నిర్ణయం తీసుకోవటం
మనస్తత్వ శాస్త్రములో నిర్ణయం తీసుకోవటం ఒక ఆలోచనా ప్రక్రియ (అభిజ్ఞత ప్రక్రియ) గా పరిగణించబడుతుంది. దీని ఫలితంగానే పలు ప్రత్యామ్నాయాల్లో ఒక దాన్ని ఎంపిక చేసుకోవచ్చు. నిర్ణయ ప్రక్రియ అంతిమంగా ఒక తుది అవకాశానికి బాట వేస్తుంది. ఈ ఫలితం ఒక పని కావచ్చు లేదా నిర్ణయాత్మక అభిప్రాయం కావచ్చు. నిర్వహణ యొక్క కార్యకలాపాలలో నిర్ణయ ప్రక్రియ అత్యంత కీలకమైనదే కాక ఏ ప్రక్రియని అమలు పరచాలన్నా దానిలో సింహ భాగం నిర్ణయమే దోహదపడుతుంది.
అనేక కోణాల్లో గమనించినట్లయితే నిర్ణయం తీసుకొనే విషయంలో మానవుని పని విధానం క్రియాశీలక పరీశోధనయే ప్రధానాంశంగా ఉంటుంది.
అయినప్పటికీ, సమస్య పరిష్కార ప్రక్రియగా కూడా దీన్ని పరిగణించవచ్చు. ఒక సంతృప్తికర పరిష్కారం లభించగానే ఇది అంతమైపోతుంది. అందువల్ల నిర్ణయ నిర్ధారణ అనేది ఒక తర్కముతో కూడిన లేదా భావోద్వేగ ప్రక్రియ. అది వివేకమైనది కావచ్చు లేదా కాకపోవచ్చు, స్పష్టమైన భావన పై ఆధారపడవచ్చు లేదా నిర్హేతుకమైనది కూడా కావచ్చు.
తార్కికమైన నిర్ణయం తీసుకోవటం అనేది విజ్ఞాన శాస్త్ర ఆధారిత వృత్తుల్లోకెల్లా ఒక ముఖ్యమైన భాగం. ఇందులో తెలిసిన నిర్ణయాలు తీసుకోడానికి నిపుణులు తమకిచ్చిన విషయం పై జ్ఞానాన్ని వాడతారు. ఉదాహరణకు, వైద్యరంగంలో నిర్ణయ నిర్ధారణలో రోగ లక్షణాలను పరిశీలించి తగిన చికిత్సను అందించడం తరుచూ జరుగుతుంది. ఏది ఏమైనప్పటికీ అత్యధిక సమయ ఒత్తిడి, అధిక పరిశీలన లేదా పెరిగిన సందిగ్ధత ఉన్న పరిస్థితుల్లో నిపుణులు నిర్మాణాత్మక పద్ధతుల కంటే కూడా నిర్ణయ నిర్ధారణకి తమ సహజ జ్ఞానాన్ని ఉపయోగిస్తారని ప్రకృతి సిద్ధమైన విధానాలను ఉపయోగించిన కొన్ని పరిశోధనలు చూపిస్తున్నాయి. నిపుణుని అనుభవంలోని కొన్ని సూచనల సమూహాన్ని సంతృప్తి పరచడానికి మరియు ప్రత్యామ్నాయాల గురించి ఎక్కువ ఆలోచించకుండా త్వరగా ఒక సంతృప్తికర ప్రక్రియను నిర్ణయించుకోడానికి గుర్తింపుగా ప్రధాన నిర్ణయ పద్ధతిని అనుసరిస్తారు. ఇటీవలి బలీయమైన నిర్ణయ కృషి నిర్ణయ నిర్ధారణ విధానానికి అనిశ్చితత్వాన్ని చేకూర్చింది. ఏది ఏమైనప్పటికీ 1964లో ఈ తలంపు జరగినప్పటి నుంచి నిర్ణయ విశ్లేషణలో గుర్తించిన, నిర్మాణాత్మక మరియు సహేతుకమైన, సమర్థనీయమైన నిర్ణయం తీసుకొనే పద్ధతితో కూడిన అనిశ్చితత్వాలను జతచేర్చడం జరిగింది.
