hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
డేరాకండ్రిగ
కలికిరింద్లు, చిత్తూరు జిల్లా, కార్వేటినగర్ మండలానికి చెందిన గ్రామము. 
వరి, చెరకు
వ్యవసాయము/ వ్వవసాయ ఆధారిత పనులు చేస్తున్నారు
రామాచార్లపల్లి (గ్రామీణ)
రామాచార్లపల్లి (గ్రామీణ) , చిత్తూరు జిల్లా, మదనపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామము.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=22
కాకులారం పల్లి
కాకులారం పల్లి, చిత్తూరు జిల్లా, పీలేరు మండలానికి చెందిన గ్రామము. .రొంపిచెర్ల, మండలం, పులిచెర్ల మండలం. సోదం మండలం. కలికిరి మండలం.
ఈ గ్రామమునుండి జిల్లాలోని వివిధ ప్రాంతాలకు బస్సులు వెళ్లుటకు రోడ్లు ఉన్నాయి. ఇక్కడికి సమీపములోని రైల్వే స్టేసను పిలేరు.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=22
సన్ రైజ్ కంట్రీ
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి బ్రాండ్ నేమ్ సన్ రైజ్ కంట్రీ. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం తీర ప్రాంతాన ఉన్నందున సూర్యోదయ వెలుగులు మొదలయ్యే ఈ ప్రాంతానికి "సన్ రైజ్ కంట్రీ" అనే పేరును బ్రాండ్ నేమ్‌గా ఎంపిక చేశారు. సన్ రైజ్ కంట్రీని తెలుగులో ఉదయ దేశం లేక సూర్యోదయ దేశం అంటారు.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి ఒక బ్రాండ్ నేమ్‌ను తీసుకురావలసిన అవసరముందని, ఈ దృష్ట్యా ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌కు సన్ రైజ్ కంట్రీ అనే బ్రాండ్ నేమ్‌ను ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబునాయుడు ఎంపిక చేసారు.
నావికుడు
నావ నడుపు వ్యక్తిని నావికుడు లేదా ఓఁడంగి అంటారు. నావ అనగా పడవ, లేదా ఓఁడ సాధారణంగా సముద్రాలలో ఓడ నడిపే వ్యక్తినే నావికునిగా వ్యవహరిస్తారు. స్త్రీలింగ వాచకము నావిక లేదా ఓఁడంగిని. నావికుడు సరియైన దిశలో నావను నడిపి గమ్యస్థానానికి సరియైన సమయానికి చేర్చవలసిన బాధ్యతను కలిగి ఉంటాడు. ప్రధానంగా నావికుడు అన్ని సమయాల్లో తాను నడుతున్న ఓడ ఏ స్థానంలో ఉందో తెలుసుకోగల ప్రాథమిక పరిజ్ఞానాన్ని కలిగి ఉండాలి. నావికుడు ఓడ యొక్క నాటికల్ పటాలు, నాటికల్ ప్రచురణలు మరియు మార్గదర్శిని సామగ్రిని నిర్వహించడం, మరియు సాధారణంగా వాతావరణ పరికరాలు మరియు సమాచార బాధ్యతలను నిర్వహిస్తాడు.
పూర్వం నావికులు సముద్రాలలో ఓడను నడిపేటప్పుడు ఆకాశంలోని సూర్యచంద్రులు, నక్షత్రాల ఆధారంగా దారి తెలుసుకునేవారు. అయితే ఆకాశాన్ని మబ్బులు కమ్మినప్పుడు, వాన పడుతున్నప్పుడు దారి అర్థం కాక అవస్థలు పడేవారు. ఆ తరువాత అయస్కాంతం ద్వారా దిక్కులను అర్థం చేసుకోవడం ప్రారంభమయింది. అయస్కాంతం ద్వారా దిక్కులను సూచించే పరికరాన్ని దిక్సూచి లేదా కంపాస్ అంటారు. నాలుగు దిక్కులను సూచించే పరికరంగా ప్రారంభమయిన దిక్సూచి, దిక్కులను 32 విభాగాలుగా సూచించే విధంగా ఆధునీకరించడంతో నావికులకు దారి తెలుసుకోవడం మరింత సులభమయింది.
థామస్ ఆల్వా ఎడిసన్ మెమోరియల్ టవర్ మరియు మ్యూజియం
మెన్లో పార్క్ వద్ద ఉన్న థామస్ ఎడిసన్ సెంటర్‌ మెన్లో పార్క్ మ్యూజియం గా, ఎడిసన్ మెమోరియల్ టవర్ గా బాగా గుర్తింపు. ఇది ప్రముఖ ఆవిష్కర్త మరియు వ్యాపారవేత్త అయిన థామస్ ఆల్వా ఎడిసన్ యొక్క స్మారకచిహ్నం , ఇది ఎడిసన్ నగరం, మిడిల్సెక్స్ కౌంటీ, న్యూజెర్సీ, యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క మెన్లో పార్క్ ప్రాంతంలో ఉన్నది. ఈ మ్యూజియంలో ఎడిసన్ కు ప్రపంచంలోసంబంధించిన వస్తువులను భద్రపరచారు. ఈ భవనంపై ఉన్న బల్బు నే అతి పెద్దది. మెన్లో పార్కు 34 ఎకరాలలో ఉంటుంది. ఈ మ్యూజియంలో ఎడిసన్ పేటెంట్ హక్కులు పొందిన కొన్ని వస్తువులు ఉన్నాయి. డైనమో, టెలిగ్రాఫీ, కినెటో గ్రాఫ్, ఎలక్ట్రో జనరేటర్ వంటి చాలా పరికరాలను, వాటికి సంబంధించిన వివరాల్ని, ఎడిసన్ చరిత్ర గురించి తెలిపే చిత్రాలను ఇక్కడ ప్రదర్శనకు ఉంచారు. మెన్లోపార్కుకు 1979లో జాతీయ స్థాయి గుర్తింపు వచ్చింది. 1093 వస్తువులపై పేటెంట్ హక్కులు పొందిన ఎడిసన్ మెన్లో పార్కులో ప్రయోగం చేయడం వల్ల ఎడిసన్‌ "మెన్లో పార్కు మాంత్రికుడు"గా అభివర్ణించబడ్డాడు. ఇక్కడున్న ఎడిసన్ మ్యూజియాన్ని సందర్శించేందుకు ప్రతిరోజూ అనేక మంది పర్యాటకులు వస్తుంటారు.
ఎడిసన్ కు మెన్లో పార్క్ వద్ద ఒక ప్రయోగశాల ఉండేది, అక్కడే ఆయన తన విద్యుత్ దీపాన్ని 1879లో మొదటిసారి ప్రదర్శించాడు. అందుకని ఈ ప్రాంతానికి ఎడిసన్ నగరంగా పేరు పెట్టి 1938లో ఆయన జ్ఞాపకార్థం 118 అడుగుల ఎత్తయిన ఓ భవనాన్ని నిర్మించి దానిపై 8 టన్నుల బరువు, 14 అడుగుల ఎత్తున్న ఓ పెద్ద బల్బును ఉంచారు. కిందనున్న గదుల్లో ఎడిసన్ ఆవిష్కరించిన కొన్ని వస్తువులను ప్రదర్శన కోసం ఉంచారు. మెన్లో పార్కును 2010 లో మూసేసి మరిన్ని మార్పులు చేసి పక్కనే మరో భవంతి నిర్మించి అందులో థామస్ గుర్తులతో మ్యూజియాన్ని మలిచి 2012లో మళ్లీ ప్రారంభించారు.
పంచ సంస్కారాలు
వైష్ణవ మతంలోనికి ఇతరులను స్వీకరించేందుకు, వైష్ణవుల పిల్లలు ఉపనయనం జరిగాకా జరిగే సంస్కారాలను పంచ సంస్కారాలని వ్యవహరిస్తారు. హిందూమతంలోని భాగమైన వైష్ణవంలో విష్ణుమూర్తినే ప్రధానదైవంగా మిగతా దేవగణాల కన్నా అధికునిగా భావిస్తారు. 10వ శతాబ్ది నుంచీ తమిళనాట, తెలుగునాట ఆధ్యాత్మిక విప్లవంగా ప్రారంభమైన వైష్ణవం అన్ని కులాలకూ ముక్తిని పొందే హక్కు ఉందని పేర్కొంటూ, కులభేదాలు లేకుండా ముక్తికి యోగ్యులయ్యేందుకు సంస్కారాలను నిర్దేశించింది.
మతపరమైన ఐదు సంస్కారాలను పంచసంస్కారాలుగా పిలుస్తారు. అవి:
ఆళ్వారులు-శ్రీమద్రామానుజుల అనంతర కాలంలో విస్తృత ప్రాచుర్యం పొందిన ఈ విధానానికి సనాతనమైన వేదాలు మొదలుకొని పురాణాలు మొదలైన ప్రామాణిక గ్రంథాల ఆమోదం ఉన్నట్టుగా పలువురు వైష్ణవ గురువులు, సిద్ధాంతకర్తలు ప్రవచించేవారు. శ్రుతుల(వేదాల)లోని ప్రమాణాలు, స్మృతుల్లోని ప్రమాణాలు, పురాణాల్లోని ప్రమాణాలు మొదలైనవి కొన్ని గ్రంథాల్లోనూ, పూర్వం ఉపన్యాసాల్లోనూ వివరించారు. మరో ఆసక్తికరమైన విషయమేమిటంటే-అనంతుడు, గరుడుడు, విష్వక్సేనుడు, చతుర్ముఖ బ్రహ్మ మొదలైన దేవగణాలు, పితృదేవతాగణాలు, మరుత్గణాలు, మునులైన వశిష్టుడు, కాశ్యపుడు, యాజ్య్ఞవల్క్యుడు మొదలైన పలువురు చక్రాంకితులని కొన్ని ప్రమాణాలను చూపారు. మొత్తంగా చక్రాంకికత వంటి పంచసంస్కారాలకు వేదాల నుంచి మొదలుకొని ఎన్నో మత గ్రంథాలలో ప్రమాణాలన్నట్టు, పూర్వం దేవతలు, ఋషులు మొదలైన మార్గదర్శకులు చక్రాంకితులైనట్టు కొన్ని గ్రంథాల్లో రచించారు.
బడవాండ్ల పల్లె
బడవాండ్ల పల్లె, అనంతపురం జిల్లా, నల్లమడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.. పిన్ కోడ్: 515501.
జమ్మలబండ
జమ్మలబండ, అనంతపురం జిల్లా, గుడిబండ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
బర్ఖ్ కడపవి
బర్ఖ్ కడపవి : (జననం- , మరణం 19 మే 2005) అసలు పేరు షేఖ్ ఖాదర్ బాషా, కలం పేరు బర్ఖ్, కడపకు చెందినవారు కాబట్టి కడపవి. ఆంధ్రప్రదేశ్ కు చెందినా ప్రముఖ ఉర్దూ కవి. ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ఉర్దూ పండితునిగా సేవలందించారు. బర్ఖ్ హజ్రత్ గా ప్రసిద్ధి. ఉర్దూ కవిగా జాతీయ అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు పొందారు. ఇతని కవితలు ప్రభుత్వ పాఠ్యాంశాలలోనూ స్థానం పొందాయి. మంచి గొంతునుకూడా పొందిన బర్ఖ్ సాహెబ్ ఉర్దూ సాహితీ రంగంలో కడపకు ఖ్యాతి తెచ్చి పెట్టారు.
