hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
అతినీలలోహిత ఛాయాగ్రహణం
అతినీలలోహిత ఛాయాగ్రహణం అనునది సంపూర్ణ వర్ణపటం నుండి కేవలం అతినీలలోహిత శ్రేణి కాంతిని ఉపయోగించే ఒక ఛాయాగ్రహపు ప్రక్రియ.
మానవ నేత్రానికి కనబడే కాంతి వర్ణపటంలో 400 నుండి 750 న్యానోమీటర్ల వరకు ఉంటుంది. (ఎటువంటి మానవ నిర్దేశాలు లేకుండానే) సాధారణ ఛాయాగ్రహణంలో ఇదే శ్రేణి ధార్మికత (అప్రమేయంగా) ఉపయోగించబడుతుంది. 1 ఎన్ ఎం నుండి 400 ఎన్ ఎం వరకూ ఉండే ధార్మికతని అతినీలలోహిత ధార్మికత అంటారు. అతినీలలోహిత వర్ణపట అనుభవజ్ఞలు దీనిని మూడు విభాగాలుగా విభజించారు.పలు కారణాల వలన అతినీలలోహిత ఛాయాగ్రహణానికి సమీప అతినీలలోహిత విభాగాన్నే వినియోగిస్తారు. సాధారణ వాయు 200 ఎన్ ఎం కంటే తక్కువ తరంగ దైర్ఘ్యం వద్ద అపారదర్శకంగా ఉంటుంది. 180 ఎన్ ఎం కంటే తక్కువ తరంగ దైర్ఘ్యం వద్ద కటకంలో వాడే గాజు అపారదర్శకంగా ఉంటుంది. అతినీలలోహిత ఛాయాగ్రహకులు సమీప అతినీలలోహితాన్ని మరల మూడుగా విభజించారు.
అతినీలలోహిత ధార్మికతని ఉపయోగించి తీసే ఫోటోలని తీసే విధానాలు రెండు. అవి పరావర్తిత అతినీలలోహిత ఛాయాగ్రహణం మరియు అతినీలలోహిత ప్రతిదీప్తి ఛాయాగ్రహణం. పరావర్తిత అతినీలలోహిత ఛాయాగ్రహణం వైద్యశాస్త్రము, చర్మ వ్యాధులని నయం చేయటానికి, నేర పరిశోధానా రంగం మరియు నాటక రంగాలలో వినియోగిస్తారు. అతినీలలోహిత ధార్మికత సూర్యకాంతిలో విరివిగా లభ్యమైననూ, అందులోని నాణ్యత, అది లభించే పరిమాణము వాతావరణ పరిస్థితులని బట్టి ఉంటాయి. పొడి వాతావరణం, ప్రకాశవంతమైన రోజులలో లభించే అతినీలలోహిత ధార్మికత మేఘావృతమైన/వర్షం పడుతున్న రోజులలో లభించేదానికన్నా ఎక్కువగా ఉంటుంది. ప్రత్యాన్మాయాలుగా (భాస్వరం పూత పూసిన) ఫ్ల్యాష్ లైట్లు కూడా వాడతారు.
సబ్జెక్టుపై అతినీలలోహిత దీపాల కాంతిని ప్రసరింపజేస్తారు. కటకానికి ముందు భాగంలో కనిపించే కాంతిని అడ్డుకొనే ఫిల్టర్ ని ఉంచుతారు. దీనితో ఫిల్టర్ గుండా కేవలం అతినీలలోహిత కాంతి మాత్రం కటకం పైకి ప్రసరిస్తుంది.
ఈ ఫిల్టర్లు ప్రత్యేకమైన రంగు గాజుతో తయారు చేస్తారు. వీటిలో చాలా మటుకు ఫిల్టర్లు దైర్ఘ్య అతినీలలోహిత కాంతిని మాత్రం ప్రసరించేలా చేసి (350 ఎన్ ఎం కంటే తక్కువ ఉన్న) మిగతా అతినీలలోహిత కాంతిని మొత్తం కట్టడి చేస్తాయి.
ఉదా:
స్ఫటికముతో చేయబడ్డ లేదా, స్ఫటికము మరియు ఫ్లోరైట్ తో చేయబడ్డ ఫిల్టర్లతో 200 నుండి 180 ఎన్ ఎం వరకూ అతినీలలోహిత కాంతిని గుర్తించగలుగుతుంది. స్వచ్ఛమైన స్ఫటికముతో చేయబడ్డ ఫిల్టర్ లు కనిపించే కాంతికి అతినీలలోహిత కాంతికి మధ్య భేదాన్ని స్పష్టంగా గుర్తించగలవు.
ఉదా:
వ్యవసాయశాస్త్రం
వ్యవసాయశాస్త్రం ఉత్పత్తి యొక్క శాస్త్ర మరియు సాంకేతిక పరిజ్ఞానం మరియు ఆహార, ఇంధన, ఫైబర్ కొరకు మొక్కలను ఉపయోగించుట మరియు పునరుద్ధరణ. వ్యవసాయశాస్త్రము మొక్క జన్యుశాస్త్రం, మొక్కల శరీర ధర్మ శాస్త్రం, వాతావరణ శాస్త్రం, మరియు నేల శాస్త్రం యొక్క పరిధిలో పని చేస్తుంది. వ్యవసాయ శాస్త్రము జీవశాస్త్రం, రసాయనశాస్త్రం, ఆర్థిక, జీవావరణ, భూగోళ శాస్త్రం, మరియు జన్యుశాస్త్రం వంటి శాస్త్రాల కలయిక అంటారు. వ్యవసాయవేత్తలు నేడు ఆహార ఉత్పత్తి, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం సృష్టించడం, వ్యవసాయ నిర్వహణ పర్యావరణ ప్రభావం, మరియు మొక్కలు నుండి శక్తి సృష్టించడం వంటి వాటితో సహా అనేక విషయాలలో పాలుపంచుకుంటున్నారు. 
వ్యవసాయ వేత్తలు తరచుగా పంట మార్పిడి, ఇరిగేషన్ అండ్ డ్రైనేజ్, మొక్కల ఉత్పత్తి, మొక్కల శరీర ధర్మ శాస్త్రం, నేల వర్గీకరణ, భూసారం, కలుపు నియంత్రణ, కీటకాలు మరియు తెగుల నివారణ వంటి వాటిలో ప్రత్యేకతను కనబరుస్తారు.
వ్యవసాయశాస్త్ర కార్యక్రమాలను కళాశాలలు, విశ్వవిద్యాలయాలు, మరియు ప్రత్యేక వ్యవసాయ పాఠశాలలు అందిస్తున్నాయి. వ్యవసాయశాస్త్రము కార్యక్రమాలు తరచూ వ్యవసాయం, జీవశాస్త్రం, రసాయనశాస్త్రం, మరియు భౌతిక శాస్త్రం విభాగాల పరిధితో సహా మొత్తం తరగతులతో ముడిపడి ఉన్నాయి. వారికి సాధారణంగా నాలుగు నుండి పన్నెండు సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు. అనేక కంపెనీలు వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త శిక్షకులకు శిక్షణ చెల్లింపులను గ్రాడ్యుయేట్ తరువాత తమ కోసం పనిచేయడానికి అంగీకారంగా కళాశాలకు చెల్లిస్తున్నాయి.
వ్యవసాయం
హరిత విప్లవం
సిద్దీ నృత్యం
హైదరాబాదు ప్రాంతంలో సిద్దీలు చేసేది సిద్దీ నృత్యంమనీ, ఇది జనపద నృత్యం కాదనీ పుట్టుకతో సిద్దీలు, ఆఫ్రికన్లు, 14వ శతాబ్దం మధ్య భాగంలో (అరబ్బులు, టర్కీలు, ఇరానీలు) మొదలైన ముస్లిం జాతుల వారు హైదరబాదుకు బానిసలుగా వలస వచ్చారనీ జానపద నృత్య కళా గ్రంథంలో డా: చిగిచర్ల కృష్ణా రెడ్డి గారు ఉదహరించారు. వీరు నైజాం నవాబు సేనల్లో నియమితులై నిజాం ప్రత్యేక అంగ రక్షక దశంగా పేరు పొందారు. వీరి నృత్యాల్లో వాటి పూర్వపు ఆప్రికా రీతులు ఇంకా నిలిచాయి. యుద్ధ నృత్యాల్లో ఖడ్గ నృత్యం ప్రత్యేక మైనది. ఈ నృత్యాన్ని వివాహ సందర్భాలలో చేస్తారు. నృత్యం చేసేవారు రంగు రంగుల లుంగీలు ధరించి, నడుముకు బెల్టు బిగించి, బెల్టులో బాకును ధరించి, చేతితో ఖడ్గం పట్టి నృత్యం చేస్తారు. నృత్య కారులు అర్థ వలయాకారంలో ఏర్పడి వెనుక పాడే వంత పాటకు రక రకాల ఖడ్గ యుద్ధ రీతులు ప్రదర్శిస్తారు. వేగం ఎక్కువయ్యే కోద్దీ నృత్యం పరాకాష్ట నందు కుంటుంది. ఆ సమయంలో నృత్యకారులు బాకుల్ని నోట కరుచుకుని, పైకి ఎగురుతారు. నవ దంపతుల్ని ఆశీర్వదించే నినాదాలు చేస్తూ కృత్యంతో రంగం అవతలికి వెళస్తారు. డప్పు వాయిద్యం సిద్దీ నృత్యానికి భిన్నంగా వుంటుంది. దీని రీతి ఎక్కువ ప్రసన్నం, దీనిని నృత్యం అనటం కంటే వాద్య గోష్టి అనవచ్చు నంటారు కృష్ణా రెడ్డి గారు.
కారువా నృత్యం
కారువా మేళ నృత్యం తెలుగునాట వర్థిల్లిన జానపద కళారూపాలలో ఒకటి.
ఇది ఒక్క తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో మాత్రం ఈ నాటికీ ప్రచారంలో వుందంటారు. రాధాకృష్ణుల రాస లీలలు మాదిరి సమ సంఖ్యలో ఎనిమిది మంది గోపికలు గానూ, మరొ ఎనిమిది మంది కృష్ణులు గానూ వేషాలు ధరించుకుని, వలయాకారంగా నిలబడి నృత్యం చేస్తూ వుంటే వలయాకారపు మధ్య రాధాకృష్ణులు నాట్య మాడుతూ వుంటారు. వరుస క్రమంలో కృష్ణుడు, తరువాత గోపిక, మరల కృష్ణుడు, మరల గోపిక, ఇలా గుండ్రంగా నిలబడి నృత్యం చేయడాన్ని కారువా మేళంగా వర్ణించారు. దీని గురించి నాట్య శాస్త్రల్లో 'కర్షణీ ' నర్తనంతో పోల్చవచ్చు నంటారు. నటరాజ రామకృష్ణ గారు. ఉత్తర భారతదేశంలో ఈ నృత్యం రాస లీలా నృత్యంగా విరాజిల్లుతూ ఉంది.
కారువా నాట్యం కేవలం సంగీత వాయిద్య ఆధారంతోనే ప్రదర్శింప బడుతుంది. ఇందులో పాటలు పాడటం చాల తక్కువ. వాద్య సంగీతం ప్రారంభమై ఉధృత లయతో అంత మొందుతుంది. నృత్యం కూడా ఆ వాయిద్యాల వేగానికి అనుగుణంగా ప్రారంభమై వేగాన్ని పుంజు కుంటుంది. పతాక స్థాయి నందుకున్న తరువాత మళ్ళీ ప్రాథమిక లయకు మారుతుంది.
కారువా నాట్యంలో ఒక ప్రత్యేక భాగాన్ని లీలా నర్తనమని పిలుస్తారు. ఈ నృత్యంలో ముఖ్యంగ రాధా కృష్ణ పాత్రలు ప్రాముఖ్యం వహిస్తాయి. గోపికలూ, కృష్ణులూ నాట్య మాడి నిలబడి పోయి తరువాత వలయం మధ్యలో వున్న రాధాకృష్ణ పాత్ర ధారులు లిరువురూ నృత్యాన్ని ప్రారంభిస్తారు. వివిధ రకాల విన్యాసాలతో ఆ నృత్యం కనుల పండువుగా వుంటుంది. మధ్య మధ్య కృష్ణుని చేతిలోని మురళిని రాధ కొంటెగా లాగుకొని, తానే కృష్ణునిగా వేణువును వూదుతూ తానే కృష్ణుడుగా బావాభినయాన్ని చేస్తుంది. దీనిని లీలా నర్థన మంటారు. ఎనిమిది మంది గాని, పద్దెనిమిది మంది గానీ ఎందరున్నా సమసంఖ్యలో పాల్గొని మాత్రమే నృత్యం చేస్తారు. శిథిలమై పోతున్న ఈ కళా రూప సంప్రదాయాన్ని కాపాడటం ఎంతైనా అవసరం.
