ఆగుంబె
ఆగుంబె (Agumbe) (కన్నడ:ಆಗುಂಬೆ) కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని షిమోగ జిల్లా, తీర్థహళ్ళి తాలుకాలో ఒక గ్రామము. ఆగుంబె, పశ్చిమ కనుమలలో మలనాడు అనే ప్రాంతంలో ఉంది. ఈ గ్రామంలో పడే వర్ష పాతం ఆధారంగా భారత దేశంలో అత్యధిక వర్షపాతం పడే ప్రదేశమైన చిరపుంజి తరువాతి స్థానంలో నిలుస్తుంది. ఇంత అత్యధిక వర్షపాతం వల్ల ఆగుంబె, "దక్షిణ చిరపుంజి" అని పేరు సంపాదించుకొన్నది.. ఈ గ్రామంలో ప్రసిద్ధ సర్ప పరిశోధనా శాస్త్రవేత్త విట్టేకర్‌ స్థాపించిన వర్షపాత ఆధారిత అరణ్య పరిశోధనా కేంద్రం ఉంది. విట్టేకర్‌ ఈ గ్రామాన్ని కింగ్‌ కోబ్రా రాజధానిగా వర్ణించాడు. ఔషధ మెక్కల సంరక్షణా కేంద్రం కూడా ఆగుంబె గ్రామంలోనే ఉంది.
ఆగుంబె భారత దేశంలోనే అతధిక వర్షపాతం నమోదు చేసుకొంటున్న ప్ర్రాంతాలలో రెండవది (మెదటి స్థానం చిరపుంజీకి లేదా దాని సమీపములో ఉన్న మాసిన్రంకు దక్కుతుంది). ఇక్కడ సాలీనా సగటు వర్షపాతం 7640 మి.మీ. ఇప్పటి వరకు అగుంబెలో అత్యధిక వర్షపాతం (4508 మి.మీ.) ఆగష్టు 1946లో నమోదయ్యింది..
పశ్చిమ కనుమలలో ఉన్న ఆగుంగే సూర్యాస్తమయం చూడడానికి దేశం నలుమూలలనుండి పర్యాటకులు వస్తారు. నిర్మలమైన ఆకాశం ఉన్నరోజు అరేబియా సముద్రం చాలా దూరంలో ఉన్నప్పటికి సూర్యాస్తమయంలో అరేబియా సముద్రంలోకి సూర్యుడు వెళ్ళి పోతున్నాడా అన్నట్లు చాలా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
కుంచికాళ్ జలపాతాలు భారతదేశంలో అత్యధిక ఎత్తు నుండి పడుతున్న జలపాతాలలో ఒకటి. ప్రపంచ జలపాతాలలో ఈ జలపాతం 116 వ స్థానంలో ఉంది. ఈ జలపాతం 1493 అడుగులు (455 మీటర్ల) ఎత్తు నుండి పడుతూ వరాహి నదికి జన్మనిస్తున్నది.
బరకనా జలపాతం 850 అడుగులు లేదా 259 మీటర్ల ఎత్తు నుండి పడుతోంది. బరకనా జలపాతం భారత దేశంలోనే అత్యంత ఎత్తు నుండి పడుతున్న జలపాతాలలో 10వ స్థానంలో ఉంది. సీతా నది కొండలపై నుండి పడుతూ బరకనా జలపాతంగా మారుతోంది. ఈ బరకనా జలపాతానికి సీతా జలపాతం అనే మరోపేరు కూడా ఉంది. కర్ణాటక రాష్ట్రంలో జలవిద్యుత్తు ఉత్పత్తిలో ఈ జలపాతం ప్రముఖ పాత్ర వహిస్తోంది. 
ఆగుంబెకి దగ్గరలో ఉన్న మరొక జలపాతం. కన్నడ భాషలో "ఓణకే" అంటే దంపుడు కర్ర (వడ్లు దంచడానికి ఉపయగించే కర్ర) అని అర్థం. జలపాతం యొక్క ఉధృత వల్ల ఈ జలపాతాలకి ఈ పేరు వచ్చింది.