పారాను అరణ్యము
మహాదేవుడు తన ప్రజలైన ఇశ్రాయేలీయులను ఐగుప్తు దాసత్వమునుండి దైవజనుడైన మోషే నాయకత్వములోవిడిపించి ఎఱ్ఱసముద్రము పాయలుచేసి సీనాయి అరణ్యము నుండి పారాను అరణ్యములో నడిపించిన సందర్భములో దైవజనుడైన మోషేచే వ్రాయబడి పరిశుద్ధ గ్రంథమైన బైబిలులో భద్రపరచబడిన పారాను అరణ్య విషయము.ː— 
” పారాను అరణ్యములో తాపకరమైన పాములును తేళ్లును కలిగి యెడారియై నీళ్లులేని భయంకరమైన అరణ్యము.. అది ఎడారులు గోతులుగల దేశము.మరియు అనావృష్టియు గాడాంథకారమును కలిగి, యెవరును సంచారమైనను నివాసమైనను చేయని దేశము. ”
చీనాబ్ వంతెన
చీనాబ్ వంతెన భారతదేశంలో నిర్మాణంలో ఉన్న ఒక ఆర్చి వంతెన. ఇది జమ్మూ కాశ్మీర్‌ లోని రేసి జిల్లాలో, బక్కల్ మరియు కౌరి మధ్య చీనాబ్ నదిపై సంధానంగా ఉంటుంది. వంతెన పూర్తయినప్పుడు 1,263 మీటర్ల (4,144 అడుగులు) పొడవు, ఆర్చ్ స్పాన్ దూలం 480 మీటర్ల (1,570 అడుగులు) తో, చీనాబ్ నదిపైన 359 మీటర్ల (1,178 అడుగులు) ఎత్తులో మరియు కౌరి వైపు వయాడక్ట్ 650 మీటర్ల (2,130 అడుగులు) పొడవుగా ఉంటుంది. ఈ వంతెన అనేక వంతెనల మరియు సొరంగాల యొక్క భాగం దీనిని జమ్మూ కాశ్మీర్ లోని USBRL ప్రాజెక్ట్ కత్రా-లావోలి విభాగం నిర్మిస్తుంది. ఈ లింక్ లో మరో చిన్న ఆర్చి వంతెన కత్రా మరియు రేసి మధ్య 657 మీటర్ల (2,156 అడుగులు) పొడవుగా, 189 మీటర్ల (620 అడుగులు) ఎత్తుతో అంజి ఖాద్ వంతెన ఉంటుంది. వాస్తవానికి చీనాబ్ బ్రిడ్జ్ డిసెంబర్ 2009 కి పూర్తయ్యేలా నిర్ణయించబడింది. అయితే, సెప్టెంబర్ 2008 లో చీనాబ్ వంతెన యొక్క స్థిరత్వం మరియు భద్రత మీద ఆందోళన చెంది దీనిని రద్దు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. అయితే ఈ వంతెన పని 2010 లో పునఃప్రారంభించబడింది మరియు నిర్మాణము 2015 కి పూర్తికాగలదని ఇది పూర్తయితే చీనాబ్ బ్రిడ్జ్ ప్రపంచంలో ఎత్తైన రైలు వంతెన అవుతుందని భావిస్తున్నారు.
ఇండియన్‌ ఇనస్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ సైన్స్‌ సంస్థ సూచనల మేరకు చీనాబ్ వంతెన డిజైన్‌ ప్రొవైడర్‌గా సివిల్‌ ఇంజనీర్‌ ప్రొఫెసర్‌ మాధవీలతను నియమించారు. ఒక తెలుగు మహిళకు భారత అత్యున్నత ప్రాజెక్టు నిర్మాణంలో అవకాశం రావడం గర్వించదగ్గ విషయం.
జమ్మూ కాశ్మీర్ లోని చీనాబ్ నది పై భారత ప్రభుత్వం ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తయిన రైల్వే వంతెనను నిర్మిస్తున్నది. దీనిని చీనాబ్ బ్రిడ్జి ప్రాజెక్టుగా పిలుస్తున్నారు. సుమారు రూ.552 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో కొంకణ్ రైల్వే ఈ వంతెనను నిర్మిస్తున్నది. బారాముల్లా-జమ్మును కలిపే ఈ వంతెన నిర్మాణం పూర్తయితే. ప్రస్తుతం ఈ రెండు ప్రాంతాల మధ్య ప్రయాణానికి పడుతున్న ఆరున్నర గంటల సమయం సగానికి తగ్గిపోతుంది. దీని నిర్మాణం పూర్తయ్యేసరికి దీని ఎత్తు 359 మీటర్లకు చేరుతుందని అంచనా. అది ప్రస్తుతం ఫ్రాన్స్ రాజధాని పారిస్‌లో ఉన్న ఈఫిల్‌టవర్ కన్నా 35 మీటర్లు ఎక్కువ. 2016 చివరి నాటికల్లా ఈ వంతెన నిర్మాణం పూర్తిచేయాలనే లక్ష్యంతో ఇంజినీర్లు కృషి చేస్తున్నారు. భూకంపాలు, బలమైన ఈదురుగాలులను తట్టుకునేలా దీని నిర్మాణం జరుగుతున్నది. 2002 లోనే దీని నిర్మాణం ప్రారంభమైనా బలమైన ఈదురుగాలులను తట్టుకోగలుగుతుందా? అన్న అనుమానంతో 2008 లో నిర్మాణం నిలిచిపోయింది. ఆ తరువాత రెండేళ్లకు డిజైన్‌పై సందేహాలు వీడడంతో 2010లో నిర్మాణం మళ్లీ మొదలైంది. దీని నిర్మాణానికి 25వేల టన్నుల ఇనుము అవసరమవుతుందని అంచనా. ఇంద్రధనుస్సు (ఆర్క్) ఆకారంలో నిర్మిస్తున్న ఈ వంతెన విడిభాగాలను చీనాబ్ నది పక్కనే తయారుచేసి రెండు కేబుల్ కార్ల సాయంతో వంతెనకు జత చేస్తున్నారు.
విద్యానగర వీరులు
విజయనగర సామ్రాజ్యానికి రాజధానియైన విద్యానగరానికి చెందిన ఆనాటి వీరుల గురించి ఈ గ్రంథంలో వివరించారు. ఈ పుస్తకాన్ని శిరపు ఆంజనేయులు రచించారు.
శిరపు ఆంజనేయులు రచించిన విద్యానగర వీరులు గ్రంథం 1928లో ముద్రితమైంది.
13-16 శతాబ్దాల నడుమ నేటి ఆంధ్ర, కర్ణాటక, కొంతవరకూ తమిళనాడులోని ప్రాంతాలను పరిపాలించిన హైందవ సామ్రాజ్యం-విజయనగర సామ్రాజ్యం. ఆ విజయనగర సామ్రాజ్యానికి రాజధాని నేటి కర్ణాటకలోని హంపీ పట్టణం వద్ద నెలకొని వుండేది. అది నేటి లండన్ మహానగరాన్ని కూడా వైశాల్యంలో మించి, వ్యాపార వాణిజ్య వ్యవహారల్లో ప్రపంచంలోని ఎన్నో గొప్ప నగరాలను తలదన్నేలా ఉండేదని పోర్చుగీసు యాత్రికులు వెల్లడించారు. ఆ మహానగరం పేరు విద్యానగరమనీ, విజయనగరమనీ వ్యవహారంలో ఉన్నా విజయనగర సామ్రాజ్య స్థాపన వెనుకనున్న మహనీయుడు, శృంగేరీ పీఠాధిపతి విద్యారణ్య స్వామి పేరుమీదుగా విద్యానగరం అనే పెట్టారు.
విద్యానగరానికి చెందిన విజయనగర సామ్రాజ్య వీరుల గురించి ఈ గ్రంథాల్లో రాశారు. మొత్తం రెండు సంపుటాలుగా వెలువడ్ద ఈ రచనల్లో దాదాపుగా 20మంది మహావీరుల జీవన చిత్రాలు ఉన్నాయి. కొందరు అందరికీ సుపరిచితులైన తిమ్మరుసు, కృష్ణరాయలు వంటి వారు కాగా మరికొందరు అంతగా పరిచయం లేని వారు కావడం విశేషం.
సింగమనేని నారాయణ
సింగమనేని నారాయణ అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ కథారచయిత, విమర్శకుడు.
సింగమనేని నారాయణ అనంతపురం పట్టణానికి దగ్గరలో వున్న మరూరు బండమీదపల్లి గ్రామంలో మధ్యతరగతి రైతు కుటుంబంలో జూన్ 23, 1943లో జన్మించాడు.
అనంతపురంలో ఉన్నత పాఠశాల విద్యపూర్తి చేసుకుని తిరుపతిలోని ప్రాచ్యకళాశాలలో విద్వాన్ చదివాడు.
అనంతపురం జిల్లా గ్రామీణప్రాంతాల హైస్కూళ్లలో తెలుగు పండిట్‌గా పనిచేసి 2001లో పదవీవిరమణ చేశాడు.
ఇప్పటివరకు 43కు పైగా కథలు వ్రాశాడు. మొట్టమొదటి కథ న్యాయమెక్కడ? 1960లో కృష్ణాపత్రికలో అచ్చయ్యింది. ఈయన కథలు జూదం (1988), సింగమనేని నారాయణకథలు (1999), అనంతం (2007), సింగమనేని కథలు(2012) అనే నాలుగు కథాసంపుటాలుగా వెలువడ్డాయి. సీమకథలు, ఇనుపగజ్జెలతల్లి, తెలుగు కథలు - కథన రీతులు, విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్ వారి 'తెలుగుకథ' మొదలైన పుస్తకాల సంపాదకత్వం వహించాడు. సంభాషణ పేరుతో ఒక వ్యాస సంపుటిని కూడా వెలువరించాడు. అప్పాజోస్యుల-విష్ణుభొట్ల-కందాళం ఫౌండేషన్ ఈయనకు సాహిత్య సేవామూర్తి జీవితకాల సాధన పురస్కారాన్ని 2013లో అందజేసింది. ఆదర్శాలు - అనుబంధాలు, అనురాగానికి హద్దులు, ఎడారి గులాబీలు అనే నవలలు వ్రాశాడు.
ఈదుమూడి(పెడన)
"ఈదుమూడి(పెడన)" కృష్ణా జిల్లా పెడన మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఈ గ్రామ మండల పరిషత్తు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయులైన శ్రీ వక్కలంక రామకృష్ణను, హైదరాబాదుకు చెందిన డాక్టర్ సర్వేపల్లి మెమోరియల్ ఆర్గనైజేషన్ అను సంస్థ వారు, "గురుదేవోభవ" పురస్కారానికి ఎంపిక చేసారు. గతంలో రాష్ట్రప్రభుత్వ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారాన్ని పొందిన రామకృష్ణ, విద్యారంగానికి అందించిన సేవలకు గుర్తింపుగా ఈ పురస్కారానికి ఎంపికచేసారు. 2014, జూలై-13న హైదరాబాదులోని శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలో జరుగనున్న కార్యక్రమంలో, వీరికి ఈ పురస్కారాన్ని అందజేసెదరు.
సముద్రమట్టానికి 8 మీ.ఎత్తు
పెడన, మచిలీపట్నం, గుడివాడ, రేపల్లె
మచిలీపట్నం, గూడూరు, గుడ్లవల్లేరు, ముదినేపల్లి
మండల పరిషత్ పాఠశాల
పెడన,గుడ్లవల్లేరు నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: విజయవాడ 65 కి.మీ
మచిలీపట్నం బచ్చుపేటలో వేసేసియున్న శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామివారి దేవస్థానానికి ఈ గ్రామములో 24.22 ఎకరాల మాన్యంభూమి ఉంది. [2]
[1] ఈనాడు కృష్ణా; 2014, జూలై-11; 6వ పేజీ.
[2] ఈనాడు కృష్ణా; 2015,ఫిబ్రవరి-27; 5వపేజీ.