యామయ్య స్వామి నృత్యం
యామయ్య స్వామి నృత్యం ఆంధ్ర దేశంలో ఎక్కడా కనిపించదు. ఇది ప్రాంతీయ నృత్యం. ఇలాంటి ప్రాంతీయ నృత్యాలు ఆంధ్ర దేశంలో అక్కడక్కడ వున్నా అవి ఎక్కువ ప్రాచుర్యం లోకి రాలేక పోయాయి. స్థానికంగానే పరిమిత మై పోయాయి. అలాంటిదే ఈ యామయ్య స్వామి నృత్యం. అనంత పురం జిల్లాలో వుందని డా: చిగి చర్ల కృష్ణా రెడ్ది గారు తమ జానపద నృత్య కళారూపాలు గ్రంధంలో వివరించారు. యోగి వేమన శిష్యుల మంటూ ఒకప్పుడు [[కాషాయ వస్త్రాలు[[ ధరించి గుఱ్ఱం పై వస్తూ వుండగా గుఱ్ఱం ముందు భాగాన [[పొట్టేలు|గొఱ్ఱె]] పొట్టేలు వచ్చేది. వారు ప్రతి గ్రామాన్ని పర్యటిస్తూ వెళుతూ వుంటే వీరికి భోజనసదుపాయాలు చేసేవారు.
యామయ్య స్వామి కాషాయ వస్త్రాలు ధరించి [[గుఱ్ఱం]] ఎక్కి వడివడిగా వచ్చే వాడు. ముందు [[పొట్టేలు]] పోరుగెత్తేది. గ్రామస్థు లందరూ అమిత భక్తి శ్రద్ధలతో ఆ దృశ్యాన్ని తిలకించే వారు. గుఱ్ఱం అడుగులతో కదను త్రొక్కేది. గ్రామ మధ్యలో గుఱ్ఱాన్ని సకిలింప జేసే వారు. ముందరి కాళ్ళను కళ్ళాన్ని లాగి పట్టి పైకి ఎత్తించే వాళ్ళు. ఇలా యామయ్య స్వామే గుఱ్ఱంతో చేయించే వాడు. గుఱ్ఱాన్ని ప్రేక్షకుల ముందు గుండ్రంగా త్రిప్పుతూ వుండే వాడు. ఈ కళా రూపం ఇటీవల కాలంలో మరుగున పడి పోయింది. ఇప్పుడు యామయ్య స్వాములు రావడంలేదు.
[[వర్గం:జానపద కళారూపాలు]]
సాఖిమేళం
సోఖి మేళం అనే కళా రూపం ఆంధ్ర దేశంలో ఎక్కడా కనిపించదు. కాని ఒడిషా సరిహద్దుల్లో వున్న అయా పట్టణాల్లోనూ, పల్లెలలోనూ పైన పేర్కొన్న సోఖి మేళాన్ని ప్రదర్శిస్తూ వుండే వారు. కళాకారు లందరూ ఆంధ్ర దేశంలో స్థిర పడి పోయిన ఒరియావారు. దీనిని బట్టి బహుశా ఈ కళా రూపం ఒడిషాలో బహుళ ప్రచారంలో వుండ వచ్చును. ఈ మేళం పేరు సోఖి మేళం. అంటే "సఖీ మేళం" అనీ దీని అర్థం. ఈ మేళం మన ప్రాంతాల్లో పొరదర్శించే దేవదాసీ మేళస్ం లాంటిది. వివాహ సమయాల్లో మేజు వాణీలు భోగం వారు ఎలా చేసేవారో వీరూ అలాగే చేస్తారు. ఇంతకూ ఈ మేళంలోని వారందరూ యుక్త వయస్సులో నున్న యువకులు స్త్రీ పాత్ర ధరిస్తారు. అందరూ ఇరవై సంవత్సరాల లోపు వారే. వారి స్త్రీ పాత్ర వేషధారణ యవ్వనంలో వుండే మిఒటమిటలాడె అంద కత్తెల అంద చందాల్ని మించి వుండేది. వారి స్త్రీ పాత్రల వేష ధారణకూ, అభినయానికి పురుషు లందరూ ముగ్దులై పోయి మేళంలోని వారందరూ స్త్రీలే నన్నంత భ్రమలో పడి పోయేవారట. వారు కొన్ని ఒరియాపాటలు పాడినా, ఎక్కువగా తెలుగు పాటలనే పాడుతారట.
ముఖ్యంగా వివాహ సమయాల్లోనూ, వుత్సవాల సమయాల్లోనూ ప్రదర్శనలిస్తారు. వీరు ఎంతో శ్రావ్యంగ పాడుతారు... సోఖి మేళ ప్రదర్శనమంటే ప్రజలు తండోప తండాలుగా విరగబడి చూసే వారని, ఆ ప్రదర్శనాలను దర్శించిన సెట్టి ఈశ్వర రావు గారు తెలియ జేస్తున్నారు.
ఈ మాదిరి కళా రూపాన్నే పగటి వేష ధారియైన సున్నపు రీరయ్య గారి పగటి వేషాల పరంపరలో మన ప్రాంతపు భోగం మేళాన్ని ప్రదర్శించే వారు. అచ్చంగా పైన ఉదహరించి సోఖి మేళానికి నకలుగా వుండేది. అంత అద్భుతంగానూ ప్రదర్శనం వుండేది. ఆ విధంగా వీరయ్యగారు తప్పా మరి ఒకరు ప్రదర్శించే వారు కారు.
అలాంటిదే సోఖి మేళం. ఈ కళా రూపానికి ఆ ప్రాంతాలలో కూడ అంతగా ఆదరణ లేక పోవడం వల్ల కనుమరుగైనా ఒకప్పుడు ఒరియా సరిహద్దు ప్రాంతపు ఆంధ్ర ప్రజలందర్నీ అలరించిన కళారూపం.
గావులాటలు
గావులాటలు ఒక జానపద కళారూపం.
ఈనాటి కంటే ఆనాడు పల్లె ప్రాంతాల్లో మూడ నమ్మకాలు ఎక్కువగా వుండేవి. గ్రామాలో కలరా లాంటి ఏ అంటు వ్వాధి సోకినా, పశువులకు వ్వాధులు సోకినా అమాంతం గంగానమ్మకో, మహాలక్ష్మమ్మకో, మారెమ్మకో, మరిడమ్మకో, మహంకాళికీ, నాంచారమ్మకో కోపం వచ్చి ఈ విధంగా జరిగిందనీ, ఇది గ్రామానికి కీడనీ, ఈ గ్రామ దేవతల్ని తృప్తి పరిస్తే గ్రామ సుఖంగా వుంటుందనీ ఎంచి జాతర్లూ జంతు బలులూ చేస్తూ వుంటారు.
ఈ జాతర్లలో గణాచర్లు అధిక ప్రాముఖ్యం వహిస్తారు. సాక్షాత్తు ఆయా దేవతలు వారిలో ప్రవేశించి ఆవేశ పూర్వకమైన పూనకంతో నృత్యం చేస్తూ వరాల నడుగుతూ ఊగి పోతూ, డప్పు వాయిద్యాలకూ, వీరణాలకూ, కొమ్ము బూరలకూ అనుగుణంగానృత్య చాల ఆవేశ పూరితంగా వుంటుంది. గణం పూనిన వ్వక్తి ఒక విలక్షణ వ్వక్తిగా కనిపిస్తాడు. సాక్షాత్తు గ్రామ దేవతలానే ప్రవర్తిస్తాడు. తల విర బోసి, వేప మండలు చేతబూని, పసుపు కుంకాలతో అలంకరించుకుని గరగను నెత్తిన బెట్టుకుని విన్యాసం చేస్తాడు. క్రమేపీ గణం తగ్గిన తరువాత లాస్యంగా నృత్యం చేస్త్యాడు. ఈ గరగలను కొన్ని చోట్ల ఘటం కుండ అంటారు. ఒకో ప్రాంతంలో ఒకో రకంగా పిలుస్తారు. గరగ ఇత్తడితో కుండలా చెయ్య బడుతుంది. కుండ మూతి చుట్టూ పడగ విప్పిన పాము చుట్టబడి వుంటుంది. ఆ గరగకు కుచ్చిళ్ళు పోసి కోక లాగా అలంక రిస్తారు. పశుపు, కుంకుమ వేప ఆకులతో అలంక రిస్తారు. ఆ కుండను పవిత్రంగా గ్రామ ప్రజలు చూస్తారు.
గరగల నెత్తుకుని పూనకంతో ఊగి పోయే వారిని కొన్ని ప్రాంతాల్లో అసాదు లంటారు. మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో గణాచార్లు అంటారు. అంటే ఆయా దేవతలకు వారే పూజారు లన్న మాట. ఈ పూజారుల పూనకం ఒకోసారి తారాస్థాయికి చేరుకుంటుండా ఎన్ని కొబ్బరి కాయలు కొట్టినా ఎంత సాంబ్రాణి ధూపం వేసినా, ఆ మత్త్లులో నుండి క్రిందకు దిగరు. ఒళ్ళు అలిసి పోయినా తరువాత వారంతట వారే శాతిస్తారు. వీరిని ప్రజలు సాక్షాత్తు దేవతల్లానే అరాధించి హారతులిస్తారు. ఈ ప్రదర్శన గ్రామ వీధుల్లో జరుగుతింది. ఈ గణాచార్ల నృత్యాన్ని గావె అంటారు. గణంతగ్గడానికి కోడి పిల్లల్ని అందిస్తారు. వాటిని నోటితో కొరికి రక్తాన్ని రొమ్ము మీదకు జారవిడుస్తారు. ఆ సమయంలో వాయించే ఉధృత వాయిద్యాలు చూపరులకు కూడా ఉద్వేగాన్ని కలిగిస్తాయి. గ్రామ మంతా ఈ సంబరాల్లో పాల్కొంటారు. తెల్ల వార్లూ జాగరం చేస్తారు. తరువాత ఆ దేవతల్ని గ్రామ పొలి మేరలో వదిలి వేస్తారు.
బాడిగ వెంకట నరసింహారావు
బాడిగ వెంకట నరసింహారావు (ఆగస్టు 15, 1913 - జనవరి 6, 1994) బాలబంధు బిరుదాంకితుడు. ప్రముఖ కవి, సాహితీ వేత్త, బాల సాహిత్యకారుడు.
బి.వి.నరసింహారావు బాలసాహిత్యకారుడు,బాలబంధు. 1913 ఆగస్టు 15న కృష్ణాజిల్లా కౌతరం గ్రామంలో జన్మించాడు.వందల సంఖ్యలో బాలగేయాలు రాశారు. కథలూ, నాటికలు, గేయ నాటికలు, బాల సాహిత్యంపై అనేక వ్యాసాలు రాశారు. బాలసాహిత్యం తయారు చేయడమేగాక, ఆడి, పాడి ప్రచారం చేశాడు. కాకినాడ ఆంధ్ర సేవా సంఘంలో చేరాడు. కస్తూరి శివరావు, రేలంగి వెంకట్రామయ్య ఆయనకు అక్కడ సహాధ్యాయులు. ఆ పాఠశాలలో తెలుగు పండితులు వింజమూరి లక్ష్మీ నరసింహారావు రచించిన ‘అనార్కలి’ నాటకంలో అనార్కలి పాత్ర వేశారు. ఆనాటి నుంచి ‘అనార్కలి నరసింహారావు’గా పేరొందారు. ‘పాలబడి పాటలు’ 1958లో జాతీయ బహుమతి పొందింది. 1975లో ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆయనను సత్కరించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ బాలల అకాడమీ ‘బాలబంధు’ బిరుదాన్ని వారికి ప్రసాదించింది. నార్ల వెంకటేశ్వరరావు సూచన మేరకు దాదాపు 30 ఏళ్లపాటు నాట్యరంగానికి బి.వి. విశేషసేవ చేశారు. జానపదాలకు నాట్యాభినయం కూర్చారు. కృష్ణశాస్త్రి, శ్రీశ్రీ, నండూరి, కొనకళ్ల వంటి కవుల గీతాలకు నాట్యాన్ని కూర్చారు. 1942లో పాలకొల్లులో బి.వి. నాట్యాన్ని తిలకించిన ఆదిభట్ల నారాయణ దాసు మనసు పులకించి అమాంతంగా రంగస్థలం మీదికి దుమికి ‘ఒరే! నా ఒళ్ళు మొగ్గతొడిగిందిరా నీ నాట్య దర్శనంతో’ అంటూ ఆశువుగా పద్యం చెప్పి ఆశీర్వదించారు. కవిసామ్రాట్ విశ్వనాథ బి.వి. నాట్యానికి ‘భావనాట్యం’ అని పేరుపెట్టారు. బి.వి.నరసింహారావు తనకు చలం రాసిన లేఖలను పుస్తకంగా వెలువరించారు.
