hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
గయా క్షేత్రాలు
గయాసురుడు అనే అసురుని శరీరభాగాలైన తల, నాభి, పాదం గయాక్షేత్రాలుగా పవిత్రత పొందిందని పౌరాణిక కథనం. ఆయన శరీరం అత్యంత పవిత్రమైనదిగా, పితృతర్పణాలతో పితృదేవతలను తరింపజేసేదిగా విష్ణువు వరమివ్వడంతో ఈ మూడు ప్రాంతాలు పితృతర్పణాలకు అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందాయి.
దేశవ్యాప్తంగా గయాక్షేత్రాలు 3 ఉన్నాయి.
గయాసురుడు కావడానికి రాక్షసుడే అయినా మహా భక్తుడు. ఆయన రాక్షసులకు రాజు. వేలాది సంతవ్సరాలు మహావిష్ణువును ప్రసన్నం చేసుకునేందుకు చాలా గొప్ప తపస్సు చేశారు. తను చేసిన అద్భుతమైన తపస్సుకు ప్రసన్నుడై మహావిష్ణువు వరం కోరుకొమ్మనగా "నా శరీరం అన్ని పరమ పావనమైన తీర్థాలకన్నా పవిత్రమై ఉండేలాగా వరం కావాలని" కోరుకున్నారు. విష్ణువు ఆ కోరికను మన్నించగా గయాసురుని శరీరం పరమ పవిత్రమైపోయింది. బ్రహ్మహత్య, సురాపాన, స్వర్ణస్తేయ, గురుతల్ప మొదలైన పంచమహాపాపాలు సహితంగా అన్ని రకాల పాపాలు ఆయన శరీరాన్ని తాకగానే నశించిపోయేవి. ఆయనను తాకివెళ్ళిన ప్రతివారూ నేరుగా మోక్షాన్ని పొందేవారు, అంతేకాక కీటకాలు, సూక్ష్మజీవులు కూడా గాలికి కొట్టుకువస్తూ ఆయన శరీరాన్ని తాకిపోతూండగానే మోక్షాన్ని పొందేవి.
ఇది కాక ఆయన చేసిన గొప్ప యాగాలు, పుణ్యకార్యాల వల్ల నేరుగా ఇంద్రపదవి లభించింది, అప్పటివరకూ స్వర్గాధిపతిగా ఉన్న ఇంద్రుడు పదవీభ్రష్టుడయ్యారు. పదవిని కోల్పోయిన ఇంద్రుడు కూడా ఘోరమైన తపస్సు చేసి బ్రహ్మదేవుడిని ప్రసన్నం చేసుకున్నారు. బ్రహ్మ ఓ గొప్ప యాగాన్ని తలపెట్టానని, దానికి తగ్గ పరమ పవిత్రమైన స్థలాన్ని చూపించమని గయాసురుణ్ణి కోరారు. గయాసురుడు చాలా భారీకాయుడు. 576 మైళ్ళ పొడవు, 268 మైళ్ళ నడుము చుట్టుకొలత కలిగిన అతికాయుడు కాబట్టి పవిత్రమూ, విశాలమూ అయిన తన తలపై యజ్ఞం చేసుకొమ్మని అనుమతించారు.
బ్రహ్మ యాగం వేడికి గయుని తల కదలడం ప్రారంభించింది. దాన్ని కదలకుండా చేసేందుకు బ్రహ్మ చాలా పెద్దపెద్ద శిలలను గయాసురిని తలపై పెట్టసాగారు. ఆ శిలలేవీ కూడా గయాసురుని తల కదలకుండా ఆపలేకపోగా అవన్నీ చుట్టూ పడి రామపర్వతం, ప్రేతపర్వతం వంటివి ఏర్పడ్డాయి. దానితో బ్రహ్మ చివరకు మరీచి శాపం వల్ల శిలగా మారిన మహాపతివ్రత దేవవ్రత శిలను తీసుకువచ్చి తలపై పెట్టారు. శిలారూపంలోనున్న మహాపతివ్రతను తోసివేయలేక కదలికలు కట్టడి చేసుకున్నా మొత్తానికి మానుకోలేకపోయాడు. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు విష్ణుమూర్తిని ప్రార్థించగా ఆయన గదాధారుడై వచ్చి తన కుడికాలు గయాసురుని తలపై పెట్టి తొక్కిపట్టారు. 
గయాసురుడు ఆ సమయంలో విష్ణుమూర్తిని ప్రార్థించి "నా శరీరం పరమ పవిత్రమైన తీర్థక్షేత్రంగా వరం పొందింది. నా తలపై బ్రహ్మదేవుడే యాగం చేశాడు. పతివ్రతయైన దేవవ్రత శిలారూపంలో నిలిచింది. సాక్షాత్తూ మహావిష్ణువువైన నీవే కుడిపాదాన్ని పెట్టావు. ఇన్ని పొందిన నా శిరోమధ్యపాద భాగాలు పితృదేవతలను సైతం తరింపజేసే ప్రభావశాలి, పరమ పవిత్రమూ అయిన దివ్యక్షేత్రములయ్యేట్టుగా, అవి తన పేరున వ్యవహరింపబడేట్టుగా వరం కావాలని" కోరి పొందారు.
ఈ కథలోనే కొన్ని వేర్వేరు చిరు భేదాలు ఉన్నాయి. మరో కథనం ప్రకారం గయుడు ఇంద్రుడు కావడం కాక గయుని మహా ప్రభావం వల్ల ఆయనను చూసినవారు, తాకినవారు నేరుగా బ్రహ్మమును పొందుతూండగా వేదకర్మలు నశిస్తూన్న స్థితి ఏర్పడింది. దానితో లోకంలో వేదకర్మలు నశించగా, ఇంద్రాదుల కోరికపైన(కొన్ని కథనాల్లో స్వయంగానూ) బ్రహ్మదేవుడు ఒక యజ్ఞాన్ని సంకల్పించి, గయుని తలపై చేస్తారు. రాత్రి మొత్తం ఉండే ఈ యాగం తెల్లవారినాకా పూర్తవుతుంది. ఐతే శివుడు కుక్కుటరూపంలో(కోడిపుంజుగా) వచ్చి కూయడంతో నిజంగా తెల్లవారిందేమోనని భ్రమించిన గయాసురుడి హఠాత్ కదలికల వల్ల యాగం అర్ధాంతరంగా ఆగిపోతుంది. నిర్ణయించిన దాని ప్రకారం శిక్షగా ఆయన తలను పాతాళానికి తొక్కుతారు అనేది ఆ ప్రత్యామ్నాయ కథనం చెప్పే విషయం.
పిరాట్ల వెంకటేశ్వర్లు
1902లో ప్రారంభమైన కృష్ణా పత్రిక తెలుగు పత్రికారంగంలో ఒక విప్లవాత్మక మార్పును తెచ్చింది. అయితే తదనంతర కాలంలో వివిధ సమస్యల కారణంగా మూతబడింది. 1982లో ఈ పత్రికను పిరాట్ల వెంకటేశ్వర్లు పునరుద్ధరించాడు. పత్రికకు సంపాదకుడిగా ఉంటూ పత్రిక పూర్వవైభవానికి తనవంతు కృషి చేశాడు. ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌ ప్రచారక్‌గా పనిచేసిన వెంకటేశ్వర్లు అనంతరం ఏబీవీపీ జాతీయ కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. ఎమర్జెన్సీ కాలంలో ఏబీవీపీ తరఫున పోరాడాడు. ఆనంతరం పత్రికా రంగంలో స్థిరపడ్డాడు. తన జీవితకాలంలో వివిధ సమస్యలపై ఎన్నో పుస్తకాలు రచించాడు. , . నక్సలైట్లతో చర్చలు జరిపి వారిని జనజీవన స్రవంతిలో తీసుకురావాలన్న తపనతో అటు ప్రభుత్వానికి, ఇటు నక్సలైట్లకు మధ్య వారధిగా వ్యవహరించిన వారిలో ఇతడు ముఖ్యుడు.
కృష్ణా పత్రిక ప్రాభవాన్ని మళ్లీ నిలబెట్టేందుకు ఇతడు చేసిన కృషి చెప్పుకో దగింది. చైతన్య వంతమైన సంపాదకీయాలతో ఈ పత్రిక ఇతని ఆధ్వర్యంలో నిర్మొహమాటమైన నిష్పాక్షికమైన పంథాను అవలంబించింది. ఇతని సారథ్యంలో కృష్ణాపత్రిక కార్యాలయం సాహితీవేత్తలు, పాత్రికేయులు, సామాజిక కార్యకర్తలతో సందడిగా ఉండేది. ఎన్నో చారిత్రక, రాజకీయ, సాహిత్య చర్చలు ఆరోగ్యవంతమైన రీతిలో జరిగేవి. పత్రికా దర్బార్, కాకతీయ విజయం, భువనవిజయం, గోల్కొండ విజయం మొదలైన సాహిత్య రూపకాలు పత్రికా కార్యాలయ ప్రాంగణంలో జరిగేవి. ఓగేటి అచ్యుతరామశాస్త్రి, రాళ్ళబండి కవితాప్రసాద్, జి.ఎం.రామశర్మ, కసిరెడ్డి వెంకటరెడ్డి, అనంతలక్ష్మి వంటి సాహిత్యవేత్తలతో ఇతని ఆధ్వర్యంలో ఎన్నో సాహిత్యకార్యక్రమాలు జరిగేవి.
ఎల్.ఆర్.స్వామి
ఎల్.ఆర్.స్వామి (లక్ష్మణయ్యర్ రామస్వామి) సుప్రసిద్ధ రచయిత మరియు అనువాదకుడు.
ఇతడు 1944, అక్టోబరు 16వ తేదీన కేరళ రాష్ట్రంలోని త్రిచూర్ పట్టణానికి సమీపంలో ఉన్న ఒక అగ్రహారంలో టి.కె.లక్ష్మణ అయ్యర్, రాజమ్మాళ్ దంపతులకు జన్మించాడు., ఇతని బాల్యం అంతా కేరళలోనే గడిచింది. మాతృభాష తమిళం. మలయాళ మాధ్యమంలో చదువుకున్నాడు. ఉపనయనం తరువాత తండ్రి దగ్గర సంస్కృతం నేర్చుకున్నాడు. కాలేజీ చదువు ముగిసిన తరువాత ముంబైలో రాష్ట్రీయ కెమికల్స్ అండ్ ఫర్టిలైజర్స్ అనే కంపెనీలో ఉద్యోగంలో చేరాడు. అనంతరం విశాఖపట్టణంలోని ఆంధ్రా పెట్రోకెమికల్స్‌లో మెరుగైన ఉద్యోగం రావడంతో తన మకాం విశాఖపట్టణానికి మార్చి అక్కడే స్థిరపడ్డాడు. ముంబైలో ఉన్నప్పుడు హిందీ, విశాఖపట్టణంలో తెలుగు భాషలు నేర్చుకున్నాడు. 1969లో తెలుగమ్మాయి భట్టిప్రోలు నాగసుందరితో వివాహం జరిగింది. వీరికి ఇద్దరు అమ్మాయిలు జన్మించారు. ఇతడు సీనియర్ మేనేజర్‌గా పదవీవిరమణ చేసి ప్రస్తుతం సాహిత్యాధ్యయనానికే పూర్తి సమయాన్ని కేటాయిస్తున్నాడు.
ఇతడు తొమ్మిదవ తరగతి చదువుతున్నప్పుడు మొట్టమొదటి కవిత 'ఆకలి' వ్రాశాడు. అది వాళ్ల స్కూలు మ్యాగజైన్‌లో ప్రచురింపబడి అందరి ప్రశంసలు అందుకుంది. 10వ తరగతి చదివే సమయంలో ఒక నాటిక వ్రాసి ప్రసిద్ధ మలయాళ వారపత్రిక మాతృభూమి నిర్వహించిన ఏకాంకిల పోటీకి పంపాడు. దానికి ప్రథమ బహుమతి వచ్చింది. ఆ తరువాత ఒక దశాబ్దకాలం 1960-70ల మధ్య మలయాళంలో విరివిగా కవితలు వ్రాసి యువకవిగా గుర్తింపు పొందాడు. ఎం.టి.వాసుదేవన్ నాయర్, పి.కుంజిరామన్, తక్కళి, శంకర్ కురుప్, కేశవదేవ్ వంటి ప్రముఖ మలయాళ రచయితల అభిమానాన్ని చూరగొన్నాడు.