విశ్వనాథ శారద
వైవిధ్యభరితమైన ప్రక్రియల్లో, విస్తారమైన విషయాలపై విశ్వనాథ సత్యనారాయణ సృజించిన సాహిత్యంలోని లోతుపాతులను, విశేషాలను వెలికితీస్తూ రచించిన విమర్శరచనల సంపుటి ఇది. ఈ గ్రంథానికి సుప్రసిద్ధులైన విమర్శకులు, సాహిత్యవేత్తలు పలువురు వ్యాసాలను అందించారు.
విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచించిన నవలలు, కథలు, ఖండకావ్యాలు, మహాకావ్యాలు, విమర్శ రచనలు, నాటకాలు ఆదిగాగల విస్తృత సాహిత్యంపై రచించిన వ్యాసాల సంపుటి ఇది. మల్లంపల్లి శరభయ్య శర్మ, కోవెల సంపత్కుమారాచార్య, కోవెల సుప్రసన్నాచార్య మొదలైన పలువురు విమర్శకులు, ఆలంకారికులు ఈ గ్రంథంలోని వ్యాసాలను రచించారు. ఈ వ్యాసాల్లో విశ్వనాథ సత్యనారాయణ జీవితం, సాహిత్యం, వ్యక్తిత్వం వెల్లడయ్యే వీలుంది. 1982లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ సహకారంతో ఈ గ్రంథం ప్రచురింపబడింది.
తెలుగు సాహిత్యంలో అత్యంత వైవిధ్యభరితమైన రచయితగా విశ్వనాథ సత్యనారాయణ సుప్రసిద్ధుడు. ఆయనే స్వయంగా చెప్పుకున్నట్టు లక్షపద్యాలు రాసివుంటారు, దానిలో 50వేలు వెలుగుచూడకుండా ఆయనే చింపివేశారు.. సైద్ధాంతికంగా ఆయనను సంప్రదాయవాదిగా అభివర్ణించారు. బ్రిటీష్ సాంస్కృతిక సామ్రాజ్యవాదపు అన్ని రూపాలనూ ఆయన వ్యతిరేకిస్తూ రచనలు చేశారు. వేయిపడగలు, రామాయణ కల్పవృక్షం మొదలైన పద్య, గద్య రచనల ద్వారా ఆంధ్రదేశమంతా ఆయనకు అభిమానులు ఏర్పడ్డారు. ఈ గ్రంథంలోని వివిధ వ్యాసాల్లో ఆయన రచనలను విమర్శ పద్ధతుల్లో రచనలు చేశారు.
ముహమ్మద్ జాని
ముహమ్మద్ జాని (محمد جانی) : ప్రముఖ కాంగ్రెస్ పార్టీ నాయకుడు. గుంటూరు జిల్లాకు చెందినా ముహమ్మద్ జాని, పలు మార్లు ఎం.ఎల్.ఏ. గా ఎన్నికై ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలో పలు శాఖలలో మంత్రిగా పనిచేశారు. ప్రస్తుతం గుంటూరు నుండి శాశన మండలి సభ్యునిగా ఎన్నికై, ఆంధ్రప్రదేశ్ శాశన మండలికి ఉప సభాపతిగా వున్నారు.
గుంటూరు జిల్లా సమాచారం
బోడపాడు(నున్న)
"బోడపాడు(నున్న)" కృష్ణా జిల్లా విజయవాడ గ్రామీణ మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 521 212., ఎస్.టి.డి.కోడ్ నం. 0866.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.
విజయవాడ రూరల్ మండలం పరిధితో పాటు, పట్టణ పరిధిలోకి వచ్చే ప్రాంతం. విజయవాడ అర్బన్ మండలం పరిధిలోని మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా కూడా ఉన్నది. ఇబ్రహీంపట్నం మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ప్రాంతం, ఉయ్యూరుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, పెనమలూరు మండలం పరిధితో పాటు అర్బన్ ఏరియా, గన్నవరం మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉంగుటూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంకిపాడుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, జి.కొండూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంచికచర్ల మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, వీరుళ్లపాడు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, పెనుగంచిప్రోలు మండల పరిధిలోని కొంత భాగంతో పాటు శనగపాడు గ్రామం అనేవి ఉన్నాయి.
విజయవాడ రూరల్ మండలంలోని ఎనికెపాడు, కుందావారి ఖండ్రిక, కొత్తూరు, గూడవల్లి, గొల్లపూడి, జక్కంపూడి, తాడేపల్లి, దోనె ఆత్కూరు, నిడమానూరు, నున్న, పాతపాడు, పైదూరుపాడు, ప్రసాదంపాడు, ఫిర్యాది నైనవరం, బోడపాడు, రామవరప్పాడు, రాయనపాడు, వేమవరం, షహబాదు మరియు సూరాయ పాలెం గ్రామాలు ఉన్నాయి.
సముద్ర మట్టంనుండి 21 మీ.ఎత్తు.
ఈ గ్రామం నున్న గ్రామానికి అరకిలోమీటరు దూరంలో ఉన్నది.
బోడపాడు, నున్న గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని ఒక శివారు గ్రామం.
ఈ ఆలయ జీర్ణోధరణ కార్యక్రమంలో భాగంగా, నూతన ఆలయ నిర్మాణానికి, 2016,డిసెంబరు-5వతేదీ సోమవారంనాడు శంకుస్థాపన కార్యక్రమం నిర్వహించెదరు. [1]
[1] ఈనాడు అమరావతి; 2016,డిసెంబరు-4; 6వపేజీ.
కొత్తముడివేముల
కొత్తముడివేముల, ప్రకాశం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకము మండలం లోని ఒక గ్రామం. పిన్ కోడ్: 523 326. ఎస్.టి.డి కోడ్:08403.
పుల్లలచెరువు 16.6 కి.మీ, యెర్రగొండపాలెం 17.2 కి.మీ, కుర్చేడు 20.4 కి.మీ, దొనకొండ 20.5 కి.మీ.
పశ్చిమాన యర్రగొండపాలెం మండలం, తూర్పున కురిచేడు మండలం, ఉత్తరాన పుల్లలచెరువు మండలం, దక్షణాన దొనకొండ మండలం.
పాత ముడివేముల
పాత ముడివేముల , ప్రకాశం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకము మండలం లోని ఒక గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523 326. ఎస్.టి.డి కోడ్:08403.
పుల్లలచెరువు 16.6 కి.మీ, యర్రగొండపాలెం 17.2 కి.మీ, కురిచేడు 20.4 కి.మీ, దొనకొండ 20.5 కి.మీ.
పశ్చిమాన యర్రగొండపాలెం మండలం, తూర్పున కురిచేడు మండలం, ఉత్తరాన పుల్లలచెరువు మండలం, దక్షణాన దొనకొండ మండలం.
వెంగాయపాలెం
వెంగాయపాలెం , ప్రకాశం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకము మండలం లోని ఒక గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523326. ఎస్.టి.డి కోడ్:08403.
బొంకూరివారిపాలెం
బొంకూరివారిపాలెం , ప్రకాశం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకము మండలం లోని ఒక గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523 326. ఎస్.టి.డి కోడ్:08403.
ఛెర్లోపల్లి
చెర్లోపల్లి , ప్రకాశం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకము మండలం లోని ఒక పిన్ కోడ్: 523326. ఎస్.టి.డి కోడ్:08403.
చెరువుకొమ్ముతాండ
చెరువుకొమ్ముతాండ , ప్రకాశం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకము మండలం లోని ఒక గ్రామం. పిన్ కోడ్: 523326. ఎస్.టి.డి కోడ్:08403
బాలాజితాండ
బాలాజితాండ , ప్రకాశం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకము మండలం లోని ఒక గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523326. ఎస్.టి.డి కోడ్:08403.
యానాదికాలని
యానాదికాలని , ప్రకాశం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకము మండలం లోని ఒక గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523326. ఎస్.టి.డి కోడ్:08403.
పాపన్నపాలెం
పాపన్నపాలెం , ప్రకాశం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకము మండలం లోని ఒక గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523 326. ఎస్.టి.డి కోడ్:08403.
నడిపాలెం
నడిపాలెం , ప్రకాశం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకము మండలం లోని ఒక గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523326. ఎస్.టి.డి కోడ్:08403.
బి.టి.యస్.కాలని
బి.టి.యస్.కాలని , ప్రకాశం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకము మండలం లోని ఒక గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523326. ఎస్.టి.డి కోడ్:08403.
నాసరరెడ్డినగర్
"'నాసరరెడ్డినగర్", ప్రకాశం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకము మండలం లోని ఒక గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523326. ఎస్.టి.డి కోడ్:08403.
గొల్లవాండ్లపల్లె
గొల్లవాండ్లపల్లె , ప్రకాశం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకము మండలం లోని ఒక గ్రామం. పిన్ కోడ్: 523326. ఎస్.టి.డి కోడ్:08403.
దివ్వేపల్లి
దివ్వేపల్లి , ప్రకాశం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకము మండలం లోని ఒక గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523 326. ఎస్.టి.డి కోడ్:08403.
కుంచలవారిపాలెం
"కుంచాలవారిపాలెం" గుంటూరు జిల్లా, చెరుకుపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం. 
2013,జులైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి కుంచాల నాగలక్ష్మి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. 
శ్రీ మద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి ఆలయంలో స్వామివారి ఆరాధనోత్సవాలు జరుగుతాయి.
ఈ గ్రామం గోంగూరసాగుకు ప్రసిద్ధి చెందినది. ఈ గ్రామ రైతులు, దశాబ్దాలుగా, సంవత్సరమంతా, 30,40 రోజులలోనే కోతకు వచ్చే ఈ గోంగూర పంట సాగుచేయుచూ జీవనం సాగించుచున్నారు. దీనిని గుంటూరు, విజయవాడ, నెల్లూరు, రాజమండ్రి, హైదరాబాదు ప్రాంతాలకు గూడా ఎగుమతి చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా రంజాన్ మాసంలో ఈ గ్రామ గోంగూరకు గిరాకీ ఎక్కువ. కొంతమంది మహిళలు దీనిపైనే ఆధారపడి వ్యాపారాలు చేసి, ఆర్థిక స్వావలంబన దిశగా అడుగులు వేయుచున్నారు. పిల్లలకు మంచి విద్యనందించగలుగుచున్నారు. మెరుగైన జీవనం సాగించుచున్నారు. గ్రామంలో మెరక నేలలు గోంగూర సాగుకు అనుకూలంగా ఉన్నాయి. విత్తనాలు గూడా తక్కువ ధరకు లభించుచున్నవి.
గోపాలపురం (చింతకొమ్మదిన్నె)
"గోపాలపురం(చింతకొమ్మదిన్నె)" కడప జిల్లా చింతకొమ్మదిన్నె మండలానికి చెందిన గ్రామం. 
శ్రీ కోదండరామయ్యస్వామివారి ఆలయం:- ఈ ఆలయంలో గురుపౌర్ణమి సందర్భంగా, 2014, జూలై-12వ తేదీ శనివారం నాడు, స్వామివారికి, తెల్లవారుఝాము నుండియే అభిషేకాలు, ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. మద్యాహ్నం భక్తులకు అన్నప్రసాద వితరణ నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా గ్రామంలో ఎడ్ల బలప్రదర్శన నిర్వహించి, గెలుపొందిన ఎడ్ల యజమానులకు బహుమతులు అందజేసినారు. [1]
[1] ఈనాడు కడప; 2014, జూలై-13, 10 వ పేజీ.
జగదీష్ శుక్లా
జగదీష్ శుక్లా(జననం 1944) ఒక భారతీయ అంతరిక్ష శాస్త్రజ్ఞుడు. యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో జార్జ్ మేసన్ యునివర్సిటీలో విలక్షణ విశ్వవిద్యాలయ ప్రొఫెసర్.
శుక్లా భారతదేశం, ఉత్తర ప్రదేశ్, బల్లియా జిల్లాలో మిర్ద గ్రామంలో 1944 లో జన్మించాడు.
