hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
రంపం
రంపము లేదా ఱంపము (ఆంగ్లం: Saw) వడ్రంగి వారు కలపను కోయడానికి ఉపయోగిస్తారు. కోసిన ముక్కల్ని అతికించి కావలసిన సామాన్లను తయారుచేస్తారు. ఇది చేతి పరికరంగా వాడతారు. పెద్ద పెద్ద దుంగలను కోయడానికి పెద్ద రంపాలు యంత్రాల సాయంతో కోస్తారు.
అన్ని రంపాలకు ఒకవైపు లేదా రెండు వైపులా పళ్ళు ఉంటాయి. చిన్నవాటిని ఒక వైపు, పెద్దవాటిని రెండు వైపులా పట్టుకోడానికి పిడిని కలిగివుంటాయి.
శస్త్రచికిత్స లో శరీర భాగాలు తొలగించవలసిన అవసరం వస్తే అందుకోసం ప్రత్యేకమైన రంపాలున్నాయి. ఉదాహరణకు ఏదైనా ప్రమాదంలో శరీర భాగాలు బాగా నలిగిపోయినప్పుడు వాటిని తొలగించడం తప్పనిసరి అవుతుంది. వీటికి మామూలు రంపాల కన్నా ఎక్కువ పదును ఉంటుంది. దీని వల్ల వైద్యులు ఎక్కువ శ్రమ లేకుండా తమ పని నిర్వర్తించుకోగలుగుతారు.
సికిందర్ జా
సికిందర్ జా - (ఉర్దూ - سکندر جاہ نظام سوم ) (జ: 11 నవంబర్ 1768 - మ: 21 మే, 1829) మూడవ నిజాంగా హైదరాబాదును 1803 నుండి 1829 వరకు పరిపాలించెను.
ఇతడు రెండవ నిజాం రెండవ అసఫ్ జాకు రెండవ కుమారునిగా జన్మించాడు.
ఇతని కాలంలోనే బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం హైదరాబాదులో కంటోన్ మెంట్ ను స్థాపించింది. ఈ ప్రాంతాన్ని నిజాం జ్ఞాపకార్థం సికింద్రాబాదు అని పేరుపెట్టారు. ఈ కాలంలోనే రెండవ మహారాష్ట్ర యుద్ధం కూడా జరిగింది.
క్రీ.శ.1804 లో అజీం ఉల్ ఉమర్ మరణించడంతో బ్రిటిష్ వారి అభీష్టానుసారంగా మీర్ ఆలంను దివానుగా నియమించాడు. హైదరాబాదులోని మీర్ ఆలం చెరువు ఈతని పేరుమీద నిర్మించబడింది. క్రీ.శ. 1808 మీర్ ఆలం మరణించడంతో అతని అల్లుడైన మునీర్ ఉల్ ముల్క్ ను దివానుగా నియమించాడు.
క్రీ.శ. 1811 లో హైదరాబాదులో బ్రిటిష్ ప్రతినిధిగా నియమించబడిన హెన్రీ రస్సెల్ శాంతి భద్రతలను కాపాడటానికి రస్సెల్ దళమును తయారుచేశాడు. ఈ దళమే తరువాతి కాలంలో హైదరాబాదు సైన్యంగా ప్రసిద్ధిచెందినది. ఈ సైన్యం క్రీ.శ. 1817లో జరిగిన పిండారీ యుద్ధం లోనూ, క్రీ.శ. 1818 లో జరిగిన మహారాష్ట్ర యుద్ధం లోనూ పాల్గొన్నది.
రేమండ్
జనరల్ రేమండ్ (జ. 25 సెప్టెంబర్ 1755 - మ. 25 మార్చి 1798) మన్సూర్ రేమండ్ గా ప్రఖ్యాతిగాంచిన ఫ్రెంచి జనరల్. ఇతడు హైదరాబాదు నిజాం సైన్యంలో ఉండగా గన్ ఫౌండ్రీని స్థాపించాడు. ఇతడు ఫ్రాన్స్లో ఒక వ్యాపారస్తుని కుమారునిగా జన్మించాడు.
క్రీ.శ. 1775 సంవత్సరంలో 20 ఏళ్ళ వయసున్న రేమండ్ తన తమ్ముడు విలియమ్ జీన్ రేమండ్ తో కలిసి ఒక వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించాలనుకుంటున్నామని తండ్రికి చెప్పి, పాండిచ్చేరి వచ్చాడు. అయితే భారతదేశంలో సైనికుడయ్యాడు.
ఇతడు మొదటగా ఫ్రెంచి జనరల్ బుస్సీ వద్ద కొంతకాలం పనిచేశాడు. క్రీ.శ. 1786లో అప్పుడు హైదరాబాదును పాలిస్తున్న నిజాం దగ్గర సైనికుడిగా చేరాడు. అనతికాలంలోనే 300 మంది సైనికులపై అధికారాన్ని సంపాదించాడు.
క్రీ.శ. 1796లో రేమండ్ అమీర్-ఏ-జిన్షీ (ఆయుధ కర్మాగారాల అధికారి) గా నియమించబడ్డాడు. ఈ పదవిలో ఉండగా రేమండ్ అనేక ఫిరంగులు మరియు ఫిరంగి గుండ్లను తయారుచేసే కర్మాగారాలను స్థాపించాడు. ఈ కర్మాగారాల్లో రేమండ్ పర్యవేక్షణలో తుపాకులు, ఫిరంగులు, ఫిరంగి గుండ్లను అచ్చుపోసేవారు. ఈ కర్మాగారాల్లో నేటికీ మిగిలిన వాటిలో ఫతే మైదాన్లో నెలకొల్పిన గన్ ఫౌండ్రీ అత్యంత ప్రసిద్ధిచెందినది.
మార్చి 25, 1798లో తన 42వ యేట మరణించే సమయానికి రేమండ్ 14,000 మంది సైనికులకు సైనికాధికారి కాగలిగాడు. నిజాం సైన్యంలో సైనిక జీవితాన్ని ప్రారంభించిన 12 సంవత్సరాలలోనే అంతస్థాయిని సాధించగలిగాడు. రేమండ్ మరణానికి కచ్చితమైన కారణం తెలియలేదు. నిజాం, బ్రిటీషు వారితో చేతులు కలపడంతో ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడని స్థానిక ప్రజలు నమ్మకం.
Michel became a close friend of the second Asif Jah, Nizam Ali Khan. Michel was not only held in high esteem by the Nizam, but had also won the love and trust of the local people. He made himself popular through his kindness, bravery and contribution to Hyderabad. To the Muslim's he was Musa Rahim and to the Hindu's he was Musa Ram. George Bruce Malleson said that "No European of mark who followed him in India, ever succeeded in gaining to such an extent the love, the esteem, the admiration of the natives of the country."
రేమండ్స్‌ స్తూపం is a granite tombstone, pyramidal in shape, about 7 metres high and it has the initials JR on it. The ill-maintained pavilion was built by the Nizam and collapsed in October 2001 in heavy rain. The 200 year-old tomb had a face lift and got a brand new pavilion. This was showcased before senior officials of the tourism and archaeology departments and other invited guests on 14 April 2003. An estimated Rs500,000 was spent to renovate the pavilion.
The tomb is located near Asmangadh fort on top of a hillock at Mussa Ram Bagh, Malakpet, about 3 km from the Oliphant Bridge (currently known as Chaderghat Bridge), in East Hyderabad. Until about 1940, people would visit his tomb on the anniversary of his death, taking incense and other offerings to him. His grave had become like a shrine. He is also remembered in Hyderabad, with the area called Mussa Ram Bagh (Monsieur Raymond).
గరిమెళ్ళ
గరిమెళ్ళ (ఆంగ్లం: Garimella) అనునది తెలుగు వారిలో వైదిక, బ్రాహ్మణ ఇంటి పేరు.
మీర్ ఆలం చెరువు
మీర్ ఆలం చెరువు హైదరాబాదు నగరంలో నెహ్రూ జంతు ప్రదర్శనశాలకు అనుబంధంగా ఉన్న పెద్ద చెరువు.
మీర్ ఆలం చెరువు హైదరాబాదును పరిపాలించిన నిజాం సికిందర్ జా వద్ద 1804 నుండి 1808 వరకు దివానుగా పనిచేసిన మీర్ ఆలం పేరు మీద నిర్మించబడింది.
ప్రకాష్ కొఠారి
డా. ప్రకాష్ కొఠారి భారతదేశంలో ప్రసిద్ధిచెందిన సెక్స్ స్పెషలిస్టు.
వీరు కూతురు డా. రచనా కొఠారితో కలిసి కొంతకాలంగా స్వాతి సచిత్రవారపత్రికలో "సెక్స్ అండ్ సైకాలజీ" అనే శీర్షికలో పాఠకుల ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇస్తున్నారు.
భక్తి
భక్తి (దేవనాగరి: भक्ति) ఒక పవిత్రమైన భావన. మనుషులలో భక్తి భావన కలవారిని భక్తులు అంటారు.
వైష్ణవులకు భక్తి ప్రక్రియ విష్ణువు, కృష్ణుడు లేదా అతని అవతారాలకు సంబంధించింది. అదేవిధంగా శైవులకు శివుడు, శక్తి లేదా వారి అవతారాలకు సంబంధించింది.
భక్తి యోగం గురించి భగవద్గీతలో వేదాంతాల సారంగా పేర్కొన్నది. నారద భక్తి సూత్రాలు పలురకాల భక్తి విధాల గురించి పేర్కొన్నది.
భగవంతుని పొందడానికి భాగవతంలో నవవిధభక్తులు అనగా 9 రకాలైన భక్తి మార్గాలు చెప్పబడినాయి. ఇందుకు ప్రామాణిక శ్లోకం భాగవతంలోని ప్రహ్లాద చరిత్ర ఘట్టంలో ఉంది. ఆ శ్లోకం:'పై శ్లోకాన్ని పోతన తెనిగించిన విధంఅనగా భగవంతుని పూజింపడానికి అనేక విధాలైన మార్గాలున్నాయి.ప్రాచీనకాలం నుండి ఎందరో భక్తులు పైన పేర్కొన్న వివిధ పద్ధతులలో శివున్ని కొలిచి ముక్తిని పొందారు. వారిలో కొందరు ప్రముఖులు :
నచికేతుడు
నచికేతుడు (సంస్కృతం:नचिकेता, IAST: Naciketā) వాజశ్రవుడు అనే బ్రాహ్మణుని కుమారుడు.
"నాకు నచికేతుడిలా చెప్పినది మారుమాటాడక చేసే వాళ్ళుంటే ఒక పదిమందిని ఇవ్వండి. నేను ఈ ప్రపంచాన్నే ఉర్రూతలూగిస్తాను" అన్నాడు స్వామి వివేకానంద.
ఇంతకూ నచికేతుడు అంటే ఎవరు? అతని గొప్పతనం ఏమిటి?
కఠోపనిషత్తులో నచికేతుడి ప్రస్తావన వస్తుంది.
వాజశ్రవుడు (ఉద్దాలకుడు) అను బ్రాహ్మణుడు ఒక యాగం చేయ సంకల్పించాడు. ఆ యాగంలో తనకు గల సర్వసంపదలనూ దానం చేయాలి. కాని వాజశ్రవుడు ఎందుకూ పనికిరాని గోవులను, గొడ్డులను, ముసలి ఆవులను దానం చేయసాగాడు. ఇది గ్రహించిన అతని కుమారుడు నచికేతుడు తన తండ్రిని పాపం నుండి విముక్తున్ని చేయదలచి "నాన్నా! నేనూ నీకు గల సంపదనే కదా. మరి నన్ను కూడా దానం చెయ్యి" అన్నాడు. దీన్ని ఒక బాల్యచేష్టగా తీసుకుని వాజశ్రవుడు విసిగించవద్దని అన్నాడు. కాని కొడుకు యొక్క పోరు పడలేక విసుగుతో "నిన్ను యముడికి ఇస్తున్నాను" అని అన్నాడు. (ఇప్పుడు కూడా మనం ఏమైనా కోపం వస్తే "చావు పో" అని వాడతాము కదా అలా అన్న మాట).
