వైజ్ఞానిక కల్పన
వైజ్ఞానిక కల్పన (Science Fiction) అనేది కల్పన యొక్క ఒక రీతి. ఇది ఎక్కువగా భవిష్యత్తులో సంభవించే విజ్ఞాన మరియు సాంకేతిక నవకల్పనల ఊహల యొక్క ప్రభావానికి సంబంధించింది.
దీనికి ఫాంటసికి ఉన్న వ్యత్యాసం ఏమిటంటే, కథ యొక్క ఇతివృత్త పరిధిలోనే, దీని ఊహాత్మక అంశములు శాస్త్రీయముగా స్థిరపడిన లేదా శాస్త్రీయముగా సిధ్ధాంతీకరించిన ప్రకృతి నియమములలో ఎక్కువగా సంభవిస్తాయి (అయినప్పటికీ కథలోని కొన్ని అంశములు ఇంకా పూర్తిగా కాల్పనిక ఆలోచనలుగా ఉంటాయి). అటువంటి వ్యత్యాసములను అన్వేషించటం వైజ్ఞానిక కల్పన యొక్క ప్రాచీన లక్ష్యం. ఇది దీనిని "ఆలోచనల సాహిత్యం"గా తయారుచేస్తుంది. వైజ్ఞానిక కల్పన అనేది ప్రత్యామ్నాయ ఆస్కారముల గురించి హేతుబద్ధంగా రాయటం పైన ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంటుంది.
వైజ్ఞానిక కల్పన కొరకు ఏర్పాట్లు ఎక్కువగా సహజత్వానికి దూరంగా ఉంటాయి, కానీ వైజ్ఞానిక కల్పనలో ఎక్కువ భాగం విస్తారమైన అపనమ్మకం యొక్క నిలుపుదల పైన ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇది వివిధ కాల్పనిక అంశములకు తగిన శాస్త్రీయ వివరణలు మరియు పరిష్కారముల ద్వారా పాఠకుల మనస్సులను సమాధానపరుస్తుంది.
అవి:
వైజ్ఞానిక కల్పనను నిర్వచించటం కష్టం, ఎందుకనగా ఇందులో పలు రకాల ఉప శైలులు లేదా ఇతివృత్తములు ఉంటాయి. రచయిత మరియు సంపాదకుడు డామన్ నైట్ ఈవిధంగా చెపుతూ ఆ కష్టాన్ని క్రోడీకరించాడు "వైజ్ఞానిక కల్పన అనేది మనం దాని గురించి మాట్లాడేటప్పుడు వేలెత్తి చూపించేది", ఇది రచయిత మార్క్ సి. గ్లాసీ ప్రతిపాదించిన ఒక నిర్వచనము. ఇతను అశ్లీల రచనల యొక్క నిర్వచనము వైజ్ఞానిక కల్పన యొక్క నిర్వచనము వంటిదని వాదించాడు: అది ఏమిటే నీకు తెలియదు, కానీ నీవు దీనిని చూసినప్పుడు నీకు అది తెలుస్తుంది. మనం మన నిర్వచనములతో కచ్చితంగా ఉంటే, షేక్స్పియర్ యొక్క నాటిక "ది టెంపెస్ట్" వైజ్ఞానిక కల్పనగా పిలవబడేది అని వ్లాడిమిర్ నబోకోవ్ వాదించాడు.
వైజ్ఞానిక కల్పన రచయిత రాబర్ట్ A. హీన్లీన్ ప్రకారం, "దాదాపు అన్ని వైజ్ఞానిక కల్పనల యొక్క అందుబాటులో ఉన్న చిన్న నిర్వచనము ఈ విధంగా ఉంది: వాస్తవిక ప్రపంచం, భూత మరియు వర్తమాన కాలముల యొక్క తగినంత జ్ఞానం పైన మరియు ప్రకృతి యొక్క సంపూర్ణ అవగాహన మరియు శాస్త్రీయ విధానం యొక్క ప్రాముఖ్యత పైన ఎక్కువగా ఆధారపడిన జరగబోయే భవిష్యత్ సంఘటనల గురించిన వాస్తవిక యోచన." రాడ్ సెర్లింగ్ యొక్క నిర్వచనం ఏమిటంటే "ఫాంటసీ అనేది అసాధ్యమైన దానిని సుసాధ్యం చేయటం. వైజ్ఞానిక కల్పన అనేది అసంభవాన్ని సంభవం చేయటం." లెస్టర్ డెల్ రే రాస్తూ, "పూర్తిగా అంకితమైన అభిమాని కూడా వైజ్ఞానిక కల్పన అంటే ఏమిటో వివరించటానికి కష్టపడతాడు" మరియు దానికి "పూర్తి సంతృప్తికరమైన నిర్వచనం" లేకపోవటానికి కారణం ఏమిటంటే "వైజ్ఞానిక కల్పనకు సులువుగా వర్ణించగలిగే హద్దులు లేవు."
ఫారెస్ట్ J అకర్మాన్ 1954లో UCLA లో "sci-fi" అనే పదాన్ని ఉపయోగించాడు. వైజ్ఞానిక కల్పన జనరంజక సంస్కృతి లోకి ప్రవేశించగా, ఈ రంగంలో చురుకుగా ఉన్న రచయితలు మరియు అభిమానులు ఈ పదాన్ని తక్కువ-బడ్జెట్, తక్కువ-సాంకేతికత ఉన్న "B-చలనచిత్రములు" మరియు తక్కువ-నాణ్యత ఉన్న చవకబారు వైజ్ఞానిక కల్పనతో అనుసంధానించారు. 1970ల నాటికి, ఈ రంగంలోని టెర్రీ కార్ మరియు డామన్ నైట్ వంటి విమర్శకులు గంభీరమైన వైజ్ఞానిక కల్పన నుండి అనాసక్త-రచనను విడతీయటానికి "sci-fi" ఉపయోగిస్తున్నారు, మరియు 1978 నాటికి సుసాన్ వుడ్ మరియు ఇతరులు "స్కిఫ్ఫీ" అనే ఉచ్చారణను ప్రవేశపెట్టారు. "sf రచయితలు మరియు పాటకుల వర్గంలో ఎక్కువ ఆమోదించబడిన సంకేతాక్షరం" "SF" (లేదా "sf") అని పీటర్ నికోల్స్ రాసారు. డేవిడ్ లాంగ్ఫోర్డ్ యొక్క అభిమానుల మాస పత్రిక "అన్సిబుల్" లో "ఆస్ అదర్స్ సీ అస్" అనే ఒక క్రమ విభాగం ఉంది. ఇది ఈ శైలికి బయట ఉన్న ప్రజలచే ఒక తప్పు అర్ధంలో ఉపయోగించబడే "sci-fi" యొక్క పలు ఉదాహరణలను అందిస్తోంది.
విచారణ మరియు కథా వివరణ ద్వారా ప్రపంచమును అర్ధం చేసుకునే ఒక విధానముగా, వైజ్ఞానిక కల్పన పురాణములకు పూర్వమే పూర్వగాములను కలిగి ఉంది, రెండవ శతాబ్దంలో లుసియన్ యొక్క "ట్రూ హిస్టరీ" లో సాహిత్యంగా వైజ్ఞానిక కల్పనకు పూర్వగాములుగా చూసినప్పటికీ, "అరేబియన్ నైట్స్" కథలలో కొన్ని, 10వ శతాబ్దంలో "ది టేల్ ఆఫ్ ది బాంబూ కట్టర్" , 13వ శతాబ్దంలో ఇబ్న్ అల్-నఫీస్ యొక్క "థియోలాగాస్ ఆటో డిడక్టస్" , మరియు జూల్స్ వెర్న్ యొక్క "అ జర్నీ టు ది సెంటర్ ఆఫ్ ది ఎర్త్" మరియు 19వ శతాబ్దంలో "ట్వెంటీ థౌసండ్ లీగ్స్ అండర్ ది సీ" .
వృద్ధిలోకి వస్తున్న తార్కిక యుగం మరియు స్వయంగా ఆధునిక విజ్ఞానం యొక్క సృష్టి యొక్క ఉత్పత్తి అయిన, జోనాథన్ స్విఫ్ట్ యొక్క "గల్లివర్'స్ ట్రావెల్స్" వోల్టైర్ యొక్క "మైక్రోమెగాస్" మరియు జోహాన్నెస్ కెప్లర్ యొక్క సోమ్నియంతో కలిపి మొదటి వాస్తవిక వైజ్ఞానిక కల్పనా రచనలలో ఒకటి. తరువాతి రచన కార్ల్ సాగన్ మరియు ఇసాక్ అసిమోవ్ రచించిన మొదటి వైజ్ఞానిక కల్పనా కథగా పరిగణించబడింది. ఇది చంద్రునిపైకి ప్రయాణాన్ని మరియు అక్కడి నుండి భూమి చలనం ఏ విధంగా చూడవచ్చు అనేదాన్ని వర్ణిస్తుంది. లడ్విగ్ హోల్బర్గ్ యొక్క నవల "Nicolai Klimii iter subterraneum", 1741 ఇంకొక ఉదాహరణ. (1742 లో హాన్స్ హాగెరుప్ చేత Niels Klims underjordiske Rejse గా డానిష్ లోకి తర్జుమా చేయబడింది.) (ఆంగ్లం. నీల్స్ క్లిం'స్ అండర్ గ్రౌండ్ ట్రావెల్స్.)