ఉద్యోగరీత్యా మలయాళ సాహిత్యానికి దూరమైన తరువాత ఎంతో కష్టాలను ఎదుర్కొని తెలుగు భాషను నేర్చుకున్నాడు. 1980 నుండి తెలుగు సాహిత్యం అధ్యయనం చేయడం మొదలుపెట్టాడు. ఆధునికాంధ్ర సాహిత్యంతో పాటుగా ప్రాచీన కావ్యాలను కూడా విరివిగా చదివాడు. ఇతడు తెలుగులో మొదటి రచన చేయడం వెనుక ఒక ఆసక్తి కరమైన నేపథ్యం ఉంది. తన సహోద్యోగులతో వాదప్రతివాదాలలో వారు చేసిన సవాల్‌ను స్వీకరించి మొట్టమొదటి కథ జవాబులేని ప్రశ్నను వ్రాశాడు. ఆ కథకు ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రిక నిర్వహించిన కథలపోటీలో ప్రథమ బహుమతి వచ్చింది. అప్పటినుండి సుమారు 200 కథలు, 50 కవితలు తెలుగులో వ్రాశాడు. ఇతడికి విశాఖలోని విశాఖసాహితి, సహృదయసాహితి, మొజాయిక్ సంస్థలతో సంబంధం ఉంది. చివరి రెండు సంస్థలకు అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరిస్తున్నాడు. ఇతని రచనల గురించి పరిశోధనలు జరిపి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఫిల్, పి.హెచ్.డి స్థాయిలో జరిగాయి.
ఇతడు 12 పుస్తకాలు మలయాళం నుండి తెలుగులోనికి, 13 పుస్తకాలు తెలుగు నుండి మలయాళ భాషలోనికి అనువదించాడు. రెండు భాషల్లో కవిత్వం, కథ, నవల అనే ప్రక్రియలకు సంబంధించిన రచనలను అనువాదం చేశాడు. కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ, నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ద్రవిడ విశ్వవిద్యాలయం, కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం మొదలైన సంస్థల కొరకు అనువాదాలు చేశాడు. సెంట్రల్ లాంగ్వేజస్ రీసర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ వారికి తెలుగు - మలయాళ నిఘంటు రచనలో సహకరించాడు. అనేక సెమినార్లు సభలకు హాజరై ఎందరో రచయితలతో, భాషావేత్తలతో, సాహితీవేత్తలతో చర్చలలో పాల్గొన్నాడు.
దశ రూపకాలు
వ్యుత్పత్తి: దశ అంటే పది సంఖ్య. రూపకము అంటే నాటకము. సంస్కృతంలో ఈ రూపకాలను పది రకాలుగా చెప్పారు. అవే దశరూపకములు.
కావ్య నాయకుడు
భారతీయ అలంకార శాస్త్రాలలో కావ్యములలో నాయకుడు ఎలా ఉండాలో, అతని లక్షణాలేమిటో వివరించారు.
సహితము - హితముతో కూడినది సాహిత్యం. 
సాహిత్యంలో వేదాలు శాస్త్రాలు, పురాణాలు-ఇతిహాసాలు, కావ్యాలు ప్రధానమైన విభాగాలు.
వేదశాస్త్రాలు ప్రభుసమ్మితాలు.అంటే ప్రభువులా ప్రజలను నియంత్రిస్తాయి. శాసిస్తాయి. ప్రజలు సక్రమమార్గంలో పయనించేలా విధి, నిషేధాలను నిర్ణయిస్తాయి.వీటివలన ప్రజలకు కర్తవ్యబోధ కలుగుతుంది.
ఇతిహాసాలు, పురాణాలు మిత్రసమ్మితాలు. అంటే ఉత్తమ పురుషుల జీవితాలను, చరిత్రను పొగుడుతూ ప్రజలకు దుర్మార్గులపైన ద్వేషము కలిగిస్తాయి. మిత్రుడిలా కర్తవ్యాన్ని ప్రబోధిస్తాయి
కావ్యాలు కాంతాసమ్మితాలు. అంటే ఒక స్త్రీలాగ సరస ధోరణితో ఆకట్టుకునేలాగా కర్తవ్యాన్ని ఉపదేశిస్తాయి.కావ్యాలన్నీ ఉత్తమపురుషులను వర్ణిస్తూ, దుష్టులపట్ల విముఖత కలుగజేస్తాయి.
ఉత్తమ నాయకుడు అంటే అతని స్వభావం గుణగణాలు ఈవిధంగా ఉంటాయి.
నాయకుడు -గుణాలు
1. మహాకులీనత : కులీనుడు అంటే ఉత్తమవంశంలో జన్మించినవాడు.
2. ఔజ్జ్వల్యము : చక్కని ప్రకాశిస్తున్న రూపాన్ని కలిగినవాడు
3.మహా భాగ్యము: భూమి మీద గొప్ప సంపదలు కలిగినవాడు, చక్రవర్తిగా ఉన్నవాడు
4.ఔదార్యము : దానగుణం కలిగినవాడు
5. తేజస్విత : దేశాన్ని ప్రకాశవంతంగా చేయగలవాడు
6.వైదగ్థ్యము : పనులందు చాలా నేర్పరి తనం కలిగి ఉండేవాడు
7.ధార్మికత్వము : ధర్మాచరణం పై ఆసక్తి కలిగి ఉంటాడు
8.మహా మహిమత్వము : భగవంతుని అంశ కలిగి ఉంటాడు
9. పాండిత్యం : విద్యయందు ప్రవేశం కలిగి ఉంటాడు
కావ్యాలలో ఉత్తమనాయకుడు అంటే ఈ విధమయిన నవలక్షణాలు ఉండాలి.
నాయకభేదాలు: నాయకులలో కనిపించే వ్యక్తిగతమైన స్వభావ భేదాలను బట్టి నాలుగు రకాల నాయకులుగా విభజించారు.
(2) ధీరోద్ధతుడు గర్వం, పరనింద, ఆత్మశ్లాఘ, ముక్కోపితనం, క్రూరత్వం, వంచన
(3)ధీర లలితుడు నిశ్చింతుడు, విమల వర్తనుడు, భోగలాలసుడు, కళలయందు అనురక్తుడు
(4) ధీరశాంతుడు ధీరుడు, శాంతుడు, బుద్ధిమంతుడు, పండితుడు
నాయక లక్షణాలు : నాయకుడు తన కీర్తి, ప్రతాపం వలన ప్రసిద్ధుడుగా ఉంటాడు.సదా ధర్మార్థ కామ మోక్షముల పట్ల ఆసక్తి కలిగి ఉంటాడు. రాజ్య పాలన మొదలైన సమస్త వ్యవహారములలోను మంచి దక్షత కలిగినవాడిగా ఉంటాడు.
శృంగార నాయకులు నాలుగు విధాలుగా ఉంటారు.
1 అనుకూలుడు 2. దక్షిణుడు 3. ధృష్టుడు 4. శఠుడు
1.అనుకూలుడు ఒక నాయికయందే అనురాగము కలిగినవాడు
2. దక్షిణుడు పెక్కు భార్యలను సమంగా ప్రేమించగలవాడు
3. ధృష్టుడు దోషములు బయటపడినా భయపడనివాడు
4. శఠుడు నాయికకు తప్ప ఇతరులకు తన తప్పులు తెలియకుండా తప్పు చేసేవాడు.
శృంగార నాయకులకు సహాయపడి, వారిని నాయికల పట్ల సానుకూలంగా చేసే వారు సహాయనాయకులు. వీరు కూాడ నలుగురే.
1. పీఠ మర్దుడు మహానాయకుడి కంటే తక్కువ స్థాయిలో ఉన్నా కథలో ఉపకథకు నాయకత్వం వహిస్తాడు
2.విటుడు నాయికను రంజింపజేసి నాయకుడికి సహాయం చేస్తాడు
3.చేటుడు తన వాక్కు నైపుణ్యంతో నాయకులను, నాయికలను కలపడానికి సహాయపడతాడు
4.విదూషకుడు నవ్వు పుట్టించే మాటలు, చేష్టలతో మహానాయకుడి మనస్సును రంజింపచేస్తాడు.
లక్ష్మీనరసింహాపురం (నందివాడ)
"లక్ష్మీనరసింహాపురం (L.N.Puram)", కృష్ణా జిల్లా నందివాడ మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 521 321., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08674 .
సముద్రమట్టానికి 11 మీ.ఎత్తు
గుడివాడ, హనుమాన్ జంక్షన్, పెడన, ఏలూరు
గుడివాడ, పెదపారుపూడి, ఉంగుటూరు, బాపులపాడు.
వెంట్రప్రగడ, గుడివాడ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: 43 కి.మీ
విజయవాడలోని పటమటలంకలోని జిల్లా పరిషత్తు బాలికోన్నత పాఠశాలలో ఇటీవల జిల్లాస్థాయి సదరన్ ఇండియన్ సైన్స్ డ్రామా ఫెస్టివల్-2015 పోటీలను నిర్వహించారు. ఈ పోటెలలో ఈ పాఠశాల విద్యార్థులు ప్రదర్శించిన, "పాపం పంటచేలు" అను నాటిక ప్రథమస్థానం దక్కించుకున్నది. అక్టోబరు మొదటివారంలో నిర్వహించు రాష్ట్రస్థాయి పోటీలలో పాల్గొనుటకు వీరు అర్హత సంపాదించుకున్నారు. [2]
ఈ పాఠశాల ఆవరణలో, 2016,అక్టోబరు-6వతేదీ గురువారంనాడు చదువులతల్లి సరస్వతీదేవి విగ్రహాన్ని శాస్త్రోక్తంగా ప్రతిష్ఠించారు. ఈ విగ్రహాన్ని దాతలు శ్రీ కూన సత్యనారాయణ, శ్రీమతి జయశ్రీ దంపతులు, తవిటయ్య మరియు సరస్వతి దంపతుల ఙాపకార్ధం అందజేసినారు. [3]
ఈ గ్రామంలో 40 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఒక చెరువు ఉంది.
ఈ గ్రామం ఇలపర్రు గ్రామానికి శివారు గ్రామం. 
శ్రీ మద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి ఆలయం:- ఈ పురాతన ఆలయం, చిన్నదిగా ఉండి, శిథిలావస్థకు చేరడంతో, భక్తులే పూనుని, నూతన ఆలయం నిర్మించారు. ఈ నూతన ఆలయంలో విగ్రహ పునః ప్రతిష్ఠ సందర్భంగా 2015,జూన్-12వ తేదీ శుక్రవారంనాడు, ఉదయం ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. పెద్ద యెత్తున శాంతిహోమం నిర్వహించారు. అనంతరం శ్రీ వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి, గోవిందమాంబ, సిద్ధమూర్తి వారల విగ్రహప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం, భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా ఏర్పాటుచేసిన భక్తి భజన కార్యక్రమం భక్తులను ఆకట్టుకున్నది. అనంతరం మద్యాహ్నం భక్తులకు అన్నసంతర్పణ ఏర్పాటుచేసారు. ఈ కార్యక్రమానికి భక్తులు, ఈ గ్రామంనుండియేగాక, చుట్టుప్రక్కల గ్రామాలనుండి గూడా, అధికసంఖ్యలో విచ్చేసి, స్వామివారలను దర్శించుకొని, తీర్ధప్రసాదాలను స్వీకరించారు. [1]
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాదారిత వృత్తులు
[1] ఈనాడు అమరావతి; 2015,జూన్-13; 29వపేజీ.
[2] ఈనాడు అమరావతి; 2015,ఆగష్టు-27; 7వపేజీ.
[3] ఈనాడు అమరావతి/గుడివాడ; 2016,అక్టోబరు-7; 1వపేజీ.
పెండ్యాల (కంచికచర్ల)
"పెండ్యాల" కృష్ణా జిల్లా కంచికచెర్ల మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 521 185., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08678.
శ్రీ రామలింగేశ్వరస్వామివారి ఆలయం.
భాస్కరాచార్య రామచంద్రస్వామి
భాస్కరాచార్య రామచంద్రస్వామి 1905లో జన్మించాడు. భాస్కరాచార్య పరంపరా పీఠానికి అధ్యక్షుడైన పట్టాభిరామస్వామికి ఇతడు దత్తపుత్రుడు. తల్లి పేరు నాగలక్ష్మమ్మ. భార్య అంబమ్మ. ఇతడికి ఇద్దరు కుమార్తెలు, ఒక కుమారుడు కలిగారు. కుమారుడి పేరు టి.బి.రామమూర్తి. కుమార్తెలు కమలమ్మ, స్వర్ణమ్మ.