కాని యజ్ఞం తర్వాత వాజశ్రవుడు తను కొడుకుతో అన్న మాటలు గుర్తొచ్చి చాలా భాధపడ్డాడు. అప్పుడు నచికేతుడు తండ్రితో "నాన్నా! ఈ ప్రపంచంలో మాట నిలుపుకోకపోవడం వలన అసత్య దోషం వస్తుంది. మీరు ఏమీ భాధపడకుండా నన్ను యముడి వద్దకు పంపండి." అని యముని వద్దకు వెళ్ళాడు.
నచికేతుడు యముని వద్దకు వెళ్ళిన సమయంలో యముడు ఏదో పనిమీద వెళ్ళి అక్కడ లేడు. నచికేతుడు యముడు వచ్చేవరకు మూడు రోజులు నిరాహారంగా ఉన్నాడు. యముడు వచ్చి విషయం తెలుసుకొని "వచ్చిన అతిథిని మూడు రోజులు నిరాహారంగా ఉంచి పాపం చేసాను. అందుకు ప్రాయశ్చిత్తం గా మూడు వరాలిస్తాను" అని అనుకొని నచికేతుడితో మూడు వరాలు కోరుకొమ్మన్నాడు.
అప్పుడు నచికేతుడు " ఓ యమధర్మరాజా! మొదటి వరంగా నేను ఇక్కడి నుండి ఇంటికి తిరిగి వెళ్ళినప్పుడు మా తండ్రి నన్ను సంతోషంగా ఆహ్వానించాలి (ఈ వరం ఎందుకంటే తన తండ్రి తన మీద అనుమానపడకుండా ఉండడానికి) మరియు అతని పాపాలన్నీ పోవాలి. రెండవ వరంగా స్వర్గ ప్రాప్తికి సంబంధించిన యజ్ఞాన్ని, దానికి సంబంధించిన క్రతువుని నేర్పించమని అన్నాడు. యముడు సంతోషంతో నేర్పించి అప్పటినుండి ఆ యజ్ఞానికి నాచికేత యజ్ఞం అని పేరొస్తుందని వరమిచ్చాడు. ఇక మూడవ వరంగా మరణానంతర జీవితం గురించి మరియు బ్రహ్మఙ్ఞానం గురించి ఆడిగాడు. యముడు అది చెప్పడం ఇష్టం లేక ధన, వస్తు, కనక, వాహన, కాంతలను అనుగ్రహిస్తానని అన్నాడు. కాని నచికేతుడు నిరాకరించడం వలన యముడు ఎంతో సంతోషించి తను కోరుకున్న వరంగా బ్రహ్మజ్ఞానం ఉపదేశించాడు.
తర్వాత నచికేతుడు సంతోషంతో తన ఇంటికి రాగా తన తండ్రి ఎంతో సంతోషంతో ఆహ్వానించాడు.
ఈ కథను కఠోపనిషత్తు నుండి గ్రహించడం జరిగింది.
దేశభక్తి
దేశభక్తి ప్రజలకు వారు జన్మించిన దేశం (మాతృభూమి లేదా పితృభూమి) మీద గల మక్కువ. ఇది ఒక ప్రాంతం లేదా పట్టణం లేదా గ్రామం కూడా కావచ్చును. ఇలాంటి దేశభక్తులు వారి దేశం సాధించిన ప్రగతి, సంప్రదాయాలు మొదలైన వాటిని గర్వంగా భావిస్తారు. దేశభక్తి మరియు జాతీయతా భావం ఒకటే. 
దేశభక్తిలో వ్యక్తికంటే దేశానికే ప్రాధాన్యత ఎక్కువ. ఇది ముఖ్యంగా జాతీయ రక్షణ వ్యవస్థలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ప్రాణాన్ని కూడా త్యాగం చేయడాన్ని వీరు గర్వంగా భావిస్తారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ కాలుష్య నియంత్రణ మండలి
image = 
ఆంధ్రప్రదేశ్ కాలుష్య నియంత్రణ మండలి (Andhra Pradesh Pollution Control Board) మన రాష్ట్రంలో అన్ని రకాల కాలుష్యాన్ని నియంత్రించడమే ధ్యాయంగా పనిచేసే ప్రభుత్వ సంస్థ.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం శాసనసభలో నీరు చట్టం-1975లో ప్రవేశపెట్టిన తరువాత 22 జూలై 1976న నీటి కాలుష్య నియంత్రణ మండలిని ప్రారంభించినది.
భారత పార్లమెంటులో నీటి సెస్ చట్టం-1977 ప్రవేశపెట్టిన తరువాత ఈ సంస్థ 1981 నుండి నీటి సెస్ ద్వారా ఆర్థిక వనరులను పెంపొందించుకుంటుంది.
ప్రభుత్వం 1981లో ఈ మండలికి గాలిలోని కాలుష్యాన్ని నియంత్రించే బాధ్యతను కూడా అప్పగించింది. ఆ తరువాత బోర్డు పేరును "ఆంధ్రప్రదేశ్ కాలుష్య నియంత్రణ మండలి"గా మార్చింది.
నియంత్రణ మండలి కొత్త టోల్ ఫ్రీ నంబరు (10741) ను అందుబాటులోకి తెచ్చింది. గతంలో ఈ సౌకర్యం ఉన్నా నంబరు ఎక్కువ అంకెల్లో ఉండటం... జనానికీ అంతగా తెలియకపోవటంతో సమస్యలు చెప్పుకోవడానికి ఇబ్బంది పడుతున్నారు. సభ్య కార్యదర్శిగా అనిల్ కుమార్ వచ్చిన తర్వాత అందరూ సులభంగా గుర్తుపెట్టుకునేలా అయిదంకెల నంబరు ఉండాలని భావించారు. ఈ నేపథ్యంలో తాజాగా ఇది వినియోగంలోకి వచ్చింది. ప్రస్తుతం ఐడియా, ఎయిర్‌టెల్, బీఎస్ఎన్ఎల్ నెట్‌వర్క్ ఫోన్ల నుంచి చేస్తేనే పనిచేస్తుంది. ఇతర నెట్‌వర్క్ వినియోగదారులకు అందుబాటులోకి రావడానికి కొంత సమయం పడుతుందని అధికారులు చెబుతున్నారు. వారు అప్పటివరకు 040-23812600కు ఫోన్ చేయవచ్చు. ఈ నంబరుకైతే బిల్లు పడుతుంది. సిబ్బంది 24 గంటలూ విధుల్లో ఉంటూ ఫిర్యాదులను నమోదు చేసుకుంటారు.
పీసీబీ ప్రధానంగా పరిశ్రమల నుంచి వాయు, జల కాలుష్యం వెలువడుతుంటే చర్య తీసుకుంటుంది.ఫలానా పరిశ్రమ వల్లే ఇబ్బందని చెబితే అధికారులను పంపించి తనిఖీ చేయిస్తుంది. రసాయన వాసనలు వస్తున్నాయంటే మాత్రం ఎక్కడి నుంచి వస్తున్నాయో తెలియక స్పందనకు ఆలస్యమయ్యే అవకాశముంది. మున్సిపల్ వ్యర్థాల కాల్చివేత, మురుగు పొంగి దుర్వాసన ప్రబలటం, వాహనాల నుంచి అధికంగా పొగ వంటి సమస్యలతో సంబంధం ఉండదు.
నీరసం
దైనందిక జీవితంలో చురుకుదనం తగ్గిపోవడాన్ని నీరసం అంటాము.
పిల్లలు డల్ గా ఉంటూ, తమ చుట్టూ ప్రక్కల్ జరిగే విషయాల మీద ఆసక్తి ప్రదర్శించకుండా ఉంటుంటే… అది తప్పకుండా పట్టించుకోవలసిన విషయమే. ఇలా పిల్లలు అనాసక్తికరంగా ప్రవర్తించడాన్ని. ఎటెన్షన్ డిఫిసిట్ హైపర్ ఆక్టివిటీ డిజార్డర్ (ఎ.డి. హెచ్ . డి.) ( Attention Deficit Hyper Activity Disorder) అంటారు.
పిల్లల్లో మొదట్లో చాలా చురుగ్గా అంటే ఆక్టివ్ గా ఉంటారు. కాలక్రమేణా చప్పబడిపోతారు. ఇలా ఒక్కసారిగా వారి ప్రవర్తనలో విపరీతమయిన మార్పు సంభావిస్తుందన్న మాట. మెదడు ఎదుగుదల సక్రమంగా లేనప్పుడే ఈ పరిస్థితి సంభవిస్తుందని శాస్త్రవేత్తలు స్పష్టీకరిస్తున్నారు. మెదడు మొదటి అయిదేళ్ళలో అత్యధిక ఎదుగుదల రికార్డు చేస్తుంది. శరీరంలోని హార్మోన్లు, తినే ఆహారంలోని విటమిన్లు ఈ విషయంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయి. జన్యు సంబంధం అంటే తల్లిదండ్రులతో ఎవరికైనా మెదడు సరిగా లేకపోతే పిల్లలకు ఈ పరిస్థితి రావచ్చు. మేనరిక వివాహలలో జన్మించిన పిల్లలు సాధారణంగా ఇవి తక్కువగా ఉండటానికి కారణం ఈ రకమైన జన్యు సంబంధమైన లోపాలే…
క్లాస్ రూమ్ లో తోటి పిల్లలతో వీరి ప్రవర్తన ఎలా వుందో తెలుసుకుంటూ వుండాలి. పిల్లల స్నేహితులేవరు.. వాళ్ళు మన పిల్లలతో ఎలా ఉంటున్నారు? ఈ విషయాలు తెలిస్తే పిల్లాడి ప్రవర్తన అంచనా వేయవచ్చు.
ఆరోగ్యకరమైన ప్రశాంత వాతావరణాన్ని పిల్లలచుట్టూ ఏర్పరచాలి.
క్రియేటివిటీకి స్థానం ఉండేటట్లు చేయాలి.
సంగీతం నేర్పడం… పెయింటింగ్ వేయడం… డ్యాన్స్ అంటే నృత్యం… మ్యూజిక్ అనుగుణంగా చిందులు వేయడం నేర్పితే వాళ్ళల్లో ఆహ్లాదకర భావాలు మొదలవుతాయి. కొంత వారి మానసిక పరిస్థితిని అదుపు చేయడానికి, ఎదుగుదలకు తోడ్పడుతుంది.
రాబర్ట్ కోచ్
డాక్టర్ రాబర్ట్ కోచ్ (ఆంగ్లం: Heinrich Hermann Robert Koch (జ: డిసెంబర్ 11 1843 – మ: మే 27 1910) జర్మనీకి చెందిన ప్రపంచ ప్రసిద్ధ వైద్యుడు మరియు శాస్త్రవేత్త. ఇతడు ఆంథ్రాక్స్ వ్యాధి కారకమైన బాసిల్లస్ ఆంథ్రసిస్ను (1877), క్షయ వ్యాధి కారకమైన మైకోబాక్టీరియాను (1882) మరియు కలరా వ్యాధి కారకమైన విబ్రియో కలరాను (1883) తొలిసారిగా గుర్తించాడు. ఇతడే వ్యాధులకు వాటి కారకాలకు సంబంధించిన కోచ్ ప్రతిపాదితాలను సూచించాడు.
క్షయ వ్యాధికి సంబంధించిన దానిపై 1905లో వైద్యశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి పొందాడు. ఇతడు సూక్ష్మ జీవశాస్త్రంలో ప్రముఖులైన పాల్ ఎర్లిష్ వంటి ప్రముఖులకు మార్గదర్శకులు.
మైకోబాక్టీరియా
మైకోబాక్టీరియా (లాటిన్ Mycobacteria) ఒక రకమైన వ్యాధి కారకమైన బాక్టీరియా. ఇది మైకోబాక్టీరియేసి కుటుంబానికి చెందినది.
ఈ క్రిములు జంతువులలో క్షయ మరియు కుష్టు వంటి ప్రమాదకరమైన వ్యాధులు కలిగిస్తాయి. లాటిన్ లో ""మైకో"" అనగా శిలీంద్రం మరియు మైనం; ఇది బాక్టీరియా కణత్వచంలో ఉండే మైనపు పొరను ఉద్దేశించినది.
