hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
బొడ్రాయి
చాలా వరకు పల్లెల్లో గ్రామానికి సంబంధించిన ప్రధాన ద్వారం ఉంటుంది. దానిని ఊరి వాకిలి (జనవ్యవహారంలో-ఉరాకిలి), చావిడి, గ్రామ ప్రవేశ ద్వారం మొదలగు పేర్లతో పిలుస్తారు. ఈ చావిడిలోనే మధ్యలో, నేలలో బొడ్రాయిని ఉంచుతారు. బొడ్రాయికి సంబంధించిన సంస్కృతి-సాంప్రదాయాలలో ప్రాంతీయ వైవిధ్యం కనిపిస్తుంది. కొన్ని గ్రామాలలో ఊరి బయట కట్ట కట్టి కూడా ఉంచుతారు. చావిడిలో బొడ్రాయిని ఉంచిన గ్రామాలలో, ఊరి బయట లింగమయ్య పేరుతో మరో రాయిని ప్రతిష్ఠించి కట్ట కట్టి పూజిస్తారు. వివాహాల సందర్భాలలో ఆడపిల్ల ఊరు దాటి వెళ్ళేటప్పుడు గానీ, బయటి ఆడపిల్లలు ఆ ఊరికి కొత్త కోడళ్ళుగా అడుగుపెట్టేటప్పుడు గానీ, గ్రామ ప్రవేశద్వారంలో ఉండే బొడ్రాయిని పూజించి గ్రామం విడిచి వెళ్ళడం గానీ, గ్రామంలోకి అడుగుపెట్టటం గానీ చేస్తారు. ఈ సందర్భంలో బొడ్రాయి దగ్గర పూజారులుగా గ్రామానికి సంబంధించిన బోయలు గానీ, తలారి (తలవరి/గ్రామ సేవకులు గా) పని చేసేవారు కానీ ఉంటారు. అలాగే గ్రామ దేవరలు (ఈదమ్మ, సవారమ్మ, పెద్దమ్మ మొ.) చేసే సందర్భంలో ఉరాకిలిలోని ఈ బొడ్రాయి ముందే జంతువులను (దేవరపోతులను) బలి ఇవ్వటం సాంప్రదాయం. చివరికి ఎవరైనా ఊర్లో చనిపోయినా, శవాన్ని సైతం ఉరాకిలిలోని ఈ బొడ్రాయి మార్గం గుండా ఊరు దాటించాల్సిందే. ఇప్పుడు గ్రామాలు విస్తరించడం వలన, భిన్న మతాలు ప్రవేశించడం వలన కొద్దిగా మార్పులు కనిపిస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు చావిడిలో, నేల నుండి ఎద్దుల బండి పరం తాకే ఎత్తులో (సుమారు మోకాలు ఎత్తు వరకు ఉండే విధంగా) బొడ్రాయిని ఉంచేవారు. కాలక్రమంలో రోడ్ల అభివృద్ధి కార్యక్రమాల వలన కేవలం చిన్న రాళ్ళుగా మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి. బొడ్రాయి ఫూర్తిగా నేలలో కనిపించకుండా మునిగిపోయినప్పుడు తిరిగి పునఃస్థాపన చేస్తూ ఉంటారు. ఆ సందర్భంలో గ్రామాలలో పెద్ద ఎత్తున ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు.
దుల్కర్ సల్మాన్
దుల్కర్ సల్మాన్ భారతీయ సినీ నటుడు, మలయాళ, తమిళ భాషల సినిమాల్లో కథానాయకునిగా ప్రఖ్యాతుడు. దుల్కర్ ప్రఖ్యాత మలయాళ నటుడు మమ్ముట్టి కొడుకు. "సెకండ్ షో" (2012) అన్న మలయాళ చిత్రంతో ఆయన తెరంగేట్రం చేశారు. అన్వర్ రషీద్ దర్శకత్వం వహించిన ఆయన రెండవ సినిమా "ఉస్తాద్ హోటల్" (2012) జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాల్లో ఉత్తమ ప్రజాదరణ పొందిన వినోద చిత్రంగా పురస్కారం లభించింది. బాలాజీ మోహన్ దర్శకత్వం వహించిన "వాయై మూడి పేశవుం" (2014) తో తమిళ సినిమా పరిశ్రమలో ప్రవేశించారు. ఫిల్మ్ ఫేర్ అవార్డుల్లో ఉత్తమ తొలిచిత్ర నటుడు పురస్కారాన్ని రెండుసార్లు 2012లో "సెకండ్ షో" సినిమాకి మలయాళంలోనూ, 2014లో "వాయై మూడి పేశవం" సినిమాకి తమిళంలోనూ అందుకున్నారు. 2015లో "చార్లీ" నటనకు కేరళ రాష్ట్ర సినిమా పురస్కారాల్లో ఉత్తమ నటుడు అవార్డు పొందారు.
దుల్కర్ సల్మాన్ మలయాళ నటుడు మమ్ముట్టి, సల్ఫాత్ లకు జన్మించారు. కొచ్చి, కేరళలో ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం చేసి చెన్నైలో ప్రాథమికోన్నత విద్యాభ్యాసం చేశారు. అమెరికాలోని పర్డ్యూ విశ్వవిద్యాలయంలో వ్యాపార నిర్వహణలో డిగ్రీ పొందారు. చెన్నైకు చెందిన ఆర్కిటెక్ట్ అమల్ సూఫియాను 2011 డిసెంబరు 22న వివాహం చేసుకున్నారు.
దర్శకుడు శ్యాంప్రసాద్ "రీతు" సినిమాలో దుల్కర్ కు ఓ పాత్ర చేసేందుకు అవకాశం ఇచ్చారు. ఆపైన తమిళ దర్శకుడు ఎన్.లింగుస్వామి తన తొలి మలయాళం సినిమాలో పాత్ర ఇచ్చారు. ఐతే సల్మాన్ ఆ అవకాశాలను నిరాకరించారు. సినిమాలకు సంబంధించిన మరిన్ని విషయాలు తెలుసుకునేందుకు సినిమాల గురించి స్వల్పకాలపు కోర్సు చేశారు.
2011లో, దుల్కర్ తన స్నేహితుడు శ్రీనాథ్ రాజేంద్రన్ తొలి సినిమా "సెకండ్ షో"లో నటించేందుకు అంగీకరించారు, ఆ సినిమాలో గ్యాంగ్ స్టర్ పాత్రను పోషించారు. సెకండ్ షో సినిమా విజయవంతమై 100 రోజులు పూర్తిచేసుకుంది. రెండవ సినిమా "ఉస్తాద్ హోటల్" 2012లో మలయాళ సినిమా రంగంలో ప్రధానమైన వ్యాణిజ్యపరమైన విజయం పొందడమే కాక విమర్శకుల ప్రశంసలు కూడా పొందింది. సెకండ్ షో సినిమాకి ఉత్తమ తొలిచిత్ర నటునిగా పురస్కారాన్ని పొంది, ఫిల్మ్ ఫేర్ ఉత్తమ చిత్రానికి నామినేట్ అయ్యారు.
అతని మూడవ చిత్రం "తీవ్రం" క్రైమ్ థ్రిల్లర్లో భార్య మృతికి కక్ష తీర్చుకునే పాత్రలో నటించారు, ఆ సినిమా 2012 నవంబరు 16. ఇతడు అతిథి పాత్రలో నటించిన మలయాళ సినిమా అన్ మరియ కలిప్పిలను తెలుగులో పిల్ల రాక్షసిగా విడుదలైంది
మెడికల్ వెంటిలేటర్
మెడికల్ వెంటిలేటర్ లేదా వెంటిలేటర్ అనగా శ్వాస, లేదా కావలసినంత శ్వాస తీసుకోలేకపోతున్న రోగికి శ్వాస నందించుటకు శ్వాసక్రియ గాలిని ఊపిరితిత్తుల లోనికి మరియు బయటికి కదిలించేలా రూపొందించిన యాంత్రిక వెంటిలేటర్. మెడికల వెంటిలేటర్లను కొన్నిసార్లు వ్యావహారికంగా "రేస్పిరేటర్లు" అంటారు ఈ పదం 1950 లో సాధారణంగా ఉపయోగించే పరికరాల నుండి తీసుకోబడింది (ముఖ్యంగా "బర్డ్ రేస్పిరేటర్").
హార్మోనియం
హార్మోనియం ఒక సంగీత వాయిద్య పరికరం. దీనిని 1842 లో యూరోపుకు చెందిన అలెగ్జాండ్రి డిబైన్ అనే ఆయన రూపొందించాడు. దాదాపు ఇదే కాలంలో వేరే చోట్ల కూడా ఇలాంటి పరికరాల్నే కనుగొన్నారు.
కోల్కతకు చెందిన ద్విజేంద్రనాధ్ టాగూర్ దీన్ని 1860 లో ఒక ప్రైవేటు ప్రదర్శనలో వాడినట్టు తెలుస్తోంది. అది కాలితో తొక్కి వాయించే హార్మోనియం అయిఉండవచ్చు. మొదట్లో అందరూ ఆసక్తిగా చూసినా తరువాత మెల్లగా వాడటం మొదలు పెట్టారు. తరువాత డ్వార్కిన్ అనే కంపెనీకి చెందిన ద్వారకనాథ్ ఘోష్ విదేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకున్న ఈ హార్మోనియాన్ని భారతీయ సంగీతానికి అవసరమైన కొన్ని మార్పులు చేసి చేతితో వాయించగలిగే హార్మోనియంగా తయారు చేశాడు. అప్పట్లో సంగీతం పలికించే వారంతా నేల మీదనో వేదిక మీదనో కూర్చుని వాయిద్య పరికరం ముందు పెట్టుకుని వాయించేవారు. బల్లలు, కుర్చీలు అంతగా ప్రాచుర్యంలో ఉండేవి కావు. ఇది తర్వాత క్రమంగా భారతీయ సంగీతంలో భాగమైంది. పాశ్చాత్య సంగీతం హార్మోనిక్స్ మీద ఆధారపడి ఉంటుంది కనుక వాయిద్యకారుడి రెండు చేతులు హార్మోనియం మీద ఉండాల్సిన అవసరం ఉండేదు. కాబట్టి వారు గాలి పంపుచేయడానికి కాళ్ళు ఉపయాగించారు. భారతీయ సంగీతం మెలోడీ ప్రధానంగా సాగుతుంది కాబట్టి. ఒకచేత్తో గాలిని పంపు చేస్తూ మరో చేత్తో మీటలు వాయించగలిగే వీలుండేది.
హార్మోనియాన్ని మొదట్లో భారతీయ సంగీతంలో ముఖ్యంగా పార్శీ, మరియు మరాఠీ సంగీత వేదికలమీద బాగా వాడేవారు. అయితే ఇరవయ్యో శతాబ్దపు మొదటి భాగంలో వచ్చిన జాతీయోద్యమం వల్ల దీన్ని ఓ విదేశీ వాయిద్యంగా భావించారు. సాంకేతికంగా కూడా హార్మోనియం భారతీయ సంగీతంలో అన్ని శృతులనూ పలికించలేకపోయేది. అంతే కాకుండా ఒక ప్రదర్శనలో మొదట్లో ఒకసారి శృతి చేసిన తర్వాత అది అయిపోయేంతవరూ దాన్ని మార్చడానికి వీలయ్యేది కాదు.
హార్మోనియం అనేక భారతీయ సంగీత సంప్రదాయాల్లో ఇప్పటికీ ఉపయోగిస్తున్నారు. ఉత్తర భారతదేశ శాస్త్రీయ సంగీత కచేరీల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంటుంది. ఖవ్వాలీ పాటల్లో కూడా ఇది ముఖ్యమైన వాయిద్యం. తెలుగు సాంప్రదాయమైన పౌరాణిక పద్య నాటకాలలో, భజన పాటల్లో హార్మోనియం విరివిగా ఉపయోగిస్తారు.
సర్వోత్తమ గ్రంథాలయం
సర్వోత్తమ గ్రంథాలయం విజవాడలో కల ఒక పురాతన గ్రంథాలయం. సర్వోత్తమ భవన్ అనే దానిలో కల ఈ గ్రంథాలయం విజయవాడ పట్టణానికి తూర్పున మచిలీపట్టణం మార్గంలో ఈనాడు ఆఫీసు ఎదురుగా ఉంది.
విషయ సూచిక
ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘానికి అనుబంధంగా 1946 వ సంవత్సరంలో ఆంధ్రగ్రంథాలయ ట్రస్టును ఏర్పాటు చేశారు. దీని స్థాపకులు పటమట వాస్తవ్యులు కీ.శే. శ్రీ కొమ్మా సీతారామయ్యగారు. వీరు సంఘమునకు స్థలం సేకరించడమే కాక స్థిర నివాసం ఏర్పాటుకు కూడా తోడ్పడ్డారు.
