hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
ఒడ్డెర
ఒడ్డెర ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వెనుకబడిన కులాల జాబితా ఏ గ్రూపులోని 37 వ కులం. వీళ్ళను ఒడ్డీలు , వడ్డె , వడ్డెర అనికూడా అంటారు.
రాళ్లు కొట్టే వృత్తి. ఆధునిక పరిజ్ఞానం, శాస్త్ర, సాంకేతిక విజ్ఞానంతో మట్టి, సిమెంటు ఇటుకలు, ఐరన్‌, ప్లాస్టిక్‌, ఫైబర్‌ వంటి వాటితో నిర్మాణాలు సాగుతూ వస్తున్నాయి. దీంతో వంశపారంపర్యంగా కుల వృత్తినే జీవనోపాధిగా మలుచుకున్న వడ్డెర్ల సమ్మెట మూలన పడే దుస్థితి ఏర్పడింది.కుల వృత్తి కుంటుపడటంతో క్వారీల్లో కూలీలుగా వ్యవసాయ కూలీలుగా రూపాంతరం చెందారు. పట్టణాలు, నగరాలకు వలస పోయి భవన నిర్మాణ కూలీలుగా, ఇతరత్రా పనులు, చేతి వృత్తులు వంటివి చేస్తున్నారు. కొండలను పిండి చేయగల సత్తా వారిది.తవ్వకం పనుల్లో వడ్డెర్లకు 20శాతం కేటాయించడానికి ,వడ్డెర సంఘం 'వడ్డెర భవన్‌' నిర్మించేందుకు అత్తాపూర్‌లో 650 చదరపు గజాలు కేటాయించడానికి ప్రభుత్వం అంగీకరించింది. 
ఏళ్ళ తరబడి రాత్రింబవళ్ళు చాకిరి చేస్తారు. గ్రామాల్లో తవ్వే చెరువుల నుండి పెద్ద పెద్ద ప్రాజెక్టుల వరకు వీరి శ్రమ దాగి ఉంది. ఎక్కడ పని దొరకితే అక్కడికి వాలి పోతారు. జీవితం మొత్తం వలసలతోనే వారు కాలం వెల్లబుచ్చుతారు. భార్య, భర్త ఇద్దరు కలిసి పనిచేస్తేనే పని దొరికేది లేదంటే ఇద్దరు ఇంటి వద్దే ఉండాల్సిందే. యంత్రాలు రంగ ప్రవేశంతో వడ్డెరులకు రాను రాను పనిదొరికే అవకాశాలు సన్నగిల్లుతున్నాయి. రాళ్ళు కొట్టడం, బావులు తవ్వడం, చెరువు పూడికతీత, రోడ్లు వేయడం వంటి పనులను యంత్రాల ద్వారా చేయిస్తున్నారు. రాళ్లను తెచ్చి రోళ్లుగా మలిచి వాటిని అమ్మి కడుపు నింపుకుంటారు.ఇటుక సిమెంట్‌ వస్తువుల వాడకంతో పాటు స్లాబ్‌ ఇళ్లు నిర్మిస్తున్న కొద్దీ వీరికి పనులు దొరకటం లేదు. వడ్డెరులు గుట్టలపై ఉన్న రాళ్లను పగులగొట్టి రోడ్లకు కంకర, గార్డెన్‌లకు నీళ్లపు రాళ్లను భవనాలకు చూరు కంకర, గృహ అవసరాలకు ఉపయోగపడే రాళ్లను పొలాలకు చుట్టూ పెన్సింగ్‌ వేయటానికి కడ్డీలను తయారు చేస్తుంటారు. అయితే వీరు తయారు చేస్తున్న వస్తువులన్నింటికీ నేడు అనేక రకాలైన యంత్రాలు రావడంతో వీరు రోజుల తరబడి చేసే పనులను యంత్రాలతో గంటా, రెండు గంటల్లో పూర్తి చేస్తుండడంతో వీరికి గ్రామాల్లో పెద్దగా పనులు దొరకటం లేదు. 
ఒకప్పుడు ఇళ్లు నిర్మించాలంటే ముందుగా వడ్డెరులను సంప్రదించే వారు. ఇల్లుకు సరిపడా రాళ్లు సరఫరా చేసేవారు. ప్రస్తుతం యంత్రాల వాడకంతో వడ్డెరులు పనిని కోల్పోయారు.జాయింట్‌ క్రషర్‌మిషన్ల వినియోగంతో వీరి ఉపాధికి గండి పడుతుంది. పెద్ద పెద్ద క్వారీల వద్ద, ప్రాజెక్టుల వద్ద గుడిసెలను వేసుకొని జీవించే వీరి జీవితాలకు రక్షణ కొరవడింది. ప్రమాదవశాత్తు ఏదన్నా ప్రమాదం జరిగితే వీరి గురించి పట్టించుకునే వారు కరువయ్యారు. వీరంతా అసంఘటితంగా పనిచేస్తుండటం వీరి దౌర్భాగ్యానికి మరో కారణం. పనిచేసే ప్రదేశాల్లో వీరికి కనీస సౌకర్యాలు కూడా కల్పించకపోవడంతో వైద్యం అందక ఎంతో మంది ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. ప్రభుత్వం వీరిని బిసీలుగా గుర్తించినప్పటికీ సహజంగా సంచార జాతులు కావడంతో ఎస్టీల లక్షణాలు ఉన్నాయి. వీరిని ఎస్టీల్లో చేర్చాలనడానికి ప్రధాన కారణం లంబాడీలు, ఎరుకలు, యానాదులు, వడ్డెరలు... వంటి వారిని విముక్తి జాతులుగా గతంలో పరిగణించారు. కాగా కాలక్రమేణా లంబాడీ, ఎరుకల, యానాదులను ఎస్టీల్లో గుర్తించారు కాని వడ్డెరులను మాత్రం విస్మరించారు.తమను ఎస్టీల్లో చేర్చాలంటూ వడ్డెరులు కోరుతున్నారు.
జలియన్ వాలాబాగ్
భారతదేశంలోని పంజాబ్ రాష్ట్రంలో అమృత్సర్ లో గల ఒక పబ్లిక్ గార్డెన్ జలియన్ వాలాబాగ్. ఏప్రిల్ 13, 1919 న పంజాబీ న్యూ ఇయర్. ఈ సందర్భంగా ఈ ఉద్యానవనంలో సమావేశమైన శాంతియుత వేడుకరులను బ్రిటిష్ దళాలు చుట్టుముట్టి వారిపై మారణకాండ జరిపింది, ఇక్కడ జరిగిన ఈ దురంతమే జలియన్ వాలాబాగ్ దురంతం. ఈ దుర్ఘటనలో మరణించిన వారి జ్ఞాపకార్ధం 1951 లో ఒక స్మారకం స్థాపించబడింది. ఈ స్మారకం జాతీయ ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంది. ఈ 6.5 ఎకరాల (26,000 m2) గార్డెన్, సిక్కుల పవిత్ర పుణ్యకేత్రమైన స్వర్ణ దేవాలయానికి సమీపంలో ఉంది.
జలియన్ వాలాబాగ్ దురంతం భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామ సమయంలో జరిగిన అత్యంత దురదృష్టమైన సంఘటన. జలియన్ వాలాబాగ్ అనేది ఉత్తర భారత దేశంలోని అమృత్‌సర్ పట్టణంలో ఒక తోట. ఏప్రిల్ 13, 1919 న బ్రిటీష్ సైనికులు జనరల్ డయ్యర్ సారథ్యంలో ఈ తోటలో సమావేశమైన నిరాయుధులైన స్త్రీ, పురుషులు మరియు పిల్లలపైన విచక్షణారహితంగా కాల్పులు జరిపారు. ఈ కాల్పులు పది నిమిషాలపాటు కొనసాగాయి. 1650 రౌండ్లు కాల్పులు జరిగాయి. అప్పటి ఆంగ్ల ప్రభుత్వ లెక్కల ప్రకారం 379 మంది మరణించారు. కానీ ఇతర గణాంకాల ప్రకారం అక్కడ 1000 కి పైగా మరణించారు. 2000 మందికి పైగా గాయపడ్డారు.
విజయవాడ ప్రముఖులు
భండారు పర్వతాలరావు -
జీవ ఔషధాలు
టీకా మందులు, రీకాంబినెంట్ థెరప్యూటిక్ ప్రోటీన్లు మొదలైనవి జీవ ఔషధ ఉత్పత్తుల కిందకు వస్తాయి,ప్రస్తుతం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 80కి పైగా జీవ ఔషధ సమతౌల్య కణాలు అభివృద్ధి ప్రక్రియలో ఉన్నాయి అనేక జీవ ఔషధాలకు మేధోసంపత్తి హక్కుల గడువు ముగుస్తున్నందున బయో సిమిలర్ల (జీవ ఔషధాలకు జనరిక్‌లు) విపణి గణనీయంగా వృద్ధి చెందనుంది. భవిష్యత్తులో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 70 శాతం రసాయన ఔషధాల స్థానంలో జీవ ఔషధాలు రానున్నాయని.. ఈ నేపథ్యంలో బయో సిమిలర్ల విపణి విస్తరించగలదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఔషధ వ్యయాలను పరిమితం చేసుకోవాలని ప్రభుత్వాలు భావించడం, అనుకూలమైన నిబంధనలు, 2015 నాటికి 79 బిలియన్ డాలర్ల మార్కెట్ కలిగిన జీవ ఔషధాల పేటెంట్ల గడువు తీరనుండడం తదితర అంశాలు బయో సిమిలర్ల అభివృద్ధికి వూతం ఇవ్వనున్నాయి. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 2014 చివరి నాటికి బయోసిమిలర్ల విపణి 1,940 కోట్ల డాలర్లకు చేరగలదని, 2020 నాటికి ఇది 5,500 కోట్ల డాలర్లకు ఎగబాకగలదని అంచనా.
గొలుసుకట్టు చెరువు
గొలుసుకట్టు చెరువుల నిర్మాణలో నీటివాలు బాగా ఉన్న చోటు, ప్రవాహ దిశ, నీరు సహజంగా నిలిచే ప్రాంతాలను గుర్తించి ఆనాడే పలు చెరువులను నిర్మించాలి . ఎగువన ఉన్న చెరువు నిండాక అందులోని అదనపు నీరు అలుగుపైగా పారి వేరే చెరువుకు చేరేలా చేయాలి . దిగువ భాగంలో ఇంకొక చెరువు నిర్మాణం జరిపాలి . దానికింద మరి కొన్ని చెరువులను, కుంటలను నిర్మించి కాలువల ద్వారా అనుసంధానించాలి . ఇలా ఎన్నో చెరువులు వివిధ మట్టాల్లో ఒకే శ్రేణిలో నిర్మితమయితే . వర్షాకాలంలో చెరువులోకి చేరిన నీరు నిండగానే, దాని నుంచి ప్రవహించే మిగులునీరు దిగువన ఉన్న చెరువును నింపుతుంది . అలా వరుసలోని చెరువులన్నీ నిండుతాయి . చెరువుల నుంచి నీటిని తూముల ద్వారా పంటల సాగుకు వదిలవచ్చు రుతుపవనాల కాలంలో కురిసిన వర్షంమీదే చెరువులు ఆధారపడి ఉంటాయి. మరికొన్ని చెరువులు అడుగున వూట బావుల నుంచి వచ్చిన నీటితో నిండటానికి అవకాశం వున్నది ఇలా ప్రతి చెరువుకు పరీవాహక ప్రాంతంతోపాటు ఆయకట్టు స్థిరీకరణ జరపవచ్చు . ఎగువ చెరువుల నుంచి దిగువ చెరువులకు నీరు ప్రవహించడం వల్ల, మొత్తం పరీవాహక ప్రాంతంలో నేలలో తేమ నిలిచి ఉంటుంది పంటల సాగుకు అది అనువు.
జానపద సంగీతం
జానపద సంగీతం యొక్క అర్ధమే గ్రామీణ జనుల సంగీతం. ‘జనానాం పదం జానపదం ’ అని దానికి శబ్దార్ధం. దీనినే “లోక గీత్” అని, ఆంగ్లంలో “Folk Music” అని ``Music of the Folk' అని, అంటారు. జానపదులు అంటే పల్లె ప్రజలు. వారు పాడేది జానపదం.
మన దేశంలో జానపద సంగీతానికి ప్రత్యేక స్థానముంది. ఈ సంగీతం కష్టపడి తయారుచేయబడింది.కాదు. జనాల హృదయాల్లోంచి స్వేచ్ఛగా పుట్టినది. ఈ సంగీతానికి నియమ నిబంధనలు లేవు. ఎవరి చిత్తానుసారం వారు పాడుకోగలిగినది.