ఇతడు బళ్ళారిలో సంస్కృతాంధ్రములు అధ్యయనం చేశాడు. తరువాత విజయనగరంలోని సంస్కృత కళాశాలలో చేరి కావ్యనాటక సాహిత్యములు చదువుకున్నాడు. స్వయం కృషితో కన్నడ, మలయాళ, హిందీ, తమిళ, బెంగాలీ మొదలైన అనేక భాషలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించుకున్నాడు. వీటితో పాటు జ్యోతిషశాస్త్రము, తంత్రశాస్త్రములలో నిష్ణాతుడైనాడు.
యాత్రికుడు కావ్యం నుండి మచ్చుకు రెండు పద్యాలు
గీ. ఎన్నఁడీ యాత్రకు మొదలొ, ఎప్పుడు తుదియొ?
గీ. విందు వలదు - కపూరంపు - విడెము వలదు
అంబటిపూడి వెంకటరత్నం
ప్రకాశం జిల్లా,పర్చూరు మండలం, ఏదుబాడులో సుబ్బమ్మ, సుబ్రహ్మణ్యం దంపతులకు 1908, జనవరి 5న జన్మించాడు. కౌశికశ గోత్రజుడు. మాధవపెద్ది వెంకటనరసయ్య వద్ద అక్షరాభిషేకం గావించాడు. ఎనిమిద యేట ఉపనయనము అయిన తరువాత పొన్నూరు చేరి అక్కడ ఉన్నత పాఠశాలలో ఆరు నుండి తొమ్మిదవ తరగతి వరకు చదివాడు. తరువాత బందరు వెళ్లి అక్కడ తొమ్మిదవ తరగతిలో చేరాడు. అక్కడ చెరుకువాడ నరసింహపంతులు ఇంగ్లీషును, పెండ్యాల సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి తెలుగును బోధించేవారు. ఆ తరువాత ఇతడు నల్లపాడు గ్రామంలో బండ్లమూడి వెంకయ్యశాస్త్రి వద్ద సంస్కృతాధ్యయనం చేసి కాళిదాసు రఘువంశ కావ్యాన్ని పఠించాడు. తరువాత తిమ్మరాజుపాలెంలో ప్రతాప కృష్ణమూర్తి శాస్త్రి వద్ద పంచకావ్యాలను చదువుకున్నాడు. తరువాత కడియం వెళ్లి చెళ్ళపిళ్ళ వెంకటశాస్త్రి వద్ద సిద్ధాంతకౌముది కొంతభాగం చదువుకున్నాడు. మిగిలిన భాగాన్ని అగిరిపల్లిలో సంపత్కుమారాచార్య వద్ద అభ్యసించాడు. చిరివాడలో వేలూరి శివరామశాస్త్రివద్ద సంస్కృతాంధ్రాంగ్ల భాషలు నేర్చుకున్నాడు. ఆ తరువాత గుంటూరులో ఉన్నత పాఠశాల విద్య పూర్తిగావించాడు. గుంటూరులోని ఆంధ్ర క్రైస్తవ కళాశాలలో ఎఫ్.ఏ చదువుకున్నాడు. అదే కళాశాలలో బి.ఏ. తెలుగు, చరిత్ర ప్రధానాంశాలుగా చదివాడు.
నల్లగొండ జిల్లా చుండూరు గ్రామం చేరుకుని అక్కడ విద్య బోధించేవాడు. ఇతడు ఎందరో శిష్యులను తీర్చిదిద్దాడు. దరిద్ర నారాయణ సంఘమును స్థాపించి అన్నదానము, వస్త్రదానము చేసి ఆచరణతో కూడిన ఆదర్శమును ప్రదర్శించాడు. కస్తాల గ్రామంలో విద్యానాథ గ్రంథాలయమును స్థాపించాడు. అట్లే చుండూరులో ఆంధ్రరత్న పఠనమందిరమును ప్రారంభించాడు. హరిజన పాఠశాలను నెలకొల్పాడు. మద్యపాన నిషేధాన్ని ప్రచారం చేశాడు. ఇతడు కొంతకాలం నల్లగొండలోని గీతావిజ్ఞానాంధ్ర కళాశాల ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేశాడు.
1934వ సంవత్సరంలో నల్లగొండ జిల్లా చండూరు గ్రామంలో సాహితీమేఖల అనే సంస్థను స్థాపించాడు. సాహిత్య వ్యాప్తికి దోహదం చేసే ఎందరో కవిపండితులకు ప్రేరకశక్తిగా నిలిచాడు. ఎన్నో వ్యాసాలు, కావ్యాలు, నాటకాలు, ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు, శాస్త్ర గ్రంథాలు, ఆంగ్ల గ్రంథాలు రచించాడు.
ఇతడు తన 75వ యేట మే 18, 1983వ తేదీన మరణించాడు.
కావూరి వెంకయ్య
కావూరి వెంకయ్య పలనాటి విద్యాధాతగా, స్వాతంత్ర్య సమరయోధునిగా పల్నాడు పాంతానకి వెలలేని కీర్తిని అందించాడు.
గాంధీయవాదిగా నిరూపించుకున్న కావూరి వెంకయ్య పల్నాటి సీమలోని బడుగు బలహీన వర్గాలకు ఆరాధ్యదేవుడు. కొండ కోనల్లోని గిరిజన, దళిత, బడుగు, బలహీన వర్గాల పిల్లలను చేరదీసి వారిని విద్యాపరంగా అభివ`ద్ది చేసిన ఘనత వారికే దక్కింది. మారుమూల గ్రామల్లొని విద్యార్థుల కోసం పాఠశాలలు, హాస్టళ్లును ఏర్పాటు చేశారు. హాస్టళ్ల నిర్వాహన కొరకు గ్రామగ్రామాన తిరిగి పప్పు ధాన్యాలు, నిత్యవసర వస్తువులు సేకరించి విద్యార్థులకు బోజన ఏర్పాట్లు చేసేవారు. మాచర్లలో చెంచుబాలికల హాస్లళ్లు, కళామందిర్ సెంటర్ లోని చిన్నకాన్వెంట్ కు స్థలాన్ని ఇచ్చారు. నాగార్జనసాగర్ లో చెంచు బాలికల కోసం పాఠశాలను ఏర్పాటు చేశారు. వీటికి తోడు గురజాలలో హయ్యర్ గ్రేడు శిక్షణా కేంద్రాన్ని నెలకొల్పారు. దీంతో పల్నాడులోని బాలబాలికలు దీనిలో శిక్షణ పొంది ఉపాధి పొందారు. కరువు సీమలో విద్యాభివ`ద్దికి బాటలు వేసిన వెంకయ్య పల్నాటి విద్యాధాతగా వినుతినెక్కారు. మాచర్ల, గురజాల, కారంపూడి, పిడుగురాళ్ల, నాగార్జునసాగర్, కొత్తపుల్లారెడ్డి గూడెం, అలుగురాసుపల్లె తదితర గ్రామాలలో పాఠశాలల ద్వారా పేదవారికి విద్యాదానం చేశారు.
ఆచార్య రంగా, గొళ్లపూడి సీతారామశాస్త్రి, గొపరాజు రామచంద్రరావు (గోరా) లను ఆహ్వానించి వారిచే విద్యార్థులకు సందేశాలు ఇప్పించేవారు.
బూర్గుల రామక`ష్ణారావు, మర్రి చెన్నరెడ్డి, వల్లూరి బసవరాజు, కొండవీటి వెంకట రంగారెడ్డి, మాడపాటి హనుమంతరావు మొదలగు నేతలు వెంకయ్యగారి ఆశ్రయంలో గడిపి విద్యార్థులకు తమ అమూల్య సందేశాలు ఇచ్చేవారు. వావిరాల గోపాలక`ష్ణయ్య తరుచూ వెంకయ్యగారి ఆశ్రమాన్ని సందర్శించి వారి క`షిని అభినందించేవారు. చదువుల వాసన ఎరగని మారుమూల అట్టడుగు పిల్లలను వెలుగులోెకి తెచ్చి వారికి విద్యను అందించారు. ఈయన పాఠశాలల్లో చదివిన ఎందరో విద్యార్థులు గొప్పగొప్ప ఉద్యోగాలలో ఉన్నారు. ఇప్పటికి ఆయా కుంటుంబాల వారు వెంకయ్య పేరు చెప్పుకొని ఇంటి దీపం పెట్టుకుంటారు. వెంకయ్య అక్షరాల సోషలిస్టు. అందుకే ఆయన నిర్వహించిన పాఠశాలలు, హాస్లళ్లు భవనాలు, స్థలాలు ప్రభుత్వ పరం చేశారు. మాచర్ల ప్రస్తుతం నడుస్తున్న ఆర్ సీ ఎం పాఠశాలను ఆనాడు భననాలతో సహా యాజమాన్యానకి విరాళం అందించారు. విద్యాలయాలుగా ఉన్న స్వంత భవనాలను కూడా ఉచితం ప్రభుత్వ పరం చేసిన త్యాగ ధనుడు వెంకయ్యగారు. 1940 సత్యాగ్రహి, 1942 క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్లోని జైలు జీవితం గడిపారు. గాంధీజి పిలుపు మేరకు స్వాతంత్ర్య పోరాటాలలో పాల్గొని పల్నాటికి వెలలేని కీర్తని తీసుకొచ్చారు.
శంభులింగేశ్వర స్వామి దేవాలయం
శంభులింగేశ్వర స్వామి దేవాలయం కాకతీయుల కాలం నాటి ఈ చారిత్రక శివాలయం ప్రత్యేకమైనది.
ఇక్కడి స్వయంభూ శివలింగం(1.83 మీటర్ల ఎత్తు 0.34 మీ చుట్టు కొలత కలిగి ప్రతి సంవత్సరం ఎత్తు పెరుగుతూ ఉంటుంది. ఈ ఆలయం నల్లగొండజిల్లా కోదాడ దగ్గరలో మేళ్ళచెరువులో ఉంది. జాతీయరహదారి నుండి కేవలం పది కి.మీ. లోపులో ఇక్కడకు చేరుకోవచ్చు. 11వ శతాబ్ధంలో యాదవరాజులు దేవాలయాన్ని నిర్మించారు.
కాకతీయుల కాలం నాటి ఈ చారిత్రక శివాలయం ప్రత్యేకమైనది ఎందుకంటే ఇక్కడి శివలింగం 1.83 మీటర్ల ఎత్తు 0.34 మీ చుట్టు కొలత కలిగి ప్రతి సంవత్సరం ఎత్తు పెరుగుతూ ఉంటుంది... నిత్యం స్వయం అభిషేకం జరుగుతుంటుంది...
శివలింగం పెరిగే ఎత్తు ఒక ఎత్తయితే ప్రతి అడుగు ఎత్తు తర్వాత ఒక వలయం ఏర్పడుతూ ఉంటుంది.. ఆవిధంగా చూస్తే మనకు కొన్ని సంవత్సరాల తర్వాత వలయాల సంఖ్యలో పెరుగుదల మనకు స్పష్టంగా కనపడుతుంది. మొదట్లో కేవలం మూడు నామములు పెట్టే స్థలమే ఉండేదట. ప్రస్తుతం ఆరు నామములు పెట్టేంత స్థలం ఏర్పడిందని ఆలయ అర్చకులు.. పెద్దవారు చెపుతుంటారు. 
ఇంకొక విచిత్రమేమిటంటే ఈ శివలింగం పై భాగంలో చిన్న ఖాళీ ప్రదేశముంది.. ఇక్కడ ఎప్పుడూ నీరు ఊరుతూ ఉంటుంది.. ఈ నీరు విగ్రహంపై అభిషేకంలా ఎప్పుడూ ఉబుకుతుంది... అంటే శివుని ఝటాఝూటంలోని గంగమ్మ వారిలా... అందుకే ఇది స్వయం అభిషేక లింగంగా చెప్పుకోవచ్చు... ఇది ఈ క్షేత్రంలో చాలా ప్రత్యేకం.. ఈ నీరు ఎంత తీసివేసినా తిరిగి తిరిగి ఊరుతూనే ఉంటుంది... ఇక్కడ శాస్త్రీయమైన ఏ ఆధారాలు లేవు... కానీ ఇది ఒక అద్భుతం... శివుని ఝటాఝూటంలో గంగా దేవి లాగా శివుని అభిషేకం చేయటం అద్భుతమే కదా... మన భారతదేశంలో కేవలం వారణాసి లో మాత్రమే ఇలా ఉందట.. అందుకే దీనిని దక్షిణ కాశీ అని కూడా ఇక్కడ పిలుస్తారు...
