వివేకచూడామణి
వివేకచూడామణి (Sanskrit: विवेकचूडामणि) ఆది శంకరాచార్యుడు 8 వ శతాబ్దంలో వ్రాసిన ప్రముఖ సంస్కృత శ్లోకములు.ఇది అద్వైత వేతాంతాన్ని తెలియజేస్తుంది. ఇందులో 580 శ్లోకములు శార్ధూల విక్రీడితములుగా ఉన్నాయి. శంకరుడు బోధించిన తత్వం "అద్వైతం" - అనగా రెండు కానిది. ఆత్మ, బ్రహ్మము (పరమాత్మ) ఒకటే అనేది అద్వైతం మూల సూత్రం. ఇందుకు మౌలికమైన సూత్రాలను శంకరుడు ప్రస్థాన త్రయం (ఉపనిషత్తులు, భగవద్గీత, బ్రహ్మ సూత్రాలు) నుండి గ్రహించాడు. అద్వైతం అనే సిద్ధాంతాన్ని మొట్టమొదటిసారి ప్రతిపాదించింది శంకరుడే. అతని "వివేక చూడామణి" అనే ప్రకరణ గ్రంథంలో అద్వైతం గురించి క్లుప్తంగా ఇలా చెప్పబడింది. ఈ గ్రంథంపేరు వివేక చూడామణి. వివేకమంటే "తెలివి" లేదా "జ్ఞానం". చూడామణి అనగా శిరోభూషణమైన రత్నం. ఆత్మానాత్మ విచారానికి పనికివచ్చే గ్రంథాలన్నింటిలో సర్వశ్రేష్ఠమైనదని అభిప్రాయం. ఆధ్యాత్మ జ్ఞాన నిత్యత్వం,తత్వ జ్ఞానార్థ దర్శనం,ఏతత్ జ్ఞానం - అన్యదజ్ఞానం అంటుంది భగవద్గీత.అంటే ప్రాపంచిక జ్ఞానం అన్ఞానమేకాని జ్ఞానం కాదన్నమాట!పారమార్థిక జ్ఞానమొక్కటే జ్ఞానమన్నమాట.అలాంటి జ్ఞానంలో ఆత్మదర్శనానికి దారితీసేదే ఈ వివేక చూడామణి.
Reza Shah-Kazemi claims Shankara may not have been the author of the Vivekachudamani, though it is "so closely interwoven into the spiritual heritage of Shankara that any analysis of his perspective which fails to consider [this work] would be incomplete". Other scholars, however, credit Vivekachudamani to Adi Shankara in peer reviewed publications.
"Vivekachudamani" consists of 580 verses in Sanskrit. It has the form of dialogue between the master and the disciple, where the master explains to the disciple the nature of the Atman and the ways to research and know the Atman.
The book takes the disciple on a step by step instructions to reach Brahman.
The text begins with salutations to Govinda, which can be interpreted either as referring to God or to his guru Sri Govinda Bhagavatpada. It then expounds the significance of Self Realisation, ways to reach it, and the characteristics of a Guru. It criticizes attachment to the body and goes to explain the various Sareeras, Kosas, Gunas, Senses and Pranas which constitute the Anatman. It teaches the disciple the ways to attain Self-realisation, methods of meditation (dhyana) and introspection of the Atman. The" Vivekachudamani" describes the characteristics of an enlightened human being ("Jivanmukta") and a person of steady wisdom ("Sthitaprajna") on the lines of Bhagavad Gita.
There are two Sanskrit commentaries on this work. Sri Sri Sacchidananda Shivabhinava Nrusimha Bharati, the pontiff of Sringeri, wrote a commentary titled Vivekodaya (Dawn of Discrimination) on the first 7 verses of this work. His disciple, Sri Chandrasekhara Bharathi has written a Vyakhya or commentary on the first 515 verses of this work.
This work has been repeatedly translated into various languages, often accompanied by a commentary in the same language. English translations and commentaries include those by Swami Prabhavananda and Christopher Isherwood, Swami Madhavananda, and Swami Chinmayananda. Tamil translations and commentaries include those by Ramana Maharshi. Swami Jyotihswarupananda has translated the Vivekachudamani into Marathi.Translation: Brahman is the only truth, the world is unreal, and there is ultimately no difference between Brahman and individual selfTranslation: By reflection, reasoning and instructions of teachers, the truth is known,
Not by ablutions, not by making donations, nor by performing hundreds of breath control exercises.