సంగీతం, దాని వివిధ శాఖలు బాగా అభివృద్ధి చెంది, ప్రచారంలోకి రాకముందే ఈ జానపద సంగీతం ప్రచారంలో ఉంది. దీనికి ప్రత్యేకించి ప్రచారం అవసరంలేదు. పూర్వం, ఆధునిక (శాస్త్రీయ) సాంకేతిక జ్ఞానం అభివృద్ధి చెందని రోజుల్లో వ్యవసాయం లాంటి శారీరిక శ్రమ కలిగిన వృత్తులే జీవలోపాధిగా ఉండేవి. జనం ఆ శారీరక శ్రమనుండి ఉపశమనం కోసం రకరకాల పాటలు పాడుకుంటూ పనులు చేసుకునేవారు. అవే జానపద గీతాలు. వీటినే పల్లెపాటలు అనేవారు. ఇవి ఒక ప్రత్యేకమైన అంశం గురించి కూర్చబడినవి కావు. పని చేసుకునేవారు ఈ పని చేస్తూ ఉంటే అదే అంశంగా పాట కూర్చి పాడుకునేవారు.
జానపదుల సంగీతం సజీవ స్రవంతి లాంటిది. ఇతరేతర ప్రభావాలకు అతీతంగా నిలిచి ప్రవహించే జీవధార జానపద సంగీతం.
ఈ సంగీతం లక్ష్యం కేవలం వినోదం, ఉల్లాసం అందించడమే కాదు. తెలియకుండానే మనిషిలో మానవీయ సంస్కారాన్ని ఇనుమడింపజేస్తుంది. శ్రమతో జీవితాన్ని ఉద్దీపింపజేసుకోవడం అలవరుస్తుంది. సమూహంలో భాగస్వామి అయి పరులు మేలు తలచడంలోనే బతుక్కి సార్థకత వుందని తెలియజేస్తుంది. జానపద గీతాల్లో లయ చాలా ప్రధానమైనది. ఈ పాటలలోని లయే ఉత్సాహాన్ని కలిగించే అంశం. ఒక ప్రత్యేక లయ అనిగాని, రాగం అని గాని తెలిసి పాడుకునేవారు కారు. వారికి ఇష్టం వచ్చినట్లు రాగయుక్తంగా పాట సాగేది. ఐనా అందులోనే మంచి లయ, రాగం దాగి ఉండేవి.
పంట విత్తనాలు వేసేటప్పుడు పాటలు, పంట చేతికొచ్చినప్పుడు పాటలు, పండుగల పాటలు, వారి పశువులకి సంబంధించిన పాటలు, వాన పాటలు, పడవ పాటలు, గొబ్బిళ్ళ పాటలు.. ఇదీ అదీ అని కాకుండా వివిధ అంశాల గురించి ఆనందంగా వారికొచ్చిన భాషలో పాడుకునేవారు. ఇలాంటి సంగీతం జానపదుల గీతాల్లో, నృత్యాల్లో, ఉత్సవాల్లో ప్రతిఫలిస్తుంది. పండుగలో మిళితమై వున్న పాటల్లో, నర్తనంలో ఇమిడివున్న సంగీతమే ఇందుకు దాఖలా. ప్రకృతితో, ప్రకృతిలోని పూలతో, పూల పరిమళా లతో అనుసంధానమై వున్న బతుకమ్మను కేంద్రంగా చేసుకొని వందలపాటలు వచ్చాయి. ఆ పాటలకీ, సంగీతానికీ అవినాభావ సంబంధం ఉంది. సంగీతంలోని రాగం, తాళం, పల్లవి, జతి, లయ వంటి అంశాలు ఈ పాటలతో అనుసంధానమై ఉన్నాయి. నిజానికి సాహిత్యం, నృత్యం వంటి ప్రక్రియలతో కలగలిసి వుండటం భారతీయ సంగీతం ప్రత్యేకత. జీవితంలోని ప్రతి సందర్భాన్ని పాటలతో, సంగీతంతో దీప్తిమంతం చేయడం జనజీవన సంస్కృతిలో అంతర్భాగం.
మంచుగళ్లు
స్నో లేక మంచుగళ్లు అనగా స్ఫటికాకార నీటి మంచు పెచ్చుల రూపంలోని అవపాతం, ఇది మేఘాల నుండి పడుతుంది. స్నో చిన్న మంచు రేణువులను కలిగి గళ్ళుగళ్ళుగా పొడితనంతో వుంటుంది కాబట్టి ఇది ఒక గళ్ళు పదార్థం. అందువలన ఇది బాహ్య ఒత్తిడి గురి తప్పించి మృదువుగా, తెల్లగా, మెత్తటి నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంటుంది. మంచుగళ్లపెళ్లల పరిమాణాలు మరియు ఆకారాలు వివిధ రకాలుగా వస్తాయి. బంతి రూపంలో పడే లేదా కురిసే మంచుగళ్ళ రకాలలో కరిగే మరియు గడ్డకట్టే కారణాలను బట్టి వీటిని వడగళ్ళు, ఐస్ పెల్లెట్స్ లేదా స్నో గ్రెయిన్స్ వంటి పలు పేర్లతో పిలుస్తారు.
కెఫె కాఫీ డే
కెఫె కాఫీ డే అనేది భారతదేశానికి చెందిన వ్యాపార సంస్థల శ్రేణి. దీన్ని నిర్వహిస్తుంది "అమాల్గమేటెడ్ బీన్ కాఫీ" అనే సంస్థ. దీని ఛైర్మన్ మంగుళూరుకు చెందిన వి.జి.సిద్ధార్థ.
అమాల్గమేటెడ్ బీన్ కాఫీ సంస్థ మొదట్లో తోటలో పండిన కాఫీ గింజలని విక్రయించే సంస్థగా ప్రారంభమైంది. 1994లో కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్, కేరళ, తమిళనాడు రాష్ట్రాల్లో కాఫీ పొడి అమ్మే కియోస్కులు ప్రారంభించారు. కెఫే కాఫీడే సిద్ధార్థ కేవలం ఒక హాబీగానే ప్రారంభించాడు. 2001 సంవత్సరం వరకూ ఈ వ్యాపారం మీద అంతగా శ్రద్ధ పెట్టలేదు. కానీ తరువాత ఆ వ్యాపారంలోకి పోటీదారులు రావడంతో రెండో స్థానానికి పడిపోవడం ఇష్టం లేక తక్కువ ధర, విశాలమైన స్థలం, ఆకర్షణీయమైన ఫర్నీచర్, యువత మెచ్చే సంగీతం లాంటి సదుపాయాలతో వ్యాపారాన్ని విస్తరిస్తూ వచ్చారు. విదేశాలలో కూడా అడుగు పెట్టారు. ప్రస్తుతం వారికి సింగపూర్, యూకే తదితర దేశాల్లో కూడా విభాగాలున్నాయి.
Cafe Coffee day was named "most popular hangout joint amongst youth" at the 3rd Global Youth Marketing Forum in 2011. The Indian Hospitality Excellence Awards also named it "India's most popular coffee joint" in 2011.
స్నో వరల్డ్
స్నో వరల్డ్ అనగా రెండు ఎకరాల (0.81 హెక్టార్లు) స్థలంలో తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని హైదరాబాద్లో ఉన్న ఒక వినోద ఉద్యానవనం. ఇందిరా పార్క్ పక్కన మరియు హుస్సేన్ సాగర్ సరస్సు వెంబడి ఉన్న ఈ పార్క్ 28 జనవరి 2004 న ప్రారంభించబడింది.
ఓషన్ పార్క్ మల్టీటెక్ లిమిటెడ్ సంవత్సరానికి రూ.3.6 మిలియన్ల (US$60,000) చొప్పున ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి 33 ఏళ్ల పాటు 2 ఎకరాల (0.81 హెక్టార్లు) ప్లాట్ ను లీజుకు తీసుకుంది. లీజు మొత్తం ప్రతి సంవత్సరం 5% పెంచబడుతుంది. రూ.20 మిలియన్ల ఖర్చుతో నిర్మితమై 17,000 చదరపు అడుగుల (1,600 m2) సౌకర్యంతో ఉన్న దీని రూపకర్త నితీష్ రాయ్, ఇతను భారత ఆర్ట్ డైరెక్టర్, ప్రొడక్షన్ డిజైనర్ మరియు రూపకర్తగా బాగా గుర్తింపు. ఈ ప్రత్యేక స్నో సౌకర్యం స్థానిక పర్యాటక శాఖ సహకారంతో నిర్మింతమైంది, ఇది భారతదేశంలో మొదటిది మరియు ప్రపంచంలో అతిపెద్దది మరియు మలేషియా మరియు సింగపూర్ లో ఉన్నటు వంటి స్నో పార్క్ ల తరువాత మూడవది. జనవరి 28, 2004 న అప్పటి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ఈ సౌకర్యాన్ని ప్రారంభించారు.
రెండు వందల టన్నుల కృత్రిమ మంచును ఇక్కడ గచ్చు మీద పొరలుగా వేశారు, ఈ మంచు కరిగి ప్రవహించకుండా ప్రత్యేక ఏర్పాటు చేశారు. ప్రతిరోజు మంచు యొక్క పై పొర శుభ్రపరుస్తారు మరియు దీనిలో అదనంగా రెండు మూడు టన్నుల మంచు ఉత్పత్తి చేసే సౌకర్యాలున్నాయి, ఈ మ్ంచును పై పొరగా ఉపయోగిస్తారు. కృత్రిమ మంచుగళ్లు తయారు చేయడానికి ఆస్ట్రేలియా నుండి తెప్పించిన పేటెంట్ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగిస్తారు.
మునిమాణిక్యం నాటికలు
మునిమాణిక్యం నరసింహారావు తెలుగు సాహిత్యంలో ప్రసిద్ధిచెందిన హాస్యరచయిత. మరీ ముఖ్యంగా దంపతుల నడుమ జరిగే సున్నితమైన హాస్య శృంగార ఘట్టాలను అందించడంలో ఆయన అందె వేసిన చేయి. ఇవి ఆయన రచించిన హాస్య ప్రధానమైన రేడియో నాటికలు.
మునిమాణిక్యం నరసింహారావు ఇరవైయ్యవ శతాబ్దం మొదటి పాదంలో ఒక కథకుడిగా రూపుదిద్దుకున్నారు. కుటుంబ జీవితంలోని కష్టసుఖాలు, దాంపత్య జీవితంలోని సౌందర్యం ఈయన కథలలో ప్రస్పుటంగా కనిపిస్తాయి. ఈయన సృష్టించిన కాంతం తెలుగు సాహిత్యంలోనే పెద్ద పీట వేసుకుని కూర్చుంది. తన రచనల ద్వారా మధ్యతరగతి సంసారంలోని సరిగమల్ని ఎన్నింటినో వినిపించాడు మునిమాణిక్యం.తెలుగు హాస్యరచయితలలో మునిమాణిక్యం గారికి ఒక విశిష్టస్థానం ఉంది. మునిమాణిక్యం కేవలం హాస్యరచయిత మాత్రమే కాదు. మంచి హాస్యోపాసకులు కూడా. విభిన్న వ్యక్తుల మనసులను అలరించే హాస్యోక్తులుహాస్య సన్నివేశాలు ఎక్కడ ఆయన దృష్టికి తెచ్చినా వాటిమీద మక్కువతో అనువదించి గాని, అనుసరించిగాని, భాషను కొంచెం తమాషాగా, మార్చి తెలుగుపాఠకులకు అందజేసేవారు.
కలుగోడు అశ్వత్థరావు
బడగనాడు శాఖకు చెందిన మధ్వ బ్రాహ్మణ కుటుంబములో వెంకోబరావు, లక్ష్మమ్మ దంపతులకు కలుగోడు అశ్వత్థరావు (జూలై 25, 1901 - జూలై 19, 1972) 1901 వ సంవత్సరం జూలై 25 వ తేదీన జన్మించాడు. కేవలం నాలుగవ తరగతి వరకే చదివిన ఇతడు సహజంగా అబ్బిన విద్యతోపాటు స్వయంకృషితో తెలుగు కన్నడ భాషలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు. రాయదుర్గం తాలూకా కలుగోడు లోను, కర్ణాటక రాష్ట్రం చిత్రదుర్గ జిల్లా తళుకు గ్రామంలోను కరణముగా పనిచేశాడు. ఈ రెండు గ్రామాలలోను ఇతనికి చాలినన్ని భూములున్నాయి. ఇతని జీవితం హాయిగా గడచింది. ఇంటికి వచ్చిన అతిథులను గొప్పగా సత్కరించేవాడు. తన గ్రంథాలను ప్రచురించుకొనడానికి స్వంతంగా రాయదుర్గంలో కవిరాజ ముద్రాక్షరశాలను నెలకొల్పాడు. తన చివరి దశలో దీనిని రాయల పరిషత్తుకు ఉచితంగా ఇచ్చివేశాడు.
