వాస్తుశిల్పి
ఒక వాస్తుశిల్పి భవనాల నిర్మాణ ప్రణాళిక, రూపకల్పన మరియు పర్యవేక్షణల్లో శిక్షణ పొందిన ఒక వ్యక్తి మరియు ఇతను భవన నిర్మాణాన్ని అభ్యసించడంలో లైసెన్స్ కలిగి ఉంటాడు. "భవన నిర్మాణ శాస్త్ర అభ్యాసన"లో ఒక భవనం లేదా భవన సముదాయం మరియు మానవులు నివసించడానికి లేదా ఉపయోగించడానికి అనుకూలంగా భవనాల పరిసరాల్లోని ప్రదేశాల రూపకల్పన మరియు నిర్మాణానికి సంబంధించిన సేవలను అందించడం ఉంటాయి. 
పద చరిత్ర ప్రకారం, "ఆర్కిటెక్ట్" అనేది లాటిన్ పదం "architectus" నుండి తీసుకోబడింది, ఆ లాటిన్ పదం కూడా గ్రీకు "arkhitekton" ("arkhi-", ప్రధాన + "tekton", భవన నిర్మాణకర్త), అంటే ప్రధాన భవన నిర్మాణకర్త నుండి తీసుకోబడింది.
వృత్తి పరంగా, ఒక వాస్తుశిల్పి యొక్క నిర్ణయాలు ప్రజా సంరక్షణను ప్రభావితం చేస్తాయి మరియు దీని వలన, ఒక వాస్తుశిల్పి భవన నిర్మాణాన్ని అభ్యసించడానికి ఒక లైసెన్స్‌కు ప్రాయోగిక అనుభవం కోసం ఆధునిక విద్య మరియు ఒక "ప్రాక్టికమ్" (లేదా "మలిదశ" ) గల ప్రత్యేక శిక్షణలో పాల్గొనాలి. ఒక వాస్తుశిల్పి కావడానికి ప్రాయోగిక, సాంకేతిక మరియు విద్యా సంబంధిత అవసరాలు అధికార పరిధి ఆధారంగా వేర్వేరుగా ఉంటాయి (దిగువ అంశాన్ని చూడండి).
వాస్తుశిల్పి మరియు వాస్తు శిల్పి శాస్త్రం అనే పదాలు సమాచార సాంకేతిక విజ్ఞాన రంగంలో కూడా ఉపయోగిస్తారు (ఉదాహరణకు, సాఫ్ట్‌వేర్ వాస్తుశిల్పి). ప్రపంచంలోని ఎక్కువ అధికార పరిధుల్లో, వృత్తిపరంగా మరియు వ్యాపారపరంగా "వాస్తుశిల్పి" అనే పదం వాడుక పద చరిత్ర వైవిధ్యాలను మినహాయించి, చట్టపరంగా సంరక్షించబడింది.
వాస్తుశిల్పి శాస్త్ర ఆచరణ లో పూర్వ-రూపకల్పన సేవలు, ప్రోగ్రామింగ్, ప్రణాళిక, రూపకల్పనలు, రేఖాచిత్రాలు, వివరాలను అందించడం మరియు ఇతర సాంకేతిక సమర్పణలు, నిర్మాణ ఒప్పందాల నిర్వహణ మరియు ఇతరులు (ఇంజినీర్‌లచే రూపొందించబడినవి) మరియు సాంకేతిక రూపకర్తలచే రూపొందించబడిన సాంకేతిక సమర్పణల్లో ఏదైనా అంశాల సమన్వయాలతో సహా సేవలు ఉంటాయి.
