస్యలను ఎదుర్కుంటారు. పర్యావరణవాదులు దీని వలన నదీ తీరం మరియు నీటి సంబంధిత పర్యావరణ పరిస్థితులలో వ్యతిరేక ప్రభావాలు పడతాయని వాదిస్తారు. కానీ అనుకూలవాదులు ఈ మార్పులన్నీ అనిశ్తితమైనవని, వరదలు, తుఫానులు వంటివి వచ్చినప్పుడు నదీ తీరాలు విపరీతమైన కోతకు గురి అవుతాయని, దానితో పోల్చితే ఇది పెద్ద విషయం కాదని అంటారు.
తెప్ప నడపడం అనే కార్యక్రమం చాలా ప్రాంతాలలో ఆర్థిక వ్యవస్థలో పాలు పంచుకుంటుంది. దాని వలన హైడ్రో ఎలక్ట్రిక్ శక్తి నుండి నదులను రక్షిస్తుంది, వ్యవసాయానికి నీరు మళ్ళిస్తారు, ఇంకా ఇతర అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు కూడా ఉపయోగపడుతుంది. దానితో పాటుగా, నురగ నీటిలో తెప్ప నడపడం పర్యావరణ వాదాన్ని కూడా వృద్ధి చేస్తుంది. ఒకసారి తెప్ప నడిపే అనుభవాన్ని, నది అందాన్ని చవి చూస్తే పర్యావరణాన్ని రక్షించాలనే భావన ఇంకా బలపడుతుంది.