18వ శతాబ్దంలో ఒక సాహిత్య రూపుగా నవల అభివృద్ధి తరువాత, 19వ శతాబ్ద ప్రారంభంలో, మేరీ షెల్లీ యొక్క పుస్తకములు "ఫ్రాంకెన్ స్టీన్" మరియు "ది లాస్ట్ మాన్" వైజ్ఞానిక కల్పనా నవల యొక్క రూపును నిర్వచించటానికి సహాయం చేసాయి; తరువాత ఎడ్గార్ అల్లన్ పో చంద్రునితో యుద్ధం గురించి ఒక కథను రాసాడు. 19వ శతాబ్దం అంతటా మరిన్ని ఉదాహరణలు కనిపించాయి.
విద్యుత్తు, టెలీగ్రాఫ్ వంటి కొత్త సాంకేతికతల పుట్టుకతో, మరియు శక్తి ఆధారిత రవాణా యొక్క కొత్త రూపులతో, జూల్స్ వెర్న్ మరియు H. G. వెల్స్ వంటి రచయితలు సమాజంలోని విభిన్న రంగములలో ప్రసిద్ధమైన రచనలు చేసారు. వెల్స్ యొక్క "ది వార్ ఆఫ్ ది వరల్డ్స్" పూర్వ విక్టోరియన్ ఇంగ్లాండుపై ఆధునిక ఆయుధములతో కూడిన త్రిపాద యుద్ధ యంత్రములను ఉపయోగించి మార్టియన్ల దండయాత్రను వివరిస్తుంది. ఇది భూమిపైన అన్యుల దండయాత్ర యొక్క కళాత్మక చిత్రీకరణ.
19వ శతాబ్దం చివరలో, "విజ్ఞాన భావుకత " అనే పదం ఈ కల్పన యొక్క ఎక్కువ భాగాన్ని వర్ణించటానికి బ్రిటన్ లో ఉపయోగించబడింది. దీని నుండి ఎడ్విన్ అబాట్ అబాట్ రచించిన 1884 నవలిక "ఫ్లాట్ ల్యాండ్: అ రొమాన్స్ ఆఫ్ మెనీ డైమెన్షన్స్" వంటి అదనపు శాఖలు ఉత్పత్తి అయ్యాయి. ఈ పదం 20వ శతాబ్ద ప్రారంభంలో ఒలాఫ్ స్టేపుల్డన్ వంటి రచయితల కొరకు ఉపయోగించబడుతూ ఉండేది.
20వ శతాబ్ద ప్రారంభంలో, "అమేజింగ్ స్టోరీస్" పత్రిక స్థాపకుడు హ్యూగో గెర్న్స్ బాక్ ప్రభావంతో, చవకబారు పత్రికలు ముఖ్యంగా అమెరికన్ SF రచయితల కొత్త తరాన్ని సృష్టించటానికి సహాయం చేసాయి. 1930ల చివరలో, జాన్ W. కాంప్బెల్ "అస్టౌండింగ్ సైన్స్ ఫిక్షన్" యొక్క సంపాదకుడు అయ్యాడు, మరియు న్యూయార్క్ నగరంలో ఫ్యూచూరియన్స్ అనబడే ఒక వర్గంలో నూతన రచయితల సమూహం ఉద్భవించింది, వీరిలో ఇసాక్ అసిమోవ్, డామోన్ నైట్, డొనాల్డ్ A. వోల్హీం, ఫ్రెడరిక్ పోహ్ల్, జేమ్స్ బ్లిష్, జుడిత్ మెర్రిల్, మరియు ఇతరులు ఉన్నారు. ఈ సమయంలోని ఇతర ముఖ్య రచయితలలో E.E. (డాక్) స్మిత్, రాబర్ట్ A. హీన్లీన్, ఆర్థర్ C. క్లార్క్, ఒలాఫ్ స్టేపుల్డన్, A. E. వాన్ వోగ్ట్ మరియు స్టానిస్లా లెం ఉన్నారు. "అస్టౌండింగ్" వద్ద కాంప్బెల్ యొక్క పదవీకాలం వైజ్ఞానిక కల్పనా యొక్క స్వర్ణ యుగం యొక్క ప్రారంభముగా పరిగణించబడుతుంది. ఇందులో వైజ్ఞానిక బృహత్కార్యాన్ని మరియు పురోగమనాన్ని వేడుకగా జరుపుకునే హార్డ్ SF కథలు ఉంటాయి. యుద్ధానంతర సాంకేతిక అభివృద్ధులు, పోహ్ల్ సంపాదకీయంలో "గెలాక్సీ" వంటి కొత్త పత్రికలు ఉన్నంతవరకు ఇది కొనసాగింది. కొత్త తరం రచయితలు కాంప్బెల్ విధానానికి భిన్నంగా కథలు రచించటం ప్రారంభించారు.
1950లలో, బీట్ తరంలో విలియం S. బరోస్ వంటి ఊహాత్మక రచయితలు ఉంటారు. 1960లు మరియు 1970ల ప్రారంభంలో, ఫ్రాంక్ హెర్బర్ట్, శామ్యూల్ R. డెలనీ, రోజర్ జెలజ్నీ, మరియు హర్లన్ ఎల్లిసన్ వంటి రచయితలు కూత పోకడలు, ఆలోచనలు, మరియు రచనా శైలులు కనుగొనగా, రచయితల సమూహం, ముఖ్యంగా బ్రిటన్ లో, న్యూ వేవ్ గా ప్రసిద్ధమైంది. 1970లలో, లారీ నివెన్ మరియు పౌల్ ఆండర్సన్ వంటి రచయితలు హార్డ్ SF ను పునర్నిర్వచించటం ప్రారంభించారు. ఉర్సుల K. లే గుయిన్ మరియు ఇతరులు సాఫ్ట్ వైజ్ఞానిక కల్పనను నడిపించారు.
1980లలో, విలియం గిబ్సన్ వంటి సైబర్ పంక్ రచయితలు సాంప్రదాయ ఆశావాదం నుండి దూరంగా వెళ్ళిపోయి సాంప్రదాయ వైజ్ఞానిక కల్పనా యొక్క పురోగమనాన్ని సమర్ధించారు. "" స్పేస్ ఒపెరాలో కొత్త ఆసక్తి రాజుకోవటానికి సహాయం చేసింది, ఇది వైజ్ఞానిక కచ్చితత్వం కన్నా కథ మరియు పాత్ర పైన ఎక్కువ దృష్టి పెట్టింది. C. J. చెర్రీ యొక్క గ్రహాంతరవాసుల జీవితం గురించిన సవివర అన్వేషణలు మరియు సంక్లిష్ట వైజ్ఞానిక సవాళ్లు రచయితల తరాన్ని ప్రభావితం చేసాయి. 1990లలో ఉద్భవించిన ఇతివృత్తములలో పర్యావరణ సమస్యలు, విశ్వవ్యాప్త అంతర్జాలం యొక్క అన్యాపదేశములు మరియు విస్తరిస్తున్న సమాచార విశ్వం, బయోటెక్నాలజీ మరియు నానోటెక్నాలజీ గురించిన ప్రశ్నలు, అదేవిధంగా ఎద్దడి-తదనంతర సమాజములలో అంతర్యుద్ధ తదనంతర ఆసక్తి మొదలైనవి ఉన్నాయి; నీల్ స్టీఫెన్సన్ యొక్క "ది డైమండ్ ఏజ్" ఈ ఇతివృత్తములను సంగ్రహముగా అన్వేషిస్తుంది. లోఇస్ మాక్ మాస్టర్ బుజోల్ద్ యొక్క "వోర్కోసిగాన్" నవలలు పాత్రలతో నడిచే కథకు తిరిగి జీవం పోశాయి. దూరదర్శన్ ధారావాహిక "" (1987) నూతన SF కార్యక్రమములలో ఒరవడిని ప్రారంభించింది, వీటిలో మూడు "స్టార్ ట్రెక్" స్పిన్-ఆఫ్ కార్యక్రమములు మరియు "బాబిలోన్ 5" ఉన్నాయి. సాంకేతిక ఏకత్వ యొక్క భావన చుట్టూ పేరుకుపోయిన సాంకేతిక మార్పు యొక్క శీఘ్ర గతి గురించిన ధ్యాస, వెర్నర్ వింజ్ యొక్క నవల "మరూన్డ్ ఇన్ రియల్ టైం" ద్వారా ప్రసిద్ధి చెందింది మరియు దీనిని ఇతర రచయితలు స్వీకరించారు.