బాలరసాలు, పాలబడి పాటలు, ఆవు-హరిశ్చంధ్ర, విరిసినపూలు, నా కథలు, ప్రియదర్శి, బాలతనం, చిన్నారిలోకం, పూలబాలలు, ఋతువాణి వంటి 17 పుస్తకాలు.1994, జనవరి 6 వ తేదీన విజయవాడ పుస్తక ప్రదర్శనలో చలం శతజయంతి సభలో ప్రసంగిస్తూ గుండెపోటుకు గురై హఠాన్మరణం చెందారు.
చుట్టకాముడు
పిల్లలు బొడ్డెమ్మ ఆడుతారు. పెద్దలు బతుకమ్మ ఆట ఆడుతారు. ఇందులో నృత్యమూ, పాట కలసి కట్టుగా వుంటాయి. బొడ్డెమ్మ, బతుకమ్మ, చుట్ట కాముడు ఈ మూటి నృత్యగానాలు దాదాపు ఒకే లాగా వుంటాయని జయధీర్ తిరుమల రావు గారు ప్రజా సాహితి సంచికలో ఉదహరించారు. ఈ మూడు రూపాలూ, నాట్లు వేసే సమయం లోనూ కలుపు తీసే సమయం లోనూ, కోతల సమయంలోనూ, నూర్పిడి సమయం లోనూ ఏర్పడిన స్వరూపాలే. కలుపు తీసే సమయంలో పాడుకునే పాటనే స్త్రీలు విరామ సమయంలో బతుకమ్మ పాటగా పాడు కుంటారు. రాను రాను బతుకమ్మ పాటలో శారీరకమైన పని పోయి నృత్యం చోటు చేసుకుంది. కలుపు తీయడమనే చేతుల శ్రమ చప్పట్లు కొట్టడంగా మారింది. పని పాటల్లో శ్రామికి స్త్రీలు జీవితాన్ని పాడుకున్నా, పండుగల సందర్భంలో గౌరమ్మ మీదో, బొడ్డెమ్మ మీదో పాడు కోక తప్పదు. కానీ తెలంగాణా ప్రజాపోరాట కాలంలో పోరాట జీవిత కథలనే, బతకమ్మ పాటల్లోనూ, చుట్ట కాముడు నృత్యాల్లోనూ ప్రతిబింబించారు.
తెలంగాణా పోరాట కాలంలో నల్లగొండ జిల్లాలో చుట్ట కాముడు చాల ప్రసిద్ధి పొందింది.  నైజాం ప్రభుత్వానికి ఒక నివేదిక సమర్పిస్తూ కందూరి ఈశ్వర దత్తు లాంటి వారు కూడా చుట్ట కాముడు చాల శక్తి వంతమైన కళా రూపంగా పేర్కొన్నారు. స్త్రీలు పాల్కొనే చుట్ట కాముడు ఆటకి దగ్గరగా వున్న ధులా కళా రూపాన్ని పురుషులు రాత్రి పూట ప్రదర్శిస్తారు.
పోరాట కాలంలో మల్లు స్వరాజ్యం వ్రాసిన "వీరమట్టా రెడ్డి ఉయ్యాలో" అనీ, "ధీర ఆనంతా రెడ్డి ఉయ్యాలో" అని చుట్టూ తిరుగుతూ చేసే నృత్యం ఎంతో ఉత్తేజాన్ని కలిగించేది. ఆ పోరాట కాలంలో పాదిన అనేక పాటల్లో, ఉయ్యాలోఅని, ఎన్నియాలో అనీ, చంద మామా అని వంతలు ఉపయోగించే వారు. ఉయ్యాలో అనడం వల్ల అది ఉయ్యాల పాట కాదు. వంత మాత్రమే. పోరాట కాలంలో ఎక్కువగా, అమర వీరుల మీదే ఈ పాత బాణీలతో పాడు కున్నారు. ఉదాహరణకు:వీరామట్టా రెడ్డి ఉయ్యాలో...
ధీర అనంతా రెడ్డి ఉయ్యాలో...
అంటూ సాగుతుంది.
ఎలుగుబంటి వేషాలు
దసరా ఉత్సవాల ఆ తొమ్మిది రోజులూ రకరకాల వేషాలను ప్రదర్శిస్తారు. అలాగే సంక్రాంతి దినాలలో కూడ విచిత్ర వేషాలను ధరించి ఇంటింటికి తిరిగి ప్రజలనానంద పరిచి, వారి నుండి ధాన్యాన్నీ, డబ్బులనూ వసూలు చేసుకుంటారు. ముఖ్యంగా ఈ వేషాల్లో జంతువులకు సంబందించిన పులి వేషం పిల్లల్నీ పెద్దల్నీ ఎంతో ఆకర్షింస్తుంది. పిల్లలైతే అసలు దగ్గరకు రారు. అలాగే ఎలుగుబంటి వేషం కూడ. ఆనాటి ప్రజలకు వినోద ప్రదర్శనలు ఇలాంటివే. వీటిని అతి నైపుణ్యంతొ కళాత్మకంగా ప్రదర్శిస్తారు. అలాంటి వేషాల్లో ఎలుగు బంటి వేషం కూడ ముఖ్యమైంది. జంతువుల వేషాలను ధరించిన వారు ఆ జంతువుల యొక్క పోకడలనూ విన్యాసాలనూ, గంతులనూ అరుపులనూ చక్కగా అనుకరిస్తారు.
ముఖ్యంగా ఈ ఎలుగుబంటి ముఖాన్ని కాగితపు గుజ్జుతో మోల్డు చేస్తారు. కొంత మంది అట్టలతో తయారు చేస్తారు. పాత్ర ధారి ఈ మూతిని తలకు ధరిస్తాడు. శరీర మంతా జనపనార పీచును నల్లరంగులో ముంచి ఎండబెట్టి దానిని ఒక గుడ్దకు కాళ్ళను, చేతుల్నీ మొత్తం శరీరాన్నంతా ఆక్రమించేటట్లు చక్కగా కుట్టి ధరిస్తారు. ఎలుగు బంటి నడకనూ, చేష్టలనూ చక్కగా చేస్తారు. ఒకోసారి నిజమైన ఎలుగుబంటిని కూడ మచ్చిక చేసి ఆడిస్తారు. ప్రేక్షకులకు "సలాం" చేయిస్తారు. దాని చేత గంతులు వేయిస్తారు. ఒక కర్రను అడ్డం పెట్టి ఆ కర్రను దాటిస్తారు. దానితో సర్కసు ఫీట్లను చేయిస్తారు. ఒకోసారి దానిని పిల్లల మీదికి ఉరికిస్తారు. దాని నెత్తి మీద దానితో టోపీ పెట్టిస్తారు. అది గంతులు వేసేటప్పుడు ఆ అడుగులను అనుకరిస్తూ డప్పులను వాయిస్తారు. ఈ డప్పుల వాయిద్యంతో ఊరు ఊరంతా ఆ ప్రదేశానికి కదిలి వస్తారు.
అలాగే ఎలుగుబంటి వేషధారులు కూడ నిజమైన ఎలుగుబంటి చేష్టలన్నిటినీ అక్షరాలా అనుకరిస్తారు. నిజమైన ఎలుగు బంటి వెండ్రుకలు జాన పదులకు ఎంతో విలువైనవి. ఆ వెంట్రుకల్ని తాయెత్తులలో చుట్టించి మొలలకు కట్టుకుంటారు పురుషులు. స్త్రీలు ఆ తాయెత్తు లను మంగళసూత్రం త్రాడులో కడతారు. భయపడిన పిల్లలకు తాయెత్తు కట్టితే, చెడు జబ్బులు రావనీ, గాలి చేష్టలు అంటవనీ పెద్దల నమ్మకం. ఎలుగుబంటిని ముఖ్యంగా ఆడించే వారు ఎక్కువ మంది ముస్లింలంటారు ఆర్వీ.యస్ సుందరంగారు ... జానపద విజ్ఞానం లో. కర్నాటక లో కొడగు లో హరిజనులు, ముస్లింలు ఎలుగు బంటి వేషాలు ధరిస్తారట. దీపావళి, వినాయక చవితి, మొహరం వంటి పండదలకు ఈ వేషాలను ధరిస్తారట.
కప్పలకావడి
కప్పలకావడి అనావృష్టి ప్రాంతమైన రాయలసీమలో వర్షం కోసం ప్రజలు ఆచరించే ఆచారం.
ఒక కావడి భుజాన వేసుకుని రెండు ప్రక్కలా రెండు తట్టల్లో కప్ప లను పెట్టి అవి ఎగిరి పోకుండా వేప మండలు వేసి ఇద్దరు ముగ్గురు స్త్రీలు బృందాలుగా ఏర్పడి "వానాలమ్మ వచ్చేనూ... వరిచేలు పండేనూ" అంటూ పాడుకుంటూ ఇంటింటికీ తిరుగుతూ యాచించే వారు. కప్పలు బెక బెక మంటే వర్షాలొస్తాయనీ, అలాంటి కప్పల్ని పూజిస్తే వర్షాలొస్తాయనీ నమ్మించే వాళ్ళు. ముఖ్యంగా అనావృష్టి జరిగి వర్షం కోసం రైతులు ఎదురు చూసే సమయంలో వాన దేవుడి కోసం చేసే ఆచారలలో ఇదొకటి. అనావృష్టి ప్రాంతమైన రాయలసీమ లో వర్షం కోసం ఇలాంటి ఆచారమే వుంది. మానవాతీత శక్తుల్ని సంతోష పెడితే వర్షం కురుస్తుందని వారి నమ్మకం. మట్టి మూకుడులో కప్పలనుంచి వాటిపైన తంగేడాకు వుంచి ఆ మూకుణ్ణి నెత్తి మీద పెట్టుకుని లేదా కావడిలో పెట్టి "వాన దేవా..." అని పాడుతూ, భిక్షానికి వస్తారు. వర్షలక్ష్మి ఈ రూపంలో వచ్చిందని నమ్మిన స్త్రీలు బిచ్చం వేస్తారు. కావడి తగిలించు కున్న వారు ఈ క్రింది విధంగా పాడతారని జానపద విజ్ఞానం లో సుందరం గారు ఈ విధంగా ఉదహరించారు.బూమెమ్మ కడుపునా బుగ బుగా పొగిలింది, 
కన్నీటి పొంగులే, పెన్నేటి కాలువా? ఓ వాన దేవా?
ఏరులూ చెరువులూ ఏకమై పారల్ల
మా కొండ్ర పండల్ల
మా కడుపు నిండల్ల ఓ వాన దేవా..
సాధనా శూరులు
పద్మ శాలీలను మాత్రమే అర్చించే వారిని సాధనా శూరులు అని పిలుస్తూ వుంటారు. వీరి ప్రదర్శనాలను అందరికీ ప్రదర్శిస్తారు. ఒక గ్రామం నుంచి మరో గ్రామానికి సంచారం చేస్తూ ప్రతి గ్రామం లోని పద్మశాలీల అనుమతితో వీరు ప్రదర్శనలు ప్రారంభిస్తారు. వీరి ప్రదర్శన ఇంద్ర జాలానికి సంబంధించింది. వీరి ప్రదర్శనం పగటి వేళే జరుగుతుంది. దీనిని పగటి వేషంగా భావించ వచ్చు. వీరి ప్రదర్శన కాలం మూడు గంటల వరకూ వుంటుంది. వీరి ప్రదర్శన రంగస్థలం గ్రామ కూడలిలో వున్న విశాల స్థలంలో జరుగుతుంది. వీరి కళారూపాల సాధనకు నిష్ట అవసరమంటారు. వీరి పనులు కనికట్టు గారడీగా వుంటాయి. ఉదాహరణకు వీరి ప్రదర్శనలో ఇరువురు వ్యక్తులు రెండు రేకు పళ్ళెములు తీసుకుని చేతులకు ఎదో ఆకు పసరు పూసుకుని దూరంగా నిలబడతారు. వారు చేతులకు పూసుకున్న పసరు ప్రభావం వల్ల వారి హస్తాల్లో వున్న పళ్ళెములు ఒక్కసారి పైకి ఎగిరి రెండు పళ్ళెములూ కొట్టుకుని మరల యథాస్థానాన్ని చేరుకుంటాయి.