వాస్తు శిల్పి శాస్త్రం అనేది సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, నిర్వహణ మరియు వ్యాపారాన్ని అర్థం చేసుకోవడం వంటి అంశాలు కూడా రూపకల్పన వలె ప్రధాన అంశాలుగా గల ఒక వ్యాపారం. ఒక వాస్తుశిల్పి ఒక క్లయింట్ నుండి రుసుమును తీసుకుంటారు. ఈ రుసుమును ఒక భవనం లేదా పలు భవనాలు, నిర్మాణాలు మరియు వాటిలోని ప్రాంతాల సంభావ్యత నివేదికలు, భవన తనిఖీలు, రూపకల్పనలను తయారుచేసినందుకు అందుకుంటారు. వాస్తుశిల్పి భవనంలో క్లయింట్ కోరుకుంటున్న అవసరాలను అభివృద్ధి చేయడంలో పాల్గొంటారు. మొత్తం ప్రాజెక్ట్‌లో (ప్రణాళిక నుండి స్వాధీనత వరకు), వాస్తుశిల్పి ఒక రూపకల్పన బృందంతో పనిచేస్తారు. నిర్మాణ సంబంధిత, యాంత్రిక మరియు విద్యుత్‌సంబంధిత ఇంజినీర్‌లు మరియు ఇతర ప్రత్యేక నిపుణులను క్లయింట్ లేదా వాస్తుశిల్పి నియమిస్తారు, వీరు రూపకల్పన ప్రకారం భవనాన్ని నిర్మించడంలో సహకరిస్తారు.
ఒక క్లయింట్‌చే నియమించబడిన రూపశిల్పి క్లయింట్ అవసరాలకు సరిపోలిన అంశాలతో మరియు ఉద్దేశించిన వినియోగానికి తగిన సౌకర్యంతో ఒక రూపకల్పనను సిద్ధం చేసే బాధ్యతను కలిగి ఉంటాడు. ఈ ప్రయత్నంలో, రూపశిల్పి మొత్తం అవసరాలను మరియు ప్రణాళిక చేసిన ప్రాజెక్ట్ యొక్క స్వల్ప భేదాలను కచ్చితంగా తెలుసుకోవడానికి [ఎక్కువసార్లు] క్లయింట్‌ను సంప్రదిస్తారు మరియు విచారిస్తారు. ఒక "ప్రోగ్రామ్" అని పిలిచే ఈ సమాచారం యజమాని కోరుకునే మరియు ఆశించే అన్ని అవసరాలకు తగిన ఒక ప్రాజెక్ట్‌ను రూపొందించడానికి అవసరమైనది-ఇది వాస్తుశిల్పి ఒక రూపకల్పన అంశాన్ని రూపొందించడానికి ఒక మార్గదర్శకంగా చెప్పవచ్చు.
వాస్తుశిల్పులు చట్టాలు మరియు భవన నియమావళి గురించి స్థానిక మరియు సమాఖ్య అధికార పరిధులను సంప్రదిస్తాడు. వాస్తుశిల్పి అవసరమైన జాప్యాలు, ఎత్తు పరిమితులు, పార్కింగ్ అవసరాలు, పారదర్శక అవసరాలు (కిటికీలు) మరియు వినియోగ భూభాగం వంటి స్థానిక ప్రణాళిక మరియు మండలి చట్టాలకు అనుకూలంగా ఉండాల్సిన అవసరం ఉంది. కొన్ని స్థాపిత అధికార పరిధుల్లో రూపకల్పనకు మరియు చారిత్రక కట్టడాల సంరక్షణ మార్గదర్శకాలకు కట్టుబడి ఉండాలి.
వాస్తుశిల్పి పలు కాంట్రాక్టర్లు నేరుగా ఉపయోగించడానికి వీలుగా వివరణాత్మక చిత్రలేఖనాలు మరియు సమాచారాన్ని అందించడానికి రూపకల్పన అంశాన్ని పత్రరచన చేసే విధిని మరియు బాధ్యతను కలిగి ఉంటారు. దీనిలో, రూపకల్పనను నిర్మాణ నియమాలు మరియు సమాచారం, విధానాలు మరియు సూచనలు వలె మార్చడానికి అవసరమైన ఒక మార్పు జరుగుతుంది. ఈ పనికి ప్రొఫెషినల్ రుసుములో అధిక భాగం మరియు నిర్మాణానికి అధిక సమయం అవసరమవుతాయి. ఈ పత్రాల్లో అధిక నాణ్యత నిర్మాణం సులభంగా మరియు సక్రమంగా సాగడానికి దోహదపడుతుంది. ఈ విధి తప్పనిసరిగా నిర్వహించవల్సినది మరియు చాలా ముఖ్యమైనది.