SF అభివృద్ధి చెందుతున్న మరియు భవిష్యత్తు సాంకేతికతల గురించి విమర్శలను అందించగా, అది నవ కల్పన మరియు నూతన సాంకేతికతను కూడా ఉత్పత్తి చేసింది. ఈ అంశం గురించిన చర్చ వైజ్ఞానిక వేదికలలో కన్నా సాహిత్య మరియు సామాజిక వేదికలలో ఎక్కువగా సంభవించాయి. చలనచిత్ర మరియు మాధ్యమ సిద్ధాంతకర్త వివియన్ సోబ్చాక్ వైజ్ఞానిక కల్పనా చలన చిత్రం మరియు సాంకేతిక కల్పన మధ్య చర్చను పరీక్షిస్తాడు. కళాకారులు వారి కాల్పనిక అంశములను వర్ణించిన విధానాన్ని సాంకేతికత ప్రభావితం చేస్తుంది, కానీ కాల్పనిక ప్రపంచం కల్పనను విస్తృతం చేయటం ద్వారా విజ్ఞానాన్ని తిరిగి ఇస్తుంది. వైజ్ఞానిక కల్పన యొక్క ప్రారంభ సంవత్సరములలో ఆర్థర్ C. క్లార్క్ వంటి రచయితలతో ప్రబలంగా ఉండగా, కొత్త రచయితలు ప్రస్తుతం అసాధ్యంగా ఉన్న సాంకేతికలను దాదాపు అర్ధం అయ్యేటట్లు అనిపించటానికి ఇంకా దారులు వెదుకుతూనే ఉన్నారు.
రచయితలు మరియు చిత్రనిర్మాతలు భిన్న ఆలోచనలు చేసారు, కానీ మార్కెటింగ్ విభాగములు మరియు సాహిత్య విమర్శకులు ఆ విధమైన సాహిత్య మరియు చిత్ర సంబంధ రచనలను భిన్న వర్గములుగా, లేదా "శైలి", మరియు ఉపశైలులుగా విడదీసారు. ఇవి సరళమైన సూక్ష్మ రంధ్రములు కావు; రచనలు రెండు లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ ఉమ్మడిగా-నిర్వచించబడిన శైలులుగా పేర్చబడగా, ఇతరములు వర్గముల బయట లేదా మధ్య సాధారణ సరిహద్దుల అవతల ఉంటాయి, మరియు సామూహిక విపణులు మరియు సాహిత్య విమర్శ చేత ఉపయోగించబడే వర్గములు మరియు శైలులు గణనీయంగా భిన్నంగా ఉంటాయి.
హార్డ్ సైన్స్ ఫిక్షన్, లేదా "హార్డ్ SF", పరిణామాత్మక శాస్త్రములు, ముఖ్యంగా భౌతికశాస్త్రము, నక్షత్రశాస్త్రం, మరియు రసాయనశాస్త్రములలో కచ్చితమైన వివరములపై కఠినమైన ధ్యాస కలిగి ఉంటుంది, లేదా మరింత ఆధునిక సాంకేతికత సాధ్యం చేయగలిగే ప్రపంచాలను కచ్చితంగా వర్ణించటం కలిగి ఉంటుంది. భవిస్యత్తు యొక్క కచ్చితమైన జోస్యములు హార్డ్ సైన్స్ ఫిక్షన్ ఉపశైలి నుండి వచ్చాయి, కానీ పలు సరికాని జోస్యములు కూడా పుట్టుకొచ్చాయి. కొందరు హార్డ్ SF రచయితలు తమని తాము పనిచేస్తున్న శాస్త్రవేత్తలుగా గుర్తించారు, వీరిలో గ్రెగొరీ బెన్ఫోర్డ్, జాఫ్రీ A. లాండిస్ మరియు డేవిడ్ బ్రిన్, ఉండగా గణితశాస్త్రవేత్త రచయితలలో రూడి రుకర్ మరియు వెర్నార్ వింజ్ ఉన్నారు. చెప్పుకోదగిన ఇతర SF రచయితలలో రాబర్ట్ A. హీన్లీన్, ఆర్థర్ C. క్లార్క్, హాల్ క్లెమెంట్, ఇసాక్ అసిమోవ్, గ్రెగ్ బేర్, లారీ నివెన్, రాబర్ట్ J. సాయర్, స్టీఫెన్ బాక్స్టర్, అలస్టైర్ రెనాల్డ్స్, చార్లెస్ షెఫీల్డ్, బెన్ బోవ, మరియు గ్రెగ్ ఎగాన్ ఉన్నారు.
"సాఫ్ట్" సైన్స్ ఫిక్షన్ అనే వర్ణన మనస్తత్వశాస్త్రం, అర్ధశాస్త్రం, రాజనీతి శాస్త్రం, సామాజికశాస్త్రం, మరియు మానవశాస్త్రం వంటి సాంఘిక శాస్త్రముల పైన ఆధారపడిన రచనలను వర్ణించవచ్చు. ఈ కోవకు చెందిన చెప్పుకోదగిన రచయితలలో ఉర్సుల K. లే గుయిన్ మరియు ఫిలిప్ K. డిక్ ఉన్నారు. ఈ పదం ప్రధానంగా పాత్ర మరియు భావోద్వేగం పైన దృష్టిపెట్టిన కథలను వర్ణించగలదు; SFWA గ్రాండ్ మాస్టర్ రే బ్రాడ్బరీ ఈ కళలో పేరొందిన గురువు. సోవియెట్ యూనియన్ పలు సాంఘిక వైజ్ఞానిక కల్పనలను సృష్టించింది, వీటిలో స్ట్రగట్స్కీ సోదరులు, కిర్ బులిచోవ్ మరియు ఇవాన్ ఎఫ్రెమోవ్ యొక్క కల్పనలు కూడా ఉన్నాయి. కొందరు రచయితలు హార్డ్ మరియు సాఫ్ట్ వైజ్ఞానిక కల్పనల మధ్య సరిహద్దును మసకబారుస్తున్నారు.
సాంఘిక SF మరియు సాఫ్ట్ SF కు సంబంధించినవి విచిత్రమైన లేదా డిస్టోపియన్ కథల వివరణాత్మక కల్పనా శాఖలు; జార్జ్ ఆర్వెల్ యొక్క "నైన్టీన్ ఎయిటీ-ఫోర్", అల్డౌస్ హక్స్లీ యొక్క "బ్రేవ్ న్యూ వరల్డ్" మరియు మార్గరెట్ అట్వుడ్ యొక్క "ది హ్యాండ్ మెయిడ్'స్ టేల్" ఉదాహరణలు. జోనాథన్ స్విఫ్ట్ రచించిన "గల్లివర్స్ ట్రావెల్స్" వంటి అద్భుత అమరికలతో కూడిన వ్యంగ్యాత్మక నవలలు వివరణాత్మక కల్పనగా పరిగణించబడవచ్చు.
1980ల ప్రారంభంలో "సైబర్నేటిక్స్" మరియు "పంక్" ల కలయికతో "సైబర్ పంక్" శైలి ఉద్భవించింది,
ఈ పదాన్ని బ్రూస్ బెత్కే తన 1980 చిన్న కథ "సైబర్ పంక్" కొరకు ప్రయోగించాడు.
కాల చట్రం సాధారణంగా సమీప-భవిష్యత్తు మరియు ఆ ఏర్పాట్లు ఎక్కువగా డిస్టోపియన్ (దిగులు లక్షణముతో) అయి ఉంటాయి. సైబర్ పంక్ లో సాధారణ ఇతివృత్తములలో సమాచార సాంకేతికతలో అభివృద్ధులు మరియు ముఖ్యంగా ఇంటర్నెట్ (దార్శనికంగా సైబర్ స్పేస్ గా సంగ్రహించబడింది), ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ మరియు ప్రోస్తేటిక్స్ మరియు ప్రజాస్వామ్య-తదనంతర సామాజిక నియంత్రణ, ఇక్కడ ప్రభుత్వాల కంటే కార్పోరేషన్లకు పరపతి ఎక్కువ. నిహిలిజం, పోస్ట్-మోడర్నిజం, మరియు ఫిలిం నాయిర్ సాంకేతికతలు సాధారణ అంశములు, మరియు ప్రధాన పాత్రధారులు ఏ ప్రభావానికి లోనవని లేదా అయిష్టమైన ప్రతి-నాయకులు. విలియం గిబ్సన్, బ్రూస్ స్టెర్లింగ్, నీల్ స్టీఫెన్సన్, మరియు పాట్ కాడిగాన్ ఈ శైలిలో చెప్పుకోదగిన రచయితలు. 1982 చలనచిత్రం "బ్లేడ్ రన్నర్" "సైబర్ పంక్" వీక్షణ తీరుకి ఒక కచ్చితమైన ఉదాహరణ అని జేమ్స్ ఓ'ఎహ్లీ పేర్కొన్నాడు.
కాల గమన కథలు 18th మరియు 19th శతాబ్దములలో పూర్వగాములను కలిగి ఉన్నాయి. మొదటి ప్రముఖ కాల గమన నవల మార్క్ ట్వైన్ యొక్క "అ కనెక్టికట్ యాంకీ ఇన్ కింగ్ ఆర్థర్'స్ కోర్ట్" . H. G. వెల్స్ యొక్క 1895 నవల "ది టైం మెషిన్" అత్యంత ప్రసిద్ధమైనది, ఇది ఒక నిర్వాహకుడిని ప్రయోజనాత్మకంగా మరియు ఐచ్చికముగా ప్రయాణం చేయటానికి వీలు కల్పించే ఒక వాహనాన్ని ఉపయోగించగా, ట్వైన్ యొక్క కాల ప్రయాణీకుడు తలలోతు కూరుకుపోయాడు. వెల్స్ ప్రయోగించిన ""టైం మెషిన్" " అనే పదం, ప్రస్తుతం అటువంటి వాహనాన్ని సూచించటానికి ప్రపంచమంతటా ఉపయోగించబడుతోంది. ఈ రకమైన కథలు గ్రాండ్ ఫాదర్ పారడాక్స్ వంటి తార్కిక సమస్యలతో క్లిష్టం అయ్యాయి. కాల గమనం అనేది ఆధునిక వైజ్ఞానిక కల్పనలో, ముద్రణలో, చలనచిత్రములు మరియు దూరదర్శన్ లలో ఒక జనరంజక పాఠ్యాంశం అయింది.
