ఆధునికత్వం
ఆధునికత్వం (Modernism) ముఖ్యంగా సనాతన, మధ్య యుగ చరిత్ర తర్వాతి కాలానికి వర్తిస్తుందని చెప్పవచ్చు. భూస్వామ్య వ్యవస్థ (లేదా అగ్రయినిజమ్) నుంచి పెట్టుబడిదారీ విధానం, పారిశ్రామికీకరణ, లౌకికవాదం, సుస్థిరత, జాతి-రాజ్యం మరియు దాని అనుబంధ సంస్థలు మరియు నిఘా రూపాలు (బార్కర్ 2005, 444) ద్వారా ఆధునికతత్వానికి గుర్తింపు లభించింది. భావన పరంగా ఆధునికత అనేది ఆధునిక యుగం, ఆధునికత్వానికి సంబంధించినదైనప్పటికీ ఒక విశిష్ట భావనను రూపొందించింది. అయితే ఈ జ్ఞానోదయం పాశ్చాత్య తత్వంలో ఒక ప్రత్యేక ఉద్యమానికి ఆహ్వానం పలకడంతో.. పెట్టుబడి దారీ విధానం ఏర్పాటుతో సంబంధం ఉన్న సామాజిక అంశాలకే ఆధునికత్వం పరిమితమైంది. ఆధునికతను మేథో సంస్కృతి ధోరణులతో.. ముఖ్యంగా లౌకికవాదం మరియు మార్క్సిజం, అస్థిత్వం వంటి పారిశ్రామికీకరణ తర్వాత జీవితం, మరియు సామాజిక శాస్త్రా స్థాపనలతో ముడిపడి ఉన్న ధోరణులకు సంబంధించిందిగా చెప్పవచ్చు. ఒక సందర్భంగా చూసుకుంటే 1436-1789 మధ్య సాంస్కృతిక మరియు మేథో ఉద్యమాలతో ముడిపడి 1970 లు లేదా ఆ తర్వాత (టాలమిన్ 1992, 3-5) వరకు కొనసాగిన ఉద్యమాలతో ఆధునికత ముడిపడి ఉంది.
అయిదో శతాబ్దం రోజుల నుంచి మోడర్న్ అనే పదం (లాటిన్ లో "మోడో" నుంచి "మోడర్నస్", ఇప్పుడే).. వాస్తవంలో పాగన్ యుగం నుంచి క్రిస్టియన్ యుగానికి భేదం చూపినా, 17వ శతాబ్దంలో మాత్రమే ఈ పదం విస్తృత వినియోగంలోకి వచ్చింది. "పురాతన మరియు ఆధునిక వ్యక్తుల మధ్య వివాదాల" నుంచి ఉత్పన్నమైంది. చర్చ: “ఆధునిక సంస్కృతి, ప్రాచీన సంప్రదాయ (గ్రీకో-రోమన్) సంస్కృతి కంటే గొప్పదా?’ అనే విషయమై 1690ల మొదట్లో విద్యావర్గాల్లో సాహిత్య, కళాత్మక వివాదాలు చోటు చేసుకున్నాయి.
ఈ ఉపయోగాలన్నిటి ద్వారా “ఆధునికత’ గత కాలపు లొంగుబాటును నిర్దేశించి, కొత్త ప్రారంభానికి నాంది పలికిందని, చారిత్రక ఆరంభానికి కొత్త అర్థాన్నిచ్చిందని చెప్పవచ్చు. 19వ శతాబ్దం వరకు “ఆధునికత’ మరియు “ఆధునిక’ మధ్య తేడా తలెత్తలేదు. (డెలాంటి 2007).