ఆర్.కె.నారాయణన్ రచించిన మాల్గుడి డేస్ అనే నవల ఆధారంగా శంకర నాగ్ దర్శకత్వంలో నిర్మించబడిన మాల్గుడి డేస్‌ ధారావాహిక కార్యక్రమంలోని చాలా భాగం ఆగుంబెలో చిత్రించబడింది. 2004 సంవత్సరములో మళ్ళీ ఈ ధారావాహిక కార్యక్రమ నూతన భాగాలు కవితా లంకేష్ దర్శకత్వంలో నిర్మింబడుతోంది.
ఆగుంబే దగ్గరలో ఉన్న తాలుక మరియు పట్టణం తీర్థహళ్ళి. కర్ణాటక రాష్ట్ర రాజధాని బెంగళూరు నుండి ఆగుంబె 380 కి.మి. దూరంలో ఉంది. బెంగళూరు నుండి జాతీయ రహదారి 4 మీద తుముకూరు వరకు వెళ్ళి అక్కడ నుండి 206 నంబరు జాతీయ రహదారి మీద షిమోగా వరకు వెళ్ళి అక్కడ నుండి 13వ నంబరు జాతీయ రహదారిపై వెళ్తే తీర్థహాళ్ళి పట్టణం వస్తుంది. ఉడిపి నుండి శృంగేరికి వెళ్ళే బస్సులు ఆగుంబె మీదుగా వెళ్తాయి. అగుంబెకి దగ్గరలో రైలు స్టేషను ఉడిపిలోని కొంకణ్ రైల్వేస్టేషను‌. ఈ గ్రామానికి సమీప విమానాశ్రయమ మంగళూరులో ఉంది.
మలనాడు మరియు పశ్చిమ కనుమలలో భాగమైన ఆగుంబె జంతు వైవిధ్య భాండాగారం. ఆగుంబె ప్రక్కనే చివరిగా మిగిలిన లోతట్టు వర్షపాతాధిరిత అరణ్యాలైన కుద్రేముఖ్ జాతీయ ఉద్యానవనం మరియు సొమేశ్వర వన్య అభయారణ్యం ఉన్నాయి. 
ఈ మూడు ప్రదేశాలలో చాలా నూతన వృక్ష జంతు కోటి జాతులను (species) కనుగొన్నారు. ఆగుంబెలో కనుగొనబడడం వల్ల వాటికి ఆగుంబె పేరు మీదుగా నామకరణం చేశారు.
ఆగుంబె దగ్గరలో కనుగొనబడిన వృక్ష-జంతు జాతులు:
ప్రసిద్ధ సర్పపరిశోధకుడైన (herpetologist) రోములస్‌ విట్టేకర్‌ భారత దేశంలోనే ఏకైక వర్షపాత ఆధారిత అరణ్య పరిశోధన కేంద్రాన్ని ఆగుంబెలో స్థాపించాడు. 1970 సంవత్సరంలో విట్టేకర్‌ ఈ ప్రదేశంలో రాజ నాగు (కింగ్‌ కోబ్రా) ని కనుగొని, ఆ తరువాత ఆగుంబెని అరణ్య పరిశోధనా కేంద్రంగా మార్చాడు. ఆగుంబెలో ఈ కేంద్రానికి అవసరమైన 7 ఎకరాల స్థలం కొనడానికి ఆర్థిక సహాయం విటాకర్‌ తల్లి డోరిస్‌ నోరడన్‌ ‌చేసింది. ఈ కేంద్రం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం రాజ నాగు (కింగ్ కోబ్రా) మరియు ఇక్కడ కనిపించే వివిధ జాతుల జంతు-వృక్ష సంపదను అనుసరించి దక్షిణ భారతదేశంలోని వర్షాధారిత అరణ్యాలను పరిశోధిన మరియు సంరక్షణ. మరో ప్రధాన ఉద్దేశం కర్ణాటక రాష్ట్రాన్ని ప్రపంచంలోనే మొట్ట మొదటి రాజ నాగు (కింగ్‌ కోబ్రా) సంరక్షిత అరణ్యంగా మార్చడం. అంతరించి పోతున్న కింగ్‌ కోబ్రా మీద పరిశోధన జరపడానికి, కింగ్ కోబ్రా జీవిత చరిత్ర అర్థం చేసుకోవడానికి దేశవిదేశాలనుండి నిపుణలను ఆహ్వానించడం మరియు పారితోషికం ఇవ్వడం జరుగుతుంది.
