hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
చక్రవాకము
చక్రవాకం ఒక విధమైన పక్షి.
The ruddy shelduck ("Tadorna ferruginea") is a member of the duck, goose and swan family Anatidae. It is in the shelduck subfamily Tadorninae.
There are very small resident populations of this species in north west Africa and Ethiopia, but the main breeding area of this species is from southeast Europe across central Asia to Southeast Asia. These birds are mostly migratory, wintering in the Indian Subcontinent.
Although becoming quite rare in southeast Europe and southern Spain, the ruddy shelduck is still common across much of its Asian range. It may be this population which gives rise to vagrants as far west as Iceland, Great Britain and Ireland. However, since the European population is declining, it is likely that most occurrences in western Europe in recent decades are escapes or feral birds. Although this bird is observed in the wild from time to time in eastern North America, no evidence of a genuine vagrant has been found.
This is a bird of open country, and it will breed on cliffs, in burrows, tree holes or crevices distant from water, laying 6-16 creamy-white eggs, incubated for 30 days. The ruddy shelduck is usually found in pairs or small groups and rarely forms large flocks. However, moulting and wintering gatherings on chosen lakes or slow rivers can be very large.
The ruddy shelduck is a distinctive species, 58–70 cm long with a 110–135 cm wingspan. It has orange-brown body plumage and a paler head. The wings are white with black flight feathers. It swims well, and in flight looks heavy, more like a goose than a duck. The sexes of this striking species are similar, but the male has a black ring at the bottom of the neck in the breeding season summer, and the female often has a white face patch. The call is a loud wild honking.
The ruddy shelduck is a common winter visitor in India. This bird is found in large wetlands, rivers with mud flats and shingle banks. Found in large congregation on lakes and reservoirs. It breeds in high altitude lakes and swamps in Jammu & Kashmir. Arrives in north India by October and departs by April. The genus name "Tadorna" comes from Celtic roots and means "pied waterfowl", essentially the same as the English "shelduck".
The ruddy shelduck is one of the species to which the "Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds" (AEWA) applies.
గజ్జెల
గజ్జెల ఇంటిపేరులో ప్రసిద్ధులైన వారిలో కవి, రచయిత కీ.శే. గజ్జెల మల్లారెడ్డి ఒకరు.
దండమూడి (ఇంటి పేరు)
దండమూడి తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
దండమూడి అను ఇంటిపేరు కలవారు కృష్ణా జిల్లా వాస్తవ్యులు. 
దండమూడి రాజగోపాలరావు గారు ప్రముఖ వ్యాయమ క్రీడాకారుడు మరియు సినిమా నటుడు.
వీరి పేరున విజయవాడ నగరములో ఇండొర్ క్రీడాప్రాంగణము ఉంది.
చత్వారము
చత్వారము (ఆంగ్లం: Presbyopia) ఒక విధమైన దృష్టి దోషము. గ్రీకు పదం "presbys" (πρέσβυς), అనగా "ముసలి వ్యక్తి" అని అర్ధం. ఇందులొ ఒక వ్యక్తి యొక్క వయసు పెరిగే కొద్దీ దగ్గరి వస్తువులపై చూపు నెమ్మదిగా తగ్గిపోతుంది. దీనికి స్పష్టమైన కారణం తెలియదు. 
మొదలైనవి...
చక్రవ్యూహం
చక్రవ్యూహం యుద్ధంలో ప్రయోగించే ఒక విధమైన ప్రణాళిక.
కొరడా
కొరడా (ఆంగ్లం Whip) ఒక విధమైన ఆయుధము.
కూర
కూర లేదా కర్రీ అనేది భారతీయ ఉపఖండంలోని వంటలకు సంబంధించిన అనేక వంటకాలలో ఇది కూడా ఒక ముఖ్యమైన వంటకం. దీన్ని సాధారణంగా అన్నంతో గాని లేదా చపాతీ లతో గాని కలిపి తింటారు. మామూలుగా ఎండు మిరపకాయలతో పాటుగా సుగంధ ద్రవ్యాలు లేదా మూలికలు వంటివి కూర తయారీలో ఉపయోగిస్తారు. భారతదేశంలోని దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో తయారు చేసే కూర వంటకాలు మాత్రం, కూరగాయలు లేదా ఆకుకూరలతో తయారు చేస్తారు.
'కూర' అని పిలువబడే వంటకంలో కూరగాయలతో పాటుగా చేపలు, మాంసం, పౌల్ట్రీ లేదా షెల్‌ఫిష్ వంటి వాటిని కూడా కలిపి వండుకుంటారు. చాలామంది పూర్తిగా శాకాహారిగా ఉంటారు, అందువల్ల వీరు కేవలం కూరగాయలతో మాత్రమే కూరలు వండుకుంటూ ఉంటారు. కూరలు అనేవి 'వేపుడు' లేదా 'పొడిగా' లేదా 'తడి'గా గాని ఉండవచ్చు. వేపుడు కూరలు పూర్తి పొడిగాను, పొడి కూరలు తడి పొడి గాను, తడి కూరలు పూర్తి తడిగాను ఉంటాయి. తడికూరలలో ఒకే కూరగాయతో లేదా వివిధ రకముల కూరగాయల మిశ్రమంతో కూడా చేసుకుంటూ ఉంటారు. వేపుడు కూరలలో సుగంధ ద్రవ్యాలు ఎక్కువ మంది వాడరు. తడి కూరల్లో పెరుగు, క్రీమ్, కొబ్బరి పాలు, కొబ్బరి క్రీమ్, టొమాటో ప్యూరి, ఉల్లిపాయ రసం లేదా ఉడకబెట్టిన చింతపండు పులుసు వంటి పదార్థాలు ఎక్కువ మొత్తంలో వాడతారు.
ఆధునిక భారతదేశం, శ్రీలంక, పాకిస్తాన్ మరియు బంగ్లాదేశ్ వంటి ఆధునిక దేశాలతో పోల్చితే, భారత ఉపఖండం పాకశాస్త్ర విషయంలో, మొత్తం చారిత్రాత్మక ప్రదేశంగా పరిగణించటానికి ఉపయోగపడుతుంది. దీనివల్ల ఉత్తర మరియు దక్షిణ భారతీయ వంటకాల మధ్య ఉన్న భేదాలు విస్తృతంగా గుర్తించడానికి వెసులుబాటుగా ఉంటుంది,
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణలకే ప్రత్యేకం అని కాకుండా తెలుగు వారు నివసించే అన్ని ప్రాంతాల్లో తెలుగు వంటలు ఉంటాయి. కర్నాటక, తమిళనాడులలో ఉండే తెలుగు వారు కొద్దిపాటి ప్రాంతీయ ప్రభావాలతో కూడిన తెలుగు వంటలనే వండుకుని ఆస్వాదిస్తారు. ఈ వంటలు తెలుగు వారికి ఇష్టమయిన కారం, పులుపు రుచుల మేళవింపుతో ఉంటాయి. వంట వండే విధానంలో చాలా తేడా కనిపించినా అది కేవలం తెలుగు వారు ఇతర ప్రాంతాలలో విస్తృత వ్యాప్తికి నిదర్శనం. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో పండే ముఖ్యమయిన పంటలయిన వరి మరియు మిరపలు ప్రస్ఫుటంగా ఈ వంటల్లో కనిపిస్తాయి. చాలా వరకూ సాంప్రదాయక వంటలు మాత్రం బియ్యం, ఇంకా మిరప అధికంగా వాడకంతోనే చేస్తారు. మసాలా దినుసులు కూడా అత్యధికంగా వాడబడతాయి. శాకాహారమయినా, మాంసాహారమయినా, లేక చేపలు (ఇతర సముద్ర జీవాలు) ఆధారిత ఆహారమయినా అన్నిట్లోనూ మసాలా దినుసులు ఉంటాయి. పప్పు లేనిదే ఆంధ్ర ఆహారం ఉండదు. అలానే టొమాటోలు మరియు చింతపండు వాడకమూ అధికమే! తెలుగు వంటకాలలో ప్రత్యేకతను సంతరించుకున్నవి ఊరగాయలు. ఆవకాయ మొదలుకొని కొన్ని రకాల కూరగాయలతో ఊరగాయలు తెలుగు వారు చేసుకోవడం పరిపాటిగా ఉంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ ప్రాంతాలలో తెలుగు మాట్లాడే స్థానిక ప్రజలు తయారు చేసుకునే ఆహారం, భారతదేశం లోనే అత్యధిక కారం తినే ప్రజలుగా భావిస్తారు. ఎర్ర మిరప మరియు ఆకుపచ్చ మిరపల తయారీదారులుగా ఈ రెండు రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి. వీటితోనే కూరలు, చట్నీలు, సావరీలు తయారు చేసుకుంటారు. దీనివల్ల సుగంధ ద్రవ్యాల అధికంగా వాడకాన్ని సూచిస్తుంది. వీటి రుచిలో బాగా కారంగా ఉంటుంది. అదేవిధంగా కారంతో కూడిన ఊరగాయాలు తయారు చేస్తూ ఉంటారు.
కొరడా పురుగు
కొరడా పురుగు (ఆంగ్లం Whipworm) ఒక విధమైన వ్యాధి కారకమైన క్రిములు.