మార్షల్ బెర్మన్స్ పుస్తకాల్లో ఒకదాని ప్రకారం (బెర్మన్ 1983 ), ఆధునిక మూడు సంప్రదాయ దశలు (“ప్రారంభ’, “సాహిత్య’, “చివరి’) గా గుర్తించవచ్చు. – పీటర్ ఓస్బోర్న్ (1992, 25) :లియోటార్డ్ మరియు బౌడ్రిల్లార్డ్ వంటి కొందరు వ్యాసకర్తలు 20వ శతాబ్దం మధ్యలో లేదా చివరలో ఆధునికత అంతరించిందని పేర్కొని.. ఆధునికత తర్వాత కాలాన్ని పోస్ట్ మోడర్నిటీ (1930లు/ 1950లు/ 1990ల నుంచి ఇప్పటివరకు) గా నిర్వచించారు. మరికొందరు సిద్ధాంత కర్తలు 20వ శతాబ్దం చివరి నుంచి ప్రస్తుత కాలాన్ని ఆధునికత మరో దశగా పరిగణిస్తున్నారు; ఈ దశను “లిక్విడ్ మోడర్నిటీ’గా బౌమన్ లేదా “హై మోడర్నిటీ’గా గిడెన్స్ పిలిచారు (చూడండి: ఆధునికత అనంతర వివరణలు)
రాజకీయంగా ఆధునికత తొలి దశ నికోలోనికోలో మఖావెల్లి తో మొదలైంది. వాస్తవంగా ప్రస్తుత సంఘటనలు ఎలా ఉన్నాయి అనేదానితో భవిష్యత్తులో సంఘటనలు ఎలా ఉండాలి అనే దానితో పోల్చి అతను తన చర్యల ద్వారా మధ్యయుగ మరియు కులీనమైన రాజకీయ విశ్లేషణలను వ్యతిరేకించాడు. రాజకీయాల లక్ష్యం ఒకరి అవకాశాన్ని అదృష్టాన్ని నియంత్రించేదిగా ఉండాలని, కరుణ, కటాక్షాల మీద ఆధారపడితే చెడుకు దారి తీస్తుందని పేర్కొన్నాడు. మఖావెల్లి వాదనకు ఉదాహరణ: రాజకీయ వర్గాల్లో హింసా వర్గాలు నిరోధించలేనివి. కానీ అవి వారి బలానికి ఒక మార్గం. వీటికి జవాబుదారీ అయిన న్యాయ నిర్ణేతలు, నాయకులే కొన్నిమార్గాల్లో వాటిని ప్రోత్సహిస్తున్నారు. (స్ట్రాస్ 1987)
మఖావెల్లి ప్రతిపాదనలు కొన్నిసార్లు రాజులు, రాజకుమారుల మీద ప్రభావం చూపాయి. క్రమంగా అవి పాలకుల కంటే గణతంత్రానికే మద్దతిచ్చేవిగా మారాయి. తర్వాతి క్రమంలో మఖావెల్లి ఫ్రాన్సిస్ బాకన్ , మర్ఖామంట్ నీధమ్ , హారింగ్టన్ , జాన్ మిల్టన్ , డేవిడ్ హ్యూమ్, మరెందరినో మాఖవిల్లె ప్రభావితం చేశాడు. (స్ట్రాస్ 1958).