కాకతీయుల కాలంలో ఒక ఆవు ప్రతిరోజూ వచ్చి ఈ శివలింగానికి క్షీరాభిషేకం చేసేదట... ఆ యాదవ కాపరి ఆ రాయిని శివలింగం అని తెలియక పదకుండు ముక్కలుగా చేసి వేర్వేరు ప్రదేశాలలో పారవేస్తాడట... కానీ తిరిగి రెండవ రోజు చూస్తే మరల అక్కడ ఈ లింగం ప్రత్యక్షమై కనిపించిందట... అతనికి ఏమీ అర్థంకాక రాజుగారికి చెపితే ఆయన దీనిని శివలింగం గా గుర్తించి ఇక్కడ ఆలయాన్ని నిర్మించారు. ఈ ఆలయం వేయి సంవత్సరాల చరిత్ర ఉన్నదిగా చెపుతారు...
ఇక్కడ శివరాత్రి మహోత్సవాలు చాలా వైభవంగా జరుగుతాయి.. శివ కళ్యాణమును లక్షదీపారాధనలను చాలా కన్నుల పండువగా నిర్వహిస్తారు...
బొటికర్లపాడు
బొటికర్లపాడు ప్రకాశం జిల్లా కనిగిరి మండలానికి చెందిన గ్రామము. ఈ గ్రామం గురవాజీపేట గ్రామ పంచాయతీలోని ఒక శివారు గ్రామము.
ఈ గ్రామంలో, ప్రధాన రహదారికి కొద్దిదూరంలో ఉన్న ఈ పాఠశాలలో, 1వ తరగతి నుండి 5వ తరగతి వరకు విద్యాబోధన జరుగుచున్నది. ఇక్కడ 62 మంది విద్యార్థులు విద్యనభ్యసించుచుండగా, ముగ్గురు ఉపాధ్యాయులు ఉన్నారు. ఉపాధ్యాయులు, చిన్నారులకు పర్యావరణ పరిరక్షణ, ప్రాధాన్యత గురించి వివరించి, వీరిని మొక్కలు నాటేందుకు ప్రోత్సహించారు. చిన్నారులు గూడా ఎంతో ఉత్సాహంగా మొక్కలు సంరక్షించేటందుకు ముందుకు వచ్చారు. గ్రామస్థులు గూడా కొంత స్థలం పాఠశాలకు ఇచ్చారు. రెండు సంవత్సరాల క్రితం, మొదట వీరు పాఠశాల ఆవరణ అంతటకూ ముళ్ళకంచె ఏర్పాటు చేసుకొని, శుభ్రం చేసికొని, తొలివిడతగా నర్సరీ నుండి 150 మొక్కలను తీసికొనివచ్చి పాఠశాల ఆవరణ ముందు నాటినారు. వాటిని కంటికిరెప్పలాగా కాపాడుకుంటూ ప్రతి మొక్కనూ బ్రతికించుకున్నారు. తిరిగి గత సంవత్సరం మరియొక 80 మొక్కలు తీసికొని వచ్చి, పాఠశాల ఆవరణ వెనుక ప్రక్క నాటినారు. ప్రస్తుతం పాఠశాలలో, 230 పైగా మొక్కలు ఏపుగా పెరిగి చెట్లుగా దర్శనమిచ్చుచూ, ఆహ్లాదం పంచుచున్నవి. పాఠశాల ఆవరణ నందనవనాన్ని తలపింపజేయుచున్నది. ఈ పాఠశాల ఆవరణలో వేప, కానుగ, రావి, తురాయి, మామిడి, నేరేడు, గన్నేరు తదితర చెట్లు ఉన్నాయి. ప్రధానోపాధ్యాయుడు, మరి కొందరు, శ్రద్ధపెట్టి వేసవి సెలవులలోగూడా పాఠశాలకు వచ్చి, మొక్కలకు నీరు పెట్టి సంరక్షించుచూ అందరి మన్ననలనూ పొందుచున్నారు. [1][1] ఈనాడు ప్రకాశం; 2014, డిసెంబరు-23; 9వపేజీ.
పెట్రా
పెట్రా జోర్డాన్ దేశంలో గల ఒక చారిత్రాత్మక మరియు అద్భుత నిర్మాణాలకు పేరెన్నికగల నగరము.
లేడిబండ
వరంగల్ జిల్లా జనగాం నియోజకవర్గంలోని జీడికల్లు అనే గ్రామంలో రామాలయం ఉంది. ఈ రామాలయానికి రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలో పరుపు బండ ఉంది. దీనినే లేడిబండ అంటారు. ఈ బండకు రామాయణ గాథకు సంబంధం ఉందని ఇక్కడి ప్రజల విశ్వాసం. పర్ణశాల నుండి మాయాలేడిని వెంబడిస్తూ రాముడు ఈ జీడికల్లుకు వచ్చాడని, ఇక్కడి ఈ పరుపు బండపైన రాముడు మోకాలు ఆన్చి లేడిని సంహరించినాడని జానపదుల విశ్వాసం. అందుకే ఈ పరుపు బండకు లేడిబండ అని పేరు వచ్చింది. దీనిపై లేడి అడుగులు, నెత్తుటి మరకలు కనిపిస్తాయి. ఈ లేడిబండపైన చిన్న గుంట ఏర్పడి ఉంది. ఈ గుంట లోపలి అంచులను పరిశుభ్రమైన గుడ్డతో తుడిచినా గుంటలో నీరు ఊరుతుంది. పాప పుణ్య ఫలనిరూపణకు ఈ గుంట అంచులను తుడిచి యాత్రికులు సంతృప్తి చెందుతుంటారు. జీడికల్లు రామున్ని దర్శించే యాత్రికులు కచ్చితంగా లేడిబండను సందర్శించి, ఇక్కడి గుంటను తుడిచి, గుంటలో నీరూరినా పుణ్యాత్ములమని భావించి, ఆ తీర్థం స్వీకరించి వెళ్తుంటారు. లేడిబండ సమీపాన దూసమడుగు ఉంది. ఇది చాలా లోతైన మడుగు. మాయాలేడి సంహరణానంతరం రాముడు తన విల్లమ్ములను ఈ మడుగులోనే శుభ్రపరుచుకొన్నాడని జానపదుల విశ్వాసం..
థాలియం
థాలియం చిహ్నం Tl తో రసాయన మూలకం ఉంది మరియు పరమాణు సంఖ్య 81.
థాలియం, చాలా మెత్తగా ఉంటుంది. సుతిమెత్తని మరియు కోయదగినదిగా గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఒక కత్తితో కోయ తగినంతగా ఉంటుంది.
థాలియం 25 ఐసోటోపులు కలిగి ఉంది. అణు ద్రవ్యరాశి 184 నుండి 210, మరియు Tl అనేవి స్థిర ఐసోటోపులు మరియు Tl సగం జీవితం 3.78 సంవత్సరాలు కల చాలా స్థిరంగా ఉండే రేడియోఐసోటోప్.
థాలియం ( గ్రీకు θαλλός, "ఒక ఆకుపచ్చ షూట్ లేదా కొమ్మ" అంటే thallos) 1861 లో జ్వాల స్పెక్ట్రోస్కోపీ ద్వారా కనుగొనబడింది. .
ఫ్రాన్షియం
ఫ్రాన్షియం -223 అనే మూలకం ఆక్టీనియం-227 యొక్క ఆల్ఫా విచ్ఛిన్నం ఫలితం మరియు కొద్ది మొత్తంలో యురేనియం, థోరియం మరియు ఖనిజములు యందు చూడవచ్చు. ఇచ్చిన ఒక యురేనియం యొక్క ప్రతి నమూనా యందు, 1 × 1018 యురేనియం అణువులు మొత్తంలో ఒక ఫ్రాన్షియం అణువు మాత్రమే ఉన్నట్లు అంచనా. ఏ సమయంలో అయినా భూమి యొక్క క్రస్ట్‌లో, ఫ్రాన్షియం యొక్క నిల్వలు అత్యంత మొత్తంలో 30 గ్రా. కంటే లేదు అని కూడా లెక్కిస్తారు.
ఫ్రాన్షియం అణు ప్రతిచర్య కృత్రిమంగా చేయవచ్చు:
ఈ ప్రక్రియను, దిగుబడి ఫ్రాన్షియం ఐసోటోపులు పరమాణు భారం 209, 210, మరియు 211 ద్వారా స్టోనీ బ్రూక్ ఫిజిక్స్ అభివృద్ధి చేశారు. తదుపరి అయస్కాంత ఆప్టికల్ ట్రాప్ (MOT) ద్వారా విడదీస్తారు.
ఫ్రాన్షియం బరువును తూచగలిగే తగినంత పెద్ద మొత్తంలో కృత్రిమంగా చేయలేదు. .
వెలగలగూడెం
"వెలగలగూడెం", కృష్ణా జిల్లా రెడ్డిగూడెం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల.
టెలూరియం
టెలూరియం అనే ఒక రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం టిఇ (Te) మరియు పరమాణు సంఖ్య 52. టెలూరియం మూలకం రసాయనికంగా సెలీనియం మరియు సల్ఫర్ లతో సంబంధితంగా ఉంటుంది. ఇది అప్పుడప్పుడు స్వాభావిక (స్థానిక) రూపంలో మౌలిక స్పటికాలు వంటివిగా కనబడుతుంది. టెలూరియం భూమి మీద మొత్తం కంటే విశ్వంలో చాలా సాధారణంగా ఉంటుంది. భూమి యొక్క క్రస్ట్ లో అరుదుగా లభిస్తుంది. దీనిని ప్లాటినంతో సరిపోలుస్తారు, కొంతవరకు దాని అధిక పరమాణు సంఖ్య కారణంగా ఉంది.
టెలూరియం, (లాటిన్ - టెల్లస్, " వాస్తవాలు 'అనగా "భూమి") 18 వ శతాబ్దంలో జ్లాట్నాలో గనుల నుండి, 
సిబియూ, రొమేనియా యొక్క నేటి నగరం సమీపంలో కనుగొనబడింది.
టెలూరియం అదే రసాయన కుటుంబానికి చెందిన ఆక్సిజన్, సల్ఫర్, సెలీనియం మరియు పొలోనియం : చాల్కోజెన్ కుటుంబం. టెలూరియం మరియు సెలీనియం కాంపౌండ్స్ ను పోలి ఉంటాయి. ఇది +4 స్థితిలో అత్యంత సాధారణ ఉండటంతో -2, +2, +4 మరియు +6 ఆక్సీకరణ స్థితులు, ప్రదర్శిస్తుంది.
1440
1440 గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.
‍* ఆతుకూరి మొల్ల
1466
1466 గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.
1387
1387 గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.
సీజియం
సీసియం ("Caesium") ఒక రసాయన మూలకము. దీని సంకేతం Cs. పరమాణు సంఖ్య 55. ఇది మెత్తగా, వెండి-బంగారు వర్ణంలో ఉంటే క్షార లోహం (). దీని ద్రవీభవన స్థానం , అనగా సామాన్య ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవరూపంలో ఉండే ఐదు ద్రవలోహాలలో ఇది ఒకటి. సీజియం పదార్ధాలను అణు గడియారాలలో (s వాడుతారు.
ఆంగ్లంలో సీజియాన్ని రెండు స్పెల్లింగులతో వ్రాస్తారు. "Caesium" అని ప్రామాణికరించింది. కాని అమెరికాలో "cesium" అనే స్పెల్లింగు అధికం
సీసియం ఎమిషన్ స్పెక్ట్రమ్ () లో రెండు నీలి రంగు భాగంలో రెండు ప్రకాశవంతమైన లైనులు, ఎరుపు, పసుపు, ఆకుపచ్చ రంగుల భాగంలో మరి కొన్ని లైనులు ఉంటాయి. ఇది వెండి-బంగారు (silvery gold) రంగులో ఉంటుంది. ఇది మెత్తనిది మరియు సాగదీయడానికి వీలయినది కూడాను (both soft and ductile). అన్ని రసాయన మూలకాలలోను సీసియం అతి తక్కువ అయొనైజేషన్ పొటెన్షియల్ () కలిగి ఉంది.
రేడియో ధార్మికత లేని ఐదు క్షార లోహాలలోను సీసియం భూమిలో అతి తక్కువగా లభించే లోహం. (అన్నింటి కంటే ఫ్రాన్సియం అత్యంత అరుదైనది. ఎందుకంటే ఫ్రాన్సియం చాలా ఎక్కువ రేడియో ధార్మికత కల లోహం కనుక త్వరగా తరిగిపోతుంది. మొత్తం భూగర్భంలో కేవలం 30 గ్రాముల ఫ్రాన్సియం ఉండవచ్చునని ఒకప్పటి అంచనా. అందుచేత వాస్తవంగా ఫ్రాన్సియం "దాదాపు అసలు లేదు" అనవచ్చును.).