ప్రత్యామ్నాయ (లేదా పర్యాయ) చరిత్ర కథలు, చారిత్రిక సంఘటనలు భిన్నంగా పరిణమించాయి అనే పూర్వసిద్దాంతం పైన ఆధారపడ్డాయి. ఈ కథలు భవిష్యత్తును మార్చటానికి కాల గమనాన్ని ఉపయోగిస్తాయి, లేదా మనకి సంబంధించిన ఒక భిన్న చరిత్రతో ఒక విశ్వంలో సాధారణంగా సిద్ధం చేసిన ఒక కథ కావచ్చు. ఈ శైలిలోని గొప్ప వాటిలో వార్డ్ మూర్ రూపొందించిన "బ్రింగ్ ది జూబిలీ", ఇందులో దక్షిణ ప్రాతం అమెరికన్ అంతర్యుద్ధంలో విజయం సాధిస్తుంది, మరియు ఫిలిప్ K. డిక్ రూపొందించిన "ది మాన్ ఇన్ ది హై కాసిల్" ఉన్నాయి, ఇందులో జర్మనీ మరియు జపాన్ వరల్డ్ వార్ II లో గెలుపొందుతాయి. సైడ్ వైస్ అవార్డ్ ఈ ఉప శైలిలో ఉత్తమ రచనలను గుర్తిస్తుంది; ఈ పేరు ముర్రే లీన్స్టర్ యొక్క 1934 కథ "సైడ్ వైస్ ఇన్ టైం" నుండి స్వీకరించబడింది. హారీ టర్టిల్ డోవ్ ఉప శైలులలో అత్యంత ప్రముఖ రచయితలలో ఒకరు మరియు వీరు తరచుగా "ప్రత్యామ్నాయ చరిత్ర యొక్క ప్రవీణుడు" అని పిలవబడేవారు.
సైనిక వైజ్ఞానిక కల్పన అనేది జాతీయ, అంతర్ గ్రహ, లేదా అంతర్ నక్షత్ర సైనిక బలగముల మధ్య ఘర్షణ సందర్భములో చిత్రీకరించబడుతుంది; ప్రధానంగా కనిపించే పాత్రలు సాధారణముగా సైనికులు. కథలలో సైనిక సాంకేతికత, విధివిధానము, ఆచారం, మరియు చరిత్రకు సంబంధించిన వివరాలు ఉంటాయి; సైనిక అక్తలు చారిత్రిక ఘర్షణలతో సరిసమానమైన వాటిని ఉపయోగించవచ్చు. హీన్లీన్ యొక్క "స్టార్షిప్ ట్రూపర్స్", గోర్డాన్ డిక్సన్ యొక్క డార్సై నవలలతో పాటు ఒక పూర్వ ఉదాహరణ. జోయ్ హాల్డేమాన్ యొక్క "ది ఫర్ ఎవర్ వార్" ఆ శైలి పైన ఒక విమర్శ, ఇది మునుపటి రచయితల యొక్క రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ తరహా కథలకు ఒక వియత్నాం-శకం సమాధానం. ప్రసిద్ధ సైనిక SF రచయితలలో జాన్ రింగో, డేవిడ్ డ్రేక్, డేవిడ్ వెబర్, మరియు S. M. స్టిర్లింగ్ మొదలైనవారు ఉన్నారు. బేన్ బుక్స్ సైనిక వైజ్ఞానిక కల్పనా రచయితల ఉత్పత్తికి ప్రసిద్ధి చెందింది.
సూపర్ హ్యూమన్ కథలు అసాధారణ శక్తులు కలిగిన వ్యక్తుల పుట్టుకకు సంబంధించినవి అయి ఉంటాయి. ఇది ఒలాఫ్ స్టేపుల్డన్ యొక్క నవల "ఆడ్ జాన్", మరియు థియోడార్ స్టర్జియన్ యొక్క "మోర్ దాన్ హ్యూమన్" వంటి సహజ కారణముల నుండి ఉద్భవించవచ్చు, లేదా A. E. వాన్ వోగ్ట్ యొక్క నవల "స్లన్"లో మాదిరి మనఃపూర్వక అభివృద్ధి యొక్క ఫలితం కావచ్చు. ఈ కథలు ఈ వ్యక్తులు చెందే అనుభూతి అదేవిధంగా వారిపై సమాజ ప్రతిస్పందన అనే చిత్తభ్రమ పైన సాధారణముగా దృష్టి పెడతాయి. ఈ కథలు మానవ వికాసం యొక్క నిజ జీవిత చర్చలో ఒక పాత్ర పోషించాయి. ఫ్రెడరిక్ పోహ్ల్ యొక్క "మాన్ ప్లస్" కూడా ఈ కోవకు చెందుతుంది.
అపోకలిప్టిక్ కల్పన యుద్ధం ద్వారా నాగరికత ముగింపుతో ("ఆన్ ది బీచ్" ), సర్వకాల మహామారి ("ది లాస్ట్ మాన్" ), ఖగోళ ప్రభావము ("వెన్ వరల్డ్స్ కొల్లైడ్" ), ఆవరణ వైపరీత్యము ("ది విండ్ ఫ్రం నోవేర్" ), లేదా మానవజాతి యొక్క స్వీయ-వినాశనము ("ఓరిక్స్ అండ్ క్రేక్" ), లేదా కొన్ని ఇతర సాధారణ వైపరీత్యము లేదా అటువంటి వైపరీత్యం తరువాత ఒక ప్రపంచము లేదా నాగరికతతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. ఈ శైలిలో విలక్షణమైనవి జార్జ్ R. స్టీవర్ట్ యొక్క నవల "ఎర్త్ అబిడ్స్" మరియు పాట్ ఫ్రాంక్ యొక్క నవల "అలాస్, బాబిలోన్" . అపోకలిప్టిక్ కల్పన సాధారణంగా స్వయంగా వైపరీత్యంతో మరియు దాని పరిణామములతో సంబంధం కలిగి ఉండగా, అపోకలిప్టిక్ తరువాత ఆ పరిణామమునకు సమీపం నుండి (కార్మాక్ మాక్ కార్తి యొక్క "ది రోడ్"లో మాదిరి) భవిష్యత్తులో 375 సంవత్సరముల వరకు ("బై ది వాటర్స్ ఆఫ్ బాబిలోన్"లో వలే) రస్సెల్ హోబాన్ యొక్క నవల "రిడ్డ్లీ వాకర్"లో వలే భవిష్యత్తులో వందల నుండి వేల సంవత్సరముల వరకు దేనితోనైనా సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.
స్పేస్ ఒపెరా అనేది బాహ్య అంతరిక్షం లేదా సుదూర గ్రహముల పైన సిద్ధం చేయబడిన ఒక సాహసోపేత వైజ్ఞానిక కల్పన, ఇక్కడ అవధారణ సైన్సు లేదా పాత్ర చిత్రీకరణ పైన కాకుండా నటన పైన ఉంటుంది. ఈ భేదం భారీ స్థాయిలో ఘనంగా ఉంటుంది. ఇప్పటి వరకూ అత్యధికంగా అమ్ముడైన (12 మిలియన్ల కాపీలతో) వైజ్ఞానిక కల్పనా పుస్తకం ఒక స్పేస్ ఒపెరా: ఫ్రాంక్ హెర్బర్ట్ యొక్క డ్యూన్ (1966), ఇది వేల సంవత్సరముల వరకు, ఇమ్పెరియం లోపల మరియు వెలుపల గ్రహాల సమూహము పైన, మరియు చాలా విభిన్నంగా ఉన్న పర్యావరణవాదం మరియు ఆవరణశాస్త్రం, సామ్రాజ్యములు, మతం మరియు జీహాద్, లింగ సమస్యలు, మరియు హీరోయిజం వంటి ఇతివృత్తముల వరకు విస్తరించింది.
స్పేస్ ఒపెరా అనేది కొన్నిసార్లు అసంభవమైన కథాకథనములను, అసంబద్ధ సైన్సు, మరియు అట్టముక్క పాత్రలను వర్ణించటానికి టాపుగా ఉపయోగించబడతాయి. కానీ అది భావోద్రేకంతో కూడా ఉపయోగించబడుతుంది, మరియు ఆధునిక స్పేస్ ఒపెరా వైజ్ఞానిక కల్పనా స్వర్ణ యుగం యొక్క అద్భుత భావమును మళ్ళీ చేజిక్కుంచుకోవటానికి ఒక ప్రయత్నం. ఈ ఉపశైలికి ఆద్యుడు ఎడ్వర్డ్ E. (డాక్) స్మిత్, తన "స్కైలార్క్" మరియు "లెన్స్మాన్" ధారావాహికలతో గుర్తింపుపొందాడు. అలస్టిర్ రెనాల్డ్స్ యొక్క "రెవెలేషన్ స్పేస్" ధారావాహిక, పీటర్ F. హమిల్టన్ "ది డ్రీమింగ్ వాయిడ్", "ది నైట్స్ డాన్" మరియు "పండోర'స్ స్టార్" ధారావాహిక, మరియు బాగా ప్రసిద్ధి పొందిన "స్టార్ వార్స్" మూడు సంపుటములు ఈ శైలికి నూతన ఉదాహరణలు.