మైకోబాక్టీరియా ఆమ్ల ద్రావణాల వలన ప్రభావం చెందవు (acid-fast or acid-resistant). వీటిని గుర్తించడానికి ఉపయోగించే రంజనాలు: ఫైట్ రంజనం (Fite's stain), జీల్-నీల్సెన్ రంజనం (Ziehl-Neelsen stain) మొదలైనవి.
అనుకోకుండా ఒక రోజు
అనుకోకుండా ఒక రోజు, 2005లో విడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా. తక్కువ బడ్జెట్‌తో తీసిన ఈ సినిమా వినూతన కథనంతో మంచి విజయం సాధించింది.
జగపతి బాబు, ఛార్మి, హర్ష వర్ధన్, లక్ష్మన్, పవన్ మల్ హోత్రా, నర్సింగ్ యాదవ్, పూజా భారతి.
సినిమా మొదటి దృశ్యంలో కొందరు వ్యక్తులు ఒక పిల్లవాడిని అనుసరిస్తూ ఒక వ్యక్తి ఇంటి దగ్గరికి వెళ్తారు. అది మాదక ద్రవ్యాలు దొంగతనంగా సరఫరా చేస్తున్న వ్యక్తి ఇల్లు అని తెలుస్తుంది. మొదటి దృశ్యంలోని వ్యక్తులు సురేష్ రెడ్ది (జగపతి బాబు) నేతృత్వంలో ఆ వ్యక్తిని తరుముతారు. తనని పట్టుకొన్న తర్వాత వాడి ఇంటిలో కొన్ని మాదక ద్రవ్యాలు కనుక్కొంటారు. తర్వాత వాడి దగ్గర నుంచి 20,000 రూపాయలు లంచం తీసుకొని వదిలేస్తాడు.
సహస్ర (ఛార్మి) డిగ్రీ చదువుతున్న ఒక అమ్మాయి. హైదరాబాదులో తండ్రి, సవతి తల్లి దగ్గర ఉంటూ చదువుకొంటూ ఉంటుంది. ఖర్చుల కోసం బృంద గాయనిగా పని చేస్తూ ఉంటుంది. ఎప్పటికైన మంచి గాయనిగా ఎదగాలని కలలు కంటూ ఉంటుంది. తన తల్లి కర్నూలులో ఉంటుంది. ఒక రోజు సహస్ర తండ్రి, పిన్ని, పిల్లలు అందరూ దైవ దర్శనానికి తిరుపతికి బయల్దేరి వెళ్తారు. వాళ్ళు వెళ్ళిన రోజు సాయంత్రం సహస్ర స్నేహితురాలు శ్వేత (పూజా భారతి) వచ్చి పార్టీకి బలవంతంగా పిలుచుకొని వెళ్తుంది. అక్కడ కొందరు సంపన్న యువతీ యువకులు సహస్రను నృత్యం చేయమని ఆహ్వానిస్తారు. కానీ తను తిరస్కరించి ఒక ప్రక్కగా కూర్చుంటుంది. కొంతమంది అబ్బాయిలు ఒక సాధారణ పానీయంలో మత్తు మందులు కలిపి సహస్రకి ఇస్తారు. సహస్ర కూడా అది సాధారణ పానీయమేనని నమ్మి త్రాగివేస్తుంది. ఆ తర్వాత అందరూ విందు వినోదాలలో తేలుతూ ఉండగా సహస్ర నెమ్మదిగా మత్తులోకి జారుకుంటుంది.
ప్రొద్దున్నే నిద్ర లేచిన సహస్ర సమయం 10 గంటలవడం చూసి హడావిడి గా బయలుదేరి కళాశాల కి వెళ్తుంది. కానీ అక్కడ ఎవరూ లేకపోవడం చూసి ఆశ్చర్యపోతుండగా అటెండర్ ను అడుగుతుంది. అతను, ఆ రోజు ఆదివారమనీ, అందుకే ఎవరూ రాలేదనీ చెప్తాడు. అంతే కాకుండా, సహస్ర కి హాజరు శాతం తక్కువగా ఉందనీ మరుసటి రోజు ప్రిన్సిపాల్ ని కలవాలనీ చెప్తాడు.
అదే రోజు సాయంత్రం స్నేహితురాలితో బయటకు వెళ్ళిన సహస్రకు దారిలో ఒక యువకుడు (శశాంక్) తారసపడి అంతకు ముందు సహస్ర తన టాక్సీ లో ప్రయాణించిందనీ, అందుకు గాను రూ. 350/- ఇవ్వమనీ అడుగుతాడు. నివ్వెరపోయిన సహస్ర, అతను ఎవరో తనకు తెలియదని చెప్పి ఇంటికి బయలుదేరుతుంది. సహస్ర ఇంటికి వెళ్ళే సరికి నాన్న, పిన్ని వాళ్ళు తిరుపతి నుంచి వచ్చేసి ఉంటారు. సాయంత్రం తన చెల్లెలి ని, ఇంకొంత మంది పిల్లలను తీసుకొని, పొరుగింటి మాస్టారి (హర్ష వర్ధన్) తో కలిసి చిరంజీవి నటించిన శంకర్ దాదా ఎం బీ బీ ఎస్ సినిమాకి తీసుకొని వెళ్తుంది. థియేటర్ లొపలికి వెళ్ళె సమయంలో వీళ్ళకి అతి దగ్గరగా ఒక యువకుడిని మరొక యువకుడు కత్తి తో పొడిచివేస్తాడు. చుట్టుప్రక్కల ఉన్న జనం వాడిని పట్టుకొని పోలీసులకి అప్పచెప్తారు. సహస్ర వాళ్ళు కంగారు పడి, సినిమా చూడకుండానే ఇంటికి వచ్చేస్తారు.
తరువాతి రోజు పరీక్ష ఫీజు కట్టడానికి బ్యాంక్ కి వెళ్ళిన సహస్ర కి మళ్ళీ అంతకు ముందు రోజు కనిపించిన యువకుడు కనిపించి డబ్బులు తన పేరు రాజేష్ అని, ప్రైవేటుగా ఎం బీ ఎ చదువుతున్నానని, ఖాళీ సమయంలో ట్యాక్సీ నడుపుతుంటానని పరిచయం చేసుకొని, సహస్ర తన ట్యాక్సీ లో అర్ధరాత్రి దిల్ షుఖ్ నగర్ నుంచి పంజాగుట్ట వచ్చారనీ డబ్బులు ఇవ్వమనీ అడుగుతాడు.
అంతే కాకుండా సహస్ర తన కారులో తిరిగిందనడానికి సాక్ష్యంగా అబ్బులు (నర్సింగ్ యాదవ్)ని పిలుచుకొని వస్తాడు. ఇతను ఒక ప్రభుత్వ ఉద్యోగి. ఖాళీ సమయాలలొ నాటకాలలో నటిస్తూ సినిమాలలో అవకాశాల కోసం తిరుగుతూ ఉంటాడు. అబ్బులు కూడా రాజేష్ చెప్పేది నిజమేనంటాడు. కానీ సహస్ర స్నేహితురాలు అది నమ్మక అబ్బులు ని చెంప దెబ్బ కొట్టి నాటకాలాడకండనీ, ఇంకోసారి ఇలా చేస్తె పోలీసులకు చెప్తానని అంటుంది. అబ్బులు భయపడిపోయి రాజేష్ ని తనతో తీసుకెళ్ళిపోతాడు.
గజ్జి
గజ్జి (ఆంగ్లం: Scabies) ఒక విధమైన పరాన్న జీవి వలన కలిగే అంటు వ్యాధి. ఇది చర్మంలో సొరంగాలు చేసి దాని మూలంగా విపరీతమైన దురద, పుండ్లు మరియు వాపు కలుగుతుంది. ఈ పరాన్న జీవి పేరు "సార్కాప్టిస్ స్కేబీ" (Sarcoptes scabei). స్కేబీస్ అనే పదం లాటిన్ "స్కేబెర్" అనగా గోకడం నుండి వచ్చింది.
సార్కాప్టిస్ స్కేబీ కొన్ని జంతువులలో మరియు మనుషులలో గజ్జి వ్యాధిని కలుగజేస్తుంది. ఇవి ఒకవిధమైన పరాన్నజీవి కీటకాలు. ఇవి కంటికి కనిపించనంత సూక్ష్మంగా 0.3-0.4 మిల్లీమీటర్ల పరిమాణంలో ఉంటాయి. ఇవి చర్మంలోని పల్చని పైపొర (స్ట్రేటమ్ కార్నియమ్) క్రిందనే ఉండి అక్కడ 2-3 మి.మీ. బొరియల్లాంటివి ఏర్పరచి వాటిలో గుడ్లు పెడుతుంది. చర్మంపై వీటి జీవిత చక్ర కాలం (life cycle) రెండు వారాలు మాత్రమే ఉండవచ్చును. స్కేబీస్‌తో బాధపడే వ్యక్తి శరీరంపై ఒక డజన్ కంటే ఎక్కువ ఈ విధమైన క్రిములు ఉండవు. అరుదుగా ఒక రకమైన నార్వీజియన్ స్కేబీస్ (Norwegian scabies) లో వీటి సంఖ్య లక్షల్లో ఉండవచ్చును. ఇవి ఎయిడ్స్, మధుమేహం మొదలైన వారిలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
చర్మం లోపలికి తొలుచుకుపోయి ఈ క్రిములు పెట్టే గ్రుడ్ల వలన చాలా తీవ్రమైన ఎలర్జీ సంభవిస్తుంది. కాని వీటి కారణంగా కలిగే తీవ్రమైన దురద కారణంగా చర్మాన్ని గోకడం వలన మరింత బాధ కలుగుతుంది. గోకడం వలన చర్మంపై బాక్టీరియా చేరి గజ్జికి కారణం అవుతుంది. ఈ క్రిములు పందులలో ఎక్కువగా ఉంటాయి.
సార్కాప్టిస్ స్కేబీ
సార్కాప్టిస్ స్కేబీ (లాటిన్ "Sarcoptes scabie") కొన్ని జంతువులలో మరియు మనుషులలో గజ్జి (Scabies) అనే అంటువ్యాధిని కలుగజేస్తుంది. ఇవి ఒకవిధమైన పరాన్నజీవి కీటకాలు. చర్మం లోపలికి తొలుచుకుపోయి అనే చర్మ వ్యాధులను కలుగజేస్తుంది. ముఖ్యంగా ఈ క్రిములు పెట్టే గ్రుడ్ల వలన చాలా తీవ్రమైన ఎలర్జీ సంభవిస్తుంది. చర్మంపై వీటి జీవిత చక్ర కాలం (life cycle) రెండు వారాలు మాత్రమే ఉండవచ్చును. స్కేబీస్‌తో బాధపడే వ్యక్తి శరీరంపై ఒక డజన్ కంటే ఎక్కువ ఈ విధమైన క్రిములు ఉండవు. కాని వీటి కారణంగా కలిగే తీవ్రమైన దురద కారణంగా చర్మాన్ని గోకడం వలన మరింత బాధ కలుగుతుంది. గోకడం వలన చర్మంపై బాక్టీరియా చేరి గజ్జికి కారణం అవుతుంది. ఈ క్రిములు పందులలో ఎక్కువగా ఉంటాయి.
కుర్చీ
కుర్చీ (ఆంగ్లం Chair) మన ఇంటిలో, కార్యాలయాలలో చాలా ఉపయోగకరమైన వస్తువు. వీటిని మేజాతో కలిపి ఉపయోగిస్తారు.
సాధారణంగా కుర్చీకి నాలుగు కాళ్ళు, బల్ల ఉండి చేరబడడానికి వెనుక భాగంతో, చేతులు పెట్టుకోవడానికి అనువుగా ఉంటుంది. ఒక్క కూర్చోడానికి మాత్రమే ఉండే దానిని స్టూలు (Stool) అంటారు. ఒకరి కంటే ఎక్కువమంది కూర్చోడానికి అనువుగా ఉండేదానిని బెంచి, సోఫా అంటారు. వాహనాలలో లేదా సినిమా హాలులో బిగించియున్న కుర్చీలను సీట్లు అంటారు. కుర్చీలు ఎక్కడికైనా సులువుగా తీసుకొనివెళ్ళడానికి వీలవుతుంది. కుర్చీ వెనుకభాగానికి మరియు/లేదా సీటుకి గాలి తగలడానికి వీలుగా కన్నాలుంటాయి.
