పురాణము
పురాణము అనగా (లాటిన్లో "చదవ తగ్గ అంశాలు" అని భావము కలిగిన "లెజెండా" అనే పదము) చరిత్రలో చోటు చేసుకున్న మానవ చర్యల యొక్క ఇతివృత్తము. ఇది వక్త మరియు శ్రోతలివురువురిచే అవగతము చేసుకోబడింది. ఇది వాస్తవానికి దగ్గరగా ఉండే ప్రత్యేకతలు కలిగి నిజమనే భ్రమ కలిగిస్తుంది. పురాణము, క్రియాశీలక మరియు నిశ్చేష్ట సభ్యుల యొక్క చర్యల వలన వాస్తవికతకు దూరంగా లేని సంఘటనలు కలిగియుంటుంది. చాలా వెసులుబాటు కలిగిన కొన్ని కొలమానాలు దీనిని సూచిస్తాయి. ఈ పురాణాలు పుట్టిన ప్రచారాలకు అనుగూనంగా మహిమాన్విత సంఘటనలు నిజంగా జరిగినట్టుగా భ్రమింపజేస్తుంది. ఇలాంటి కాల్పనిక సంఘటనల ప్రస్తావం కాలానుగుణంగా మారే అవకాశం ఉంది. పురాణములు తాజాగా, ముఖ్యమైనవిగా మరియు వాస్తవికతకు దగ్గరగా ఉండడంలో ఇలాంటి మార్పులు ఉపయోగపడతాయి.
చారిత్రిక నేపథ్యము కలిగిన జానపదముగా ది బ్రదర్స్ గ్రిం పురాణాన్ని నిర్వచించారు. 1990లో తిమోతీ ఆర్.టంగ్హేర్లిని అనే జానపద సాహిత్యకారుడు చెప్పిన ప్రకారము "పురాణము" క్రింది విధంగా నిర్వచించబడింది.
పురాణం అనేది సంక్షిప్తంగా ఉండే చిన్న ఏకవిభాగపు, సంప్రదాయబద్దమైన, ఎక్కువ విభజనలు లేకుండా సంబాషణా విధానంలో చెప్పబడిన చారిత్రిక వివరణ. జానపదుల యొక్క నమ్మకాలను మరియు అనుభవాల సమాహారాన్ని పురాణము మానసిక స్థితి పై ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. పురాణము ఒక వర్గము యొక్క సామాన్య సిద్దాంతాలను మరియు విలువలను పునరుద్ఘాటిస్తుంది.
"పురాణము" అనే పదము ఆంగ్ల భాషలో సుమారు 1340 ప్రాంతంలో మధ్య యుగము లాటిన్ భాష నుండి ఫ్రెంచ్ భాష ద్వారా వచ్చింది. 1613లో మొట్టమొదటిసారిగా ఈ పదము అస్పష్టంగా (కచ్చితంగా పునరుద్దరించబడిన) చారిత్రిక నేపథ్యము లేని ఇతివృత్తానికి ఉపయోగించబడింది. సాధువుల యొక్క అవాస్తవిక స్వరూపమున్న పురాణాన్ని ఆంగ్లము మాట్లాడే ప్రొటెస్టెంట్లు ప్రస్ఫుటము చేసారు. ఈ చర్య ద్వారా వారు "నిజమైన" సాధువులను మరియు మత ఛాందసవాదులతో విభేదించారు. పునరుద్దరణకు చెందిన "నిజమైన" సాధువులు మరియు మత ఛాందసవాదుల యొక్క ప్రామాణిక ప్రసంగాలు ఫాక్స్ రచించిన "బుక్ ఆఫ్ మార్టర్స్"లో దొరుకుతాయి. దీని వలన పురాణము నిరాధారమైన మరియు కృత్రిమమైనదిగా ఆధునిక అర్థాలను సంతరించుకుంది. 
ముద్రణా యంత్రము కనుగొనక ముందు కథలు మౌకికముగా ప్రచారంలో ఉండేవి. కథలు చెప్పేవారు ఈ కథలను అనుభవంగల వారినుండి తెలుసుకునే వారు. కథలు చెప్పడంలో అనుభవం ఉన్నవారు ఇదే విధంగా వేరోకరినుంది నేర్చుకున్న వారే. వీరు కూడా నిజంగా కథ యొక్క ప్రత్యక్ష సాక్షులను కలుసుకొని ఉండరు కాని ఆ కథలను చరిత్రగా చెప్పేవారు. పురాణములు సంఘటనలకు నైతిక విలువలను ఆపాదించడమువలన వాటికి, ఒక రకమైన స్థానిక పురాణాలకు వ్యత్యాసము కనబడుతుంది. ఈ నైతిక విలువలు పురాణములకు మానవ చరిత్రలో తరతరాలుగా చెప్పబడగలిగే విధంగా స్థానాన్ని అపాదించాయి. జర్మన్ భాష మాట్లాడే దేశాలలో, ఉత్తర ఐరోపా దేశాలలో లెజెండ్ అనే పదానికి సాగ అనే పదానికి తేడాను గమనించబడుతుంది. క్రైస్తవ మూలాలున్న పదంగా లెజెండ్ గుర్తించబడగా సాగా అనే పదము వేరే మూలాలున్న పదముగా గుర్తించబడింది.