స్పేస్ వెస్ట్రన్ అమెరికన్ వెస్ట్రన్ పుస్తకములు మరియు చిత్రం యొక్క ఇతివృత్తములను కాలజ్ఞానీన అంతరిక్ష సరిహద్దుల నేపథ్యానికి తీసుకువెళ్ళే స్పేస్ ఒపెరా యొక్క ఉప-శైలిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ కథలలో విలక్షణంగా అమెరికన్ వెస్ట్ లో ప్రబలమైన న్యాయరాహిత్యం మరియు ఆర్థిక వ్యాప్తి యొక్క నేపథ్యం కొరకు ప్రత్యామ్నాయములుగా పనిచేసే "సరిహద్దు" సహనివేశ ప్రపంచములు (ఇటీవలే మార్పుచెందిన మరియు/లేదా స్థిరపడిన సహనివేశములు) ఉంటాయి. ఉదాహరణకు "ఫైర్ ఫ్లై" మరియు దానికి సంబంధించి జాస్ వెడాన్ నిర్మించిన చలనచిత్రం "సేరేనిటీ", అదేవిధంగా జపనీస్ కామిక్ మరియు యానిమేషన్ ధారావాహిక "త్రిగున్", "అవుట్ లా స్టార్" మరియు "కౌబాయ్ బెబోప్" మొదలైనవి. "స్టార్ వార్స్" పాత్ర హాన్ సోలో కూడా ఈ శైలికి సంబంధించినదిగా పరిగణించబడుతుంది.నిరాధార కల్పన యొక్క విస్తృత వర్గంలో వైజ్ఞానిక కల్పన, ఫాంటసీ, ప్రత్యామ్నాయ చరిత్రలు (వీటిలో ప్రత్యేక వైజ్ఞానిక లేదా కాలజ్ఞానీన అంశములను కలిగి ఉండవు), మరియు జార్జ్ లూయిస్ బార్జ్స్ లేదా జాన్ బార్త్ ల రచనల వంటి, అద్భుత అంశములను కలిగి ఉండే సాహిత్య కథనములు కూడా ఉంటాయి . కొంతమంది సంపాదకులకు, మాయా వాస్తవికత అనేది వివరణా కల్పన యొక్క విస్తృత నిర్వచనంలో ఉన్నట్లు పరిగణించబడుతుంది.
ఫాంటసీ అనేది వైజ్ఞానిక కల్పనతో దగ్గర సంబంధం కలిగి ఉంది, మరియు అనేకమంది రచయితలు ఈ రెండు శైలులలోనూ రచనలు చేయగా, అన్నే మాక్ కాఫ్రే మరియు మరియన్ జిమ్మర్ బ్రాడ్లీ వంటి రచయితలు సంబంధం కలిగిన ఈ రెండు శైలుల మధ్య ఉన్న సరిహద్దును చెరిపివేసే రచనలు చేస్తున్నారు. రచయితల వృత్తిపరమైన సంస్థ సైన్స్ ఫిక్షన్ అండ్ ఫాంటసీ రైటర్స్ ఆఫ్ అమెరికా (SFWA) అని పిలవబడుతుంది. SF ఆచారములు కాల్పనిక అంశముల పైన రివాజుగా కార్యక్రమములను కలిగి ఉంటాయి, మరియు J. K. రౌలింగ్ వంటి కాల్పనిక రచయితలు వైజ్ఞానిక కల్పనా రంగంలోనే అత్యధిక గౌరవం అయిన హ్యూగో అవార్డును గెలుచుకున్నారు. సాధారణంగా, వైజ్ఞానిక కల్పన అనేది ఏదో ఒక రోజు సంభవించే విషయముల యొక్క సాహిత్యం, మరియు ఫాంటసీ అనేది సహజసిద్ధంగా అసాధ్యం అయిన విషయముల యొక్క సాహిత్యం. ఇంద్రజాలము మరియు పురాణము అనేవి ప్రసిద్ధ ఊహాలోక ఇతివృత్తములు. కొన్ని కథనములు ముఖ్యముగా "ఊహాలోక అంశములతో" కూడిన వైజ్ఞానిక కల్పనలుగా వర్ణించబడ్డాయి. "వైజ్ఞానిక ఊహాలోకం" అనే పదం కొన్నిసార్లు ఆ విధమైన వస్తువును వర్ణించటానికి ఉపయోగించబడేది.
భయానక కల్పన అనేది అసాధారణ మరియు అధిదైవిక సాహిత్యం, ఇది కొన్నిసార్లు రేఖాత్మక హింసతో పాఠకుడిని కలవరపెట్టే లేదా భయపెట్టే లక్ష్యంతో ఉంటుంది. చారిత్రకంగా ఇది అసహజ కల్పనగా కూడా ప్రసిద్ధమైంది. భయానకం "స్వయంగా" వైజ్ఞానిక కల్పనలో ఒక భాగం కానప్పటికీ, భయానక సాహిత్యానికి సంబంధించిన అనేక రచనలలో వైజ్ఞానిక కల్పనా అంశములు ఉంటాయి. అద్భుతమైన భయానక రచనలలో ఒకటి అయిన, మేరీ షెల్లీ యొక్క నవల "ఫ్రాంకెన్స్టీన్", పూర్తిగా అర్ధం చేసుకోబడిన మొదటి వైజ్ఞానిక కల్పనా రచన. ఇందులో వికృతాకారం యొక్క సృష్టి కొరకు వైజ్ఞానిక కల్పనను క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేయాలి. ఎడ్గార్ అల్లన్ పో యొక్క రచనలు కూడా వైజ్ఞానిక కలపన మరియు భయానక శైలులు రెండింటినీ నిర్వచించటానికి దోహదం చేసాయి. ఈనాడు భయానకం అనేది చలనచిత్రములలో అత్యంత జనాదరణ పొందిన వర్గములలో ఒకటి . గ్రంథాలయములు, వీడియోలు అద్దెకు ఇచ్చే షాపులలో పంపిణీ సమయంలో భయానకం ఎక్కువగా పొరపాటున వైజ్ఞానిక కల్పనగా వర్గీకరించబడుతుంది. ఉదాహరణకు, సైఫై (యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో కేబుల్ మరియు ఉపగ్రహ టెలివిజన్ ద్వారా) అతి కొద్ది వైజ్ఞానిక కార్యక్రమములతో ప్రస్తుతం తన ప్రసార సమయంలో ఎక్కువ భాగం భయానక చిత్రములకు కేటాయిస్తోంది.
విజ్ఞానము మరియు సాంకేతికత ప్రబల ఇతివృత్తములు అయి, ప్రస్తుత వాస్తవికత పైన ఆధారపడిన రచనలు ముఖ్యమైన కల్పనగా పరిగణించబడతాయి. థ్రిల్లర్ శైలిలో ఎక్కువ టాం క్లాన్సీ లేదా మైఖేల్ క్రిచ్టన్ నవలలు, లేదా జేమ్స్ బాండ్ చలనచిత్రముల వంటివి . కర్ట్ వొన్నేగట్, ఫిలిప్ K. డిక్, మరియు స్టానిస్లా లెం వంటి రచయితల ఆధునిక శైలి రచనలు సమకాలీన వాస్తవికత పైన ఉన్న ఊహాత్మక లేదా అస్థిత్వ దృక్కోణముల పైన కేంద్రీకరించబడ్డాయి మరియు SF మరియు మెయిన్ స్ట్రీమ్ మధ్య ఉన్న సరిహద్దురేఖ పైన ఉన్నాయి. రాబర్ట్ J. సాయర్ ప్రకారం, "వైజ్ఞానిక కల్పన మరియు మర్మములో ఒక ఉమ్మడి అంశం ఉంది. రెండూ బహుమతి మరియు సమస్యా పూరణం యొక్క వివేచనాత్మక విధానానికి బహుమతినందిస్తాయి, మరియు రెండిటికీ సహేతుకమైన కథలు అవసరము మరియు వస్తువులు నిజంగా పనిచేసే విధానం పైన ఆధారపడతాయి." ఇసాక్ అసిమోవ్, వాల్టర్ మోస్లీ, మరియు ఇతర రచయితలు వారి వైజ్ఞానిక కల్పనలో రహస్య అంశములను ప్రవేశపెట్టారు.