కొత్త మెఖావిలియన్ వాస్తవికత ద్వారా ఆవిర్భవించిన ముఖ్య ఆధునిక రాజకీయ సిద్ధాంతాల్లో మెండావెల్లి ప్రభావపూరిత ప్రతిపాదన అయినటువంటి "“సమర్థ రాజకీయ నాయకుడు మంచి దక్షతతో చేసే అవినీతిని ప్రజా అవసరాలకు మళ్లించాలి.’" (ఆయన రాసిన "ఫ్యాబిల్ ఆఫ్ ది బీస్" లోని చివరి వాక్యం). ప్రభుత్వంలో రాజ్యాంగ పరంగా “పదవుల విభజన’ సిద్ధాంతాన్ని మొదట మాంటెస్య్కూ ప్రతిపాదించాడు. ఈ రెండు సిద్ధాంతాలకు ఆధునిక ప్రజాస్వామ్యాల్లో ఎన్నో రాజ్యాంగాల్లో చోటు కల్పించారు. మిఖావెల్లి వాస్తవికత యుద్ధానికి, రాజకీయ హింసకు కూడా విలువనిచ్చింది. చిరకాలం నిలిచే అతని ప్రభావం ఎందరికో మచ్చికైంది. అందువల్ల రాజకీయ పోరాటాలు మరియు స్వేచ్ఛా, ప్రైవేట్ ఎంటర్ ప్రైజెస్ మధ్య ఆర్థికపరమైన సిద్ధాంత వైరుధ్యాలను వీలైనంత మేర లాంఛనప్రాయం చేయడానికి సాధ్యమైన.. ఉపయోగకరమైన సామాజిక వైరుధ్య సిద్ధాంతంగా ఉద్దేశపూర్వకంగా మారింది. (మాన్స్ ఫీల్డ్ 1989)
థామస్ హాబ్స్ తో మొదలై కొత్త ఆధునిక భౌతిక శాస్త్రాల పద్ధతుల వినియోగానికి ఎన్నో ప్రయత్నాలు జరిగాయి. ఈ విధానాన్ని బేకన్ మరియు డిస్క్రేట్స్ మానవత్వానికి రాజకీయాలకు (1987) అనువర్తిస్తూ ప్రతిపాదించారు. హాబ్స్ మెథడలాజికల్ తీరును అభివృద్ధి చేయడానికి గుర్తించదగిన విధంగా ప్రయత్నాలు చేసిన వారిలో లోక్ , స్పినోజా , గియాంబట్టిస్టా వికో (1984 ఎక్స్ఎల్ఐ), మరియు రూసో (1997 భాగం -1). డేవిడ్ హ్యూమ్ మాత్రం తాను.. రాజకీయ విషయాల్లో బేకన్స్ శాస్త్రీయ విధానాని అనుసరించడమే సరైన ప్రయత్నంగా చెప్పాడు. (హ్యూమ్ 1896 [1739]), "ఇంట్రో" ). హాబ్స్ దృక్పథంలోని కొన్ని అంశాలను తిరస్కరించాడు.
ఆధునిక గణతంత్రస్యామ్యం.. డచ్ విప్లవం (1568-1609) , ఇంగ్లిష్ పౌర యుద్ధం (1642-1651) , అమెరికా విప్లవం (1775-1783) మరియుఫ్రెంచ్ విప్లవం (1789-1799) సమయాల్లో గణతంత్రాల ఆవిష్కరణకు ప్రభావం చూపింది.
ఆధునిక రాజకీయ ఆలోచనల రెండో దశ రూసోతో మొదలైంది. ఆయన మానవత్వంలోని వాస్తవ హేతుబద్ధతను, సామ్యవాదంపై ఎన్నో ప్రశ్నలు లేవనెత్తాడు. అంతేకాకుండా గతంలో భావించిన దానికంటే ఎక్కువగా మానవ నైజం అనుకూలంగా ఉండాలన్నాడు. ఈ తర్కాన్ని బట్టి చూస్తే.. మంచి రాజకీయ వ్యవస్థ లేదా ప్రతి వ్యక్తి పూర్తిగా అవకాశాల దారిపైనే ఆధారపడి ఉన్నాడు. ఈ భావన ఇమ్మాన్యుయేల్ కాంట్, ఎడ్మండ్ బ్రూక్ మరియు ఇతరుల రాజకీయ ఆలోచనలపై ప్రభావం చూపింది. ఆధునికత్వ రాజకీయాల విమర్శనాత్మక సమీక్షకు దారి తీసింది. ఇలాంటి మార్పులు ప్రజల్లో అప్రమత్తతకు దారి తీస్తాయని, విప్లవాత్మక మార్పులను నిరోధిస్తాయని కన్జర్వేటివ్ పక్షాన బ్రూక్ వాదించాడు. ఏదేమైనప్పటికీ ప్రథమంగా మానవ సంస్ర్కతిలో రొమాంటిసిజమ్, హిస్టారిసిజమ్ వంటి ఎన్నో లక్ష్యపూరిత ఉద్యమాలు ఈ రకమైన ఆలోచన ధోరణితోనే చోటు చేసుకున్నాయి, కార్ల్ మార్క్స్ కమ్యూనిజం కూడా మొదలైంది. జాతీయత యొక్క ఆధునిక రూపాలకు ఫ్రెంచ్ విప్లవం, జర్మన్ నాజీ ఉద్యమాలే ప్రేరేపించాయని చెప్పొచ్చు.