దువ్వూరి సుబ్బారావు
భారతీయ రిజర్వ్ బాంక్ 22వ గవర్నర్‌గా నియమితుడైన దువ్వూరి సుబ్బారావు ఆగష్టు 11, 1949న పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ఏలూరులో జన్మించిన చెందిన తెలుగు వ్యక్తి. అమెరికాలోని ఓహియో విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ఎం.ఎస్.పట్టా పొందిన సుబ్బారావు 1972లో సివిల్ సర్వీసు పరీక్షలో టాపర్‌గా నిలిచాడు. నెల్లూరు జాయింట్ కలెక్టర్‌గా, ఖమ్మం జిల్లా కలెక్టర్‌గా బాధ్యతలు నిర్వహించాడు. ఆ తరువాత కేంద్ర ఆర్థిక వ్యవహారాల శాఖలో జాయింట్ సెక్రటరీగాను, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఆర్థిక కార్యదర్శిగాను పనిచేశాడు. 2004 నుంచి 2008 వరకు ఆర్థిక కార్యదర్శిగా పనిచేసిన తరువాత భారతదేశపు కేంద్రబ్యాంకు అయిన రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్‌గా నియమితుడై, ఆ పదవిలో 2013 సెప్టెంబరు 4 వరకు ఉన్నాడు. 
దువ్వూరి సుబ్బారావు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ఏలూరులో 1949 ఆగష్టు 11న పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్‌గా పనిచేసిన తండ్రి మల్లికార్జునరావు తల్లి సీతారామంకు మూడవ సంతానంగా జన్మించాడు. కోరుకొండ సైనిక పాఠశాలలో ఉన్నత పాఠశాల విద్య పూర్తిచేసి బిఎస్సీకై సీఆర్ఆర్ కళాశాలలో ప్రవేశించాడు. అమెరికాలోని ఓహియో విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ఆర్థికశాస్త్రంలో ఎంఎస్ పట్టా పొందగా, ఆంధ్రా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి పిహెచ్‌డి పుచ్చుకున్నాడు. 1972లో సివిల్ సర్వీసు పరీక్షలో టాపర్‌గా నిలిచి ఐఏఎస్ ఆంధ్రా కేడర్ అధికారిగా తొలుత నెల్లూరు జాయింట్ కలెక్టర్‌గా, ఆ తరువాత ఖమ్మం జిల్లా కలెక్టర్‌గా పనిచేశాడు.
దువ్వూరి (ఇంటి పేరు)
దువ్వూరి తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
దుట్టా
దుట్టా ఇంటి పేరు కలవారు కృష్ణా జిల్లాలోని పల్లెవాడ, బాపులపాడు గ్రామముల లోను మరియు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని గుండుగొలను గ్రామముల లోను ఉన్నారు.
దుట్టా గోపాలస్వామి గారు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని గుండుగొలను గ్రామములో జన్మించి
సంగీత కళాశాలలో పరిపాలన అధికారిగ ముప్పది సంవత్సరములు సేవ చేసి పదవీ విరమణ తరువాత 
గుండుగొలను గ్రామములో భగవత్సేవలోను ఎందరో పేద విద్యార్థులకు ఆర్థిక సహకారాలును అందిస్తున్నారు.
దుట్టా రామచంద్రరావు గారు బాపులపాడు గ్రామములో నీస్వార్ధముగా వైద్య సేవలు అందిస్తున్నారు.
వీరు ప్రముఖ సంఘసేవకులు మరియు గాంధేయవాది.
చిత్తజల్లు వరహాలరావు
సి.వి. అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన చిత్తజల్లు వరహాలరావు తెలుగు హేతువాది 14.1.1930 /జనవరి 14 1930న గుంటూరు లో జన్మించారు. నాస్తికయుగం మాసపత్రిక సంపాదకవర్గ సభ్యులుగా పనిచేశారు. ఈ నాస్తిక నాయకుడు మరణ పర్యంతం విజయవాడ హౌసింగ్ బోర్డు కాలనీలో ఉన్నారు.'చిత్తజల్లు వరహాలరావు' ఒక సాంఘీక విప్లవకారుడే కాదు. సాంస్కృతిక రథసారధి. నిజాలను నిగ్గు తేల్చిన నిత్య పరిశోధకుడు. శ్రీశ్రీ కవిత్వం యువతరం గుండెలను ఎలా ఉర్రూతలూగించిందో 'సివి' రచనలు విద్యార్థి, యువజనుల లోకపు మస్తిష్కాలకు పట్టిన ఛాందస భావాల దుమ్ము దులిపింది. వారిని అభ్యుదయం వైపు నడిపించింది. శాస్త్రీయ విజ్ఞానం ప్రజల్లో పెంపొందించడానికి ఆయన చేసిన కృషి అనితర సాధ్యం అంటే అందులో అతిశయోక్తి లేదు.మహాకవి శ్రీశ్రీకి ఏకలవ్య శిష్యుడు.ప్రగతిశీల సాంస్కృతిక జ్వాల.దిగంబర కవులకు మార్గదర్శి.సామాజిక విముక్తి జరగనిదే రాజకీయ విముక్తి అసాధ్యం అని చాటిచెప్పిన వైతాళికుడు.ఆధిపత్యాన్ని ప్రశ్నించి తెలుగు కవిత్వాన్ని శూద్రీకరించిన సాంఘిక విప్లవ కవి. 8.11.2017 న మరణించారు.
హేతువాదులు
హేతువాదం అనే తాత్విక విధానాన్ని విశ్వసించి అనుసరించేవారిని హేతువాదులు అంటారు. హేతువు అంటే కారణం అని అర్థం. ఏదైనా ఒక విషయాన్ని గుడ్డిగా విశ్వసించకుండా దానికి కారణాలను అన్వేషించడం లేదా ఆరా తీయడాన్ని హేతువాదం అంటారు. జ్ఞానానికి లేదా ఋజువుకు "హేతువు" లేదా "కారణం" అనేది మాత్రమే నమ్మదగిన ఆధారం అని భావించే తాత్విక ధోరణిని హేతువాదం అంటారు. (Rationalism, a philosophical position, theory, or view that reason is the source of knowledge) ఆస్తిక హేతువాదులు: మతంలో ఉంటూనే అహేతుక విషయాలను ప్రశ్నిస్తూ ఉంటారు. మూఢాచారాలను సంస్కరించాలని చూస్తారు.
నాస్తిక హేతువాదులు: దేవుడిని పూర్తిగా ఒప్పుకోరు. ప్రతి దానికీ కారణం ఉంటుందని నమ్ముతారు.
దువ్వూరి రామిరెడ్డి
దువ్వూరి రామిరెడ్డి (నవంబర్ 9, 1895 - సెప్టెంబర్ 11, 1947) రైతు, కవి.
ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యంలో ప్రత్యేకంగా పరిచయం అక్కర్లేని పేరు దువ్వూరి రామిరెడ్డి. 'కవి కోకిల' మకుటాన్ని ఇంటిపేరులో ఇముడ్చుకున్న దువ్వూరి శైలి తెలుగు సాహిత్యంలో నవోన్మేషణమై నలుదిశలా వెలుగులు ప్రసరించింది. కలకండ వంటి కమ్మని కావ్యాలు, పలకరిస్తే అశుధారాపాతంగా జాలువారే పద్యపూరిత ప్రబంధాలే కాకుండా సంస్కృత, అరబిక్ భాషల నుంచి ఎన్నో పుస్తకాలను ఆంధ్రీకరించిన నవ్యరీతి దువ్వూరి ప్రత్యేకం. కేవలం కవిగానే కాకుండా గొప్ప విమర్శకులుగా కూడా సమానమైన ఖ్యాతి గడించారాయన. దువ్వూరి కలం నుంచి జాలువారిన సాహితీ సౌందర్యం గురించి వర్ణించి చెప్పడం కష్టం. మచ్చుకు ఒక్క రచన చదివితే తప్పించి ఆయన లోతైన అంతరంగం ఆవిష్కరించడం అంత సులభం కాదు. మృదు మధురమైన మాటలు, గంభీరమైన శైలి, అన్నిటికీ మించి ఆ రచనా చాతుర్యం చదువరులను ముగ్ధలను చేస్తాయి. కళ్ళను అక్షరాల వెంట పరుగులెత్తిస్తాయి. చెప్పవలసిన విషయాన్ని సూటిగా, నాటుకునేటట్టు చెప్పడం వల్ల దువ్వూరి విమర్శలు ఆనాటి యువతలో ఆలోచనాత్మకథోరణిని రేకెత్తించాయి. కవి, విమర్శకులుగానే కాకుండా న్యాయవాదిగా, నాటక రచయితగా, 'చిత్ర నళీయం' చలనచిత్ర సృష్టికర్తగా బహుముఖ కోణాల్లో ప్రతిభను చాటుకోవడం వల్ల దువ్వూరి పేరు సాహితీ పుటల్లో శాశ్వతస్థానం సంపాదించుకుంది. బహుభాషా కోవిదునిగా సంప్రదాయ రీతులను మిళితం చేసి కొత్తతరానికి సాహితీ బాటలు వేసిన దువ్వూరి, ఆధునికాంధ్ర కవుల్లో దువ్వూరి ముందు వరుసలో వుంటారని నిస్సందేహంగా చెప్పుకోవచ్చు.
దువ్వూరి రామిరెడ్డి (నవంబర్ 9, 1895 -- సెప్టెంబర్ 11, 1947) కవికోకిల అని ప్రసిద్ధుడైన . రైతు, కవి అయిన ఇతనిని "సింహపురి సిరి"గా పండితులు కొనియాడారు. దువ్వూరి రామిరెడ్డి ప్రస్తుత శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, గూడూరులో 09-11-1895న జన్మించాడు. 23 సంవత్సరాలనాటికే ఎన్నో రచనలు చేశాడు. స్వయంకృషితోనే అనేక భాషలలో పండితుడయ్యాడు. 11-09-1947న మరణించాడు.