ట్రస్టు కార్యకలాపాలలో గ్రంథాలయ భవనముల నిర్మాణం, గ్రంథప్రచురణ, గ్రంథాలయ పుస్తకశాల నిర్వహణము ప్రధానమైనవి. ట్రస్టు ప్రచురించిన గ్రంథాలలో ప్రధానమైనవి శ్రీ గోటేటి జోగిరాజు గారి వ్యవసాయ విజ్ఞాన సంపుటములు, గాడిచెర్ల వారి వయోజన విద్యకు సంబంధించినవి. జోగిరాజుగారి గ్రామ సేవాగ్రంథమాలలోని 20 పుస్తకములతో పాటు పండ్ల దినుసుల నిల్వ చేయుట, వ్యవసాయ శాస్త్ర ప్రథమ పాఠములు, పాడిపరిశ్రమ, కోళ్ళ పెంపకంతో కలుపుకుని 19 సంవత్సరానికి 41 పుస్తకాలు ప్రచురించింది ఆంధ్ర గ్రంథాలయ ట్రస్టు. వీటితోపాటు హరిసర్వోత్తమరావుగారి శ్రీరామ చరిత్రము, సర్వోత్తమ అక్షరాభ్యాస పటములను ప్రచురించింది. 
ట్రస్టు పక్షాన సర్వోత్తమ భవనం, పైన బాపూజీ మందిరంతోపాటు, కార్యకర్తల నివాసానికి జోగిరాజు భవనం, రామినేని అచ్యుతరావు సదనాలను నిర్మించారు.
సంఘం స్థాపించి ఎంతో కాలమైనా, 1938 వ సంవత్సరం నాటికి దీనికి స్వంత భవనంగాని, స్థలంగాని లేవు. పటమటలంక వాస్తవ్యలు శ్రీ కొమ్మా సీతారామయ్యగారు ఈ లోటును పూరించారు.1939లో సంఘం క్రింద ఒక ఎకరం స్థలం ఖరీదు చేశారు. అలాగే గాడిచెర్ల హరిసర్వోత్తమరావుగారి షష్టిపూర్తి ఉత్సవాలను ముందుగా తామే నిర్వహించి వారికి కానుకగా నగదు సమర్పించి, మరికొన్ని తావులలో కూడా ఈ ఉత్సవాలను ఏర్పాటు చేసి ఆ రకంగా లభ్యమయిన మొత్తాన్ని భవన నిర్మాణానికి వినియోగించారు. ఇంకా దాతల నుండి విరాళాలను సేకరించి, చేతి సొమ్ము కొంత వెచ్చించి రూ. 25 వేలతో సర్వోత్తమ భవనాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘానికి ఎర్పాటు చేశారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘం, సర్వోత్తమ భవనం
సర్వోత్తమ భవనం అనేది గ్రంథాలయ ఉద్యమానికి కేంద్రం. తరువాత దీనిని ఆంద్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘంగా మార్చారు. ఇది విజయవాడ తూర్పుప్రాంతంలో మచిలీపట్నం మార్గంలో కలదు.
గ్రంథాలయాలను ఊరూరా ఏర్పాటు చేయాలనే లక్ష్యంతో కొందరు జాతీయవాదులు, స్వతంత్ర సమరయోదులు ఒక ఉద్యమంగా మార్చారు.
సమాధి స్థితి
సమాధి స్థితి అంటే ఒక అత్యున్నత ఆధ్యాత్మిక అనుభూతి. హిందూ, బౌద్ధ, జైన, సిక్కు మతాల్లో మరియు కొన్ని యోగా సాంప్రదాయాల్లో దీనిని ధ్యానంలో ఒక అత్యున్నత స్థితిగా భావిస్తారు. ఈ స్థితిలో సాధకుడు అదో రకమైన పారవశ్యంలోనికి అచేతనావస్థ లోనికి వెళ్ళిపోతాడు. ఆ స్థితిలో మనస్సు స్థిరంగా నిలిచిపోతుంది. అది ఒకే విషయం మీద కేంద్రీకరించబడి ఉంటుంది. భారతీయ సాంప్రదాయంలో ఎవరైనా ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతిని సాధించిన వారు పరమపదిస్తే వారిని "సమాధి చెందారు" అనడం పరిపాటి. అలాగే మనిషి భౌతిక కాయాన్ని ఖననం లేదా దహనం చేసిన చోట నిర్మించిన స్మారక చిహ్నాన్ని సమాధి అని వ్యవహరిస్తుంటారు.
పతంజలి యోగ సూత్రాల్లోని అష్టాంగ మార్గంలో సమాధి ప్రధానమైన అంశం. ఇది బౌద్ధమతంలోని ధ్యానానికి దగ్గరగా ఉంటుంది.
డేవిడ్ గోర్డాన్ వైట్ ప్రకారం యోగ సూత్రాల్లో వాడిన సంస్కృత భాష, ప్రాచీన హిందూ పురాణాల్లో వాడిన భాష కంటే, బౌద్ధ గ్రంథాల్లో వాడిన సంస్కృత భాషకు దగ్గరగా ఉంది.
కారల్ వర్నర్ అనే ఆధ్యాత్మికవేత్త ప్రకారం.
రాబర్ట్ థర్మన్ ప్రకారం బౌద్ధుల సన్యాస ధర్మాలు బాగా ప్రాచుర్యం పొందడం గమనించిన పతంజలి హిందూ సాంప్రదాయాన్ని అనుసరించి తిరగరాసి ఉండవచ్చు. కానీ యోగసూత్రాల్లోని నాలుగో విభాగమైన కైవల్యపదం మాత్రం వాసుబంధుడు ప్రతిపాదించిన విజ్ఞానవాద సంప్రదాయాన్ని విమర్శిస్తూ కొన్ని శ్లోకాలు ఉన్నాయి.
ఆండ్రాయిడ్ (రోబోట్)
ఆండ్రాయిడ్ అనగా మానవులకు చాలా దగ్గర పోలికలతో కనిపించే రోబోట్. టివి కార్యక్రమాలు మరియు సినిమాలలో ఆండ్రాయిడ్లు సాధారణంగా ప్రత్యేక ప్రభావాలు లేని మానవ నటీనటుల ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి, అయితే రోబోట్లు సాధారణంగా అస్తవ్యస్త సూట్లలో లేదా అలంకరణలో చూపబడతాయి. నిజ జీవితంలో ఆండ్రాయిడ్లు ఉనికిలో ఉన్నాయి-- కానీ ఇవి అమానుష మరియు భయానకంగా చూపబడుతున్నాయి.
మరో ఆలాపన
మరో ఆలాపన వి.ఏ.కే.రంగారావు వ్రాసిన వ్యాస సంకలనం. ఇది తెలుగు సినిమాలో ఉన్న అనేక కోణాలను వ్యాసరూపంలో అందించిన పుస్తకం. వార్త దినపత్రిక ఆదివారం సంచికలో వచ్చిన ఈ వ్యాసాలను ప్రగతి ద్వారా పుస్తకరూపంలో తీసుకువచ్చారు.
దీనికి డా.శసికళ మరియు ఇంద్రగంటి శ్రీకాంతశర్మ గార్లు ఉపోధ్ఘాతము వ్రాసారు. దాంతో పాటుగా రచయిత తన జీవిత ప్రస్థానంలో ఎక్కువకాలం సినిమా ప్రపంచంలో ఎందరో వ్యక్తులతో కలసి తిరగటం వలన, రామినీడు ద్వారా సినీరంగానికి పరిచయమైన రచయిత తరువాత సినీ సంగీత దర్శకులను, దర్శకులను, గేయరచయితల పరిచయం ద్వారా వాటిపై వ్రాసిన విశ్లేషణల పుస్తకంగా రాసుకొన్నారు.
రంగులరాట్నం (వ్యాసాలు)
రంగుల రాట్నం శ్రీరమణ రాసిన వ్యాస సంకలనం. దీనికి క్రిందిమాట - చమత్కారాలూ మిరియాలూ అల్లం బెల్లం మురబ్బాలూ
ఫీచర్ రాస్తానండీ అనడిగితే సర్లెండి మీరా అనకుండా, "సరే మీరే" అని ఎడిటోరియల్ పేజీలో ఇంత చోటిచ్చిన ఆంధ్రజ్యోతి సంపాదకులు నండూరి రామమోహనరావుగారికి..
ముఖచిత్రమే కాక ప్రతి శీర్షికనీ బొమ్మలతో ముస్తాబు చేసిన బాపు గారికి..
పదేళ్ళపాటు ఫీచర్ కటింగ్స్ భద్రపరచి పుస్తకరూపం తీసుకొచ్చిన నవోదయ వారికి కృతజ్ఞతలు... రమణ
వీడ్కోలు సభ మూడు ప్రింటర్లా ఆరు ఆటలూ వేల్దా క్రోల్షం
పిల్లల మధ్య ఎడం లేకుండా చూడం: 
విద్యాలయాల్లో పిడకల వేట
సర్వేశ్వరుడు రక్షించుగాక శ్రోతల సరఫరా కేంద్రం పంచె శీలురు మూ వూరి పొగబండి కిటికీ పక్క సీటు మూస గణపత్రి గోధుమలు యిస్తున్నారు జాగ్రత్త పొట్టలో చుక్క ఫోను పాత్రాభినయం ఊళ్ళో అలుళ్ళూ ! నవయుగ జడ్ త్రాల్టికుడు ఇది వేరే విషయం దీపావళి శుభాకాంక్షలు రీడింగ్ రూమ్ కార్తీకంలో కవిత్వ సమారాధన ఒక సెండాఫ్ స్మృతి చలికాలపు పొట్టిపగళ్ళు ఆత్మశాంతి కోసం గళ్ళ నుడికట్టు చీర పురోహిత పాత్రికేయం రీసెర్చికి కొత్త అంశం అలా అని పెద్ద మార్పూ ఉండదూ గ్రీటింగుల సందడి కవిసమ్మేళనానికి దశసూత్ర పధకం
ధనంజయుని కలమళ్ళ శాసనము
కలమళ్ళ శాసనము కడప జిల్లా యర్రగుంట్ల మండలంలోని కలమళ్ళ గ్రామంలో ఉంది. దీన్ని క్రీ.శ. 575లో రేనాటి చోళరాజు ధనంజయ ఎరికళ్ ముత్తురాజు వేయించినాడు. ఇందులో వారు అనే బహువచనం కనిపిస్తుంది. తొలి [[తెలుగు] శాసనాలలో ఇది ఒకటి.
[[వర్గం:తెలుగు శాసనాలు]]
ఎఱ్ఱగుడిపాడు శాసనము
ఎఱ్ఱగుడిపాడు శాసనము కడప జిల్లా యర్రగుంట్ల మండలం ఎర్రగుడిపాడు గ్రామంలోని చెన్నకేశవస్వామి ఆలయంలో ఉంది. దీన్ని క్రీ.శ. 575 లో రేనాటి చోళరాజు ధనంజయ ఎరికళ్ ముత్తురాజు వేయించినాడు. భాషాశాస్త్రవేత్తల దృష్టిలో ఇది తొలి తెలుగు శాసనం. మరియు తొలి తెలుగు గద్య (వచన) శాసనం కూడా. ఇది తెలుగువాడు తెలుగు మాటల్లో రాసుకొన్న మొదటి శాసనం. ఇది తెలుగు వాక్య రచన కనిపించే మొదటి శాసనం. ఈ శాసనంతోనే తెలుగు శాసనభాషా యుగం ప్రారంభమైంది.
పుణ్యకుమారుని తిప్పలూరి శాసనము
పుణ్యకుమారుని తిప్పలూరి శాసనము కడప జిల్లా యర్రగుంట్ల మండలం తిప్పలూరు గ్రామంలో ఉంది. దీన్ని రేనాటి చోళరాజు ఎరికళ్ ముత్తురాజు మనుమడు పుణ్యకుమారుని కాలంలో చామణకాలు అనే ఉద్యోగి వేయించినాడు. పుణ్యకుమారుడు రేనాటి చోళరాజుల్లో గొప్పవాడు. దీని లిపి సొగసైన పల్లవ గ్రంథాక్షరములను పోలి ఉంటుంది. ఇది క్రీస్తు. 630. నాటిది కావచ్చును.