కొన్ని కుర్చీలకు వెనుక భాగం తల ఉన్నంత ఎత్తు వరకు ఉంటుంది; మరికొన్నింటికి తల భాగం కోసం వేరుగా చిన్న మెత్త అతికించి ఉంటుంది. మోటారు వాహనాలలో ఈ మెత్త భాగం ప్రమాదం జరిగినప్పుడు మెడ మరియు తల భాగాలను రక్షిస్తుంది. 
చారిత్రికంగా మనదేశంలో ప్రాచీనకాలంలో మహారాజులు, చక్రవర్తులు సభలో కూర్చోవడానికి ఎత్తైన వేదికమీద కళాత్మకమైన అలంకరణలతో చేతులు ఆనుకొనే భాగాల వద్ద సింహం తలలు అలాగే కుర్చీ కాళ్ళ చివర్లలో సింహపు గోళ్ళూ చేక్కిన కుర్చీలను "సింహాసనం" పేరుతో వ్యవహరించేవారు.
సాధారణంగా కుర్చీల తయారీలో చెక్కను వాడే సాప్రదాయం వున్నా ఆధునిక కాలంలో కుర్చీల తయారీకి ఇనుము, ప్లాస్టిక్ మరియు ఫైబర్లను వాడుతున్నారు.
చక్రాల కుర్చీ (Wheel Chair) కాళ్ళతో నడవలేని వారు ఉపయోగిస్తారు. చక్రాలను చేతులతో తిప్పుతూ వీరు ముందు కు కదుల్తారు. కొన్నిటికి ఆపడానికి బ్రేకులు కూడా ఉంటాయి.
బెంచి
బెంచి (ఆంగ్లం: Bench) ఒకరి కంటే ఎక్కువ మంది కూర్చోవడానికి ఉపయోగించే వస్తువు.
ఇవి సాధారణంగా కలపతో తయారుచేస్తారు. కుర్చీల మాదిరిగా వీటికి కూడా వెనుక భాగంతో, చేతులు పెట్టుకోడానికి సౌకర్యంగా ఉండవచ్చును. ఉద్యానవనాలు, బీచ్ లు మొదలైన ప్రదేశాలలో ఇవి ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.
సోఫా
సోఫా (ఆంగ్లం: Sofa) ఆధునిక ఇండ్లలోని అందమైన గృహోపకరణము. ఇది కుర్చీ మాదిరిగా వెనుక భాగంతో చేతులు పెట్టుకోడానికి సౌకర్యంగా ఉంటుంది. అయితే వీనికి మెత్తగా దూది లేదా స్పాంజితో పైన అందమైన వస్త్రం లేదా చర్మంతో కప్పబడి కూర్చోడానికి సౌకర్యంగా ఉంటుంది.
పుస్తకము
పుస్తకము లేదా గ్రంథం (Book) అనేది వ్రాసిన లేదా ముద్రించిన కాగితాల సంగ్రహం. పుస్తకము పదానికి తెలుగు భాషలో వికృతి పదము పొత్తము. ఇలాంటి కాగితానికి రెండు వైపులను పేజీలు అంటారు. ప్రస్తుత కాలంలో పుస్తకాలను ముద్రణా యంత్రాల సహాయంతో ఎక్కువ సంఖ్యలో తక్కువ కాలంలో ముద్రిస్తున్నారు. కొన్ని పెద్ద పుస్తకాలను మరియు నవలలను విభాగాలుగా చేస్తారు.
పుస్తకాలను కొని కావలసిన వారికి అమ్మే ప్రదేశాలను పుస్తకాల దుకాణాలు అంటారు. పుస్తకాలను సేకరించి కావలసిన వారికి అద్దెకు లేదా చదువుకోడానికి మాత్రమే అనుమతించే ప్రదేశాలను గ్రంథాలయాలు అంటారు.
పుస్తకాలను అధిక సంఖ్యలో ముద్రించి, ప్రజలందరికీ అందేటట్లు చేయడమే పుస్తక ప్రచురణ ముఖ్య ఉద్దేశం. ప్రపంచంలో చాలా ప్రచురణ సంస్థలు ఉన్నాయి.
The common structural parts of a book include:A thin marker, commonly made of paper or card, used to keep one's place in a book is a . Bookmarks were used throughout the medieval period, consisting usually of a small parchment strip attached to the edge of folio (or a piece of cord attached to headband). Bookmarks in the eighteenth and nineteenth centuries were narrow silk ribbons bound into the book and become widespread in the 1850s. They were usually made from silk, embroidered fabrics or leather. Not until the 1880s, did paper and other materials become more common.
చాలా గ్రంథాలయాలలో పుస్తకాలను సామాన్యంగా ఫిక్షన్ మరియు నాన్-ఫిక్షన్ రకాలుగా విభజిస్తారు.
పుస్తకాలు ముద్రించబడిన భాషను బట్టి వీటిని తెలుగు పుస్తకాలు, ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు మొదలైనవిగా విభజిస్తారు.
గట్టి కవరు పుస్తకాలు బలమైన అట్ట కలిగి చిరకాలం చెక్కుచెదరకుండా వుంటాయి. పేపర్ బాక్ పుస్తకలు చౌకగా మడతపడే కవర్లు కలిగి ఉంటాయి. స్పైరల్ బైండింగ్ పుస్తకాలు దారం కుట్లు లేకుండా కాగితాలన్నీ లోహంతో చేసిన స్పైరల్ తో కలుపబడి ఉంటాయి.
తులసి (నటి)
తులసి తెలుగు సినిమా నటి. 
తులసి తల్లి సినీ నటీమణులు అంజలీదేవికి మరియు సావిత్రికి మంచి స్నేహితురాలు. వీరు తులసి వాళ్ళ ఇంటికి తరచూ వస్తుండేవారు. అప్పట్లో తులసి చురుకైన పిల్ల అని గమనించి సినీరంగములో బాగా రాణించగలదని అనుకున్నారు. భార్య సినిమా నిర్మాత ఒక బాల్యనటి కోసం వెతుకుతుండగా, వాళ్ళు తులసిని ఆ పాత్రకై సిఫారుసు చేశారు. అప్పటి నుండి అనేక సినిమాలలో బాల్యనటిగా నటించింది. ఆ సినిమా షూటింగు సందర్భములో దాసరి నారాయణరావు తులసి యొక్క నటన నచ్చి, ఇతర నిర్మాతలకు కూడా రికమెండ్ చేశాడు.
బాల్యనటిగా తులసి ఒకటిన్నర యేళ్ళ వయసులోనే భార్య చిత్రములో రాజబాబు కొడుకుగా చలనచిత్ర రంగములో ప్రవేశించింది.
1977లో విడుదలైన చిల్లరకొట్టు చిట్టెమ్మ సినిమాలో చిన్నప్పటి జయచిత్రగా నటించి మంచి పేరు తెచ్చుకున్నది. అయితే సీతామహాలక్షి చిత్రముతో నలుగురి దృష్టిలో పడింది. ఈ చిత్రంలో తులసి పాత్రపై మూడుపాటలు చిత్రీకరించడంతో ఈమె పోషించిన పాత్ర ప్రధానపాత్ర అయ్యింది. సీతామహాలక్షి సినిమాలో కొన్ని చిన్న నృత్య సన్నివేశాలలో తన నృత్యాన్ని తానే రూపొందించుకొని ప్రదర్శించింది.
శంకారాభరణం సినిమాతో తులసి తెలుగునాట ఇంటింటా ఆమె పోషించిన పాత్ర పేరు "తులసీరామ్"గా పేరుతెచ్చుకొన్నది. ఆ సినిమాలో జే.వీ.సోమయాజులు, మంజుభార్గవిల పాత్రల తర్వాత చెప్పుకోదగ్గ పాత్ర తులసిదే,
కథానాయకిగా తులసి తొలిచిత్రం జంధ్యాల దర్శకత్వం వహించిన ముద్ద మందారం. ఈ సినిమాలో ప్రదీపు మరదలుగా తులసి నటించింది. ఆ తర్వాత వచ్చిన నాలుగు స్థంబాలాట (1982), శుభలేఖ (1982) మరియు మంత్రిగారి వియ్యంకుడు (1984), ప్రేమించు పెళ్ళాడు సినిమాలలో ద్వితీయ కథానాయకిగా నటించింది. శుఖలేఖ చిత్రం మంచి విజయం సాధించి శుభలేఖ సుధాకర్ - తులసిల జంటకు మంచి పేరు రావటంతో ఆ తరువాత అదే తరహా పాత్రలలో ఆమెకు అవకాశాలు వచ్చాయి. మంత్రిగారి వియ్యంకుడు, ప్రేమించు పెళ్ళాడు సినిమాలు కూడా విజయం సాధించటంతో తులసి ఒకటి అరా పాటలున్న చెల్లెలి పాత్రలకు బాగా సరిపోతుందనే ముద్ర పడింది. ఈ మూస చట్రంలోనుండి బయటపడటానికి పూజకు పనికిరాని పువ్వు వంటి స్త్రీ ప్రధాన సినిమాలలోనూ, శ్రీ కట్నలీలలు వంటి సినిమాలో గ్లామర్ పాత్రలు పోషించినా అవి విజయం సాధించలేదు.
తులసికి ఒక ప్రముఖ సినీ సంగీతదర్శకుడితో పెళ్ళి నిశ్చయమైంది కానీ చివరి క్షణంలో పారిపోయి వేరేవ్యక్తిని పెళ్ళి చేసుకున్నదని సినీరంగంలో వందతులున్నాయి. అయితే తెలుగుసినిమా.కాంకు ఇచ్చిన ఇంటర్యూలో ఈ సంగతిని ఆమె ఖండించలేదు. ఆ వ్యక్తి పేరును బయటపెట్టడానికి మాత్రం నిరాకరించింది. తులసి ఒక ప్రముఖ కన్నడ దర్శక నిర్మాతను కలిసిన మొదటి రోజే పెళ్ళి చేసుకున్నది.
తెలుగులో హీరోయిన్‌గా తులసి చివరిచిత్రం 1999లో విడుదలైన కన్నయ్య కిట్టయ్య. వివాహం తర్వాత తెలుగు చిత్రరంగంతో సంబంధాలన్నీ తెంచేసుకొని సంసారజీవితంలో స్థిరపడింది.
యంత్రము
ఒక పనిని చేయడానికి శక్తిని ఉపయోగించే పరికరాలను యంత్రము (ఆంగ్లం: Machine) అంటారు. ఏ రకమైన సాధనంలోనైనా ఇలాంటి పరికరాలుంటే వానిని యంత్రాలు అనవచ్చును. వీనిలో సరళ యంత్రాలు ఇలాంటి శక్తియొక్క దిక్కును మార్చుతాయి గాని శక్తిని ఉపయోగించవు.
తెలుగు భాషలో యంత్రము అనే పదానికి వికృతి పదం జంత్రము. "Machine" అనే పదం లాటిన్ "machina" నుండి ఉద్భవించినది.
యంత్రము [ yantramu ] yantramu. [సంస్కృతం n. A contrivance, machine, implement, instrument, apparatus. A diagram or figure of a mystical nature, an astrological character: a talisman, or amulet. A pump. సాధనము, యుక్తియుక్తమైన కరణము. "జిలుగు కెంపుల యంత్రముల మేతలంటక చాలసోలుచు తూలు శారికలను." Ila. iv. 58. ఇక్షుయంత్రము a sugarcane mill. A. ii. 94. "కలయంత్రధారల కప్పి కప్పి." Zaccaya. v. 47. యంత్రకారుడు yantra-kāruḍu. n. A maker of engines, an engineer, an artillery man, a gunner. యుక్తియుక్తమైన సాధనకారుడు. "కందళితాహర్ముఖ యంత్రకారుడు." A. v. 89. టీ యంత్రకారుడు, పిరంగులు కాల్చేవాడు. యంత్రధారకుడు yantra-dhārakuḍu. n. An engineer, one who manages an engine. యంత్రమును తిప్పేవాడు. L. xv. 126. యంత్రపాతితము yantra-pātitamu. n. A kind of cake. జంతికలు. యంత్రించు yantrinṭsu. v. a. To contrive: to plan: to make a diagram or figure of a mystical nature, to put under a spell, యంత్రమువేయు. "యంత్రించి మంత్రించి యంత్రించుడంచు." Pal. 98. యంత్రితము yantritamu. adj. Spell bound, కట్టబడిన.