నిర్ణయం తీసుకోవటంలో కొన్ని మూల్యనిర్ధారణ నిబంధనల పరంగా వివరించిన పరిమితి గల ప్రత్యామ్నాయాల సమూహ విశ్లేషణ ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ నిబంధనలు సహజంగా లాభసాటిగా ఉండవచ్చు లేదా ఉండకపోవచ్చు. అప్పుడు అన్ని నిబంధనలను ఒకేసారి పరిగణించినిస్తే నిర్ణయ నిర్ధారకునికి ఎంత ఆకర్షణీయంగా ఉన్నాయనే దాని ఆధారంగా ఈ ప్రత్యామ్నాయాలను ప్రాధాన్య క్రమంలోకి మార్చడం సమస్య కావచ్చు. ఉత్తమ ప్రత్యామ్నాయాన్ని గుర్తించడం లేదా ఒకేసారి అన్ని నిబంధనలను పరిగణించినప్పుడు ప్రతి ప్రత్యామ్నాయానికి గల పరస్పర సంబంధాల పూర్తి ప్రాధాన్యతను గుర్తించడం మరో లక్ష్యం కావచ్చు. (ఉదాహరణకు, ఒకవేళ నిధుల కోసం పోటీపడుతున్న ప్రాజెక్టులకు ప్రాతినిధ్యం వహించే ప్రత్యామ్నాయాలు). ఇలాంటి సమస్యలను పరిష్కరించడం అనేది బహు ప్రమాణ నిర్ణయ విశ్లేషణ () పై దృష్టి సారించడమే. దీన్నే బహు ప్రమాణ నిర్ణయ నిర్దారణ (MCDM) అని కూడా అంటారు. ఇది చాలా పురతానమైనది, అనేక మంది పరిశోధకులను మరియు వ్యవహారకర్తలను ఆకర్షించినప్పటికీ ఈ నిర్ణయం తీసుకోవటం విషయంలో ఇది ఎంతో చర్చనీయాంశమైనది. ఎందుకంటే ఒకే సమాచారం పై వాటిని ప్రయోగించినప్పటికీ ఎంతో విరుద్ధమైన ఫలితాలనిచ్చే MCDA/MCDM పద్ధతులు చాలా ఉన్నాయి. ఇది నిర్ణయం తీసుకోవటంలో వైరుధ్యం ఏర్పడటానికి దారి తీసింది.
సమస్య విశ్లేషణ మరియు నిర్ణయం తీసుకోవటం మధ్య తేడా గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం. ఈ రెండింటి భావనలు ఒకదానికొకటి పూర్తి విరుద్ధంగా ఉంటాయి. ముందుగా సమస్య విశ్లేషణ పూర్తయిన తర్వాత అందులో సేకరించిన సమాచారాన్ని నిర్ణయం తీసుకోవటం కోసం ఉపయోగించుకోవచ్చు.
సమస్య విశ్లేషణ 
• సామర్థ్య విశ్లేషణ, ఫలితాలు అసలైన వాటికి వ్యతిరేకంగా ఉండాలి
• సామర్థ్య ప్రమాణాల నుంచి సమస్యలకు కొంత వ్యత్యాసం ఉంటుంది
• సమస్యను కచ్చితంగా గుర్తించి వివరించాలి
• విశిష్ట లక్షణంలో కొంత మార్పు వల్ల సమస్యలు వస్తాయి
• ఒక కారణం వల్ల ఏది ప్రభావితమైనదో, ఏది కాలేదో గుర్తించడానికి ఏదో ఒకదాన్ని ఎప్పుడూ ఉపయోగించవచ్చు
• సమస్యను విశ్లేషించడంలో కనిపెట్టిన సంబంధిత మార్పుల నుంచి సమస్యలకు కారణాలను తగ్గించవచ్చు
• అన్ని నిజాలను కచ్చితంగా వివరించేదే ఒక సమస్యకు ప్రధానమైన కారణం అయిఉండవచ్చు
నిర్ణయం తీసుకోవటం 
• మొదట లక్ష్య నిర్దేశాలను ఏర్పాటు చేసుకోవాలి
• లక్ష్యాలను వర్గీకరించుకుని ప్రాధాన్య క్రమంలో పెట్టుకోవాలి
• ప్రత్యామ్నాయ చర్యలను అభివృద్ధి చేసుకోవాలి
• ప్రత్యామ్నాయాన్ని అన్ని లక్ష్యాలపై మూల్య నిర్ధారణ చేసుకోవాలి
• అన్ని లక్ష్యాలను చేరుకోగల ప్రత్యామ్నాయమే పరిశీలించదగిన నిర్ణయం
• పరిశీలిందగిన నిర్ణయాన్ని వీలైనన్ని ఎక్కువ పర్యవసానాలతో మూల్యనిర్ధారణ చేసుకోవాలి
• నిర్ణయించిన చర్యలను చేపట్టాలి మరియు సమస్యలుగా పరిణమించే ప్రతికూల పర్యవసానాలు ఉత్పన్నం కాకుండా అదనపు చర్యలు కూడా తీసుకోవాలి మరియు రెండు విధానాలను (సమస్య విశ్లేషణ మరియు నిర్ణయ తయారీ) మళ్లీ ప్రారంభించాలి.