విరియాల కామసాని గూడూరు శాసనము
గూడూరు శాసనం క్రీ.శ.1124 ప్రాంతమునాటిదని చెప్పబడుతున్నది. ఈ ఆధారాల కారణంగా నన్నయకు ముందే పద్య సాహిత్యం ఉండి ఉండాలని నిశ్చయంగా తెలుస్తున్నది.
అశోక్ మెహతా
అశోక్ మెహతా (1947-ఆగస్టు 15, 2012) సుప్రసిద్ధుడైన భారతీయ సినిమా ఛాయాగ్రాహకుడు. ఆయన జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాల్లో ఉత్తమ ఛాయాగ్రహణం పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు. బాండిట్ క్వీన్, ఉత్సవ్, మండీ, త్రికాల్, రామ్ లఖన్, 36 చౌరంగీ లేన్, గజగామిని వంటి సినిమాల్లో తన ఛాయాగ్రహణానికి గాను ప్రసిద్ధి చెందారు. శేఖర్ కపూర్, అపర్ణా సేన్, శశి కపూర్, శ్యాం బెనగళ్, సుభాష్ ఘాయ్ వంటి ప్రతిభావంతులైన దర్శకులు 
అశోక్ 14 సంవత్సరాల వయసులో ఢిల్లీలోని తమ కుటుంబం నుంచి పారిపోయారు. అలా పారిపోయి బొంబాయి నగరం చేరుకుని పొట్టకూటి కోసం కోడిగుడ్లు అమ్మే చిరువ్యాపారికి సహాయకునిగా చేరారు. ఆ వ్యాపారి వద్ద కోడిగుడ్లను అమ్మే పనిచేసేవాడు. ఆయన తర్వాతికాలంలో కోసిన పుచ్చకాయ ముక్కలు అమ్ముకుంటూ బ్రతికేవారు. అలా కొన్నేళ్ళపాటు చిన్న చిన్న పనులు బ్రతుకు నడిపేందుకు చేస్తూవచ్చారు.
పుచ్చకాయ ముక్కలు అమ్ముకుంటున్న స్థితిలో ఓసారి సెలవురోజున దాద్రాలో జరిగిన సినిమా చిత్రీకరణ చూసి సినిమా తీసే పద్ధతి వైపు ఆకర్షితులైనారు. ఆపైన చెంబూర్ లోని ఆశా స్టూడియోలో కేంటీన్ బాయ్ గా పనిచేశారు. క్రమంగా ఆర్కే స్టూడియోలో ప్రొడక్షన్ బాయ్ గా పనిచేసే అవకాశం పొందారు. సెట్స్, కెమెరా, లైటింగ్ వంటి సినిమా నిర్మాణ వ్యవహారాలను అర్థంచేసుకునేందుకు సెట్స్ పై ఏ చిన్న పనివారు సెలవు పెట్టినా వారి పని తాను చేస్తూ వాటిపై అవగాహన ఏర్పరుచుకోవడం ప్రారంభించారు.
తర్వాతి అడుగుగా ఆయన కెమెరా అటెండెంట్ గా పనిచేసి ఛాయాగ్రహణం గురించి, కెమెరా సాంకేతికత గురించి తెలుసుకున్నారు. శ్రీకృష్ణా స్టూడియోలో కెమెరా అసిస్టెంట్ గా పనిచేయడం ప్రారంభించి క్రమంగా ఛాయాగ్రాహకుడు అయ్యారు. రాజ్ మార్బ్రో తీసిన "ద విట్ నెస్" సినిమా ఆయన కెరీర్ లో మలుపుగా నిలిచింది. ఆ సినిమా ఆర్థికంగా విజయవంతం కాకపోయినా అప్పటి సుప్రఖ్యాత హీరో శశికపూర్ దృష్టిలో పడేట్టు చేసింది.
కెఎఫ్‌సీ
కెంటకీ ఫ్రైడ్ చికెన్ (కెఎఫ్‌సీ) వేయించిన చికెన్ (ఫ్రైడ్ చికెన్)కు పేరుపడి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించిన ఫాస్ట్ ఫుడ్ రెస్టారెంట్ చెయిన్. అమెరికాలోని కెంటకీ ప్రాంతంలో ఈ చెయిన్ ప్రధాన కార్యాలయం నెలకొంది. మెక్ డొనాల్డ్స్ తర్వాత సేల్స్ పరంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా రెండవ అతిపెద్ద రెస్టారెంట్ చెయిన్ - కెఎఫ్‌సీ. కెఎఫ్‌సీలో డిసెంబర్ 2013 నాటికి 118 దేశాలు, ప్రాంతాల్లో 18,875 అవుట్ లెట్లు ఉన్నాయి. యమ్! బ్రాండ్స్ కి కంపెనీ అనుబంధ సంస్థ, పిజ్జా హట్ మరియు ట్రాకో బెల్ వంటి చెయిన్లు కూడా సంస్థ నిర్వహిస్తోంది.
కార్బిన్, కెంటకీలో 1930ల నాటి తీవ్రమైన మాంద్యం కాలంలో వ్యాపారవేత్త హార్లాండ్ శాండర్స్ రోడ్డుపక్కన వేయించిన చికెన్ అమ్మే రెస్టారెంట్ గా కెఎఫ్‌సీ ప్రారంభమైంది. శాండర్స్ రెస్టారెంట్ ఫ్రాంచైజీలు ఏర్పరచడంలో అవకాశాలను గుర్తించి 1952లో కెంటకీ ఫ్రైడ్ చికెన్ మొట్టమొదటి ఫ్రాంఛైజ్ ని యూటాలో ప్రారంభించారు. కెఎఫ్‌సీ ఫాస్ట్ ఫుడ్ రంగంలో చికెన్ ను వ్యాప్తిలోకి తీసుకువచ్చి, మార్కెట్లో హ్యాంబర్గర్ ఆధిక్యత నుంచి వైవిధ్యాన్ని తీసుకువచ్చారు. తనను తాను బ్రాండ్ చేసుకోవడంతో కల్నల్ శాండర్స్ అమెరికన్ సాంస్కృతిక చరిత్రలో ప్రాముఖ్యం చెందిన వ్యక్తిగా నిలిచారు, అతని బొమ్మ కెఎఫ్‌సీ ప్రకటనల్లో విస్తృతంగా వినియోగించుకున్నారు. ఐతే వేగవంతంగా విస్తరిస్తున్న కంపెనీ బాధ్యతలు వయసు మీద పడ్డ తనకు భారం కావడంతో 1964లో జాన్ వై.బ్రౌన్, జాక్ సి.మెస్సీల నాయకత్వంలోని పెట్టుబడిదారుల సముదాయానికి అమ్మేశారు.
1960ల మధ్యకాలంలో కెఎఫ్‌సీ కెనడా, బ్రిటన్, మెక్సికో, జమైకాల్లో  విస్తరణ ప్రారంభించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించిన మొదటి కొద్ది ఫుడ్ చెయిన్లలో ఒకటిగా నిలిచింది. Throughout the 1970s and 1980s, KFC experienced mixed fortunes domestically, as it went through a series of changes in corporate ownership with little or no experience in the restaurant business. In the early 1970s, KFC was sold to the spirits distributor Heublein, who were taken over by the R.J. Reynolds food and tobacco conglomerate, who sold the chain to PepsiCo. The chain continued to expand overseas however, and in 1987 KFC became the first Western restaurant chain to open in China. The chain has since expanded rapidly in China, which is now the company's single largest market. PepsiCo spun off its restaurants division as Tricon Global Restaurants, which later changed its name to Yum! Brands.
మాలిగ్నెన్సీ
మాలిగ్నెన్సీ అనేది క్రమక్రమంగా అధ్వాన్నంగా మారే ఒక వైద్య పరిస్థితి యొక్క వైఖరి. మాలిగ్నెన్సీ అనే పదం మేల్ మరియు గ్నస్ అనే లాటిన్ పదాల కలయిక నుంచి వచ్చింది, లాటిన్ భాషలో మేల్ అనగా "చెడుగా", గ్నస్ అనగా "జననం". మాలిగ్నెన్సీ క్యాన్సర్ స్వభావమునకు చాలా దగ్గరది. మాలిగ్నెంట్ ట్యూమర్ కేన్సరేతర నిరపాయమైన కంతికి విరుద్ధమైనది, ఈ వ్రణాలు ప్రక్కనున్న కణజాలాలను ఆక్రమిస్తుంటాయి, మరియు ఈ వ్రణాలు శరీరంలోని దూర కణజాలాలకు వ్యాప్తి చెందె సమర్థతతో ఉంటాయి. నిరపాయమైన కంతి మాలిగ్నెంట్ ట్యూమర్ లక్షణాలను కలిగి ఉండవు.
మనిషి శరీరంలో కణ విభజన ప్రక్రియ అదుపు తప్పినప్పుడు అదే పనిగా కణ విభజన జరుగుతూ వ్రణాలు ఏర్పడుతుంటాయి, ఇలా వ్రణాలు ఇతర భాగాలకు పాకుతూ ఏర్పడుతాయి, ప్రక్క కణజాలాలకు పాకుతూ మనిషిని ప్రాణాపాయ స్థితిలోకి తీసుకువెళ్లే ఈ వ్రణాలను మాలిగ్నెంట్ ట్యూమర్లు అంటారు. ఊపిరితిత్తులు, రొమ్ము, జీర్ణాశయం వంటి శరీరావయవ కణజాలలో ఏర్పడే మాలిగ్నెంట్ గడ్డలను కార్సినోమా క్యాన్సర్ అంటారు.
రాధాకృష్ణ (1978 సినిమా)
ఈ సినిమా యద్దనపూడి సులోచనారాణి నవల ఆధారంగా నిర్మించబడింది.
ఏలూరు నగర పాలక సంస్థ
ఏలూరు నగర పాలక సంస్థ ఆంధ్ర ప్రదేశ్లొని ఏలూరు నగరానికి చెందిన స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థ. ఇది రాష్ట్రంలోని ఒక పురాతన పురపాలక సంస్థ.
ఈ సంస్థ, ఈ సంస్థ, 1866 లో ఏలూరు పురపాలక సంస్థగా ఏర్పడింది. 1859 లో ఏలూరు గోదావరి జిల్లాలో భాగమైంది, 2005 లో ఏలూరు నగర పాలక సంస్థగా ఎర్పడింది.
పౌర సేవల్లో ప్రధానమైనవి, రోడ్లు, బస్సు షెల్టర్లు, కాలిబాటలు, పబ్లిక్ గార్డెన్స్ మొదలైనవి కార్పొరేషన్ వారు అభివృద్ధి చేస్తారు.
"నేషనల్ అర్బన్ పారిశుద్ధ్య విధానం (2009–10)" ప్రకారం, నగరానికి మొత్తం 35.00 పాయింట్లతో 201వ స్థానం ఇచ్చారు.
నామదేవుడు
నామదేవుడు (క్రీ.శ. 1270 – 1350) మహారాష్ట్రకు చెందిన వాగ్గేయకారుడు. వర్కారీ సాంప్రదాయంలో ప్రముఖుడు. ఈయన జీవితం పై అనేక అస్పష్టతలున్నాయి. ఆయన మరణించిన కొన్ని శతాబ్దాల తరువాత అనేక అద్భుత సంఘటనలతో కూడిన జీవిత కథలు చాలా వచ్చాయి. కానీ పండితులు ఇందులో సమాచారం ఒకదానితో ఒకటి పొందికలేకుండా ఉందని అభిప్రాయపడ్డారు.
నామదేవుడు వైష్ణవ సాంప్రదాయంచే ప్రభావితం అయ్యాడు. ఆయన రాసిన అనేక గీతాలు భజన పాటలుగా ప్రాచుర్యం పొందాయి. ఆయన పాటల్లో ముఖ్యంగా ఏకేశ్వరోపాసన, సగుణ బ్రహ్మ, నిర్గుణ బ్రహ్మ తత్వాలు కనిపిస్తాయి. మిగతా గురువులతో కలిసి ఆయన ప్రారంభించిన వార్కరీ సాంప్రదాయం ప్రజల్లో బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. ఈ సాంప్రదాయం ప్రకారం దక్షిణ మహారాష్ట్రలో సంవత్సరానికి రెండు సార్లు భక్తులు సామూహికంగా పండరీపురానికి పాదయాత్ర చేస్తారు.