సీజియం హైడ్రాక్సైడ్ ( - CsOH) చాలా బలమైన క్షారం. ఇది గాజు తలాన్ని చాలా త్వరగా తినేస్తుంది. అందువలన CsOH అనే పదార్థం "strongest base" అనుకొంటారు. కాని నిజానికి మరియు లాంటివి ఇంకా బలమైన base పదార్ధాలు .
ప్రస్తుతం అధికంగా సీజియం వినియోగం ఆయిల్ పరిశ్రమలో ఉంది. ‌తో తయారైన ఒక ద్రవాన్ని ‌గా వాడుతారు.
ఇంకా సీజియాన్ని పరమాణు గడియారాలలో (s) వాడుతారు. ఈ రకమైన గడియారాలో వేల సంవత్సరాల వ్యవధిలో టైము తేడా కొద్ది సెకండ్లలోపే ఉంటుంది. 1967 మయండి అంతర్జాతీయ కొలమాన విధానం () వారి ప్రామాణిక సమయం సీజియం లక్షణాలపైనే ఆధాఱపడి ఉంది. SI నిర్వచనం ప్రకారం ఒక సెకండు అనగా 9,192,631,770 సైకిల్స్ రేడియేషన్ - ఇది Cs పరమాణువు యొక్క రెండు కు చెందిన మధ్య ట్రాన్సిషన్ కాలానికి సమానం.
హోల్మియం
ఈ రసాయన మూలకానికి స్వీడన్ దేశపు ముఖ్యపట్టణం అయిన స్టాక్‌హోమ్‌ (Stockholm) పేరు పెట్టేరు. స్టాక్‌హోమ్‌ (Stockholm) లో L ఉచ్చరించము; అలాగే Holmium లో L అనుచ్చరితం. కనుక ఈ మూలకాన్ని తెలుగులో "హోమియం" అని పలకాలి. కాని హోల్మియం అన్నా పరవాలేదు. (Holmium is pronounced as HOHL-mee-em.)
ఈ మూలకం మోనజైట్, గేడొలినైట్ అనే ఖనిజాలలో దొరుకుతుంది. కేరళ్ లో ఉన్న సముద్ర తీరపు ఇసకలో ఈ మోనజైట్ సమృద్ధిగా దొరుకుతోంది.
ఆవర్తన పట్టిక (పీరియాడిక్ టేబుల్‌) లో హోమియం స్థానం 6 వ గుంపు (నిరుస) లో లేంథనైడ్ వరుసలో వచ్చే విరళ మృత్తిక మూలకాల ("రేర్‌ ఎర్త్" జాతి) కోవలో కనిపిస్తుంది. ఈ మూలకం అణు సంఖ్య 67. అణు భారం 164.930. రసాయన హ్రస్వ నామం: Ho. విరళ మృత్తిక మూలకాలు అన్నీ అరుదు కావు కానీ, ఈ మూలకం మాత్రం అరుదే. దీని అణు సంఖ్య బేసి సంఖ్య కావడం వల్ల ఆడో-హార్కింస్ (Oddo-Harkins) నియమానుసారం దీని లభ్యత సరి సంఖ్య అణు సంఖ్యగా ఉన్న మూలకాలతో పోల్చి చూస్తే దీని లభ్యత అరుదే. అయినా సరే మిగిలిన విరళ మృత్తిక మూలకాలతో పోల్చి చూస్తే ఈ మూలకం చవగ్గానే దొరుకుతోంది. సా. శ. 2016 లో దీని వెల కిలోగ్రాముకి సుమారు 1000 అమెరికా డాలర్లు.
ప్రస్తుతం ఈ మూలకానికి ఎక్కువ ఉపయోగాలు కనిపించడం లేదు. తక్కువ ఉష్ణోగ్రత దగ్గర హోల్మియం స్పుటంగా అయస్కాంత లక్షణాలు ప్రదశిస్తుంది కనుక ఎక్కువ పటిమ గల ప్రత్యేకమైన అయస్కాంతపు కడ్డీల తయారీలో ఇది ఉపయోగపడుతోంది. వైద్య పరికరాలలో వాడే లేసర్లు తయారీలో కూడా దీనికి ఒక ప్రత్యేకమైన ఉపయోగం ఉంది. ఈ లేసర్లు ఉరమరగా 2 మైక్రోమీటర్లు ( 2 x 10 మీటర్లు ) పొడుగున్న కాంతి తరంగాలని పుట్టిస్తాయి. శరీరంలో ఉన్న కణజాలంలో ఉన్న నీళ్లు ఈ తరంగాలని సమర్ధవంతంగా పీల్చుకుంటాయి. అందుకని ఈ రకం లేసరుతో కోసినప్పుడు కోత, చిరుగులు లేకుండా, సీదాగా వస్తుంది. అంతే కాకుండా శస్త్రం చేస్తూన్నప్పుడు తెగిన రక్తనాళాలు వాటంతట అవి మూసుకుపోతాయి (self-cauterizing) కనుక రక్త స్రావం జరిగిపోదు.
బోరాన్ లాగే హోల్మియం కూడా నూట్రానులని సమర్ధవంతంగా పీల్చుకుంటుంది కనుక అణువిచ్ఛిత్తి జరిగే సందర్భాలలో దీనిని moderator గా ఉపయోగిస్తారు.
ఫూల్‌చంద్ గాంధీ
ఫూల్‌చంద్ గాంధీ హైదరాబాదు రాష్ట్ర మంత్రి మరియు మరాఠ్వాడా ప్రాంతంలో భారత జాతీయ కాంగ్రేసుకు చెందిన రాజకీయనాయకుడు. వృత్తిరీత్యా న్యాయవాది అయిన ఫూల్‌చంద్ హైదరాబాదు విమోచనోద్యమంలో క్రియాశీలకంగా పాల్గొన్నాడు. బూర్గుల రామకృష్ణారావు మంత్రివర్గంలో విద్య మరియు ఆరోగ్యశాఖమంత్రిగా పనిచేశాడు.
ఫూల్‌చంద్ గాంధీ అప్పటి నిజాం రాజ్యంలోని ఉస్మానాబాదు జిల్లాలో సావుకారి (వడ్డీ వ్యాపారుల) కుటుంబంలో జన్మించాడు. మహారాష్ట్ర కాన్ఫరెన్సులలో చురుకుగా పాల్గొనే వాడు. 1946లో లాతూరులో జరిగిన ఏడవ మహారాష్ట్ర కాన్ఫరెన్సుకు ఏ.కే.వాఘ్మారే అధ్యక్షత వహించగా, ఫూల్‌చంద్ గాంధీ ఆహ్వాన సంఘాన్ని నిర్వహించాడు.
పోలీసు చర్యకు ముందు సరిహద్దులో జరిగిన అళ్లర్లలో ప్రమేయం ఉన్నదన్న కారణంగా ఉస్మానాబాదులోని ఈయన ఆస్తులన్నీ నిజాం ప్రభుత్వం జప్తు చేసి ఈయన వ్యాపారాన్ని మూసివేసింది.
పొలోనియం
పొలోనియం ఒక రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం Po తో పరమాణు సంఖ్య 84, మేరీ క్యూరీ మరియు పియరీ క్యూరీ 1898 లో కనుగొన్నారు . పొలోనియం అప్లికేషన్స్ కొన్ని ఉన్నాయి.
పొలోనియం నకు 33 తెలిసిన ఐసోటోపులు ఉన్నాయి, ఇవన్నీ రేడియోధార్మిక మైనవి. ఒక అరుదైన మరియు అత్యంత రేడియోధార్మిక మూలకం. పొలోనియం యొక్క ఐసోటోపులు అస్థిరమైనవి. పొలోనియం రసాయనికంగా బిస్మత్ మరియు టెలూరియం లను పోలి ఉంటుంది. ఇది యురేనియం ధాతువులు యందు లభిస్తుంది.
పొలోనియం రెండు రూపాంతరాలుగా ఒక రేడియోధార్మిక మూలకం మరియు లోహరూపాంతరాలుగా (ఆల్‌ట్రోపీ) ఉంటుంది. పొలోనియం నిర్మాణం ఎక్స్-రే వివర్తనం మరియు ఎలెక్ట్రాన్ వివర్తనం ద్వారా చెప్పబడుతుంది. .
థోరియం
థోరియం ఒక రసాయన మూలకం. దీని హ్రస్వ నామం Th. అణు సంఖ్య 90. ఇది ఒక రేడియోధార్మిక లోహ (మెటల్) పదార్థం. ప్రకృతిలో సహజసిద్ధంగా దొరికే నాలుగే నాలుగు రేడియోధార్మిక మూలకాలలో థోరియం ఒకటి; మిగాతా మూడు బిస్మత్, ప్లుటోనియం, మరియు యురేనియం. దీని ఉనికిని నార్వే దేశస్థుడు, మినరాలజిస్ట్, మోర్టెన్ థ్రేన్ ఎస్మార్క్ 1828 లో కనుగొన్నారు. స్వీడిన్ దేశపు రసాయన శాస్త్రవేత్త జాన్ జేకబ్ బెర్జీలియస్ ద్వారా మూలకం అని గుర్తించబడింది. తదుపరి థోర్ అని నోర్స్ దేవుడు అయిన ఉరుము పేరు పెట్టడం జరిగింది.
థోరియం అణువు (atom) లో 90 ప్రోటానులు, 90 ఎలక్‌ట్రానులు ఉంటాయి. వీటిలో నాలుగు "బల ఎలక్‌ట్రానులు" (valence electrons). థోరియం లోహం చూడడానికి వెండిలా మెరుస్తూ ఉంటుంది; గాలి తగిలితే వెండి లాగే మకిలిబారిపోతుంది. థోరియం రేడియో ధార్మికత నీరసమైనది: తెలిసున్న దీని సమస్థానులు (isotopes) అన్నీ (అనగా, థోరియం-227, 228, 229, 230, 231, 232, 234) అస్థిర నిశ్చలతతోనే తారసపడతాయి. వీటన్నిటిలోనూ థోరియం-232 కి స్థిరత్వం ఎక్కువ, సహజంగా దొరికే థోరియం కూడా ఈ రకం సమస్థానే. ఇది యురేనియం కంటే నాలుగింతలు ఎక్కువగా భూమి ఉపరితలం మీద దొరికే ఖనిజాలలో (ముఖ్యంగా మోనజైట్) లభ్యం అవుతోంది.
ఒకప్పుడు గ్యాస్ దీపాలలో మ్యాంటెల్స్‌గా థోరియంని వాడేవారు. ఇతర లోహాలతో కలిపి మిశ్రమ లోహాలు తయారు చెయ్యడానికి కూడా వాడేవారు. కానీ దాని రేడియోధార్మికత గురించి ఆందోళనలు కారణంగా ఈ అనువర్తనాలని (అప్లికేషన్లు) వాడుకనుండి తొలగించేరు. థోరియం టిఐజి వెల్డింగ్ లో ఎలక్ట్రోడ్లు తయారీలో కూడా ఉపయోగిస్తారు. ఇది మేలు రకం ఆప్టిక్స్ మరియు శాస్త్రీయ ఇన్స్ట్రుమెంటేషన్ లో ఒక పదార్థంగా జనాదరణ పొందింది. యురేనియం స్థానంలో అణు క్రియాకలశాలు (రియాక్టర్లు) లో థోరియం చాల ముఖ్యమైన పాత్ర వహించబోతోంది., ఇటీవలి కాలంలో కొన్ని థోరియం క్రియాకలశాలు (రియాక్టర్లు) ప్రయోగాత్మకంగా పూర్తి చేశారు. ఈ రంగంలో భారతదేశం అగ్రగామిగా ఉంది.
థోరియం, ఒక మృదువైన పారా మాగ్నటిక్, ప్రకాశవంతమైన తెల్లని రేడియోధార్మిక ఆక్టినైడ్ లోహం.
ప్రొటాక్టీనియం
ప్రొటాక్టీనియం ఒక రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం Pa మరియు పరమాణు సంఖ్య 91. ప్రొటాక్టీనియం మొదటి సారిగా 1913 లో గుర్తించబడింది.
ప్రొటాక్టీనియం మెటల్ దాని ఫ్లోరైడ్ యొక్క తగ్గింపు చర్య, కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ తో లిథియం లేదా బేరియం లతో 1300-1400 °C ఉష్ణోగ్రత వద్ద తయారు చేయవచ్చును.
ఇక్కడ a, b మరియు c పైకోమీటర్లులో జాలక స్థిరాంకాలు ఉంటాయి., No స్పేస్ గ్రూపు సంఖ్య మరియు Z యూనిట్ సెల్ శాతం సూత్రం యూనిట్ల సంఖ్య;"fcc" ముఖం కేంద్రీకృత క్యూబిక్ సౌష్టవం కోసం నిలుస్తుంది. సాంద్రత నేరుగా లెక్కించడం లేదు కానీ జాలక పారామితులు నుండి లెక్కించినవి.