గనిమల తుంగకున్ గఱికకాడల కల్లిన సాలెగూళ్ళ స
న్నని పటికంపుమంచు పడి నాణెపు ముత్తెసరాల పోలికం
గనుగొన రమ్యమయ్యె రవికాంతుల దేలుచు, నిట్టి భావమో
హనపు నిసర్గశిల్పముల, హాలిక, త్రొక్కక దాటిపొమ్మికన్ . -- "(కృషీవలుడు)"
అంతము లేని యీ భువనమంత పురాతన పాంధశాల, వి
శ్రాంతి గృహంబు, నందు నిరుసంజలు రంగుల వాకిళుల్, ధరా
క్రాంతలు పాదుషాలు, బహురామ్ జమిషీడులు వేనవేలుగా
గొంత సుఖించి పోయిరెటకో పెరవారికి చోటొసంగుచున్ -- "(పానశాల)"
గతము గతంబె యెన్నటికి కన్నులగట్టదు, సంశయాంధ సం
వృతము భవిష్యదర్ధము, వివేకవతీ! ఒక వర్తమానమే
సతతమవశ్యభోగ్యమగు సంపద, రమ్ము విషాదపాత్రకీ
మతమున తావులేదు క్షణమాత్ర వహింపుము పానపాత్రికన్ -- "(పానశాల)"ఇతడు 1936లో సతీతులసి చిత్రానికి రచయితగా సినిమారంగ ప్రవేశం చేశాడు. చిత్రనళీయం సినిమాకు రచనతోపాటు దర్శకత్వం కూడా చేపట్టి సినీదర్శకుడైన మొదటి తెలుగుకవి అనే ఘనతను సాధించాడు. తరువాత తిరుపతి వేంకటేశ్వర మాహాత్మ్యం, పార్వతీ పరిణయము చిత్రాలకు కొన్ని పాటలను, పద్యాలను వ్రాశాడు. చివరగా సీతారామ జననం సినిమాకు మాటలను సమకూర్చాడు.
తెలుగు మాండలికాలు
తెలుగు మాండలికాలు అనగా తెలుగు భాషకు సంబంధించిన మాండలిక భాషలు (Dialects). మండలం అంటే ప్రాంతం. ఒక ప్రాంతంలో ఎక్కువమంది మాట్లాడే భాషని మాండలిక భాష అంటారు. ప్రతి భాషకి మాండలిక భాష ఉంటుంది. అలాగే తెలుగు భాషలో భాషాభేదాలున్నాయి. మాండలిక భాష అనేది ప్రత్యేకమైన భాష కాదు. ఇది ప్రధాన భాషలో ఒక అంతర్గత భాషగా ఉంటుంది. ఏ ప్రాంతనికి చెందిన భాషా భేదమైనా తెలుగు భాషలో భాగంగానే ఉంటుంది. మాండలిక భాషని న్యూన ప్రామాణికం (Substandard form) గా చూస్తారు. అంటే ప్రధాన భాషకన్న తక్కువగా - చిన్నచూపు ఉంటుంది. మాండలిక భాష వ్యవహార ప్రధానమైనది. కొందరు మాండలిక భాషలో రచనలు చేసినా సార్వజనీనంగా ఉండే అవకాశం తక్కువ.
మాండలిక భాషల్ని అవగాహన చేసుకోవడం అనేది ఆయా ప్రాంతాలతో ప్రత్యక్ష సంభంధం కలిగినపుడు సులభం అవుతుంది. ప్రధాన భాషలు పరిసరాల భాషల ప్రభావం వల్ల భాషా స్వరూపం మార్పుకు లోనవుతూ ఉంటుంది. ఉదాహరణకి తెలంగాణా తెలుగుపై ఉర్దూ ప్రభావం వల్ల ప్రత్యేకత సంతరించుకుంది. భౌగోళిక పరిస్థితుల ప్రభావం చేత కూడా మాండలిక పదాలు ఏర్పడుతూ ఉంటాయి. సముద్రతీరంలోని వాళ్ళ భాషాపదాలు, ఎడారి ప్రాంతంలోగల భాషాపదాలు భిన్నంగా ఉంటాయి. కులాన్ని బట్టి, వృత్తిని బట్టి, మతాన్ని బట్టి మాండలిక భాషాభేదాలు ఏర్పడాతాయి. మనదేశంలో కొన్ని కులాల భాష ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది. కమ్మరి, జాలరి, వడ్రంగి మొదలైనవారి భాష ప్రత్యేకంగా ఉండి వృత్తి మాండలికాలుగా వ్యవహరింపబడతాయి. క్రైస్తవమతస్థులైన తెలుగువారి భాషకి, హిందూ మతస్థులైన తెలుగువారి భాషకి భేదాలు గమనించవచ్చును.
తెలుగు మాండలిక పదకోశాలను తెలుగు అకాడమి ప్రచురించింది.
తెలుగు భాషలో ప్రాంతాల ఆధారంగా నాలుగు ప్రధానమైన మాండలిక భాషలున్నాయి.
1961జనగణన ప్రకారం తెలుగు మాండలికాలు:-
అంకతి, ఆంధ్ర , బుడబుక్కల , డొక్కల , చెంచు , ఎకిడి , గొడారి, బేరాది, దాసరి , దొమ్మర , గోలారి (గొల్లరి), కమ్మర , కామాటి, కాశికాపిడి , కొడువ, మేదరి , మాలబాస, మాతంగి , నగిలి, పద్మసాలి , జోగుల , పిచ్చుకుంట్ల , పాముల , కొండ రెడ్డి, సాలెవారి, తెలంగాణా, తెలుగు, సగర, వడగ, వడరి, వాల్మీకి , యానాది , బగట, శ్రీకాకుళం, పశ్చిమ గోదావరి, తూర్పు గోదావరి, రాయలసీమ, నెల్లూరు, గుంటూరు, మద్రాసు(వడుగ ), ఒడిషా(బడగ )
వడ్డెర, చెంచు, సవర మరియు మన్న దొర మాండలికాలు ప్రామాణిక తెలుగుకు అతిదగ్గరగా ఉంటాయి.
తమిళనాడులో తెలుగు మాండలికాలను 3 విధములుగా విభజించినారు - సేలం, కోయంబత్తూరు మరియు మదరాసు. విరుదునగరమ్, తూతుకుడి, మధురై మరియు తంజావూరు ప్రాంతాలలో తెలుగు విశేషంగా వ్యవహారికంలో ఉంది.
https://archive.org/details/mandalikapadakos021234mbp -తెలుగు మాండలికములు, అక్కిరాజు రమాపతి రావు గారి రచన
దాట్ల సత్యనారాయణ రాజు
కల్నల్ డి.యస్.రాజుగా ప్రసిద్దుడైన దాట్ల సత్యనారాయణ రాజు ప్రముఖ స్వతంత్ర సమరయోధుడు మరియు భారత పార్లమెంట్ సభ్యుడు.
పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని పోడూరు గ్రామం ఈయన జన్మస్థలం. ఈయన 1904, ఆగష్టు 28 న జన్మించాడు.
ఈయన తలిదండ్రులు దాట్ల రామఛంద్రరాజు, అచ్చయ్యమ్మ. ఈయన ప్రాథమిక, ఉన్నత విద్యలు స్వగ్రామమైన పోడూరు లోనే పూర్తి అయినవి. తదనంతరం 1924 లో విశాఖపట్టణం లో ఆంధ్ర వైద్య కళాశాల మొదటి బాచ్ ఎమ్.బి.,బి.యస్.లో చేరి 1929 లో విద్య పూర్తి చేసుకొని అదే సంవత్సరము లండన్ లో ప్రసిద్ధి చెందిన రాయల్ కాలేజీలో మొదట ఫిజీషియన్ గా ఉత్తీర్ణుడైన తరువాత ఇటలీ లో వి.యన్.ఐ లో టి.బి. స్పెషలైజ్ చేసాడు.
తదనంతరం ఎల్,ఆర్,సి,పి,యమ్,ఆర్,సి,యస్ ఇంగ్లండులో పూర్తి చేసి తదనంతరం ఆర్,సి,సి,పి మేజర్ ఐ యమ్ యస్ రిటైర్డు ఎక్ష్ కల్నల్ ఐ ఎన్ ఏ డైరెక్టర్ మరియు కన్సల్టింగ్ ఫిజీషియన్ గా 1932 లో స్వదేశానికి తిరిగి వచ్చాడు. తదనంతరం కొంతకాలం పోడూరు లోనే ప్రాక్టీసు చేసి 1934 లో ఇండియన్ మెడికల్ సర్వీసులో ఉధ్యోగము చేపట్టినాడు. ఈయన భారత సైన్యంలో 1934 నుండి 1945 వరకు మేజర్ గా ఉన్నాడు.
ఆయన కాకినాడ లో గల మెడికల్ ఎడ్యుకేషన్ సొసైటీకి వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు.1958 లో కాకినాడ లో గల రంగరాయ మెడికల్ కళాశాల ఈయన ఆధ్వర్యంలో స్థాపించబడింది. ఈ కాలేజి ప్రధాన లక్ష్యం వైద్య విద్యను అభివృద్ధిచేయుట, వైద్య పరిశోధనలు చేయుట మరియు స్వచ్ఛందంగా వైద్య సహాయాలు చేయుట. ముళ్లపూడి హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్ ఈ కాలేజీ స్థాపనకు 5 లక్షల రూపాయలు విరాళంగా యిచ్చిరి. ఆయన అభ్యర్థనపై ఈ కళాశాల పేరును పెండ్యాల రంగారావు, జమీందారు మరియు ముళ్లపూడి వెంకట రాయుడు మెమోరియల్ ఎడ్యుకేషన్ ట్రస్ట్ గా మార్చబడింది.