సూపర్ హీరో (అద్భుత శక్తులు కలిగిన నాయకుడు) కల్పన అనేది సాధారణం కన్నా ఎక్కువ సామర్ధ్యము మరియు పరాక్రమము కలిగిన శైలి, సాధారణంగా వీరు వారు ఎంచుకున్న దేశము లేదా ప్రపంచములోని ప్రజలకు సాధారణ లేదా అసాధారణ ప్రమాదములను జయించటానికి సహాయం చేయవలసిన అవసరముతో లేదా కోరికతో ఉంటారు. అనేక సూపర్ హీరో కల్పన పాత్రలు తమకుతామే (కావాలని లేదా అనుకోకుండా) వైజ్ఞానిక కల్పన మరియు వాస్తవికతో తాదాత్మ్యం చెందుతారు. వీటిలో ఆధునిక సాంకేతికతలు, పరాయి ప్రపంచములు, కాలంలో ప్రయాణం, మరియు అంతర్మాత్రక గమనం; కానీ వైజ్ఞానిక సహేతుకత యొక్క ప్రమాణములు నిజమైన వైజ్ఞానిక కల్పనతో పోల్చితే తక్కువగా ఉంటాయి. ఈ తరహా రచయితలలో స్టాన్ లీ (స్పైడర్-మాన్, ఫెంటాస్టిక్ ఫోర్, X-మెన్, మరియు హల్క్ యొక్క సహ నిర్మాత); మార్వెల్ కామిక్స్ కొరకు "బ్లేడ్" మరియు DC కామిక్స్ కొరకు "ది న్యూ టీన్ టైటాన్స్" సృష్టికర్త మార్వ్ వోల్ఫ్మాన్; డేన్ వెస్లీ స్మిత్ ("స్మాల్ల్విల్లె", "స్పైడర్-మాన్", మరియు "X-మెన్" నవలలు) మరియు "సూపర్ మాన్" రచయితలు రోజర్ స్టెర్న్ మరియు ఎలియట్ స్! మాగిన్ మొదలైనవారు ఉన్నారు.
వైజ్ఞానిక కల్పనా అభిమాన సంఘం అనేది "ఆలోచనల సాహిత్యం యొక్క వర్గం... ఇది సమాజంలోనికి పెద్ద మొత్తంలో విడుదలవటానికి ముందు కొత్త ఆలోచనలు ఉద్భవించి పెరిగే సంస్కృతి". ఈ వర్గంలోని సభ్యులు, "అభిమానులు", సమావేశములు లేదా క్లబ్బుల వద్ద, ప్రచురణలు లేదా ఆన్లైన్ అభిమానుల పత్రికల ద్వారా, లేదా అంతర్జాలంలో వెబ్ సైట్స్ వాడటం ద్వారా, మెయిలింగ్ జాబితాలు, మరియు ఇతర వనరుల ద్వారా ఒకరిని ఒకరు కలుసుకుంటూ ఉంటారు.
"అమేజింగ్ స్టోరీస్" పత్రికలోని లేఖల శీర్షిక నుండి SF అభిమాన సంఘం ఉద్భవించింది. వెంటనే అభిమానులు ఒకరికి ఒకరు లేఖలు రాయటం ప్రారంభించారు, మరియు అప్పుడు అనియత ప్రచురణలలో వారి వ్యాఖ్యలు అన్నీ కలిపి అభిమానుల పత్రికలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. వారు క్రమం తప్పకుండా కలుసుకుంటూ ఉన్నప్పుడు, అభిమానులు ఒకరిని ఒకరు కలుసుకోవటానికి ఇష్టపడతారు, మరియు వారు స్థానిక క్లబ్బులను నిర్వహిస్తారు. 1930లలో, మొదటి వైజ్ఞానిక కల్పనా సమావేశములలో దూర ప్రదేశముల నుండి అభిమానులు కలుసుకున్నారు. కొన్ని దశాబ్దముల వరకు, ఆసక్తి ఉన్న అనేకమంది ప్రజలలో అంతర్జాలం సమాచారానికి వీలు కల్పించిన వరకు, సమావేశములు, క్లబ్బులు, మరియు అభిమానుల పత్రికలు అభిమానుల కార్యక్రములలో, లేదా "ఫనాక్" లలో ప్రముఖమైనవి.
వైజ్ఞానిక కల్పన కొరకు అత్యంత గౌరవనీయమైన పురస్కారములలో వరల్డ్ కాన్ వద్ద వరల్డ్ సైన్స్ ఫిక్షన్ సొసైటీ అందజేసిన హ్యూగో అవార్డు, మరియు SFWA అందజేసి రచయితల సమాజంచే ఎన్నుకోబడిన నెబులా అవార్డు ఉన్నాయి. వైజ్ఞానిక కల్పనా చలనచిత్రముల కొరకు ప్రసిద్ధ పురస్కారములలో ఒకటి సాటర్న్ అవార్డు. ది అకాడమి ఆఫ్ సైన్స్ ఫిక్షన్, ఫాంటసీ, అండ్ హార్రర్ ఫిల్మ్స్ ప్రతిసంవత్సరము దీనిని అందజేస్తుంది.
కెనడా యొక్క ఆరోరా అవార్డు వంటి జాతీయ పురస్కారములు, పసిఫిక్ నార్త్ వెస్ట్ నుండి వచ్చిన రచనల కొరకు ఒరికాన్ వద్ద ఇచ్చే ఎండీవర్ అవార్డు వంటి ప్రాంతీయ పురస్కారములు, కళ కొరకు చెస్లీ అవార్డు వంటి ప్రత్యేక ఆసక్తి లేదా ఉపశైలి పురస్కారములు లేదా కల్పన కొరకు వరల్డ్ ఫాంటసీ అవార్డు వంటివి ఉన్నాయి. పత్రికలు పాటకుల పోల్స్ నిర్వహిస్తాయి, ముఖ్యంగా లోకస్ అవార్డు.
సమావేశములు (అభిమాన సంఘములో, "కాన్స్"గా సంక్షిప్తంగా రాయబడతాయి), స్థానిక, ప్రాంతీయ, జాతీయ, లేదా అంతర్జాతీయ సభ్యత్వములకు వీలుగా ప్రపంచంలోని నగరములలో నిర్వహించబడతాయి. సాధారణ-అభిరుచి సమావేశములలో వైజ్ఞానిక కల్పన యొక్క ఆని అంశములు ప్రస్తావనకు రాగా, ఇతరములు మాధ్యమ అభిమానసంఘం, జానపద సంగీతం మొదలైన ప్రత్యేక ఆసక్తులపై దృష్టి పెడతాయి. వీటిలో చాలా వాటిని లాభాపేక్ష లేని సంస్థలలోని వాలంటీర్లు నిర్వహిస్తున్నారు, అయినప్పటికీ మీడియా-ఆధారిత సంఘటనలు చాలా వరకు వాణిజ్య ప్రకటనదారులచే నిర్వహించబడతాయి. ఈ సమావేశముల కార్యకలాపములు "ప్రోగ్రాం" అని పిలవబడతాయి, వీటిలో మండల చర్చలు, పటనములు, ఆటోగ్రాఫ్ సభలు, మొహాన్ని కప్పివుంచే దుస్తులు, మరియు ఇతర సంఘటనలు ఉంటాయి. ఈ సమావేశం అంతటా చోటుచేసుకునే కార్యకలాపములు ఈ ప్రోగ్రాంలో భాగం కాదు; వీటిలో సాధారణంగా ఒక వ్యాపారి గది, కళా ప్రదర్శన, మరియు అతిథి సత్కార విశ్రాంతి వసారా (లేదా "కాన్ సూట్స్") ఉంటాయి.
సమావేశములు పురస్కార ఉత్సవములను నిర్వహిస్తాయి; వరల్డ్ కాన్స్ ప్రతి సంవత్సరము హ్యూగో అవార్డులు అందిస్తాయి. క్రమబద్ద సందర్భములలో మినహాయించి "క్లబ్బులు"గా సూచించబడే SF సంఘములు, వైజ్ఞానిక కల్పన అభిమానుల కొరకు సంవత్సర కాల కార్యక్రమాలను రూపొందిస్తాయి. అవి జరుగుతూ ఉన్న వైజ్ఞానిక కల్పనా సమావేశములతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి, లేదా క్రమమైన క్లబ్ సమావేశములు, లేదా రెండిటినీ కలిగి ఉంటాయి పలు సంస్థలు గ్రంథాలయములు, విద్యాలయములు మరియు విశ్వవిద్యాలయములు, సమాజ వికాస కేంద్రములు, పబ్ లు లేదా రెస్టారెంట్లు, లేదా స్వతంత్ర సభ్యుల యొక్క గృహములలో కలుసుకుంటారు. చాలాకాలం క్రిందట స్థాపించబడిన న్యూఇంగ్లాండ్ సైన్స్ ఫిక్షన్ అసోసియేషన్ మరియు లాస్ ఏంజిల్స్ సైన్స్ ఫాంటసి సొసైటీ వంటి సంస్థలు సమావేశముల కొరకు మరియు సమావేశ సంబారాలు మరియు పరిశోధనా వస్తువుల నిల్వ కొరకు క్లబ్ హౌస్ లను కలిగి ఉన్నాయి. 1965లో డామన్ నైట్ తన వ్యాసం "యునైట్ ఆర్ ఫై!" రచించిన 24 సంవత్సరముల తర్వాత, ప్రొఫెషనల్ వైజ్ఞానిక కల్పనా రచయితల వర్గానికి, సేవ చేయటానికి సైన్స్ ఫిక్షన్ అండ్ ఫాంటసీ రైటర్స్ ఆఫ్ అమెరికా (SFWA) ను ఒక లాభాపేక్ష రహిత సంస్థగా స్థాపించాడు. ఇది నేషనల్ ఫాంటసీ ఫాన్ ఫెడరేషన్ స్థాపనకు దారి తీసింది. అభిమానసంఘ సంబంధిత సంస్థలు ఉద్భవించటానికి దోహదం చేసింది, వీటిలో మాధ్యమ అభిమానులసంఘం, సొసైటీ ఫర్ క్రియేటివ్ అనాక్రోనిజం, గేమింగ్, జానపద సంగీతం, మరియు సాంకేతిక అభిమానసంఘం మొదలైనవి ఉంటాయి.