అలాగే మరొక వ్వక్తి రొమ్ము మీద ఒక ప్రత్యేక మైన ఆకును అతికించి ఆ ఆకును గురి చూసి కొట్ట వలసిందిగా ఒక తుపాకిని ప్రేక్షకులలో ఎవరు ముందుకు వస్తే వారికిచ్చి రొమ్ము మీద ఆకును గురు పెట్టి కొట్ట మంటారు. అలా గురిచూచి ఎవరైనా కొట్టి నట్లైతే ఆ గుండు రొమ్ములోపలి భాగానికి పోక ఆ ఆకును కొట్టుకుని అక్కడే పడి పోతుంది. ఆ ప్రదేశంలో ఏ విధమైన గాయమూ మనకు కనిపించదు. ఇది కని కట్టో లేక ఆకు పసరు ప్రభావమో లేక ఇంద్ర జాలమో మనకు తెలియదు గానీ వారు ఇలాంటి ప్రదర్శనలో నిజంగా సాధనాశూరులే. ఈ సాధనా శూరులు ప్రస్తుతం కరీంనగర్ జిల్లాలోని హుజూరా బాద్ తాలూకా వల్లభా పురంలో వున్నారు. ఈ ప్రదర్శన ద్వారా వీరు జానపదులను దిగ్భ్రాంతులను చేస్తారు.
పాకిస్తాన్ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం
ఆగస్టు పద్నాలుగు (August 14) పాకిస్తాన్ దేశపు స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం గా జరుపుకోబడుతోంది. 1947 ఆగస్టు పద్నాలుగున పాకిస్తాన్ వందల ఏళ్ళ బానిసత్వాన్నుంచి విడుదలయింది. దానికి గుర్తుగా, స్వాతంత్ర్యానంతర ప్రభుత్వం ఆగస్టు పద్నాలుగుని పాకిస్తాన్ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవంగా, జాతీయ శెలవు దినంగా ప్రకటించి అమలు చేస్తోంది. 1947 ఆగస్టు 14 న అప్పటి వరకు పాకిస్తాన్ ను పరిపాలిస్తున్న చివరి బ్రిటిష్ రాజు పాకిస్తాన్ కు స్వాతంత్ర్యం ఇస్తున్నట్లు ప్రకటించడంతో అప్పటినుంచి సార్వభౌమ దేశమైంది.పాకిస్థాన్ కు ఆగస్టు 14న స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పుడు బంగ్లాదేశ్ పాకిస్తాన్ లోనే ఉంది. అది 1971లో విడిపోయింది. అప్పడు పాకిస్థాన్ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం మారలేదు 
Pakistan came into existence as a result of the Pakistan Movement; the Pakistan Movement aimed for creation of an independent Muslim state by division of the north-western region of the South Asia and was led by All-India Muslim League under the leadership of Muhammad Ali Jinnah. The event was brought forth by the Indian Independence Act 1947 in which the British Indian Empire was divided into two new countries—the Dominion of India (later the Republic of India) and the Dominion of Pakistan (later the Islamic Republic of Pakistan) which included the West Pakistan (present Pakistan) and East Pakistan (now Bangladesh).
భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం
పాకిస్తాన్
సానివారు
ఆంధ్ర దేశంలో దేవ దాసీలూ, భోగం సానులూ వుండటం చాల మందికి తెలుసు. కాని మరి కొందరు సానులు కూడా జాతి జీవనంలో కళా సంస్కృతులకు దోహదం చేశారు. పూర్వకాలం నుంచీ కొన్ని కులాలలో ఆడ పిల్లలను అవివాహితలు గానే విడిచి పెట్టే ఆచారం దేశంలో ఉంది. అయితే అవివాహితలు విచ్చల విడితనం లేకుండా కట్టుబాట్లకు లోబడి సామాజిక కార్యక్రమాలను నెరవేర్చే వారు. ఆనాటి మూడ నమ్మకాలతో వున్న గ్రామీణ ప్రజలు నిర్వహించే జాతర్లలో, దేవతల కొలువుల్లో జరప వలసిన తంతును వీరే నిర్వహించేవారు. ప్రత్యేక నృత్యాలను వీరే చేసే వారు. ఈ నాటికీ " జక్కుల సాని," బసివి, మాతంగి మొదలైన వారి జీవిత చరిత్రలు పరిశీలిస్తే పురాతన సాంఘిక నియమాల వల్లే సాని వారిగా ఏర్పడ్డారని తెలుస్తుంది. క్రిందటి శతాబ్దంలో జనాభా లెక్కలు తీసుకున్నప్పుడు ఆరు తెగల సానులు లెక్కకు వచ్చి నట్లు ఆరుద్ర గారు పరిశీలించారు. వారు "తురక సానులూ," గొమ్మన సానులూ, భోగం సానులూ, మంగల భోగాలూ, మాదిగ భోగాలూ అనే ఆరు తెగల సానులు లెక్కకు వచ్చారు. వీరందరూ నృత్య సంప్రదాయలను పోషించిన వారే.
జోగాట
ఆంధ్ర దేశంలో ఇతర ప్రాంతాల్లో అంతగా ప్రచారంలో లేని ఈ జోగాట తెలంగాణాలో ప్రచారంలో ఉంది. హరిజనులలో ఒక తెగకు సంబంధించిన వారే ఈ జోగువారు. వీరు డప్పు వాయిద్యతో పాటు నృత్యాన్ని చేస్తారు. ఇలా చేసే వారిని సర్కారాంధ్ర దేశంలో మాదిగ వారంటారు. వీరు చెప్పులు కుట్టటంతో పాటు చర్మ కారులుగా వృత్తిని సాగిస్తారు. చాటింపు వేయడం, జాతర్లకూ, వుత్సవాలకూ డప్పు వాయిద్యాలను వాయించుట చేస్తుంటారు. తెలంగాణాలో వున్న జోగు వారు డప్పుల వాయిద్యంతో పాటు నైపుణ్యంగా నృత్యం చేస్తారు. వారి తెగలో ఎవరైనా మరణిస్తే వారిని శ్మశాన వాటికకు ఉత్సవంగా తీసుకు పోతూ డప్పుల వాయిద్యంతో నృత్యం చేస్తారు. కేవలం నృత్యం చేయటమే కాక, నృత్యంతో పాటు గొల్ల కలాపంలో మాదిరి పిండోత్పత్తి క్రమాన్ని వివరంగా వివరిస్తారు. జీవుడు మాతృ గర్భంలో పిండోత్పత్తిలో ప్రవేశించింది మొదలూ నవ మాస క్రమంలో పిండం యొక్క చలనాన్నీ అభివృద్ధి క్రమ్మాన్ని వివరిస్తారు. కేవలం చావు సందర్భాలలోనే కాక సంతోష సందర్భాలలో, వేడుకలలో, వివాహాలలో, ఉత్సవాల్లో కూడా ఈ జోగుల వారు వారి డప్పుల నృత్య విన్యాసాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. ఈ డప్పు వాయిద్యం చూపరులకు ఉత్తేజాన్ని కలుగ జేస్తుంది.
కొలను పాక భాగవతులు
ఆంధ్ర ప్రాంతంలో వున్న గంటె భాగవతులకూ, తెలంగాణా గంటె భాగవతులకు వ్యత్యాసం ఉంది. ఈ గంటె భాగవతులు కరీంనగర్ జిల్లా కొలను పాకలో ఉన్నారు. వీరి ప్రదర్శనమూ రాత్రి పూటే జరుగుతుంది. వీరి ప్రదర్శన సాహిత్యం అంతగా తెలియక పోయినా, వీరి ప్రదర్శనం మాత్రం ప్రాముఖ్యంగా ప్రదర్శిచ టానికి ఈ గరిటెలను ఉపయోగిస్తారు. వీరి ప్రదర్శనంలో వచ్చే ప్రతి పాత్ర ధారి చేతిలోనూ ఒక గరిటె వుంటుంది. అందులో చమురు పోసి వత్తి వేసి వెలిగిస్తారు. ప్రతి పాత్ర యొక్క హావ భావాలూ, ఆంగిక చలనాలు, ఈ గరిటె వెలుతురు వల్ల ప్రేక్షకులకు విశదంగా వెల్లడౌతాయి. మధ్య మధ్య నటనను సాగిస్తూ గంటెల లోని వచ్చిని ఎదగోస్తూ వుంటారు. ఈ వత్తుల వెలుగురు వల్ల ముఖంలో ప్రతి బింబించే సాత్వికాభినయానికి ఎక్కువ ప్రాముఖ్యాన్నిస్తారు. ప్రాచీనులు ఈ పద్ధతిని ఎక్కువగా అనుసరించే వారు. అంటే ఆ నాటికే ముఖాభి నాయనానికే ఎక్కువ ప్రాధాన్య ఇచ్చి నట్లు మనం తెలుసుకోవచ్చు. ప్రతి వారి చేతిలోను గరిటె వుంటుంది కాబట్టి, ఆ గరిట ప్రాముఖ్యంతోనే నాటకాలను ప్రదర్శిస్తారు. అందుకే వారిని గరిటె భాగవతులనీ, గంటె భాగవతులనీ పేరు వచ్చింది.
పంబల వారు
పంబల ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వెనుకబడిన కులాల జాబితా ఏ గ్రూపు లోని 21వ కులము.పంబల వారు అయ్యగారి దర్శనానికి చెందిన హరిజనులనీ, వీరి వాయిద్యం "పంబ జోడనీ, వీరు ఎక్కువగా " అంకమ్మ " కథలను పాదుతారనీ, వీరు కొలిచే అంకమ్మకు, "మురాసపు అంకమ్మ " అని పేరనీ వంతలు పంబ జోడును వాయిస్తూ శ్రుతి కి తిత్తి ఊదుతూ వుంటే కథకుడు రాజ కుమారునిలా వేషాన్ని ధరించి కుడి చేతితో పెద్ద కత్తినీ, ఏడమ చేతితో "అమజాల " అనే చిన్న కత్తిని పట్టుకుని వీరా వేశంతో చిందులు తొక్కుతూ కథను పాడుతారనీ, డా: తంగిరాల వెంకట సుబ్బారావు గారు జానపద కళోత్సవాల సంచికలో వివరించారు.గ్రామీణ ప్రాంతాలలో వర్షాలు కురవకపోయినా, రోగాలొచ్చినా గ్రామ దేవతలను ప్రసన్నులను చేసుకోవడానికి కొలిచే కొలుపుల్లో ‘పంబల’ కులస్తులు వాయిద్యాలు వాయించేవారు.రాత్రి సమయంలో పంబలవారు వాయిద్యాలను వాయిస్తూ కథలు చెప్పేవారు.
పంబలవారు సర్కారు జిల్లాల్లో ఎక్కువగా అంకమ్మ కథలను పాటల రూపంలో వినిపించేవారు. రాగాలుతీస్తూ శ్రావ్యంగా కథలు వినిపించేవారు. వీరు కొలిచే అంకమ్మ దేవతను ‘మరాసపు అంకమ్మ’ అని చెప్పుకుంటారు. ఇందులో ప్రధాన కథకుడు రాజకుమారుని వేషం ధరిస్తాడు.కత్తులతో విన్యాసాలు కూడా చేస్తాడు. కుడి చేతిలో పెద్ద కత్తి, ఎడమచేతిలో అమజాల అనే చిరు కత్తిని పట్టుకుని వీరావేశం ప్రదర్శిస్తాడు.కథను రక్తి కట్టిస్తాడు.ప్రక్కనే ఉన్న వంతలవాళ్లు పంబజోడును వాయిస్తూ, శృతికి తిత్తిని ఊదుతూ సహకరిస్తారు.పంబలవాళ్ల వాయిద్యాలు లేకుండా ఆరోజుల్లో జాతరలు ముగిసేవికావు.ఉత్సవ విగ్రహాల ఊరేగింపుల్లో కూడా వీరు తమ వాయిద్యాలతో పాల్గొని తమ ప్రత్యేకతను చాటుకునేవారు.మాల లకు వీరు పూజారులు. పెద్ద కర్మ తదితర అంత్యక్రియల కార్యక్రమాలలో కూడా వీరే నిర్వహించేవారు. ఆర్థికంగా ఎదుగుదల లేకపోవడం, నమ్ముకున్న కళ దెబ్బతినడం, ఆది నుండి గ్రామాలనే నమ్ముకుని జీవిస్తున్న వీరు బతుకుదెరువు కోసం పట్టణాలకు పలసలుపట్టి ప్లాస్టిక్‌షీట్లతో టెంట్లు వేసుకుని జీవిస్తూ అడ్డాల దగ్గర నిలబడే కూలీలయ్యారు.
కడ్డీ వాయిద్యం
ఈ కడ్డీ వాయిద్యాన్ని ముందు నిల బెట్టుకుని రెండు సన్నని పుల్లలతో జలతరంగ్ వాయిద్యాన్ని వాయించినట్లు వాయిస్తారు. ఈ స్వర మాధుర్యం ఎంతో మధురంగా వుంటుంది. వీరి వృత్తికి ప్రాణప్రదమైంది ఈ వాయిద్యమే. అయితే ఈ వాయిద్యాన్ని అందరూ వాయించలేరు. దీనికి ప్రత్యేకమైన శిక్షణ తోనూ, తోనూ సాధించ వలసిందే. అందువల్లనే ఈ వాద్య కాండ్రలో ప్రవీణులు చాల తక్కువ. తెలంగాణలో ఈ వాయిద్యంలో ప్రసిద్ధు లైన వారు కరీంనగర్ జిల్లా మెట్టుపల్లి తాలూకాలో ఉన్నారు. ఈ కళా రూపాన్ని శిథిలం కాక ముందే రక్షించు కోవడం అవసరం.