సామాజిక శాస్త్రపరంగా… ఆధునికత్వంలో సామాజిక సమస్యలకు స్పందనగా తెర తీసిన విభాగమే సామాజిక శాస్త్రం . (హేరిస్ 2000, 325) విజ్ఞానదాయక తరానికి తర్వాత కాలంలోని సామాజిక పరిస్థితులు, విధానాలు, విద్యా విషయ చర్చలకు ఆధునికత్వం అనే పదం వర్తిస్తుంది. చాలా సాధారణ పదాల్లో ఆంథోని గిడెన్స్ ఆధునికతను..
...ఆధునిక సమాజానికి షార్ట్ హ్యాండ్ పదంగా లేదా పారిశ్రామిక నాగరికతగా వర్ణించాడు. ఇంకా సమగ్రంగా వర్ణించాలంటే.. (1) మానవ జోక్యంతో ప్రపంచానికి అనుగుణంగా ఏర్పడిన ధోరణుల నిర్దిష్ట సమూహంగా, మార్పులకు తెరదీసిన ఆలోచనగా ;(2) ఆర్థిక సంస్థల సముదాయం ప్రధానంగా పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి మరియు మార్కెట్ ఎకానమీ; (3) జాతి-రాజ్యం మరియు ప్రజాస్వామ్య సమూహంగా కలిసి ఉన్న రాజకీయ సంస్థల నిర్దిష పరిమితి గా వర్ణించవచ్చు. ఇలాంటి విశిష్ట ధర్మాలన్నింటి ఫలితంగా గతంలో ఉన్న సామాజిక విధానం కంటే ఆధునికతను మరింత శక్తిశీలతగా చెప్పవచ్చు. ఇది ఒక సమాజం- సాంకేతికంగా, సంస్థల సముదాయం- గతంలోని సంస్కృతి మాదిరి కాకుండా, గతంలో కంటే భవిష్యత్తులో జీవించేది. (గిడెన్స్ 1998, 94).
అమాయకంగా హేతు విరుద్ధంగా ఉండే మానవజాతిని విశాలభావాలుగల జాతిగా రూపొందిచే ప్రగతిశీల శక్తికి హామీ ఇవ్వడమే ఆధునికత్వం లక్ష్యం. సామాజిక, తాత్విక పరిస్థితుల్లోని మార్పుల కారణంగా కొన్ని కొత్త ప్రాథమిక సవాళ్లు కూడా తెరలేచాయి. ఆధునికత్వ యుగం సామాజికంగా.. పారిశ్రామికీకరణ, శ్రామిక వర్గీకరణతో, తాత్విక పరంగా “నిశ్చితత్వ లోపం, ఆ నిశ్చితత్వంను మళ్లీ ప్రతిష్టించలమేనే అవగాహన’ అనే ధర్మాలతో రూపొందింది. (డెలాంటి 2007). ఈ నిశ్చితత్వ లోపానికి ప్రధానం ఆచారాల్లో లోపం. మతాల్లోనిలోపం. అగస్టీ కామ్టే నుంచి కార్ల్ మార్క్స్ నుంచి సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్ వంటి 19వ శతాబ్దానికి చెందిన విద్యావేత్తలు లౌకిక వాదానికి నాంది పలకడానికి ఎన్నో శాస్త్రీయ, రాజకీయ సిద్ధాంతాలను ప్రతిపాదించే ప్రయత్నం చేశారు. ఆధునికత్వాన్ని “సిద్ధాంతాల యుగం’గా వర్ణించవచ్చు.