జయంత్ విష్ణు నల్లరికర్
జయంత్ విష్ణు నల్లరికర్ 1938 జూలై 19 న జన్మించారు. తను ఒక భారతీయ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త.
ఈ గురుత్వ సిద్ధాంతం ఐన్స్టన్ ప్రతిపాదించిన సాపేక్షతా సిద్దాంతం అంత గొప్పదని కూడా ఎంతో మంది కొనియాడారు.
"భారతదేశపు ఐన్స్టన్"అని చాలా మంది శాస్త్రజ్ఞులు అదే పనిగా మెచ్చుకున్నారు కూడా.అప్పుడు నారళికర్ వయస్సు కేవలం 26 సంవత్సరాలు కూడా నిండలేదు.In English:
In Marathi:
కొత్తనందాయపాలెం
"కొత్తనందాయపాలెం" గుంటూరు జిల్లా, కర్లపాలెం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
బ్రిక్స్
బ్రెజిల్, రష్యా, ఇండియా, చైనా, దక్షిణాఫ్రికా దేశాలు కలిసి ఓ కూటమిగా ఏర్పాటయ్యాయి. ఈ కూటమినే బ్రిక్స్ దేశాల కూటమిగా పేర్కొంటారు. ఈ ఐదు దేశాలు కలిసి ద్వైపాక్షిక, వాణిజ్య తదితర అంశాలపై విస్తృత స్థాయిలో చర్చిస్తుంటాయి. ఈ సదస్సులో ఐదు దేశాలకు చెందిన దేశాధినేదలు పాల్గొంటూ వుంటారు.
ఐదు దేశాలలోని బ్యాంకుల ఆర్ధికాభివృద్ధికి ఆయా దేశ ప్రధాన మంత్రుల బృందం సరికొత్త విధానానికి శ్రీకారం చుట్టారు. ప్రపంచబ్యాంక్ వంటి అంతర్జాతీయ బ్యాంకులకు దీటుగా ప్రత్యేక అభివృద్ధి బ్యాంక్‌ను నెలకొల్పేందుకు బ్రిక్స్ దేశాలు సన్నద్ధమవుతున్నాయి.
బ్రిక్స్‌ దేశాల 6వ సమావేశం 2014 జూలై 13 నుంచి 17 వరకు బ్రెజిల్‌లో ఫోర్టాలెజా, బ్రసీలియాల్లో జరగినది.
అందే నారాయణస్వామి
అందే నారాయణస్వామి (1908-1982) ప్రముఖ తెలుగు కథా రచయిత.
అందే నారాయణస్వామి గుంటూరు జిల్లా మంగళగిరిలో జన్మించాడు. నేత కార్మికుడు. మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి, శివశంకరశాస్త్రి , ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ, నార్ల వెంకటేశ్వరరావు మొదలైన వారితో సన్నిహితంగా మెలిగాడు. మొదటలో పద్య కవిత్వం వ్రాసినా తరువాత కథా రచయితగా ఎదిగాడు. మొత్తం వందకు పైగా కథలు వ్రాశాడు. రెండు నవలలు, నాలుగు కథాసంపుటాలు వెలువరించాడు. తొలి కథ 1940లలో ప్రకటించాడు. ఒక దశ తర్వాత అకాల అంధత్వం కూడా ఆయన సాహిత్యసేవకు అడ్డంకి కాలేకపోయింది. ఈయనకు సాహిత్య రంగంలోనే గాక చిత్రలేఖనం, సంగీతంలో కూడా ప్రవేశం ఉంది. ఈయనకు ముందు ఏ రచయిత తన కుల వృత్తికి సంబంధించిన కథా రచనలను చేయలేదు. చేనేత వృత్తితో బాగా పరిచయం ఉండటం వలన చేనేత వృత్తికి సంబంధించిన కథలను బాగా వ్రాయ గలిగాడు. అందువలన తెలుగు సాహిత్యంలో అందే నారాయణ స్వామి తొలి వృత్తి కథా రచయిత గా గుర్తింపబడ్డాడు.
1.కష్టసుఖాలు
2.ఇద్దరు తల్లులు
ఆంధ్ర మొపాసా
అక్కిరాజు సుందర రామకృష్ణ
అక్కిరాజు సుందర రామకృష్ణ (ఏప్రిల్ 23, 1949) పద్యకవి, రంగస్థల సినిమా నటుడు, గాయకుడు, అధ్యాపకుడు, మంచి వక్త. 
అక్కిరాజు సుందర రామకృష్ణ తండ్రి అక్కిరాజు రామయ్య. తల్లి అన్నపూర్ణమ్మ. ఆయన గుంటూరు జిల్లా నరసారావుపేట లో 23 ఏప్రిల్ 1949లో జన్మించాడు. ప్రముఖ రచయిత అక్కిరాజు రమాపతిరావు ఈయన సోదరుడు. మరొక సోదరుడు అక్కిరాజు జనార్ధనరావు పేరుపొందిన జర్నలిస్ట్‌. నరసారావుపేటలో డిగ్రీ వరకు చదివిన సుందర రామకృష్ణ హైదరాబాద్‌లో ఎం.ఎ., ఎం.ఓ.ఎల్.,ఎం.ఫిల్ చేశాడు. తరువాత ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి వేంకటపార్వతీశకవులు - రామాయణ పద్యకృతులు అనే అంశం పై ఇరివెంటి కృష్ణమూర్తి ఆధ్వర్యంలో పరిశోధన చేసి డాక్టరేట్ పట్టా పుచ్చుకున్నాడు. థియేటర్ ఆర్ట్‌లో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ డిప్లొమా చేశాడు. తెలుగు సంస్కృతం ఆంగ్లం కలిపి నూతన మణిప్రవాళ భాషను సృష్టించినవాడు. సందర్భోచితంగా ఉర్దూ పదాలు కూడా మస్తుగా వాడుకున్నాడు.
అమ్మతోడు, కేశవామాధవా, కోనేటి రాయనికి, బాపూరమణా, తేనీటి విందు, కవీశ్వరా, శంకరనారాణీయము,రాజేశ్వరీ శతకము,శ్రీ శనీశ్వర శతకము,అమెరికాలో కవిసుందర్ - శ్యామసుందర్, కవితాశరథి దాశరథి,ఆంజనేయ శతకం, భీమన్న, భీమలింగ శతకం మొదలైన కావ్యాలు వ్రాశాడు.
బాల్యం నుండే నటన గానం పట్ల మక్కువ చూపేవాడు. ఈలపాట రఘురామయ్య, సూరిబాబు, ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు మొదలైన వారిని అనుకరించేవాడు. ఈయన గొప్ప గాయకుడే కాక మంచి సంగీతదర్శకుడు కూడా. లక్ష్మీనరసింహ సుప్రభాతం, బాసర సరస్వతీవైభవం, శ్రీకృష్ణరాయబారం, షిర్డీసాయి సుప్రభాతం, గణేశ సుప్రభాతం, వేంకటేశ్వర స్తుతి, క్రీస్తు రక్షకా మొదలైన సి.డి.లను కూర్చి విడుదల చేశాడు. ఆలిండియా రేడియో, దూరదర్శన్‌లలో ఏ గ్రేడ్ డ్రామా ఆర్టిస్ట్ గా వున్నాడు.
వందకు పైగా సినిమాలలో నటించాడు. మెగాస్టార్‌ చిరంజీవి నటించిన ముఠామేస్త్రి చిత్రంలో అక్కిరాజు గవర్నర్‌గా నటించాడు. ఠాగూర్‌ సినిమాలో ప్రిన్సిపాల్‌గా కనిపించాడు. నాగార్జున నటించిన శివ సినిమాలో లెక్చరర్‌గా, ఎగిరే పావురమా చిత్రంలో సంగీతకారునిగా ఆయన నటించి అందరినీ మెప్పించాడు.
ఆదికవి నన్నయ్య, శ్రీనాథ కవిసార్వభౌమ, అల్లసాని పెద్దన, తెనాలి రామకృష్ణ మొదలైన పాత్రలను టీవీ సీరియళ్ళలో పోషించాడు. పౌరాణిక నాటకాలలో శ్రీకృష్ణుడు, బిల్వమంగళుడు, భరతుడు, కాళిదాసు, అర్జునుడు మొదలైన పాత్రలు మంచి పేరు తెచ్చిపెట్టాయి. శ్రీకృష్ణతులాభారం నాటకంలో ప్రముఖసినీనటి జమునతో కలిసి అనేక ప్రదర్శనలలో నటించాడు. జెమిని టీవీలో, తేజ టీవీఛానల్‌లో పెళ్లిపందిరి కార్యక్రమానికి వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరించాడు. తి.తి.దే.బ్రహ్మోత్సవాలకు సుమారు 15 సంవత్సరాలపాటు వ్యాఖ్యానం చేశాడు.
2005లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి వై.ఎస్.రాజశేఖరరెడ్డి చేతుల మీదుగా ఉత్తమ అధ్యాపకుడిగా పురస్కరింపబడినాడు. ఇంటర్ మీడియెట్ తెలుగు పాఠ్యపుస్తకాలలో పాఠాలను తయారు చేశాడు. 2007లో లెక్చరర్‌గా పదవీ విరమణ చేశాడు.
బ్రాహ్మణపల్లి(పొదలకూరు)
"బ్రాహ్మణపల్లి(పొదలకూరు)" నెల్లూరు జిల్లా పొదలకూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
గ్రామదేవత శ్రీ అంకమ్మ తల్లి ఆలయం:- ఈ ఆలయంలో ఆంకమ్మ తల్లి పొంగళ్ళు, 2014,జూలై-13, ఆదివారం నాడు ఘనంగా నిర్వహించారు. అనంతరం ఒక వేయిమందికిపైగా భక్తులకు అన్నదానం నిర్వహించారు. [1]
[1] ఈనాడు నెల్లూరు/సర్వేపల్లి; 2014, జూలై-14, 1వ పేజీ.
జాహ్నవి
చిన్న వయసులో ఎత్తయిన శిఖరాలను అధిరోహించేందుకు సాధన చేస్తున్న బాలిక జాహ్నవి. ఈ బాలిక వయస్సు 12 సంవత్సరాలు. జాహ్నవి విశాఖపట్నానికి చెందిన వాసి. జాహ్నవి తండ్రి కృష్ణారావు, ఆయన వైద్యుడు, మరియు మార్షల్ ఆర్ట్స్‌లో నైపుణ్యుడు. జాహ్నవి ప్రపంచంలో ఎత్తయిన ఎవరెస్టు శిఖరంతో పాటు మరో ఆరు ఎత్తయిన శిఖరాలను అధిరోహించేందుకు కృషి చేస్తోంది. ప్రపంచంలోని ఏడు ఎత్తైన శిఖరాలను అధిరోహించేందుకు జాహ్నవి చేస్తున్న సాధనలో భాగంగా ఆగస్టు 2న హిమాచల్‌ప్రదేశ్ లడఖ్ ప్రాంతంలోని లే మౌంటైన్ వద్ద 15 రోజుల శిక్షణ పొందనుంది. 20,080 అడుగుల ఎత్తైన లే మౌంటైన్ ఎక్కడంతో తన పలు ఎతైన శిఖరాధిరోహణల ప్రయత్నం ప్రారంభమవుతుంది. జాహ్నవి 10 సంవత్సరాల వయసులో తన స్నేహితులతో కలిసి మొదటిసారి అనంతగిరి కొండలు ఎక్కింది, తరువాత యూత్‌హాస్టల్ సహాయంతో హిమాలయాల్లో ఉన్న కొండలు ఎక్కింది. జాతీయ స్థాయిలో తొలిసారిగా హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని రూప్‌మాల్ (16 వేల అడుగులు) శిఖరాన్ని తన స్నేహితులతో కలిసి అధిరోహించింది.