తుమ్మెద పాటలు
రావె రావె నల్ల తుమ్మెదా, మంచి 
పాటలెన్నో పాడు తుమ్మెదా
పండవులు పాండవులు తుమ్మెదా
పంచ పాండవులారె తుమ్మెదా.
అంటూ ఇంటింటికి తిరిగి
కొత్త పంటొచ్చింది తుమ్మెదా
మనకు కరువేమి లేదింక తుమ్మెదా.అంటూ తుమ్మెదల జట్టుల్లాగా స్త్రీ కూలీలు ఈ కళా రూపాన్ని ప్రచారం లోకి తీసుకు వచ్చారు. ఈ పాటలనే ప్రజానాట్య మండలి కరువు పరిస్థితుల ననుసరించి అధిక పంటలు పండించ వలసిందిగా రైతుల నుద్బోధించ టానికి పాటలు వ్రాసి ప్రచారం చేశారు.
==మూలాల జాబితా]]
సాతాని వైష్ణవులు
శా త్తా ద శ్రీ వైష్ణవ మత సంప్రదాయానికి చెందిన వారు. శైవం, వీర శైవం ఆంధ్ర దేశంలో విజృంభించిన తరువాత తెలుగు దేశంలో రామానుజుని వైష్ణవం ప్రవేశించింది. వైష్ణవ దేవాలయాల్లో గుడి సేవకులుగా ఒక వర్గం ఏర్పడిందనీ, వారినే సాతాను లంటారనీ, ఆరుద్ర గారు ప్రజాసాహితీ సంచికలో ఉదహరించారు.
తమిళంలో "సాత్తదవక " అనే మాట నుండి "సాతాని " అనే మాట వచ్చింది. శరీరమంతా సుందరంగా పంగ నామాలను ధరిస్తారు. తులసి వేరులను తలచుట్టూ చుట్టుకుంటారు. తులసి హారాలను మెడలో అలంకరించు కుంటారు. కీర్తనలతో వైష్ణవ ప్రచారం చేస్తారు.
తెరచీరల వారు
పై విధానపు తెర బొమ్మల గురించి క్రీడాభిరామంలో ఒక పడతి పల్నాటి వీర చరిత్రను గూర్చి పాడుతూ వున్నదనీ, అక్కడ వారి చరిత్ర ఒక చిత్ర ఫలకం మీద వ్రాయ బడెననీ, దానిని గూర్చి ఈ క్రింది విధంగా వర్ణింప బడింది.
కోల దానపు ద్రిక్కటి కూడి యున్న
గచ్చు వేసిన చిత్రంపు గద్దె పలక
వ్రాసినారదె చూడరా వైశ్యరాజ
శీల బ్రహ్మాది వీర నాసీర చరిత.పై ఉదాహరణను బట్టి పల్నాటి వీర చరిత్రను కాశీ కావడి ద్వారా, చీరల మీద చిత్రించిన బొమ్మల ద్వారా వీరి కథను చెప్పినట్లు వూహించ వచ్చును.
చిన్నమాదిగలు
కేవలం మాల మాదిగలను మాత్రమే యాచించే వీరిని చిన్న మాదిగ లంటారు. సర్కారు ప్రాంతంలో కూడ ఇలా యాచించే వారున్నారు. చిన్న మాదిగలు ఊరూరా సంచారం చేస్తూ ప్రదర్శిస్తారు. వీరిది పగటి ప్రదర్శనం. వీరి ప్రదర్శనం వీధి భాగవతానికి దగ్గరగా వుంటుంది. వేష ధారణ కూడా అంతే. వీరి కథా ఇతి వృత్తం చారిత్రాత్మక మైనది. వీరు ఏగ్రామలో ఎన్ని ప్రదర్శనాలు ఇచ్చినా ఒక వారం రోజుల కన్నా ఎక్కువ ఆ గ్రామంలో వుండరు. ప్రదర్శనలన్నీ ముగిసిన తరువాత చివరి రోజున ఒక తంతు నడుపుతారు. నీచ దేవతలను తృప్తి పరచడానికి జంతు బలి చేసి బీభత్సంగా వేషం అలంకరించుకున్న ఒక యువకుడు శౌరాత్ర దేవతల ముందు తాండవం చేస్తాడట. గ్రామ ప్రదక్షిణం చేసి సమీపంలో వున్న చెరువులో స్నానం చేసి తిరిగి ఆ గ్రామానికి రాకుండా వెళ్ళి పోతాడట. ఈ విధంగా ప్రదక్షిణం చేయడం వల్ల పాడి పంటలకు, ప్రజలను శుభం కలుగు తుందని జానపదుల నమ్మిక.
చిందోళ్ళు
సిందోళ్ళు , చిందోళ్ళు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ షెడ్యూల్డు కులాల జాబితా లో 59 వ కులం.వశిష్టుడి తల్లి ఊర్వశి(వేశ్య), భార్య అరుంధతి (మాదిగ).జాంబవంతునికి రక్త సంబంధికురాలు. అరుంధతికి, వశిష్టుడికి పుట్టిన ప్రథమ సంతానమే శక్తి. ఈ శక్తి సంతానమైన చిందులు యాచకులుగా జీవిస్తున్నారు. 
ప్రత్యేక భాష, సంస్కృతి, ఆచారాలు కలిగి ఉన్న చిందులు తెలంగాణ ప్రాంతంలో ఎక్కువగా ఉన్నారు.వీరు దక్కలి, మాస్టి, గంగిరెద్దుల, దాసరి, బుడిగ జంగాలు, బాలసంతు,గోత్రాల, పూసవేర్ల తదితర కులాలలోకి చెదిరిపోయి కొన్ని కులాలు ఎస్సీలుగా, మరికొన్ని కులాలు బీసీలుగా ఉన్నారు. ఏ మాత్రం నాగరికతలేక ఈ జాతులు అభివృద్ధికి నోచుకోలేదు.కులానికో వృత్తి, సంస్కృతి కూడా ఉన్నది.పడుపు వృత్తి, యాచకవృత్తి ఆచరించడం వల్ల సమాజంలో వీరికి గుర్తింపు గౌరవం లేవు. జాంబవంతుడు తొలుత జంతు చర్మంతో దుస్తులు, చెప్పులు చేశాడు. ఇనుమును కరిగించడం కోసం తోలుతిత్తిని కనుగొన్నాడు.తోలుతో డప్పు తయారు చేశాడు.ఆయన కనుగొన్న ఉత్పత్తి పరికరాలు సమాజానికి ఎలా ఉపయోగపడ్డాయో తెలియచేశారు చిందు కళాకారులు.తోలుతో మద్దెల, కంచులతో తాళం, హార్మోనియం సంగీత పరికరాల తయారీతో చిందు అనే సాంస్కతిక కళారూపానికి మెరుగులు దిద్దారు.
వైష్ణవుల, శైవుల పాలనలో నర్తకులుగా జీవిస్తూ చిందు కళాకారులు దేవతలను, చక్రవర్తులను, రాజుల చరిత్రలను తమ ఆట, పాట, మాటలతో యక్షగాన ప్రదర్శనలతో ప్రచారంచేశారు. గోత్రము గంగాధరి, మునివంశం, బొట్టు పంగనామాలు (వైష్ణవనామం) వంటివే కాకుండా శరీరానికి జంజరము కూడా ధరిస్తారు. మరణానంతరం భూమిలో పాతిపెట్టే ఆచారం ఉంది. నేటి చిందులు మాదిగలపై ఆధారపడి వారికి యాచకులై జీవిస్తున్నారు.మాదిగ సమూహంలోనే ఉంటారు.మాదిగలతో కంచం పొత్తు ఉన్నా,మంచం పొత్తు(పెండ్లి సం బంధాలు) ఉండదు.చిందులకు యక్షగాన కళారూపాలను ప్రదర్శించడం,ఊరూరా భిక్షాటన చేయడం తప్ప భూమి లాంటి ఆస్తిపాస్తులు లేవు. పైచదువులు చదివినవారు ఉద్యోగులు పెద్దగా లేరు.
తాడంకి శేషమాంబ
తాడంకి శేషమాంబ (1908-1968) తొలి తరం తెలుగు సినిమా నటి. గయ్యాళి అత్త పాత్రలకు ప్రసిద్ధి చెందినది.
తెనాలిలోని సనాతన బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించిన శేషమాంబకు పదకొండవ యేటనే వివాహం జరిగింది. వృద్ధుడైన ఆమె భర్త తాడంకి వెంకయ్య కూతురు పుట్టిన తర్వాత మరణించడంతో ఆర్థిక ఇబ్బందులు మొదలయ్యాయి. పూడగడవని పరిస్థితిని గమనించిన ప్రముఖ లాయర్ నండూరు శేషాచార్యులు, ప్రముఖ డాక్టర్ గోవిందరాజులు సుబ్బారావులు ఈమెను ప్రోత్సహించి, నటనలో శిక్షణ ఇప్పించి, రంగస్థల ప్రవేశం చేయించారు.
తన తొలినాటకం కన్యాశుల్కంలో మధురవాణిగా శేషమాంబ తన అభినయంతో ప్రేక్షకులను మెప్పించి అలరించడంతో, నాటకరంగంలో స్థిరపడి కుటుంబ నిర్వహణకు ఇబ్బందులు తీరిపోయాయి. పాండవోద్యగవిజాయాలు నాటకంలో కర్ణుడి పాత్ర, ఖిల్జీ రాజ్య పతనంలో కమలారాణి పాత్రలు శేషమాంబకు పేరుతెచ్చి పెట్టాయి.
1939లో వాహినీ పతాకంపై వందేమాతరం సినిమా నిర్మాణంలో ఉన్న దర్శకనిర్మాత బి.ఎన్.రెడ్డికి అందులో గయ్యాళి అత్త పాత్రను పోషించడానికి సరైన నటి దొరకలేదు. ఆ అన్వేషణలో ఉన్న ఆయన మిత్రుల ద్వారా శేషమాంబ గురించి విని ఆమెను పరీక్షించడానికి సముద్రాల, ఎ.కె.శేఖర్ లను తెనాలి పంపాడు. వాళ్ళు శేషమాంబతో మాట్లాడి ఒప్పందం కుదుర్చుకొని మద్రాసు తిరిగివెళ్ళారు. అలా సినిమా రంగానికి పరిచయమైంది శేషమాంబ. నిజ జీవితంలో అత్త ఆడబిడ్డల అదమాయింపులు, ఆరళ్ళు చాలాకాలం అనుభవించిన శేషమాంబ తన అనుభవసారాన్ని రంగరించి గయ్యాళి అత్త పాత్రను తనదైన శైలిలో అద్భుతంగా పోషించింది.
శేషమాంబ 14-11-1958 తేదీన తెనాలిలోనే మరణించింది. ఈమె కూతురు స్వరాజ్యలక్ష్మి కూడా నటే.
క్రానిక్ మైలాయడ్ లుకేమియా
క్రానిక్ మైలాయడ్ లుకేమియా అనే ఈ రకము కాన్సర్ ఎముక మజ్జ లోని మైలాయిడ్ రకానికి చెందిన తెల్లరక్త కణాలలో జన్యు మార్పు సంభవించి, అవి నియంత్రణ లేకుండా విభజిస్తూ ఉండటం వల్ల ఏర్పడుతుంది. ఇది చాలా నిదానముగా పెరుగుట వలన దినిని క్రానిక్ అని అంటారు.
గుండ్లగూడెం
గుండ్లగూడెం, యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా, ఆలేరు మండలానికి చెందిన గ్రామ పంచాయితీ హోదా కలిగిన గ్రామం.
ఇది రెవిన్యూ గ్రామం కాదు.అలేరు శివారు గ్రామం.