సప్తగిరి (పత్రిక)
సప్తగిరి తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు ప్రచురిస్తున్న ఆధ్యాత్మిక మాసపత్రిక. ఈ పత్రిక డిసెంబరు 1, 1965 సంవత్సరం నుండి తిరుపతి పట్టణంలో ముద్రించబడుతున్నది.
జంతర్ మంతర్, ఢిల్లీ
జంతర్ మంతర్ ఢిల్లీలోని ఒక ఖగోళ వేధశాల. 
13 రకాలైన ఖగోళ పరికారాలు ఉన్న మరో జంతర్‌ మంతర్‌ దేశరాజధాని ఢిల్లీలో ఉంది. ఈ వేదశాలను కూడా జైపూర్‌ మహారాజు మహారాజా జైసింగ్‌-2 నిర్మించాడు. ఇది జైపూర్‌లో ఉన్న జంతర్‌ మంతర్‌ వేదశాల నిర్మాణానికి నాలుగేళ్ళ ముందే ఈ జంతర్‌ మంతర్‌ నిర్మాణాన్ని మొదలు పెట్టారు. క్యాలెండర్‌, ఖగోళ శాస్త్రానికి సంబంధించిన వివిధ రకాల గణాంకాల కోసం మొఘల్‌ చక్రవర్తి మహమ్మద్‌ షా సూచనల మహారాజా జైసింగ్‌ ఈ జంతర్‌ మంతర్‌ను నిర్మించాడు. ఖగోళ గణాంకాలు ప్రధాన అవసరంగా ఈ అబ్జర్వేటరీని నిర్మించారు. సూర్యుడు, చంద్రుడు, గ్రహాల గతులను ఈ అబ్జర్వేటరీ ద్వారా లెక్కగట్టవచ్చు. ఈ వేదశాలలో సామ్రాట్‌, రామ్‌, జైప్రకాష్‌, మిశ్ర యంత్రాలు ముఖ్యమైనవి.
పిడపర్తి
పిడపర్తి కొందరి తెలుగు వారి ఇంటి పేరు. పిడపర్తి వారి పంచాంగము, 8 పండిట్స్ గైడు మొదలగునవి ప్రాచుర్యములో ఉన్న వారి రచనలు.
తరగతి (జీవశాస్త్రం)
తరగతి లేదా విభాగం (ఆంగ్లం "Class") అనేది జీవుల శాస్త్రీయ వర్గీకరణ పద్ధతిలో ఒక వర్గం. కొన్ని తరగతులకు చెందిన ఒకే లక్షణాలు కలిగిన జీవులను ఒక వర్గములో ఉంచుతారు.
ఆక్టోపస్
ఆక్టోపస్ (ఆంగ్లం Octopus) (, from గ్రీకు ("oktapous") "eight-footed", ఒక విధమైన మొలస్కా జాతికి చెందిన జంతువులు. ఇవి సెఫలోపోడా తరగతిలో ఆక్టోపోడా క్రమంలో ఉన్నాయి. ఇవి సముద్రంలో వివిధ ప్రాంతాలలో నివసిస్తాయి, ముఖ్యంగా కోరల్రీఫ్ లు కనిపించే ప్రాంతాలు. ఆక్టోపస్ ప్రజాతికి చెందిన జీవులకు కూడా ఈ పేరు ఉపయోగిస్తారు. విస్తృత ప్రయోగంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 300 ఆక్టోపస్ జాతులు ఉన్నాయి.
నత్త
నత్తలు (ఆంగ్లం Snail) మొలస్కా జాతికి చెందిన ఒక రకమైన జంతువులు. నత్త అనేది గాస్ట్రోపోడా తరగతికి చెందిన జీవులన్నింటికి ఉపయోగించే సాధారణమైన పేరు. కర్పరం లేని నత్తలను స్లగ్ (slug) లు అంటారు. నత్తలు కీటకాల తర్వాత ఎక్కువ జాతులున్న జీవుల తరగతి.
నత్తలు ఎడారుల నుండి లోతైన సముద్రాల మధ్య విభిన్న పరిసరాలలో జీవిస్తాయి. నత్తలలో కొన్ని సముద్రంలోను, కొన్ని భూమి మీద, మరికొన్ని మంచినీటిలోను నివసిస్తాయి. చాలా నత్తలు శాకాహారులు; కొన్ని సముద్ర నత్తలు మాత్రం ఆమ్నీవోర్లు. సామాన్యంగా మనం ఎక్కువగా చూసే సముద్ర నత్తలు పరిమాణంలో చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి.
కొన్ని నత్తలు ఊపిరితిత్తులతో శ్వాసక్రియ జరిపితే, మరి కొన్నింటికి చేపలవలె మొప్పలు ఉంటాయి.
ఆల్చిప్ప
ఆల్చిప్పలు మొలస్కా జాతికి చెందిన జంతువులు. ఇవి బైవాల్వియా తరగతికి చెందినవి. ఈ తరగతిని పెలిసిపోడా అని కూడా పిలుస్తారు. వీటికి ద్విపార్శ్వ సౌష్టవం కలిగిన రెండు భాగాలు కలిగిన కర్పరాలు ఉంటాయి. ఈ తరగతిలో సుమారు 30,000 జాతులు ఉన్నవి.
ఆల్చిప్పలు నీటిలో నివసించే జీవులు. ఇవి సముద్రంలోను మరియు మంచి నీటి ఆవాసాలలోను నివసిస్తాయి.
Bivalves are unique among the molluscs for lacking a radula; they feed by siphoning and filtering large particles from water. Some bivalves are epifaunal: that is, they attach themselves to surfaces in the water, by means of a byssus or organic cementation. Others are infaunal: they bury themselves in sand or other sediments; these forms typically have a strong digging foot. Some bivalves, such as scallops, can swim.
శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ శాస్త్ర సాంకేతిక పురస్కారం
శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ (SSB) శాస్త్ర మరియు సాంకేతిక పురస్కారం భారతదేశంలో ప్రతీ సంవత్సరం కౌన్సిల్ ఆఫ్ సెంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్(CSIR) ద్వారా ప్రముఖ శాస్త్ర పరిశోధకులకు అందజేయబడుతున్న శాస్త్ర పురస్కారం. ఈ పురస్కారాలను శాస్త్ర రంగాలైన జీవశాస్త్రం, రసాయన శాస్త్రం, పర్యావరణ శాస్త్రం, ఇంజనీరింగ్, గణితశాస్త్రం, వైద్యరంగం మరియు భౌతిక శాస్త్రాలలో అసమాన ప్రతిభ కనబరచిన వారికి అందజేస్తారు. ఈ పురస్కారం భారతీయ శాస్త్ర మరియు సాంకేతిక రంగాలలో మంచి గుర్తింపు తెచ్చిన వారికి అంజజేయబడుతుంది. ఇది భారతదేశంలోని శాస్త్ర రంగంలో అతి గౌరవనీయమైన పురస్కారం. ఈ పురస్కారానికి భారతదేశ కౌన్సిల్ ఆఫ్ సెంటిఫిక్ మరియు ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ స్థాపకుడైన శాంతిస్వరూప్ భట్నాగర్ పేరును పెట్టారు. ఈ పురస్కారం మొదటిసారి 1958 లో యివ్వబడినది.
భారతదేశ పౌరినిగా ఉన్న వ్యక్తి తన 45 సంవత్సరాల వయసు వరకు శాస్త్ర మరియు సాంకేతిక రంగాలలో పరిశోధన చేస్తూ ఉంటే ఈ పురస్కారానికి అర్హత పొందుతాడు. ఈ పురస్కారాన్ని పొందవలసిననాటి నుండి ముందు ఐదు సంవత్సరాలపాటు ఆయన చేసిన కృషి ఆధారంగా ఎంపిక చేస్తారు.
ఈ పురస్కారం ఒక పతకం, నగదు బహుమతి . అందజేయబడుతుంది. అదనంగా ఆ పురస్కార గ్రహీత 65 వ సంవత్సరం వరకు ప్రతీ నెలా రూ. 15,000 అందజేయబడుతుంది.
బెసిడియోమైకోటా
బెసిడియోమైకోటా ఒక రకమైన శిలీంధ్రము.
వర్గము (జీవశాస్త్రం)
వర్గం (ఆంగ్లం Phylum) అనేది జీవుల శాస్త్రీయ వర్గీకరణ పద్ధతిలో ఒక వర్గం. కొన్ని విభాగాలకు చెందిన ఒకే లక్షణాలు కలిగిన జీవులను ఒక వర్గంలో ఉంచుతారు.
నేల బండ
ఈ ఆట ముఖ్యంగా 6 నుండి 13 వరకు వయసు గల బాల బాలికలు ఆడు ఆట. ఈ ఆటను ఎంతమందయినా ఆడవచ్చును. మొదటగా ఒకరిని దొంగగా నిర్ణయిస్తారు. ఈ ఆట ఆడు ప్రదేశమందు మట్టి ప్రదేశము (నేల)మరియు రాతి పృదేశము (బండ)ఉండవలెను. ముందుగా దొంగని నేల కావాలో బండ కావాలో కోరుకోమంటారు. ఉదాహరణకి దొంగ నేల కోరుకున్నచో,దొంగ నేల మీద మరియు మిగిలిన వారందరు బండ మీద ఉంటారు. బండ మీద ఉన్నవారు నేల మీదకి వచ్చి దొంగని ఆటపట్టిస్తూ ఉంటారు. దొంగ బండ మీదకి వెళ్లకుండా నేల మీదకి వచ్చిన వాళ్లని పట్టుకోవటానికి ప్రయత్నించవలెను. ఇదియే దొంగ ముఖ్య లక్ష్యం. దొంగకి చిక్కిన వారు దొంగ స్థానమును భర్తీ చేస్తారు. ఈ ఆట చిన్న పిల్లలకు బాగా ఇష్టమైన ఆట.
శిలాజము
శిలాజాలు (ఆంగ్లం: Fossil) పురావస్తు శాస్త్రంలో విశేష ప్రాముఖ్యమున్నవి. "ఫాజిల్" అనే పదం లాటిన్ పదం "ఫాడెరి" (fodere) నుండి ఉద్భవించింది. ప్రకృతి సిద్ధ కారణాల వల్ల, భూమిలో భద్రపరచబడిన ఖచ్ఛితమైన జీవావశేషాలను గాని, వాటి ఆనవళ్ళను గాని శిలాజాలు అని పిలుస్తారు. ఇవి సామాన్యంగా అవక్షేపిత శిలలో మాత్రమే ఏర్పడతాయి.
ఏదైనా ప్రాణి సహజంగానో లేక ప్రకృతిలో సంభవించే ప్రమాదాల వల్లనో మరణించినపుడు భూగర్బంలో కూరుకుపోతుంది. ఈ విధంగా కూరుకుపోయిన ప్రాణి భౌతిక శరీరంపై పనిచేసే పీడన బలాలు భౌతిక శరీరాన్ని శిలగా మార్చుతుంది లేక ఆ భౌతిక శరీరాన్ని అంటిపెట్టి యున్న పదార్థాలపై ప్రాణి భౌతిక చిహ్నాన్ని యేర్పరుస్తుంది. ఈ విధంగా ఏర్పడిన శిలలని లేదా చిహ్నాలను (ముద్రలను) సాధారణంగా శిలాజాలు అంటారు. శిలాజాలు సాధారణంగా త్రవ్వకాలలో లేక భూకంపం వచ్చినపుడు, భూమి లోపల నుండి బయటకు విసిరివేయబడిన పదార్థాలలో కనుగొనబడతాయి. ప్రపంచంలో చెప్పుకోతగ్గ శిలాజ అడవులు యెల్లోస్టోన్ నేషనల్ పార్కు ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. ఇవి సుమారు అరవై చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణం ఆక్రమించి ఉన్నాయి. శాస్త్రవేత్తలు ఆఫ్రికా ఖండంలో రెండు మిలియన్ల సంవత్సరాల కంటే పూర్వపు మానవ శిలాజాల్ని కనుగొన్నారు.