నిత్య జీవితంలో ప్రజలు ఉపయోగించే కొన్ని నిర్ణయ తయారీ ప్రక్రియలు:
నిర్ణయం తీసుకోవటంలో దశలని బి. ఆబ్రే ఫిషర్ అభివృద్ధి పరిచారు. ఇందులో నాలగు దశలున్నాయి. అన్ని సామూహిక నిర్ణయాలు తీసుకోవటంలో ఈ నాలుగు దశలు ఉంటాయి. ఈ దశలనే కొన్నసార్లు ఆంగ్లంలో ఫేజ్ (Phase) లు అంటారు. నిర్ణయం తీసుకోవటం అనే ప్రక్రియ ప్రారంభించడానికి ఇవి చాలా ముఖ్యం .
ప్రారంభ దశ (Orientation) – ఈ దశలో సభ్యులు తొలిసారి కలిసి ఒకరినొకరి గురించి తెలుసుకుంటారు.
సంఘర్షణ దశ (Conflict) - సమూహం లోని సభ్యులంతా ఒకరినొకరు తెలుసుకున్న తర్వాత, కొన్ని గొడవలు, చిన్న తగాదాలు మరియు వాదోపవాదాలు జరుగుతాయి. సమూహంలోని సభ్యులే దీన్ని మెల్లిగా పరిష్కరించుకుంటారు.
ఆవిర్భావ దశ (Emergence) - అభిప్రాయాల్లోని సందిగ్ధతను, భేదాలను తొలగించుకోడానికి సమూహం చర్చలు ప్రారంభిస్తుంది.
బలపడే దశ (Reinforcement) – సరైన నిర్ణయంపై ఏకాభిప్రాయానికి వచ్చి సభ్యులంతా చివరగా ఒక నిర్ణయం తీసుకుంటారు.
ఒక సంస్థలో ఉంటూ కఠినమైన నిర్ణయాన్ని ఎదుర్కొన్నప్పుడు సాధ్యమైనంత ఉత్తమమైన పరిష్కారాలు నిర్ణయించుకోడానికి కొన్ని దశలు ఉన్నాయి. నిర్ణయం తీసుకోవటం అనే ప్రక్రియ చేపట్టడానికి ఈ దశలను ఏడు ప్రభావశీల మార్గాల్లో పొందుపరిచారు (మెక్ మహాన్ 2007).
తొలి మెట్టు – మీ లక్ష్యం మరియు ఫలితాన్ని వివరిస్తుంది. నిర్ణయ నిర్ధారకులు కచ్చితంగా ఏది సాధించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారో తెలుసుకోడానికి, ఒక ప్రత్యేక దారిలోనే సాగేలా ఇది ఉపకరిస్తుంది.
రెండో మెట్టు -వివరాల సేకరణ. ఒక పరిష్కారం కనుగొనటంలో సహాయపడే యథార్థ సాక్ష్యాలు పొందడానికి ఇది సహకరిస్తుంది.
మూడో మెట్టు -ప్రత్యామ్నాయాల అభివృద్ధికి మేధోమథనం. ఒకటి కంటే ఎక్కువ పరిష్కరాలను కనుక్కోవడం వల్ల వాస్తవంగా ఏది బాగా పనిచేస్తుందో తెలుసుకోవచ్చు.