థియోడర్ అడర్నో మరియు జిగ్మంట్ బౌమన్ వంటి సిద్ధాంత కర్తలు ఆధునికత్వం ఆధ్యాత్మిక భావాల నుంచి వైదొలగి.. వస్తువుల మాయాజాలయం, అణుయుద్ధాలు వంటి దుర్మార్గమైన విధానాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుందని తెలిపారు. (అడర్నో 1973; బౌమన్ 1989). సమకాలీన విమర్శనాత్మక సిద్ధాంతం.. వెబర్ వాస్తవంగా నిర్వచించిన దానికంటే విరుద్ధంగా చాలా ఎక్కువగా హేతుబద్ధత భావనను ప్రతికూల పదజాలంలో చూపించింది. హేతుబద్ధత విధానం ప్రగతి కోసం ప్రగతి- ఆధునిక సమాజంపై చాలా సందర్భాల్లో ప్రతికూల మరియు అమానవీయ ప్రభావం చూపించొచ్చు.
ఆర్థిక ప్రపంచీకరణపై జరిగిన చర్చలు, నాగరికతల మధ్య పోలికలతో కూడిన విశ్లేషణ, మరియు వలస వాద విధానం తర్వాతి కాలపు ప్రత్యామ్నాయ ఆధునికతలకు పర్యవసానంగా శామ్యూల్ ఈసెన్ స్టాట్ బహుళ ఆధునికతలు అనే భావాన్ని పరిచయం చేశాడు. (2003; డెలాంటి 2007 కూడా చూడండి). “బహు విధానం’అనే దృక్పథంలో ఆధునికత అనేది సామాజిక మార్పు, భావాలకు మూల భావనగా.. “ఆధునికత్వం’ నిర్వచనాన్ని పాశ్చాత్య ఐరోపా సంస్కృతి నుంచి విశ్వజనీన నిర్వచనంగా విస్తృతం చేసేదిగా పేర్కొనవచ్చు. ఆధునికత్వం అనేది పాశ్చాత్య విధానం మాత్రమే కాదు. దీని కీలక విధానాలు, విశిష్టతలు అన్ని సమాజాల్లో కనిపిస్తాయి. (డెలాంటి 2007).
14వ శతాబ్దంలో కొపర్నికస్, కెప్లర్, గెలీలియో ఇంకా ఎందరో శాస్త్రవేత్తలు భౌతిక శాస్త్రం, ఖగోళ శాస్త్రాలలో కొత్త విధానాలను వృద్ధి చేసి… అనేక అంశాలపై ప్రజల ఆలోచన విధనాల్లో మార్పు తెచ్చారు. సౌర కుటుంబంలో భూమిమధ్యలోఉందన్న వాదనను కాదని సరికొత్త పద్ధతుల్నికోపర్నికస్ ప్రవేశపెట్టాడు. భౌతిక శాస్త్రాన్ని చర్చించడానికి కెప్లర్ గణితాన్ని ఉపయోగించి.. ఆ తీరులోనే ప్రకృతి ధర్మాలను వర్ణించాడు. వాస్తవానికి గెలీలియో తనకెంతో పేరు తెచ్చిన వేగత్వరణ ప్రమాణానికి తన ఉదాహరణకు కూడా గణితాన్ని ఉపయోగించాడు.
ఫ్రాన్సిస్ బాకన్ తన "నోవన్ ఆర్గానమ్" లో డెమొక్రిటస్ మరియు ఎపికరస్ ల పురాతన తత్వశాస్త్రం మాదిరిగా సైన్స్ కు కూడా సంప్రదాయ కారణాలు కాకుండా వాస్తవ విషయాలతో కూడిన కొత్త ప్రయోగాత్మక ప్రతిపాదనలు చేయాలని ప్రతిపాదించాడు. మానవుడి కోసం మానవుల కోసం ప్రకృతిని ఆధీనంలో ఉంచుకోవాలని కూడా ప్రతిపాదించాడు. అంతేకాక ప్రకృతిని అర్థం చేసుకోవడం కోసమే అవగాహన చేసుకోకూడదని చెప్పాడు. ఈ రెండు విషయాల్లో అతడు.. మఖావెల్లి యొక్క మధ్యయుగ స్కొలాస్టిజమ్ పై విమర్శలు, నాయకుడు తన సొంత అదృష్టాలను నియంత్రించుకునే లక్ష్యంతో ఉండాలనే వాదనల ప్రభావాన్ని కలిగున్నాడు.