ఇంకా, నిర్మాణ రేఖాచిత్రాలు తప్పక తగిన నిర్మాణ వివరాలను కలిగి ఉండాలి. రెండు సెట్‌ల పత్రాలు అనుబంధిత మరియు పరిపూరకమైన పత్రాలు సరిపోలేలా ఉండాలి, వేరుచేయడానికి వీలు లేకుండా ఉండాలి [అంటే, ప్రాజెక్ట్‌ను ఒకే ఒక సెట్ పత్రాలతో నిర్మించడం సాధ్యం కాకూడదు]. దీనికి కారణం ఏమిటంటే, కొంత సమాచారాన్ని గ్రాఫిక్‌లను ఉపయోగించే సులభంగా [మరియు ఉత్తమంగా]రూపొందించవచ్చు, అయితే ఇతర సమాచారాన్ని రూపొందించడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు మరియు తప్పక రాతపూర్వక రూపంలో సిద్ధం చేయాలి.
వాస్తుశిల్పులు సాంకేతిక లేదా "అమలుచేసే" పత్రాలను రూపొందిస్తారు (నిర్మాణ రేఖాచిత్రాలు మరియు వివరాలు) సాధారణంగా నిర్మాణ సేవల కోసం పలు రంగాల [అంటే, యాంత్రిక, నీటిపారుదల, విద్యుత్, పౌర, నిర్మాణ సంబంధిత అంశాల్లో వేర్వేరు నిపుణులతో] ఇంజినీర్ల పనిలో మరియు భవనాలు, సహకారాన్ని అందిస్తారు మరియు మద్దతు ఇస్తారు మరియు భూకంప సంబంధిత అంశాలతో నిబద్ధతలకు మరియు సంబంధిత సమాఖ్య మరియు స్థానిక నిబంధనలకు అనుమతులను (అభివృద్ధి మరియు నిర్మాణ అనుమతులు) పొందడానికి అవసరమైన అంశాల్లో మద్దతు ఇస్తారు. ఈ నిర్మాణ రేఖాచిత్రాలు మరియు వివరాలను పనికి మరియు నిర్మాణానికి అయ్యే ఖర్చును లెక్కించడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు.
వాస్తుశిల్పులు సాధారణంగా ప్రాజెక్ట్‌లకు వారి క్లయింట్‌ల తరపున టెండర్ వేస్తారు, ప్రాజెక్ట్‌ను చేజిక్కించుకున్న తర్వాత సాధారణ కాంట్రాక్టర్‌కు సలహా ఇస్తారు మరియు నిర్మాణ సమయంలో పని పురోగతిని సమీక్షిస్తారు. వారు సాధారణంగా సబ్‌కాంట్రాక్టర్ రేఖాచిత్రాలు మరియు ఇతర సబ్‌మిటాల్స్‌ను సమీక్షిస్తారు, ప్రదేశ సలహాలను సిద్ధం చేస్తారు మరియు మంజూరు చేస్తారు మరియు కాంట్రాక్టర్‌లకు నిర్మాణ ఒప్పంద నిర్వహణ మరియు చెల్లింపుకు ధృవపత్రాలను అందిస్తారు (రూపకల్పన-ఆహ్వానించడం-నిర్మించడం కూడా చూడండి). ఎక్కువ అధికార పరిధుల్లో, అవసరమైన ధృవపత్రం లేదా పనికి హామీ పత్రం అవసరమవుతుంది.
క్లయింట్ అవసరాలు మరియు అధికార పరిధి యొక్క నిబంధనలపై ఆధారపడి, వాస్తుశిల్పి యొక్క సేవల పరిధి విస్తృతంగా (వివరణాత్మక పత్ర రూపకల్పన మరియు నిర్మాణ సమీక్ష) లేదా తక్కువగా (ఒక కాంట్రాక్టర్‌ను రూపకల్పన-నిర్మాణం విధులను నిర్వహించడానికి అనుమతించడం వంటివి) ఉండవచ్చు. భారీ క్లిష్టమైన ప్రాజెక్ట్‌లలో, కొన్నిసార్లు రూపకల్పనలో సహకారం కోసం మరియు నిర్మాణాన్ని నిర్వహించడానికి ఒక స్వతంత్ర నిర్మాణ నిర్వాహకుడును నియమిస్తారు. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ మరియు ఇతర దేశాల్లో, ఖర్చును సూచించేందుకు బృందంలో ఒక క్వాంటిటీ సర్వేయర్‌ను నియమిస్తారు.