యురేనియం
యురేనియం ఒక రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం U మరియు పరమాణు సంఖ్య 92. ఆవర్తన పట్టికలో ఆక్టినైడ్ సిరీస్ లో ఇది ఒక వెండి తెలుపు (మెటల్) లోహము. ఒక యురేనియం అణువు, 92 ప్రోటాన్లు మరియు 92 ఎలక్ట్రాన్లు ఉంది. వీటిలో 6 తుల్య ఎలక్ట్రాన్లు ఉంటాయి. యురేనియం బలహీనంగా రేడియోధార్మిక మూలకము ఎందుకంటే దాని అన్ని ఐసోటోపులు అస్థిరంగా ఉంటాయి. యురేనియం యొక్క అత్యంత సాధారణ ఐసోటోపులు యురేనియం -238 (146 న్యూట్రాన్లతో కలిగి ప్రకృతిలో ఉన్న యురేనియం దాదాపు 99,3% వాటా) మరియు యురేనియం -235 (మూలకం 0.7% పరిగణనలోకి, 143 న్యూట్రాన్లతో కలిగి సహజంగా కనిపించేది) గా ఉంటాయి. యురేనియం ఆదిమ జాతిలో సంభవించే అంశాలు లెక్కకు తీసుకుంటే ఇది రెండవ అత్యధిక పరమాణు భారం కలిగి ఉంది, అనగా ప్లుటోనియం భారం కన్నా కాస్త తేలికైనది అని అర్థం. దీని సాంద్రత, సీసం కంటే 70% ఎక్కువగా ఉంటుంది. కానీ బంగారం లేదా టంగ్‌స్టన్ కంటే కొద్దిగా తక్కువ.
ఇది, తక్కువ సాంద్రతతో మట్టి, రాయి (రాక్) మరియు నీరు, లలోని మిలియన్ భాగాలలో ఇవి కొన్ని భాగాలు మాత్రమే ఏర్పడుతుంది. దీనిని యూరనైట్ వంటి యురేనియం లభించు ఖనిజాలు నుండి వాణిజ్యపరంగా సంగ్రహిస్తారు.
ప్లూటోనియం
ప్లూటోనియం ఒక ట్రాంస్ యురానిక్ రేడియోధార్మిక రసాయన మూలకము. దీని చిహ్నం Pu (పియు), పరమాణు సంఖ్య 94. ఇది వెండి-బూడిద రంగులో ఉండే ఒక ఆక్టినైడ్ లోహము (మెటల్). ఇది గాలికి గురైనప్పుడు ఆక్సీకరణ చెంది ఒక నిస్తేజమైన భస్మపు పూతతో రూపాంతరము చెందుతుంది.
ఈ మూలకం సాధారణంగా ఆరు రూపాంతరాలు మరియు నాలుగు ఆక్సీకరణ స్థితులు ప్రదర్శిస్తుంది. ఇది కార్బన్, హాలోజనులు, నైట్రోజన్, సిలికాన్ మరియు హైడ్రోజన్ ల మధ్యన చర్యలు జరుపుతుంది. తడిగా గాలికి గురయ్యేటట్లు చేసినప్పుడు, అది ఆక్సైడ్ మరియు హైడ్రైడ్స్‌ని ఏర్పరుస్తుంది.
రేడియోధార్మిక మూలకం అవడం వల్లనూ, ఎముకలులో పేరుకుపోయే గుణం ఉండడం వల్లను, ప్లూటోనియం యొక్క నిర్వహణ ప్రమాదకరమైనది.
ప్లూటోనియం ఐసోటోపులు రేడియోధార్మిక క్షయం చేయించుకోవాలని, ఇది క్షయం వేడిని ఉత్పత్తి చేస్తుంది. వివిధ ఐసోటోపులు ఒక యూనిట్ ద్రవ్యరాశికి వేడిని వివిధ పరిమాణాల్లో ఉత్పత్తి చేస్తాయి. క్షయం వేడి సాధారణంగా వాట్ / కిలోగ్రాము లేదా మిల్లీవాట్ / గ్రామ వంటి పరిమాణాలలో ఉంటుంది. పెద్ద ప్లూటోనియం యొక్క ముక్కలులో (ఉదా ఒక ఆయుధం పిట్) మరియు సరిపోని వేడి తొలగింపు ఫలితంగా స్వీయ తాపనం అనేది ముఖ్యమైనదిగా ఉండవచ్చు. అన్ని ఐసోటోపులు క్షయం చెందినప్పుడు బలహీనమైన గామా కిరిణాలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి..
NASA వారు అంతరిక్షం లోకి, ప్లూటో గ్రహాన్ని పరిశీలించడానికి, పంపిన నభోనౌక "నూ హొరైజన్‌స్" (New Horizons) లో ప్లూటోనియం-238 ని ఇంధనంగా వాడేరు. నభోనౌకలు భూమి పరిసరాల్లో ఉన్నంత సేపూ సూర్యరస్మిని వాడుకుని విద్యుత్తుని తయారు చేసుకుని, లోపల ఉన్న విద్యుత్‌ పరికరాల అవసరాలని తీర్చుకోగలవు. కాని అంతరిక్షపు లోతుల్లోకి వెళ్లే నభోనౌకల అవసరాలకి సరిపడే మేరకి సూర్యరస్మి లభించదు. అప్పుడు ప్రత్యామ్నాయ ఇంధనాల మీద ఆధారపడక తప్పదు. ఇటువంటి సందర్భాలలో రేడియోధార్మిక లక్షణాలు ఉన్న ప్లూటోనియం-238 వంటి సమస్థానులు (ఐసోటోపులు) కీలకమైన పాత్ర వహిస్తాయి.
ప్లూటోనియం-238 యొక్క అణుగర్భం విచ్ఛిన్నం అయినప్పుడు వేడి పుడుతుంది. ఈ వేడిని విద్యుత్తుగా మార్చవచ్చు. ఈ రకం పరికరాన్ని కణ ఘటం (nuclear battery) అని పిలవొచ్చు. ఈ పద్ధతిలో పుట్టిన వేడిని విద్యుత్తుగా మార్చి ఆ విద్యుత్తుతో విద్యుత్ పరికరాలకి ప్రాణం పొయ్యవచ్చు. లేదా, ఆ వేడిని యథాతథంగా వాడుకుని నభోనౌక లోపల వాతావరణం గడ్డకట్టుకుపోకుండా వెచ్చగా ఉంచడానికి వాడుకోవచ్చు. అంగారకగ్రహం మీద తిరుగాడుతూన్న Curiosity అనే Mars Rover ని వెచ్చగా ఉంచడానికి ఈ పద్ధతి వాడుతున్నారు.
పైన ఉదగరించిన పనులు చెయ్యడానికి రేడియోధర్మం ప్రదర్శించే ఏ సమస్థానిని అయినా వాడవచ్చు కానీ ప్లూటోనియం-238 లక్షణాలు మన అవసరాలకి బాగా నప్పుతాయి: ప్లూటోనియం-238 తో సిరామిక్ పదార్థాలు తయారు చేసి సురక్షితంగా వాడుకోడానికి వెసులుబాటు ఉంది. వీటి అర్ధాయుద్ధాయం బాగా ఎక్కువ కనుక దీర్ఘ ప్రయాణాలు చేసే నౌకలలో వాడడానికి అనుకూలత ఎక్కువ. అంతే కాకుండా, ఇచ్చిన గరిమలో ఎక్కువ వేడిని పుట్టించే గుణం ప్లూటోనియమ్-238 కి ఉంది.
Energy and Environment
Chelsey Harvey, "This is the fuel NASA needs to make it to the edge of the solar system — and beyond," Washington Post, Dec 30, 2015
బెర్కీలియం
బెర్కీలియం ఒక సింథటిక్ (ట్రాంస్యురానిక్) రేడియోధార్మిక రసాయన మూలకం ఉంది. దీని రసాయన సంకేతం Bk మరియు పరమాణు సంఖ్య 97. ఇది ఆక్టినైడ్ మూలకం మరియు ట్రాంస్ యురేనియం సిరీస్ లోని మూలకం. దీనికి కాలిఫోర్నియా లోని బర్కిలీ, నగరం పేరు పెట్టారు.
యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా రేడియేషన్ ప్రయోగశాల స్థానం అయిన ఇక్కడ అది డిసెంబర్ 1949లో కనుగొనబడింది. ఈ కిరణ ప్రసారక లోహము, ప్లుటోనియం, క్యూరియం మరియు అమేరిషియం తర్వాత కనుగొన్నారు. ఐదవ ట్రాంస్ యురేనియం మూలకంగా ఉంది.
మెండలీవియం
మెండలెవియం ఒక సంధాన (అనగా, ప్రయోగశాలలో కృత్రిమంగా చేసినది) రసాయన మూలకం ఉంది. దీని రసాయన సంకేతం Md (గతంలో Mv). అణు సంఖ్య 101. ఇది ఆక్టినైడ్ వరసలో ఉన్న ఒక లోహ రేడియోధార్మిక ట్రాంంస్ యురానిక్ మూలకం. ఈ మూలకానికి ఏ ఉపయోగమూ ఉన్నట్లు లేదు; కేవలం కుతూహలం కోసం అధ్యయనం చెయ్యడం తప్ప.
. ఐనస్టేయినియంని ఆల్ఫా రేణువులు (అనగా, రవిజని యొక్క కేంద్రకాలు) తో బాదడం ద్వారా 1955 లో, మెండెలివియంని ఆవిష్కరించడం జరిగింది. అదే పద్ధతిని ఈనాటికీ అది ఉత్పత్తి చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. దీనికి రసాయన మూలకాలు ఆవర్తన పట్టిక యొక్క పితామహుడు మెండెలియవ్ పేరు పెట్టారు. మెండలీవియం తొమ్మిదవ ట్రాంస్ యురానిక్ మూలకం .
మెండలీవియంకి 16 సమభాగులు (ఐసోటోపులు) ఉన్నాయి; వాటి అణుసంఖ్యలు 245 నుండి 260 వరకు. ఇవి అన్నీ రేడియోధార్మిక లక్షణాలని ప్రదర్శిస్తాయి. అదనంగా, ఐదు వాటిని (ఐసోమర్స్) అణు సాదృశ్యాలు అని పిలుస్తారు:
Md, Md, Md, Md, మరియు Md.
నోబెలీమియం
నోబెలీమియం ఒక సింథటిక్ రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం No మరియు పరమాణు సంఖ్య 102. దీనికి డైనమైట్ యొక్క ఆవిష్కర్త మరియు సైన్స్ శ్రేయోభిలాషి ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ గౌరవార్ధం పెట్టారు. ఇది ఒక రేడియోధార్మిక (మెటల్) లోహం. ఇది పదవ ట్రాంస్యురానిక్ మూలకం మరియు ఆక్టినైడ్ సిరీస్ లో రెండవ చివర మూలకం. పరమాణు సంఖ్య 100 పైగా ఉన్న అన్ని మూలకాలను వంటి, వాటిలో నోబెలీమియం మాత్రమే కణ యాక్సిలరేటర్ లో తేలికపాటి మూలకాలను బాంబు ద్వారా చార్జ్ కలిగిన అణువులుతో ఢీకొట్టించి ఉత్పత్తి చేయవచ్చును. మొత్తం పన్నెండు నోబెలీమియం ఐసోటోపులు తెలిసినవి ఉన్నాయి ; No ఒక సగం జీవితం 58 నిమిషాలుతో చాలా స్థిరంగా ఉంటుంది. కానీ అతి తక్కువ సగం జీవిత కాలం 3.1 నిమిషాలు ఉన్న నోబెలీమియం ఐసోటోపు అయిన No సాధారణంగా రసాయన శాస్త్రములో ఎక్కువగా వినియోగిస్తారు. దానికి కారణం దానిని ఎక్కువ మెత్తములలో ఉత్త్పత్తి చేయవచ్చును.
నోబెలీమియం భారమైన హోమోలోగ్స్ లో ఆవర్తన పట్టికలోని యెటెర్బియంగా ప్రవర్తిస్తుంది అని రసాయన శాస్త్రం ప్రయోగాలు ధ్రువీకరించాయి. నోబెలీమియం రసాయనిక ధర్మాలు పూర్తిగా తెలియదు: అవి ఎక్కువగా సజల ద్రావణంలో మాత్రమే తెలుస్తాయి.