మయూరధ్వజము
కలుగోడు అశ్వత్థరావు వ్రాసిన ఈ నాటకములో ఐదు అంకములున్నాయి. కప్పగల్లు సంజీవమూర్తి వ్రాసిన మయూరధ్వజ చరిత్రము అనే చిన్న వచన గ్రంథాన్ని చదివి ఆ కథ తన మనసుకు నచ్చినందున ఆ గ్రంథాన్ని మూలాధారముగా చేసికొని నాటకరచన చేశాడు.
ఈ కథ జైమినీ భారతం లోనిది. భారత యుద్ధానంతరము బంధువుల నాశనానికి బాధపడుతున్న ధర్మరాజుకు ఉపశమనార్థం వ్యాసమహర్షి అశ్వమేధయాగాన్ని చేయమని బోధిస్తాడు. ధర్మరాజు అందుకు సమ్మతించి యాగాన్ని చేసి అశ్వరక్షకులుగా కృష్ణార్జునులను పంపగా, వారికి కృష్ణభక్తుడైన మయూరధ్వజుని కుమారుడు తామ్రధ్వజునికి జరిగే యుద్ధం ఈ నాటకంలో ప్రధాన ఇతివృత్తం.
కృష్ణార్జునులు బ్రాహ్మణవేషధారులై మయూరధ్వజుని యాచించి పులి ఆహారానికై వాని దేహంలో కుడి సగభాగం ఇమ్మంటారు. దానికి మయూరధ్వజుడు ఒప్పుకొని తన సతీసుతులను రంపంతో తన శరీరాన్ని రెండు భాగాలుగా కోయమంటాడు. వారు కోస్తున్న సమయంలో మయూరధ్వజుడు కన్నీరు విడువగా బ్రాహ్మణ వేషధారులు మాకు అక్కరలేదని నిరాకరిస్తారు. అప్ప్డుడు సగము కోతపడిన మయూరధ్వజుడు వారితో "అయ్యా, నా ఎడమ కంటి నుండి నీరు వచ్చిందే కాని కుడికంటి నుండి రాలేదు. కారణం కుడి భాగం మాదిరిగా ఎడమ భాగం సత్పాత్రదానానికి ఉపయోగపడలేదనే చింత తప్ప వేరేకాదు" అని వివరించగా కృష్ణార్జునులు వాని సత్యదీక్షకు, త్యాగశీలతకు మెచ్చి తమ నిజరూపములతో ప్రత్యక్షమై వానిని సంతోషపెట్టడం ఈ నాటకములో చక్కగా వర్ణించబడింది.
ఈ నాటకం గురించి శ్రీసాధన పత్రిక తన అభిప్రాయాన్ని 1929 ఆగస్టు 24వ తేదీ సంచికలో ఈ విధంగా తెలిపింది.
భువనేశ్వర్ కుమార్
భువనేశ్వర్ కుమార్ (జ. ఫిబ్రవరి 5, 1990) ఒక భారతీయ క్రికెట్ ఆటగాడు . అతని స్వస్థలం ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని మీరట్. దేశీవాళీ క్రికెట్లో ఉత్తరప్రదేశ్ తరపున, ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ లో సన్‌రైజర్స్ తరపున ఆడాడు.
భువనేశ్వర్ తండ్రి కిరణ్‌పాల్ సింగ్ ఉత్తరప్రదేశ్ పోలీసు విభాగంలో సబ్-ఇన్‌స్పెక్టర్. తల్లి ఇంద్రేష్ గృహిణి. వారి బంధువులు చాలా మంది పోలీసు, ఆర్మీ ఉద్యోగాల్లో ఉండేవారు కావడంతో సహజంగా భువికి కూడా చిన్నతనంలో ఆర్మీలో చేరాలని ఉండేది. కానీ 10 ఏళ్ళ వయసులో క్రికెట్ ఆడుతున్నపుడు ఆటపై అతని ఆసక్తిని గమనించి అక్క రేఖ అతన్ని మీరట్ లోని విక్టోరియా పార్క్ మైదానంలో శిక్షణ ఇచ్చే విపిన్ వత్స్, సంజయ్ రస్తోగి ల దగ్గర చేర్చింది. అక్కడే భువనేశ్వర్ ఆటలో మెళకువలు తెలుసుకున్నాడు.
భువనేశ్వర్‌ టెస్టు కెరీర్‌లో 2014 ఇంగ్లండ్‌ సిరీస్‌లో 19 వికెట్లతో చెలరేగడం అత్యుత్తమ దశ. అయితే ఆ తర్వాత కూడా టెస్టుల్లో అతనిపై పెద్దగా నమ్మకం ఉంచలేదు. కానీ 2018 భారత జట్టు దక్షిణాఫ్రికా పర్యటనలో అతను అన్ని విధాలా దానిని తప్పని నిరూపించాడు. తొలి రోజు సఫారీ ఓపెనర్లతో పాటు ఆమ్లా వికెట్‌ తీసిన తీరు అతను ఈ సిరీస్‌ కోసం ఎలా సన్నద్ధమయ్యాడో చూపించింది. ఆ తర్వాత డి కాక్‌ వికెట్‌ కూడా పడగొట్టాడు. అయితే వికెట్లు తీసిన తీరుకంటే భువీ బౌలింగ్‌ను ఎదుర్కోవడంలో సొంతగడ్డపై దక్షిణాఫ్రికా తడబడటం అతని సత్తాకు నిదర్శనం. జొహన్నెస్‌బర్గ్‌ టెస్టు గెలుపులో నిస్సందేహంగా భువీదే ప్రధాన పాత్ర. తొలి ఇన్నింగ్స్‌లో చకచకా చేసిన 30 పరుగులు, అనూహ్యమైన బౌన్స్‌తో బ్యాట్స్‌మెన్‌కు ప్రమాదకరంగా మారిన పిచ్‌పై రెండో ఇన్నింగ్స్‌లో చేసిన 33 పరుగులు మ్యాచ్‌ స్వరూపాన్ని మార్చాయి. తొలి ఇన్నింగ్స్‌లో మళ్లీ ఎల్గర్, మార్క్‌రమ్‌లతో పాటు డివిలియర్స్‌ను అద్భుత బంతితో బౌల్డ్‌ చేసి భువీ ఈ మ్యాచ్‌ చేయిదాటిపోకుండా చూశాడు. ఈ కష్టాన్ని గుర్తించే కాబోలు ఆరో వన్డేకు ముందు ‘నిజంగా విశ్రాంతి ఇవ్వాల్సిందంటే భువనేశ్వర్‌కే’ అంటూ కెప్టెన్‌ కోహ్లి వ్యాఖ్యానించాడు. వాస్తవానికి ఆల్‌రౌండర్‌ అంటూ హార్దిక్‌ పాండ్యాపై అందరి గురి నిలిచింది కానీ భారత జట్టుకు సంబంధించి అసలైన ఆల్‌రౌండర్‌ భువనేశ్వరే. తొలి టి20 మొదటి స్పెల్‌లో 3 ఓవర్లలో 19 పరుగులే ఇచ్చి 2 వికెట్లు తీసిన భువీ, తన చివరి ఓవర్లో మరో 3 వికెట్లతో మ్యాచ్‌ను గెలిపించడం విశేషం.
ఆటపై బ్యాటింగ్‌ ఆధిపత్యం ప్రదర్శిస్తున్న ఈ రోజుల్లో బౌలర్లు ప్రతీ సారి భిన్నంగా ప్రయత్నించాల్సి ఉంటోంది. అదే క్రమంలో భువనేశ్వర్‌ నకుల్‌ బాల్‌ ను ప్రత్యేకంగా సాధన చేశాడు. టి20 మ్యాచ్‌లో అతను దానిని సమర్థంగా ఉపయోగించాడు. ఇందులో సఫలం అయ్యేందుకు దాదాపు ఏడాదిగా శ్రమిస్తున్నట్లు భువనేశ్వర్‌ చెప్పాడు. నకుల్‌ బాల్‌ అనేది బేస్‌బాల్‌ క్రీడ నుంచి వచ్చింది. పేరులో నకుల్స్‌ (వేలి మెటికలు) ఉన్నా అవేమీ ఉపయోగించరు. వేలి గోళ్లతో పట్టు బిగించి ఆ తర్వాత బంతిని వదులుతారు. బంతిని సంధించే సమయంలో సాధారణ బంతిలాగే వేగాన్ని కొనసాగిస్తే బ్యాట్స్‌మెన్‌ దీనిని అర్థం చేసుకోవడం చాలా కష్టం. అయితే బౌలర్‌ కూడా దీనిని నియంత్రణలో ఉంచుకోవాలంటే తీవ్ర సాధన అవసరం. గతంలో జహీర్‌ ఖాన్‌ నకుల్‌ బాల్‌తో కొంత సఫలం కాగా, సునీల్‌ నరైన్‌ బాగా వాడాడు. అయితే టాంపరింగ్‌ ఆరోపణలతో యాక్షన్‌ను మార్చుకున్న తర్వాత నరైన్‌ దీనికి దూరమయ్యాడు.
శ్రీసాధన పత్రిక
రాయలసీమ ప్రాంతంలో రాజకీయ చైతన్యం కలిగించే ఆశయంతో శ్రీసాధన పత్రిక అనే రాజకీయ వారపత్రిక ప్రారంభించబడింది. ప్రతి శనివారం వెలువడే ఈ పత్రిక తొలి సంచిక 1926 ఆగస్టు 14వ తేదీ వెలువడింది. పప్పూరు రామాచార్యులు దీని వ్యవస్థాపకుడు. సంపాదకుడు.
ఈ పత్రిక ప్రారంభించడానికి ముందు 1922లో పప్పూరు రామాచార్యులు, కైప సుబ్రహ్మణ్యశర్మ, అతని తమ్ముడు మహానందయ్య, రామచంద్రశర్మ, ఐతరాజు నరసప్ప, ఆత్మారామప్పలతో కలిసి పినాకిని అనే పత్రికను ప్రారంభించాడు. ఆ పత్రిక 1925వరకు చక్కగా సాగింది. అభిప్రాయభేదాల వల్ల పప్పూరు రామాచార్యులు పినాకిని నుండి బయటకు వచ్చి శ్రీసాధన పత్రికను స్థాపించాడు. పినాకిని కేవలము కాంగ్రెస్ పక్షపాతి అని సాధనపత్రిక అన్ని పక్షములవారి యెడల సానుభూతితో వ్యవహరిస్తుందని తొలి సంచికలో పేర్కొనబడింది. 1932లో సహాయనిరాకరణోద్యమము సందర్భంగా కొంతకాలం ఈ పత్రిక ఆగిపోయింది. తరువాత 1934 ఆగస్టు 18న పునఃప్రారంభమైంది. 1940 మార్చి నెలలో శ్రీసాధన పత్రిక మరియు సాధన ముద్రణాలయాన్ని లిమిటెడ్ కంపెనీగా మార్చారు. డైరెక్టర్లుగా పప్పూరు రామాచార్యులు, కల్లూరు సుబ్బారావు, కె.ఎస్.రాఘవాచార్యులు తదితరులు ఉండేవారు. 1942లో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పప్పూరు రామాచార్యులు జైలు జీవితం గడిపాడు. ఆ సమయంలో పత్రిక కొంతకాలం ఆగి తిరిగి ప్రారంభమైంది. ఈ పత్రిక పప్పూరు రామాచార్యులు మరణించేవరకు అంటే 1972వరకు పైన పేర్కొన్న సందర్భాలలో మినహా నిరాటంకంగా కొనసాగింది. తరువాత దీనిని పప్పూరు రామాచార్యుల కుమారుడు పప్పూరు శేషాచార్యులు 1996 -97 ప్రాంతాలవరకు నడిపాడు. 
12 పేజీల ఈ వారపత్రిక మొదటి పుట ప్రధాన శీర్షిక క్రింది భాగాన భారతంలోని 
ఆ||వె|| కార్యగతుల తెఱగు కలరూపు చెప్పిన
రాజకీయ వారపత్రిక కనుక దీనిలో ప్రధానంగా రాజకీయ వార్తలు ప్రచురించేవారు. మాండలిక వృత్తాంతాలు, సమగ్రమైన ప్రపంచ వృత్తాంతాలు, శాసనసభలోని చర్చలు, తీర్మానాలు, రాజకీయ వృత్తాంతాలు ప్రచురించేవారు. సహాయనిరాకరణ ఉద్యామానికి, మద్యపాన నిషేధానికి, హరిజనోద్ధరణకు చెందిన వార్తలు ప్రకటించారు. కేవలము రాజకీయ వార్తలు, విశ్లేషణలే కాకుండా సామాజిక, ఆర్థిక అంశాలు, కవిత్వము, కథలు, నాటికలు, నాటకవిమర్శలు, లేఖాసాహిత్యం, యాత్రాచరిత్ర, శాసనపరిశోధన, భాషా, సాహిత్యవిమర్శలు, పుస్తక సమీక్షలు, పుస్తక విమర్శలు, సాహిత్య సంస్థల కార్యకాలాపాలు మొదలైన సాహిత్యాంశాలు ఈ పత్రికలో ప్రచురింపబడినాయి. ముఖ్యంగా సామాజిక స్పృహ నింపిన తొలి నాటికలు అనదగిన ఓట్లనాటకం, కల్లుపెంట, స్త్రీవిద్య, ఆరోగ్య నాటకం, గంగా భాగీరథి మొదలైన నాటికలు ఈ పత్రికలో వెలువడ్డాయి.