ఇటీవల దశాబ్దాల్లో వృత్తి పరంగా ప్రత్యేకతల్లో అభివృద్ధి కనిపిస్తోంది. పలువురు వాస్తుశిల్పులు మరియు వాస్తు శిల్పి శాస్త్ర సంస్థలు నిర్దిష్ట ప్రాజెక్ట్ రకాలు (ఉదాహరణకు, ఆరోగ్య సంరక్షణ, రిటైల్, పబ్లిక్ హౌసింగ్), సాంకేతిక నిపుణులు లేదా ప్రాజెక్ట్ డెలవరీ పద్ధతులపై దృష్టి సారిస్తాయి. కొంతమంది వాస్తుశిల్పులు నిర్మాణ నిబంధనలు, నిర్మాణ రేఖాచిత్రం, పటిష్టమైన రూపకల్పన, చారిత్రక కట్టడాల సంరక్షణ, ప్రవేశ సౌలభ్యాలు మరియు ప్రత్యేక నైపుణ్యం కలిగిన కన్సల్టెంట్‌ల ఇతర రంగాల్లో నైపుణ్యాన్ని కలిగి ఉంటారు.
పలు వాస్తుశిల్పులు రియల్ ఎస్టేట్ (ఆస్తి) డెవలప్‌మెంట్, కార్పొరేట్ సౌకర్యాల ప్రణాళిక, ప్రాజెక్ట్ నిర్వహణ, నిర్మాణ నిర్వహణ, అంతరలంకరణ రూపకల్పన లేదా ఇతర సంబంధిత రంగాల్లోకి ప్రవేశిస్తున్నారు.
ప్రాంతాలవారీగా దీనిలో తేడాలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచంలోని ఎక్కువ ప్రాంతాల్లో వాస్తుశిల్పులు తగిన అధికార పరిధిలో నమోదు చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఈ విధంగా చేయడానికి, వాస్తుశిల్పులు మూడు సామాన్య అవశ్యకతలను కలిగి ఉండాలి: విద్య, అనుభవం మరియు పరిశీలన.
విద్యకు సంబంధించిన అవశ్యకతల్లో సాధారణంగా వాస్తు శిల్పి శాస్త్రంలో విశ్వవిద్యాలయ పట్టాను కలిగి ఉండాలి. పట్టాను పొందిన విద్యార్థులకు అనుభవం అవశ్యకతల కోసం ఒక గురువు వద్ద కొంతకాలంపాటు అభ్యాసన సరిపోతుంది (సాధారణంగా అధికార పరిధి ఆధారంగా రెండు లేదా మూడు సంవత్సరాలుపాటు). చివరిగా, లైసెన్స్ పొందడానికి ముందు ఒక నమోదు పరీక్ష లేదా కొన్ని పరీక్షలకు హాజరు కావాలి.
19వ శతాబ్జానికి ముందు నిర్మాణ ప్రాజెక్ట్‌ల రూపకల్పన మరియు పర్యవేక్షణలను నిర్వహించే నిపుణులు ఒక విద్యా విషయకమైన సంస్థలో ఒక ప్రత్యేక వాస్తు శిల్పి శాస్త్రంలో శిక్షణ పొందవల్సిన అవసరం లేదు. బదులుగా, వారు తరచూ గుర్తింపుపొందిన వాస్తుశిల్పుల ఆధ్వర్యంలో శిక్షణ పొందుతారు. ఆధునిక కాలానికి ముందు, వాస్తు శిల్పులు, ఇంజినీర్లు మరియు అప్పుడప్పుడు కళాకారులను ఒకే విధంగా భావించేవారు మరియు భౌగోళిక ప్రాంతం ఆధారంగా వీరు పేర్లు మారుతూ ఉండేవి. వీరు కొన్ని సంవత్సరాలు పాటు ఒక అభ్యాసకుని వలె శిక్షణను (సర్ క్రిస్టోఫెర్ వ్రెన్ వంటివారు) పూర్తి చేసిన తర్వాత, వీరిని తరచూ ప్రధాన నిర్మాణకర్త లేదా పర్యవేక్షకుడు అనే పేర్లతో పిలిచేవారు. ఒక విద్యా సంస్థలో వాస్తు శిల్పి శాస్త్రం యొక్క అధికారిక అభ్యసన సంపూర్ణ వృత్తిపరమైన అభివృద్ధిలో ఒక ముఖ్యపాత్రను పోషిస్తుంది, ఇది వాస్తు శిల్పి శాస్త్ర సాంకేతికత మరియు సిద్ధాంతంలో ఆధునికత కోసం ఒక కేంద్ర అంశంగా దోహదపడుతుంది.