మూలకం 102 యొక్క ఆవిష్కరణ ఒక క్లిష్టమైన ప్రక్రియ మరియు స్వీడన్, యునైటెడ్ స్టేట్స్, మరియు మాజీ సోవియట్ యూనియన్ నుండి గ్రూపులు ఈ మూలకాన్ని ఆవిష్కరించినట్లు చెప్పుకున్నారు. మొదటి పూర్తి మరియు రసాయన మూలకాల దాని ఆవిష్కరణ వివరించే నివేదిక (JINR) జాయింట్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ న్యూక్లియర్ రీసెర్చ్, డుబ్నా (అప్పుడు సోవియట్ యూనియన్ లో) నుండి మాత్రమే 1966 లో వచ్చింది.
మూలకం 102 ఆవిష్కరణ తొలి ప్రకటనను 1957 లో స్వీడన్లో నోబెల్ ఇన్స్టిట్యూట్ వద్ద భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు ప్రకటించారు.
లారెన్షియం
లారెన్షియం ఒక సింథటిక్ రసాయన మూలకం ఉంది. దీని రసాయన సంకేతం Lr (గతంలో Lw ) మరియు పరమాణు సంఖ్య 103. ఇది, సైక్లోట్రాన్ అనే కృత్రిమ రేడియోధార్మిక మూలకాలు కనుగొనడం ఉపయోగించే ఒక పరికరాన్ని పునర్ సృష్టికర్త, ఎర్నెస్ట్ లారెన్స్ గౌరవార్ధం దీనికి ఈ పేరు పెట్టారు. ఇది ఒక రేడియోధార్మిక (మెటల్) లోహం, లారెన్షియం పదకొండవ ట్రాంస్ యురానిక్ మూలకం మరియు ఆక్టినైడ్ సిరీస్ లో ఆఖరి మూలకం. పరమాణు సంఖ్య 100 పైగా ఉన్న అన్ని మూలకాలను వంటి, వాటిలో లారెన్షియం మాత్రమే కణ యాక్సిలరేటర్ లో తేలికపాటి మూలకాలను బాంబు ద్వారా చార్జ్ కలిగిన అణువులుతో ఢీకొట్టించి ఉత్పత్తి చేయవచ్చును. లారెన్షియం పన్నెండు ఐసోటోపులు ప్రస్తుతం పిలుస్తారు; అది ఒక పెద్ద స్థాయిలో ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. ఎందుకంటే చాలా స్థిరంగా సాధారణంగా రసాయనశాస్త్రంలో ఉపయోగిస్తారు. కానీ చిన్నకాలిక 260-Lr సగం జీవితం 2.7 నిమిషాలు.
లారెన్షియం పన్నెండు ఐసోటోపులు ద్రవ్యరాశి (మాస్) 252-262 మరియు 266 తో, పిలుస్తారు; అన్ని రేడియోధార్మికంగా ఉన్నాయి. అదనంగా, ఒక అణువు ఐసోమర్ ద్రవ్యరాశి (మాస్) సంఖ్య 253 తో తెలియజేయబడింది.
రూథర్ఫోర్డియం
రూథర్ఫోర్డియం, ఒక రసాయన మూలకం ఉంది మరియు దాని చిహ్నం ఆర్‌ఎఫ్. పరమాణు సంఖ్య 104, భౌతిక శాస్త్రవేత్త ఎర్నెస్ట్ రూథర్ఫర్డ్ యొక్క గౌరవార్థం ఈ మూలకం పేరు వచ్చింది.
ఇది ఒక కృత్రిమ మూలకం (ప్రయోగశాలలో రూపొందించినవారు చేయవచ్చు కానీ ప్రకృతిలో ఉండని ఒక మూలకం) మరియు రేడియోధార్మిక కలిగిన; చాలా స్థిరంగా తెలిసిన ఐసోటోప్, 267 ఆర్‌ఎఫ్ సుమారు 1.3 గంటల సగం జీవితం దీనికి ఉంది.
మూలకాల ఆవర్తన పట్టికలో, ఇది ఒక డి- బ్లాక్ మూలకం మరియు నాలుగో వరుసలో పరివర్తన మూలకాలులో రెండోది. 1960 లో, రూథర్ఫోర్డియం చిన్న మొత్తంలో మాజీ సోవియట్ యూనియన్ లో మరియు కాలిఫోర్నియాలో ప్రయోగశాలలలో ఉత్పత్తి చేయబడ్డాయి.
ఆవిష్కరణ యొక్క ప్రాధాన్యత మరియు అందువలన మూలకం యొక్క నామకరణం సోవియట్ మరియు అమెరికన్ శాస్త్రవేత్తలు మధ్య వివాదాస్పద మయినది మరియు అది 1997 వరకూ ప్యూర్ అంతర్జాతీయ యూనియన్ అప్లైడ్ కెమిస్ట్రీ (ఐయుపిఎసి) మూలకం కోసం అధికారిక పేరు రూథర్ఫోర్డియం ఏర్పాటు చేయబడలేదు.
డుబ్నియం
డుబ్నియం ఒక రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నంతో Db మరియు పరమాణు సంఖ్య 105. దీనికి డుబ్నా పట్టణం పేరు పెట్టారు. అందుక్కారణం, రష్యా లోని డుబ్నా లో అది మొదటి సారిగా ఉత్పత్తి చెయ్యబడింది. ఇది ఒక కృత్రిమ మూలకంగా ఉంది మరియు (ప్రయోగశాలలో రూపొందించిన వారు చేయవచ్చు కానీ ప్రకృతిలో లేని మూలకం) రేడియోధార్మికత ; చాలా స్థిరంగా తెలిసిన ఐసోటోప్ , డుబ్నియం -268 ఒకటి ఉంది. దీని సగం జీవితం సుమారు 28 గంటలు.
ఆవర్తన పట్టికలో, ఇది ఒక డి బ్లాక్ ట్రాన్స్ ఆక్టినైడ్ మూలకం. ఇది 7 వ కాలం నందు ఒక మూలకం మరియు 5వ గ్రూపు మూలకము లందు ఉంచుతారు. గ్రూపు (సమూహం 5 లోని టాంటలం భారీ హోమోలోగ్స్ వంటి వలెనే హాసియం ప్రవర్తిస్తుంది అని రసాయన శాస్త్రం ప్రయోగాలు ధ్రువీకరించాయి. డుబ్నియం రసాయనిక ధర్మాలను మాత్రమే పాక్షికంగా వర్ణించవచ్చును. కానీ వారు రసాయన శాస్త్రం లోని ఇతర సమూహం 5 మూలకాలు యొక్క అంశాలు బాగా సరిపోల్చడం చేశారు.
సియాబోర్గియం
సియాబోర్గియం ఒక రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం Sg తో మరియు పరమాణు సంఖ్య 106. దాని చాలా స్థిరంగా ఉండే తెలిసిన ఐసోటోప్, సియాబోర్గియం-271. ఈ ఒక ఐసోటోప్ సగం జీవితం కాలం 1.9 సెకన్లుగా ఉంది. నైడ్ మూలకం. ఇది 6 వ కాలంలో ఒక మూలకం మరియు 6వ గ్రూపు మూలకము లందు ఉంచుతారు. గ్రూపు (సమూహం 6 లోని టంగ్స్టన్ భారీ హోమోలోగ్స్ వంటి వలెనే సియాబోర్గియం ప్రవర్తిస్తుంది అని రసాయన శాస్త్రం ప్రయోగాలు ధ్రువీకరించాయి.
న్యూక్లియర్ రీసెర్చ్ జాయింట్ ఇన్స్టిట్యూట్, డుబ్నా, రష్యాలో పనిచేస్తున్న శాస్త్రవేత్తలు జూన్ 1974 లో మూలకం 106 కనిపెట్టినట్లు
నివేదించారు.
సియాబోర్గియం యొక్క ఐసోటోపులు కూడా భారీ మూలకాల యొక్క క్షయం గమనించబడింది. తేదీ పరిశీలనలు క్రింద పట్టికలో చూపబడ్డాయి:
బోరియం
బోరియం ఒక రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం BH తో మరియు పరమాణు సంఖ్య 107. దీనికి డానిష్ భౌతికశాస్త్రవేత్త నీల్స్ బోర్ పేరు పెట్టారు. ఇది ఒక కృత్రిమ మూలకంగా ఉంది మరియు (ప్రయోగశాలలో రూపొందించిన వారు చేయవచ్చు కానీ ప్రకృతిలో లేని మూలకం) రేడియోధార్మిక ; చాలా స్థిరంగా తెలిసిన ఐసోటోప్, 270 BH, ఒకటి ఉంది. దీని సగం జీవితం సుమారు 61 సెకన్లు.
ఆవర్తన పట్టికలో, ఇది ఒక డి బ్లాక్ ట్రాన్స్ ఆక్టినైడ్ మూలకం. ఇది 7 వ కాలంలో ఒక మూలకం మరియు 7వ గ్రూపు మూలకము లందు ఉంచుతారు. గ్రూపు (సమూహం 7 లోని రెనీయమ్ భారీ హోమోలోగ్స్ వంటి వలెనే హాసియం ప్రవర్తిస్తుంది అని రసాయన శాస్త్రం ప్రయోగాలు ధ్రువీకరించాయి. హాసియం రసాయనిక ధర్మాలను మాత్రమే పాక్షికంగా వర్ణించవచ్చును. కానీ వారు రసాయన శాస్త్రం లోని ఇతర సమూహం 7 మూలకాల యొక్క అంశాలు బాగా సరిపోల్చడం చేశారు.
బోరియం మొదటి ఒప్పించే విధంగా యూరి ఓగనెస్సైన్ నేతృత్వంలోని రష్యన్ పరిశోధన జట్టు ద్వారా 1976 లో కృత్రిమంగా జరిగింది.
ఈ జట్టు బిస్మత్-209 లక్ష్యంగా వేగవంతమైన కేంద్రకం యొక్క క్రోమియం-54 తో తాకిడికి గురిచేశారు మరియు ఒక అయిదు ఆణువులు కనుగొనబడింది ఐసోటోప్ బోరియం-262 కనుగొనబడింది :
IUPAC / IUPAP ట్రాంస్ఫెర్మియం వర్కింగ్ గ్రూప్ (TWG) GSI సహకారంతో అధికారిక ఆవిష్కర్తలు వంటి వారి 1992 నివేదికలో గుర్తింపు ఇచ్చారు.
హాసియం
" హాసియం " " ఒక రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం " 'Hs' " తో మరియు పరమాణు సంఖ్య 108. హెస్సీ అను జర్మన్ రాష్ట్రం యొక్క పేరు పెట్టారు. ఇది ఒక కృత్రిమ మూలకంగా ఉంది. (ఒక ప్రయోగశాలలో రూపొందించిన వారు చేయవచ్చు కానీ ప్రకృతిలో లేని మూలకం) మరియు రేడియోధార్మికత; దాని చాలా స్థిరంగా ఉండే తెలిసిన ఐసోటోప్, హాసియం -269. ఈ ఒక ఐసోటోప్ సగం జీవితం కాలం 9.7 సెకన్లుగా ఉంది. 100 కంటే ఎక్కువ హాసియం అణువులను కృత్రిమంగా ఇప్పటి వరకు తయారు చేశారు.
ఆవర్తన పట్టికలో, ఇది ఒక డి బ్లాక్ ట్రాన్స్ ఆక్టినైడ్ మూలకం. ఇది 7 వ కాలంలో ఒక మూలకం మరియు 8వ గ్రూపు మూలకములందు ఉంచుతారు. గ్రూపు (సమూహం 8 లోని ఓస్మెయం భారీ హోమోలోగ్స్ వంటి వలెనే హాసియం ప్రవర్తిస్తుంది అని రసాయన శాస్త్రం ప్రయోగాలు ధ్రువీకరించాయి. హాసియం రసాయనిక ధర్మాలను మాత్రమే పాక్షికంగా వర్ణించవచ్చును. కానీ వారు రసాయన శాస్త్రం లోని ఇతర సమూహం 8 మూలకాల యొక్క అంశాలు బాగా సరిపోల్చడం చేశారు. బల్క్ (అధిక/సమూహ) పరిమాణంలో, హాసియం ఒక వెండి మెటల్‌గా ఉంటుందని భావిస్తున్నారు మరియు గాలిలోని ఆక్సిజన్ తో కలిసి తక్షణ ఒక అస్థిర టెట్రాక్సైడ్ ఏర్పాటు అవుతుంది.