జ్యోతిలక్ష్మి (నటి)
జ్యోతిలక్ష్మి (1948-ఆగష్టు 9, 2016) దక్షిణ భారత శృంగార నృత్య నటి. ఈమె జయమాలిని అక్క. ఈమె తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, మలయాళ, హిందీ భాషల్లో వెయ్యికి పైగా పాటల్లో నర్తించింది. వీటిలో హీరోయిన్ గా చేసిన సినిమాలు ఒక ఇరవై దాకా ఉంటాయి. తమిళంలో పది సినిమాలలో కథానాయకిగా నటించింది.
జ్యోతిలక్ష్మి తమిళ అయ్యంగార్ల కుటుంబంలో1948లో జన్మించింది. ఆమె తండ్రి పేరు టి.కె. రామరాజన్, తల్లి పేరు శాంతవి. ఎనిమిది మంది తోబుట్టువుల్లో జ్యోతిలక్ష్మి అందరికంటే పెద్దదైతే, జయమాలిని అందరికంటే చిన్నది. ఎనిమిది మందిలో ఐదుగురు ఆడపిల్లలు.
ఈమె కెమెరామెన్ సాయిప్రసాద్‌ను ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకుంది. ఈమెకు జ్యోతిమీనా అనే ఒక కూతురు ఉంది. జ్యోతిమీనా కూడా సినిమాలలో నటించింది కాని నిలదొక్కుకోలేకపోయింది. మరో ప్రముఖ సినిమా శృంగార నృత్యతార జయమాలిని ఈమెకు చెల్లెలు.
ఈమె చిన్నతనం నుండి ఎస్.పి.ఎల్.ధనలక్ష్మి వద్ద పెరిగింది. ధనలక్ష్మి అప్పటికే ప్రసిద్ధ నటి. జ్యోతిలక్ష్మికి ఐదేళ్ళ వయసులో ఉన్నప్పుడు ఆమె అన్న వరస అయిన దర్శక నిర్మాత టి.ఆర్.రామన్న (పెద్దమ్మ కొడుకు) ఒక ఎం.జీ.ఆర్ సినిమాలో జ్యోతిలక్ష్మిచే నాట్యం చేయించాడు. ఎనిమిదేళ్ళ వయసులో శివాజీ గణేశన్ చిత్రం కార్తవరాయన్ కథలో డ్యాన్స్ చేసింది. ఆ తరువాత పెద్దయ్యాక 1963లో విడుదలైన ఎం.జీ.ఆర్ చిత్రం పెరియ ఇడత్తు పెణ్ తో చిత్రం రంగంలో ప్రవేశించింది. ఈ చిత్రంలో నగేష్ సరసన వల్లి అనే హాస్యపాత్రలో నటించింది. ఈమె చిన్నతనంలో రామయ్య పిళ్ళై వద్ద భరతనాట్యం నేర్చుకుంది. ఈ నాట్యశిక్షణ సినిమాలో నాట్యాలు చేయటానికి సహకరించింది.
తెలుగులో జ్యోతిలక్ష్మి తొలి చిత్రం 1967లో విడుదలైన పెద్దక్కయ్య.
1973లో శోభన్ బాబు హీరోగా వచ్చిన ఇదాలోకం సినిమాలో "గుడి ఎనక నా సామి గుర్రమెక్కి కూకున్నాడు" అన్న పాటతో ఆంధ్రదేశపు ప్రేక్షకులను ఉర్రూతలూగించిన జ్యోతిలక్ష్మి తిరిగి అదే పాటకు కుబేరులు సినిమాలో నర్తించింది.
ఇండస్ట్రీలో ఓ నయా ట్రెండ్ కు తెరలేపింది జ్యోతిలక్ష్మి. తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, మలయాళ, హిందీ భాషల్లో మూడు వందల సినిమాలకు పైగా నటించిన జ్యోతిలక్ష్మి.. వెయ్యికి పైగా పాటల్లో డ్యాన్స్ చేసింది. దాదాపు 30 సినిమాల్లో హీరోయిన్ గా నటించింది. 1948లో తమిళ అయ్యంగార్ల కుటుంబంలో పుట్టింది. తెలుగులో ఆమె మొదటి సినిమా ‘పెద్దక్కయ్య’ 1967లో విడుదలైంది.
80, 90 లలో తన డ్యాన్సులతో కుర్రకారు మతిపోగొట్టారు జ్యోతిలక్ష్మి. క్లబ్ డాన్సులకు ట్రెండ్ సెట్టర్ గా నిలిచారు. ఎంత పెద్ద హీరో అయినా ఆ మూవీలో జ్యోతిలక్ష్మి ఐటమ్ సాంగ్ ఉందంటే జనం క్యూకట్టేవారు. జ్యోతిలక్ష్మి డ్యాన్స్ చూసేందుకే సినిమాలకు వచ్చేవారు.
కొద్దికాలంగా వైరల్ ఫీవర్‌తో బాధపడుతున్న జ్యోతిలక్ష్మి ఆరోగ్యం విషమించడంతో 2016, ఆగష్టు 9 న తెల్లవారు ఝామున చెన్నైలోని ఆమె నివాసంలో చనిపోయింది..
నంది ఉత్తమ సినిమా పుస్తకాలు
నంది ఉత్తమ సినిమాపుస్తకాలు గెలిచినవారు:
నంది ఉత్తమ సంగీతదర్శకులు
నంది ఉత్తమ సంగీతదర్శకులు గెలుపొందినవారు:
అబ్బూరి (ఇంటి పేరు)
అబ్బూరి తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
రాణి సాయపనేని గోవిందమాంబా దేవి
గండికోట ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని వైఎస్ఆర్ జిల్లా జమ్మలమడుగు తాలూకాలో పెన్నా నది ఒడ్డున గల ఒక దుర్గం. దట్టమైన అడవుల మధ్య ఎంతటి బలమైన శతృవు దాడినైనా ఎదుర్కొనడానికి ఈ కోట అనువుగా ఉంటుంది.
గండికోట రాజుల పరంపరలో చివరి వాడు చిన తిమ్మానాయుడు. మహా యోధుడు. ఈతని చెల్లెలు గోవిందమ్మ. విజయనగర రాజులకు సామంతులుగా నున్న శాయపనేని నాయకులు వంశమునకు చెందిన నరసింహ నాయుడు గోవిందమ్మ భర్త.
మీర్ జుంలా అను పారశీకుడు గోలకొండ సుల్తాను అబ్దుల్లా కుతుబ్ షా ప్రాపకము సంపాదించి దర్బారులో వజీరు స్థానానికి ఎదిగాడు. గోలకొండ దర్బారులో మంత్రిగానున్న పొదిలి లింగన్న ప్రోద్బలముతో క్రీ.శ. 1650లో పెద్ద సైన్యముతో మీర్ జుంలా గండికోటపై దండెత్తాడు. పలు దినములుగా భీకర యుద్ధము జరిగినను కోట వశముకాలేదు. గండికోట అప్పగించినచో గుత్తి దుర్గమునకు అధిపతి చేస్తానని జుంలా బేరసారాలు చేశాడు. కాని తిమ్మా నాయుడు అంగీకరించలేదు. వేలాది యోధులు కోటను పరిరక్షిస్తూ ఫ్రెంచ్ ఫిరంగుల దాడిలో మరణించారు. తిమ్మానాయుని బావమరిది నరసింహ నాయుడు వీరోచితముగా పోరాడుతూ కోట సంరక్షణ గావిస్తూ అసువులు బాశాడు.
చిన తిమ్మానాయుని చెల్లెలు గోవిందమ్మ సతీసహగమనము చేయకుండా, అన్న వారిస్తున్నా వినకుండా కాసెగట్టి, అశ్వారూఢయై తురుష్క, ఫ్రెంచ్ సైనికులతో తలపడింది. భర్త మరణమునకు కారకుడైన అబ్దుల్ నబీ అను వానిని వెదికి వేటాడి సంహరిస్తుంది. అదే సమయములో నబీ వేసిన కత్తి వేటుకు కూలి వీరమరణము పొందింది. కోటలో వందలాది స్త్రీలు అగ్నిప్రవేశము చేస్తారు. ఎండు మిరపకాయలు పోగులుగా పోసి నిప్పుబెట్టి ఆందులో దూకుతారు. హతాశుడైన చినతిమ్మ రాయబారమునకు తలొగ్గక తప్పలేదు. గండికోటకు బదులుగా గుత్తి కోటను అప్పగించుట ఒప్పందము. కోట బయటకు వచ్చిన నాయునికి పొదిలి లింగన్న కుతంత్రముతో విషము ఇప్పిస్తాడు. అదే సమయములో గుత్తికోటకు బదులు హనుమనగుత్తి అను చిన్న గ్రామానికి అధిపతినిచేస్తూ ఫర్మాను ఇవ్వబడింది. మోసము తెలుసుకున్న చినతిమ్మ ఫర్మాను చింపివేసి బాలుడైన కొడుకు పిన్నయ్యను బంధువులకప్పగించి రాజ్యము దాటిస్తాడు. నాయునికి విషప్రభావము వల్ల మరణము ప్రాప్తించింది.
గండికోట సంరక్షణకై కత్తిబట్టి వీరోచితముగా పోరాడి అసువులు బాసిన వీర వనిత గోవిందమ్మ. తెలుగు చరిత్ర పుటల కెక్కని అభాగ్యురాలు కూడా.
మెంతులు
మెంతులు (ఆంగ్లం: Fenugreek)
మనం ఆహారంలో ఉపయోగించే మసాలా దినుసులు. మెంతి ఆకులు ఆకుకూరగా ఉపయోగిస్తారు.
ప్రతి ఇంట్లో పోపు సామాను పెట్టెలో తప్పక కనిపించేవి మెంతులు. ప్రతి రోజూ మన ఆహారంలో ఏదో ఒక రూపంలో మెంతులను వాడుతుంటాం. మెంతి పొడిని ఊరగాయల్లోనూ, మెంతి గింజలను చారు, పులుసు, పోపులోనూ వాడతాం. మెంతి ఆకులను పప్పుకూరగా, కూరల తయారీలోనూ వాడడం తెలిసిందే. మెంతులలో ఔషధగుణాలనున్నాయని చాలా మందికి తెలుసు. అయితే ఇటీవల జరిగిన పరిశోధనల్లో మధుమేహ వ్యాధి నియంత్రణకు మెంతులు ఉపయోగపడతాయని నిర్ధారణ అయ్యింది. మెంతులను ఆయుర్వేదంలో దీపనీ, మిత్రి అని అంటారు. హిందీలో మెథీ అని పిలుస్తారు. ముదురు పసుపు రంగులో ఉండి, గింజలలోని ఘాటైన సుగంధ తైలాలు, ఔషధ తత్వాన్ని కలిగి ఉంటాయి. గింజలలో కొన్ని రకాల రసాయనాలు ఉంటాయి. గింజల్లోని జిగురు,చేదు రుచి కూడా ఈ రసాయనాల వల్లనే. జీర్ణాశయం సంబంధ సమస్యలకు మెతులు మంచి ఔషధం. స్థూలకాయం, చెడు కొలెస్టరాల్‌, మధుమేహం అదుపునకు ఇవి దోహదపడతాయి.
కంటి నుండి అదే పనిగా నీరు కారతుంటే ఆకులను శుభ్రమైన వస్త్రంతో కట్టి రాత్రి పూట కంటికి కట్టాలి.
వైట్‌హెడ్స్ నివారణలో ముఖ్యంగా చెప్పుకోదగ్గ ఔషధం మెంతి ఆకుల మిశ్రమం. తాజాగా ఉండే గుప్పెడు మెంతి ఆకులను తీసుకుని రోట్లో వేసి మెత్తగా నూరి, ఆ పేస్టును ముఖంమీద వైట్‌హెడ్స్ అధికంగా ఉండే చోట బాగా అప్లయ్ చేసి రాత్రంతా అలాగే ఉంచుకోవాలి. తెల్లారగానే లేచి గోరువెచ్చటి నీటితో ముఖాన్ని శుభ్రం చేసుకోవాలి. ఇలా చేస్తే కొన్ని రోజులకు వైట్‌హెడ్స్ బారినుంచి విముక్తి అవ్వచ్చు.