ఆయన 2వ, 3వ, 4వ, లోక సభకు రాజమండ్రి నియోజకవర్గం నుండి 1957,1962 మరియు 1967 లలో కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున ఎన్నికైనాడు. ఆయన 1962-64లో డిప్యూటీ వైద్య మంత్రిగా, 1964-66 లో రక్షణ శాఖలో డిప్యూటీ మంత్రిగా ఉన్నాడు.
ఈయన 1973 లో మరణించాడు.
మలబారు చింత
మలబారు చింత ఒక రకమైన మొక్క. ఇది గట్టిఫెరె కుటుంబానికి చెందినది. దీని వృక్ష శాస్త్రీయ నామం Garcinia cambogia.
మలబార్ చింతపండుని పూర్వ కాలం నుంచి మలబార్ ప్రాంతంలో అంటే కొచ్చిన్, త్రివేండ్రం, కాలికట్, కన్నూరులలో వాడుతున్నారు. ఈ ప్రాంత వాసులు చేపల కూరలో చింతపండుకు బదులుగా మలబార్ చింతపండును వాడుతారు. ఇది వాడిన చేపల కూర కాస్త వగరుగా అనిపిస్తుంది. 10 నుంచి 20 మీటర్ల ఎత్తు పెరిగే ఈ చెట్టు నుంచి పండిన కాయల్ని కోసి, తోలు వేరుగా చేసి, తోలును ఎండ బెట్టి సుగంధ ద్రవ్యంగా వాడతారు. ఎండ బెట్టగా వచ్చిన నల్లటి చింతపండు పోలిన పదార్థాన్ని మందుల తయారీ కూరల్లో వాడతారు. మలయాళంలో దీన్ని కోడంపులి (మలబార్ చింతపండు)గా పిలుస్తారు. వీటి కాయలు పండినపుడు పసుపురంగులో వుండి కాయల మీద గాడులు ఉంటాయి. 6 నుంచి 8 దాకా విత్తనాలుంటాయి. విత్తనాల చుట్టు అరిల్ అనే ఒక రకమైన కణజాలం వుంటుంది. దీని ప్రాముఖ్యాన్ని వెలుగులోకి తెచ్చాక మలబార్ చింతపండు విలువ అనేక రెట్లు పెరిగింది.
పశ్చిమ కనుమల్లోని అడవుల్లో, దక్షిణంగా కొంకణ్ నుంచి ట్రావెన్ కూర్ ప్రాంతం వరకు, నీలగిరి ప్రాంతంలోని షోలా అడవుల్లో ఇది పెరుగుతుంది.
మలబార్ చింతపండు నుంచి ఎన్నో ఆయుర్వేద మందులు తయారై ప్రాచుర్యం పొందాయి. దీని ప్రాముఖ్యాన్ని శాస్త్రీయంగా గుర్తించడం జరిగింది. నేడు ఆధునిక వైద్య శాస్త్రంలో మలబార్ చింతపండును దివ్యౌషధంగా పరిగణిస్తున్నారు.
లావు తగ్గించడంలో మలబార్ చింతపండు ఎంతగానో దోహదపడుతుంది. దీనిలో 30 శాతం హైడ్రాక్సీ సిట్రికామ్లం వుండటమే అందుకు కారణం. దీనివల్ల మనం తీసుకున్న ఆహార పదార్థంలో వున్న పిండి పదార్థాలు అధికంగా ఖర్చయిపోయి, కొవ్వుగా మారకుండా నిరోధించబడతాయి. ఆహారపుటలవాట్లలో మార్పుగానీ, ఆకలి నశించడంగానీ దీనివల్ల వుండదు. ఆహారం జీర్ణం కానపుడు కూడా ఇది బాగా ఉపయోగపడుతుంది.
మధుమేహ వ్యాధి గ్రస్తులకు ఇన్సులిన్ ను చైతన్యవంతం చేసి వ్యాధి నివారణకు ఉపయోగపడుతుంది. రక్తంలో ఉన్న కొలెస్ట్రాల్, ట్రైగ్లిజరెడ్స్ ను తగ్గిస్తుంది. మన శరీరంలోని కొవ్వు పదార్థాలను ఇది సహజ సిద్ధంగా, నాడీ మండలానికి ఎలాంటి ఇబ్బందీ లేకుండా దహించి వేస్తుంది. దీనితో తయారు చేసిన కషాయం ఇస్తే కీళ్ల నొప్పులు తగ్గిపోతాయి.
పశువుల్లో నోటి వ్యాధి నివారణకు కూడా ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
లక్ష్మీకాంతం
లక్ష్మీకాంతం తెలుగువారిలో కొందరికి ఇవ్వబడిన పేరు.
రావి కొండలరావు
రావి కొండలరావు నటుడు, దర్శకుడు, రచయిత, జర్నలిస్టు, నిర్మాత, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. ఈయన భార్య రాధాకుమారి కూడా సినీ నటి.
1932, ఫిబ్రవరి 11న సామర్లకోటలో జన్మించారు. తండ్రి పోస్టుమాస్టరు పదవీ విరమణ తర్వాత శ్రీకాకుళంలో స్థిరపడ్డారు. వీరి పూర్వీకులు శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందినవారు కావడంతో వీరు తండ్రి పదవీ విరమణ తర్వాత స్థిరపడ్డారు.
ఈతనికి ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం కళాప్రపూర్ణ ఇచ్చి గౌరవించింది. 1958లో ‘శోభ’ చిత్రంతో ఆయన సినీ నటన మొదలైంది. పాఠశాల చదువు కాకినాడలో. 
మద్రాసు ఆనందవాణి పత్రికలో సబ్ఎడిటర్ గా చేశారు. కొన్నాళ్ళు రమణగారింట్లో ఉన్నారు. కొన్నాళ్ళు కేరళ వెళ్ళి, ఒక మలయాళం సినిమాకు డబ్బింగ్ డైలాగులు రాశారు. నరసరాజుగారి సిఫార్సు ద్వారా కొండలరావుకు పొన్నలూరి బ్రదర్స్‌వారి సినీ సంస్థలో స్టోరీ డిపార్ట్‌మెంట్‌లో ఉద్యోగం వచ్చింది. కామేశ్వరరావు సిఫార్సుతో శోభ సినిమాలో కొండలరావు సినీనటుడుగా తొలిసారి కనబడ్డాడు. ఆయనకు రాధాకుమారితో వివాహం అయింది. ఇద్దరూ తమిళ సినిమాలకు డబ్బింగ్ చెప్పేవారు. సినిమాలకు అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్‌గా అవస్థలు పడేకంటే వేషాలే వెయ్యరాదా అని ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ అనేవారట. ఆదుర్తి సుబ్బారావు తీసిన ‘దాగుడుమూతలు’ సినిమాలో డాక్టరు వేషం లభించింది. విజయచిత్ర సినీ మాసపత్రికలో ఎడిటర్‌గా చేశారు. రాధాకుమారి గారు జన్మించినది విజయనగరంలో. ముందు ‘ముగ్గురు వీరులు’ సినిమాలో ఆమె డబ్బింగ్ చెప్పింది. కొండలరావు ఇంట్లోనే ఆమె తన తండ్రిగారితో వుండేది. అభిరుచులూ, వ్యాపకాలూ ఒకటే కావడంతో కొండలరావు, రాధాకుమారి ప్రేమించుకుని వివాహం చేసుకున్నారు. ఆమె తొలి చిత్రం తేనె మనసులు.
ఇతడు సినిమా రచనలే కాకుండా ఆంధ్రపత్రిక, ఆంధ్రప్రభ, ఆంధ్రజ్యోతి, జ్యోతి, రచన, యువ, ఉదయం, పుస్తకం, విపుల మొదలైన వివిధ పత్రికలలో రచనలు చేశాడు. హాస్యరచయితగా గుర్తింపు పొందాడు. సుకుమార్ అనే కలంపేరుతో కూడా కొన్ని రచనలు చేశాడు. ఇతడు వ్రాసిన కొన్ని కథలు:
గిడుగు
గిడుగు... ఇది వెదురు బద్దలతో అల్లిన అతి పెద్ద గంప లాండిది. దీని పైబాగాన గాలి పోవ డానికి పెద్ద పెద్ద రంద్రాలుంటాయి. గొర్రెలు, మేకలు పగలు మేతకు వెళ్లగానె బయట తిరగ లేని వాటి పిల్లలను ఈ గిడుగు క్రింద మూసు వుంచు తారు. ఒక్కో గిడుగు క్రింద సుమారు పది పిల్లలను పెట్ట వచ్చు.
గిడుగు : తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
పి. రవిశంకర్
రవిశంకర్ ఒక డబ్బింగ్ కళాకారుడు మరియు సినీ నటుడు. సాయి కుమార్ సోదరుడు. ఇతను ఎక్కువగా ప్రతినాయక, సహాయ పాత్రలకు డబ్బింగ్ చెప్పాడు. ఇప్పటి దాకా అరుంధతి సినిమాతో సహా ఆరు సార్లు ఉత్తమ డబ్బింగ్ కళాకారుడిగా నంది పురస్కారాలు అందుకున్నాడు.
ఇప్పటి దాకా ఆరు సార్లు ఉత్తమ డబ్బింగ్ కళాకారుడిగా ఆరు సార్లు నంది పురస్కారం అందుకున్నాడు.
పద్మజా నాయుడు
పద్మజా నాయుడు (నవంబర్ 17, 1900 - మే 2, 1975) స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు, కవయిత్రి. ఈమె ముత్యాల గోవిందరాజులు నాయుడు మరియు సరోజినీ దేవి ల కుమార్తె.