1866లో జాకబ్ గ్రిం రచించిన ది ఫెయిరీ టేల్ ఈస్ పోయెటిక్, లెజెండ్, హిస్టారిక్ అనే పుస్తకము ద్వారా లెజెండ్ అనే పదానికి ఆధునిక నిర్వచనం వాడుకలోనికి వచ్చింది. గ్రిం ఇచ్చిన ఉదాహరణను అనుసరిస్తూ కారల్ వేర్హన్, ఫ్రెడరిక్ రాంకే మరియు విల్-ఎరిచ్ పాకర్ట్ వంటి పండితులు సాహిత్యపరమైన ఇతివృత్తంగా ఇతిహాసాన్ని పరిగణించారు. ఈ రకమైన సరళి ప్రత్యేకించి 1960ల తరువాత కనిపిస్తుంది. పురాణము యొక్క మానవ పరిణామక్ర, మానసిక స్థితిగతుల మరియు పనితీరు సంబంధించి ప్రశ్నలను పండితులు తమ సాంఘిక స్థితిగతులను బట్టి అడిగారు. పురాణములను విభజించే విషయం పై వచ్చిన ప్రశ్నలు, విస్తృతమైన విషయాలను కనుగునేలా ప్రేరేపించాయి. పురాణములను ఆమె-దాంప్సన్ జానపద పట్టిక లాగా విభజించి వివరణ సహితమైన సంకలనం ఇచ్చుట కొరకు విభజించాలనుకోవడం జరిగింది.
జానపదాలను పరీక్షిస్తుండగా ఉత్పన్నమయ్యే ప్రాథమిక ప్రశ్నలకు సమాధానపరిచే ప్రయత్నంలో, ఫ్రెడ్రిక్ రాంకే 1925లో జానపద ఇతిహాసాన్ని కింది విధంగా నిర్వచించాడు, "అవాస్తవిక మరియు ఊహాజనితమైన విషయము కలిగి బాగా ప్రచారం పొందిన ఇతివృత్తం". ఈ తరహ వ్యక్తీకరణ తరువాతి కాలంలో ఎక్కువగా విస్మరించడం జరిగింది.
1928లో హెల్ముట్ డి బూర్ అనుభవసారం ప్రకారం అభివృద్ధి చెందిన జానపద కథలతో పోల్చుకుంటే పురాణము ప్రత్యేకమైన రూపం లేనిది. జానపదాలతో పోల్చుతుంటే ఇతిహాసం యొక్క ఇతివృత్తము వాస్తవానికి దగ్గరగా ఉంటుంది. విల్హేలం హేస్కే ఇతహాసము మరియు జానపదాల మధ్య పోలికలను గుర్తించి, ఇతిహాసం వాస్తవికతకు దగ్గరగా ఉన్నప్పటికీ జానపదం కంటే చారిత్రాత్మకమైనది కాదని తేల్చాడు.
పురాణము ఎక్కువగా వదంతులకు సంబంధించినదిగా పరిగణించబడుతోంది. అయినప్పటికీ నమ్మదగినదిగా, ఒకే అంకము పై కేంద్రీక్రుతమైనదిగా పరిగణించబడుతోంది. ఇతిహాసాన్ని సజీవంగా ఉన్న వదంతులుగా ఎర్నెస్ట్ బెర్న్హెం అభివర్ణించాడు. గోర్డాన్ అల్ల్పోర్ట్ చెప్పిన ప్రకారం, కొన్ని వదంతులకు ఎక్కువ కాలం నిలిచి ఉండే శక్తి ఉంటుంది. అవి సాంస్కృతిక స్థితిగతుల కారణంగా రూపుదిద్దుకొని ప్రచారం పొందుతాయి. కాబట్టి "నాగరిక పురాణము" వదంతుల యొక్క లక్షణము. అనతికాలంలో అదృశ్యమయ్యే పురాణములను "తక్కువ నిడివి పురాణములు"గా మరియు ఎక్కువ కాలం ఉండే పురాణములను "ఎక్కువ నిడివి పురాణములు"గా విల్లియన్ జాన్సెన్ పేర్కొన్నపుడు, టాంగ్హర్లిని ఇతిహాసానికి వదంతికి మధ్య తేడాను సఫలముగా వివరించారు.