ప్రపంచంలోని ఏడు ఎత్తయిన శిఖరాలను అధిరోహించేందుకు "మౌంట్ ఎవరెస్ట్ ట్రైనింగ్ అడ్వాన్స్‌డ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్" నుంచి జాహ్నవి అనుమతి పొందింది. 2015 జనవరిలో ఎవరెస్ట్ అధిరోహించనున్న జాహ్నవి రోజూ 25 కిలోల బరువును మోస్తూ 5 గంటల పాటు సాధన చేస్తుంది.
జాహ్నవికి పెయింటింగ్, భరతనాట్యం అంటే ఇష్టం. ట్రైకింగ్‌పై చిన్నప్పటి నుంచే శిక్షణ పొందింది.
జనువాడ రామస్వామి
హృదయాలను సూటిగా తాకే శిల్ప విన్యాసంతో వచన కవితలు రచించే కొద్దిమంది కవులలో డా. జనువాడ రామస్వామి ఒకరు. ‘‘పుస్తకాలు మస్తిష్కానికి పదునుపెట్టే ఆకురాళ్లు’’ అని చెప్పిన వ్యక్తి. సామాజిక చేతన, చెప్పదలుచుకున్న అభిప్రాయానికి చక్కని భావుకత, అందుకు తగ్గ వర్ణనాత్మకత ఈయన కవిత్వంలో కనిపిస్తుంది.
జనువాడ రామస్వామి గారు శ్రీమతి పార్వతమ్మ, శ్రీ ఆగమయ్య దంపతులకు 1952, జనవరి 15 న రంగారెడ్డి జిల్లా, మొయినాబాద్‌ మండలం, చిలుకూరు గ్రామంలో జన్మించారు.
తెలుగు లో ఎం.ఏ, పి.హెచ్‌.డి చేశారు. జ్యోతిష్య శాస్త్రం, సంస్కృతంలో ఎం.ఏ చేశారు.
భువనగిరి ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలలోనూ, మోత్కూర్ ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలలోనూ తెలుగు ప్రొఫెసర్ గా విధులు నిర్వహించారు. ప్రిన్సిపాల్‌ గా పదవి విరమణ పొందారు.
తన జన్మస్ధానమైన చిలుకూరులోనే వ్యవసాయం చూసుకుంటూ ఉంటున్నారు.
సత్యవతి - 
Raghavendra
కల్పతి రామకృష్ణ రామనాథన్
కల్పతి రామకృష్ణ రామనాథన్ (28 ఫిబ్రవరి 1893 - డిసెంబరు 31, 1984) ఒక భారతీయ భౌతిక శాస్త్రవేత్త మరియు అంతరిక్ష శాస్త్రజ్ఞుడు. అతను ఫిజికల్ రీసెర్చ్ లేబొరేటరీ, అహ్మదాబాద్ యొక్క మొదటి డైరెక్టర్.
కల్పతి రామకృష్ణ రామనాథన్ 28 ఫిబ్రవరి 1893న కల్పతి, పాలక్కాడ్ లో ఒక సంస్కృత పండితుడికి జన్మించారు.అతను తిరువంతపురం లో సైన్స్ మహారాజా కళాశాలలో ఒక భౌతిక ప్రదర్శడిగా తన విద్యా వృత్తిని ప్రారంభించారు. తర్వాత అతని తిరువంతపురం లో అబ్జర్వేటరీ యొక్క గౌరవ డైరెక్టర్గా నియమించారు.
1921 లో రామనాథన్ ద్రవాలలో ఎక్స్ రే డిఫ్రాక్షన్ అధ్యయనాలు న సర్ సి.వి. రామన్ సహకరించడానికి కలకత్తా వెళ్లారు.
కె రాధాక్రిష్ణన్
కె.బాలకృష్ణన్ భారతీయ శాస్త్రవేత్త. ఆయన భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) ప్రస్తుత అధ్యక్షుడు. ఆయన "ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ స్పేస్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ" అనే సంస్థకు కూడా చైర్మన్ గా యున్నారు. ఆయన తిరువనంతపురం లో గల "విక్రం సారభాయి స్పేస్ సెంటర్" కు కూడా డైరక్టరుగా తన సేవలందిస్తున్నారు. ఆయన ఇండియన్ జియో ఫిజికల్ యూనియన్ కు జీవితకాల ఫెలోగా యున్నారు. ఆయన వోకలిస్టు, కర్ణాటక సంగీతం మరియు కథాకళి కళాకారుడు. ఆయన అక్టోబరు 31 2009 నుండి ఇస్రో చైర్మన్ గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ఆయనకు పూర్వం ఇస్రోకు చైర్మంగా వ్యవహరించినవారు జి.మాధవన్ నాయర్.
అతను ఇస్రో లో అనేక కీలక హోదాలు మరియు భారతదేశం యొక్క చంద్రయాన్ 1 వెనుక ప్రముఖ శాస్త్రవేత్తలలో ఒకరు. అతని తరువాత హోదాలు:2014 లో రాధాకృష్ణన్ ముఖ్యంగా స్పేస్ సైన్స్ మరియు టెక్నాలజీ రంగంలో, సైన్స్ మరియు ఇంజనీరింగ్ తన సహకారం కోసం పద్మభూషణ్ అవార్డును అందుకున్నారు.
కైలాస్ నాథ్ కౌల్
కైలాస్ (కైలాష్) నాథ్ కౌల్ (1905-1983) ఒక భారతీయ వృక్షశాస్త్రజ్ఞుడు, వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త, వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త, హార్టికల్చరిస్ట్, ఔషధ, మరియు ప్రకృతి మరియు 1950 లో Arecaceae పై ఒక ప్రపంచ అథారిటీ.
కె శ్రీనివాస కృష్ణన్
కె శ్రీనివాస కృష్ణన్ (1898 డిసెంబరు 4 - 1961 జూన్ 14) భౌతిక శాస్త్రంలో భారత శాస్త్రవేత్త. అతను రామన్ పరీక్షేపం మీద సహ-ఆవిష్కర్త.
కె శ్రీనివాస కృష్ణన్ 1898 డిసెంబరు 4 న తమిళనాడు, భారతదేశంలో జన్మించారు. అతని తండ్రి తమిళ్ మరియు సంస్కృతం పాండిత్యంలో ఒక జన విజ్ఞాన పండితుడు.
ఆయన స్థానిక గ్రామానికి సమీపంలో GS హిందూ మతం హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్, శ్రీవిల్లిలో తన ప్రారంభ విద్య చదివాడు. అతను తరువాత మధురైలో అమెరికన్ కాలేజ్, మద్రాసు క్రైస్తవ కళాశాల, కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం హాజరైనాడు.
పద్మభూషణ్  రాయల్ సొసైటీ ఫెలో (FRS)  నైట్ హూడ్  భట్నాగర్ అవార్డు
కేదారిశ్వర్ బెనర్జీ
కేదారిశ్వర్ బెనర్జీ (సెప్టెంబర్ 15, 1900 - ఏప్రిల్ 30, 1975) ఒక X-రే స్ఫటిక శాస్త్రవేత్త.
కేదారిశ్వర్ బెనర్జీ 1900 సెప్టెంబర్ 15 న స్థల్ (పబ్న), విక్రంపూర్ డాక (ఇప్పుడు బంగ్లాదేశ్లో) బెంగాలీ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు.చొరవతో మురళీ మనోహర్ జోషి, అలహాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం కై తన పేరు ద్వారా ఒక వాతావరణ మరియు సముద్ర శాస్త్రం సెంటర్ ఏర్పాటు చేసి బెనర్జీ వాతావరణ మరియు మహాసముద్రం స్టడీస్ సెంటర్ సత్కరించారు.
శివరాజలింగం
శివరాజలింగం మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, బూత్పూరు మండలం, కరివెన గ్రామానికి చెందిన కవి. ప్రస్తుతం వనపర్తిలో స్థిరపడ్డారు. వృత్తిరీత్యా హిందీ పండితులుగా పనిచేసి, ఉద్యోగవిరమణ చేశారు. జిల్లా స్థాయి ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడు అవార్డు పొందారు. వారు హిందీ పండితులైనా మాతృభాష మీద మమకారంతో తెలుగులో రచనలు చేశారు. వీరికి సంగీతంలోనూ ప్రావీణ్యం ఉంది. నాటకాల ప్రదర్శనలలో హార్మోనియం వాయించారు. హరికథలు చెప్పటంలోనూ, పౌరాణిక నాటకాలు ప్రదర్శించటంలోనూ వీరిది అందె వేసిన చెయ్యి. అర్జునుడు, ఆంజనేయుడు మొదలగు పౌరాణిక పాత్రలు ధరించి మెప్పించారు. 
1. శివరాజ సంకీర్తనలు 
2. బాల నీతి శతకం
3. బసవ చరిత్ర
4. భగవన్నామ సంగీత భజన కీర్తనలు
""శివరాజ సంకీర్తనలు "' 70 కీర్తనలు, 38 పద్యాలతో కూడిన రచన. ఈ గ్రంథం రెండు ముద్రణలు పూర్తి చేసుకుంది. దీనిని సి.డి. రూపంలోనూ తీసుకవచ్చారు. విద్యార్థులకు నీతి బోధించడానికి పనికి వచ్చే పుస్తకం బాలనీతి శతకం. బసవ చరిత్ర బసవేశ్వరుని చరిత్రను హరికథ చెప్పటానికి అనుకూలంగా రాయబడిన గ్రంథం..
మౌనమె నీ భాష
మౌనమే నీ భాష ఓ మూగ మనసా
తలపులు యేన్నేన్నో కలలుగ కంటావు
కల్లలు కాగానే కన్నీరౌతావు
చీకటి గుహ నీవు చింతల చెలి నీవు
నాటక రంగానివే మనసా తెగిన పతంగానివే
ఎందుకు వలచేవో యెందుకు వగచేవో
ఎందుకు రగిలేవో యేమై మిగిలేవో
కోర్కెల సెల నీవు కూరిమి వల నీవు
ఊహల వుయ్యాలవే మనసా మాయల దెయ్యానివే
లేనిది కోరేవు యున్నది వదిలేవు
ఒక పొరపాటుకు యుగములు పొగిలేవు
నవ్విపోదురుగాక నాకేటి సిగ్గు
నవ్విపోదురుగాక నాకేటి సిగ్గు
నా యిచ్ఛయే గాక నాకేటి వెరపు
కల విహంగమ పక్షముల తేలియాడి 
తారకామణులలో తారనై మెరసి 
మాయమయ్యెదను నా మధుర గానమున 
నవ్విపోదురుగాక నాకేటి సిగ్గు
మొయిలు దోనెలలోన పయనంబొనర్చి 
మిన్నెల్ల విహరించి మెరపునై మెరసి 
పాడుతు చిన్కునై పడిపోదు నిలకు
నవ్విపోదురుగాక నాకేటి సిగ్గు
తెలిమబ్బు తెరచాటు చెలి చందమామ తెలిమబ్బు
జతగూడి దోబూచి సరసాలనాడి 
దిగిరాను దిగిరాను దివినుండి భువికి
నవ్విపోదురుగాక నాకేటి సిగ్గు
తెలిమబ్బు తెరచాటు చెలి చందమామ
జతగూడి దోబూచి సరసాలనాడి
దిగిరాను దిగిరాను దివినుండి భువికి
నవ్విపోదురు గాక నా కేటి సిగ్గు ?
శీకరంబులతోడ చిరుమీలతోడ
నవమౌక్తికములతో నాట్యమ్ములాడి
జలధి గర్భమ్ము లోపల మున్గిపోదు
నవ్విపోదురు గాక నా కేటి సిగ్గు ?
పరువెత్తి పరువెత్తి పవనునితోడ
తరుశాఖ దూరి పత్రములను జేరి
ప్రణయ రహస్యాలు పల్కుచునుందు;
నవ్విపోదురు గాక నా కేటి సిగ్గు ?