పద్మజా నాయుడు 1900 సంవత్సరంనవంబర్ 17 వ తేదిన హైదరాబాద్ లో జన్మించింది..
పద్మజా నాయుడు పెద్దగా చదువుకోలేదు. చిన్ననాడు చేరిన మహబూబియా బాలికల ఉన్నత పాఠశాలలో నాలుగేళ్ళు మాత్రమే చదివింది. బాల్యంలో తరుచుగా అనారోగ్యానికి గురికావడం కూడా ఆమె చదువు సరిగా సాగకపోవడానికి ఒక కారణం. ఆమె నేర్చుకున్న విద్య, సంస్కారం అంతా గోల్డెన్ థ్రెషోల్డ్‌కు వచ్చి పోయే వారి మధ్యే సాగిపోయింది.
ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ సోషల్ వర్క్స్ శాఖను ఏర్పాటు చేసి ఆమె పలు సామాజిక సేవా కార్యక్రమాలను చేపట్టింది. ప్రజారోగ్య పరిరక్షణకై ఆమే ఎంతో మంది ముస్లిం స్త్రీలను సభ్యులుగా చేర్చుకొని ప్లేగు రిలీఫ్ కమిటీని ఏర్పాటుచేసింది. పౌరుల స్వేచ్ఛ కొరకు, జాగిర్ధారీ వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా స్థాపించబడిన స్వదేశీ లీగ్ అనే సంస్థకు అధ్యక్షురాలిగా పనిచేశారు. ఈ సంస్థ ఆధ్వర్యంలోనే, ఆమె తన సంపాదకత్వంలో వన్ వరల్డ్ అనే పత్రికను నడిపింది.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో సామ్యవాద సిద్ధాంతానికి ప్రభావితులైన కొందరు ఉస్మానియా విద్యార్థులు కామ్రేడ్స్ అసోసియేషన్ స్థాపించారు. ఈ సంస్థకు పద్మజానాయుడు సహకారాన్ని అందించారు. 1935లో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఆర్థిక సంక్షోభం ఏర్పడినప్పుడు, రైతుల దుర్భర పరిస్థితులను ప్రభుత్వం దృష్టికి తీసుకరావడానికి ఏర్పడిన హైదరాబాద్ సహాయక సంఘానికి ఆమె అధ్యక్షురాలుగా వ్యవహరించారు. అనేక ప్రాంతాలు పర్యటించి, భాధితులకు తక్షణ సహాయం అందేలా ఏర్పాట్లు చేశారు.
1942లో జరిగిన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని జైలుకు వెళ్ళారు. అప్పటికి మహిళలకు ప్రత్యేకమైన జైళ్ళు లేకపోవడం, పలుకుబడి కలిగిన కుటుంబానికి చెందినది కావడం మూలానా ఆమెను హయత్ నగర్ లోని భేగం గారి దేవిడిలో సకల సౌకర్యాలు కలిగిన రాజభవనంలో ఆమెను నిర్బంధించారు. దానికి ఆమె సంతోషించక తనతో పాటు అరెస్ట్ అయిన తక్కిన మహిళలకు ఎందుకు ఈ వసతులు కల్పించలేదని ప్రశ్నించారు. చైనా యుద్ధ సమయంలో ఆమె తనకున్న విలువైన బంగారు ఆభరణాలను నేషనల్ డిఫెన్స్ ఫౌండేషన్ కు సమర్పించింది.
1950 లో పద్మజా నాయుడు భారతరాజ్యంగ సభకు ఎన్నికై రెండేళ్ళు ఆ పదవిలో కొనసాగారు. ఆ తరువాత ఈమె 1956 నుండి 1967 వరకు పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నరుగా పనిచేశారు. స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో చురుకుగా తల్లితో పాటు పనిచేసిన పద్మజ 21 యేళ్ల వయసులోనే హైదరాబాదులో భారత జాతీయ కాంగ్రేసు సహవ్యవస్థాపకురాలయ్యింది. స్వాతంత్ర్య్ర్యానంతరం పద్మజా నాయుడు పార్లమెంటుకు ఎన్నికైంది కానీ అనారోగ్యం వల్ల రాజీనామా చేసింది. ఆ తరువాత పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నరుగానూ, బంగ్లాదేశ్ శరణార్ధుల సహాయచర్యలప్పుడు భారత రెడ్ క్రాస్ సంస్థ యొక్క ఛైర్మన్ గాను పనిచేసింది. పద్మజా నాయుడుకు భారత్ సేవక్ సమాజ్, అఖిల భారత హస్తకళల బోర్డు మరియు నెహ్రూ స్మారక నిధి వంటి సంస్థలతో అనుబంధం ఉంది.
1961లో పద్మజ తన కవితా సంకలనం "ది ఫెదర్ ఆఫ్ డాన్" పేరుతో ప్రచురించింది. 1975లో పద్మజా నాయుడు స్మృత్యర్ధం డార్జిలింగులోని జంతుప్రదర్శనశాలను పద్మజా నాయుడు హిమాలయ జంతుప్రదర్శనశాలగా అప్పటి ప్రధాన మంత్రి ఇందిరాగాంధీ ప్రారంభోత్సవం చేశారు.
భారతజాతికి అందించిన విశిష్ట సేవలకు గుర్తింపుగా ఆమెకు పద్మవిభూషణ్ పురస్కారం దక్కింది.
పద్మజా నాయుడు 1975 మే 2 న పరమపదించారు.
థియేసి
థియేసి (Theaceae) పుష్పించే మొక్కలలో ఒక కుటుంబం.
జాతీయ ఉపాధ్యాయుల దినోత్సవం
ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం (Teachers' Day) భారతదేశంలో సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ జన్మదినం అయిన సెప్టెంబర్ 5 వ తేదీన ప్రతి సంవత్సరం జరుపుకుంటారు'. ఈ రోజు సెలవుదినం కాదు. ఉత్సవం జరుపుకొనవలసిన దినం. పాఠశాలలు యధావిధిగా జరిగి, ఉత్సవాలు జరుపుకుంటాయి. ఈ రోజున ఉపాధ్యాయులకు జాతీయ, రాష్ట్రీయ మరియు జిల్లా స్థాయిలలో పురస్కారాలు, గౌరవసత్కారాలు జరుగుతాయి.
ప్రపంచ ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం అక్టోబరు 5 వ తేదీన జరుపుకుంటారు.
ప్రపంచంలోని పలుదేశాలు క్రింద పేర్కొనబడిన తేదీలలో జాతీయ ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం జరుపుకుంటారు.
ఒమన్, సిరియా, ఈజిప్టు, లిబియా, ఖతార్, బహ్రయిన్, యు.ఏ.ఇ., యెమన్, ట్యునీషియా, జోర్డాన్, సౌదీ అరేబియా, అల్జీరియా, మొరాకో దేశాలలో ఫిబ్రవరి 28న ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం జరుపుకుంటారు.12. Google Logo for Indian Teacher's Day
గాంధీ వైద్య కళాశాల
గాంధీ వైద్య కళాశాల (Gandhi Medical College) హైదరాబాదులోని ప్రసిద్ధి చెందిన ఒక వైద్య కళాశాల (Medical College). ఇక్కడ ఎం.బి.బి.ఎస్., ఎం.డి., ఎం.ఎస్., డి.ఎం. వంటి కోర్సుల బోధన జరుగుతున్నది. ఇంకా నర్సింగ్, పెరామెడికల్ కోర్సులు కూడా చెప్పబడుతాయి. మొత్తం వైద్య రంగానికి చెందిన 37 డిగ్రీలు ఇక్కడ బోధనలో ఉన్నాయి. యేటా ఎం.బి.బి.ఎస్. కోర్సులో 150 మంది విద్యార్థులు, 80 మంది పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ విద్యార్థులు చేరతారు. ఎనాటమీ, ఫిజియాలజీ, బయోకెమిస్ట్రీ ఫోరెన్సిక్ మెడిసిన్, మైక్రోబయాలజీ, పాఠాలజీ, ఫార్మకాలజీ, కమ్యూనిటీ మెడిసిన్ వంటి విభాగాలున్నాయి.
ఇది 1954 సెప్టెంబరు 14న "పీపుల్స్ మెడికల్ కాలేజి"గా ప్రారంభమైంది. అప్పటిలో ఇది హుమాయూన్ నగర్‌లో ప్రస్తుతం "సరోజినీదేవి కంటి ఆసుపత్రి" అన్న స్థలానికి సమీపంలో ఉండేది. వైద్య విద్యావసరాలకు ఉస్మానియా మెడికల్ కాలేజి చాలనందున ఇది ప్రాంభించారు. డాక్టర్ సయ్యద్ నిజాముద్దీన్ ఈ కళాశాల మొట్టమొదటి ప్రిన్సిపాల్‌గా 1954 మేనుండి 1956 జూలై వరకు పనిచేశాడు. 1955 జూన్ 25న అప్పటి రాష్ట్రపతి బాబూ రాజేంద్రప్రసాద్ చేత ఈ కళాశాల ప్రాంభోత్సవం జరిగింది. 1956 నాటికి కళాశాల ఆర్థికమైన ఇబ్బందులనెదుర్కోవడం వలన హైదరాబాదు ప్రభుత్వం ఈ కళాశాలను తన అధీనంలోకి తీసుకొంది. 1958లో కాలేజిని బషీర్‌బాగ్‌కు తరలించారు. 2003లో కాలేజిని మరల ముషీరాబాద్‌కు తరలించారు.