మొదటి వైజ్ఞానిక కల్పనా అభిమానుల పత్రిక, "ది కామెట్", 1930లో ప్రచురితమైంది. అభిమానపత్రికా ముద్రణా విధానములు దశాబ్దములు గడిచే కొద్దీ మార్పు చెందాయి, ఇవి హెక్టోగ్రాఫ్, మిమియోగ్రాఫ్, మరియు డిట్టో మెషిన్, నుండి ఆధునిక ఫోటో కాపీయింగ్ కు మారాయి. పంపిణీ అయ్యే సంపుటములు అరుదుగా వాణిజ్య ముద్రణ యొక్క వెలను నిర్ణయిస్తాయి. ఆధునిక పత్రికలు కంప్యూటర్ ప్రింటర్ల పైన లేదా స్థానిక కాపీ షాప్స్ వద్ద ముద్రించబడతాయి, లేదా అవి కేవలం ఈమెయిలుగా పంపవచ్చు. ఈనాడు బాగా ప్రసిద్ధి చెందిన అభిమానుల పత్రిక (లేదా "'జైన్") "అన్సిబుల్,"ను అనేకసార్లు హ్యూగో పురస్కారములు గెలుచుకున్న డేవిడ్ లాంగ్ఫోర్డ్ ఎడిట్ చేసాడు. ఇటీవలి సంవత్సరములలో పురస్కారములు గెలుచుకున్న ఇతర అభిమానుల పత్రికలలో "ఫైల్ 770," "మిమోస," మరియు "ప్లోక్త" ఉన్నాయి. అభిమానుల పత్రికల కొరకు పనిచేస్తున్న కళాకారులు ఆ రంగంలో బాగా ప్రఖ్యాతి చెందారు, వీరిలో బ్రాడ్ W. ఫోస్టర్, టెడ్డి హార్వియా, మరియు జోయ్ మేహ్యూ ఉన్నారు; హుగోస్ లో ఉత్తమ అభిమాన కళాకారుల కొరకు ఒక విభాగం ఉంది. ఆన్ లైన్ లో నిర్వహించబడిన మొట్టమొదటి అభిమానసంఘం SF లవర్స్ సంఘం, మొట్టమొదట క్రమంగా అప్డేట్ చేయబడి ఒక టెక్స్ట్ ప్రాచీనదస్తావేజుల ఫైల్ తో కూడిన 1970ల నాటి ఒక మెయిలింగ్ జాబితా. 1980లలో, యూజ్ నెట్ వర్గములు ఆన్ లైన్ అభిమానుల సంఘాలను విస్తృతంగా వ్యాపింపజేసాయి. 1990లలో, వరల్డ్-వైడ్ వెబ్ యొక్క అభివృద్ధి అన్ని మాధ్యమముల కొరకు వైజ్ఞానిక కల్పన మరియు తత్సంబంధ శైలులకు అంకితమైన వేల మరియు అప్పటి మిలియన్ల వెబ్ సైట్ లతో, ఆన్లైన్ సంఘాలను పరిమాణ క్రమములలో నాశనం చేసాయి. అటువంటి వాటిలో చాలా సైట్ లు చిన్నవి, అశాశ్వతమైనవి, మరియు/లేదా చాలా సూక్షంగా దృష్టి పెట్టాయి, అయినప్పటికీ SF సైట్ మరియు రీడ్ అండ్ ఫైండ్ అవుట్ వంటి సైట్ లు వైజ్ఞానిక కల్పన గురించి విస్తృత పరిధిలో సూచనలను మరియు సమీక్షలను అందిస్తున్నాయి.
అభిమాన కల్పన, అభిమానులకు "ఫాన్ ఫిక్"గా ప్రసిద్ధి చెందింది, ఇది బాగా ప్రసిద్ధి పొందిన ఒక పుస్తకం, చలనచిత్రం, లేదా దూరదర్శన్ ధారావాహికల నేపథ్యంలో అభిమానుల చేత రూపొందించబడిన వాణిజ్యేతర కల్పన. ఈ పదం యొక్క ఆధునిక అర్ధం అభిమాన సంఘంలోని "అభిమాన కల్పన" యొక్క సాంప్రదాయ (1970లకు ముందు) అర్ధంతో అయోమయ పడకూడదు, ఇక్కడ ఆ పదం అభిమానులచే రచించబడి ఎక్కువగా అభిమాన సంఘ సభ్యులే దాని ("ఫాన్ ఫిక్షన్") లోని పాత్రలుగా అభిమానుల పత్రికలలో ప్రచురించబడిన అసలైన లేదా వ్యంగ్యానుకరణ కల్పన అని అర్ధం. దీనికి ఉదాహరణలలో వాల్ట్ విల్లిస్ యొక్క గూన్ కథలు ఉంటాయి. గత కొన్ని సంవత్సరములలో, ఓరియన్'స్ ఆర్మ్ మరియు గలాక్సికి వంటి సైట్ లు పుట్టుకొచ్చాయి, ఇవి వైజ్ఞానిక కల్పనా విశ్వం యొక్క సహకార అభివృద్ధిని ప్రోత్సహిస్తాయి. కొన్ని సందర్భములలో, పుస్తకములు, చలనచిత్రములు, లేదా దూరదర్శన్ ధారావాహికల కాపీరైట్ యజమానులు వారి లాయర్లను అభిమానులకు "ఆపు మరియు మానుకొను" లేఖలను జారీ చేయాలని ఆజ్ఞాపించారు.
వైజ్ఞానిక కల్పన, లేదా వైజ్ఞానిక కల్పనా అధ్యయనములు, అనేది సంక్లిష్ట బేరీజు, వివరణము, మరియు వైజ్ఞానిక కల్పనా సాహిత్యం యొక్క చర్చ, చలనచిత్రం, నూతన మాధ్యమం, అభిమానసంఘం, మరియు అభిమాన కల్పన. వైజ్ఞానిక కల్పన విద్వాంసులు దానిని మరియు సైన్సు, సాంకేతికత, రాజకీయములు, మరియు ఉన్నతమైన సంస్కృతితో దానికి ఉన్న సంబంధాన్ని బాగా అర్ధం చేసుకోవటానికి వైజ్ఞానిక కల్పనను ఒక అధ్యయన పాఠ్యాంశముగా స్వీకరిస్తారు. వైజ్ఞానిక కల్పనా అధ్యయనములకు 20వ శతాబ్దానికి ముందే సుదీర్ఘమైన చరిత్ర ఉంది, కానీ ఎక్స్ట్రాపోలేషన్ (1959), ఫౌండేషన్ - ది ఇంటర్నేషనల్ రివ్యూ ఆఫ్ సైన్స్ ఫిక్షన్ (1972), మరియు సైన్స్ ఫిక్షన్ స్టడీస్ (1973) వంటి విద్యాసంబంధ పత్రికల ప్రచురణతో, మరియు 1970లో sవైజ్ఞానిక కల్పన అధ్యయనానికి అంకితమైన సైన్స్ ఫిక్షన్ రీసెర్చ్ అసోసియేషన్ మరియు సైన్స్ ఫిక్షన్ ఫౌండేషన్ వంటి పురాతన సంస్థల ఏర్పాటుతో తరువాత వైజ్ఞానిక కల్పన అధ్యయనములు ఒక బోధనాంశముగా మారాయి. మరిన్ని పత్రికలు, సంస్థలు సమావేశముల ఏర్పాటుతో, మరియు లివర్పూల్ మరియు కాన్సాస్ విశ్వవిద్యాలయములు అందించే వైజ్ఞానిక కల్పనా ఉపకారవేతన సంఘం, మరియు వైజ్ఞానిక కల్పనా పట్టాలను అందించే కార్యక్రమములతో అనుసంధానము ద్వారా ఈ రంగం 1970ల నుండి గణనీయంగా అభివృద్ధి చెందింది.
నేషనల్ సైన్స్ ఫౌండేషన్ "వైజ్ఞానిక కల్పన మరియు మాయా విజ్ఞానం" యొక్క "ప్రజా వైఖరులు మరియు ప్రజా అవగాహన" సర్వేలను నిర్వహించింది. వారు ఈవిధంగా రాసారు "వైజ్ఞానిక కల్పనలో ఆసక్తి సైన్సు గురించి ప్రజల ఆలోచనా విధానాన్ని లేదా దానికి తమను ఎరుక చేసుకునే విధానాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది...ఒక అధ్యయనము వైజ్ఞానిక కల్పనా నవలలపై ఇష్టానికి మరియు అంతరిక్ష కార్యక్రమానికి మద్దత్తుకు మధ్య ఉన్న బలమైన బంధాన్ని కనుగొంది...అదే అధ్యయనం వైజ్ఞానిక కల్పనను చదివే విద్యార్ధులు ఇతర విద్యార్ధుల కన్నా భూలోకేతర నాగరికతలను కలుసుకోవటం సాధ్యము మరియు అవసరము అని ఎక్కువగా నమ్ముతారని కూడా కనుగొంది(బైన్బ్రిడ్జ్ 1982).