అలరుపడంతి జక్కిలిగింత వెట్టి
విరిచేడె పులకింప సరసను బాడి
మరియొక్క ననతోడ మంతనంబాడి
వేరొక్క సుమకాంత వ్రీడ బోగొట్టి
క్రొందేనె సోనల గ్రోలి సోలుటకు
పూవు పూవునకును పోవుచునుందు;
నవ్విపోదురు గాక నా కేటి సిగ్గు ?
పక్షినయ్యెద చిన్ని ఋక్షమయ్యెదను
మధుపమయ్యెద చందమామనయ్యెదను
మేఘమయ్యెద వింత మెరపునయ్యెదను
అలరునయ్యెద చిగురాకునయ్యెదను
పాటనయ్యెద కొండవాగునయ్యెదను
పవనమయ్యెద వార్ధిభంగమయ్యెదను
ఏలకో యెప్పుడో యెటులనో గాని
మాయమయ్యెద నేను మారిపోయెదను.
నవ్విపోదురు గాక నా కేటి సిగ్గు ?
నా యిచ్ఛయే గాక నా కేటి వెరపు ?
కడచేనటే సఖియా
ఈ లలిత గీతాన్ని రచీంచినది దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి. దీన్ని వోలేటి వెంకటేశ్వర్లు పహాడి రాగంలో స్వరపరిచి గానం చేశారు. వారు పాడగా ఈ పాట చాలా ప్రసిద్ధి పొందింది.
ఇది పహాడీ రాగం ఆది తాళం (హిందూస్తానీలో కహరువా తాళం)లో కూర్చబడింది.కడచేనటే సకియా, ఈ రాతిరి
కడుభారమైన ఎడబాటున
అయ్యయ్యో!
ఈ మేఘవేళ ఏమోకదే సకియా!
స్వామి దవ్వైన, నిదుర రాదాయెనే 
అయ్యయ్యో!
ఈ కడిమివోలె ఎదురుచూచేనే సకియా!
ఏకాకి నా బ్రతుకు చేదాయెనే 
అయ్యయ్యో!
మేఘవేళ: మబ్బు పట్టి ఉన్న వేళ - మాయ కమ్మియున్న వేళ
ఏమొకదే: ఎమీ + ఓకదే (కనిపించదే); 
దవ్వైన: దవ్వు (దూరం) + అయిన
కడిమి: పచ్చిక బయలు - "కడిమివోలె ఎదురుచూచేనే" అంటే స్వామి పాదస్పర్శకై ఎదురుచూస్తున్నాను అని భావార్థం ఇక్కడ "కడిమి" అనే పదం "కడిమిడి" కి రూపాంతరం
(మహాభాష్యం చిత్తరంజన్ గారి "లలిత సంగీతం: 80 సంగీత సారస్వత మలయమారుతాలు పుస్తకం నుంచి]]
1964లో ఆకాశవాణివారు రవీంద్రభారతిలో వర్షఋతువుపై ఒక కార్యక్రమం ఏర్పాటుచేశారు. అందులో పాల్గొనడానికి వోలేటి వెంకటేశ్వర్లుగారు విజయవాడనుంచి హైదరాబాదు వచ్చారు. వోలేటి గారు, చిత్తరంజన్ గారు, కృష్ణశాస్త్రిగారి ఇంట్లో ఉండగా కృష్ణశాస్త్రి గారి కుమారుడు శ్రీ బుజ్జాయి తను కొత్తగా కొని తెచ్చుకున్న హిందుస్తాని ఎల్పీ రికార్డును పక్క గదిలో వింటున్నరు. అది పాకిస్తాన్ లోని విద్వాంసులు సలామత్ అలీ, నజాకత్ అలీ గానం చేసిన పహాడీ రాగపు ఠుమ్రి - "సయ్యా బిన్ ఘర సునా". వోలేటి వారు ఆ రికార్డు విని పరవశులై అరగంట సేపు పహాడీ రాగం ఆలపించారు. కృష్ణశాస్త్రి గారు తానొక పాట వ్రాస్తానని, వోలేటి గారిని బాణీ కట్టమని అడిగారు. వెంటనే వోలేటి గారు స్పందించగా రూపొందిన సుమధుర గేయమే ఈ "కడచేనటే సకియా ఈ రాతిరి". రవీంద్రభారతిలో జరిగిన కార్యక్రమం లో వోలేటి ఈ పాటను అద్భుతంగా గానం చేశారు.
భ్రమించు ముద్దుమోముతో
భ్రమించు ముద్దుమోముతో
చలించు కుంతలాలతో
సుమించు లేతనగవుతో
రహించు గండపాణితో
విలాసనాట్యమాదు మాతృదేవికిన్
నమస్కృతుల్ నమస్కృతుల్ నమస్కృతుల్
ఈ పాటని ఘంటసాల హమీర్ కల్యాణి రాగంలో స్వరపరిచారు. సంగీతరావు దీనిని వెంపతి చిన సత్యం దర్శకత్వంలో రూపొందిన అర్ఢనారీశ్వరం కూచిపూడి నృత్యరూపకంలో ఉపయోగించారు.
చార్ బైత్
చార్ బైత్(Urdu-چار بیت) - s 400 సంవత్సరాల చరిత్ర గల ఈ కళారూపం, ఓ కళాకారుల గుంపుతో ప్రదర్శింపబడే కళ. ఈ గుంపులో దఫ్ కళాకారులు మరియు గాయకులు వుంటారు. ఈ కళా రూపంలో చార్ బైత్ లేదా నాలుగు వాక్యాలతో కూడిన కవిత ముఖ్య భూమిక వహిస్తుంది. ఈ కళారూపం నేటికినీ రాంపూర్ (ఉత్తరప్రదేశ్), టోన్క్ (రాజస్థాన్), భోపాల్ (మధ్యప్రదేశ్) మరియు హైదరాబాదు (ఆంధ్రప్రదేశ్) లో సజీవంగా వున్నది. 
సంగీత నాటక అకాడమీ ఈ కళారూపాన్ని జానపద కళారూపం గా గుర్తించింది.
ఈ కవితా కళారూపం పుట్టుపూర్వోత్తరాలు చూస్తే, దీని కాలం, 7వ శతాబ్దంలో అరేబియాకు చెందినా 'రజీజ్' కళారూపం వరకు వెళుతుంది. అలాగే పర్షియన్ పదమైన “చార్ బైత్ ” నాలుగు కవితా పంక్తులుగా సూచిస్తుంది. అనగా నాలుగు పంక్తులు గల కవితా రూపం. ఈ కవితా కళారూపం ఒక గ్రూపు లయబద్దంగా పాడుతుంది. ఈ గానానికి తోడుగా దఫ్ ను వాయిస్తారు. ఈ దఫ్ పరికరం అరేబియా సంస్కృతికి చెందినా వాయిద్య పరికరం. నేటికినీ ఈ వాయిద్య పరికరాన్ని ఫకీర్లు వాయిస్తుంటారు. ఈ కవితా కళారూపం, పర్షియా నుండి, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ గుండా భారత్ కు వచ్చింది. మరీ ముఖ్యంగా ఆఫ్ఘన్ కు చెందినా సిపాయిలు దీనిని మొఘల్ సైన్యంలో తరచుగా ఉపయోగించేవారు. ఆవిధంగా మొఘల్ కళారూపం గానూ గుర్తింపు పొందింది.
తొలిదశలో ఈ కళారూపం పర్షియన్ మరియు పష్తూ భాషలలో వుండేది, ఆతరువాత కాలాలలో ఉర్దూ భాష లోనూ వచ్చింది. స్థానిక సంస్కృతిని ప్రతిబింబించే ఈ కళారూపం క్రమంగా జానపద కళారూపంగా రూపాంతరం చెందింది. ఈ కళారూపం ఉర్దూ గజల్ రూప పరిమళాన్నిస్తుంది.సాధారణంగా, “చార్ బైత్ ” ఒక సుదీర్ఘ కవితా రూపం, దీనిలో నాలుగు పంక్తుల కవితలు గోలుసుక్రమంలో పాడుతారు. దీని ఇతివృత్తంలో యుద్ధాలు, యుద్ధవిశేశాలు, శౌర్యపరాక్రమాలు, శృంగారం, మరియు కొన్ని సార్లు ఆధ్యాత్మికత కూడా కానవస్తాయి. పాత తరంలో సూఫీ తత్వ బోధనలూ కానవస్తాయి. తరువాయి కాలంలో రాజకీయ విషయాలు చోటుచేసుకున్నాయి.
చంద్రవ్యాకరణము
పాణిని రచించిన గ్రంథము అష్టాధ్యాయి. శబ్ద శాస్త్రమును సూత్ర రూపమున బోధించి కృతకృత్యుడయిన వారిలో ఈతడే ఉత్తమోత్తముడు. వ్రాసినవి నాలుగువేల సూత్రములు. వానికి అనుకూలపడుటకు, అధికారము లనియు అనువృత్తు లనియు మరికొన్నిటిని స్వీకరించెను. అష్టాధ్యాయికి పిదప వైయూకరణులు అనేకులు పాణినీయ తంత్రమునకు వ్యాఖ్యానములు కావించిరి. అష్టాధ్యాయిలో ఉన్నవి ఉన్నట్టు సూత్రములనుంచి ఆక్రముమమున వ్యాఖ్యానములొనర్చినవారు కొందరు. విషయమంతకు ఒకవిధముగ ప్రణాళిక ఏర్పరచుకొని తదనుకూలముగ శీర్షికలను గవించి చక్కగా బోధించువారు కొందరు. ఇటువంటి వ్యాకరణము లలో ఒకటి ఈ చంద్రవ్యాకరణము. ఇది టిబెట్టు లో తర్జుమా చేయబడ్డదట. తొలుదొలుత జర్మను పండితులు దీనిని ప్రచురించిరి. ఈ వ్యాకరణము గూర్చి భర్తృహరి గ్రంథములలోనూ మల్లినాధుని వ్యాఖ్యానములలోనూ కొంతవరకు చూడవచ్చును.బౌద్ధుడగు ఈ చంద్రుడు పాణిని, కాత్యాయనుల సూత్రములను మార్చుచు, కొన్ని ఇతర సూత్రములను రచించెను. ఈతని గ్రంథమునకు అంగభూత గ్రంథములు- ఉణాదిధాతుపాఠ గణపాఠములు- పరి భాషలు కూడా కొన్ని ఉన్నవట. ఇది ప్రస్తుతము అలభయముగా ఉన్నది.
1. భారతి మాస సంచిక.
జైనేంద్రవ్యాకరణము
పాణిని రచించిన గ్రంథము అష్టాధ్యాయి. శబ్ద శాస్త్రమును సూత్ర రూపమున బోధించి కృతకృత్యుడయిన వారిలో ఈతడే ఉత్తమోత్తముడు. వ్రాసినవి నాలుగువేల సూత్రములు. వానికి అనుకూలపడుటకు, అధికారము లనియు అనువృత్తు లనియు మరికొన్నిటిని స్వీకరించెను. అష్టాధ్యాయికి పిదప వైయూకరణులు అనేకులు పాణినీయ తంత్రమునకు వ్యాఖ్యానములు కావించిరి. అష్టాధ్యాయిలో ఉన్నవి ఉన్నట్టు సూత్రములనుంచి ఆక్రముమమున వ్యాఖ్యానములోనర్చినవారు కొందరు. విషయమంతకు ఒకవిధముగ ప్రణాళిక ఏర్పరచుకొని తదనుకూలముగ శీర్షికలను గవించి చక్కగా బోధించువారు కొందరు. ఇటువంటి వ్యాకరణములలో ఒకటి ఈ జైనేంద్రవ్యాకరణము. దీనిని రచించినది వర్థమాన మహావీరుడు. ఈతడు దిగంబర జైనుడు. ఈ గ్రంథమున 3200 సూత్రములు ఉన్నాయి. ఇందు అపూర్వ విషములు లేవు. పాణినీయమునకు సంక్షేప రూపముగ నుండును.