కాలేజి టీచింగ్ హాస్పిటల్ 1851లో ఒక ప్రాథమిక చికిత్సా కేంద్రం (infirmary) గా మొదలయ్యింది. 7వ కింగ్ ఎడ్వర్డ్ పేరుమీద దీనికి KEM హాస్పిటల్ అని పేరు పెట్టారు. 1958లో దీని పేరును "గాంధీ హాస్పిటల్"గా మార్చారు.
యేటా ఈ హాస్పిటల్‌లో 80,000 మంది ఔట్‌పేషెంట్లు, 42,000 మంది ఇన్‌పేషెంటులు చికిత్స పొందుతున్నారు. ఇక్కడ 11,000 పెద్ద శస్త్ర చికిత్సలు, 15,000 చిన్న శస్త్ర చికిత్సలు జరుపుతున్నారు. హాస్పిటల్‌లో 27 డిపార్టుమెంటులున్నాయి.
1954-2003 మధ్యకాలంలో 6090 విద్యార్థులు వైద్యవిద్యలో జాయిన్ అయ్యారు. 1950-1960 దశకాలలో కాలేజి, హాస్పిటల్ అనుసంధానించబడ్డాయి. 1970 దశకంనుండి సూపర్-స్పెషాలిటీ విభాగాలలో (కార్డియాలజీ, కార్డియో ఠొరాయిక్ సర్జరీ, న్యూరాలజీ, న్యూరో సర్జరీ వంటివి) అభివృద్ధి అధికంగా ఉంది.
MONDAY, September 14, 2015
నేడు వార్షికోత్సవం అనగా సోమవారము, సెప్టెంబరు 14, 2015 గాంధీ మెడికల్ కళాశాల 61వ వార్షికోత్సవాన్ని సోమవారం ఘనంగా నిర్వహించనున్నట్లు పూర్వ విద్యార్థులు పేర్కొన్నారు. అలూమిని అసోసియేషన్ అధ్యక్షుడు డాక్టర్ ప్రతాప్‌రెడి, ్డ కార్యదర్శి డాక్టర్ లింగమూర్తి, గౌరవ అధ్యక్షుడు డాక్టర్ లింగయ్య నేతృత్వంలో ఈ వేడుకలు జరుగుతున్నాయి. దీనికి పూర్వ విద్యార్థులతో పాటు ప్రస్తుతం చదువుకుంటున్న మెడికల్ విద్యార్థులు హాజరుకానున్నారు.
గిరిజ
గిరిజ అనగా (గిరి+జ) గిరి నుండి పుట్టినది; పార్వతీదేవి అని అర్థం. 
గిరిజ పేరుతోని ఇతర వ్యాసాలు:
వైద్య కళాశాల
వైద్య కళాశాలు (Medical Colleges) ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వైద్య విద్య (Medical Education) ను అందించి వైద్యుల్ని సుశిక్షితుల్ని చేసే విద్యాలయాలు (Educational Institutions). వీటిని అనుబంధంగా కొన్ని పెద్ద వైద్యశాలలు (Hospitals) ఉంటాయి.
సాధారణంగా వైద్య కళాశాలలు వైద్యంలో డిగ్రీ కోర్సును, మాస్టర్స్ కోర్సును, పి.హెచ్.డి. సదుపాయాన్ని అందజేస్తాయి. ఇంతే కాకుండా వైద్యవిద్యకు అనుబంధంగా నర్సింగ్, ఫిజియోథెరపీ, లాబొరేటరీ టెక్నాలజీ వంటి కోర్సులను కూడా బోధిస్తాయి. వైద్య కళాశాలలకు అనుబంధంగా హాస్పిటల్ ద్వారా వైద్య సదుపాయం కూడా ఉంటుంది. వైద్యవిద్యలో బోధించే కొన్ని విద్యావిభాగాలు (సబ్జెక్టులు) - హ్యూమన్ అనాటమీ, బయోకెమిస్ట్రీ, ఫార్మకాలజీ, ఇమ్యునాలజీ, ప్రసూతి వైద్యం (ఆబ్స్‌టెట్రిక్స్ మరియు గైనకాలజీ), ఎనస్తీషియాలజీ, అంతర్గత వైద్యం (ఇంటర్నల్ మెడిసిన్), కుటుంబ వైద్యం, శస్త్రచికిత్స (సర్జరీ), జెనిటిక్స్, పాథాలజీ (రోగ నిర్ధారక శాస్త్రం). ఇవే కాకుండా గుండె, కన్ను, ముక్కు, చెవి, చర్మం, మెదడు, మానసిక ప్రవృత్తి వంటి విషయాలకు సంబంధించిన విద్యాబోధనలకై ప్రత్యేక విభాగాలుంటాయి.
ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వైద్యకళాశాలలో ప్రవేశానికి అర్హతలు, ప్రవేశ విధానం, బోధనా విధానం, కోర్సు ప్రణాళిక వంటి విషయాలలో పెక్కు వైవిధ్యాలున్నాయి. ఏమైనా వైద్యకళాశాలలలో ప్రవేశం ప్రపంచమంతటా చాలా ఎక్కువ పోటీ కలిగి ఉంటుంది. ప్రవేశానికి ఎంసెట్, , , , , , వంటి అనేక ప్రవేశ పరీక్షలు నిర్వహింపబడుతాయి. భారతదేశం, చైనా, మరికొన్ని దేశాలలో వైద్యకళాశాలలలో ప్రవేశం "ప్రి యూనివర్సిటీ కోర్సు" తరువాత జరుగుతుంది. అయితే అమెరికా, కెనడా వంటి దేశాలలో ఒక డిగ్రీ కోర్సు తరువాత వైద్య కళాశాలలో ప్రవేశం లభిస్తుంది. ఇంగ్లాండ్, ఐర్లాండ్, ఆస్ట్రేలియా వంటి దేశాలలో ఈ "గ్రాడ్యుయేట్ ఎంట్రీ విధానం" క్రమంగా ప్రవేశపెట్టబడుతున్నది. దాదాపు అన్ని దేశాలలోను వైద్య విద్య, వైద్యవృత్తులపై ప్రభుత్వం లేదా ప్రభుత్వ సంస్థల పర్యవేక్షణ ప్రబలంగా ఉంటుంది. వైద్య విద్య పూర్తి చేసినా గాని ప్రభుత్వం ప్రత్యేక లైసెన్సు ఇచ్చిన తరువాతనే వైద్యవృత్తి ప్రాక్టీసు అనుమతించబడుతుంది. వైద్య కళాశాలలు లేదా లేదా వంటి ప్రామాణిక జాబితాలలో ఉండడం వాటి గుర్తింపుకు అవసరం.
భారతదేశంలో వైద్య కళాశాలలో ప్రవేశం CBSE లేదా ఇంటర్మీడియెట్ విద్యల తరువాత అనుమతించబడుతుంది. కాని ప్రవేశానికి గుర్తింపబడిన ప్రవేశపరీక్షలు చాలా ముఖ్యమైనవి. ఈ పరీక్షలలో తీవ్రమైన పోటీ నెలకొని ఉంది. భారతదేశంలో వైద్యకళాశాలలు ఎం.బి.బి.ఎస్., ఎం.డి., ఎం.ఎస్. వంటి డిగ్రీలను ప్రదానం చేస్తాయి. భారతదేశంలో వైద్యవిద్య "మెడికల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా"చే నియంత్రింపబడుతుంది. PG diploma may also be obtained through the National Board of Examinations.
బిర్లా
బిర్లా పేరుతో ప్రసిద్ధిచెందిన వ్యక్తులు మరియు ప్రదేశాలు.
మోరేసి
మోరేసి పుష్పించే మొక్కలలో ఒక కుటుంబం.
స్వామినేని ముద్దునరసింహంనాయుడు
స్వామినేని ముద్దునరసింహంనాయుడు (1792-1856) వ్యవహారిక భాషావాది, తొలి తెలుగు వ్యాసకర్త. తొలి తెలుగు వ్యావహారికభాషా వచన గ్రంథం "హితసూచని" (1853) రచయిత. హేతువాది . ఈయన పెద్దాపురం జిల్లా మునసబుగా పనిచేస్తూ చనిపోయారు. హితసూచనిని ముద్దునరసింహంనాయుని మరణానంతరం రాజమండ్రిలో న్యాయవాదిగా పనిచేస్తున్న ఆయన కుమారుడు రంగప్రసాధనాయుడు తొలిసారిగా 1862లో ముద్రింపజేశాడు. ఆ పుస్తకాన్ని 1986 లో రాజమండ్రి ఆంధ్రకేసరి యువజన సమితి వారు పునర్ముద్రించారు.
చిన్నయసూరి వంటి పండితులు అలంకారభూషితమైన గ్రాంధికభాషలో రచనలు చేస్తున్న సమయంలో ముద్దునరసింహంనాయుడు ధైర్యంగా వ్యవహారిక భాషలో అనేక విషయాలపై వ్యాసాలను ప్రకటించడం మొదలుపెట్టి తెలుగు గద్యరచనకు వ్యవహారిక భాషే మేలైనదని సూచించాడు. హితసూచనిలో నరసింహనాయుడు వ్యవహారిక తెలుగు భాషలో చదువు, పెళ్ళి తదితర జీవితానికి సంబంధించిన విషయాలపై ఎనిమిది వ్యాసాలను పొందుపరచాడు. ఈయన వ్యాసాలను సాధారణంగా ఉపయోగించబడే పదప్రయోగమైన "వ్యాసం" అనకుండా, ప్రమేయాలన్నాడు. 1862 లోరచించబడిన ఆ హితసూచని చాల గొప్ప గ్రంథము అని వాడుక భాషాకోవిదులు గిడుగు రామమూర్తి పంతులు గారు నరసింహనాయుడుగారి మనుమలు శ్రీ ముద్దు కృష్ణగారు 1924 లో కలుసుకున్నప్పుడు చెప్పినట్లుగా 1986 లో ప్రకటించబడిన హితసూచని సంకలనానికి ప్రవేశికలో ఆరుద్రగారు వ్రాశారు.