నామదేవుడి జీవితం గురించి స్పష్టమైన వివరాలు అందుబాటులో లేవు. చాలామంది ఆయన 1270 మరియు 1350 మధ్య జీవించి ఉండవచ్చునని భావిస్తున్నారు. కానీ మహారాష్ట్రలోని సంత్ సంప్రదాయాన్ని క్షుణ్ణంగా పరిశోధన చేసిన ఎస్.బి కులకర్ణి, క్రిస్టియన్ నోవెడ్కీ నామదేవుడు 1207-1287 ల మధ్య జీవించినట్లుగా భావిస్తున్నారు. ఇంకా కొంతమంది పండితులు 1425 ప్రాంతంలో జీవించి ఉండవచ్చుననీ, ఆర్. భరద్వాజ్ అనే పండితుడు 1309-1372 లో జీవించి ఉండవచ్చునని అభిప్రాయపడుతున్నారు.
నామదేవుడికి రాజాయ్ అనే ఆమెతో వివాహం అయింది. వారికి విఠ అనే కొడుకు ఉన్నాడు. వీరిద్దరూ, మరియు నామదేవుడి తల్లి గోనాయ్ ఆయన గురించి రాశారు. ఆయన సమకాలికులైన ఒక శిష్యుడు, ఒక గురువు, ఒక కుమ్మరి కూడా ఆయన గురించి ప్రస్తావించారు. అయితే అప్పటి పాలకులు మాత్రం వారి రికార్డులలో, శాసనాలలో ఈయన గురించి ప్రస్తావించలేదు. వార్కరీ సాంప్రదాయం కాని వాళ్ళ రచన, మహానుభవ సంప్రదాయానికి చెందిన 1278 లో రాయబడిన లీలా చరిత్ర అనే గ్రంథంలో ఆయన ప్రస్తావన ఉంది. ఇంకా 1310లో రాయబడిన స్మృతిస్థల అనే మహానుభవ సాంప్రదాయ గ్రంథం కూడా ఈయన గురించి ప్రస్తావించి ఉండవచ్చు. దీని తరువాత 1538లో రాయబడిన మరాఠీ చరిత్ర భకర్ అనే గ్రంథంలో మాత్రమే ఆయన గురించి ప్రస్తావన ఉంది.
వివరణ
ఉదహరింపులు
పుస్తకాలు
శ్రీరమణ
శ్రీరమణ ప్రముఖ కథకుడు, వ్యంగ్య వ్యాస రచయిత. సుప్రసిద్ధమై, సినిమాగా కూడా మలచబడిన మిథునం కథా రచయితగా సుప్రఖ్యాతుడు . పత్రికల్లో వ్యంగ్య హాస్య భరితమైన కాలమ్స్ నడిపిన కాలమిస్టుగా, కథకుడిగా, సినిమా నిర్మాణంలో నిర్వహణ పరంగా పలు విధాలుగా సాహిత్య, కళా రంగాల్లో ప్రసిద్ధి వహించారు. ఆయన "పత్రిక" అనే మాసపత్రికకు గౌరవ సంపాదకుడిగా ఉన్నారు. ఆయన హాస్యరచన విభాగంలో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం 2014 కీర్తిపురస్కారాన్ని అందుకున్నారు.
వారు గుంటూరు జిల్లా, వేమూరు మండలానికి చెందిన వరహాపురం అగ్రహారం గ్రామానికి చెందినవారు. ఇది వేమూరు మండలం తెనాలికి చాలా సమీపంలో ఉంది. ఆయన తల్లిదండ్రులు అనసూయ, సుబ్బారావులు. వారి తండ్రి పాఠశాల ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేసేవారు. ప్రాథమిక విద్యను స్థానికంగా ఉన్న శ్రీరామ హిందూ ప్రాథమిక పాఠశాలలో పూర్తి చేసారు. ఫస్ట్‌ఫారమ్‌లో అంటే హైస్కూలులో అడుగుపెట్టాలంటే జరిగే ప్రవేశ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులై కవిరాజా జిల్లా పరిషత్ హైస్కూల్, వేమూరులో ఫస్ట్‌ఫారమ్‌లో చేరారు. ఆ పాఠశాలలో ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి పూర్తి చేసారు. స్కూలు రోజుల్లో రామకృష్ణ మిషన్ ఆశ్రమం, నరేంద్రపూర్, 24 పరగణాల జిల్లా వారు స్వామి వివేకానందునిపై వ్యాస రచన పోటీ నిర్వహించారు. ఆయనకు జాతీయ స్థాయిలో ప్రథమ బహుమతి వచ్చింది. ఇలా వరసగా ఆరేళ్ళు ప్రథముడిగా నిలిచారు. పన్నెండేళ్ళ వయసులో విజయవాడ ఆకాశవాణి నుంచి యువజనుల కార్యక్రమంలో ఆయన ఇంటర్వూ వచ్చింది. బాపట్ల వారి మాతామహుల ఊరు. అప్పుడే బాపట్లలో కళాశాల స్థాపించారు. బాపట్ల కాలేజి ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్సెస్‌లో పి.యు.సిలో చేరారు. వారి తాతగారికి ఆడపిల్లలే గాని మగ పిల్లలు లేరు. పి.యు.సిలో వుండగా ఆయనను దత్తత చేసుకున్నారు. వారి జన్మనామం "వంకమామిడి రాథాకృష్ణ". దత్తతకు వెళ్ళిన తరువాత నామం "కామరాజు రామారావు"గా మారినది. రెండు పేర్లు, రెండు ఇంటిపేర్లు — ఈ తికమక నుంచి బయటపడాలని ఆయన తన పేరును "శ్రీరమణ"గా మార్చుకున్నారు.
సాహితీప్రపంచానికి సుపరిచితులైన శ్రీరమణ అనేక ప్రముఖ పత్రికలలో పేరడీలు, శ్రీకాలమ్, శ్రీచానెల్, చిలకల పందిరి, హాస్యజ్యోతి, మొగలిరేకులు వంటి ఎన్నో శీర్షికలు నిర్వహించారు. మిథునం కథ చూసి ముచ్చటపడిన బాపు స్వీయదస్తూరిలో ఆ కథను రాసి శ్రీరమణకు పంపారు. జంపాల చౌదరిగారు (సాహితీప్రియులు, అమెరికాలో చైల్డ్ సైకియాట్రిస్ట్) ఆ దస్తూరితోనే కథను ప్రచురించి ఇప్పటికి నాలుగులక్షల మందికి అందచేశారు. మిథునం శ్రీరమణ మనసులో బాల్యం నుంచి నాటుకున్న ఆలోచనలకు అక్షరరూపం. ఇది ఎన్నో సంప్రదాయ కుటుంబాల కథ అని శ్రీరమణ చెబుతుంటారు.
తెలుగులో పేరడీ రచయితగా శ్రీరమణ సుప్రసిద్ధులు. అనేకమంది ప్రసిద్ధ రచయితల శైలిని అనుకరిస్తూ పేరడీలు రాసి స్వయంగా ఆయా రచయితల అభినందనలనూ పొందారు.
ఆయనకు ఒక అన్నయ్య, ఒక అక్కయ్య ఉన్నారు. ఆయన వివాహం వారి వదినగారి (అన్నభార్య) చెల్లెలైన జానకితో 1976లో వివాహం జరిగింది. వారికి ఇద్దరు అబ్బాయిలు. వారు చైత్ర మరియు వంశీకృష్ణ. వారి పిల్లల బాల్యం అంతా బాపు గారింట్లోనే గడిచింది. పెద్ద కుమారుడు బీటెక్ పూర్తిచేసి ఒక మల్టీ నేషనల్ కంపెనీలో పనిచేస్తున్నాడు. కోడలు శాలిని, ఎంబిఏ చదివింది. మనవడు ఆదిత్య. వంశీకృష్ణ కెమికల్ ఇంజినీరింగ్‌లో పి.హెచ్‌డి. పూర్తిచేసి ఫెలోషిప్‌లో ఉన్నాడు.
రొమ్ము పంపు
రొమ్ము పంపు అనగా పాలిచ్చే మహిళ రొమ్ముల నుండి పాలను సేకరించే ఒక యాంత్రిక పరికరం. రొమ్ము పంపులు చేతి లేదా కాలి చేష్టల ద్వారా పనిచేసే మాన్యువల్ పరికరాలు, లేదా విద్యుత్ లేదా బ్యాటరీల ఆధారంగా పనిచేసే విద్యుత్ పరికరాలు అయ్యుంటాయి.
మహిళలు పలు కారణాలతో రొమ్ము పంపులు ఉపయోగిస్తున్నారు. చాలామంది మహిళలు వారి బిడ్డలకు చనుబాలు తాగించాలనే ఉద్దేశ్యంతో ఉంటారు, అయితే ఆ మహిళలు ఉద్యోగం రీత్యానో లేదా ఏవైనా పనుల నిమితమో బిడ్డలను ఇంటిలో వదలి వెళ్లవలసి ఉంటుంది, అటువంటి వారు తిరిగి ఇంటికి వెళ్లినప్పుడు చనుబాలను ఇవ్వవచ్చని వీలు కుదిరినప్పుడు రొమ్ము పంపు ఉపయోగించి పాలను తీసిపెట్టుకుంటారు, తిరిగి ఇంటికి వచ్చినప్పుడు తమ బిడ్డలకు చనుబాలను తాపుకుంటారు.
ఇంధన కోష్ఠికలు
భారత దేశంలో రాతి నూనె వంటి ఇంధన తైలాల నిల్వలు సమృద్ధిగా లేవు; విశేషంగా దిగుమతి చేసుకుంటున్నాం. దేశంలో దొరికే బొగ్గు నాసి రకం కనుక బొగ్గుని కూడ విశేషంగా దిగుమతి చేసుకుంటున్నాం; పైపెచ్చు బొగ్గు వాడకం వల్ల మసి, నుసి, వంటి కల్మషాదులతో ఎన్నో ప్రతికూలతలు ఉన్నాయి. అణుశక్తి మీద ఆధారపడదామా అంటే ప్రమాదాల వల్ల వాటిల్లే ప్రతికూలతలు వాటికి ఉన్నాయి. ప్రతీ ఒక్క సాంకేతిక పరిష్కారానికి ఏదో ఒక ప్రతిబంధకం కనిపిస్తోంది. ఈ సందర్భంలో ఉదజని వాయువుని ఇంధనంగా వాడడం వల్ల వచ్చే కష్టసుఖాలని ఒకసారి సమీక్షిద్దాం. 
ఉదజని ఒక వాయువు. ఈ వాయివుని విద్యుత్-రసాయనిక ప్రక్రియలకి లోను చేసినప్పుడు విద్యుత్తు పుట్టుకొస్తుంది. ఈ ప్రక్రియలో వేడి, నీరు అనుజనితాలు; ఇవి కాలుష్య కారకాలు కావు. కనుక ఉదజనితో నిర్మించిన ఇంధన కోష్ఠికలకి మంచి భవిష్యత్తు ఉందని కొందరి భావన. ఇంధన కోష్ఠికలు అంటే మనకి పరిచయం ఉన్న బేటరీల వంటి ఉపకరణాలు: రెండింటి మధ్యా తేడా ఏమిటంటే బేటరీలో ఇంధనం బేటరీలోనే ఉంటుంది కనుక ఇంధనం ఖర్చు అయిపోగానే పాతదానిని పారేసి కొత్తది కొనుక్కుంటాం కాని ఇంధన కోష్ఠిలలో ఇంధనం (ఉదజని) బయట నుండి సరఫరా చేస్తూ ఉంటాం కనుక సరఫరా జరుగుతున్నంత సేపూ కోష్ఠిక పని చేస్తుంది. ఈ రకం కోష్ఠికల తో నిర్మించిన “బేటరీలు” వాహనాలలో పెట్రోలుకి బదులు వాడగలిగితే రాతి నూనె మీద ఆధారపడడం తగ్గుతుంది. ఐ ఊహ చెప్పుకోడానికి బాగానే ఉంటుంది కాని ఆచరణలో పెట్టడానికి సాంకేతికమైన, ఆర్థికమైన ఇబ్బందులు చాల ఉన్నాయి. 