నాలుగో మెట్టు – ప్రతి ప్రత్యామ్నాయానికి లాభ నష్టాల జాబితాను సేకరించడం. లాభనష్టాలు తెలుసుకోవడం వల్ల ఎక్కువ నష్టాలున్న పరిష్కారాలను తీసేయవచ్చు, దీంతో మీ నిర్ణయాన్ని సులువుగా తయారు చేసుకోవచ్చు.
ఐదో మెట్టు – నిర్ణయం తీసుకోవటం. ప్రతి పరిష్కారాన్ని విశ్లేషించుకున్న తర్వాత ఎక్కువ లాభాలున్న మరియు అందరూ అంగీకరించే పరిష్కారాన్ని ఎంపిక చేసుకోవాలి.
ఆరో మెట్టు – తక్షణ చర్య. ఒకసారి నిర్ణయం తీసుకున్న తర్వాత వెంటనే మీరు దాన్ని అమలు పరచాలి.
ఏడో మెట్టు - నేర్చుకోవడం మరియు నిర్ణయం తీసుకోవటంలో ప్రతిభింభించడం. నిర్ణయాన్ని తీసుకుని దాన్ని అమలు పరిచేటప్పుడు మీరు చేసింది సరైనదా కాదా తెలుసుకోడానికి ఈ సోపానం ఉపకరిస్తుంది.
మన నిర్ణయం తీసుకొనే ప్రక్రియల్లోకి వివక్షలు ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది. ఒకే ప్రశ్నకు సంబంధించి చాలా మంది ఒక నిర్ణయం తీసుకుంటారు. ("ఉదా" .”నేను గుర్తించిన రొమ్ము క్యాన్సర్ లక్షణాల విషయంలో డాక్టరుని సంప్రదించాలా?” “ప్రాజెక్టు పెట్టుబడి మొత్తాన్ని దాటి పోతోందన్న వాస్తవాన్ని నేనెందుకు విస్మరించాను”) మరియు నిర్ణయం తీసుకొనే ఫలితాలను మెరుగుపరచే లక్ష్యంతో శక్తివంతమైన అభిజ్ఞతను మలుచుకోవాలి.
ఎక్కువ చర్చనీయాంశమైన అభిజ్ఞతా వివక్షల జాబితాను కింద ఇవ్వడం జరిగింది.
నిర్ణయ తయారీలో అభిజ్ఞ వివక్షను తగ్గించడానికి లేదా తొలగించడానికి నిర్దేశించిన వర్గ అంచనాను అభివృద్ధి చేయబడింది.
మూల్యాంకన మరియు గత నిర్ణయాల విశ్లేషణ అనేది నిర్ణయం తీసుకోవటానికి ప్రోత్సాహం వంటిది; మానసిక పరిపక్వతను చూడండి.
ప్రవర్తనా నిపుణుడు ఇసాబెల్ బ్రిగ్స్ మైర్స్ ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి నిర్ణయము తీసుకొనే ప్రక్రియ ప్రధానంగా ఆ వ్యక్తి అభిజ్ఞతా శైలిపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. నాలుగు ద్విముఖ కోణాలతో కూడిన నాలుగు జతల సమూహాన్ని మైర్స్ అభివృద్ధి పరిచారు. దాన్నే మైర్స్-బ్రిగ్స్ రకం సూచి (Myers-Briggs Type Indicator లేదా MBTI) అంటారు. ఈ కోణాల అంతిమ బిందువులు: "ఆలోచన" మరియు "అనుభూతి", "కలుపుగోలుతనం" మరియు "ముభావత" ; "తీర్పు" మరియు "ఊహ"; అనుభవం మరియు అంతర్దృష్టి . ఈ నాలుగు కోణాల విషయంలో ఒక వ్యక్తి ఎలా స్పందిస్తారనే దానికి ఆ వ్యక్తి నిర్ణయ తయారీ శైలికి దగ్గరి సంబంధం ఉంటుందని ఆమె తెలిపారు. ఉదాహరణకు, ఆలోచన, కలుపుగోలుతనం, ఊహించడం మరియు తీర్పు కోణాల బిందువుల్లో ప్రతిభ చూపే ఒక వ్యక్తి తార్కికత, విశ్లేషణ, లక్ష్యం, క్లిష్టత మరియు అశాస్త్రీయతా నిర్ణయాన్ని తీసుకొనే శైలి కలిగి ఉంటాడు. ఏమైనప్పటికీ, MBTI అనేది విశ్వసనీయత మరియు చెల్లుబాటు, బలహీన నిర్మాణాత్మకమైనదిగా కొందరు మానసిక నిపుణులు అంటున్నారు.