ఈ పత్రిక వెలువడిన కాలంలో ఉన్న రాయలసీమ ప్రాంతంలోని రచయితలందరూ దాదాపు దీనిలో రచనలు చేశారు. ఈ పత్రికకు తమ రచనలద్వారా తోడ్పడిన కొందరు రచయితలు - బేవినహళ్ళి కృష్ణారావు, కిరికెర రెడ్డి భీమరావు, పాదిరాజు కృష్ణారావు, విద్వాన్ విశ్వం, తలమర్ల కళానిధి, బత్తలపల్లి నరసింగరావు, రామకృష్ణ సీతారామ కవులు, కర్రా సుబ్బలక్ష్మమ్మ, టి.గురుమూర్తి, శొంఠి శ్రీనివాసమూర్తి, చిలుకూరు నారాయణరావు, కె.వి.రామకృష్ణారెడ్డి, గొట్టిపాటి సుబ్బరాయచౌదరి, కుంటిమద్ది శేషశర్మ, రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ, అనుముల వెంకటశేషకవి, కల్లూరు అహోబలరావు, పుట్టపర్తి శ్రీనివాసాచార్యులు, చిట్టా రామకృష్ణారావు, అవ్వారి నారాయణ, కందాళ శేషాచార్యులు, హెచ్.నంజుండరావు, వి.ఖండేరావు, టి.శివశంకరం పిళ్లె, రాళ్ళపల్లి గోపాలకృష్ణశర్మ, వార్తకవి రామచంద్రరావు, కలచవీడు శ్రీనివాసాచార్యులు మొదలైనవారు.
ఈ పత్రికలో నిర్వహింపబడిన కొన్ని శీర్షికలు
స్వరాభిషేకం (ధారావాహిక)
స్వరాభిషేకం ఈటీవీ ప్రసారం చేస్తున్న విశేష ధారావాహిక. దీన్ని రామోజీరావు నిర్మించారు. సుమారు 80 సంవత్సరాల తెలుగు సినిమా ప్రస్థానంలో తయారైన ఎన్నో వేల పాటల్లోని ఆణిముత్యాల వంటి తెలుగు సినిమా పాటల్ని ప్రేక్షకులకు ఆయా గాయకుల ద్వారానే పాడించి వినిపించడం ఈ కార్యక్రమ ముఖ్య ఉద్దేశం. కార్యక్రమాన్ని సుమ కనకాల సమర్ధవంతంగా నిర్వహిస్తున్నారు.
ఈ కార్యక్రమాన్ని మొట్టమొదట ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు గానం చేసిన "శేషశైలవాసా శ్రీనివాసా" అనే భక్తిగీతంతో ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం ప్రారంభించారు.
లంక (ఊరు)
నది మధ్యనున్న ఊరిని లంక అంటారు. సాధారణంగా లంక ఊర్లు తక్కువ జనాభాతో తక్కువ ఇండ్లతో తక్కువ విస్తీర్ణాన్ని కలిగి ఉంటాయి. అందువలన లంకలను లంక గ్రామాలు అంటారు. లంక గ్రామానికి చుట్టూ నీరు ఉంటుంది. నదీ ప్రవాహం ఉధృతంగా ఉన్నప్పుడు కొన్ని లంక గ్రామాలు ముంపునకు గురవుతుంటాయి. లంకను నదీ ద్వీపం అని అంటారు. మన భారత దేశంలోని అస్సాంలో గల మజూలి ప్రపంచంలోనే అతి పెద్దదైన నదీ ద్వీపం.
చుట్టూ నీటిచే ఆవరించబడి సముద్రం మధ్యలో వున్న భూభాగాన్ని ద్వీపం లేదా దీవి (Island) అని అంటారు.
టెడ్డీబేర్ దినోత్సవం
టెడ్డీబేర్ దినోత్సవంను ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబరు 9 న జరుపుకుంటారు. 2000 సంవత్సరంలో "వెర్మంట్" టెడ్డీబేర్ కంపెనీ వాళ్లు ఈ దినోత్సవమును ప్రారంభించారు. అమెరికాలో మొదలైన ఈ దినోత్సవమును నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరుపుకుంటున్నారు. ఈ రోజున పిల్లలు, పెద్దలు తమ టెడ్డీబేర్లతో పాటు విందులు, వినోదాలు చేసుకొని శుభాకాంక్షలు చెప్పుకుంటారు. టెడ్డీబేర్ అనేది ఒక ఎలుగుబంటి బొమ్మ. ఈ బొమ్మలో మెత్తటి దూదిని కుక్కుతారు. దానికి సున్నితంగా ఉండే ఊలు అతికిస్తారు. ఇది చాలా దేశాల్లో పిల్లల ఆటవస్తువుగా ప్రాచుర్యం పొందింది. పుట్టిన రోజులకూ ఇతర పర్వ దినాల్లో వీటిని బహుమతులుగా ఇస్తుంటారు.
విద్యుదయస్కాంతత్వం
విద్యుదయస్కాంతత్వం లేదా విద్యుదయస్కాంతశక్తి అనగా ప్రకృతిలోని నాలుగు ప్రాథమిక సంకర్షణలలో ఒకటి. మిగతా మూడు బలమైన సంకర్షణ, బలహీన సంకర్షణ, మరియు గురుత్వాకర్షణ. ఈ శక్తి విద్యుదయస్కాంత రంగాలను వర్ణిస్తుంది, మరియు విద్యుత్తు ఆవేశ రేణువుల యొక్క సంకర్షణ మరియు విద్యుత్ కండక్టర్లతో ఛార్జ్‌కాని అయస్కాంత శక్తి రంగాల యొక్క సంకర్షణ సహా అసంఖ్యాక భౌతిక సందర్భాల్లో ఉంది.
విద్యుదయస్కాంతత్వాన్ని ఆంగ్లంలో ఎలెక్ట్రోమాగ్నేటిజం అంటారు. ఈ ఎలెక్ట్రోమాగ్నేటిజం అనే పదం రెండు గ్రీకు పదాల యొక్క సమ్మేళన రూపం (ἢλεκτρον, ēlektron, "amber", and μαγνήτης, magnetic, from "magnítis líthos" (μαγνήτης λίθος), దీని అర్థం "మాగ్నీషియన్ రాయి" ఇది ఇనుప ధాతువు యొక్క ఒక రకం.
భూమి యొక్క ఉపరితల సమీప రాళ్ళ యొక్క వాహక లక్షణాలు నేల, బోరుబావి, వాయుమార్గ విద్యుదయస్కాంత పద్ధతులచే మ్యాప్‌చేయబడగలవు. ఫలితంగా భూభౌతిక డేటా భూగర్భ మ్యాపింగ్‌కు, ఖనిజాన్వేషణకు, భూగర్భ సాంకేతిక పరిశోధనలకు మరియు పేలని ఆయుధాల గుర్తింపుకు ఉపయోగపడుతుంది.
చెలమచెర్ల రంగాచార్యులు
చెలమచెర్ల రంగాచార్యులు (1912-1972) సుప్రసిద్ధ సంస్కృతాంధ్ర పండితులు, అధ్యాపకులు, రచయిత.
వీరు 1912 జనవరి 8వ తేదీన కృష్ణా జిల్లాలోని మోటూరు గ్రామంలో జన్మించారు.
వీరు తిరుపతిలోని చింతలపాటి వెంకటశాస్త్రి, సేతు మాధవశాస్త్రి వద్ద సంస్కృతం, వెల్లాల శంకరశాస్త్రి గారి వద్ద వ్యాకరణాన్ని అధ్యయనం చేశారు. అక్కడే విద్వాన్, శిరోమణి పట్టాలు పొందారు.
వీరు సికింద్రాబాదులోని మహబూబు కళాశాలలోను, నారాయణగూడ బాలికోన్నత పాఠశాలలోను అధ్యాపకులుగా పనిచేశారు. తరువాత ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం గ్రంథాలయంలొ తాళపత్రగ్రంథాలను సంపాదించే ఉద్యోగిగా చేరారు. ఐదేళ్ల తర్వాత అక్కడే పండిత పదవిలో నియమితులయ్యారు. 1957లో అక్కడి ఆర్ట్స్ కళాశాలలో ఉపన్యాసకులుగా చేరి, అక్కడే ఉద్యోగ విరమణ చేసారు.
వీరు విశ్వనాథులు సంస్కృతంలో రచించిన ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణం అనే అలంకార శాస్త్ర గ్రంథాన్ని 1944లొ తెలుగులోకి అనువదించారు. దీనికోసం వీరు అప్పటివరకు వెలువడిన అనేక వ్యాఖ్యానాలను పరిశీలించి ప్రామాణికంగా తెలుగు అనువాదాన్ని రూపొందించారు. అందువలననే ఇప్పటివరకు ఈ గ్రంథం విశ్వవిద్యాలయ పరీక్షలకు పాఠ్యగ్రంథంగా మన్నన పొందించి. అలంకార వసంతము అనే వేరొక లక్షణ గ్రంథాన్ని కూడా వీరు రచించగా గోపాలపేట సంస్థానాధీశులు ముద్రణ వేయించారు. ఇది ' విశ్వమతనామ గోపాలపేట రామ ' అనే మకుటం గల పద్యాలతో అర్థ శబ్దాలంకారాలు గురించి వివరించే గ్రంథం.
స్వతంత్ర కృతులు కూడా కొన్నింటిని వీరు రచించారు. వాటిలో హాలికుడు అనే నాటకం ప్రముఖమైనది. ఈ నాటకం పలుమార్లు ప్రదర్శించబడడమే కాక అనేక పరీక్షలకు పాఠ్యగ్రంథంగా కూడా ఉన్నది. సోమాద్రి విజయము అనే పద్యకావ్యాన్ని కూడా వీరు రచించారు. గద్వాల సంస్థాన చరిత్రలోని ఒక ఇతివృత్తం దీని కథావస్తువు. మహాభారతంలోని మంచి కథలను భారత కథావళి అనే గ్రంథాన్ని వీరు ప్రచురించారు. కాళిదాసు జీవితం, కవితాతత్వాన్ని గురించి కాళిదాసు కవ్యాద్యానము అనే గ్రంథాన్ని వీరు రచించారు. ఆంధ్ర శబ్దరత్నాకరము అనే నిఘంటువును ఒక వినూత్న పద్ధతిలో రచించారు. ఇవికాక వీరు అనేక గ్రంథాలను, వ్యాసాలను రచించారు; వానిలో మణి ప్రవాళం, ఔచిత్య విచార చర్చ, భక్తి భూషణ చంపు, భారతీయ వ్యాకరణేతిహాసం ముఖ్యమైనది.
వీరు 1972లో పరమపదించారు.
కోట వేంకటాచలం
కోట వేంకటాచలం (1885-1959) సుప్రసిద్ధ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త, చరిత్ర పరిశోధకులు, విమర్శకులు.
వీరు నూజివీడు తాలూకాలోని మధునాపురంలో చల్లా సుబ్బారాయుడు మరియు అన్నపూర్ణమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. చల్లావారి ఇంటిలో పుట్టినా కోటవారికి దత్తత వెళ్ళారు. వీరిని దత్తత తీసుకొన్న దంపతులు: కోట నిత్యానందం మరియు లక్ష్మీదేవమ్మ.
వీరు సంస్కృతాంధ్ర భాషలు అధ్యయనం చేశారు; ఖగోళశాస్త్రంలో విశేషకృషి చేసారు. వాని ఆధారంగా భారతీయ చరిత్రను పునర్నిర్మించారు. సృష్టి ఆరంభం మొదలగు విషయాలలో పాశ్చాత్య విద్వాంసుల కాలగణనం, వారు వారు కూర్చిన భారతదేశ చరిత్ర సరైనవి కావని విమర్శించారు. మన పురాణాలలోనే భారతదేశ వాస్తవచరిత్ర దాగివుందని వీరి సిద్ధాంతం. ఆర్య విజ్ఞానం అనే పేరుతో ఒక బృహద్గ్రంథాన్ని వీరు 8 భాగాలుగా రాసి ప్రకటించాలని సంకల్పించారు. దానిలో మొదటి రెండు భాగాలుగా బ్రహ్మాండ సృష్టి విజ్ఞానము, మానవ సృష్టి విజ్ఞానము అనే గ్రంథాలను వీరు ప్రచురించారు. అవి పలువురి ప్రశంసలు పొందాయి.