1. భారతి మాస సంచిక.
శాకటాయన వ్యాకరణము
పాణిని రచించిన గ్రంథము అష్టాధ్యాయి. శబ్ద శాస్త్రమును సూత్ర రూపమున బోధించి కృతకృత్యుడయిన వారిలో ఈతడే ఉత్తమోత్తముడు. వ్రాసినవి నాలుగువేల సూత్రములు. వానికి అనుకూలపడుటకు, అధికారము లనియు అనువృత్తు లనియు మరికొన్నిటిని స్వీకరించెను. అష్టాధ్యాయికి పిదప వైయూకరణులు అనేకులు పాణినీయ తంత్రమునకు వ్యాఖ్యానములు కావించిరి. అష్టాధ్యాయిలో ఉన్నవి ఉన్నట్టు సూత్రములనుంచి ఆక్రముమమున వ్యాఖ్యానములోనర్చినవారు కొందరు. విషయమంతకు ఒకవిధముగ ప్రణాళిక ఏర్పరచుకొని తదనుకూలముగ శీర్షికలను గవించి చక్కగా బోధించువారు కొందరు. ఇటువంటి వ్యాకరణము లలో ఒకటి ఈ శాకటాయన వ్యాకరణము. శాకటాయనులు ఇద్దరు కలరు. ఇతడు అర్వాచీనుడు.శ్వేతాంబర జైనుల కొరకు ఈ వ్యాకరణము ఏర్పడినది. అందు వ్యాఖ్యానములుగ అంగ భూత గ్రంథములను బట్టి ఇది అప్పటికాలకములో బహుళ ప్రచారములో నుండినటులు తెలియుచున్నది. ఆవశ్యకమును బట్టి మతాంతరులు సయితము ఈ గ్రంథమును వాడిరట.ఇందులో నాలుగు అధ్యాయములు ఉన్నాయి.అధ్యాయమునకు నాలుగేసి పాదములు. 3200 సూత్రములు ఉన్నాయి. చాలావరకు పాణినీయ సూత్రములకు సరిపోవు చున్నవట.
1. భారతి మాస సంచిక.
జక్కలవానిపల్లి
"జక్కలవానిపల్లి" నెల్లూరు జిల్లా చిట్టమూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
చైనాలోని షాంఘై నగరంలో, 2014, జూలై-18/19/20 తేదీలలో ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తల సదస్సు జరుగుచున్నది. ఈ సదస్సులో పాల్గొనవలసిందిగా, ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ పొన్న మురళికి ఆహ్వానం అందినది. హైదరాబాదులోని "స్టూడెంట్ ఫర్ లిబర్టీ" అను సంస్థలో కార్యవర్గ సభ్యులుగా ఉన్న వీరు, ఆ సంస్థ అధ్యక్షులైన శ్రీ గెరిటి వెంకటేష్ తో పాటు, ఈ సదస్సులో పాల్గొనబోవుచున్నారు. [1]
[1] ఈనాడు నెల్లూరు; 2014, జూలై-16, 7వ పేజీ.
మిథైల్ ఆరెంజ్
మిథైల్ ఆరెంజి అనునది pH సూచిక. దీనిని టైట్రేషన్ కొరకు తరచుగా వినియోగిస్తారు.
దీనిని తరచుగా రసాయన శాస్త్రంలో టైట్రేషన్ కు ఉపయోగించుటకు కారణము అది ఆమ్ల క్షారాల రంగును మార్చడమే. ఒక మధ్య-బలమైన ఆమ్లం యొక్క రంగును మార్చుట వల్ల దీనిని ఆమ్లాల టైట్రేషన్లలో తరచుగా ఉపయోగిస్తారు. సార్వజనీన సూచిక వలె కాకుండా మిథైల్ ఆరెంజ్ రంగు మార్పు యొక్క పూర్తి వర్ణపటం కలిగి ఉండదు. కానీ తీవ్రమైన అంత్య బిందువును కలిగి ఉంటుంది.
ఒక ద్రావణము తక్కువ ఆమ్లత్వం కలిగి ఉంటే, మిథైల్ ఆరెంజి దానిని ఎరుపు రంగు నుండి ఆరెంజ్ రంగుకు మార్చి చివరికి పసుపు రంగులోనికి మార్చుతుంది. ఈ రంగుల మార్పు ఆ ద్రావణం ఆమ్లత్వం పెరుగుదల సంభవించేటపుడు క్రమంగా మారుతుంది. ఈ మొత్తం రంగుల మార్పు ఆమ్లత్వ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా జరుగుతుంది.
ఆమ్లంలో ఇది ఎరుపు రంగుగానూ మరియు క్షారంలో పసుపు రంగుగానూ మారుతుంది. 25 డిగ్రీల సెల్సియస్ వద్ద నీటిలో 3.47 pKa విలువను మిథైల్ ఆరెంజి కలిగి ఉంటుంది.
Modified (or screened) methyl orange, an indicator consisting of a solution of methyl orange and xylene cyanol, changes from grey to green as the solution becomes more basic.
Methyl orange has mutagenic properties. Direct contact should be avoided.
కె. రంగదామ రావు
"'ప్రొఫెసర్ కోచ్చెర్లకోట రంగదామరావు" ' (1898 సెప్టెంబరు 9 - 1972 జూన్ 20) స్పెక్ట్రోస్కోపీ రంగంలో ఒక భౌతిక శాస్త్రవేత్త.
ఒక రీడర్ (విద్యా ర్యాంక్) అయితే భౌతికశాస్త్రం విభాగంలో జైపోర్ విక్రమ్ డియో సైన్స్ మరియు టెక్నాలజీ కాలేజ్, రావు తన దివంగత తండ్రి యొక్క మెమరీలో ఒక పరిశోధన స్కాలర్షిప్ ఏర్పాటు చేసారు.
ప్రొఫెసర్ కె. రంగదామ రావు యొక్క పరిశోధన రచనలు వివిధ ప్రఖ్యాత జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ పత్రికలకు ప్రచురించబడ్డాయి. తన ప్రారంభ ప్రచురణలు కొన్ని క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి.
ఫినాప్తలీన్
ఫినాప్తలీన్ అనునది ఒక రసాయన సమ్మేళనము. దీని యొక్క రసాయన ఫార్ములా CHO. ఇది సంక్షిప్తంగా "HIn" or "phph" అని పిలువబడుతుంది. దీనిని తరచుగా టైట్రేషన్ లలో వాడుతారు. ఇది ఆమ్ల ద్రావణంలో రంగులేనిదిగానూ, క్షార ద్రావణంలో గులాబి(పింక్) రంగుగానూ మారుతుంది. సూచిక యొక్క గాఢత బలంగా ఉంటే ఊదా (పర్పల్) రంగులోనికి మారుతుంది. పి.హెచ్ విలువ 13.0 కంటే ఎక్కువ ఉన్న బలమైన క్షార ద్రావణంలో ఇది రంగు లేనిదిగా ఉండును. దీని యొక్క అణువు నాలుగు రూపాలలో ఉంటుంది:
నెమ్మదిగా కాకుండా జరిగే ఈ చర్య రంగులేని OH ఉత్పత్తిచేస్తుంది. ఈ చర్య కొన్నిసార్లు రసాయనచర్యల గతిశాస్త్రం అధ్యయనం చేయుటకు గల తరగతులకు ఉపయోగిస్తారు.
ఫినాప్తలీన్ నీటిలో కరుగదు. ఇది సాధారణంగా చేసే ప్రయోగాలలో ఆల్కహాల్ లలో కరుగుతుంది. ఇది బలహీన ఆమ్లం. ఇది ద్రావణంలో H అయాన్ ను కోల్పోతుంది. ఫినాప్తలీన్ అణువుకు రంగు ఉండదు. కానీ ఫినాప్తలీన్ అయాన్ పింక్ రంగులో ఉంటుంది. ఫినాప్తలీన్ కు ఒక క్షారం కలిసినపుడు, దాని అణువుల అయాన్లు సమతాస్థితి కుడివైపుకు జరుగుతుంది. H అయాన్లు తొలగింపబడినందువల్ల అధిక అయనీకరణం జరుగుతుంది. దీనిని ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు.
ఫినాప్తలీన్ ను ఆమ్ల పరిస్తితులలో రెండు సమానమైన ఫీనాల్ సమూహాలతో థాలిక్ అన్‌హైడ్రేట్ ను కండెన్సేషన్ చేసి సంశ్లేషించవచ్చు(అందువల్ల దానికి ఆ పేరు వచ్చింది.). దీనిని 1871 లో అడాల్ఫ్ వాన్ బేయర్ కనుగొన్నాడు.
ఆర్కీబాక్టీరియా
ఆర్కీబాక్టీరియా అనునవి కెంద్రకపూర్వ సూక్ష్మజీవులు.వీటిని అసాధరణ లక్షణాలు కల బాక్టీరియాలుగా గుర్తించారు.వీటి కణరసాయనిక ధర్మాలు, జీవక్రియా విధానాలు, పెరిగే ఆవాసాలు నిజబాక్టీరియాకి భిన్నంగా ఉంటాయి.
1977 లో కార్ల్ వోస్, జి.ఇ. ఫాక్స్ అనే శాస్త్రజ్ఞుడు మొట్టమొదట, RNA జన్యువుల వరుసక్రమాలలోని తేడాల ఆధారంగా ఆర్కీబాక్టీరియాని, కేంద్రక పూర్వజీవులకు చెందిన, ప్రత్యేక సముదాయముగా గుర్తించారు.
ఇవి అసాధారణ అవాసాలలో ఏక్కువగా పెరుగుతాయి. ఫలితంగా వీటిని extremophils గా పెర్కొంటారు. పెరిగే అవాసాన్ని బట్టి స్థూలంగా వీటిని క్రింది రకాలుగా విభజిస్తారు.
ఉప్పులూరి గణపతి శాస్త్రి
ఉప్పులూరి గణపతి శాస్త్రి ప్రముఖ వేదపండితుడు. ఆయన మూలాలు తూర్పుగోదావరి జిల్లాలో ఉన్నాయి. హైదరాబాదులో నివాసమున్నాడు. వేదశాస్త్రాల పరిరక్షణకు, వేదసారాన్ని ప్రచారం చేయడంలో ఆయన ప్రముఖ పాత్ర పోషించాడు. ఆయనకు "వేదభాష్య విశారద", "వేదభాష్యాలంకార", "సాంగ వేదార్థ వాచస్పతి", "వేదభాష్యాచార్య", "ఆమ్నాయ సరస్వతి", "కళాసరస్వతి" అనే బిరుదులు ఉన్నాయి. హైదరాబాదులో ఆయన పేరుమీదుగా ఉప్పులూరి గణపతి శాస్త్రి వేదశాస్త్ర పరిషత్తు అనే సంస్థ ఉంది. వంశపారంపర్యంగా ఆయనకు పిఠాపురం సంస్థానంలో ఆస్థాన విద్వాంసుని పదవి దక్కడంతో పాటు తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలు ఆస్థాన వేదపండితునిగా ఆయనను నియమించుకున్నాయి.
ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం ఆధ్వర్యంలో తయారయిన సంగ్రహాంధ్ర విజ్ఞానకోశములో యజుర్వేదానికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని ఉప్పులూరి గణపతి శాస్త్రి అందించాడు.
పి.వి.ఆర్.కె ప్రసాద్ తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం కార్యనిర్వహణాధికారిగా ఉన్నప్పుడు ఓ సారి అక్కడ తీవ్రమైన నీటి ఎద్దడి నెలకొంది. అప్పుడు ఆయన గణపతి శాస్త్రి ఆధ్వర్యంలో వరుణయాగం జరిపించడంతో తిరుమలలో వర్షం పడింది.