మూలకం 108 సంశ్లేషణ రష్యన్ పరిశోధన జట్టు నేతృత్వంలోని యూరి ఒగనెస్సైన్ మరియు వ్లాదిమీర్ యుట్యోంకోవ్ జాయింట్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ న్యూక్లియర్ రీసెర్చ్ (JINR), డుబ్నా వద్ద ఐసోటోపులు హాసియం -270 మరియు హాసియం -264 రూపొందించే ప్రతిచర్యలు ఉపయోగించి,1978 లో మొదటి ప్రయత్నం చేశారు. కానీ డేటా తెలియలేదు మరియు వారు ఐదు సంవత్సరాల తర్వాత హాసియం మీద కొత్త ప్రయోగాలను చేపట్టారు.
ఇక్కడ ఈ రెండు ఐసోటోపులు అలాగే హాసియం -263 వంటివి ఉత్పత్తి చేయబడ్డాయి ; హాసియం -264 ప్రయోగం మళ్ళీ పునరావృతం చేసి మరియు 1984 లో ధ్రువీకరించబడింది.
మీట్నీరియం
మీట్నీరియం ఒక రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం Mt మరియు పరమాణు సంఖ్య 109. ఇది ఒక చాలా రేడియోధార్మిక కృత్రిమ మూలకంగా ఉంది. దాని చాలా స్థిరంగా ఉండే తెలిసిన ఐసోటోప్, మీట్నీరియం -278. ఈ ఒక ఐసోటోప్ సగం జీవితం కాలం 7.6 సెకన్లుగా ఉంది. డామ్‌స్టాటియం మొదటి సారిగా జిఎస్‌ఐ హెల్హోమ్ల్ట్జ్ సెంటర్, జర్మనీ సమీపంలో డామ్స్టడట్ దగ్గరలోని, జిఎస్‌ఐ హెల్హోమ్ల్ట్జ్ సెంటర్ ఫర్ హెవీ అయాన్ రీసెర్చ్, ద్వారా 1982 సం.లో రూపొందించారు.
ఆవర్తన పట్టికలో, ఇది ఒక డి బ్లాక్ ట్రాన్స్ ఆక్టినైడ్ మూలకం. ఇది 7 వ కాలంలో ఒక మూలకం మరియు 9వ గ్రూపు మూలకములందు ఉంచుతారు. అయితే ఇరిడియం, వంటి భారీ హోమోలోగ్ వంటి వాటితో దీని ప్రవర్త నిర్ధారించడానికి ఏ రసాయన ప్రయోగాలు జరగక పోయినా సమూహం 9 లో వలె ఇది ప్రవర్తిస్తుంది. మీట్నీరియం, దాని తేలికైన హోమోలోగ్స్, కోబాల్ట్, రోడియం, మరియు ఇరిడియం పోలిన లక్షణాలు కలిగిన వాటిని లెక్కిస్తారు.
మీట్నీరియం మొదటి సారిగా కృత్రిమంగా రసాయన మూలకముగా ఆవిష్కరణ 1982 ఆగస్టు 29 న ఒక జర్మన్ పరిశోధనా బృందం పీటర్ ఆర్బ్రూస్టర్ మరియు గాట్ఫ్రైడ్ ముంజెంబర్గ్ నేతృత్వంలో జర్మనీ సమీపంలో డామ్స్టడట్ దగ్గరలోని, ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ హెవీ అయాన్ రీసెర్చ్ వద్ద ఆవిష్కరణ జరిగింది. ఈ జట్టు బిస్మత్-209 లక్ష్యంగా వేగవంతమైన కేంద్రకం యొక్క ఇనుము-58 తో తాకిడికి గురిచేశారు మరియు ఒక ఒకే ఆణువు కనుగొనబడింది ఐసోటోప్ మీట్నీరియం -266 కనుగొనబడింది :
మీట్నీరియం ఏ స్థిరంగా లేదా సహజంగా-సంభవించే ఐసోటోపులు కలిగి లేదు. అనేక రేడియోధార్మిక ఐసోటోపులు ప్రయోగశాలలో గాని రెండు అణువులను ఫ్యూజింగ్ ద్వారా లేదా భారీ మూలకాల యొక్క క్షయం పరిశీలించడం ద్వారా కృత్రిమంగా చేశారు.
డామ్‌స్టాటియం
డామ్‌స్టాటియం ఒక రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం డిఎస్ (Ds) మరియు పరమాణు సంఖ్య 110. ఇది ఒక చాలా రేడియోధార్మిక కృత్రిమ మూలకం ఉంది. దాని చాలా స్థిరంగా ఉండే తెలిసిన ఐసోటోప్, డామ్‌స్టాటియం -281. ఈ ఒక ఐసోటోప్ సగం జీవితం కాలం 10 సెకన్లుగా ఉంది. డామ్‌స్టాటియం మొదటి సారిగా జిఎస్‌ఐ హెల్హోమ్ల్ట్జ్ సెంటర్, జర్మనీ సమీపంలో డామ్స్టడట్ దగ్గరలోని, జిఎస్‌ఐ హెల్హోమ్ల్ట్జ్ సెంటర్ ఫర్ హెవీ అయాన్ రీసెర్చ్, ద్వారా 1994 సం.లో రూపొందించారు మరియు దీనికి ఆ పేరు పెట్టారు.
ఆవర్తన పట్టికలో, ఇది ఒక డి బ్లాక్ ట్రాన్స్ ఆక్టినైడ్ మూలకం. ఇది 7 వ కాలంలో ఒక మూలకం మరియు 10వ గ్రూపు మూలకములందు ఉంచుతారు. అయితే ప్లాటినం వంటి భారీ హోమోలోగ్ వంటి వాటితో దీని ప్రవర్త నిర్ధారించడానికి ఏ రసాయన ప్రయోగాలు జరగక పోయినా సమూహం 10 లో వలె ఇది ప్రవర్తిస్తుంది. డామ్‌స్టాటియం, దాని తేలికైన హోమోలోగ్స్, నికెల్, పల్లాడియం, మరియు ప్లాటినం పోలిన లక్షణాలు కలిగిన వాటిని లెక్కిస్తారు.
రోయెంట్‌జీనియం
రోయెంట్‌జీనియం అనే ఒక రసాయన మూలకం ఉంది మరియు దాని చిహ్నం RG. దీని పరమాణు సంఖ్య 111. ఇది ఒక చాలా రేడియోధార్మిక మైన కృత్రిమ మూలకంగా ఉంది. ప్రయోగశాలలో రూపొందించినవారు తయారు చేయవచ్చు కానీ ప్రకృతిలో లేని ఒక మూలకం. దాని చాలా స్థిరంగా ఉండే తెలిసిన ఐసోటోప్, రోయెంట్‌జీనియం -281. ఈ ఒక ఐసోటోప్ సగం జీవితం కాలం 26 సెకన్లుగా ఉంది. రోయెంట్‌జీనియం మొదటి సారిగా జిఎస్‌ఐ హెల్హోమ్ల్ట్జ్ సెంటర్, జర్మనీ సమీపంలోడామ్స్టడట్ దగ్గరలోని, జిఎస్‌ఐ హెల్హోమ్ల్ట్జ్ సెంటర్ ఫర్ హెవీ అయాన్ రీసెర్చ్, ద్వారా 1994 సం.లో రూపొందించారు. దీనికి భౌతిక శాస్త్రవేత్త విల్హెల్మ్ రాంట్జెన్ పేరు పెట్టారు (ఈయన పేరు రోయెంట్‌జెన్ అని కూడా పలుకుతారు).
ఆవర్తన పట్టికలో, ఇది ఒక డి బ్లాక్ ట్రాన్స్ ఆక్టినైడ్ మూలకం. ఇది 7 వ కాలంలో ఒక మూలకం మరియు 11వ గ్రూపు మూలకములందు ఉంచుతారు. అయితే బంగారం వంటి భారీ హోమోలోగ్ వంటి వాటితో దీని ప్రవర్త నిర్ధారించడానికి ఏ రసాయన ప్రయోగాలు జరగక పోయినా సమూహం 11 లో వలె ఇది ప్రవర్తిస్తుంది. రోయెంట్‌జీనియం, దాని తేలికైన హోమోలోగ్స్ నందు, రాగి, వెండి, మరియు బంగారం ఇలాంటి లక్షణాలు కలిగి ఉన్నప్పటికీ, అయితే అది వాటి నుండి కొన్ని తేడాలు చూపుతాయి వాటిని లెక్కిస్తారు.
రోయెంట్‌జీనియం రసాయన మూలకం ఆవిష్కరణ, మొదటిసారి కృత్రిమంగా ఒక అంతర్జాతీయ బృందం సిగార్డ్ సిగార్డ్ హాఫ్మన్ నేతృత్వంలో జర్మనీలోని డామ్స్టడట్ వద్ద 1994 డిసెంబరు 8 న అధికారికారికంగా ఆవిష్కరణ జరిగింది. ఈ జట్టు వేగవంతంగా ఉండే కేంద్రకం నికెల్-64 తో బిస్మత్-209ను ఒక లక్ష్యంగా పేల్చుట వలన మరియు ఐసోటోప్ రోయెంట్‌జీనియం -272 యొక్క ఒక అణువు కనుగొనబడింది:
2001 లో, IUPAC / IUPAP జాయింట్ వర్కింగ్ పార్టీ (JWP) ఆ సమయంలో ఆవిష్కరణ కోసం తగినంత సాక్ష్యం లేదని నిర్ధారించారు.
GSI జట్టు 2002 లో వారి ప్రయోగం పునరావృతం చేసారు మరియు మూడు అణువుల వారిచే కనుగొనబడింది.
జెడబ్ల్యుపి వారి 2003 నివేదికలో, జిఎస్‌ఐ జట్టు వారు ఈ మూలకం యొక్క ఆవిష్కరణ కోసం తెలియజేయాల్సి ఉంటుందని, అని నిర్ణయించుకుంది.
మాస్కోవియం
మాస్కోవియం అనేది ఆవర్తన పట్టికలో ఒక సింథటిక్ సూపర్ హెవీ మూలకం యొక్క తాత్కాలిక పేరు. దీని యొక్క తాత్కాలిక చిహ్నం Uup 
మరియు పరమాణు సంఖ్య 115 కలిగి యున్నది. ఇది ఒక చాలా రేడియోధార్మిక మూలకం ఉంది; దాని చాలా స్థిరంగా తెలిసిన ఐసోటోప్, ఉనున్‌పెంటియం -289, దీని సగం జీవితం కాలం 220 మిల్లీసెకన్లుగా మాత్రమే ఉంది. ఇది కూడా ఎకా-బిస్మత్ అంటారు లేదా కేవలం మూలకం 115 అని అంటారు. ఉనున్‌పెంటియం మొదటిసారి 2003 లో అణు పరిశోధనలకు జాయింట్ ఇన్స్టిట్యూట్, డుబ్నా, రష్యా వారు రూపొందించారు. అయితే ఈ ఆవిష్కరణ ఇప్పటికీ IUPAC చే నిర్ధారణ కోసం వేచి ఉంది. ఉనున్‌పెంటియం సుమారు 50 అణువులు, ఇప్పటి వరకు గమనించబడింది. ఇవన్నీ 287 నుండి 290 కు మాస్ కలిగి ఉన్నట్లు చూపాయి.
కాల్షియం-48 అయాన్లను అమేరిషియం-243 పేల్చుట వలన నాలుగు అణువులు ఉనున్‌పెంటియం ఉత్పత్తి జరిగిందని ప్రయోగం చేసిన జట్టు వారు నివేదించారు. ఈ అణువుల క్షయంతో ఆల్ఫా కణాల యొక్క ఉద్గారం ద్వారా సుమారు 100 మిల్లీ సెకన్లలో ఉనున్‌ట్రియానికి మార్పు చెందుతుంది..
ఒగానెస్సాన్‌
ఉనున్‌ఆక్టియం పరమాణు సంఖ్య 118 మరియు ట్రాన్స్ ఆక్టినైడ్ మూలకం కోసం తాత్కాలిక IUPAC పేరు ఇది. తాత్కాలిక మూలకం చిహ్నం Uuo. దీనిని ఎకా-రాడాన్ లేదా మూలకం 118 అని కూడా పిలుస్తారు మరియు అంశాలను యొక్క ఆవర్తన పట్టికలో ఇది ఒక p-బ్లాక్ మూలకం మరియు 7 కాలం చివరిది. ఉనున్‌ఆక్టియం ప్రస్తుతం గ్రూపు 18. ఇంతవరకు కనుగొనబడిన అన్ని అంశాలు అత్యధిక పరమాణు సంఖ్య మరియు అత్యధిక అణు ద్రవ్యరాశిని కలిగినప్పటికీ ఇది మాత్రమే కృత్రిమ మూలకం మాత్రమే.