సీ.పీ.బ్రౌన్ గ్రంథాలయం
సీ.పీ. బ్రౌన్ గ్రంథాలయం పరిశోధకులకు అనుకూలంగా, పాఠకులకు విజ్ఞానాన్ని పంచుతూ అభివృద్ధి పథంలో పయనిస్తోంది. 2006 నవంబరు 1వ తేదీన 20 వేల పుస్తకాలు, 20 లక్షల రూపాయల నిధి, 3 అంతస్తుల భవనంలో ఉన్న గ్రంథాలయం యోగి వేమన విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలోనికి వచ్చింది. అప్పటి నుంచి దీని అభివృద్ధిలో వేగం పెరిగింది. సీపీ బ్రౌన్ భాషా పరిశోధనా కేంద్రంగా రూపాంతరం చెంది వివిధ వర్గాల నుంచి, విద్యాంసుల నుంచి ఆరు సంవత్సరాల్లో పుస్తకాల సంఖ్య 50 వేలకు పైగా పెరిగింది. దీంతో పాటు 200 తాళపత్ర గ్రంథాలను సేకరించి, శుద్ధిచేసి, స్కాన్ చేసి భద్రపరిచారు.
వివిధ విశ్వవిద్యాలయాలకు పరిశోధకులు సమర్పించే సిద్ధాంత గ్రంథాల రాతప్రతులను దాదాపు 200 ప్రతులను సేకరించి పరిశోధకుల కోసం భద్రపరిచారు. ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ర్టంలో సర్వేయర్ జనరల్‌గా పనిచేసిన కల్నల్ మెకంజీ సేకరించిన కైఫీయత్తులు అనబడే స్థానిక చరిత్రలను, కడప జిల్లాకు సంబంధించిన వాటిని ఇప్పటి వరకు 5 సంపుటాలను ప్రచురించారు. ఈ నెల 10 న 6వ సంపుటిని విడుదల చేయడానికి రంగం సిద్ధం చేసుకున్నారు. దీంతో పాటు గ్రంథాలయ వికాస చరిత్రను తెలిపే ‘మొండిగోడల నుంచి మహాసౌధం దాక’ అన్న గ్రంథాన్ని ప్రచురించారు.
ఈ గ్రంథాలయానికి వివిధ సంస్థలు, వ్యక్తులు వందలాది పుస్తకాలను అందజేస్తుండటం విశేషం. జిల్లాలోని వల్లూరు గ్రామంలోని సీతారామచంద్ర గ్రంథభాండాగారాన్ని నిర్వహిస్తున్న పోలేపల్లి వెంగన్నశ్రేష్టి 2,750 పుస్తకాలను అందజేశారు. టీటీడీ, మైసూరులోని సీఐఐఐఎల్, కలకత్తాలోని ఆర్‌ఆర్‌ఎల్.ఎఫ్ వంటి సంస్థలు కూడా పుస్తకాలను అందజేస్తున్నాయి.
ఈ గ్రంథాలయాన్ని ఏబీకే ప్రసాద్, మంత్రి పొన్నాల, హిందీ అకాడమీ అధ్యక్షుడు యార్లగడ్డ లక్ష్మీప్రసాద్, వకులాభరణం రామకృష్ణ వంటి ప్రముఖులు దర్శించి దీని ప్రగతిని ప్రశంసించారు. అన్ని రకాల పత్రికలు, మ్యాగజైన్లు, సాహిత్యపుస్తకాలు, ప్రముఖుల రచనలు, సైద్ధాంతిక గ్రంథాలు ఉన్నాయి. కాగా రాష్ర్టంలోని ప్రముఖ గ్రంథాలయాల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందిన ఈ గ్రంథాలయాన్ని విశ్వవిద్యాలయ పరిశోధకులతో పాటు పాఠకులు విశేషంగా ఉపయోగించుకుంటూ బ్రౌన్ గ్రంథాలయ అభివృద్ధికి తోడ్పడుతున్నారు.
ప్రపంచ ఆత్మహత్యల నివారణ దినం
ప్రపంచ ఆత్మహత్యల నివారణ దినం అనగా ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబరు 10 న జరుపుకునే ఒక అవగాహన రోజు. ఇది ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఆత్మహత్యలను నివారించేందుకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరుపుకునే వివిధ కార్యకలాపాల రోజు. ఆత్మహత్యల నివారణ కోసం అంతర్జాతీయ అసోసియేషన్ (IASP), ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) తో మరియు మానసిక ఆరోగ్యం కోసం ప్రపంచ సమాఖ్య (World Federation for Mental Health) తో ప్రపంచ ఆత్మహత్యా నివారణ దినమునకు ఆతిథ్యం ఇచ్చేందుకు కుదుర్చుకున్నది. 2011 లో ఒక అంచనా ప్రకారం ఈ సందర్భాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ 40 దేశాలు అవగాహనా ఈవెంట్స్ నిర్వహించాయి.
ఐదుకల్లు సదాశివన్
ఐదుకల్లు సదాశివన్ అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ కమ్యూనిష్టు నాయకుడు. హరిజనోద్ధారకుడు. స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
1930లో కల్లూరు సుబ్బారావు ఉపన్యాసం విని ఉత్తేజితుడై స్వాతంత్రోద్యమంలో దూకిన యువకులలో ఐదుకల్లు సదాశివన్ ఒకడు. స్వాతంత్ర్యోద్యమకాలంలో కొన్ని సంవత్సరాలు బళ్ళారి సెంట్రల్ జైలులో గడిపాడు. ఆ సమయంలో బ్రిటీషు పోలీసుల పైశాచిక చర్యలపై ఎదురు తిరిగి పోరాడాడు. చక్రవర్తి రాజగోపాలాచారి సూచన మేరకు స్వచ్ఛందసేవా కార్యక్రమాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. ఆర్థిక ఇబ్బందుల కారణంగా స్కూలు ఫైనల్ వరకు మాత్రమే చదివిన ఐదుకల్లు సదాశివన్ జైలు జీవితంలో రాజకీయ శిక్షణా శిబిరాలలో పాల్గొని అనేక విషయాలు నేర్చుకున్నాడు. పట్టాభి సీతారామయ్య, ముట్నూరు కృష్ణారావుల ఆధ్వర్యంలో నడుస్తున్న మచిలీపట్నంలోని జాతీయ కళాశాలలో చేరాడు. కాలేజీలో చదివినన్ని రోజులు అనంతపురం జిల్లా కో ఆపరేటివ్ బ్యాంకు నుండి ఇతనికి నెలకు 15రూ. స్కాలర్‌షిప్ లభించింది. 1934లో మచిలీపట్నం వచ్చిన గాంధీజీ ఇతని లక్షణాలను గమనించి దగ్గరకు పిలిచి అభినందించాడు. 1934లో నిడుబ్రోలులో ఎన్.జి.రంగా నిర్వహించిన వేసవి రాజకీయ శిక్షణాతరగతులకు కూడా హాజరయ్యాడు.
1935లో అనంతపురంలో గట్టు వెంకటరమణప్ప సహకారంతో కేశవ విద్యానికేతన్ పేరుతో హరిజన హాస్టల్‌ నిర్వహణ బాధ్యతను చేపట్టాడు. ఈ హాస్టల్‌ను బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్ ప్రారంభించాడు. ఇతడు పల్లె పల్లెలో ఇంటింటికి తిరిగి కొర్రలు, జొన్నలు వసూలు చేసుకుని తెచ్చి హాస్టల్‌లోని పిల్లలకు వండిపెట్టే వాడు. మాజీ ముఖ్యమంత్రి దామోదరం సంజీవయ్య ఈ హాస్టల్ విద్యార్థి. హరిజనులకు పారిశుద్ధ్యం నేర్పించే పనీలో భాగంగా హరిజనుల ఇళ్ళకు వెళ్ళి వీధులు ఊడ్చడం, వారి పిల్లలకు స్నానం చేయించడం వంటి పనులు చేసేవాడు. చచ్చిన గొడ్డు మాంసం తినరాదని ప్రచారం చేసేవాడు. 1941 తర్వాత కమ్యూనిష్టు నాయకుడిగా జిల్లా, రాష్ట్ర, కేంద్ర స్థాయిలో ఎదిగినా కూడా హరిజనులకు గృహాలు, భూములు మొదలైన సదుపాయాలు కల్పించాడు. అనంతపురం పట్టణంలో రాణినగర్‌, ఫెర్రర్‌ నగర్‌లను హరిజనులకోసం ఏర్పాటు చేశాడు.
రంగా నిర్వహించిన రాజకీయ పాఠశాలలో సోషలిస్ట్ సిద్ధాంతాన్ని ఆకళింపు చేసుకున్న ఐదుకల్లు సదాశివన్ అక్కడ పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య, మాకినేని బసవపున్నయ్య వంటి కమ్యూనిస్టు నాయకుల పరిచయాల ప్రభావంతో కమ్యూనిస్టుగా మారాడు. నీలం రాజశేఖరరెడ్డి, తరిమెల నాగిరెడ్డి, వి.కె.ఆదినారాయణ రెడ్డిలతో కలిసి జిల్లాలో జరిగిన కమ్యూనిస్టు ఉద్యమాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు.కళ్యాణదుర్గం, కదిరి తదితర ప్రాంతాలలో ఫ్యూడల్ భూస్వామ్య వ్యతిరేక పోరాటాలు, పెత్తందారి వ్యతిరేక పోరాటాలు నిర్వహించాడు. ఎమ్మెల్సీగా పనిచేసినా సాధారణ జీవితాన్ని గడిపి ఎంతోమందికి ఆదర్శప్రాయుడిగా నిలిచాడు. అసెంబ్లీకి కూడా నడుచుకుంటూ వచ్చేవాడు.
నీతికి, నిజాయితీకి, నిష్కళంక రాజకీయ జీవితానికి, ప్రజాప్రయోజనాల రాజకీయ నిబద్ధతకు మారుపేరైన ఐదుకల్లు సదాశివన్ 1988లో అక్టోబరు 12వ తేదీ చివరిశ్వాస వదిలాడు.
హాలికుడు (నాటకం)
హాలికుడు చెలమచెర్ల రంగాచార్యులు రచించిన తెలుగు నాటకం. ఇది 1940 సంవత్సరంలో మొదటి ముద్రణ పొంది; 1946 లో రెండవసారి ముద్రించబడినది.
సత్కవుల్ హాలికులైననేమి, కందమూల గౌద్ధాలికులైననేమీ అంటూ సగర్వంగా హాలిక వృత్తిని అవలంబించిన కవి- పోతన. ఆయన రచించిన ఆంధ్ర మహాభాగవతం ఎంత ప్రఖ్యాతమో, తన కృతిని భగవంతునికి తప్ప మనుజేశ్వరాధములకు ఇవ్వనని పట్టిన పట్టూ అంతే ప్రసిద్ధము. పోతన జీవితాన్ని అల్లుకుని పాఠకుల్లో ఎన్నెన్నో కథలు ఉన్నాయి. వాటికి మూలసూత్రం పోతన, శ్రీనాథుడు బావ బావమరుదులు కావడం. ఇవన్నీ సాహిత్యలోకంలో పోతన, శ్రీనాథుల సాహిత్యాన్ని ఎలా చూస్తారన్న దానికి గీటురాయి. ఈ నాటక ఇతివృత్తం అటువంటి కథలతోనే అల్లుకుంది.
హైదరాబాదు నగరంలోని శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆంధ్రభాషా నిలయం వారు నిర్వహించ తలపెట్టిన ' పోతన సప్తాహము ' లో ప్రదర్శించుటకు మిత్రులు కోరగా ఈ నాటకాన్ని కవి రచించారు. ఇది రెడ్డి విద్యార్థి వసతిగృహంలో ప్రదర్శించినపుడు చూచిన శ్రీ చెన్నకేశవుల హనుమంతరావు నాయుడు గారు స్వయంప్రేరితులై నాటకాన్ని ముద్రించడానికి ఉత్సాహాన్ని చూపారు.
కవి ఈ గ్రంథాన్ని స్వతంత్రులై సత్సంకల్పం కోసం తమ సర్వస్వాన్ని సమర్పించే సాహసం గల సరసమైన కవులకు అంకితం చేశారు.
ఇది మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం వారి విద్వాన్ పరీక్షకు మరియు బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం వారి ఇంటర్నీడియన్ పరీక్షకు పాఠ్య గ్రంథంగా నిర్ణయించబడినది.
కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థ
కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థ లేదా సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ అనేది భారతదేశంలో ఒక అగ్రగామి పోలీస్ విచారణ సంస్థ. దీనిని సంక్షిప్తంగా సిబిఐ (CBI) అంటారు. ఇది ప్రజా జీవితంలో ఒక శక్తివంతమైన పాత్రను పోషిస్తున్నది మరియు జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క కుశలతకు భరోసా నిస్తుంది. ఇది భారత ప్రభుత్వం యొక్క అధికార పరిధిలో ఉంటుంది. సిబిఐ దేశీయ భద్రతా విధుల కోసం స్పెషల్ పోలీస్ ఎస్టాబ్లిష్మెంట్ గా 1941 లో స్థాపించబడింది. దీని పేరు 1963 ఏప్రిల్ 1 న సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ గా మార్చబడింది. దీని నినాదం "శ్రద్ధ, నిష్పక్షపాతం, న్యాయవర్తన". ఏజెన్సీ ప్రధానకార్యాలయం భారత రాజధాని న్యూఢిల్లీలో ఉంది, క్షేత్ర కార్యాలయాలు భారతదేశం అంతటా ప్రధాన నగరాలలో ఉన్నాయి.
పువ్వాడ శేషగిరిరావు
పువ్వాడ శేషగిరిరావు (జూలై 12, 1906 - జనవరి 24, 1981) ప్రముఖ తెలుగు కవి, పండితులు. వీరు కవి పాదుషా బిరుదాంకితులు.
వీరు 12 జూలై, 1906 తేదీన దివి తాలూకా మొవ్వ గ్రామంలో సుందరరామయ్య మరియు అన్నపూర్ణమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. వీరు ఉభయ భాషా ప్రవీణ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులై అధ్యాపక వృత్తిలో విశేషంగా రాణించారు.
వీరు విజయవాడ హిందూ కళాశాలలోను, విజయనగరం మహారాజా కళాశాలలోను, బందరు హిందూ కళాశాలలోను, నేషనల్ కాలేజీ (ఆంధ్రజాతీయ కళాశాల) లలో తెలుగు ఉపన్యాసకులుగా పనిచేసారు. వీరు చాలా పద్య, గద్య కావ్యాలు, మరియు నాటకాలను రచించారు. వీరి రచనలు కొన్ని ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం, నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం, ఉత్కళ విశ్వవిద్యాలయాలలో ఇంటర్మీడియట్, డిగ్రీ, భాషా ప్రవీణ విద్యార్థులకు పాఠ్యగ్రంథాలుగా నిర్ణయం చేసారు.
వీరి పెద తాతగారు పువ్వాడ రామదాసు మొవ్వ వేణుగోపాలస్వామి పై కీర్తనలు రచించి గానం చేశారు. వీరి రెండవ కుమారుడు పువ్వాడ తిక్కన సోమయాజి దుందుభి, జిగీష, సువర్ణ సౌరభం మొదలైన రచనలతో ప్రముఖుల ప్రశంసలందుకున్నారు.
వీరు జనవరి 24, 1981 తేదీన బందరులో పరమపదించారు.
స్టీమ్‌బోట్ వేడినీటి బుగ్గ
స్టీమ్‌బోట్ వేడినీటి బుగ్గ లేదా స్టీమ్‌బోట్ గీజర్ ఒక సహజసిద్ద వేడినీటి బుగ్గ. అమెరికా లోని యెల్లోస్టోన్ నేషనల్ పార్క్ యొక్క నోరిస్ గీజర్ బేసిన్ లో ప్రపంచంలోనే పొడవైన ప్రస్తుతం చురుకుగా ఉన్న గీజర్ స్టీమ్‌బోట్ గీజర్. భారీ విస్పొటనాలు జరిగినప్పుడు నీరు గాలి లోకి 300 అడుగులకు (90 మీటర్లు) పైగా చిమ్మబడుతుంది. స్టీమ్బోట్ యొక్క ప్రధాన విస్పోటనములు 3 నుంచి 40 నిమిషాల వరకు కొనసాగుతాయి, మరియు ఆవిరి శక్తివంతమైన జెట్ విధానాన్ని అనుసరిస్తాయి.
గోవిందరాజు సీతాదేవి
గోవిందరాజు సీతాదేవి ప్రముఖ కథా/నవలా రచయిత్రి. ఈమె 300కు పైగా చిన్నకథలు, 21 నవలలు రాసింది. ఆమె రాసిన తాతయ్య గర్ల్‌ఫ్రెండ్, ఆశలపల్లకి నవలలు సినిమాలుగా వచ్చాయి. అనేక అవార్డులు, పురస్కారాలు ఈమెను వరించాయి. ప్రముఖ నవలారచయిత్రి యద్దనపూడి సులోచనారాణి ఈమెకు సొంత చెల్లెలు.
గోవిందరాజు సీతాదేవి వ్రాసిన రచనల జాబితా ఇది:,
పువ్వాడ (అయోమయ నివృత్తి)
పువ్వాడ, గుంటూరు జిల్లా, నూజెండ్ల మండలానికి చెందిన గ్రామము.
పువ్వాడ తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటిపేరు.
చాగంటి శేషయ్య
చాగంటి శేషయ్య (1881 - 1956) ప్రముఖ రచయిత మరియు చారిత్రకులు.
వీరు తూర్పు గోదావరి జిల్లా రామచంద్రాపురం తాలూకాలోని కపిలేశ్వరపురంలో కృష్ణయ్య మరియు సుబ్బమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. ప్రాథమిక విద్య మాత్రమే చదివిన వీరు స్వయంకృషితో, తెలుగు, ఇంగ్లీషు మరియు సంస్కృత భాషలలో పాండిత్యాన్ని సాధించారు. వీరు ఆంధ్ర ప్రచారిణీ గ్రంథనిలయము అనే ప్రచురణ సంస్థను స్థాపించిన వారిలో ఒకరైన కొవ్వూరి చంద్రారెడ్డి గారి వద్ద ఆంతరంగిక కార్యదర్శిగా పనిచేశారు. ఆ తర్వాత కపిలేశ్వరపురం జమిందారు వద్ద దివానుగా చేరి జీవితాంతం ఆ పదవిని నిర్వహించారు. జమిందారుగారి ప్రోత్సాహంతో తాను రచించిన ఆంధ్ర కవి తరంగిణి అనే మహాగ్రంథాన్ని ప్రచురించారు. 25 సంపుటాల ప్రణాళిక తయారుచేసుకున్నా తన జీవితకాలంలో మొదటి పది సంపుటాలను మాత్రమే ప్రచురించగలిగారు. మొదటి సంపుటం 1946లో వెలువడగా, పదవ సంపుటం 1953లో ప్రచురితమైనది. వీరు ఆంగ్లంలోని కొన్ని చట్టాలను తెలుగులోకి అనువదించి ప్రచురించి, తెలుగు మాత్రమే తెలిసినవారికి చట్టాలను గురించిన సాధారణ జ్ఞానాన్ని కల్పించారు. వీటిలో హిందూ లా, లోకల్ బోర్డ్స్ ఆక్ట్, కో-ఆపరేటివ్ సొసైటీస్ ఆక్టులు ముఖ్యమైనవి. వీరు లోకల్ బోర్డ్స్ పత్రికను 1920 నుండి 1936 వరకు నడిపారు.
వీరు 1956లో స్వర్గస్తులయ్యారు.
ఆదిపూడి సోమనాథరావు
ఆదిపూడి సోమనాథరావు (1867 - 1941) బహుభాషా పండితులు, రచయిత, సంఘసంస్కర్త.
వీరు ఆరువేలనియోగి శాఖకు చెందిన బ్రాహ్మణులు, శాండిల్య గోత్రులు. వీరు పిఠాపురం సంస్థానంలో చాలాకాలం ఉద్యోగం నిర్వహించారు. వీరికి సంస్కృతం, కన్నడం, హిందీ, తమిళం, బెంగాలీ భాలలో మంచి పరిచయం ఉన్నది. వీరు మొట్టమొదట తెలుగువారికి రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రచనా ప్రతిభను పరిచయం చేశారు. తమిళభాషలోని కంబ రామాయణం మొదట తెలుగు భాషలోకి అనువదించింది వీరే. ఆదిపూడి సోమనాథరావు, కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు తదితరులతో కలిసి శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషానిలయం స్థాపనలో ఎంతో కృషి చేశాడు
కిన్నరీ విజయము వీరు రచించిన పద్యకావ్యం. ఇది మొదటిసారి 1920 సంవత్సరం కాకినాడలో ముద్రించబడినది.
ఆంగ్లభాషలో థామస్ మూర్ (Thomas Moore) (1779-1852) రచించిన పారడైజ్ అండ్ ది పెరి (Paradise and the Peri) అన్న గ్రంథాన్ని కవి ఈ కావ్యంగా అనువదించారు. దీనిని పెనుగొండలో ప్రముఖ రచయిత టి. శివశంకరం ఇంటివద్ద పండితమిత్రులు రచయితకు ఇచ్చి అనువదించాలని సూచించగా వారు ఈ గ్రంథరూపంలో అనువదించారు. ఈ పుస్తకం 69 పేజీలను కలిగియుండగా అందులోని చివరి 17 పేజీలు ఆంగ్రంలోని Paradise and the Peri పద్యాలను ముద్రించారు. కవి వీటిని గీతమాలికగా అనువదించారు.
ప్రపంచ నోటి ఆరోగ్య దినోత్సవం
ప్రపంచ నోటి ఆరోగ్య దినోత్సవంను ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబరు 12 న జరుపుకుంటారు. 2008 సెప్టెంబరు 12 తేదీని మొదటిసారిగా ప్రపంచ నోటి ఆరోగ్య దినంగా ప్రకటించారు. 1978 సెప్టెంబరు 12వ తేదీనాడు ఎఫ్ డి ఐ వరల్డ్ డెంటల్ ఫెడరేషన్ వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని ప్రాథమిక ఆరోగ్య రక్షణ అనే అంశంపై అంతర్జాతీయ సదస్సును నిర్వహించింది. ఎప్ డి ఐ వ్యవస్థాపకుడు డాక్టర్ చార్లెస్ గాడన్ 1854 సెప్టెంబరు 12వ తేదీన జన్మించారు.
కైప సుబ్రహ్మణ్యశర్మ
కైప సుబ్రహ్మణ్యశర్మ అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖుడు.
ఈయన 1890, అక్టోబరు లో అనంతపురం జిల్లా ఇల్లూరు గ్రామంలో సుబ్బమ్మ, మహానందిశాస్త్రిగార్లకు జన్మించాడు. మద్రాసులోని పండిత దివి గోపాలాచార్యుల ఆయుర్వేద కళాశాలలో 4 సంవత్సారాలు చదివి 'భిషగ్వర' పట్టాను పొందాడు. 1920లో పామిడిలో జరిగిన మద్యపాన నిషేదకార్యక్రమంలో పప్పూరు రామాచార్యులు, తరిమెల సుబ్బారెడ్డి, కైప మహానందయ్య మొదలైన వారితో కలిసి పాల్గొని ప్రభుత్వ నిర్బంధానికి గురి అయ్యాడు. 1929లో నంద్యాలలో గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు అనుయాయిగా సాంఘిక, సాంస్కృతిక,రాజకీయ రంగాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. యుద్ధ వ్యతిరేక ప్రచారం సాగిస్తున్నాడనే అభియోగం పై 1941 ఫిబ్రవరి 11వ తేదీ అరెస్టయి 6 నెలలు జైలు శిక్ష అనుభవించాడు. అనంతపురంలో పినాకిని ముద్రణాలయం ప్రారంభించి తద్వారా పినాకిని అనే వారపత్రికను పప్పూరు రామాచార్యులు ఆధ్వర్యంలో నడిపాడు.
పవర్ (సినిమా)
పవర్ 2014 సెప్టెంబరు 12 న విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.
అవినీతి పోలీస్ ఆఫీసరైన బలదేవ్ సహాయ్ (రవితేజ) ఓ లక్ష్యం కోసం పోరాటం చేస్తుంటాడు. హోంమంత్రి జయవర్ధనే (ముఖేశ్ రుషి) సోదరుడు గంగూలీ భాయ్ (సంపత్)ని తప్పించే క్రమంలో బలదేవ్ సహాయ్ చనిపోతాడు. ఓ కారణం కోసం తిరుపతి (రవితేజ)ను బలదేవ్ సహాయ్ పాత్రలో జయవర్ధనే ప్రవేశపెడుతాడు. అయితే హోంమంత్రికి బలదేవ్ సహాయ్ ఎదురుతిరుగుతాడు. హోంమంత్రికి బలదేవ్ ఎందుకు ఎదురు తిరుగుతాడు? బలదేవ్ సహాయ్ పాత్రలో ప్రవేశించిన తిరుపతి ఏలాంటి గందరగోళం సృష్టించాడు? అవినీతి పోలీస్ ఆఫీసర్‌గా బలదేవ్ సహాయ్ మారాడానికి కారణాలేంటి? ఎందుకు తిరుపతిని బలదేవ్ సహాయ్ నటించమని కోరుతాడు? ఓ లక్ష్యం కోసం పోరాటం చేస్తున్న బలదేవ్ సహాయ్ సఫలమయ్యారా? బలదేవ్ లక్ష్యానికి ఇద్దరు హీరోయిన్లు ఏవిధంగా సహాయపడ్డారు అనే ప్రశ్నలకు సమాధనమే ‘పవర్’
అనుక్షణం
అనుక్షణం 2014 సెప్టెంబరు 12న విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.