బి.రామకృష్ణ
గుంటూరు జిల్లా తుళ్ళూరు లో జన్మించిన హేతువాది .తాడికొండ సంస్కృతకళాశాల ప్రిన్సిపాల్ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి మంగళగిరి మండలం నిడమర్రు లో చార్వాక విద్యాపీఠం ద్వారా అనేకమంది నాస్తికుల్ని తయారుచేశారు. చార్వాకం పత్రిక సంపాదకుడు. 2008 లో చనిపోయారు.
గురుకుల మిత్రా
హేతువాది .1930 లో రేపల్లెలో జననం. సత్య శాయిబాబా ఆశ్రమంలో తాను పొందిన అనుభవాలతో ఆలోచించండి అనే పుస్తకాన్ని రాశారు. హైదరాబాదు హిమాయత్ నగర్లో ఆక్యుపంక్చర్ వైద్యం చేశారు. తెలుగుస్థాన్ పేరుతో తెలుగు వారికి ప్రత్యేక దేశం కావాలని పోరాడారు. 2007 లో చనిపోయారు.చనిపోయాక తనను అడ్డంగా కాక నిలువునా పాతి పెట్టాలని కోరాడు.తెలంగాణా నాస్తిక సంఘానికి వ్యవస్థాపక కార్యదర్శి.
మిత్రా గారు దేవుళ్ళారామీపేరేమిటి? అనే హేతువాద గ్రంథం వ్రాశారు.అనేక నాటికలు, తెలుగుస్తాన్ అనే కవిత సంపుటిని, వ్రాసారు.ఈయన కమ్యూనిస్ట్ తత్వాన్ని, నాస్తికవాదాన్ని కలిపి "సమసంగం"అనే పార్టీ పెట్టారు.స్వతంత్ర తెలుగు రాజ్యం లక్ష్యంగా "ప్రజాధికారం" అనే మాస పత్రికను నడిపారు.ఈయనహేతువాద తత్వాన్ని విమర్శిస్తూ రంగనాయకమ్మగారు నీడతో యుద్ధం అనే పుస్తకం రాశారు."కులాల దామాషా ప్రకారం రాజ్యాధికారంలో వాటాఉండాలని తొలిసారి ఆయనే చెప్పారు.బలహీన వర్గాల పార్టీని 80వ దశకంలోనే ప్రారంభించారు.తెలగ, కాపు, బలిజ, మున్నూరు కాపు, గాజుల బలిజ, తూర్పు కాపు, తదితరులంతా బడుగు బలహీనవర్గాలకు రాజ్యాధికారం కోసం ముందుండి నడిపించాలనే ఉద్దేశంతో తెలగ మహాసభ నిర్వహించారు.ఈ సభ హైదరాబాద్ కీస్ హై స్కూల్ లో జరిగింది.కొల్లా వెంకయ్య, కొండపల్లి సీతారామయ్య, కే జి సత్యమూర్తి (శివసాగర్ ) కత్తిపద్మారావు, ఓంకార్, కే జి కన్నబీరన్, భూపతి నారాయణమూర్తి, గద్దర్, కాళోజి, మార్పు బాలక్రిష్ణమ్మ, నగ్నముని, జ్వాలాముఖి, తమిళనాడు నిడుమరాన్, దాసరి నారాయణరావు, పి కుమార్, కోవెన, అంబటి నరసింహారావు, సురమౌళి, అనిసెట్టి సాయి కుమార్, శ్రీకాంత్, ఏనుగు శివాజీ, చిత్తూరు సుదర్శన్, కటారి అప్పారావు, తోట త్రిమూర్తులు, పిళ్ళా వెంకటేశ్వరావు, మిరియాల వెంకట్రావు, తదితరులతో ఆయనకు సంబంధాలుండేవి.
సామినేని ముద్దుకృష్ణ
సామినేని ముద్దుకృష్ణ ప్రముఖ కవి, నాటక కర్త, పాత్రికేయుడు.
ముద్దుకృష్ణ 1889లో జన్మించాడు.
పేరు చెప్పగానే మొదట మనకు స్ఫురించేది ఆయన సమకూర్చిన కవితాసంకలనం, వైతాళికులు. ముద్దుకృష్ణ సామినేని ముద్దునరసింహంనాయుడుకి ముని మనుమడు మరియు హేతువాది. అశోకం నాటకం వ్రాశాడు. రావణ వధ తరువాత అగ్ని ప్రవేశం చేయమన్న రాముడికి సీత ఎదురు తిరిగి "నీవు పురుష రూపంలో ఉన్న స్త్రీవి. నన్ను కాపాడుకోలేక పోయావు..."అని నిలదీసినట్లు రాస్తాడు. చిన్నతనంలోనే తెలుగు సాహిత్యంలో ముద్దుకృష్ణకున్న అభిరుచిని పసికట్టిన తండ్రిగారు మనుచరిత్ర, వసుచరిత్ర బోధించాడు. స్కూల్ ఫైనల్ చదివే నాటికి ఆంగ్ల సాహిత్యంలో కూడ ఆసక్తి పెరిగి, "మర్చంట్ ఆఫ్ వెనిస్" నాటకంలో అభినయించే స్థితికి వచ్చాడు. కాలేజి చదువు కాకినాడలో రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడు వద్ద కొంతకాలం జరిగింది. భావకవితా యుగానికి చెందిన దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, చింతా దీక్షితులు, తల్లావజ్ఝల శివశంకర శాస్త్రి మొదలగు వారితో సాన్నిహిత్యం; కళాశాలల్లోని ఇంగ్లీషు నాటక ప్రదర్శనలూ, స్థానిక నాటక సమాజాల తెలుగు నాటక ప్రదర్శనలూ, సుప్రసిద్ధ కవీ, నటుడూ, హరీన్ చటోపాధ్యాయతో కలిసి 1927 ప్రాంతాలలో కళాప్రదర్శనలూ ముద్దుకృష్ణలో నాటక రచనకు ప్రేరేపించాయి. "అశోకం" నాటకం ద్వారా ముద్దుకృష్ణ అపూర్వసంచలనం కలిగించాడు. ముద్దుకృష్ణ బ్రహ్మచారి; ఈ బ్రహ్మచారి వ్రాసిన "దాంపత్య దీపిక" ఎందరి ప్రశంసనలనో పొందింది. ఈయన వ్రాసిన అనార్కలి నాటిక ఆకాశవాణిలో ప్రసారమైన తొలి తెలుగు శ్రవ్యనాటికగా (1934) ప్రసిద్ధి చెందింది. 1934 లో ప్రారంభించిన "జ్వాల" పత్రిక యువకులలో కొత్త ఆలోచనలను రేపింది. ఈయన అపవాదు, టీకప్పులో తుఫాను, ఢాకినీ, ఎత్తుకు పై ఎత్తు, ఆడవాళ్ల తెలివి, అడయిక్కప్ప పిళ్ళై (1941 తొలి ముద్రణ) వంటి నాటకాలు రచించారు.
ఈయన ప్రచురించిన "వైతాళికులు"లో చోటు చేసుకొన్న కవులు:
అబ్బూరి రామకృష్ణారావు, కవికొండల వెంకటరావు, దేవులపల్లి వేంకటకృష్ణశాస్త్రి', కొడాలి ఆంజనేయులు, గురజాడ అప్పారావు, చింతా దీక్షితులు, నండూరి సుబ్బారావు, నాయని సుబ్బారావు, నోరి నరసింహశాస్త్రి, పింగళి-కాటూరి, పెనుమర్తి వెంకటరత్నం, చావలి బంగారమ్మ, బసవరాజు అప్పారావు, అడవి బాపిరాజు, రామచంద్ర అప్పారావు, దువ్వూరి రామిరెడ్డి, రాయప్రోలు సుబ్బారావు, కొడవటిగంటి వెంకటసుబ్బయ్య, వేంకట పార్వతీశ్వరకవులు, విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, తల్లాప్రగడ విశ్వసుందరమ్మ, మల్లవరపు విశ్వేశ్వరరావు, వేదుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి, తల్లావజ్ఝల శివశంకర శాస్త్రి, శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు, సౌదామిని - బసవరాజు రాజ్యలక్ష్మమ్మ.
ఈయన 1973లో మరణించాడు.
గౌరుబోయిన పోలయ్య
హేతువాది . 1901 లో జన్మించారు. ఇంకొల్లులో ఉపాధ్యాయుడుగా పనిచేశారు.1979లో చనిపోయారు.
యలమంచిలి వెంకటప్పయ్య
యలమంచిలి వెంకటప్పయ్య హేతువాది.స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు.జననం: 30 డిశెంబరు 1898 మరణం: 1 మార్చి 1997 . తల్లి పేరు: ఆదెమ్మ: తండ్రి: అంకప్ప, ఆయన తండ్రిపేరు వీరన్న, వీరన్న తండ్రి పేరు నీలయ్య, నీలయ్య తండ్రి పేరు పాపయ్య.పెద్ద కమ్మ రైతు కుటుంబం: ఆరుగురు అన్నదమ్ములు, ఇద్దరు అక్కలు, ముగ్గురు చెల్లెండ్రు. కాకినాడలో 1920 లో జరిగిన జాతీయ కాంగ్రెస్ సభలలో బ్రాహ్మణులకు ప్రత్యేక భోజన శాల ఉండటానికి వీల్లేదని అందరూ కలిసే తినాలనీ తీర్మానం చేయించాడు. చెరుకువాడ నరసింహం, భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్య ఈయన్ని సమర్దించారు. మంత్రాలులేని వివాహాలు, కులాంతర వివాహాలు పట్టుబట్టి చేయించారు.