సమాజమంతటా ఈ భిన్న జాతీయతలు లేదా భిన్న సంస్కృతులు ఉంటాయని ఇతర పరిశోధనలు సూచిస్తారు. ఉదాహరణకు, అమెరికన్, జపనీస్ మరియు చైనీస్ వ్యాపారవేత్తలు ప్రతిఒక్కరు ఎవరికివారే ఒక ప్రత్యేకమైన నిర్ణయాన్ని తీసుకొనే జాతీయ శైలిని ప్రదర్శిస్తారని మారిస్ మార్టిన్సన్స్ కనిపెట్టారు.
అందుబాటులోని సమాచారం మేరకే మానవ నిర్ణయం తీసుకోవటం మరియు మెదడు యొక్క సమాచార కార్యవిశ్లేషణ సామర్థ్యం కట్టుబడి ఉంటాయన్న ఆలోచన చెప్పడానికి హెర్బర్ట్ సైమన్ 'Bounded Rationality' అనే పదాన్ని ఉపయోగించారు. రెండు అభిజ్ఞతా శైలులను కూడా సైమన్ వివరించారు. "ఉచ్ఛనీయులు" ఉన్నతమైన నిర్ణయం తీసుకుంటారు, అదే "తృప్తిపరులు" బాగా సరిపోయే మంచి పరిష్కారాన్ని వెతుకుతారు. అన్ని విషయాల్లోనూ పనితనాన్ని పెంచడానికి ఉచ్చనీయులు నిర్ణయ నిర్దేశానికి సుదీర్ఘ కాలం తీసుకుంటారు మరియు అన్నింట్లోనూ సరితూకం ఉండేలా జాగ్రత్త పడతారు. ఒకవేళ భవిష్యత్తులో తమ నిర్ణయాలు తప్పు అని తేలితే వాటి పట్ల తరుచూ పశ్చాత్తాప పడతారు.
ఉద్యుక్త సిద్ధాంతాన్ని (Predispositioning Theory) కనిపెట్టిన ఎరాన్ కాట్సెనెలింబోయిగెన్ నిర్ణయం తీసుకొనే శైలి మరియు పద్ధతులను విస్తృతపరిచాడు. శైలి, పద్థతుల పై విశ్లేషణలో భాగంగా కాట్సెనెలింబోయిగెన్ చదరంగ ఆటను పరిగణలోకి తీసుకున్నాడు. అనేక క్రియా పద్ధతులను చదరంగ ఆట బహిర్గతపరుస్తుందని, ఇతర సంక్లిష్ట విధానాలకు వర్తించే అవకాశమున్నఉద్యుక్త పద్ఘతుల తయారీని గుర్తించవచ్చని ఆయన తెలిపాడు.
పద్ధతులు (ప్రతిస్పందన మరియు ఎంపిక) మరియు ఉప పద్ధతులు (యాదృచ్ఛికత, ఉద్యుక్తత, కార్యాచరణ) కాకుండా, స్థితిత్వం మరియు సంయోగత అనే రెండు పెద్ద శైలులు కూడా ఉన్నాయని ఈ పుస్తకంలో కాట్సెనెలింబోయిగెన్ చెప్పాడు. ఈ రెండు శైలులను చదరంగ ఆటలో ఉపయోగిస్తారు. కాట్సెనెలింబోయిగెన్ ప్రకారం, అనిశ్చితిని చేరుకునే రెండు ఆధార మార్గాలను ప్రతిబింభించే రెండు శైలులు: సంకల్పం (సంయోగత శైలి) మరియు అనిర్ధిష్టత (స్థితితత్వ శైలి). ఈ రెండు శైలుల పై కాట్సెనెలింబోయిగెన్ వివరించిన అర్థం ఈ క్రింది విధంగా ఉంది.