సీతారాం (సూర్య) ఓ సైకో, సీరియల్ కిల్లర్. హైదరాబాద్ నగరంలో వరుస హత్యలతో మహిళ లను భయబ్రాంతులకు గురి చేయడమే కాకుండా.. పోలీసు విభాగానికి సవాల్‌గా మారుతాడు. వరుస హత్యల హంతకుడ్ని పట్టుకోవడం పోలీస్ ఆఫీసర్ గౌతమ్‌కు అగ్నిపరీక్షగా మారుతుంది. సీరియల్ కిల్లర్‌ను గౌతమ్, పోలీసు విభాగం పట్టుకోవడానికి అనుసరించిన వ్యూహాలు ఏంటి? వరుస హత్యలకు ఎలా అడ్డుకట్టవేశారనేది క్లుప్తంగా చిత్ర కథ.ఈ చిత్రంలో ఫోటోగ్రఫి, రీరికార్డింగ్‌లది కీలక పాత్ర. ప్రేక్షకులను ఆక ట్టుకోవడంలో ఈ రెండు విభాగాలు ప్రధాన పాత్ర పోషించాయి. టెంపో, మూడ్, ఆంబియెన్స్ వ్యక్తం చేయడానికి లైటింగ్‌ను చక్కగా వాడుకున్నారు. సాంకేతిక అంశాలను సమంవయం చేస్తూ వర్మ చిత్రీకరించిన తీరు కొత్తగా ఉంది. ఇలాంటి అంశాలతో తెరకెక్కించి విధానంలో వర్మది అందె వేసిన చెయ్యి. 
ఆనందం కోసమే వరుస హత్యలకు పాల్పడే ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న టాప్ సీరియల్ కిల్లర్ జీవితాలతో స్ఫూర్తి పొంది ‘అనుక్షణం చిత్రం రూపొందించారు. సీరియల్ కిల్లర్ ప్రవర్తను చిత్రంలో చిత్రీకరించారు. హత్యల నేపథ్యంలో ప్రసార మాధ్యమాల తీరును తన తీరులో తెరపైనా చూపించారు. ఎప్పటిలాగే సాంకేతిక అంశాలను తన కావాల్సిన తీరులో వినియోగించుకున్నారు. క్లైమాక్స్‌ను హడావిడిగా ముగించేడం.. కథ, కథనంలో అక్కడక్కడా కొన్ని లోపాలున్నా.. సాంకేతిక అంశాలతో నింపడంలో చేశాడంలో వర్మ సఫలమయారు. ఇతని గత చిత్రాల కన్నా ఈ చిత్రం పూర్తి భిన్నంగా రూపొందించబడింది.
ఉమామహేశ్వరపురం(బాపులపాడు)
"ఉమామహేశ్వరపురం (బాపులపాడు)" కృష్ణా జిల్లా బాపులపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 521 110., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08656.
స్థానిక ఎన్.టి.అర్.కాలనీలో, 2 లక్షల రూపాయల వ్యయంతో నూతనంగా ఏర్పాటుచేసిన విద్యుత్తు సౌకర్యాన్ని, 2015,నవంబరు-24వ తేదీనాడు లాంఛనంగా ప్రరంభించినారు. [2]
ఉమామహేశ్వరపురం గ్రామoలో, 2017,ఆగష్టు-11న, నూతనంగా మీ-సేవా కేంద్రాన్ని ప్రారంభించినారు. [3]
చింతాయకుంట చెరువు.
ఉమామహేశ్వరపురం, కోడూరుపాడు గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని ఒక శివారు గ్రామం.
2013 జులైలో కోడూరుపాడు గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి అగస్తీయమ్మ సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
ఈ గ్రామంలోకోలాటం, 50 సంవత్సరాలకు పైగా నిత్యనూతనంగా విరాజిల్లుతూ వస్తున్నది. జిల్లాలో, చుట్టుప్రక్కల, ఏ ఉత్సవాలు జరిగినా, ఈ గ్రామ యువకుల కోలాట ప్రదర్శన ఉంటుంది. ఇందుకోసం ప్రత్యేక డప్పుబృందాన్ని గూడా ఏర్పాటుచేసికొన్నారు. వ్యవసాయ పనులు చేసికొనేవారు, ఇంజనీరింగు, డిగ్రీ చదివేవారు సైతం, మొత్తం 30 మంది, ఈ కోలాటబృందంలో సభ్యులుగా ఉండటం విశేషం. రోజూ ఎవరి పనులలో వారు నిమగ్నమైనా, వారానికి ఒకరోజు మాత్రం, కోలాటం సాధన చేస్తారు. లయబద్ధంగా నాట్యం చేస్తూ, 13, 14 రకాల కోలాటగోపులు వేస్తూ, పాటలు పాడుతుంటారు. ఈ రకంగా వీరు మరుగున పడుతున్న ఈ జానపదకళకు జవజీవాలను అందించుచున్నారు. కోలాట సాధన, ప్రదర్శనలను ఆనవాయితీగా కొనసాగించుచూ, ప్రాచీనకళకు జీవం పోయుచున్నారు. [1]
[1] ఈనాడు విజయవాడ; 2014,సెప్టెంబరు-12, 4వపేజీ.
[2] ఈనాడు అమరావతి; 2015,నవంబరు-26; 4వపేజీ. 
[3] ఈనాడు అమరావతి; 2017,ఆగష్టు-12; 7వపేజీ.
తమన్
ఘంటసాల సాయి శ్రీనివాస్ తమన్ శివకుమార్, తమన్ గా బాగా గుర్తింపు. ప్రధానంగా తెలుగు మరియు తమిళ సినిమాలలో పనిచేసే భారతీయ సినీ సంగీత దర్శకుడు తమన్. సంగీత దర్శకుడిగా ఈయన తొలిచిత్రం రవి తేజ నటించిన బ్లాక్ బస్టర్ తెలుగు సినిమా కిక్, అలాగే ఇతను బాయ్స్ చిత్రంలో సైడ్ యాక్టర్ గా ఒక పాత్రలో నటించాడు. ఇతను దక్షిణ భారత చలన చిత్ర పరిశ్రమలో ఒక సంగీత దర్శకునిగా నిలదొక్కుకున్నాడు.
ఇతను ఒక తెలుగు బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో జన్మించాడు. ఇతను అక్కినేని నాగేశ్వరరావు పూర్తి స్థాయి కథానాయకుడిగా నటించిన “సీతారామ జననం” సినిమాను తెరకెక్కించిన గతకాలపు దర్శకుడు మరియు నిర్మాత ఘంటసాల బలరామయ్య మనవడు. తమన్ పొట్టేపాళెం, నెల్లూరు జిల్లా సంగీతకారుల కుటుంబానికి చెందినవాడు. ఇతని తండ్రి ఘంటసాల శివ కుమార్, అతను స్వరకర్త కె.చక్రవర్తి కింద ఏడువందల సినిమాల్లో పనిచేసిన ఒక డ్రమ్మర్, తన తల్లి ఘంటసాల సావిత్రి నేపథ్య గాయని మరియు తన అత్త పి.వసంత కూడా గాయనీమణి. తమన్ నేపథ్య గాయని శ్రీవర్ధినిని వివాహం చేసుకున్నాడు.
బొర్రవారిపాలెం
"బొర్రవారిపాలెం" గుంటూరు జిల్లా, ప్రత్తిపాడు (గుంటూరు జిల్లా) మండలానికి చెందిన గ్రామం.
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల. 
ఈ ఆశ్రమాన్ని మదర్ థెరెస్సా సంక్షేమ సేవా సంఘం ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించినారు. [2]
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో శ్రీ మర్రి సుబ్బారావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [1]
శ్రీ చెన్నకేశవస్వామివారి ఆలయం.
[1] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ/ప్రత్తిపాడు; 2015,ఆగస్టు-27; 2వపేజీ.
[2] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ/ప్రత్తిపాడు; 2017,ఆగస్టు-27; 2వపేజీ.
ఏనుగులదిన్నెపాడు
"ఏనుగులదిన్నెపాడు" ప్రకాశం జిల్లా పెద్దారవీడు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
[1] ఈనాడు ప్రకాశం; 2015,మే నెల-11వతేదీ; 7వపేజీ.
ఆవిష్కర్త
ఆవిష్కర్త అనగా ఒక వ్యక్తి, అతను కొత్త ఆవిష్కరణలను, పరికరాలను చేస్తాడు, అవి ఫంక్షన్ యొక్క ఒక రకాన్ని నిర్వహిస్తాయి. ఇవి చాలావరకు విద్యుత్ లేదా యాంత్రిక పరికరాలు. కొత్త ఆలోచనలను లేదా విధానాలను కనిపెట్టిన వ్యక్తిని కూడా ఆవిష్కర్త అంటారు. అనేక మంది ఆవిష్కర్తలు పాత ఆవిష్కరణలకు చిన్న మార్పులు చేస్తారు. ఉదాహరణకు ప్రజలు చరిత్రలో గడియారాలు చేయడానికి కొత్త మార్గాలు కనిపెట్టడం. ఆరంభంలో సన్‌డైల్స్ గడియారాలు ఉపయోగించేవారు, ఆ తరువాత నీటి గడియారాలు ఉపయోగించారు.
ఆవిష్కరణ అనగా ఎవరైనా చేసిన ఒక కొత్త విషయం. కంప్యూటర్ ఒక ఆవిష్కరణ, ఆ సమయంలో అది మొదట చేశారు. అప్పుడు మనం అది "ఆవిష్కరింపబడినది" అని చెప్తాము. చేసిన లేదా సృష్టించబడిన కొత్త విషయాలను ఆవిష్కరణలు అంటారు. కారు ఒక ఆవిష్కరణ అది అందరికీ తెలుసు. అలాగే ఆలోచనలను కూడా ఆవిష్కరణలు అంటారు. రచయిత పాత్రదారులను ఆవిష్కరింపజేసి ఆపై వారికి ఒక కథను ఆవిష్కరిస్తాడు. ఆవిష్కరణలు ఆవిష్కర్తలు చేస్తారు.
కాలక్రమంలో మానవులు తాము జీవితాన్ని సౌకర్యవంతంగా చేసుకునేందుకు వస్తువులు ఆవిష్కరించారు. ఈ కారణంగా "అవసరం అనగా ఆవిష్కరణ యొక్క తల్లి" అనే వ్యాఖ్య వ్రాయబడింది.
* http://www.plasticsindustry.org/industry/history.htm
కార్ల్ బెంజ్
కార్ల్ ఫ్రైడ్రిచ్ బెంజ్ (నవంబరు 25, 1844 - ఏప్రిల్ 4, 1929) ఒక జర్మన్ ఇంజిన్ డిజైనర్ మరియు కారు ఇంజనీర్, సాధారణంగా ఇతనిని అంతర్గత దహన ఇంజన్ శక్తితో నడిచే మొదటి ఆటోమొబైల్ ఆవిష్కర్తగా సూచిస్తారు, మరియు బెర్తా బెంజ్ తో కలిసి ఆటోమొబైల్ తయారీదారు మెర్సిడెస్-బెంజ్ యొక్క మార్గదర్శక వ్యవస్థాపకుడు. ఇతర జర్మన్ సమకాలీనులు గొట్లిఎబ్ డైమ్లెర్ మరియు విల్హెల్మ్ మేబ్యాక్ భాగస్వాములుగా ఇటువంటి రకం ఆవిష్కరణ కొరకే పనిచేశారు, కానీ బెంజ్ తన పనికి మొదటి పేటెంట్ పొందాడు, మరియు తరువాత ఆటోమొబైల్ లో ఉపయోగం కోసం అంతర్గత దహన ఇంజిన్‌ను సాధ్యపరచేందుకు చేసిన అన్ని ప్రక్రియలకు పేటెంట్ పొందాడు.