ఇటువంటి కోష్ఠికలని దక్షతతో నిర్మించడం ఎలాగో ఇంకా అవగాహహనలోకి రాలేదు. వీటిని ఆచరణలో పెట్టాలంటే సాంకేతికంగా నాలుగు మహాద్భుతాలు జరగాలి: ఒకటి, ఉదజని వాయువుని పెద్ద ఎత్తున, చవగ్గా తయారు చెయ్యగలిగే మార్గం కావాలి. రెండు, కార్లలోని పెట్రోలు టేంకు అంత తక్కువ స్థలంలో ఎక్కువ వాయువుని నిల్వ చెయ్యగలిగే, ప్రమాదరహితమైన, పద్ధతి కావాలి; అప్పుడే ఇంధన కోష్టికలని వాడిన వాహనాలకి విపణి వీధిలో పలుకుబడి ఉంటుంది. మూడు, ఇంధన కోష్ఠికలని వాడే వాహనాలలో ఇంధనం అయిపోయినప్పుడల్లా తిరిగి నింపడానికి దేశవ్యాప్తంగా “ఉదజని బంకులు” (పెట్రోలు బంకులులా) ప్రయాణీకులకి అందుబాటులో ఉండాలి; అంటే ఉత్పత్తి కేంద్రాలనుండి పంపిణీ స్థలాలకి ఇంధనాన్ని సరఫరా చెయ్యడానికి కావవలసిన అవస్థాపన సౌకర్యాలు ఉండాలి. నాలుగు, ఇప్పుడు వాడుకలో ఉన్న అంతర్దహన యంత్రాలతో పోటీ పడే విధంగా ఇంధన కోష్ఠికల నిర్మాణం మీద పరిశోధనలు ముమ్మరంగా జరగాలి.
వాహనాలలో ఇంధన కోష్ఠికలని వాడడం అప్పుడే జపాను, కొరియా వంటి దేశాలలో ప్రయోగాత్మకంగా జరుగుతోంది. పెట్రోలు తో నడిచే కార్లతో పోటీ పడి నెగ్గుకు రావాలంటే పైన చెప్పిన నాలుగు గొంతేలమ్మ కోరికలు తీరాలి. 
ఇంధన కోష్ఠికలతో విద్యుత్తుని పుట్టించి కార్లని నడపడానికే వాడనక్కర లేదు; ఆ విద్యుత్తుని తిన్నగా మన విద్యుత్ వలయం (గ్రిడ్) లోకి పంపవచ్చు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న విద్యుత్ వలయాలకి ఒక పెద్ద లొసుగు ఉంది. ఈ వలయాలలో విద్యుత్తిని నిల్వ చెయ్యలేము; తయారు చేస్తూన్న విద్యుత్తుని వెనువెంటనే ఖర్చు పెట్టేసుకోవాలి. కనుక “కరెంటు” పోకుండా ఎల్లవేళలా సరఫరా జరగాలంటే మన విద్యుత్ కేంద్రాలని గరిష్ఠ అవసరాలకి సరిపోయేటంతగా రూపకల్పన చెయ్యాలి. అప్పుడు అవసరం సన్నగిల్లిన సమయాలలో అవసరానికి మించి జరిగిన ఉత్పత్తిని ఉపయోగించి ఉదాజనిని పుట్టించి, ఆ ఉదాజనిని పీపాలలో దాచి, అవసరం పెరిగినప్పుడు ఆ ఉదజనిని ఇంధన కోష్ఠికలలో వాడి వెలితిని భర్తీ చేసుకోవచ్చు. ఐ రకంగా ఆలోచిస్తే ఇంధన కోష్ఠికకలకి భవిష్యత్తు ఉందనే అనిపిస్తుంది.
జ్ఞానేశ్వరుడు
జ్ఞానేశ్వరుడు (1275–1296) మహారాష్ట్రకు చెందిన ప్రముఖ వాగ్గేయకారుడు, తత్వవేత్త, నాథ సంప్రదాయానికి చెందిన సన్యాసి. భగవద్గీత మీద ఆయన రచించిన జ్ఞానేశ్వరి అనే గ్రంథం, అమృతానుభవం అనే గ్రంథం మరాఠీ సాహిత్యంలో మైలురాళ్ళుగా పరిగణిస్తారు.
జ్ఞానేశ్వరుడు మహారాష్ట్రను 13 వ శతాబ్దంలో యాదవ రాజైన రామదేవర పరిపాలిస్తున్న కాలంలో జన్మించాడు. 1296లో ఢిల్లీ సుల్తానులు ఆ రాజ్యం మీద దాడి చేసేవరకు ప్రశాంతంగా, సుసంపన్నంగా ఉండేది. యాదవ రాజుల పాలనలో కళలు, సైన్సు మొదలైన రంగాలు బాగా అభివృద్ధి సాధించాయి. భారతదేశం నలుమూలల నుంచి అనేకమంది పండితులు ఆ రాజ్యానికి విచ్చేసేవారు. కానీ అదే సమయంలోనే ప్రజల్లో మతమౌఢ్యం, సాంఘిక దురభిమానం, మూఢ నమ్మకాలు లాంటివి పెరిగి గ్రామదేవతలకు మూగజీవాలను బలి ఇవ్వడం ఎక్కువైంది. జ్ఞానేశ్వరుడు తను రాసిన జ్ఞానేశ్వరి అనే గ్రంథంలో ఈ మూఢాచారాలను విమర్శించాడు. బి.పి బహీరత్ అనే పండితుని ప్రకారం ఆ కాలంలో మరాఠీలో రచనలు చేసిన తొలి తత్వవేత్త జ్ఞానేశ్వరుడు.
వివరణ
ఉదాహరణలు
పుస్తకాలు
ఇ-చౌపల్
ఇ-చౌపల్ అన్నది అంతర్జాలం ద్వారా గ్రామీణ రైతులు సోయా చిక్కుళ్ళు, గోధుమలు, కాఫీ, రొయ్యలు వంటి వ్యవసాయ, ఆక్వాకల్చర్ ఉత్పత్తులు పొందడానికి ఐటీసీ లిమిటెడ్ చేసిన ఇనిషియేటివ్. ఇ-చౌపల్ చిన్న చిన్న కమతాలుగా విభజితం కావడం, బలహీనమైన మౌలిక వసతులు, మధ్యవర్తుల ప్రమేయం వంటి అనేక సమస్యలు ఎదుర్కొనే భారతీయ వ్యవసాయ రంగపు సమస్యలను అధిగమించే ప్రయత్నాలు చేసింది. ఈ ప్రోగ్రాం ద్వారా భారతదేశపు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మార్కెటింగ్, వ్యవసాయ సమాచారం వంటివి ఎప్పటికప్పుడు తెలుసుకునేందుకు కంప్యూటర్లను ఏర్పాటుచేశారు.
ఐటీసీ లిమిటెడ్ దేశంలోని వివిధ వ్యవసాయ ప్రాంతాల్లో కంప్యూటర్లు, ఇంటర్నెట్ సౌకర్యం ఏర్పాటుచేసింది, తద్వారా వ్యవసాయదారులు నేరుగా ఐటీసీతోనే వారు పండించిన వ్యవసాయోత్పత్తుల అమ్మకం గురించి బేరం ఆడవచ్చు. అంతర్జాలంతో అనుసంధానం కావడం వల్ల రైతులకు మండి ధరలు, వ్యవసాయంలో ఉత్తమ పద్ధతులు వంటి వివరాలు పొందగలరు, అంతేకాక విత్తనాలు, ఎరువులు వంటివి ఆర్డర్ చేయగలుగుతారు. తద్వారా రైతులు వారి ఉత్పత్తుల నాణ్యత పెంపొందించుకుని, మరింత మెరుగైన ధర పొందగలరు.
ఐటీసీ లిమిటెడ్ వారు ఇంటర్నెట్ సౌకర్యంతో ఏర్పాటుచేసిన ప్రతీ కియోస్క్ ని శిక్షణ పొందిన రైతు సంచాలక్ గా నడిపిస్తారు. కంప్యూటర్ ను సంచాలక్ ఇంటిలో ఉంచి, విశాట్ కనెక్షన్ తో కానీ, ఫోన్ లైనుతో కానీ ఇంటర్నెట్ కు అనుసంధానం చేస్తారు. ఇలాంటి  ప్రతి కంప్యూటర్ ఏర్పాటూ సుమారు చుట్టుపక్కల 5 కిలోమీటర్ల పరిధిలో 10 గ్రామాలకు చెందిన 600 మంది వ్యవసాయదారులకు సేవలు అందించింది. సంచాలక్ కొద్దిపాటి నిర్వహణ వ్యయాన్ని భరిస్తారు, ఐతే ప్రతిఫలంగా ఇ-చౌపల్ ద్వారా జరిగే లావాదేవీలపై సేవా రుసుము సంపాదించుకుంటారు.
నీటి గడియారం
నీటి గడియారం అనగా ఎత్తునున్న ఒక పాత్ర నుండి దిగువనున్న మరొక పాత్రకు ద్రవ ప్రవాహ క్రమబద్ధీకరణ ద్వారా నీటిని పంపుతూ పాత్రలలో నీటి హెచ్చుతగ్గుల కొలతలను బట్టి సమయాన్ని తెలుసుకునే ఒక రకపు గడియారం. నీటి గడియారాలు సమయాన్ని తెలుసుకొనుటకు ఉన్న సూర్యగడియారాలతో పాటున్న పురాతన సమయ కొలత సాధనాలు. ఇది ఎప్పుడు, ఎక్కడ, ఎవరు కనిపెట్టారో తెలియని అప్పటివారి నుంచి అందుకున్న గొప్ప ప్రాచీనమైనది. గిన్నె ఆకారపు అవుట్‌ఫ్లో నీటి గడియారం యొక్క సాధారణ రూపం మరియు ఇటువంటి నీటి గడియారాలు 16 వ శతాబ్దం BC దరిదాపుల్లో బాబిలోన్ మరియు ఈజిప్ట్ లో ఉండేవని అంటారు. భారతదేశం మరియు చైనా సహా ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాలు నీటి గడియారాల యొక్క పూర్వ ఆధారాలను కలిగి ఉన్నాయి, అయితే ఫలానా కాలంలో మొట్టమొదట వాడబడినవి అని నిర్దిష్టంగా చెప్పలేక పోతున్నవి. అయితే కొంతమంది రచయితలు చైనాలో కనిపించిన నీటి గడియారాలు క్రీ.పూ 4000 కాలానికి చెందినవని వాదిస్తారు.
కె.వరలక్ష్మి
కె.వరలక్ష్మి ఆంధ్రప్రదేశ్కు చెందిన ప్రఖ్యాత రచయిత్రి. తూర్పు గోదావరి జిల్లా జగ్గంపేటలో పల్లా వెంకట రమణ, బంగారమ్మ దంపతులకు ప్రథమ కుమార్తెగా జన్మించారు. 1964లో శ్రీ కళా రామమోహనరావును వివాహమాడారు. వరలక్ష్మి గారి కథలు ప్రధానంగా తను నివసిస్తోన్న మెట్ట ప్రాంతానికి చెందిన స్త్రీల, బడుగు జీవులకు చెందిన కథలు. చదివే వారిని ఎంతగానో ప్రభావితం చేస్తాయి. అలాగని ఆమె రచనలు ప్రాంతాలతోనే ఆగిపోలేదు. తను సందర్శించిన ఎన్నో ప్రాంతాలకు చెందిన వారి జీవితాల్ని స్పృశిస్తూ కథలు, కవిత్వం వ్రాసారు. రేడియో నాటికలు, వ్యాసాలు, నవలికలు వ్రాసారు.
కె.వరలక్ష్మి బాల్యమంతా, స్కూల్ ఫైనల్ (11వతరగతి) వరకు చదువు జగ్గంపేట లోనే సాగింది. 10 వ తరగతిలో పెళ్ళి జరిగింది. ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం ఏర్పడ్డాక ఇంటర్మీడియేట్ తో మొదలుపెట్టి ఎమ్మే (తెలుగు) వరకు చదివారు. భర్త ఉద్యోగరీత్యా కోనసీమలోని కందికుప్ప, మెట్ట ప్రాంతంలోని కిర్లంపూడి లలో కొంతకాలం జీవించారు.
అబ్బాయికి అయిదేళ్ళొచ్చే వేళకి భర్తగారి ఉద్యోగరీత్యా జగ్గంపేటలో ఉండడం వల్ల ప్రాథమిక స్థాయి పాఠశాల "రవీంద్రా కాన్వెంట్"ను నెలకొల్పి విజయవంతంగా పాతికేళ్లు నడిపేరు. వీరి పిల్లలు ముగ్గురూ వీరి దగ్గరే అదే పాఠశాలలో చదివేరు. 
వీరి అబ్బాయి రవీంద్ర ఫణిరాజ్  పలు అనువాద చిత్రాలు, తెలుగు చిత్రాల నిర్మాత. పెద్దమ్మాయి డా॥కె.గీత ప్రఖ్యాత కవయిత్రి, రచయిత్రి, తెలుగురచయిత.ఆర్గ్ స్థాపకురాలు. చిన్నమ్మాయి శ్రీలలిత కూడా కథా రచయిత్రి.
కవిత్వానికి: శ్రీ శ్రీ, దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, కందుకూరి రాజ్యలక్ష్మి మొ.న పురస్కారాలు.
కథలకు: అనేక కథలు, కవితలు, వ్యాసాలు, నవలలు.