గెలిలియో యొక్క కొత్త భౌతిక శాస్త్రం మరియు బేకన్ ల ద్వారా ప్రభావితమైన రెనెడెస్కార్టస్.. గణితం మరియురేఖా గణితాలు, శాస్త్రీయ పరిజ్ఞానాన్ని చిన్న అంచెల్లో నిర్మించడానికి ఎలా ఆదర్శంగా నిలిచాయో వాదించాడు. అనేక సంక్లిష్ట భావాలుగల యంత్రాలుగా మానవులను అర్థం చేసుకోవచ్చని వాదించాడు.
డెస్కార్టస్ మరియు బేకన్ ల చే ప్రభావితమైన ఐజాక్ న్యూటన్ ప్రయోగాత్మక సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించాడు. ఉదాహరణగా కార్టీసియన్ గణితం, రేఖా గణితం మరియు సిద్ధాంతాల తగ్గింపు ఒకవైపు, బేకన్ యొక్క ప్రయోగాత్మక పరిశీలన మరియు వాటిని తీసుకురావడం.. అనే ఈ రెండు విధానాలు ప్రకృతిలోని సాధారణ నియమాలను అర్థం చేసుకోవడంలో వచ్చిన గొప్ప మార్పులకు ఎలా కారణమవుతాయో ఉదాహరణతో చూపించాడు.
ఫ్రాన్స్ లో అప్పటికే రాజకీయ ఆలోచనా ధోరణిలో ఆధునికత ఆవిష్కృతమైన తర్వాత.. రూసో యొక్క మానవ లక్షణాల పునఃపరిశీలన.. ఆలోచనా విలువలపై కొత్త విమర్శలకు దారి తీసింది. తద్వారా కళలలో మానవుల యొక్క హేతుబద్ధత లేమిని అర్థం చేసుకోవడానికి దారి తీసింది. 18, 19వ శతాబ్దాల్లోని జర్మన్ సిద్ధాంతం, రొమాంటిసిజమ్ వంటి ఉద్యమాలపై ప్రాథమిక ప్రభావాన్ని చూపింది. అందువల్ల ఆధునిక కళ.. ఆధునికత్వం తర్వాతి దశలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది.
ఈ కారణంగా కళ చరిత్ర.. ఆధునిక అనే పదాన్ని ఆధునిక కాలం మరియు ఆధునికత్వం అనే పదాల నుంచి వేరుగా ఉంచింది. జీవితంలో, పనిలో, ఆలోచనలో కచ్చితంగా తీసుకు రావాల్సిన విధానాల యొక్క అవసరాన్ని వాటి సాంస్కృతిక పరిస్థితులను ఈ పదం తెలియజేస్తుంది. కళల్లో ఆధునికత్వం అనేది ఆధునికంగా ఉండటం లేదా పాత, కొత్త ల మధ్య వ్యతిరేకత కంటే ఎక్కువేనని చెప్పొచ్చు. (స్మిత్ 2009).
“ది పెయింటర్ ఆఫ్ మోడ్రన్ లైఫ్ (1864)’ అనే వ్యాసంలో ఛార్లెస్ బౌడెలెయిర్ సాహిత్య నిర్వచనం అందించాడు. “నా దృష్టిలో ఆధునికత్వం అంటే కదిలే, తక్కువ కాలం ఉండే, అప్పటి పరిస్థితిపై ఆధారపడిన’ (బౌడెలెయిర్ 1964, 13).
సామాజిక శాస్త్రంలో అందుబాటులో ఉన్న భావనా పరమైన నిర్వచనాలు.. ఆధునికతను దీర్ఘకాలంగా మనసులో ఆవరించి ఉన్న సాక్ష్యంగా నిర్వచించవచ్చు. చూడదగిన సంస్కృతి, వ్యక్తిగతంగ చూడదగినది. (లెప్పెర్ట్ 2004, 19). సాధారణంగా ఆధునికతను పెంపొందించే సమగ్రత ఎక్కువగా కనిపించే అంశాలు.
2035-5548.