ప్రాజ్ఞుడైన టాం షిప్పీ వైజ్ఞానిక కల్పన గురించి ఒక శాశ్వత ప్రశ్నను అడిగాడు: “ఫాంటసీ ఫిక్షన్ తో దీనికి సంబంధం ఏమిటి, వీటిని ఇంకా యువకులే ఎక్కువగా చదువుతున్నారా, ఇది పరిపక్వత చెంది పిచ్చి ఆలోచనలు లేని మనస్సుకు నచ్చే రుచా?” పలుసార్లు ముద్రితమైన ఆమె వ్యాసం "సైన్స్ ఫిక్షన్ అండ్ మిసెస్ బ్రౌన్,"లో వైజ్ఞానిక కల్పనా రచయిత ఉర్సుల K. లే గుయిన్ ఆంగ్ల రచయిత విర్జీనియా వూల్ఫ్ రచించిన "మిస్టర్ బెన్నెట్ అండ్ మిసెస్ బ్రౌన్" అనే వ్యాసం గురించి మొదట ప్రస్తావిస్తూ ఒక సమాధానాన్ని సాధించింది, ఇందులో ఆమె ఈవిధంగా ప్రకటించింది:
ఈ ప్రమాణం వైజ్ఞానిక కల్పనా రచనలకు విజయవంతంగా అన్వయించబడవచ్చు అని లే గుయిన్ వాదించింది మరియు దాని మూలంగా ఆమె వ్యాసం ప్రారంభంలో “ఒక వైజ్ఞానిక కల్పనా రచయిత నవల రాయగలడా?” అని అడిగిన ప్రశ్నకు ఆమె నిశ్చయంగా సమాధానం చెప్పింది:
టాం షిప్పీ తన వ్యాసంలో ఈ సమాధానాన్ని ప్రశ్నించలేదు కానీ ఒక వైజ్ఞానిక కల్పనా నవలకు మరియు ఆ రంగానికి సంబంధించని రచనకు మధ్య ఉండే ముఖ్యమైన తేడాలను గుర్తించి చర్చించాడు. దీని చివరలో, అతను జార్జ్ ఆర్వెల్ యొక్క "కమింగ్ అప్ ఫర్ ఎయిర్"ను ఫ్రెడరిక్ పోహ్ల్ మరియు C. M. కార్న్బ్లుత్ యొక్క "ది స్పేస్ మర్చంట్స్"తో పోల్చుతూ ఒక వైజ్ఞానిక కల్పనా నవల యొక్క మూల పునాది రాయి మరియు ప్రత్యేక లక్షణము "నోవుం" యొక్క ఉనికి. ఈ పదం మొదట డార్కో సువిన్ చేత “అవాస్తవికమైన, కానీ నిజానికి విరుద్ధంగా కూడా ఉండనటువంటి, పూర్తిగా (మరియు ఇప్పటి జ్ఞాన స్థితిలో) అసాధ్యం కానటువంటి సమాచారం యొక్క ఒక వివిక్త ఖండం”గా నిర్వచించబడింది.
వైజ్ఞానిక కల్పనలో రచనా శైలి సాంప్రదాయ సాహిత్యంతో పోల్చితే ఎక్కువగా స్పష్టంగా మరియు సూటిగా ఉంటుంది. వైజ్ఞానిక కల్పన మరియు నాన్-SF ఫిక్షన్ రచయిత ఆర్సన్ స్కాట్ కార్డ్, వైజ్ఞానిక కల్పనలో ఆ రచన యొక్క సందేశం మరియు వివేచనాత్మక ప్రాముఖ్యం ఆ కథలోనే ఉన్నాయని, అందువలన అందమైన యుక్తుల మరియు సాహిత్య క్రీడల అవసరం లేదు అని ప్రతిపాదించాడు; కానీ అనేకమంది రచయితలు మరియు విమర్శకులు కళాత్మక యోగ్యత లోపించటంతో భాషా స్పష్టతను అయోమయంలో పడేసారు. కార్డ్ మాటలలో చెప్పాలంటే:
వైజ్ఞానిక కల్పన రచయిత భౌతిక శాస్త్రవేత్త గ్రెగరీ బెన్ఫోర్డ్ ఈ విధంగా ప్రకటించాడు: "SF అనేది బహుశా ఇరవయ్య శతాబ్దమును నిర్వచించే శైలి కావచ్చు, అయినప్పటికీ దానిని జయించే సైన్యం ఇప్పటికీ రోమ్ యొక్క సాహిత్య దుర్గములకు బయట ఉంది." ఈ మినహాయింపును జోనాథన్ లెతెం విలేజ్ వాయిస్ లో ప్రచురించబడిన "క్లోజ్ ఎన్కౌంటర్స్ : ది స్క్వాండార్డ్ ప్రామిస్ ఆఫ్ సైన్స్ ఫిక్షన్" అనే వ్యాసంలో స్పష్టం చేసాడు. థామస్ పించోన్ యొక్క "గ్రావిటీ'స్ రైన్బో" నెబులా అవార్డుకు ప్రతిపాదించబడి, ఆర్థర్ C. క్లార్క్ యొక్క "రెండెజ్వౌస్ విత్ రామా"కు అనుకూలంగా అలక్ష్యం చేయబడినప్పుడు, 1973లో ఆ విషయం "SF ప్రధాన అంశముతో పాటు వెలువడుతుందనే ఆశ అడుగంటిపోవటానికి ఒక రహస్య శిలాఫలకం"గా నిలిచి ఉంటుందని లెతెం సూచించాడు. లెతెం కు వచ్చిన స్పందనలలో "ఫాంటసీ మరియు వైజ్ఞానిక కల్పన పత్రిక" యొక్క సంపాదకుని నుండి వచ్చినది ఒకటి, అతను ఈవిధంగా అడిగాడు: "ఇది [SF శైలి] ఎప్పటికైనా ప్రస్తుత ధోరణిని ఆకట్టుకునే ఆటను గెలవలేము అని గ్రహించగలదా?" ఈ విషయం పైన పాత్రికేయుడు మరియు రచయిత డేవిడ్ బార్నెట్ కనుగొన్నాడు:
బార్నెట్, ఒక పూర్వ వ్యాసంలో ఈ "అంతులేని యుద్ధం"లో ఒక కొత్త వికాసాన్ని సూచించాడు: 
US మరియు UK లలో ఒక శైలిగా మరియు వర్గముగా బాగా వృద్ధి చెందినప్పటికీ, వైజ్ఞానిక కల్పన ఒక ప్రపంచవ్యాప్త అద్భుతము. ప్రత్యేక దేశములు మరియు ఆంగ్లేతర భాషలలో SF ప్రచారానికి అంకితమైన సంస్థలు, అదేవిధంగా దేశ- లేదా భాషకు సంబంధించిన శైలి పురస్కారములు కూడా సర్వసాధారణం.
జర్మనీ మరియు ఆస్ట్రియా 
జర్మనీలో ఇటీవల ప్రసిద్ధి చెందిన SF రచయితలు ఐదుసార్లు "కుర్డ్-ల్యాబ్ విట్జ్-అవార్డ్" గెలుచుకున్న ఆండ్రియాస్ ఎస్చ్బచ్, ఇతని పుస్తకములు "ది కార్పెట్ మేకర్స్" మరియు "ఐన్ బిలియన్ డాలర్" బాగా విజయవంతమైనాయి, మరియు ఫ్రాంక్ స్చాట్జింగ్, ఇతను తన పుస్తకం "ది స్వర్మ్" లో ఒక అలౌకిక దృష్టాంతమునకు వైజ్ఞానిక ఉత్కంట భరిత అంశములను SF అంశములతో మిళితం చేసాడు. "డై జీట్" ప్రకారం, జర్మన్-మాట్లాడే అత్యంత ప్రసిద్ధ రచయిత, ఆస్ట్రియన్ హెర్బర్ట్ W. ఫ్రాన్కే.
జర్మన్ లో బాగా ప్రసిద్ధి చెందిన వైజ్ఞానిక కల్పనా పుస్తక శ్రేణి పెర్రీ రోడాన్. ఇది 1961లో ప్రారంభమైంది. ఒక బిలియన్ ప్రతుల కన్నా ఎక్కువ అమ్ముడైన (చవకబారు కాగితముల రూపులో), ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇప్పటివరకూ రచించబడిన వైజ్ఞానిక కల్పనా పుస్తక శ్రేణులలో అత్యంత విజయవంతమైనదిగా చెప్పబడుతోంది.
ఆస్ట్రేలియా : "ఆస్ట్రేలియన్ వైజ్ఞానిక-కల్పనకు సంబంధించి తప్పనిసరిగా ఆస్ట్రేలియన్ అవాల్సినది ఏమీ లేదని" అని డేవిడ్ G. హర్ట్వేల్ గమనించగా, ఆస్ట్రేలియన్ వైజ్ఞానిక-కల్పన (మరియు కాల్పనిక మరియు భయానక) రచయితలు అనేకమంది నిజానికి అంజర్జాతీయ ఆంగ్ల రచయితలు, మరియు వారి రచనలు సాధారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రచురితమవుతాయి. ఆస్ట్రేలియన్ అంతర్గత విపణి చాలా చిన్నది (సుమారు 21 మిలియన్ల ఆస్ట్రేలియా జనాభాతో), మరియు చాలామంది ఆస్ట్రేలియన్ రచయితలకు విదేశములలో అమ్మకములు చాలా ముఖ్యం అనే నిజం దీనిని మరింత వివరిస్తోంది.
తెలుగులో వైకల్పనలు