సంయోగతా శైలి లక్షణాలుచదరంగంలో సంయోగత శైలిని వివరిస్తూ కాట్సెనెలింబోయిగెన్ ఇలా రాశాడు:
స్వచ్ఛంగా రూపొందించిన నియమిత లక్ష్యం అనేది సంయోగత శైలి లక్షణం, చెప్పాలంటే తర్కాన్ని పట్టుకోవడం (చదరంగంలోని స్థానాల్లో ఉన్న ప్రధాన విషయం) వంటిది. చక్కగా వివరించిన మరియు కొన్ని సందర్భాల్లో లక్ష్యాన్ని చేరుకోడానికి ప్రత్యేకమైన క్రమంలో చేసే కదలికలతో అసలు లక్ష్యాన్ని అమలు పరుస్తారు. నియమం ప్రకారం ఈ వరుస క్రమం ప్రత్యర్థికి ఎలాంటి అవకాశం ఇవ్వదు. సంయోగత లక్ష్యాన్ని కనుక్కోవడం వల్ల ఆటలో సమర్థమైన కార్యనిర్వహణ కోసం తన పూర్తి సామర్థ్యాల పై ఆటగాడు దృష్టిసారించగలడు. అంటే సంయోగతలో నేరుగా పాలుపంచుకోవడం వల్ల ఆటగాని విశ్లేషణ పరిమితమై ఉండవచ్చు. దీన్నే సంయోగత మరియు సంయోగత శైలి ఆట యొక్క ప్రధాన్యతగా చెప్పవచ్చు.
స్థితితత్వ శైలిని ఈ క్రింది వాటితో పోల్చుకోవచ్చు
"సంయోగత ఆటగాని వలె కాకుండా, స్థితిత్వ ఆటగాడు తనకు భవిష్యత్తులో అభివృద్ధికి వీలు కల్పించే స్థితిని మొట్టమొదట విస్తృతపరుచుకుంటాడు. స్థితిత్వ శైలిలో ఆడుతూ స్వతంత్ర అస్థిరాలుగా క్రమానుగత మరియు భౌతిక ప్రమాణాలను ఆటగాడు మూల్యాంకణం చేసుకోవాలి. ( ... ) సంయోగతతో కలిసి ఫలితం వచ్చే వరకు ఒక స్థితిని అభివృద్ధి పరుచుకునే అవకాశాన్ని స్థితితత్వ శైలి ఆటగానికి కల్పిస్తుంది. ఏమైనప్పటికీ సంయోగత అనేది స్థితిత్వ ఆటగాని చివరి లక్ష్యం కాదు. కోరుకున్నదాన్ని సాధించడానికి, భావి అభివృద్ధికి ఉద్యుక్తతగా మనసులో ఉంచుకోడానికి అది ఉపయోగపడుతుంది. స్థితితత్వంగా ఆలోచించలేని అసమర్థతకు పిర్రిక్ విజయమే ఒక చక్కని ఉదాహరణ.[18]
స్థితితత్వ శైలి ఈ క్రింది వాటికి ఉపయోగపడుతుంది.
ఎ) స్థితి యొక్క భవిష్యత్ అభివృద్ధి కోసం ఉద్యుక్త పుట్టుక;
బి) ఒక నిశ్చిత మార్గంలో పరిసరాలను ప్రేరేపించుట;
సి) ఒకరికి అనుకూలంగా అనుకోకుండా వచ్చే ఫలితాన్ని గ్రహించడం;
డి) ఆశించని ఫలితాల వ్యతిరేక అంశాలను తొలగించుకోవడం;
సంయోగతతో కలిసి ఫలితం వచ్చే వరకు ఒక స్థితిని అభివృద్ధి పరుచుకునే అవకాశాన్ని స్థితిత్వ శైలి ఆటగానికి కల్పిస్తుంది. కాట్సెనెలింబోయిగెన్ ఈ క్రింది విధంగా రాశాడు.