గుండ్లగూడెం: ఆలేరుకు మరొక పొరుగుగ్రామం. గుండ్లగూడెం ఒకప్పుడు ఆలేరు గ్రామ పంచాయతీలోనే వుండే వూరు గుండ్లగూడెం ఆలేటివాగును నిలువరించి మలుపుతిప్పిన గుండ్లగడ్డ.ఈ వూరిలో వందేళ్ళ కిందటి (1901 క్రీ.శ.) సి.ఎస్.ఐ. పాఠశాల ఉంది.మొదటి నిజాం చేత 1701లో సంస్థాన్ నారాయణపురాన్ని ఇనాంగా పొందిన సోమిరెడ్డి కుమారుడు రాయన్ రెడ్డి రాజారాయన్నగా ప్రసిద్ధుడు.ఒక గొప్పకోటను నిర్మించడానికి ఆలేరు ప్రాంతాన్ని పరిశీలించి గుండ్లగూడెం వద్ద ఆలేరు వాగు ఒడ్డున మొదలు పెట్టి ఎందుకో అర్థాంతరంగా వొదిలేసాడు.ఆ కోట గోడల శిథిలాలున్నాయి. అక్కడొక జీర్ణ శివాలయం ఉంది. ఆ శివాలయపు లలాటబింబం ఏనుగులు శివార్చన చేస్తున్నట్లుంది. ఇట్లాంటి లలాటబింబాలున్న గుళ్ళను కరీంనగర్ జంగంరెడ్డిగూడెంలో, కీసరలో చూసాం.అవి శైవమఠాలు.ఇపుడా శివాలయంలో లింగం, నందులు లేవు.గ్రామంలో పాతగుడి ఉంది.దాని ఆనవాళ్ళే మిగిలివున్నాయి.ఆ తర్వాత రాజరాయన్న రాజపేటలో కోటకట్టాడు.
గ్రామ జనాభా మొత్తం 2044.అందులో పురుషులు 980,స్రీలు 1064.గ్రామంలో నివాస ప్రాంతాలు (Habitations) గుండ్లగూడెం,ఇందిరానగర్ తండా, కందిగూడ తండా.
ముహమ్మద్ అలీ షబ్బీర్
ముహమ్మద్ అలీ షబ్బీర్ (محمد علی شبّیر) : కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. నిజామాబాదు జిల్లా, కామారెడ్డి శాసనసభ నియోజక వర్గానికి చెందిన నాయకుడు. 
కామారెడ్డి శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి రెండు సార్లు శాసనసభ్యుడిగా కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి గెలుపొందాడు. వై.యస్.రాజశేఖర్ రెడ్డి మంత్రివర్గంలో మంత్రిగా పనిచేశాడు. విద్యుచ్ఛక్తి, బొగ్గు, మైనారిటీల అభ్యున్నతి, ఉర్దూ అకాడెమి మంత్రిగా పనిచేశాడు.
ప్రస్తుతం ఎం.ఎల్.సి.గా ఆంధ్రప్రదేశ్ విధాన పరిషత్తులో కాంగ్రెస్ పార్టీనుండి ఎన్నికై సభ్యునిగా కొనసాగుతున్నాడు.
షబ్బీర్ అలీ వెబ్‌సైటు
వాల్మీకి (1945 సినిమా)
వాల్మీకి 1945లో విడుదలైన ఐదు తెలుగు చలనచిత్రాల్లో ఒకటి. వాల్మీకి చిత్రాన్ని మద్రాసులోని ప్రస్తుతపు వడపళని ఏరియాలో అప్పుడు అడవిగా వున్న ప్రదేశంలో చిత్రీకరించారు. భామా ఫిలిమ్స్‌ పతాకాన ఎల్లిస్‌ ఆర్‌ డంగన్‌, ఎం.ఎల్‌.టాండన్ దర్శకత్వంలో రూపొందించారు. వాల్మీకి జీవిత చరిత్రను, రామాయణంలోని ముఖ్య సన్నివేశాలు, సీతావనవాసం, లవకుశ జననం వంటి ఘట్టాలు చిత్రీకరించారీ చిత్రంలో. ఈ చిత్రం ద్వారా మాస్టర్ వేణు సంగీత దర్శకుడుగా పరిచయమయ్యాడు.
మల్లాది విశ్వనాథ కవిరాజు, రచన అడవి బాపిరాజు కళాదర్శకత్వాన్ని నిర్వహించారు. కస్తూరి నరసింహారావు, సి.ఎస్‌.ఆర్‌.ఆంజనేయులు, రామకృష్ణ శాస్త్రి, బెల్లంకొండ సుబ్బారావు, కుమారి, దాసరి కోటిరత్నం, తవమణిదేవి, బాలాత్రిపుర సుందరి ముఖ్యపాత్రలు పోషించిన ఈ చిత్రం జూలై 14, 1945న విడుదలైంది. రామ నామమే మధురం మధురం, నీలి మబ్బులు అనే పాటలు హిట్టయ్యాయి.
రాకుమారి కళ్యాణికి దారి దోపిడి దొంగ పరిచయం కావడం, తొలి చూపులోనే ప్రేమలో పడటం, రాజు వారిని గుర్తించి అడిగితే రాజపుత్రుడుగా దోపిడీ దొంగను పరిచయం చేయడం, నిజం తెలిసాక రాజు ఆ దొంగకు ఉరిశిక్ష వేస్తే కళ్యాణి అతడిని తప్పించడం, తరువాత అతడు బందిపోటు నాయకుని కూతురుచే రక్షింపబడి ఆమె ప్రేమను పొందడం, బందిపోటు ముఠాలోని ఒక యువతి ఆ ప్రేమను భగ్నం చేయాలని ప్రయత్నించడం అడిగిన పెళ్ళికానుక ప్రియురాలికి తెచ్చే ప్రయత్నంలో ప్రియుడు పాములను చంపి నాగరత్నమాలను చేజిక్కించుకోడం, నారదుడు పాపపుణ్యాల్లో మీ వాళ్ళకు భాగం వుంటుందా అని ప్రశ్నించడంతో విరక్తి ఏర్పడి తపస్సు చేయడం వాల్మీకి ఇతివృత్తం.
దూసుకెళ్తా
దూసుకెళ్తా 2013 అక్టోబరు మొదటి వారంలో విడుదలవబోతున్న తెలుగు చిత్రం
సింధురక్షక్
ఐ. ఎన్. ఎస్. సింధురక్షక్ భారత నావికా దళంలోని జలాంతర్గామి. ఆగస్టు 13, 2013 న జరిగిన దుర్ఘటనలో ఇది పేలిపోయింది.
టి.ఆర్.రాజకుమారి
తంజావూరు రంగనాయకి రాజకుమారి తమిళ సినిమా నటి, దక్షిణ భారత చలనచిత్ర పరిశ్రమలో 'డ్రీమ్‌గర్ల్' అని పిలిపించుకున్న మొదటి తార టి.ఆర్.రాజకుమారి. ఎల్.వి.ప్రసాద్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఈ చిత్రంలో ఆమె వసంతసేనగా 'జీవించింది'. ఈ చిత్రాన్ని ఆంధ్రదేశంలో నాటకంగా ప్రదర్శించినప్పుడల్లా ఆ పాత్రని జి.వరలక్ష్మి వేసేది.
రాజకుమారి 1922లో జన్మించింది. తన పిన్ని ఎస్.పి.ఎల్.ధనలక్ష్మి (తమిళనటి) వల్ల సినిమారంగానికి పరిచయమైంది. రాజకుమారి మొదటి సినిమా 'కుమార కుళోత్తుంగన్' (1941). 'కచదేవయాని' చిత్రంతో తారాపథానికి వెళ్లింది. 'మంత్రావతి', 'సూర్యపుత్రి', 'మనోన్మణి', 'హరిదాస్', 'కృష్ణభక్తి' చిత్రాలు రాజకుమారిని ఆనాటి కుర్రకారుకు కలలరాణిని చేశాయి. 1948 లో విడుదలై సంచలనాత్మక విజయం సాధించిన జెమినీ వారి 'చంద్రలేఖ'లో ఈమే కథానాయిక. ఈ చిత్రం అటు తమిళనాడులోనే కాక, ఆంధ్రదేశంలోనూ రజతోత్సవం జరుపుకుంది. దాంతో రెండు భాషల్లోనూ రాజకుమారి పేరు మారుమ్రోగింది.
ఈమె కుటుంబమంతా సినిమా కుటుంబమే. అక్క ఒక తమిళనటి. అక్క కూతురు కుచలకుమారి ప్రసిద్ధ సినీ నర్తకి. సోదరుడు టి.ఆర్.రామన్నతో పాటు మరో సోదరుడు టి.ఆర్.చక్రపాణి కూడా నిర్మాతే. రామన్న భార్యలు బి.ఎస్.సరోజ, ఇ.వి.సరోజ ఇద్దరూ నటీమణులే. శృంగార తారలు జ్యోతిలక్ష్మి, జయమాలిని రాజకుమారి చెల్లెలి కూతుళ్లే. రాజకుమారి వైభవంగా బతికిన రోజుల్లో మద్రాసు టి.నగర్ పాండీబజార్‌లో తన పేరిట 'రాజకుమారి టాకీసు' అని ఒక సినిమాహాలు కట్టించింది. ఇప్పుడు ఆ థియేటర్ స్థానంలో పెద్ద పెద్ద వాణిజ్య సముదాయాలు వెలిసినా, ఇప్పటికీ 'రాజకుమారి థియేటర్ దగ్గర' అని చెప్పుకుంటారు.
శిల్పసుందరిలా తీర్చినట్టుండే రాజకుమారికి చివరి రోజుల్లో కుష్ఠు వ్యాధి వచ్చింది. దీంతో ఎవరినీ కలిసేది కాదామె. మరీ ఆత్మీయులెవరైనా వస్తే తెర చాటు నుంచి మాట్లాడేది. రాజసం, దర్పం, హొయలు, కవ్వించే కళ్లు, పదే పదే చూడాలనిపించే స్ఫురద్రూపం ఇవన్నీ కలబోసినట్లుండే రాజకుమారి 1999 సెప్టెంబరు 20న మరణించింది. నటించింది తక్కువ చిత్రాలే అయినా కొన్ని దశాబ్దాలకు తరగని కీర్తిని ఆర్జించుకున్న నటి ఆమె.
కడ్డీవాయిద్యం
కడ్డీ వాయిద్యం ఒక సంగీత వాయిద్యం. మిత్తుల అయ్యవార్లనీ, దాసరులనీ పిలువబడేవారు, ఈ "కడ్డీ" వాయిద్యంలో ప్రవీణులు. ఈ వాయిద్యం వీణ మాదిరిగా ఉంటుంది. వీణ మాదిరే దీనిని కూడా చేతి వ్రేళ్ళతోనే వాయిస్తారు. వీరు ముఖ్యంగా ఈ వాయిద్యం మీద భగవన్నామ సంకీర్తనలు వాయిస్తూ వుంటారు.
ఈ వాయిద్యాన్ని ముందు నిలబెట్టుకుని రెండు సన్నని పుల్లలతో జలతరంగ్ వాయిద్యాన్ని వాయించినట్లు వాయిస్తారు. ఈ స్వర మాధుర్యం ఎంతో మధురంగా వుంటుంది. వీరి వృత్తికి ప్రాణప్రదమైనది ఈ వాయిద్యమే. అయితే ఈ వాయిద్యాన్ని అందరూ వాయించలేరు. దీనికి ప్రత్యేకమైన శిక్షణతోనూ, సాధనతోనూ సాధించవలసిందే. అందువల్లనే ఈ వాద్యకాండ్రలో ప్రవీణులు చాల తక్కువ. తెలంగాణాలో ఈ వాయిద్యంలో ప్రసిద్ధులైనవారు కరీంనగర్ జిల్లా మెట్ పల్లి తాలూకాలో ఉన్నారు. ఈ కళా రూపాన్ని శిథిలం కాక ముందే రక్షించు కోవడం అవసరం.
కొయ్యకాళ్ళ మనుషులు
కొయ్యకాళ్ళ మనుషులు తెలుగువారి జానపద కళారూపాల్లో ఒకటి. ఉత్సవాలు, జాతర్లలో వీరు కనిస్పిస్తూంటారు.
ఆంధ్ర దేశంలో ఉత్సవాల్లో, జాతర్లలో, పెళ్ళిళ్ళలో బుట్ట బొమ్మల ప్రదర్శన చూస్తూనే వున్నాం. అదే మాదిరి కాళ్ళకు కొయ్యలు కట్టుకుని అందిరి కంటే ఎత్తుగా కనిపిస్తూ ప్రేక్షకులకు ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తూ ఉత్సవ సమయాల్లో నృత్యం చేస్తూ వుంటారు.
తేలికగా వుండే గట్టి కొయ్యలతో కాలికి అమర్చే కొయ్యలను తయారు చేస్తారు. అవి నాలుగడుగులు పొడు గుంటాయి. వాటిని పాదాలకు అమర్చి, గట్టిగా కట్టుకొని మరొక కర్ర సహాయంతో కొంచెం దూరం నడుస్తూ అలాగే నృత్యం ప్రారంభించి ఎవరి సహాయం లేకుండానే తప్పెటల వాయిద్యానికి అనుకూలంగా అడుగులేస్తూ అభినయిస్తారు. ఇలా నృత్యం చేయడానికి నైపుణ్యం కావాలి. కొయ్య కాళ్లతో నృత్యం చేస్తూనే కొన్ని విన్యాసాలు చేసి ప్రేక్షకుల్ని రంజింప చేస్తారు.