కె.గీత
డా||కె.గీత ఆంధ్రపదేశ్ కు చెందిన ప్రఖ్యాత స్త్రీవాద కవయిత్రి. తూర్పు గోదావరి జిల్లా జగ్గంపేట లో కళా రామ్మోహనరావు, కె.వరలక్ష్మి దంపతులకు ప్రథమ కుమార్తెగా జన్మించారు. "కె.గీత" గా ప్రసిద్ధి చెందిన వీరి అసలు పేరు గీతామాధవి. తల్లి శ్రీమతి కె.వరలక్ష్మి ప్రఖ్యాత రచయిత్రి. చిన్నతనంలోనే తల్లి నుంచి పుణికి పుచ్చుకున్న రచనా వ్యాసంగాన్ని గత పాతికేళ్లుగా కొనసాగిస్తున్నారు. కవిత్వం తో ప్రారంభించినా, కథలు, వ్యాసాలు, కాలమ్స్, ట్రావెలాగ్స్, సీరియల్స్ రాసారు. భర్త శ్రీ వి.సత్యనారాయణ ఉద్యోగరీత్యా ప్రస్తుతం అమెరికాలో నివాసముంటున్నారు. వీరి కవిత్వం సున్నిత భావుకతా నిలయం. వీరి రచనలు ఎందరినో ప్రభావితం చేసాయి. 
తల్లిదండ్రుల నివాసరీత్యా వీరి బాల్యమంతా తూర్పుగోదావరి జిల్లా, జగ్గంపేట లో సాగింది. ఇంటర్మీడియేట్ వరకూ జగ్గంపేట హైస్కూలులో చదివేరు. బియ్యే, ఎమ్మే(ఇంగ్లీషు), ఎమ్మే(తెలుగు). పీ.ఎచ్.డీ ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం, విశాఖపట్నం లో పూర్తి చేసేరు. వీరు "తెలుగు క్రియల పౌన:పున్యం -ఒక పరిశీలన" అనే అంశం పై పరిశోధన చేసి పట్టా పుచ్చుకున్నారు. అమెరికా లో ఇంజనీరింగ్ మానేజ్ మెంటు లో ఎమ్మెస్ చేసారు.
1998 నించి పది సంవత్సరాల పాటు మెదక్ జిల్లాలో గవర్నమెంట్ కాలేజీ లో తెలుగు లెక్చరర్ గా పనిచేసారు. ప్రస్తుతం కాలిఫోర్నియాలో సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజనీర్ గా పనిచేస్తున్నారు.
భర్త శ్రీ వి. సత్యన్నారాయణ కాలిఫోర్నియాలో సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజనీర్ గా పనిచేస్తున్నారు. ముగ్గురు పిల్లలు. అబ్బాయి కోమల్ లో ఏరో స్పేస్ ఇంజనీరింగ్ చదువుతున్నాడు. అమ్మాయిలు వరూధిని, సిరి వెన్నెల.ప్రచురితమైన కవితలు, కథలు, వ్యాసాలు అనేకం.
శతాబ్ది వెన్నెల
శీత సుమాలు
అమెరికాలో బానిసత్వం
అమెరికాలో బానిసత్వం అనేది 18, 19వ శతాబ్దాల్లో అమెరికాలో స్వాతంత్రం నాటి నుంచి అంతర్యుద్ధం వరకూ చట్టబద్ధంగా సాగిన మానవ బానిసత్వం. వలసల తొలినాళ్ళ నుంచి బ్రిటీష్ ఉత్తర అమెరికాలో బానిసత్వం వ్యాప్తిలో ఉండేది. 1776లో ఇండిపెండెన్స్ డిక్లరేషన్ నాటికి 13 కాలనీలన్నిటిలోనూ దీని వ్యాప్తిని గుర్తించారు.
జాతీయ అర్హత మరియు ప్రవేశ పరీక్ష
జాతీయ అర్హత మరియు ప్రవేశ పరీక్ష (నేషనల్ ఎలిజిబిలిటీ కమ్ ఎంట్రన్స్ టెస్ట్ - NEET) అనేది భారతదేశంలోని ప్రభుత్వ లేదా/మరియు ప్రవేట్ వైద్య కళాశాలలోని ఏదైనా గ్రాడ్యుయేట్ వైద్య కోర్సు (ఎంబిబియస్), దంత కోర్సు (బిడిఎస్) లేదా పోస్ట్‌గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సు (ఎండీ/ఎంఎస్) అధ్యయనం చేయాలనుకునే విద్యార్థులకు భారతదేశంలో ఒక ప్రవేశ పరీక్ష. నీట్-యుజి (అండర్గ్రాడ్యుయేట్), ఎంబిబిఎస్ మరియు బిడిఎస్ కోర్సులు సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ (సీబీఎస్ఈ) చే నిర్వహించబడుతున్నాయి. నీట్-యుజి ఆల్ ఇండియా ప్రీ మెడికల్ టెస్ట్ (AIPMT) మరియు రాష్ట్రాలు లేదా కళాశాలలు తాము నిర్వహించే అన్ని వ్యక్తిగత ఎంబిబియస్ పరీక్షలను నిర్వహించే స్థానాన్ని భర్తీ చేసింది.
మనసు ఫౌండేషన్
మనసు పౌండేషన్ ఒక స్వచ్ఛంద సంస్థ. దీనిని ఎం.వి.రాయుడు వారి సోదరులు స్థాపించారు.
మనసు అనేది వారి తల్లిదండ్రులపేరున అనగా మన్నం నరసింహం, సుబ్బమ్మ పేరున ( మన్నం నుండి మ నరసింహరావు న సుబ్బమ్మ నుండి సు) స్థాపించారు. దీని కార్యాలయం బెంగళూరులో 2006 లో ప్రారంబించారు. కాని కార్యకలాపాలు మునుపు హైదరాబాద్ కేంద్రంగానూ ప్రస్తుతం గుంటూరు కేంద్రంగానూ సాగిస్తున్నారు.
దీనిని ముగ్గురు అన్నదమ్ములైన మన్నం వెంకట రాయుడు, డాక్టర్ మన్నం గోపీచంద్, మన్నం చంద్రమౌళిలు నడుపుతున్నారు.
ఈ సంస్థ ప్రదానంగా సాహిత్యానికి సంబంధించిన కార్యక్రమాలను రూపొందిస్తున్నది. దీని అజెండాపై ఇప్పటికే కొన్ని కార్యక్రమాలు ఉన్నవి
నావిక్
భారత సొంత ఉపగ్రహాధారిత నావిగేషన్ వ్యవస్థ పేరు నావిక్. ఇది భారత క్షేత్రీయ దిక్సూచి ఉపగ్రహ వ్యవస్థ (ఇండియన్ రీజనల్ నావిగేషన్ శాటిలైట్ సిస్టమ్-ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్) దీని ద్వారా ప్రపంచంలో సొంత మార్గదర్శక వ్యవస్థలు గల ఐదు శక్తుల సరసన భారత నిలిచింది. నావిక్‌ ద్వారా ప్రజలకు అందించే సేవల్లో 20 మీటర్లకు అటూఇటుగా కచ్చితత్వం ఉంటే.. నియంత్రిత సేవల పేరిట సైనికులకు కేవలం 10 మీటర్ల కచ్చితత్వంతో సేవలు అందించేలా ఇస్రో శాస్త్రవేత్తలు కృషి చేసారు . 2013 నుంచి 2016 వరకు భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) శ్రీహరికోట లోని సతీష్ ధవన్ స్పేస్ సెంటర్ (షార్)లోని మొదటి ప్రయోగ వేదిక నుంచి ఏడు ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్ ఉపగ్రహాలను పీఎస్‌ఎల్వీ శ్రేణి,XLరకానికి చెందిన ఉపగ్రహవాహకనౌకలు దిగ్విజయంగా భూస్థిర బదిలీ కక్ష్య (జియో ట్రాన్స్‌ఫర్ ఆర్బిట్)లోకి ప్రవేశపెట్టాయి. ఏడింటిలో మూడింటిని భూ స్థిర కక్ష్యలోకి బదిలీ చేయగా, మిగిలిన 4 ఉపగ్రహాలను భూ సమన్వయ కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టారు. ఈ వ్యవస్థ 2016 ఆగస్టు 15 నుండి ఆచరణలోకి రానుంది. 
1999లో కార్గిల్ యద్ధంలో పాక్ సైనిక దళాలు ఎక్కడ కచ్ఛితంగా ఉన్నాయన్న విషయాన్ని తెలుసుకోవటానికి భారత సైన్యానికి నావిగేషన్ వ్యవస్థ అవసరమైంది. ఈ సాంకేతికత అందుబాటులో ఉన్న అమెరికాను భారత్ సాయం కోరింది. కానీ, భారత్ కు సాయం చేయటానికి అమెరికా నిరాకరించింది. దీన్నో గుణపాఠంగా భావించిన ఇస్రో, అప్పటి నుంచి దేశీయంగా రూపొందించే నావిగేషన్ వ్యవస్థ మీద దృష్టి పెట్టింది. దాదాపు ఒకటిన్నర దశాబ్దాలకు పైగా ఇండియన్ రీజనల్ నావిగేషన్ శాటిలైట్ సిస్టమ్-ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్ కోసం చేసిన ప్రయత్నాలు ఫలించి భారత సొంత నావిగేషన్ వ్యవస్థ, నావిక్, ఏర్పడింది.
సెల్‌ఫోన్లు ఇతర పరికరాల ద్వారా నావిక్ నావిగేషన్ సౌకర్యాలు అందుబాటులోకి రావడంతోపాటు వైమానిక, నౌకాయాన రంగాలకు, రక్షణ, పౌర సేవలకూ ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్ ఎంతో ఉపయోగము.
నావిక్ 7 ఉపగ్రహాల సమాహారం. వీటిలో మూడు భూస్థిర కక్ష్యలో ఉంచగా, మిగిలిన నాలుగింటిని భూసమన్వయ కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు. మొత్తం ఉపగ్రహాల జాబితా ఇది:
2017 లో, ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1ఎ లోని మూడు అణు గడియారాలు చెడిపోయాయని ప్రకటించారు. ఐరోపా వారి గెలీలియో ఉపగ్రహాల్లో క్కూడా అవి చెడిపోయాయి. మొదటి వైఫల్యం 2016 జూలైలో జరగ్గా, మిగతా రెండు కూడా ఆ తరువాత చెడిపోయాయి. దీంతో ఉపగ్రహం దాదాపు పనికిరాకుండా పోవడంతో మరొక ఉపగ్రహాన్నీ ప్రయోగించాల్సిన ఆవసరం ఏర్పడింది. ఉపగ్రహం పనిస్తూనే ఉన్నప్పటికీ, అది పంపించే డేటా కచ్చితత్వం తక్కువగా ఉంటుంది. దాని స్థానంలో ఇస్రో ప్రయోగించిన ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1హెచ్ ఉపగ్రహం, పిఎస్‌ఎల్‌వి-సి39 వైఫల్యం కారణంగా కక్ష్యను చేరలేదు.
నావిక్ వ్యవస్థలో మరో రెండు గడియారాల పనితీరు కూడా అంతగా బాగుండలేదు.
నావిక్ వ్యవస్థలోని మిగిలిన ఉపగ్రహాల జీవితకాలాన్ని పెంచేందుకుగాను, వాటిలో రెండు అణుగడియారాలకు బదులు, ఒకే గడియారాన్ని పనిచేయిస్తున్నారు. ఈ అణుగడియారాలను స్పెక్ట్రాటైమ్ అనే సంస్థ సరఫరా చేసింది. స్టాండ్‌బై ఉపగ్రహాల్లోని ఈ అణుగడియారాలను తీసివేసి, వాటి స్థానంలో వేరే గడియారాలను అమర్చింది. నావిక్ వ్యవస్థ ఇంకా వాణిజ్య కార్యకక్రమాలు మొదలుపెట్టకముందే ఈ వైఫల్యం ఎదురైంది.
షణ్ముగలింగం శివశంకర్
షణ్ముగలింగం శివశంకర్ శ్రీలంకకు చెందిన తమిళ తీవ్రవాది. పొట్టు అమ్మన్ అన్న అతని మారుపేరుతో సుప్రసిద్ధుడు. శ్రీలంకకు చెందిన తమిళ తీవ్రవాద సంస్థ ఎల్.టి.టి.ఈ.లో అధినేత వేలుపిళ్ళై ప్రభాకరన్ తర్వాత రెండవ స్థానంలో ఉండేవారు. భారత మాజీ ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీని దారుణంగా హత్యకు కుట్రచేసిన సూత్రధారి పొట్టు అమ్మనే అంటూ హత్యకేసు దర్యాప్తు చేసిన స్పెషల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ టీం, భారత ప్రభుత్వం నియమించిన జైన్ కమిషన్ వంటివి తేల్చాయి.