పిండిపదార్థాలు 44.1 శాతం
ప్రోటీన్లు 26.2 శాతం
కొవ్వు పదార్థాలు 5.8 శాతం
పీచు పదార్థం 7.2 శాతం
తేమ 13.7 శాతం
కాల్షియం, పాస్పరస్‌, కెరోటిన్‌, థయమిన్‌, నియాసిన్‌ కూడా ఉంటాయి. అరగడానికి రెండు గంటలు పడుతుంది. 333 కిలో కేలరీల శక్తి విడుదలవుతుంది. మెంతి ఆకుల్లో ఏ విటమిన్‌ అధికంగా ఉంటుంది.
మెంతులనుండిమెంతుల ఆవశ్యక నూనెను ఆవిరి స్వేదన క్రియ ద్వారా సంగ్రహిస్తారు.
పిండి పదార్థాలు 60 శాతం
ప్రోటీన్లు 4.4 శాతం
కొవ్వు పదార్థాలు 1 శాతం
ఖనిజ లవణాలు 1.5 శాతం
పీచు పదార్థం 1.2 శాతం
మెంతి ఆకుల్లో ఇనుము సమృద్ధిగా ఉంటుంది. దీంతోపాటు విటమిన్‌-సి, బి1, బి2, కాల్షియం కూడా ఉంటాయి. Courtesy with --డా|| పెద్ది రమాదేవి ,ఆయుర్వేదిక్‌ ఫిజిషియన్‌, సురక్ష ఆయుర్వేదిక్‌ క్లినిక్‌, హైదరాబాద్‌.
మెంతులు, మావన శరీరంలోని విషాలను (టాక్సిన్లు) బయటకు పంపించి, మానవ శరీరం ఎల్ల వేళలా ఆరోగ్యంగా ఉంచడంలో బాగా ఉపయోగ పడతాయి. వేల సంవత్సరాలుగా, వాడుకలో ఉన్న ఆయుర్వేదం, మెంతులు, మెంతి కూరను ప్రతి రోజూ వాడమంటుంది.
26 ఏప్రిల్ 2011 ఆంధ్రభూమి దినపత్రీక ఆధారంగా
రామన్ మెగసెసే పురస్కారం
రామన్ మెగసెసే పురస్కారం న్యూయార్క్కి చెందిన రాక్ ఫెల్లర్ సహోదరులు ఫిలిప్పీన్స్ ప్రభుత్వ సహకారంతో ఏర్పాటు చేసిన ఒక పురస్కారం. ఫిలిప్పీన్స్ దేశపు మాజీ అధ్యక్షుడైన రామన్ మెగసెసే జ్ఞాపకార్థం దీనిని 1957 లో ఏర్పాటు చేశారు. ఇది తరచూ "ఆసియా ఖండపు నోబెల్ బహుమతి"గా అభివర్ణించబడుతుంది.
ప్రతి సంవత్సరం రామన్ మెగసెసే ఫౌండేషన్ తమతమ రంగాల్లో అత్యుత్తమ ప్రతిభ కనబరిచిన ఆసియా దేశపు వ్యక్తులకు ఈ అవార్డును ప్రధానం చేస్తుంటుంది.
ఈ బహుమతిని ప్రధానంగా క్రింది ఆరు విభాగాల్లో ప్రకటిస్తారు.
రామన్ మెగసెసే పురస్కార గ్రహీతలు
ఇది రామన్ మెగసెసే పురస్కారం పొందిన వారి పూర్తి జాబితా.
సంకురాత్రి చంద్రశేఖర్
సంకురాత్రి చంద్రశేఖర్ ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త మరియు సంఘ సేవకుడు. కాకినాడలో సంకురాత్రి ఫౌండేషన్ మరియు శ్రీ కిరణ్ కంటి ఆసుపత్రి వ్యవస్థాపకుడు.
చంద్రశేఖర్ ప్రాథమిక విద్య రాజమండ్రిలో చదువుకున్నాడు. ఆంధ్రా విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఎస్సీ. చేసి ఉన్నత విద్య కోసం 1967లో కెనడా వెళ్ళాడు. జీవశాసత్రం లో పి.హెచ్.డి. చేసి కెనడా ఆరోగ్యశాఖలో చేరాడు. 1985 జూన్ 23న ఉగ్రవాదులు పేల్చివేసిన కనిష్క విమానంలో లో భార్య మంజరి, కుమార్తె శారద మరియు కుమారుడు శ్రీ కిరణ్ లను పోగొట్టుకున్నాడు. ఈ దుర్ఘటన తరువాత గంపెడు దుఃఖంతో 1988లో కాకినాడ వచ్చాడు.
శారద విద్యాలయంలో 1200 మందికి విద్యాదానం చేశాడు. 1993లో శ్రీ కిరణ్ నేత్ర విజ్ఞాన సంస్థను ప్రారంభించాడు. ఇంచుమించు 13 లక్షల మందికి ఉచితంగా నేత్ర చికిత్స చేశాడు.
ఉన్నత విలువలతో సామాజిక సేవలో నిమగ్నమైన ఆయనను సీ.ఎన్.ఎన్. హీరోగా ఎన్నికయ్యాడు.
ఆభరణాలు
ఆభరణాలు లేదా నగలు (ఫ్రెంచ్ Joaillerie, స్పానిష్ Joyería, ఆంగ్లం Jewelry, జర్మన్ Schmuck) మానవులు అందంగా అలంకరించుకోవడానికి ఉపయోగించే వస్తువులు.
ప్రధాన వ్యాసం ఏడు వారాల నగలు
ఉంగరము
ఉంగరము (ఆంగ్లం Ring) చేతికి పెట్టుకొనే ఒక విధమైన ఆభరణం.
ఉంగరాలు సాధారణంగా చేతి వేళ్ళకు గాని కాలి వేళ్ళకు గాని పెట్టుకుంటారు. కాని ఇలాంటి కొన్ని ఆభరణాలను దండకు పెట్టుకుంటే వాటిని దండవంకీ అంటారు.
ఉంగరాలను గుండ్రంగా వేలు కొలత ప్రకారం తయారు చేస్తారు, వేలు పైభాగానికి వచ్చేలా రాళ్ళు పొదగడం, పేర్లు చెక్కడం, దేవుడి బొమ్మలు చేయడం లాంటివి చేస్తారు. ఇవి గాజుతో గాని, బంగారం, వెండి, రాగి వంటి లోహాలతో గాని తయారుచేస్తారు.
ఉంగరము స్త్రీలే కాకుండా పురుషులు కూడా ధరించే ఆభరణము. రాశుల, నక్షత్రాలను అనుసరించి కొన్ని రకాల ఉంగరాలను ధరించుట భారతీయుల అలవాటు. కొన్ని ఉంగరాలకు ముత్యాలు, వజ్రాలు, పగడాలు మొదలైన ఖరీదైన రత్నాలను పొదిగి ఉపయోగిస్తారు. పాశ్చాత్య దేశీయులు వివాహ శుభకార్యంలో ఉంగరాలు మార్చుకోవడం అతి ముఖ్యమైన కార్యం. భారతీయ సాంప్రదాయంలో తాళిబొట్టు కట్టడం ఎంత పవిత్రమైనదో వారికి ఉంగరం మార్చుకోవడం అంత ప్రసిద్ధమైనది. ఉంగరాలలో కొన్ని రకాలు
వజ్రము
పగడము
గోమేధకము
ముక్కుపుడక
ముక్కుపుడక లేదా ముక్కెర ఒక విధమైన ముక్కుకు ధరించే ఆభరణము. ముక్కుపుడక ధరించడం సంపంగిలాంటి ముక్కుకు కొత్త వింత అందాన్ని ఇస్తుంది. దీనిని ఎక్కువగా స్త్రీలు ధరిస్తారు. అనేక ప్రాంతాలలో ముక్కుపుడక పెళ్ళి అలంకారాలలోనే ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
ముక్కెరను తమిళంలో మూక్కుత్తి, హిందీలో నాత్ లేదా నాథురి, బీహారీలో లాంగ్ అని పిలుస్తారు.
ముక్కుపుడక అంటే మహిళలకు ఎంత మక్కువో తెలియాలంటే పురాణాలలోని ఎన్నో ఉదాహరణలు ఇవ్వచ్చు.
భామాకలాపంలో ఒకసారి సత్యభామ చెలికత్తెను శ్రీకృష్ణుని వద్దకు రాయబారం కోసం వెళ్ళమంటుంది. ఎన్ని లంచాలు ఇస్తానన్నా, ఎన్ని నగలు ఇస్తానన్నా వెళ్లనంటుంది. విసిగిన సత్య చివరకు అసలు నీకేం కావాలో చెప్పవే అని అడిగితే సత్యభామ ముక్కున ఉన్న ముక్కెర కావాలంటుంది. అది ఇవ్వగానే లంకెబెందెలు దొరికినంత సంతోషమ్గో శ్రీకృష్ణుని వద్దకు వెళ్ళి రాయబారం నడుపుతుంది.
హిందూ దేవతలు అందరికీ ముక్కెర తప్పకుండా ఉంటుంది. బెజవాడ కృష్ణానది పొంగి కనకదుర్గమ్మ ముక్కెరను తాకితే భూమి మీద ఎవ్వరూ మిగలరని పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి గారు కాలజ్ఞానంలో చెబుతారు.
అలంకారంగా స్థిరపడిన ముక్కెరను మేనమామ లేదా కాబోయే భర్త మాత్రమే బహూకరించడం అనేది ప్రాచీన కాలంనుంచీ వస్తున్న సాంప్రదాయం. బయటి వాళ్ళెవరైనా ఇవ్వజూపితే అది చాలా తప్పు. ఒకవేళ వాళ్ళనుంచి తీసుకున్నారు అంటే వాళ్ళు దేవదాసీలై ఉంటారు. ఎందుకంటే ఇది భర్త ప్రేమకు గుర్తు. అందుకే 'మగని ప్రేమకే గుర్తు మగువ ముక్కుపుడక' అన్నాడో కవి. తాళిబొట్టు మాదిరిగానే వివాహసమయంలో ధరించిన ముక్కుపుడకను జీవితాంతం తీయరు కొందరు. అది ఉన్నంతకాలం భర్త క్షేమంగా ఉంటాడన్నది వారి నమ్మకం. అందుకే దీన్ని సౌభాగ్యానికి సంకేతంగా చెబుతారు.
భార్య పెట్టుకున్న ముక్కుపుడక బరువు, సైజు, డిజైన్ భర్త ఆర్థిక స్తోమతను తెలిపేవిగా ఉండేవి. రాజుల వంశానికి చెందిన మహిళల ఆభరణాల్లో ఒకటి నుండి 17 వరకు వివిధ రత్నాలు ఉన్న ముక్కుపుడకలు ఎన్నో ఉండేవి.
పూర్వకాలంలో ఏడేళ్ళ వయసులోనే ముక్కు కుట్టించి బంగారుతీగ చుట్టించేవారు. పెరిగిన తర్వాత దాన్ని తీసి రాళ్ళు పొదిగిన పుడకలు పెట్టేవారు. ఎంత పేదవారైనా దీనిని మాత్రం బంగారంతోనే చేయించుకుంటారు. దక్షిణ భారతదేశంలో దీన్ని ఎక్కువగా కుడివైపు పెడితే, ఉత్తరాదిన మాత్రం ఎడమవైపు పెడుతుంటారు. ఈ ప్రస్తుతకాలంలో కూడా పెద్ద ముత్యపు ముక్కెరను మరాఠీ మహిళలు చాలా ఇష్టంగా ధరిస్తారు. కొందరిలో ఇది దాదాపు గడ్డం వరకు వస్తుంది. ఇప్పటికీ కొందరు ఆదివాసులలో పెద్దవైన బులాకీలు వాడతారు.