అలాగే కొంత మంది లంబాడీలు, ఎరుక సానులూ, కొన్ని కొయ్య బొమ్మలను తయారు చేసి, చేతులతో ఆడిస్తూ, ఆ బొమ్మలకు శృంగారాన్ని కలిగిస్తూ రెండు బొమ్మల మధ్యా కలహాన్ని రేపెడుతూ చమత్కారంగా ఆడిస్తారు. ఇలాంటి ఆటలన్నీ ఒక నాటి జానపదుల్ని ఎంతగానో అలరించాయి. ఈనాడివి చాల అరుదుగా ఉన్నాయి.
అక్కన్న మాదన్నల భాగవత మేళం.
గోల్కొండ తానీషా మంత్రులైన అక్కన్న మాదన్నల యాజమాన్యంలోనూ ఒక భాగవత మేళముండేదని మధురిమంగా వుంశ్చలీ విలాసంలో ఉదహరించబడిందని యస్వీ జోగారావు గారు తమ యక్షగాన వాజ్ఙయంలో వివరించారు.
అక్కన్న మాదన్నల భాగవత మేళం కూచి పూడి భాగవతుల రీతిలో వుండి దేశ సంచారం చేసి, ప్రదర్శనాలను ప్రదర్శించింది. ఈ భాగవత దళం విజయాగరం ఆనెగొంది రాజ నగరాల్లో నాటకం ప్రదర్శించి నప్పుడు ఆ మేళ గాండ్రలో అంద గాడైన ఒక స్త్రీ పాత్ర ధారిని ఆనాటి రాజుగారి సోదరి వలచి వలిపించి అతనితో సాంగత్యం జరిపినట్లు ఒక ఇతి హాసముంది. దీనిని బట్టి ఆ భాగవత దళం ఎంత వుత్తమమో తెలుసుకోవచ్చు.
సింహాద్రి అప్పన్న సేవ
విశాఖ పట్టణానికి అతి సమీపంలో వున్న పుణ్య క్షేత్రం సింహాచలం. సింహాచల క్షేత్రంలో ప్రసిద్ధమైన వరాహ నరసింహ స్వామి దేవాలయం ఉంది. దీనినే సింహాద్రి అప్పన్న కొండ అంటారు. శ్రీకాకుళం, విజయనగరం, విశాఖ, తూర్పు గోదావరి మొదలైన జిల్లాల ప్రజలకూ అటు ఒడిషా ప్రజలకూ ఆరాధ్య పుణ్యక్షేత్రం సింహాచలం. దేవుడికి పూజ చేయటమే సేవ, సింహాచల క్షేత్రానికి మ్రొక్కు బడులు చెల్లించ టానికి వచ్చే ప్రజలు ఆచరించేదే సింహాద్రి అప్పన్న సేవ.
వరాహ నరసింహ స్వామిని కీర్తిస్తూ కథకుడు నల్లని వెండి పొన్నుల కర్రను చేతిలో ధరించి మరో చేతిలో నెమలి ఈకల కుంచెను పట్టుకొని కథను చెపుతూ వుండగా తనకు వంతగా వున్న భక్తులందరూ పెద్ద పెద్ద తాళాలను చేత పడతారు. అందరూ జరీ అంచుగల తలపాగలను ధరిస్తారు. బృందంలోని మరి కొందరు నూనె గుడ్డలను చుట్టిన కోలలను వెలిగించి పట్టుకుంటారు. ఈ కోలల వెలుగులో పెద్ద తాళాలను మ్రోగిస్తూ బృందం వలయాకారంగా తిరుగుతారు. ప్రధాన కథకుడు చరణం పాడితే, వారి దానిని వంతగా అనుసరిస్తారు. ఇది బృంద గానం, " హరిహరి నారాయణా ఆది నారాయణా " అనే పల్లవిని ప్రారంభిస్తారు.
మాల జంగాలు
మాల ల్జంగాలనే పంచాలవారు మన బుర్ర కథలనే ప్రత్యేక ఫక్కీలో చెపుతారు. వీరి తంబురా నెమలిఈకలతో అలంకరింప బడి వుంటుంది. వీరి చేతి వుంగరాలతో తంబురా బుర్రను తాళ ప్రకారం మీటుతూ కథ చెపుతూ వుంటారు. ముఖ్యంగా వీరి కథలు కరుణ రస ప్రధాన మైనవి. వీరి ప్రదర్శనాలు సాయంత్రం ప్రారంభమై తెల్లవార్లూ జరుగుతూ వుంటాయి. వీరు చెప్పే కథా సాహిత్యం ఎటువంటిదో మనకు తగిన ఆధారం గ్రంధారూపంగా లభించదు. వీరి వాయిద్యాలలో డోలు ప్రసిద్ధి చెందిన వాయిద్యం. ఇంకా వీరు ఉపయోగించే వాయిద్య విశేషాలలో ముఖ్య మైనది జమలిక . దీనినే జవనిక, "జముకు " అని పిలవడం కూడా కద్దు. వీరి మరొక వాయిద్యం తుడుం కొమ్ము. వీరిని కొన్ని ప్రాంతాలలో రూజ వారని కూడా పిలుస్తూ వుంటారు.
బాల సంతు వారు
వీరు వీర గాథల్ని గానం చేస్తారు. వీరిని బాల సంతోషం వారనీ, బాల సంతు వాళ్ళనీ పిలుస్తారు. కర్నూలు ప్రాంతంలో వీరు బొబ్బిలి కథనూ, నవాబుల కథలనూ గానం చేస్తారు.
ప్రారంభంలో వీరు గంగా గౌరి సంవాదం వంటి శైవ కథల గానం చేసే వారు. తెల్లవారు జామున గంట వాయిద్యంతో గ్రామీణులను మేల్కొలుపుతూ ప్రతి ఇంతికీ వెళ్ళి జోస్యం చెప్పి వెళ్ళి పోవటం కూడ వీరి కార్య క్రమం. తరువాత వారిచ్చిన పారితోషికాన్ని పుచ్చుకుంటారు. ఈ కార్య క్రమ మంతా గ్రామస్తులను వినోద పర్చేది.
గరుడ స్థంభం దాసరి
శంఖం, జేగంట, దీపపు సెమ్మా, రాగి చెంబు, హనుమంతుడు బిళ్ళ అనే అయిదు గుర్తులతో యాచించే గాయకులను దాసరులంటారు. వీరి దీపపు సెమ్మని గరుడస్థంభం అంటారు. కొందరిని శంకు దాసర్లనీ, కొందరిని గరుడ స్తంభం దాసరులనీ పిలుస్తారు. వీరు గాథలను గాన చేస్తారు.
ఒడ్డెవారు
ఒడ్డె వారంటే గ్రామాల్లో చెరువుల్నీ, నూతుల్నీ, కాలువల్నీ త్రవ్వేవారు. ఎక్కడ ఆ పనులుంటే అక్కడకు వెళుతూ సంచారము చేస్తారు. కష్టజీవులు, పనిలో నిమగ్న మైనప్పుడు కష్టాన్ని మరిచి పోవడానికి పదాలు పాడుతూ వుంటారు. వాటినే వడ్డె వుప్పర పదా లంటారు. వడ్డే వారికే మరో పేరు వుప్పర, వీరి వెంటే ఎల్లమ్మ దేవత విగ్రహాన్ని తీసుకు పోతూ వుంటారు. ప్రతి సంవత్సరమూ జాతర చేస్తారు. వారి కులంలో వారే పూజారిగా వుంటారు. జాతర సమయంలో అటలతో పాటలతో చిందులు వేస్తారు. వడ్డెవారు పచ్చబొట్లు పొడుస్తారు.
ఒకప్పుడు ఇళ్లు నిర్మించాలంటే ముందుగా వడ్డెరులను సంప్రదించే వారు. ఇల్లుకు సరిపడా రాళ్లు సరఫరా చేసేవారు. ప్రస్తుతం యంత్రాల వాడకంతో వడ్డెరులు పనిని కోల్పోయారు.జాయింట్‌ క్రషర్‌మిషన్ల వినియోగంతో వీరి ఉపాధికి గండి పడుతుంది. పెద్ద పెద్ద క్వారీల వద్ద, ప్రాజెక్టుల వద్ద గుడిసెలను వేసుకొని జీవించే వీరి జీవితాలకు రక్షణ కొరవడింది. ప్రమాదవశాత్తు ఏదన్నా ప్రమాదం జరిగితే వీరి గురించి పట్టించుకునే వారు కరువయ్యారు. వీరంతా అసంఘటితంగా పనిచేస్తుండటం వీరి దౌర్భాగ్యానికి మరో కారణం. పనిచేసే ప్రదేశాల్లో వీరికి కనీస సౌకర్యాలు కూడా కల్పించకపోవడంతో వైద్యం అందక ఎంతో మంది ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. ప్రభుత్వం వీరిని బిసీలుగా గుర్తించినప్పటికీ సహజంగా సంచార జాతులు కావడంతో ఎస్టీల లక్షణాలు ఉన్నాయి. వీరిని ఎస్టీల్లో చేర్చాలనడానికి ప్రధాన కారణం లంబాడీలు, ఎరుకలు, యానాదులు, వడ్డెరలు... వంటి వారిని విముక్తి జాతులుగా గతంలో పరిగణించారు. కాగా కాలక్రమేణా లంబాడీ, ఎరుకల, యానాదులను ఎస్టీల్లో గుర్తించారు కాని వడ్డెరులను మాత్రం విస్మరించారు.తమను ఎస్టీల్లో చేర్చాలంటూ వడ్డెరులు కోరుతున్నారు.
కట్టకింద పల్లె
కట్టకింద పల్లె, వైఎస్ఆర్ జిల్లా, కలసపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
[1] ఈనాడు కడప 4-9-2013. 6వ పేజీ.
మాధకవారిపల్లి
మాధకవారిపల్లి, అనంతపురం జిల్లా, ఓబులదేవరచెరువు మండలానికి చెందిన గ్రామము.. యిది తంగేడుకుంట పంచాయితీలోని గ్రామము..
ఈ గ్రామంలో అధిక సంఖ్యాకులైన ప్రజలు ( (90%) ) వ్యవసాయానికి ఆధారం వర్షాధారమే.
Majarity (90%) of the people depend upon the rain fall agriculture, in the south Close to Karnataka villages like Gorthipalli, Devukunta, Varnampalli, Jillalapalli, Morrempalli, Bagepalli Taluka, Chikkabalapur Dt. Karnataka.
Now the present generation is giving more important to Education, even challenging the drought and financial problems. R D T Vincent Ferrer Reconstructed 2 big water tanks, the people of this village never forget his help and his helping nature. He is the Hero & APARA BHAGEERATHUDU IN the minds of formers.One more alive water tank also pending to be reconstruct.It is very close to forest, and buatiful, main source to wild animal to drinking water.
Nearly 80% of the people General community. But More than 80% of the people are living in Below povery line. Boundaries East - Buchirajupalli, West - Forest, North - M Yerrapalli, Thangedukunta, South - Forest & Karnata villages.
ఇజ్రాయిల్ సంస్కృతి
ఇజ్రాయిల్ దేశపు సంస్కృతి వైవిద్యభరితమైన మరియు క్రియాశీలకమైన సంస్కృతి. పాశ్చాత్య సంస్కృతి ప్రభావంతో పాటు, తూర్పు జాతి మరియు మతపరమైన సంప్రదాయాల సంశ్లేషణగా ఇజ్రాయిల్ సంస్కృతిని పరిగణించవచ్చు. ఇజ్రాయిల్ దేశానికి స్వాతంత్ర్యం 1948 లో వచ్చినా, ఇజ్రాయిల్ సంస్కృతి వేళ్ళూనింది చాలా కాలం క్రితమే. ప్రవాసీ యూదులు, 19వ శతాబ్ది మొదట్లో ఆవిర్భవించిన జియోనిస్ట్ ఉద్యమం, అరబ్ ఇజ్రాయిలీల అలాగే ఇతర మైనారిటీ (సిర్కాసియాన్స్, అర్మేనియన్లు, మొదలైన) జనాభాల చరిత్ర మరియు సంప్రదాయాలు ఇప్పటి ఇజ్రాయిల్ సంస్కృతిలో ప్రతిబింబిస్తాయి.
టెల్ అవీవ్ మరియు జెరూసలెంలను ఇజ్రాయెల్ యొక్క ప్రధాన సాంస్కృతిక కేంద్రాలుగా భావిస్తారు. న్యూయార్క్ టైమ్స్ పత్రిక టెల్ అవీవ్‌ని "capital of Mediterranean cool,"గా అభివర్ణించగా, లోన్లీ ప్లానెట్ అత్యున్నత nightlife ఉన్న పది నగరాలలో ఒకటిగా, మరియు నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ అగ్ర పది బీచ్ నగరాల్లో ఒకటిగా గుర్తించాయి.