1962లో శ్రీలంకలోని జాఫ్నా ప్రాంతంలో షణ్ముగలింగం ఉరఫ్ పొట్టు అమ్మన్ జన్మించారు. ఆయనకు భార్య, ముగ్గురు సంతానం ఉన్నారు. ఐతే ఆయన వ్యక్తిగత వివరాలను, నివాస ఆవాసాలను అత్యంత గోప్యంగా ఉంచేవారు. మరే ఇతర వ్యక్తిగత విశేషాలు బయటకు పొక్కనివ్వలేదు.
1981లో పొట్టు అమ్మన్ లిబరేషన్ టైగర్స్ ఆఫ్ తమిళ్ ఈలం (ఎల్టీటీఈ) లో చేరారు. ఉగ్రవాద సంస్థలో అంతర్గతంగా పైకి ఎదుగుతూ ఎల్టీటీఈ మిలటరీ విభాగంలో ప్రభాకరన్ తర్వాత రెండవ స్థానం సాధించారు. ఉగ్రవాద దాడులు, హత్యలకు ఎంతకైనా తెగించే మహిళా ఉగ్రవాదుల బృందం బ్లాక్ టైగర్ (కరుంపులి) విభాగానికి, టైగర్ల నిఘా విభాగమైన టాసిస్ (టైగర్ ఆర్గనైజేషన్ సెక్యూరిటీ ఇంటిలిజెన్స్ సర్వీసెస్) కీ అధిపతి. తమిళనాడులోని వేదారణ్యం ప్రాంతంలో టైగర్లకు నిర్వహించిన శిక్షణ శిబిరాలకు అధినేతగా వ్యవహరించారు.
పొట్టు అమ్మన్ ఉగ్రవాద దాడులు, హత్యలకు సంబంధించి ఏ పనిని ఎవరికి పురమాయించాలో, వారిని ఎలా పర్యవేక్షించాలో, ఏయే సహాయ సహకారాలు అందించాలో తెలిసిన దిట్ట. పరమ క్రూరుడిగా పేరుపొందారు. 1991లో జరిగిన రాజీవ్ గాంధీ హత్యకు కుట్ర, కార్యకలాపాల పర్యవేక్షణ, హత్య చేసిన ఉగ్రవాదులకు శిక్షణ అందించింది పొట్టు అమ్మన్ అని సిట్ బృందాలు తేల్చాయి. 1993లో అప్పటి శ్రీలంక అధ్యక్షుడు రణసింఘే ప్రేమదాసను మేడే ర్యాలీలో ఆత్మాహుతి బాంబుదాడిలో చంపడం వెనుక కుట్ర, పర్యవేక్షణ కూడా పొట్టు అమ్మన్ దే. ఎల్.టి.టి.ఈ. సంస్థకే రెండవ స్థానంలో ఉన్న ప్రభాకరన్ బంధువు మహాతయ భారత గూఢచారి సంస్థ (రా) కు సమాచారం అందిస్తున్నారన్న అనుమానం వచ్చినపుడు 1992లో పదవిలోంచి తొలగించి, 1993లో నిర్బంధించి, 1994లో చంపినదీ పొట్టు అమ్మనే.
షణ్ముగలింగం శివశంకర్ (పొట్టు అమ్మన్) శ్రీలంక అంతర్యుద్ధంలో మే 2009న శ్రీలంక సైన్యం దాడిలో ప్రభాకరన్, ఇతర ముఖ్యనేతలతో పాటు చనిపోయారని కొందరు భావిస్తున్నారు. ఐతే దీనిపై కచ్చితమైన నిర్ధారణ ఏదీ లేకపోవడంతో ఇదొక సందేహంగానే మిగిలిపోయింది. పొట్టు అమ్మన్ మరణించారా, జీవించి ఉంటే ఎక్కడ ఉన్నారు అన్నవి స్పష్టతలేకుండానే మిగిలిపోయాయి.
వి.టి.థామస్
వి.టి.థామస్(1929 – April 28, 2016) (Toms గా సుపరిచితులు) బొబన్-మోలీ బొమ్మల (కామిక్) పుస్తకాన్ని రూపొందించి చిన్నారుల మనస్సుల్లో చెరగని ముద్ర వేసుకున్న ప్రముఖ మలయాళ కార్టూనిస్టు. 
1961లో మలయాళ మనోరమలో కార్టూనిస్టుగా తన వృత్తిని ప్రారంభించిన థామస్.. 1987లో ఉద్యోగ విరమణ చేసేవరకూ అదే సంస్థలో పనిచేశారు. బొబన్-మోలీ పేరుతో ఆయన వేసిన బొమ్మల కథలు మలయాళ మనోరమ వారపత్రికలో చివరి పేజీలో ప్రచురితమయ్యేది. ఆ బొమ్మల కథకోసమే ఆ పుస్తకాన్ని చాలా మంది కొనేవాళ్లు.
ఆయనకు భార్య, ఆరుగురు పిల్లలు ఉన్నారు.
ఇందిరా గాంధీ హత్య
భారతదేశానికి మూడవ ప్రధాని అయిన శ్రీమతి ఇందిరాగాంధీ అక్టోబరు 31 1984 న్యూఢిల్లీ లోని సఫ్దార్‌జంగ్ రోడ్డు లోని తన నివాసంలో 09:20 కు హత్య గావించబడ్డారు. ఆమె తమ అంగరక్షకులయిన సత్వంత్‌సింగ్ మరియు బియాత్‌సింగ్ లచే హత్య గావింపబడ్డారు. ఈ హత్య అమృత్‌సర్ లోని స్వర్ణ దేవాలయంలో భారత సైన్యం జూన్ 1984 న జరిపిన ఆపరేషన్ బ్లూస్టార్కు ప్రతీకారంగా జరిగింది.
అక్టోబరు 31 1984 న సుమారు 9:20 కు ఐరిష్ టెలివిజన్ కొరకు డాక్యుమెంటరీ నిర్మాణం కోసం బ్రిటిష్ నటుడు "పీటర్ ఉస్తినోవ్"కు ఇంటర్వ్యూ యిచ్చుటకు వెళ్ళవలసి ఉంది. ఆ సందర్భంలో ఆమె తన యింటి ఉద్యానవనం గుండా నడుచుకుంటూ యింటి సమీపంలో గల అక్బర్ రోడ్డు అఫీసుకు వెళ్ళుచున్నది.
ఆమె తన వికెట్ గేట్ వద్దకు వచ్చేసరికి అక్కడ కాపలాగా ఉన్న సత్వంత్‌సింగ్ మరియు బియాంత్ సింగ్ లు కాల్పులు జరిపారు. సబ్‌ఇనస్పెక్టరు అయిన బియాంత్ సింగ్ మూడు రౌండ్లు కాల్పులు ఉదరంలోకి జరిపాడు. వెంటనే సత్వంత్ సింగ్ తన వద్ద ఉన్న స్టెన్ గన్ తో 30 రౌండ్ల కాల్పులను ఆమె నేలకూలే వరకు కాల్చాడు. కాల్పుల అనంతరం ఇద్దరూ వారి ఆయుధాలను నేలపైకి విసిరి వేసారు. బియాంట్ సింగ్ "నేను ఏది చేయాలనుకున్నానో అది చేసాను. నీవు ఏమి చేయాలనుకున్నావో అది చేసావు" అని అన్నాడు. తరువాతి ఆరు నిమిషాలలో ఇండో టిబిటన్ బోర్డర్ పోలీసుకు సంబంధించిన సైనికులైన తార్సెమ్‌సింగ్ జమ్వాల్ మరియు రామ్‌శరణ్ లు వారిని పట్టుకొని బియాంత్‌సింగ్ ను ప్రత్యేక గదిలో కాల్చి చంపారు. బియాంత్ సింగ్ ఆ గదిలో ఉన్న అధికారులపై కాల్పులు జరపడానికి ప్రయత్నించినందుకు గానూ అతనిని కాల్చి చంపారు. సత్వంత్ సింగ్ ఇందిరాగాంధీ యొక్క యితర అంగరక్షకునిచే అరెస్టు కాబడినాడు. సత్వంత్ సింగ్ తన తోడు దొంగ అయిన కేహార్ సింగ్ తో సహా 1989లో ఉరి తీయబడ్డాడు. ఈ హత్య గురించి ఆమె కాల్చబడిన 10 గంటల తరువాత అక్టోబరు 31 1984 న సాయంత్రం దూరదర్శన్ వార్తలలో మొదటి సారి సల్మా సుల్తాన్ మొదటి వార్తను వెలువరించారు. ఇందిరాగాంధీకి తన భద్రతా సిబ్బందిచే హత్య గావింబబడవచ్చని ఇంటెలిజన్స్ అధికారులు తెలియజేసినప్పటికీ ఆమె వ్యక్తిగత కార్యదర్శి అయిన ఆర్.కె.థావన్ పెడచెవిన పెట్టాడని ఆరోపించబడ్డారు.
మొతటి హంతకుడు బియాంత్ సింగ్ ఇందిరా గాంధీ యొక్క భద్రతా సిబ్బందిలో ఆమెకు అభిమానమైనవాడు. ఆయన ఆమెకు 10 సంవత్సరాలుగా సుపరిచితుడు. రెండవ హంతకుడు సత్వంత్ సింగ్ హత్య జరిగేనాటికి 22 యేండ్లు వయస్సువాడు. ఆయన హత్యజరిగిన నాటికి 5 నెలల ముందుగ అంగరక్షకునిగ చేరాడు.
ఆమె కాల్పుల అనంతరం 09:30 కు ఆల్ ఇండియా ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ (ఎయిమ్స్, న్యూఢిల్లీ) కు తరలిఖ్ంపబడ్డారు. అచ్చట వైద్యులు శస్త్రచికిత్స చేసారు. ఆమె మరణించినట్లు 14:20 కు ధృవీకరించారు. డా.టి.డి.డోగ్రా నేతృత్వంలోని వైద్యబృందం ఆమెకు పోస్టుమార్టం నిర్వహించారు. ఆయన నివేదిక ప్రకారం 30 బుల్లెట్లు స్టెన్ గన్ మరియు రివాల్వర్ నుండి వెలువడినవి ఆమె శరీరం ద్వారా పోయినట్లు వెల్లడించారు. హంతకులు 33 బుల్లెట్లను ఆమెపై ప్రయోగించారు. వాటిలో 30 ఆమె శరీరంలోనికి ప్రవేశించాయి. వాటిలో 23 ఆమె శరీరం గుండా పోయినవి. ఏడు శరీరంలో ఉండిపోయినవి. డా.డోగ్రా ఏ ఆయుధం నుండి ఏ బుల్లెట్ వెలువడినదో బాలిస్టిక్ పరీక్ష ద్వారా విశదపరిచాడు. ఈ బుల్లెట్లు సంబంధిత ఆయుధాల నుండి వచ్చినట్లు సి.ఎఫ్.ఎస్.ఎల్.ఢిల్లీ వారు గుర్తించారు. అదే విధంగా డోగ్రా కోర్టులో పి.డబ్ల్యూ 5 గా సాక్షిగా హారజయ్యారు. ప్రతివాది తరపున పి.ఎన్ లేఖి అనే న్యాయవాది ఆయనకు క్రాస్ ఎక్జామినేషన్ చేసారు. ఆమె భౌతిక కాయం నవంబరు 1 న తీన్‌మూర్తి భవన్కు తరలించబడింది. ఆమెను నవంబరు 3 న మహాత్మా గాంధీ సమాధి అయిన రాజ్‌ఘాట్ సమీపంలో "శక్తిస్థల్" వద్ద దహనం చేసారు. ఆమె భౌతిక కాయానికి ఆమె కుమారుడు రాజీవ్ గాంధీ దహన సంస్కారాలు చేసారు.
మరణించిన తరువాత నాలుగు రోజులు అనేక వేలమంది సిక్కులు ఉద్యమకారుల హింస మూలంగా హతులైనారు.
మూడవ ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు
మారిషస్ లోమూడవ ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు 1990 డిసెంబర్ 8వ తేదీ నుండి మూడు రోజుల పాటు వైభవంగా జరిగాయి. మారిషస్ ప్రభుత్వ సహకారంతో అక్కడి తెలుగు కల్చరల్ ట్రస్టు మరియు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం కలిసి, ఇందిరా గాంధీ సాంస్కృతిక కేంద్రంలో వీటిని నిర్వహించారు.