ఇప్పుడు పెళ్ళికాని అమ్మాయిలు కూడా ముక్కెరను ఇష్టంగా ధరిస్తున్నారు. బంగారు పుడక నుంచి వజ్రపు ముక్కుపుడక వరకూ, రింగులు కూడా ధరించడం ఫ్యాషన్ గా మారింది. దానితో సెలబ్రిటీల నుండి సామాన్యుల వరకూ అందరూ దీనిని ఇష్టంగా ధరిస్తున్నారు. ప్రముఖ క్రీడాకారిణి సానియా మిర్జా దీనిని మార్చకుండా ధరిస్తుంది. ప్రపంచ సుందరి పోటీల్లో వజ్రపు ముక్కుపుడకతో  ఐశ్వర్యా రాయ్ అందరినీ ముగ్ధుల్నిచేసింది.
గొలుసు
గొలుసు (ఆంగ్లం Chain) ఒక విధమైన గృహోపకరణము మరియు ఆభరణము.
ఇవి సాధారణంగా బలంగా ఉండే లోహాలతో తయారుచేస్తారు.
శ్రీహరి
శ్రీహరి లేదా శ్రీ హరి అనగా హిందూ దేవదేవుడైన విష్ణువు.
శ్రీహరి పేరుతో ప్రసిద్ధులైన కొందరు వ్యక్తులు:
శ్రీహరి పేరుతో కొన్ని ప్రదేశాలు:
సంతకము
సంతకము (from లాటిన్ "signare", "sign") ఒక వ్యక్తి చేతితో వ్రాసిన స్వంత పేరు లేదా పేరు సూచిక మరేదైనా వ్రాత. ఇవి సామాన్యంగా ఆ వ్యక్తికి చెందిన న్యాయ సంబంధమైన పత్రాలపై గుర్తింపుకోసం చేస్తారు. కొన్ని రకాల సృజనాతజ్మకమైన పనుల మీద కూడా కొందరు సంతకాలు చేస్తారు. ఉదాహరణకు చిత్రలేఖకులకు సంబంధించిన చిత్రాలపైన, లేదా శిల్పాలపైన ఈ విధంగా వ్రాయడం కొందరికి అలవాటు. సంతకం చేసిన వ్యక్తి "సంతకందారుడు". ఒక వ్యక్తి సంతకం చేయడం అంటే ఆ వ్యక్తి దేనిపైన సంతకం చేశాడో దానిని సృష్టించాడని గాని లేదా ఆమోదించాడని గాని లేదా ప్రత్యక్ష సాక్షిగా ఉన్నాడని గాని భావన జనిస్తుంది.
సాధారణంగా సంతకం చేయడం అనేది సాక్ష్యానికి సూచికా ఉంది. సంతకం చేయడం ద్వారా జరిగే పనులుఒక కంట్రాక్టు డాక్యుమెంట్‌లో రెండు పార్టీలు సంకం చేయడం ద్వారా ఆ కంట్రాక్టు ఒప్పుకుంటున్నారని మాత్రమే కాకుండా అందులోని విషయాలు అన్నీ పరిశీలించి ఆమోదించారని సంతకం ద్వారా తెలియబరచారనుకోవచ్చును. అందుకే సంతకం డాక్యుమెంట్ చివరిలో చేస్తారు. మొదటిలో కాదు.
చట్టబద్ధమైన డాక్యుమెంట్లు చాలా దేశాలలో ఒక పబ్లిక్ నోటరీ సమక్షంలో సంతకం చేయించి రికార్డు చేయబడతాయి. ఇలా చేయడం వలన ఆ డాక్యుమెంట్లకు చట్టపరంగా విశ్వసనీయత లభిస్తుంది. అక్షర జ్ఞానం లేని వ్యక్తి అక్షరాస్యుడైన మరొక వ్యక్తి సమక్షంలో (సాక్ష్యంగా) డాక్యుమెంట్ మీద ఏదో ఒక "గుర్తు" (often an "X" but occasionally a personalized symbol) పెట్టడం జరుగుతుంది. ఇది ఆ వ్యక్తి వ్యక్తిగతంగా ఆ డాక్యుమెంటుకు బాధ్యత తీసుకొన్నట్లు తెలియజేయడానికి అన్నమాట. కొన్ని దేశాలలో నిరక్షరాస్యుడైన వ్యక్తి వ్రేలి ముద్ర వేయడం జరుగుతుంది. ఈ వ్రేలి ముద్రకూడా మరొక అక్షరాస్యుడైన సాక్షి సంతకంతో ధ్రువీకరింపబడాలి.
ప్రసిద్ధులైన వ్యక్తుల సంతకాలు ఆటోగ్రాఫ్‌లుగా సేకరిస్తారు. ఇది ఒక డాక్యుమెంట్ నిర్ధారణకు కాకుండా ఒక జ్ఞాపికగా భావిస్తారు.
వ్యక్తుల సంతకాలను యాంత్రికంగా "ముద్రించే" పరికరాలను అంటారు. చాలా ఎక్కువ సంఖ్యలో సంతకాలు చేసే అవసరాలున్న ప్రముఖులు - ఉదా: సినీతారలు, సెలబ్రిటీలు, దేశాధినేతలు, కంపెనీ ప్రధానాధికారులు - ఇలాంటి పరికరాలను వాడుతారు. అమెరికాలో కాంగ్రెస్ ప్రతినిధులు తమ సంతకాలను ట్రూ టైప్ ఫాంటు ()లుగా రూపొందించుకొంటున్నారు. అనేక పత్రాలలో సంతకాలను ముద్రించడానికి ఇది అనువుగా ఉంటుంది.
పాశ్చాత్య సంస్కృతి ప్రభావం వల్ల ఇంత సాధారణమైన "సంతకం" అనే భావన కొన్ని భాషలకు చెందిన వ్యవహారాలలో చలామణి కావడంలేదు. అంటే ఒక డాక్యుమెంటుపై పేరు వ్రాయడం అంటే "వ్యక్తిగతమైన పూచీతో సంతకం పెట్టడం" అన్న విశేషమైన ప్రాధాన్యత వారు ఇవ్వరు. వారి పద్ధతిలో డాక్యుమెంటు క్రింద పేరు వ్రాయడం అంటే మిగిలిన వ్రాతలో ఒక భాగమే. , , ఈ కోవలోకి వస్తాయి. వారి పద్ధతిలో పేరుకు చెందిన ఒక ముద్ర () వాడుతారు. జపాన్ భాషలో సంతకం సూచించడం కోసం మామూలు లిపికి బదులుగా "tensho" లిపి వాడుతారు. 
ఎలక్ట్రానిక్ యుగంలో సంతకాన్ని సూచించడానికి క్రొత్త విధానాలు రూపు దిద్దుకొంటున్నాయి. ఇ-మెయిల్, చర్చ సమూహం వంట వాటిలో ఒక వ్యక్తి సంతకాన్ని సూచించడానికి ప్రత్యేకమైన క్యారెక్టర్లు, బొమ్మలు, పదాలు, మాటలు, వాక్యాలు వంటివి వాడడం జరుగుతున్నది. వీటిలో కొన్నింటిని అని అంటారు. ఇవే కాకుండా క్రొత్త సాంకేతికతలో ఎలక్ట్రానిక్ సంతకాలు (s), డిజిటల్ సంతకాలు (s) వాడుతున్నారు. ఇవి మామూలుగా కంటికి కనిపించవు.
లంగరు
లంగరు ఓడలను నీటి ప్రవాహంలో కదలకుండా ఉంచడానికి ఉపయోగించే సాధనము.
నందకం
నందకం అంటే శ్రీమహావిష్ణువు చేతిలో ఉండే కత్తి. అన్నమయ్య దీని అంశచే జన్మించాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. మహా విష్ణువు శ్రీకృష్ణావతారంలో ఉన్నపుడు రుక్మిణిను అపహరించి తెచ్చి పెళ్ళిచేసుకుంటాడు. అప్పుడు వాళ్ళను రుక్మిణి అన్నయైన రుక్మి అడ్డుకుంటాడు. వారిద్దరి మధ్య యుద్ధం కూడా జరుగుతుంది. అన్నను చంపడానికి రుక్మిణి ఒప్పుకోదు. రుక్మి విల్లమ్ములు నాశనం చేసేదాకా ఇతర ఆయుధాలు వాడతాడు. యుద్ధం చివరి దశలో శ్రీకృష్ణుడు ఈ కత్తిని ఉపయోగించి రుక్మికి శిరోముండనం చేయిస్తాడు. మీసాలు గొరిగిస్తాడు. అలా చేస్తే శత్రువు ఓడిపోయినట్లే లెక్క.
లక్ష్మీ సెహగల్
కెప్టెన్ లక్ష్మీ సెహగల్ (జ: అక్టోబర్ 24, 1914) ప్రముఖ సంఘసేవకురాలు మరియు రాజ్యసభ సభ్యురాలు. ఈమె భారత రాష్ట్రపతి పదవికి పోటీ చేసిన తొలి మహిళ.ఈమె తండ్రి స్వామినాథన్ మద్రాసులో ప్రముఖ న్యాయవాది. తల్లి ఎ.వి.అమ్ము కుట్టి సామాజిక సేవా కార్యకర్త. చిన్నతనంలోనే సెహగల్ విదేశీ వస్తు బహిష్కరణ, మధ్యనిషేధం వంటి జాతీయ పోరాటాలలో పాల్గొన్నారు.1938 లో మద్రాసు వైద్య కళాశాలలో ఎం.బి., బి.ఎస్. గైనకాలజీ పూర్తయిన తరువాత 1940లో సింగపూర్ వెళ్ళి, అక్కడ భారతీయ నిరుపేదల వాడలో వైద్యశాల స్థాపించి, స్థానికంగా ఉన్న భారతీయ కార్మికులకు సేవలందించారు. అక్కడే నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ ప్రసంగాలకు ప్రభావితురాలై స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో ‘ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ ’ మహిళాదళాల్లో చేరి, క్యాప్టెన్ హోదా పొంది, డాక్టర్‌గా వైద్యసేవలు కూడా అందచేశారు.ఆయన స్థాపించిన ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ ఆధ్వర్యంలోని ఝాన్సీ రెజిమెంట్ కు ప్రాతినిధ్యం వహించారు.లక్ష్మీ సెహగల్ 1947లో లాహోర్ కు చెందిన కర్నల్ ప్రేమ్ కుమార్ సెహగల్ ను లాహోర్‌లో వివాహం చేసుకొని కాన్పూర్ లో స్థిరపడి కాన్పూర్ ప్రజలకు వైద్యసేవలందించారు.స్వాతంత్ర్యానంతరం ఆల్ ఇండియా డెమొక్రటిక్ ఉమెన్స్ అసోషియేషన్ (ఐద్వా) ఉపాధ్యక్షురాలిగా వివిధ స్థాయిలలో సమాజ సేవకు అంకితమయ్యారు.1971లో, సీపీఎం తరఫున లక్ష్మీ సెహ్‌గల్ రాజ్యసభ సభ్యురాలిగా ఎన్నికయ్యారు. 1998లో ఈమెకు పద్మ విభూషణ్ పురస్కారం ప్రదానం చేయబడింది.2002లో జరిగిన రాష్ట్రపతి ఎన్నికల్లో ఆమె వామపక్షాల మద్దతుతో బరిలోకి దిగారు. (ఆ ఎన్నికల్లో అబ్దుల్ కలామ్ రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికయ్యారు.) 97 సంవత్సరాల వయసులో లక్ష్మీ సెహ్‌గల్ 2012, జూలై 23న కాన్పూర్‌లో మరణించారు.
మెండలీఫ్ ఆవర్తన పట్టిక
1869లో మెండలీఫ్ అనే రష్యన్ శాస్త్రవేత్త మూలకాలను పరమాణు భారాల ఆధారంగా ఆరోహణ క్రమంలో అమర్చాడు. అప్పుడు ఒక నిర్దిష్ట వ్యవధిలో కొన్ని మూలకాల ధర్మాలు పునరావృతం కావడం గమనించాడు. అప్పటి వరకు తెలిసిన 63 మూలకాలను ఇలా అమర్చాడు. కొన్ని లోపాలున్నా ఈ మెండలీఫ్ ఆవర్తన పట్టిక నేటి ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికకు నాంది పలికింది.