క్రైస్తవులకు సంబధించినంత వరకు "లెజెండా" అనునది ఒక ప్రత్యేక రోజున చర్చిలో చదువ తగ్గ అంశాలతో కూడిన సాధువుల జీవిత చరిత్ర. ఇవి ఎక్కువగా లెజెండరి ("లెజెండేరియం" ) లో సంగ్రహించబడతాయి.
సాధువుల జీవితాలు ఎక్కువగా మహిమాన్విత గాథలతో ముడిపడినట్టుగా చెప్తారు కనుక పురాణము అనే పదము, చారిత్రిక నేపథ్యము కలిగి ఉండి, అసామాన్యమైన మరియు అద్భుతమైన విషయాలను కలిగి ఉన్న ఏ కథకైనా ఆపాదించడం జరుగుతోంది.
చారిత్రిక స్థలానికి లేక సంఘటనకు సంబంధమున్న కారణంగా పురాణములు నిజంగా నమ్మకపోయినప్పటికి నమ్మశక్యముగా ఉండేటటువంటి కథలు. పురాణముల అధ్యయనంలో భాగంగా జానపద అధ్యయనకారులు, పురాణముల యొక్క నిజానిజాలను పట్టించుకోరు. నిజానిజాలకు అతీతంగా, పురాణముల ద్వారా వాటిని పుట్టించిన మరియు ప్రచారం కలిగించిన సంస్కృతులపై ఒక అవగాహనకు రావటానికి పండితులకు అవకాశం ఉంటుంది.
హిప్పోలైట్ దేలేహయే ఇతిహాసానికి మరియు కాల్పనిక కథలకి మధ్య వ్యత్యాసాన్ని 1907లో "ది లెజెండ్స్ అఫ్ ది సెయింట్స్: యాన్ ఇంట్రోడక్షన్ టు హేజియోగ్రఫి" అనే పుస్తకం యొక్క ముందుమాటలో ప్రస్తావించాడు. ఇతని ప్రకారం, "పురాణము" చారిత్రిక లేక స్థానిక అనుబంధం తప్పనిసరిగా కలిగి ఉంటుంది. పురాణము నిజంగా ఉన్న వ్యక్తులకు సంబంధించి ఊహాజనితమైన సంఘటనలు లేక నిర్దిష్టమైన స్థలానికి సంబంధించిన సరసమైన కథలను సూచిస్తుంది.
పురాణము ఒకసారి కాల్పనిక కథగా చెప్పబడిన తరువాత దాని యొక్క ఐతిహాసిక లక్షణాలు కోల్పోవడం ప్రారంభిస్తుంది. వాషింగ్టన్ ఇర్వింగ్ "ది లెజండ్ అఫ్ స్లీపి హాలో"లో స్థానిక హడ్సన్ నది లోయ యొక్క ఇతిహాసాన్ని సాహిత్యపరమైన గల్పికగా "గోతిక్" సూచనలతో మార్చారు. దీనితో అసలైన ఇతిహాసపు లక్షణాలను కోల్పోసాగింది.
వాస్తవికత పరిధి దాటిన ఇటువంటి కథలు కాకమ్మ కథలుగా పిలవబడతాయి. ఉదాహరణకు, జంతువుల సంభాషణలతో కూడినటువంటి ఏసోప్ రచించిన కథలను కాకమ్మ కథలు అంటారు కాని పురాణములు అని కాదు. వ్యసనపరుడైన కుమారుని గురించిన నీతి కథలు ఒకవేళ నిజమైన చారిత్రిక తండ్రికొడుకుల మధ్య జరిగినట్టుగా చెప్పినట్టైతే, అది పురాణము అననబడుతుంది. అదే నీతి కథలో వ్యసనపరుడైన కుమారునికి ఒక గాడిద సలహా ఇచ్చినట్టయితే, అది కాకమ్మ కథ అంటారు.
పురాణము మౌఖికముగా గాని లేక లిఖిత పూర్వకంగా గాని ఒకరి నుండి మరొకరికి చేరవేయబడవచ్చు. జాకబ్ డి వోరజైన్ యొక్క "లెజెండా ఆరియా" లేక "ది గోల్డెన్ లెజండ్" "విటె" లేక మానవ చరిత్రకు సంబంధించిన ఇతివృత్తాల సంకలనము. ఇవి రోమన్ కాథోలిక్ చర్చిలో మతపరమైన క్యాలెండర్ కు సంబంధించింది. అవి సాధువుల యొక్క జీవితముగా చెప్పబడినవి. ఎక్కువగా మహిమాన్విత సంఘటనలు కలిగి ఉండడం సాధువుల పురాణము యొక్క లక్షణము. "లెజెండా" అప్పటి సాధువుల మతపరమైన ప్రసంగాలకు స్ఫూర్తినిచ్చుటకు ఉద్దేశించబడింది.