"ఆట ముందుకు వెళుతున్నప్పుడు ప్రత్యర్థి వర్గం చాలా బలంగా ఉన్నప్పుడు సంయోగత శైలి ఆట తగ్గిపోతుంది... స్థితితత్వ శైలి చదరంగం ముందుగానే మొత్తం ఆటయొక్క కార్యాచరణను తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేస్తూనే సంయోగత శైలిని కూడా తొలగించదు. అవసరమైనప్పుడు సంయోగత శైలి రూపంలోకి మారడానికి స్తితితత్వ శైలి సిద్ధమవుతుంది."
ఆంటీరియర్ సింగులేట్ కార్టెక్స్ (ACC), ఆర్బిటోఫ్రంటల్ కార్టెక్స్ ( మరియు వ్యాప్తి చెందే వెంట్రోమిడియల్ ప్రిఫ్రంటల్ కార్టెక్స్) లు నిర్ణయం తీసుకొనే ప్రక్రియలో పాల్గొనే మెదడు భాగాలు. వ్యక్తిగత ఇష్టంతోనా లేదా ఇతరుల ఆదేశాల మేరకు నిర్ణయం తీసుకున్నారా అనే దాని ఆధారంగా ప్రత్యేక పద్ధతుల్లో ఈ భాగాలు ప్రేరిపితమైనట్టు ఇటీవలి న్యూరోఇమేజింగ్ పరిశోధనలో తేలింది. వెంట్రోమిడియల్ ప్రిఫ్రంటల్ కార్టెక్స్ లో సమస్యలున్న రోగులు అనుకూల నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో ఇబ్బందిపడతారు.
పేరిటల్ కార్టెక్స్ లోని న్యూరాన్లు నిర్ణయం తీసుకోవటానికి ప్రాతినిధ్యం వహించడమే కాకుండా నిర్ణయానికి ఉండే నిశ్చితత్వాన్ని (లేదా "నమ్మకాన్ని") కూడా తెలుపుతాయని రేసస్ కోతుల పై జరిపిన ఇటీవలి పరిశోధనల్లో తేలింది. నిర్దేశించిన పనుల సూచన ప్రకారం గత సమాచార మూల్యాంకణం మరియు భవిష్యత్ కార్యాచరణకు మార్గదర్శనం చేయడంలో ACC ప్రమేయం ఉండవచ్చని, మకాక్యులో ACCకి చెప్పిన విషయాలతో దీర్ఘ కాలంలో నిర్ణయ తయారీని బలహీనపరిచాయని ఇటీవలే జరిగిన మరో పరిశోధన తేల్చింది.
నిర్ణయం తీసుకొనే ప్రక్రియకు సాయం చేసేందుకు కనిపించే భావోద్వేగం: ఒకరి ఎంపిక మంచికి దారితీస్తుందా లేక చెడుకు దారితీస్తుందా (నష్టపోయే అవకాశం కూడా చూడండి ) అనే అనిశ్చితి నేపథ్యంలో నిర్ణయ తయారీ తరుచూ జరుగుతుంటుంది. సొమాటిక్ మార్కర్ హైపోథిసిస్ అనేది అనిశ్చిత ఫలితాల నేపథ్యంలో నిర్ణయాలు ఎలా తయారవుతాయన్న న్యూరోబయలాజికల్ సిద్ధాంతం. భావోద్వేగాలతో, లాభ నష్టాల అవకాశాలను సూచించే భవిష్యత్ పరిణామాల క్రమంలో ఏర్పడే వివిధ రకాల స్థితుల సాయంతో అలాంటి నిర్ణయాలు జరుగుతాయనేదానికి ఈ సిద్ధాంతం మద్దతిస్తోంది. భావోద్వేగ/స్థితులను ప్రదర్శించే నరాల వ్యవస్థకూ మరియు ఈ భావోద్వేగాలను/స్థితులను సమన్వయ పరిచే నరాల వ్యవస్థకు మధ్య ఏర్పడే పరస్పర బంధం ఈ ప్రక్రియలో ఇమిడి ఉంటుంది.
అన్ని ప్రక్రియలకు ఈ పరిశోధనలు వర్తిసాయా లేదా అన్నది స్పష్టంకానప్పటికీ, ఇష్టప్రకారం చేసే కదలికలు వ్యక్తిగత వివేకంతో చేసే నిర్ణయ తయారీతో కాకుండా మనసుతో చేసే నిర్ణయ తయారీతో ప్రేరేపితమవుతున్నట్టు ఆధారాలున్నాయి.