ఆయన హైదరాబాదులో ఉండగా వెస్ట్ మారేడ్ పల్లి లోని తన నివాసం నుండి రోజూ పన్నెండు మైళ్ళు నడచి చిక్కడపల్లిలోని వేద సంస్థలో జరిగే గణ స్వస్తి కొరకు వెళ్ళేవాడు. శిష్యులతో కలిసి దారంతా వేదాలను వల్లె వేస్తూ వెళ్ళేవాడు. కనీసం పాదరక్షలు కూడా ధరించేవాడు కాదు. పెద్దగా మాట్లాడటానికి ఇష్టపడేవాడు కాదు. కానీ వేదంలోని ప్రతి అక్షరం వెనుక భావాన్ని చిన్నపిల్లలకు సైతం అర్థం అయ్యేలా వివరించగల ప్రతిభామూర్తి.
ఆయన అత్యంత నైష్టిక బ్రాహ్మణుడైనా అంటరానితనాన్ని ఎప్పుడూ పాటించలేదు. ఇతర కులాల వారిని ఎప్పుడూ చిన్నచూపు చూడలేదు. బ్రాహ్మణత్వం అనేది పుట్టుకతో కాదు జన్మసంస్కారంతో వస్తుందని ఆయన అభిప్రాయం. సత్యసాయిబాబా ఆయనమీద ఎంతో గౌరవంతో తన ఆశ్రమమైన ప్రశాంతి నిలయంలో యజ్ఞయాగాదులను నిర్వహించడానికి ఆహ్వానించేవాడు.
1985లో భారతప్రభుత్వం పద్మభూషణ్ పురస్కారంతో సత్కరించింది. శత వసంతాలు చూసిన ఆయన జులై 17 1989 తేదీన తన భౌతికకాయాన్ని త్యజించాడు.
వేదాలను ప్రాచుర్యంలోకి తీసుకురావడానికి ఆయన కొన్ని పుస్తకాలను కూడా వ్రాశాడు.
పాపాయపాలెం
పాపాయపాలెం , ప్రకాశం జిల్లా, వేటపాలెం మండలానికి చెందిన గ్రామము.
ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర
ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర గ్రంథాన్ని ప్రముఖ సంపాదకుడు, చరిత్ర కారుడు, రచయిత సురవరం ప్రతాపరెడ్డి సుమారు 20 సంవత్సరాల పాటు చేసిన పరిశోధన చేసి రచించాడు. రెండు వేలయేళ్ళుగా వివిధ సాహిత్య ఆకరాలను ఆధారం చేసుకుని కొంతవరకూ పురావస్తువులతో సరిచూసుకుని రచించిన సాంఘిక చరిత్ర ఇది. రాజుల చరిత్ర కాక ప్రజల చరిత్రకు ఇది ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది.
దీన్ని 1949 లో మొదటిసారి ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు ప్రకటించింది. ఆ తరువాత ఈ గ్రంథాన్ని అనేక ముద్రణల తరువాత విశాలాంధ్ర తిరిగి ముద్రించింది. కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ భారతీయ భాషలకు ఇచ్చే జాతీయ బహుమతిని తెలుగులో మొదటిసారి ఈ గ్రంథానికి ఇచ్చింది. ఆంధ్ర ప్రజల ఆచార వ్యవహారాలు, ఆహార విహారాలు, ఆటపాటలు మొదలైన వాటికి చోటు ఇచ్చింది. అనేక భారతీయ భాషల లోకి ఇది అనువాదమైంది. దీనిని సురవరము ప్రతాపరెడ్డి సాహిత్య వైజయంతి, హైదరాబాదు వారు 1982 సంవత్సరంలో మూడవసారి 2000 కాపీలు ముద్రించారు.
ప్రతాపరెడ్డి గ్రంథానికి ముందుమాటలో తనకు పూర్వమే ఈ విషయాన్ని భావన చేసి అలాంటి ప్రయత్నాలు చేసినవారి పేర్లు ప్రస్తావించారు. చిలుకూరి వీరభద్రరావు తన ఆంధ్రుల చరిత్రము గ్రంథంలోని వెలమవీరుల చరిత్ర ప్రకరణంలో పుట అడుగున "ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర ప్రత్యేకంగా విరచింపబడుతున్నది. కావున ఈ విషయమై(వెలమాది జాతుల సంగతి) అందు సవిస్తరంగా చర్చింపబడుతున్నది" అన్నారు. దాని ఆధారంగా చూస్తే వీరభద్రరావు కొంతవరకూ ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర రాసే ప్రయత్నం ప్రారంభించి ఏవో కారణాంతరాల వల్ల నిలిపివేసి ఉండొచ్చని ప్రతాపరెడ్డి భావించారు. ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్రకు సంబంధించి ప్రఖ్యాత చారిత్రికులు నేలటూరి వెంకట రమణయ్య ఆంగ్లవ్యాసం రచిస్తే, మల్లంపల్లి సోమశేఖర శర్మ తమ రెడ్డి రాజ్యాల చరిత్రలో సాంఘిక చరిత్రను కూడా చేర్చారు. ఇలా కొందరు చారిత్రికులు ఆ ఆలోచన ప్రతిపాదించి, మరికొందరు కొంత కృషిచేసినా పూర్తిస్థాయిలో ఆంధ్రుల సాంఘిక జీవన చరిత్ర రచనలో ఇదే మొదటి గ్రంథంగా పేర్కొంటున్నారు.
చాపరోపల్లి
"చాపరోపల్లి" కడప జిల్లా చిట్వేలు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
శ్రీ సీతారాముల ఆలయం:- ఈ గ్రామంలోని గ్రామస్తులంతా కలిసి, రెండున్నర లక్షల రూపాయల చందాలసొమ్ముతో నిర్మించుకున్న ఈ ఆలయాన్ని, 2014, జూలై=16, బుధవారం నాడు, వైభవంగా ప్రారంభించారు. ఈ సందర్భంగా ఉదయం హోమం, ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. మద్యాహ్నం అన్నదానం, సాయంత్రం సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, రాత్రికి స్వామివారికి గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. [1]
[1] ఈనాడు కడప; 2014, జూలై-17; 4వ పేజీ.
చెంచుగానిపాలెం
"చెంచుగానిపాలెం" నెల్లూరు జిల్లా కావలి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
శ్రీ కోదండరామస్వామివారి ఆలయం:- చెంచుగానిపాలెం భీమ్ నగర్ లోని ఈ ఆలయంలో, స్వామివారి తిరునాళ్ళు, 2014, జూలై-16, బుధవారం నాడు ప్రారంభమైనవి. ఉదయం, వేదపండితులు స్వామివారికి అభిషేకాలు, అర్చనలు, ప్రత్యేకపూజలు శాస్త్రోక్తంగా నిర్వహించారు. సాయంత్రం పలు సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు ఏర్పాటు చేసారు. భక్తులు అధిక సంఖ్యలో విచ్చేసి, స్వామివారిని దర్శించుకొని, తీర్ధప్రసాదాలు స్వీకరించారు. గురువారం నాడు స్వామివారి కళ్యాణం నిర్వహించెదరు. [1]
[1] ఈనాడు నెల్లూరు; 2014, జూలై-17; 4వ పేజీ.
సార్వత్రిక సూచిక
సార్వత్రిక ఆమ్ల క్షార సూచిక అనునది 1 నుండి 14 అవధిలో గల ఆమ్ల క్షార ద్రావణాల పి.హెచ్ విలువల ఆధారంగా వివిధ రంగులను మార్చే అనేక సమ్మేళనాలతో కూడిన ద్రావణం. ఇది కూడా ఒక పి.హెచ్ సూచిక. అనేక సంఖ్యలో వాణిజ్యపరంగా పి.హెచ్ సూచికలు ఉన్నప్పటికీ 1923లో చే పేటెంట్ చేయించబడ్డ ఫార్ములా యొక్క మార్పులకు అనుగుణంగానే అనేకమైన సూచికలు ఉన్నాయి. ఈ పేటెంట్ హక్కుల వివరాలను "కెమికల్ ఆబ్‌స్ట్రాక్ట్స్"లో కనుగొనవచ్చు.
పి.హె. విలువలు 1 నుండి 14 వరకు నిర్ణయించుటకు వివిధ రంగులతో కూడిన వివిధ సూచికలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. రంగులతో కూడిన ఛార్టులు వాటితో బాటు నిర్ధిష్ట పరీక్ష కాగితములు అమ్మబడుతున్నవి. ఈ సార్వత్రిక సూచిక పి.హెచ్ విలువ 4 గా గల మెగ్నీషియం హైడ్రాక్సైడుతో తయారుచేయబడుచున్నవి.
సార్వత్రిక సూచికలో సాధారణంగా నీరు, ప్రోపన్-1-ఆల్, ఫినాప్తలీన్ సోడియం లవణము, సోడియం హైడ్రాక్సైడ్, మిథైల్ రెడ్, బ్రోమోథిమోల్ బ్లూ మోనో సోడియం లవణము మరియు థైమోల్ బ్లూ పదార్థాలతో కూడి ఉంటుంది. ఈ సార్వత్రిక సూచికనుపయోగించి వివిధ రకాల పి.హెచ్ విలువ గల ద్రావణాలను తెలుసుకొనుటకు ఈ క్రింది పట్టిక చూడండి.
లిట్మస్
Litmus is a water-soluble mixture of different dyes extracted from lichens, especially "Roccella tinctoria". It is often absorbed onto filter paper to produce one of the oldest forms of pH indicator, used to test materials for acidity. Blue litmus paper turns red under acidic conditions and red litmus paper turns blue under basic (i.e. alkaline) conditions, with the color change occurring over the pH range 4.5-8.3 at 25 °C. Neutral litmus paper is purple. Litmus can also be prepared as an aqueous solution that functions similarly. Under acidic conditions the solution is red, and under basic conditions the solution is blue.
The litmus mixture has the CAS number 1393-92-6 and contains 10 to 15 different dyes. Most of the chemical components of litmus are likely to be the same as those of the related mixture known as orcein, but in different proportions. In contrast with orcein, the principal constituent of litmus has average molecular weight of 3300. Acid-base indicators on litmus owe their properties to a 7-hydroxyphenoxazone chromophore. Some fractions of litmus were given specific names including erythrolitmin (or erythrolein), azolitmin, spaniolitmin, leucoorcein and leucazolitmin. Azolitmin shows nearly the same effect as litmus.
Litmus was used for the first time about 1300 AD by Spanish alchemist Arnaldus de Villa Nova. From the 16th century on, the blue dye was extracted from some lichens, especially in the Netherlands.
Litmus can be found in different species of lichens. The dyes would be extracted from such species as "Roccella tinctoria" (South America), "Roccella fuciformis" (Angola and Madagascar), "Roccella pygmaea" (Algeria), "Roccella phycopsis", "Lecanora tartarea" (Norway, Sweden), "Variolaria dealbata", "Ochrolechia parella", "Parmotrema tinctorum" and "Parmelia". Currently, the main sources are "Roccella montagnei" (Mozambique) and "Dendrographa leucophoea" (California).
The main use of litmus is to test whether a solution is acidic or basic. Wet litmus paper can also be used to test water-soluble gases; the gas dissolves in the water and the resulting solution colors the litmus paper. For instance, ammonia gas, which is alkaline, colors the red litmus paper blue.
Chemical reactions other than acid-base reaction can also cause a color-change to litmus paper. For instance, chlorine gas turns blue litmus paper white – the litmus dye is bleached, due to presence of hypochlorite ions. This reaction is irreversible and therefore the litmus is not acting as an indicator in this situation.
లిట్మస్ పేపర్ ప్రత్యామ్నాయం గా ఒక తెల్ల కాగితం పై మందార పువ్వును రుద్ది ఆరా పెడితే లిట్మస్ పేపర్ కు ప్రత్యామ్నాయం తయారైనట్లే.