==నేపథ
English
వసీం అక్రమ్
వసీం అక్రమ్‌ పాకిస్తాన్ మాజీ క్రికెట్ ఆటగాడు మరియు టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాత. క్రికెట్ చరిత్రలో తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని వసీం అక్రమ్‌ సంపాదించుకున్నాడు. 17 ఏళ్ల తన క్రీడాజీవితంలో మేటి పేస్‌ బౌలర్లలో ఒకడిగా ఖ్యాతి గడించాడు. క్రికెట్ నుంచి తప్పుకున్న తర్వాత కోచ్‌గా, కామెంటేటర్‌గా, మోడల్‌గానూ బహుముఖ పాత్రల్లో రాణిస్తున్నాడు. వ్యక్తిగత జీవితంలోనూ ప్రత్యేకమైన వ్యక్తినని చాలాసార్లే ప్రూవ్‌ చేసుకున్నాడు వసీం అక్రమ్. క్యాన్సర్ వ్యాధితో అతడి భార్య హ్యూమా అక్టోబ‌ర్ 2009లో చెన్నైలోని ఓ ఆస్పత్రిలో మ‌ర‌ణించింది. అప్పటి నుంచి అక్రమ్ ఒంట‌రి గానే కాలం గడుతున్నాడు.
ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన షానియేరా థాంప్సన్‌ అనే యువతిని సెకండ్ మ్యారేజీ చేసుకున్నట్లు ఆగస్టు 21, బుధవారం ప్రకటించాడు. ద్వితీయ వివాహం చేసుకోనని గతంలో చెప్పిన మాటను వసీం చెప్పినా అతని రెండో వివాహాన్ని కుటుంబ పెద్దల అంగీకారంతో చేసుకున్నాడు. అక్రమ్ ఆగస్టు 12వ తేదీన పెళ్ళి చేసుకున్నా ఇప్పటి వరకూ ఈ విషయాన్ని గుట్టుగానే ఉంచారు. కేవలం ఈ వివాహానికి వారి కుటుంబ సభ్యులు మాత్రమే హాజరయ్యారని ప్రాథమిక సమాచారం.
మ్యాగీ
మ్యాగీ ప్రముఖ కంపెనీ కు చెందిన ఉప కంపెనీ. ఇది ప్రధానముగా వారి ఆహార ఉత్పత్తులను తయారుచేస్తుంది.
స్వామి నిత్యానంద
పరమహంస నిత్యానంద భారత దేశంలో హిందూ మతానికి చెందిన ఒక ఆధ్యాత్మిక గురువు. వీరు బెంగులూరు కేంద్రంగా తమ కార్యకలాపాలు సాగిస్తుంటారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో తెలుగు ముస్లిం రచయితలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో తెలుగు ముస్లిం రచయితలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని ముస్లిం వర్గానికి ఉర్దూ మాట్లాడడం వచ్చు గాని ఉర్దూ చదవడం మరియు వ్రాయడం బహుతక్కువ. కానీ తెలుగు మాట్లాడేవారు తప్పక తెలుగు చదవనూ గలరు మరియు వ్రాయనూ గలరు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ముస్లిం వర్గానికి తెలుగుతో అవినాభావ సంబంధం వున్ననూ వీరి పాత్ర తెలుగు సాహితీ రంగంలో బహు తక్కువే. దీనికి కారణం అపారమైన సాహితీరంగంలో పాలలో చక్కెరగా కలిసిపోయి మిగతా తెలుగువారికి అనునయించడమే. అలాగని వీరి సాహితీ బాంధవ్యాలు తక్కువేమీ కావు.
తెలుగు సాహిత్యంలో ముప్ఫైకి పైగా శతకాలను ముస్లిం కవులు రాశారు.భక్తి, నీతి, తాత్విక, ప్రబోధాత్మక సాహిత్యంలో ముస్లిం కవులు శతకాలు రాశారు. తెలుగుముస్లిం కవులు రాసిన కొన్ని శతకాలు ;
భక్త కల్పద్రుమ శతకం (1949)
మొక్కపాటి శ్రీరామశాస్త్రితో కలసి రాసిన శతకం "సుమాంజలి".
హరిహరనాథ శతకము
అనుగుబాల నీతి శతకము
తెనుగుబాల శతకము1963లో రసూల్‌ ప్రభు శతకము
అల్లా మాలిక్‌ శతకము
సయ్యదయ్యమాట సత్యమయ్య సూక్తి శతకము
సోదర సూక్తులు
హుస్సేన్‌దాసు శతకము-ధర్మగుణవర్య శ్రీ హుసేన్‌ దాసవర్య
ప్రవక్త సూక్తి శతకము, భయ్యా శతకము
వేంకటేశ్వరుండు, బీబి నాంచారమ్మ
బెండ్లియాడి మతమభేదమనియె
హరి, ప్రమాణమైన వ్యర్థవాదాలేల?
పాపసాబు మాట పైడిమూట
సాధుశీల శతకము
కులము మతముగాదు గుణము ప్రధానంబు
దైవచింత లేమి తపముగాదు,
బాలయోగి కులము పంచమ కులమయా,
సాధులోకపాల సత్యశీల
గురుని మాట యశము గూర్చుబాట అనే మకుటంతో 'గురుని మాట' శతకం
మానస ప్రబోధము శతకం
మిత్రబోధామృతము అనే శతకం
బ్రహ్మ విద్యా విలాసము.
బఖ్త్ ఖాన్
బఖ్త్ ఖాన్ (Bakht Khan) (1797–13 మే 1859) ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ కి వ్యతిరేకంగా జరిగిన సిపాయిల తిరుగుబాటు 1857 కు భారత్ తరపున సైన్యాధ్యక్షుడు.
యూసుఫ్‌జాయి తెగ శాఖ అయిన రొహిల్లా తెగ నాయకుడైన నజీబుద్దౌలా కుటుంబానికి చెందిన పష్తూన్ (పక్తూన్) ఈ బఖ్త్ ఖాన్. ఇతడు రోహిల్‌ఖండ్ కు చెందిన బిజ్నోర్ లో జన్మించాడు. ఆతరువాత ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీలో సూబేదార్ గా నియమితుడయ్యాడు. బెంగాల్ హార్స్ ఆర్టిల్లరీలో 40 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ సేవలందించాడు.
ఢిల్లీ లోని రెండవ బహాదుర్ షా సేనలకు నాయకుడైన బహాదుర్ షా రెండవ కుమారుడు మిర్జా మొఘల్ అంతగా తర్ఫీదు లేనివాడు. అలాంటి తరుణంలో బహాదుర్ షా, బఖ్త్ ఖాన్ కు "సాహెబ్ ఎ ఆలం బహాదుర్" (లార్డ్ గవర్నర్ జనరల్) అనే బిరుదునిచ్చి తన సేనలకు ముఖ్య అధిపతిగా నియమించాడు.
బఖ్త్ ఖాన్ అనేక సవాళ్ళను ఎదుర్కొన్నాడు. బ్రిటిష్ వేగులు ఢిల్లీ నగరంలో బహాదుర్ షాను లొంగిపొమ్మని తీవ్ర వత్తిడి తీసుకొచ్చారు. తగిన తర్ఫీదు లేని కారణంగా బహాదుర్ షా సేనలు బలహీన పడ్డాయి. సరైన అవగాహన నియంత్రణ లేని కారణాలు కృంగదీసాయి. ఢిల్లీ ఆంగ్లేయుల వశమయింది.
బహాదుర్ షా హుమాయూన్ పేలెస్ లో బందీ గావింపబడ్డాడు.
బఖ్త్ ఖాన్ తిరుగుబాటు దారులతో చేతులు కలపడానికి లక్నో మరియు షాజహాన్ పూర్ కు బయలుదేరాడు. 13 మే 1859 తీవ్రమైన గాయాల వల్ల వీరస్వర్గం పొందాడు. ఇతడి సమాధి నాంసేర్ లోని శ్మశానవాటిక (నేటి పాకిస్తాన్) లో గలదు.
ఓటమి
గెలుపుకు వ్యతిరేకం ఓటమి. ఓటమిని ఆంగ్లంలో Defeat అంటారు.
ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య లేదా రెండు జట్ల మధ్య పోటీ జరిగినపుడు ఒకరు గెలుపొందడం మరొకరు ఓడిపోవడం జరుగుతుంది. క్రీడలలో గెలుపొందిన వారు మరియు ఓడిన వారు మళ్ళీ మళ్ళీ పలు పోటీలలో పాల్గొంటారు.
రాజకీయాలలో ఒక పదవి కోసం ఒక వ్యక్తి మాత్రమే నిలబడినపుడు అతని ఎన్నిక ఏకగ్రీవం అవుతుంది. అలాకాక ఒక పదవి కోసం ఇద్దరు లేదా కొంతమంది పోటీ చేసినప్పుడు ఒకరు గెలుపొందగా మిగతా అభ్యర్థులు ఓటమి చెందుతారు.
మంచినేతను ఓడిస్తే ఓడేది ఓటరే:
సరైన మంచి నిర్ణయాలు తీసుకొనగలిగి ప్రజాభిప్రాయం ప్రకారం నడుచుకోగల రాజకీయవేత్తను ఎన్నుకున్నప్పుడే సరైన అభివృద్ధి జరుగుతుంది. కొన్ని సమయాలలో ఓటరు డబ్బుకో, మద్యానికో ప్రలోభపడి తమ అమూల్యమైన ఓటును సరిగా వినియోగించలేకపోతారు, తద్వారా మంచి నేతను కోల్పోతారు, ఎన్నికైన నేత సరైన సమయంలో ప్రజోపయోగ నిర్ణయాలు తీసుకోకపోవడం వల్ల, లేదా నిర్ణయాలు తీసుకోకపోవడంలో జాప్యం వల్ల నష్టం జరిగి ఆ ప్రభావం ఓటరుపై పడుతుంది.
భారత దేశ రాజకీయాలలో ఓటమి చెందిన ప్రముఖులు:
ఇందిరాగాంధీ, నందమూరి తారక రామారావు, ఎన్.జి.రంగా, చిరంజీవి, వెంకయ్య నాయుడు, షీలా దీక్షిత్
రాజ్యం కోసం జరిగిన యుద్ధాలలో ఒకరి సైన్యాన్ని మరొకరి సైన్యం లొంగదీసుకోవడం, బందీ చేయడం, లేదా హతమార్చడం చేసేవారు. గెలుపొందిన రాజు, ఓడిపోయిన రాజు రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకునేవాడు.
భారతంలో శక్తివంతుడు, సత్యవర్తనుడు, పరాక్రముడైన భీష్మునికీ తప్పలేదు ఓటమి, మహాభారత యుద్దంలో అర్జునుడి రథం ముందు భాగంలో శిఖండి అస్త్రం చేతబూని ఉండడం చూడగానే భీష్ముడు తన చేతిలోని అస్త్రం జారవిడిచాడు. అదను చూసి అర్జునుడు భీష్ముడిని హతమార్చాడు.
ఓటమి గెలుపుకు తొలిమెట్టు.
గెలుపు
బాన
ఇది మట్టితో చేసిన పెద్ద మట్టి పాత్ర. కుండ కన్నా పెద్దది. ఇందులో నీళ్ళను నిలువ చేసుకోవడానికి వాడుకుంటారు. బానలో నీళ్ళు కాగ బెట్టుకుంటారు. అప్పుడు దాని పేరు పొంత అంటారు. వీటిలో దాన్యము, బియ్యము, పప్పులు మొదలగువాటిని కూడా నిల్వ ఉంచు కుంటారు. అప్పుడు దాని పేరు దొంతి . వీటిని వాటి పరిమాణాన్ని బట్టి క్రింద పెద్దది, దానిపైన కొంచెం చిన్నది, దానిపైన మరి కొంత చిన్నది... అలా చివరిలో ఒక సట్టిని పెట్టె దాని పై మూతగా ఒక మూకుడును పెడతారు. గతంలో ఇళ్ళలో ఇలాంటి దొంతుల వరుసగా వుండేవి. అలా దొంతులు నేల పై పొందికగా వుండడానికి భూమిపై ఒక చుట్ట కుదురును పెడతారు. ఒక దానిపి ఒకటి పెట్టి అందులో పప్పులు, దాన్యము నిలవ వుంచుకుంటారు. దొంతికి బహువచనము దొంతులు.
దొంతులుకు సంబంధించిన ఒక సామెత: "ఓలి సరసమని గుడ్డి దాన్ని పెళ్ళాడితే దొంతులన్నీ ఒక్కలు చేసిందట."