రెండవ ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల తీర్మానం మేరకు మూడవ ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు మారిషన్ దేశంలో 1990లో డిశంబర్‌ 10వ తేదీ నుంచి 13వ తేదీ వరకు మారిషస్‌లోని మోకా ప్రాంతంలో ఉన్న 'మహాత్మా గాంధీ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌' లో నిర్వహించారు. ఈ సభలను ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, అంతర్జాతీయ తెలుగు కేంద్రం ద్వారా ఆ దేశంలోని మారిషస్‌ ఆంధ్ర మహాసభ సంయుక్త ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించబడ్డాయి.
ఈ సభల ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమానికి మారిషస్ గవర్నర్ జనరల్ సర్ వీరాస్వామి రింగడు, ఆ దేశ ప్రధాని అనిరుద్ద్‌ జగన్నాథ్ లు ముఖ్య అతిథులుగా పాల్గొన్నారు. వీరు ఉత్సవాలను ప్రారంభిస్తూ భారతదేశంతో మారిషస్‌ దేశానికి ఉన్న సత్సంబంధాలను వివరించారు. వారు మారిషస్ దేశ ప్రగతికి తెలుగు వారు చేసిన కృషిని ప్రశంసించారు. అప్పటి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉపాధ్యక్షులు పద్మభూషణ్‌ డా॥ సి.నారాయణ రెడ్డి నేతృత్వంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ నుంచి విద్యావేత్తలు, మేధావులు, కవులు, కళాకారులు, చలనచిత్ర నటులు, అధికారులు బృందంగా ఏర్పడి ఈ సభలకు హాజరై వీటిని జయప్రదంగా నిర్వహింపచేసారు.
ఈ సభలు నాలుగు రోజుల పాటు జరిగాయి. ఈ సభలలో మాతృభాషగా తెలుగు బోధన, సాహిత్యం, చరిత్ర, సంస్కృతి, వంటి అంశాలపై విద్యావంతుల సమావేశాలు, కవి సమ్మేళనాలు, ప్రతినిధుల సమావేశాలు చైతన్యవంతంగా నిర్వహించబడ్డాయి. సుమారు 200 సంవత్సరాలకు పూర్వం తెలుగునాట తీర ప్రాంతాల నుంచి వెళ్ళిన తెలుగువారు కొన్ని తరాలుగా ఆ దేశంలో స్థిరపడిపోయారు. వారికి ఇక్కడి నుంచి ఎటువంటి రాకపోకలు లేకపోవడం వల్ల ఇన్నాళ్లుగా తెలుగు భాషాసంస్కృతులకు దూరంగా జీవిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ వీటిని తమ తాత ముత్తాతల సంపదగా భావించి, ఆరాధిస్తూ దానిని తరువాతి తరాలకు అందిస్తూ తెలుగు ఉనికిని కాపాడుకుంటున్నారు. అటువంటి తెలుగు వారికి ఈ సభలు తెలుగు భాషపై నరనరాలలో ఉన్న మమకారాన్ని వెల్లువెత్తించాయి. ఈ సందర్భంగా ఉత్తమ రచనలతో కూడిన ఒక ప్రత్యేక సంచిక ఆవిష్కృతమయ్యింది.
పాల వెల్లువ
పాల వెల్లువ" లేదా ఆపరేషన్ ఫ్లడ్"", 1970ల్లో నేషనల్ డైరీ డవలప్మెంట్ బోర్డు ప్రారంభించిన ప్రాజెక్టు, ఇది ప్రపంచంలోకెల్లా పాడి పరిశ్రమ అభివృద్ధిలో అతిపెద్ద కార్యక్రమం ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ లేదా పాలవెల్లువనే శ్వేతవిప్లవంగా పరిగణిస్తున్నారు. ఇది భారతదేశాన్ని పాల కొరతతో బాధపడుతున్న స్థితి నుంచి ప్రపంచంలోకెల్లా అతిపెద్ద పాల ఉత్పత్తిదారుగా మలచింది, ఈ క్రమంలో అమెరికా, న్యూజిలాండ్ వంటి పాల ఉత్పత్తిలో అగ్రగామి దేశాలను భారత్ దాటుకుపోయింది. ప్రాజెక్టు ఫలితంగా భారతదేశ పాల ఉత్పత్తి 2010-11 నాటికి ప్రపంచ ఉత్పత్తిలో 17 శాతానికి చేరుకుని, 30 ఏళ్ళ వ్యవధిలో ప్రతి భారతీయునికీ పాల లభ్యత రెట్టింపు అయింది. అలాగే పశువుల పెంపకం-పాల ఉత్పత్తి భారతదేశంలో స్వయం-సమృద్ధి కల గ్రామీణ ఉపాధి రంగాల్లో అతిపెద్దదిగా నిలబెట్టింది. ఈ ప్రాజెక్టు వ్యవసాయదారులను తమ అభివృద్ధిని తామే మలుచుకోగలిగేలా, తాము తయారుచేసే ఉత్పత్తికి సంబంధించిన అంశాలు తామే నియంత్రించుకోగలిగేలా తయారుచేసేందుకు ప్రారంభించారు.
మహా సరస్సులు
మహా సరస్సులు అనగా తూర్పు-మధ్య ఉత్తర అమెరికాలో ఉన్న ఐదు పెద్ద సరస్సులు. ఇవి ప్రపంచంలోని ఉపరితల తాజా నీటిలో 21% కలిగి ఉన్నాయి.
మహా సరస్సులు:
గ్రేట్ లేక్స్ యొక్క నాలుగు (సుపీరియర్ సరస్సు, హురాన్ సరస్సు, ఏరీ సరస్సు, ఒంటారియో సరస్సు) కెనడా మరియు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల మధ్య సరిహద్దులందు ఉన్నాయి. ఇతర మిచిగాన్ సరస్సు పూర్తిగా యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోపలే ఉంది. ఇవన్నీ కలిపి ప్రపంచంలోనే మంచినీటి సరస్సుల యొక్క అతి పెద్ద సమూహం.
మారియో మిరాండ
మారియో మిరాండ (Mario de Miranda) (1926 మే 2 - 2011 డిసెంబరు 11) పూర్తి పేరు 'Mario JoaorlosMario Joãంarlos do Rosario de Brit denda do Rosario de Brit Miranda'. ఇతడు మారియో మిరాండగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఇతడు భారతదేశపు అత్యంత జనప్రియమైన వ్యంగ్య చిత్రకారుడు. 
ఇతడు అప్పటి పోర్చుగీసు పాలనలో ఉన్న (ప్రస్తుతం కేంద్రపాలిత ప్రాంతం) దమన్లో గోవన్ క్యాథలిక్ దంపతులకు 1926, మే 2న జన్మించాడు. ఇతడు బెంగళూరులోని సెయింట్ జోసెఫ్స్ బాయ్స్ హైస్కూలులో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించాడు. తరువాత బొంబాయిలోని సెయింట్ జేవియర్స్ కాలేజీలో చరిత్రలో బి.ఎ.చదివాడు. తల్లిదండ్రుల నుండి ఐ.ఎ.ఎస్. పరీక్షలకు చదవాలని ఒత్తిడి వచ్చింది. కానీ ఇతనికి కార్టూన్‌ కళ పట్ల ఆసక్తి, అభిరుచి ఎక్కువ కావడంతో వారి కలలు ఫలించలేదు. ఆర్కిటెక్చర్ కూడా కొంతకాలం చదివాడు. ఇతని స్నేహితులు ఇతడి ప్రతిభను గుర్తించి పోస్ట్‌కార్డుపై గ్రీటింగ్ కార్డ్‌లను గీసి ఇమ్మని కోరారు. స్నేహితుల కోరిక నచ్చి అతడు గ్రీటింగ్ కార్డులను తయారు చేసి ఇవ్వడంతో కొంత ఆదాయం కూడా వచ్చింది. The Fundacao Calouste Gulbenkian Scholarship సహాయంతో విదేశాలకు వెళ్లే అవకాశం ఇతడికి లభించింది. పోర్చుగల్ దేశానికి వెళ్లి అక్కడ చిత్రకళలో ఒక సంవత్సరం శిక్షణ పొందాడు. ఇంగ్లాండులో ఐదు సంవత్సరాలు నివసించి అక్కడి టెలివిజన్, పత్రికలకు బొమ్మలు గీశాడు. అడ్వర్టైజ్‌మెంట్ స్టూడియోను నడిపాడు. ఈ ఆరేళ్ల కాలంలో ఇతడు పొందిన శిక్షణ ఎనలేనిది.
విదేశాలనుండి తిరిగి వచ్చాక వివిధ పత్రికలలో పనిచేశాడు. పిమ్మట ఇతడు హబీబా హైదరీ అనే కళాకారిణిని ప్రేమించి వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి రాహుల్, రిషాద్ అనే పిల్లలు కలిగారు.
ఇతడికి చిత్రకళ పట్ల చిన్నతనం నుండే ఆసక్తి ఉండేది. తన ఇంటిలోని గోడలనే కేన్వాస్‌గా మలచుకుని చిత్రాలను గీసేవాడు. ఇతడిలో ప్రతిభను మొదటగా గుర్తించిన ఇతని తల్లి ఇతడిని అన్నివిధాలుగా ప్రోత్సహించింది. ఇతడికి ఒక తెల్లకాగితాల పుస్తకాన్ని కొని ఇచ్చింది. ఇతడికి ప్రతిరోజూ దినచర్యను వ్రాసే అలవాటును అలవరించింది. బాహ్యప్రపంచంలో అద్భుతమనిపించిన అంశాలను తన డైరీలో రేఖలలో నిక్షిప్తం చేసేవాడు. ఆ డైరీ ఇప్పటికీ లభ్యం.
ఇతడు పూర్తిస్థాయి కార్టూనిస్ట్‌గా జీవితాన్ని ప్రారంభించే ముందు నాలుగు సంవత్సరాలు ఒక అడ్వర్టైజ్‌మెంట్ స్టూడియోలో పనిచేశాడు. ఇలస్ట్రేటెడ్ వీక్లీ ఆఫ్ ఇండియా పత్రికలో ఇతని మొదటి కార్టూనులు ప్రచురింపబడ్డాయి. తరువాత కరెంట్ పత్రికలో పనిచేసే అవకాశం లభించింది. ఒక ఏడాది తర్వాత టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా ఇతడికి తమ పత్రికలో అవకాశాన్ని ఇచ్చింది. తరువాత ఇతడు ఫెమినా, ఎకానిమిక్ టైమ్స్ తదితర పత్రికలలో కార్టూనులు వరుసగా వేశాడు. మిస్ నింబూపానీ, మిస్ ఫోనెస్కా వంటి శీర్షికలతో ఇతడు వేసిన కార్టూన్లు సుప్రసిద్ధమైనవి. విదేశీ యానం తరువాత తిరిగి స్వదేశానికి వచ్చి టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో ప్రముఖ కార్టూనిస్టు ఆర్.కె.లక్ష్మణ్తో కలిసి పనిచేశాడు.
యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఇన్ఫర్మేషన్ సర్వీసస్ పిలుపుతో ఇతడు అమెరికా పర్యటించి అక్కడి ప్రముఖ కార్టూనిస్ట్ ఛార్లెస్ షుల్జ్‌ను కలిసాడు. వాషింగ్టన్ పోస్ట్ ఎడిటోరియల్ కార్టూనిస్ట్ హెర్బ్‌లాక్ ను కూడా కలిసి వారితో తన అనుభవాలను పంచుకున్నాడు. ఇతడి ప్రతిభను గుర్తించి భారత ప్రభుత్వం 1988లో పద్మశ్రీ, 2002లో పద్మభూషణ్, 2012లో పద్మవిభూషణ్ పురస్కారాలను అందజేసింది. అఖిల భారత కార్టూనిస్టుల సంఘం, బెంగళూరు వారు ఇతనికి జీవన సాఫల్య పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది. స్పెయిన్ రాజు ఇతనికి అత్యున్నత పౌర పురస్కారం 'క్రాస్ ఆఫ్ ద ఆర్డర్ ఆఫ్ ఇసాబెల్ ద క్యాథలిక్' ను అందించాడు. పోర్చుగీస్ దేశం 'నేషనల్ ఆర్డర్ ఆఫ్ నైట్‌హుడ్' పురస్కారంతో సత్కరించింది.
ఇతడు తన 85వ యేట వృద్ధాప్య కారణంగా గోవా లోని లౌటొలిం గ్రామంలోని తన స్వగృహంలో 2011, డిసెంబరు 11వ తేదీన మరణించాడు.