ఈ కేంద్రాన్ని స్థాపించినందుకు పురస్కారంగా విట్టేకర్‌‌కు బ్రిటీషు ప్రభుత్వం 2005 సంవత్సరంలో యునైటెడ్ కింగ్‌‌డమ్ వన్య సంరక్షణ బహుమానం (విట్లీ అవార్డు) క్రింద 30,000 పౌండ్లు పురస్కార రూపంలో ఇవ్వడం జరిగింది. ఆ పురస్కారం వల్ల లభించిన పైకంతో కుటీరాలు, పరిశోధనలకు అవసరమైన శాస్త్ర పరికరాలు, చోదనకు వాహనాన్ని సమకూర్చుకొన్నాడు. ఈ పరిశోధనా స్థలానికి విద్యుత్తు కొరకు కర్ణాటక రాష్ట్ర విద్యుత్తు సరఫరా మీద ఆధారపడకుండా సాంప్రదాయేతర వనరులైన సూర్యరశ్మి ఆధారంగా తయారయ్యే సౌరవిద్యుత్తు, చిన్న జలవిద్యుత్తు కేంద్రం కూడా ఉంది. ఆ కేంద్రానికి చుట్టూ ముళ్ళకంచె వల్ల వన్య ప్ర్రాణులకు (జింకలు, చిరుతపులులు) హాని జరగకూడదనే భావనతో ముళ్ళ కంచె కాకుండా మాములు తీగ కంచె మాత్రమే వేయడం జరిగింది. ఈ కేంద్రంలో పరశోధకులకు రెండు కుటీరాలు, ఫార్మ్ హౌస్‌ ఉన్నాయి. ఈ కేంద్రం త్రిభుజ ఉద్దేశం పరిశోధన, విద్య మరియు సంరక్షణ. ఈ కేంద్రం సభ్యులు తరచూ దగ్గరలో ఉన్న విద్యాలయాలకు వెళ్ళి పాముల గురించి, వాటి సంరక్షణ గురించి ఉపన్యాసాలు చేస్తారు.
1999 సంవత్సరంలో ఔషధీ మెక్కల సంరక్షణా స్థలం (Agumbe Medicinal Plants Conservation Area (MPCA) ) స్థాపించబడింది.
ఆగుంబె సముద్రమట్టానికి 600-700 మీటర్ల ఎత్తులో ఉండి ఈ క్రింది పేర్కొనబడిన ఓషధ ధర్మాలు కలిగిన మెక్కలకు నిలయం అయ్యింది.
ఫౌండేషన్‌ ఫర్‌ రీవైటలైజేషన్‌ ఆఫ్‌ లోకల్ హెల్త్‌ ట్రెడిషన్స్‌ (Foundation for Revitalisation of Local Health Traditions (FRLHT) ) అనే సంస్థ జరిపిన పరిశోధన మేరకు 371 మెక్కల జాతులలో 182 మెక్కలను ఓషధీ సంపద కలిగిన వాటిగా గుర్తించారు. 
ఆగుంబెలో లభించే అంతరించి పోతున్న మెక్క జాతుల పేర్ల (రెడ్ లిస్టు) జాబితాలో చేర్చిన మెక్కల జాతులు
యం.పి.సి.ఏ ఆధారంగా "సాలసియా ఒబ్లాంగా" (Salacia oblonga) అనే ఈ ఓషధీ ధర్మాలు కలిగిన ఈ మెక్క పశ్చిమ కనుమలు మరియు శ్రీలంకలో మాత్రమే కనిపిస్తుంది.