అమెరికన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆర్కిటెక్ట్స్ ప్రకారం, అమెరికా వాస్తు శిల్పి కార్యాలయాల్లో ఉద్యోగాలు మరియు ఉద్యోగ వివరణలు క్రింది విధంగా ఉంటాయి:వాస్తుశిల్పుల ఆదాయాల పరిధి వారు పని చేసే స్థలం మరియు విధానాలపై ఆధారపడి విస్తృతంగా ఉంటుంది. జీతాలు కూడా సాధన యొక్క పరిమాణం మరియు ప్రాంతాలపై ఆధారపడి వేర్వేరుగా ఉంటాయి. ఆదాయాలు ప్రామాణికంగా స్థానిక ఆర్థిక పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటాయి కాని త్వరిత ప్రపంచీకరణతో, ఇది భారీ అంతర్జాతీయ సంస్థలకు స్వల్పస్థాయి కారకంగా మారింది. కొంతమంది వాస్తుశిల్పులు రియల్ ఎస్టేట్ (ఆస్తి) డెవలపర్స్‌గా మారిపోయారు లేదా నైపుణ్యం కలిగిన పాత్రలను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు, వీరు పరిశ్రమ రంగంలో కంటే అత్యధిక ఆదాయాన్ని సంపాదిస్తున్నారు.
వాస్తుశిల్పి శాస్త్రంలో వృత్తిని మరియు వ్యాపార అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించేందుకు రూపొందించబడిన సమూహాల కోసం అంతర్జాతీయ వృత్తిపరమైన భవన నిర్మాణ సంస్థల జాబితాను చూడండి. ఉన్నత భవనాలు, నిర్మాణాలు మరియు వృత్తిపరమైన ఉద్యోగాలను గుర్తించడానికి వాస్తుశిల్పులకు విస్తృత స్థాయిలో బహుమతులను ఇస్తున్నారు.
ఒక వాస్తుశిల్పి సాధించిగల ఉన్నత లాభదాయక అవార్డుగా ప్రిట్జ్కెర్ బహుమతిని చెప్పవచ్చు, కొన్నిసార్లు దీనిని "వాస్తుశిల్పికి నోబెల్ బహుమతి"గా పేర్కొంటారు. ఇతర ప్రముఖ వాస్తుశిల్పి శాస్త్ర అవార్డుల్లో ఆల్వెర్ అల్టో మెడల్ (ఫిన్లాండ్) మరియు కార్లెస్బెర్గ్ ఆర్కిటెక్చర్ ప్రైజ్ (డెన్మార్క్)లు ఉన్నాయి. వాస్తుశిల్పి శాస్త్రంలో ప్రావీణ్యతకు ఇతర అవార్డులను అమెరికన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆర్కిటెక్ట్స్ (AIA) మరియు రాయల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ బ్రిటీష్ ఆర్కిటెక్ట్స్ (RIBA) వంటి నేషనల్ ప్రొఫెషినల్ అసోసియేషన్స్‌చే అందించబడతాయి. రూపకల్పన ప్రావీణ్యత లేదా వాస్తుశిల్పి శాస్త్ర అభ్యాసన ద్వారా వృత్తిలో పాల్గొన్న లేదా వృత్తిని మరొక పద్ధతిలో అభివృద్ధి పరిచిన బ్రిటన్‌లోని వాస్తుశిల్పులను రాయల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ బ్రిటీష్ ఆర్కిటెక్ట్స్‌లోని సభ్యులు వలె ఎన్నుకవుతారు మరియు వారు వారి పేరు తర్వాత FRIBAను రాసుకోవచ్చు. రూపకల్పన ప్రావీణ్యత లేదా వాస్తుశిల్పి శాస్త్ర అభ్యాసన ద్వారా వృత్తిలో పాల్గొన్న లేదా వృత్తిని మరొక పద్ధతిలో అభివృద్ధి పరిచిన USAలోని వాస్తుశిల్పులను అమెరికన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆర్కిటెక్ట్స్‌లో సభ్యులు వలె ఎన్నికవుతారు మరియు వారి పేరు తర్వాత FAIAను రాసుకోవచ్చు.
http://www.bls.gov/k12/build04.htm