యవనవ్వనం
తెలుగు సాహిత్యంలో భావంలోనూ, భాషలోనూ విప్లవంలా వచ్చిన రచయిత గుడిపాటి వెంకట చలం. ఆయన స్త్రీల సమస్యల గురించి, సమాజంలో లోతుగా వేళ్ళూనుకున్న హిపోక్రసీ గురించి సూటి విమర్శలు చేశారు. ఆయన రచించిన అత్యంత సరళమైన, మధురమైన తెలుగులో రాసిన వచనం భాషలోని సరళతకు నిదర్శనంగా నిలుస్తుంది. ఈ రచన ఆయన రాసిన కథల సంపుటి.
ఇది కల్యాణి ప్రెస్ లో ముద్రించబడి, బిజలీ పబ్లికేషన్స్, విజయవాడ వారి ద్వారా 1953లో ప్రచురించబడింది.
హిందీ భాషా దినోత్సవం
హిందీ భాషా దినోత్సవం ను ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబరు 14 న జరుపుకుంటారు. భారత జాతీయోద్యమంలో అఖిల భారతాన్ని జాగృతం చేసి, ఏకతాటిపై నడిపేందుకు హిందీ భాష ఆనాడు దోహద పడినందున గాంధీజీ స్ఫూర్తితో 1949 సెప్టెంబరు 14న రాజ్యాంగంలోని 351 వ అధికరణం 8వ షెడ్యూల్‌లో హిందీని జాతీయభాషగా గుర్తిస్తూ పొందుపరిచారు. అప్పటి నుంచి ప్రతి ఏటా ఈ రోజున హిందీ భాషా దినోత్సవమును జరుపుకుంటారు.
తాటికొండ, గేయమాలిక
విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచించిన కిన్నెరసాని పాటలు అనే రచన అఖిలాంధ్రంలోని భావుకుల హృదయాలనూ కదిలించింది. ఆ పాటలు విని పరవశించిన అడ్లూరి అయోధ్యరామకవి తాటికొండ అని ఈ గ్రంథాన్ని రచించారు. ఆ విషయాన్ని స్వయంగా గ్రంథకర్త ముందుమాటలో చెప్పుకున్నారు. విశ్వనాథకు పరిచయమున్న కిన్నెరసాని వాగును గురించి ఆయన రాసినట్టే, అయోధ్యరామకవి తనకు చిన్నతనం నుంచీ తెలిసిన తాటిచెట్లున్న ప్రాంతాన్ని గురించీ ఈ రచన చేశారు. దీనికి ముందుమాట విశ్వనాథ రాయడం మరో విశేషం.
దీని ఆరవ ప్రచురణ విజ్ఞాన గ్రంథమాల వారు 1945లో ముద్రించారు.
ఆర్కాటు రామస్వామి మొదలియారు
ఆర్కాటు రామస్వామి మొదలియారు న్యాయశాస్త్రరం నిపుణునిగా పనిచేశారు. ఆర్కాట్ సోదరులుగా సుప్రసిద్ధులైన కవలలో ఒకరు. రామస్వామి మొదలియారు, ఆర్కాటు లక్ష్మణస్వామి మొదలియారు న్యాయ, వైద్య రంగాల్లో నిపుణులు, ప్రపంచ ప్రసిద్ధులు. ఆర్కాటు సోదరులు కర్నూలు జిల్లాలో జన్మించి తమ రంగాల్లో ప్రపంచ ప్రఖ్యాతిని ఆర్జించారు. రామస్వామి మొదలియారు అంతర్జాతీయ సంస్థగా వెలుగొందుతున్న ఐక్యరాజ్య సమితిలో భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించిన తొలి ప్రాతినిధ్య బృందానికి ఆయన నాయకత్వం వహించారు. ఐరాస లక్ష్యాలను(యూఎన్ చార్టర్) రూపొందించిన మేధావి. ఆయన యునైటెడ్ నేషన్స్ ఆర్గనైజేషన్ తొలి ఆర్థికమండలికి అధ్యక్షత వహించడమే కాక ఆపైన మరో మూడు పర్యాయాలు ఆ పదవి చేపట్టారు. ఈ గౌరవం దక్కిన ఆసియావాసి ఆయన ఒక్కరే.
ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం రామస్వామిని గురించి పేర్కొంటూ అత్యంత సఫలీకృతుడైన వ్యక్తిగా, అరుదైన వాగ్ధాటి కలిగిన వక్తగా ఆయన తన తూర్పు ప్రాంతం నుంచి చీకట్లో కొట్టుమిట్టాడుతున్న మన(పాశ్చాత్యుల)కు వెలుగును తీసుకువచ్చారు. అన్నారు.
వీరి శతజయంతి సందర్భంగా తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురించిన గ్రంథాన్ని చల్లా రాధాకృష్ణశర్మ వ్రాశారు.
ఆర్కాటు సోదరులు
ఆర్కాటు సోదరులు పేరిట ప్రపంచప్రఖ్యాతి గాంచిన వారు ఆర్కాటు రామస్వామి మొదలియారు, ఆర్కాటు లక్ష్మణస్వామి మొదలియారు. ఏకరూప కవలలైన వీరిద్దరూ వేర్వేరు రంగాలలో తమ మేధాశక్తితో సుప్రతిష్ఠులయ్యారు. రామస్వామి మొదలియారు న్యాయవేత్తగా, రాజనీతిజ్ఞునిగా, పారిశ్రామికవేత్తగా ప్రఖ్యాతి చెందారు. లక్ష్మణస్వామి మొదలియారు స్త్రీప్రసూతి వైద్యం, విద్య మొదలైన రంగాల్లో పేరు సంపాదించుకున్నారు. వీరిద్దరినీ కలిపి ఇంటిపేరు మీదుగా ఆర్కాటు సోదరులని వ్యవహరిస్తారు.
"ప్రధాన వ్యాసం: ఆర్కాటు రామస్వామి మొదలియారు"
ఆర్కాటు రామస్వామి మొదలియారు జస్టిస్ పార్టీలో ప్రధాన రాజకీయవేత్త, భారతదేశానికి స్వాతంత్రం రాకముందు-వచ్చాకా వేర్వేరు పరిపాలనశాఖల్లో పదవులు చేపట్టిన రాజనీతివేత్త, న్యాయవాది, రాజకీయనాయకుడు. బ్రాహ్మణ వ్యతిరేకోద్యమంలో జస్టిస్ పార్టీలో ఆయన కీలకమైన పాత్ర పోషించారు. 1920 నుంచి 1926 వరకూ మద్రాసు శాసనమండలి సభ్యునిగా, 1931 నుంచి 1934 వరకూ మద్రాసు శాసనసభ సభ్యునిగా పనిచేశారు. 1934లో ఆయన ముఖ్య రాజకీయ ప్రత్యర్థియైన ఎస్.సత్యమూర్తిపై ఎన్నికల్లో ఓటమి పాలయ్యారు. 1939 నుంచి 1941 వరకూ బ్రిటీష్ ఇంపీరియల్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ సభ్యునిగా పనిచేశారు. 1942 నుంచి 1945 వరకూ బ్రిటీష్ ప్రధాని విన్‌స్టన్ చర్చిల్ నేతృత్వం వహించిన బ్రిటీష్ యుద్ధ కేబినెట్‌లో స్థానం పొందారు. యునైటెడ్ నేషన్స్ ఆర్థిక సాంఘిక కౌన్సిల్‌కు మొదటి అధ్యక్షునిగా, శాన్‌ఫ్రాన్సిస్కో కాన్ఫరెన్సులో భారత ప్రతినిధిగా వ్యవహరించారు. 1946 నుంచి 1949 వరకూ మైసూరు రాజ్యానికి దివానుగా బాధ్యతలు నెరవేర్చారు.
"ప్రధాన వ్యాసం: ఆర్కాటు లక్ష్మణస్వామి మొదలియారు"
ఆర్కాటు లక్ష్మణస్వామి మొదలియారు (Arcot Lakshmanaswami Mudaliar) (1887 - 1974) ప్రపంచ ప్రఖ్యాతిగాంచిన ప్రసూతి వైద్య నిపుణులు మరియు విద్యావేత్త. లక్ష్మణ స్వామి మొదలియారు మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం లో అవిచ్చిన్నంగా 27 సంవత్సరాలు ఉప కులపతి గా పనిచేశారు. వైద్యవిద్య పూర్తిచేసుకున్న వెంటనే లక్ష్మణస్వామికి 1909లో ప్రభుత్వ వైద్యశాఖలో ఉద్యోగం లభించింది. మొదటి సంవత్సరం మదురై, పశని పట్టణాల్లో పనిచేసి ఆపైన మద్రాసుకు బదిలీ అయ్యారు. మద్రాసులో మొదట ఆయనను డొనోవన్ అనే ప్రఖ్యాత వైద్యునికి సమాయకునిగా నియమించారు. ఆపైన 1912లో ఎగ్మూరులోని ప్రభుత్వ స్త్రీ, శిశు ఆసుపత్రికి బదిలీ చేశారు. ఆనాటి నుంచీ ఆయన స్త్రీ, ప్రసూతి, శిశు వైద్యరంగంలో విశేష నైపుణ్యాన్ని కనబరిచి అదే స్పెషలైజేషన్ లో ఏళ్ళతరబడి పనిచేయడమే కాక సుప్రఖ్యాతులయ్యారు. 1914లో ఆయన బి.యే. పూర్తచేసుకుని పట్టభద్రుడు కావడంతో ఆయనను రాయపురంలోని ప్రసూతి ఆసుపత్రికి ఉద్యోగోన్నతిపై బదిలీ చేశారు. అక్కడ కూడా ఆయన మంచి వైద్యునిగా పేరుగడించి తన బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. 1920లో ఆయనను మద్రాసు ప్రభుత్వ మహిళల శిశువుల ఆసుపత్రికి బదిలీచేశారు. ఆపైన అక్కడే 25 సంవత్సరాలకు పైగా పనిచేసి తనకూ, ఆసుపత్రికీ కూడా దేశాంతర ఖ్యాతిని తెచ్చిపెట్టారు. ఆయన వద్ద నైపుణ్యం నేర్చేందుకు, వైద్యవిద్యలో లోతుపాతులు తెలుసుకునేందుకు ఆసుపత్రికే బర్మా, మలేషియా, చైనా మొదలైన ఆసియా దేశాల నుంచి స్నాతకోత్తర వైద్యవిద్యార్థులు వచ్చి వెళ్ళేవారు. 1934 లో మద్రాసు మెడికల్ కళాశాలలో ప్రసూతి వైద్య విభాగంలో ప్రొఫెసర్ పదవిని పొందారు. అనతికాలంలోనే ఆ కాలేజీకి ప్రిన్సిపాల్ గా పదవిని అధిష్టించిన తొలి భారతీయులుగా ఘనత పొందారు. అనంతరం మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయానికి ఉపకులపతిగా పనిచేశారు. 1948లో లక్ష్మణస్వామి మొదలియారు మొట్టమొదటి ప్రపంచ ఆరోగ్య అసెంబ్లీకి భారత ప్రాతినిధ్య బృందానికి ఉపనాయకునిగా వ్యవహరించారు. 1949-50 సంవత్సరానికి గాను ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ కార్యనిర్వాహక బోర్డుకు ఛైర్మన్‌గా, 1955లో 8వ ప్రపంచ ఆరోగ్య అసెంబ్లీకి ఉపాధ్యక్షునిగా, నాల్గవ ప్రపంచ ఆరోగ్య అసెంబ్లీకి అధ్యక్షునిగా పనిచేశారు.
మధు సేవ
కాళ్ళకూరి నారాయణరావు సుప్రసిద్ధ నాటక కర్త, సంఘ సంస్కర్త, ప్రథమాంధ్ర ప్రచురణ కర్త, జాతీయవాది, ఛాయా గ్రహణ వాద్యాదురంధరుడు, ‘మహాకవి’ బిరుదాంకితుడు. ఈయన తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని కాకినాడ మత్స్యపురి గ్రామంలో 1871, ఏప్రిల్ 28న జన్మించాడు. తండ్రి బంగారురాజు, తల్లి అన్నపూర్ణమ్మ. సంఘంలో వేలూడిన పలు దురాచారాలను ఎలుగెత్తి ఖండిచారు. వీరి రచించిన నాటకాలలో చింతామణి (1921), వర విక్రయం (1923) మరియు మధుసేవ (1926) బాగా ప్రసిద్ధిచెందినవి. వీటిని చాలా మంది నాటకాలుగా ప్రదర్శించారు. తెలుగు సినిమాలుగా కూడా నిర్మించబడి మంచి విజయం సాధించాయి.
మధుసేవ అనే ఈ నాటకాన్ని మద్యపాన మహమ్మారిని పోద్రోలడానికి రచించారు. ఈ నాటకం రెండవ కూర్పును కాళ్లకూరి సదాశివరావు 1929 సంవత్సరంలో ప్రచురించారు.