మొదలగు మొత్తం 53 పుస్తకాలు రచించారు:
తుమ్మల గోపాలకృష్ణయ్య
ముదునూరు నాస్తిక కేంద్రం లోగోరాకు సహాకుడిగా పనిచేశాడు. హేతువాది .వితంతువును పెళ్ళిచేసుకున్నాడు. రైతు నాయకుడు.
ఈశ్వరప్రభు
ఈశ్వరప్రభుఅసలు పేరు దాసరి వెంకటేశ్వర్లు. నాస్తికుడు,హేతువాది. జూన్ 10, 1908 గుంటూరు జిల్లా, చుండూరు మండలం పెదగాదెలవర్రు లో జననం.11.10.1949న గజెట్ ద్వారా పేరు మార్చుకున్నాడు. 12వ ఏట మొక్కుతీర్చటం కోసం తల్లిదండ్రులు తిరుపతి తీసుకెళ్తే అక్కడి తంతులు చూసి తనకు ఆ వయసులోనే నాస్తిక భావాలకు బీజం పడిందంటారు. చందమామ పత్రిక సంపాదకవర్గ సభ్యుడిగా పనిచేశారు. గోరా నాస్తిక కేంద్రం స్థాపించకముందే ఈయన పెదపులివర్రు (భట్టిప్రోలు) లో తన తమ్ముడు దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం పెళ్ళి దండల మార్పిడితో తెలుగు మాటలతో సహపంక్తిబోజనాలతో జరిపించారు.
రావిపూడి వెంకటాద్రి
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ravipudi.jpg
రావిపూడి వెంకటాద్రి హేతువాది మాసపత్రిక సంపాదకుడు, మానవవాది
ఫిబ్రవరి 9, 1922 లో ప్రకాశం జిల్లా, ఇంకొల్లు మండలం నాగండ్ల లో జన్మించారు. 1956 నుండి 1995 వరకు 40సంవత్సరాలు నాగండ్ల గ్రామ సర్పంచ్ గా పనిచేశారు. నాగండ్లలో 5.4.1943 న కవిరాజాశ్రమం స్థాపించారు. మానవతా విలువలు గుర్తించండి, గౌరవించండి, నిర్భయంగా జీవించండి, సాటి మానవుడిని మానవుడిగా గుర్తించండి అంటూ ఎనభై వరకు పుస్తకాలు రాసిన మానవతావాది, హేతువాది. హేతువాదానికి నమ్మకాలుండవు. సమ్మతాలు (కన్విక్షన్స్) ఉంటాయి అంటారు రావిపూడి వెంకటాద్రి. మానవవాదంతో సమాజాన్ని మానవ సంబంధాలైన ప్రేమ, ఆదరణ వైపు మళ్లించడానికి నిరంతరకృషి చేస్తున్నారు.
మానవులకు మార్గదర్శిగా హేతువాదం చేయూతనిస్తోందనీ, మూఢనమ్మకాలతో సతమతమవుతోన్నవారికి వెలుగు చూపుతోన్నదని వెంకటాద్రి నమ్మకం. హేతువాదం కూడా ఎక్కడో గాల్లోంచి పుట్టలేదు. వైజ్ఞానిక పద్ధతిలోనే పుట్టింది. ఎప్పటికప్పుడూ పరిణమిస్తూ ఉంటుంది. ప్రశ్నించే వారంతా హేతువులను కోరుతున్నట్లే లెక్క. హేతువాదానికి ఒక మతం ఉండదు. అది అన్ని మతాల్ని పరిశీలిస్తుంది. వాటి పరిణామం, పుట్టు పూర్వోత్తరాలు అన్వేషిస్తుంది.
ఎమ్.ఎన్. రాయ్ భావాలకు ఆకర్షితులై "ర్యాడికల్ డెమోక్రటిక్ పార్టీ"లో చేరారు. ఆ తర్వాత మూడు సంవత్సరాలకి ర్యాడికల్ హ్యూమనిస్టు ఉద్యమంలో భాగస్వామి అయ్యారు. 1949లో భారత హేతువాద సంఘం ఏర్పాటైంది. ఆ సంఘం స్థాపన నుంచి వెంకటాద్రి అందులో సభ్యులయ్యారు.ఆంధ్రప్రదేశ్‌ హేతువాద సంఘం లో 1989 వరకు ఆ సంస్థ అధ్యక్షులుగా పనిచేశారు.1982నుంచీ 'హేతువాది' అనే మాసపత్రిక నడిపారు. 1988,1996ల్లో కవిరాజు త్రిపురనేని అవార్డు పొందారు. 1992లో తాపీ ధర్మారావు అవార్డును పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం నుంచి అందుకొన్నారు.
పెన్మెత్స సుబ్బరాజు
పియస్సార్గా ప్రసిద్ధి.11.2.1958 లో తూ.గో.జిల్లా పలివెలలో జననం. ప.గో జిల్లా జిన్నూరులో స్థిరపడ్డారు.బైబిల్ పై అనేక విమర్శనా గ్రంథాలు రాశారు. హేతువాది జాన నాగేశ్వరరావుతో కలిసి నేత్రదాన సంఘం పెట్టారు. రావిపూడి వెంకటాద్రితో కలిసి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో హేతువాద మానవవాద ఉద్యమాల చరిత్ర రాశారు. ఈ పుస్తకాన్ని తెలుగు అకాడమి 2003లో ప్రచురించింది.ఈయన కుమారుడు విజ్ఞాన్ మంగళగిరికి చెందిన హేతువాది రేఖా చంద్రశేఖరరావు కుమార్తె దీప్తి లకు 8.3.2009 న మంత్రాలు లేకుండా కులాంతరవివాహం చేశారు.ఇద్దరూ కంప్యూటర్ ఇంజనీర్లు.
జయగోపాల్
డా. జయగోపాల్ (జ. 1944) నాస్తిక యుగం పత్రిక సంపాదకుడు మరియు భారత నాస్తిక సమాజం స్థాపకుడు. ఇతడు విశాఖపట్నం నివాసి. ఇతడు ఇస్లాం మీద పెద్ద గ్రంథం రాశాడు. దేవుడు, ఆత్మలు, స్వర్గం, పునర్జన్మలు, జ్యోతిషం, వాస్తు లాంటివి నిజమని నిరూపిస్తే 5 లక్షలు బహుమతి ఇస్తామని జయగోపాల్ చాలెంజ్ చేశాడు. ఇతడు 1972లో భారత నాస్తిక సమాజం మరియు నాస్తిక యుగం పత్రికను స్థాపించాడు.హేతువాది నాస్తికుడు.
నాస్తిక యుగం పత్రిక 1972లో డా.జయగోపాల్ చే స్థాపించబడినది. ఈ పత్రిక విశాఖపట్నం నుంచి ప్రచురితమవుతోంది. ఈ పత్రికలో హిందూ, ఇస్లాం మరియు క్రైస్తవ మతాల పైన తీవ్ర విమర్శలు ప్రచురించారు. గ్రామాలలో చేతబడి పేరుతో జరిగే హత్యలు, మానభంగాల పై కూడా వార్తలు ప్రచురించారు.
భారత నాస్తిక సమాజం వారు మతతత్వానికి వ్యతిరేకంగా సభలు పెడుతున్నారు. మతతత్వ సంస్థలకి వ్యతిరేకంగా పాటలు కూడ సంకలనం చేస్తున్నారు. "ఓరోరి మతోన్మాది, నీకు కడతాం గోరీ" వంటి పాటలు మతతత్వ రాజకీయ పార్టీలని భయపెట్టేలా ఉంటాయి. గ్రామాలలో మంత్ర గాళ్ళు దెయ్యాలు తిరుగుతున్నాయని పుకార్లు సృష్టించి ప్రజలని భయపెట్టి వాటిని శాంతి చెయ్యిస్తామని చెప్పి డబ్బులు లాగుతున్నారు. ఆ సందర్భాలలో భారత నాస్తిక సమాజం వారు గ్రామాలకి వెళ్ళి భయాల్ని పోగొట్టే ప్రయత్నాలు చేస్తుంటారు. భారత నాస్తిక సమాజం ఆధ్వర్యంలో జయగోపాల్ విశాఖపట్నంలో గొడ్డుమాంసం, పందిమాంసం విందు నిర్వహించాడు. బహిరంగంగా మతగ్రంథాలను తగులబెట్టాడు. రాజకీయాలకు అతీతంగా హేతువాద దృష్టితో అనేక సాహవంతమైన కార్యక్రమాలను నిర్వహించాడు. అయితే నిజాన్ని తెలుసుకోవటానికి కాక కేవలం అస్తిత్వవాదంపై గుడ్డి ద్వేషంతో హిందూ ముస్లింల సునిశిత భావాలకు ఖేదం కలిగించడానికే ఇటువంటి కార్యక్రమాలను చేపట్టాడని విమర్శకులు ఖండించారు.
దేవుడు, ఆత్మలు, స్వర్గం, పునర్జన్మలు, జ్యోతిషం, వాస్తు లాంటివి నిజమని నిరూపిస్తే 5 లక్షలు బహుమతి ఇస్తామని జయగోపాల్ చాలెంజ్ చేశాడు. విశాఖపట్నంలోనే ఇతనికి పోటీగా పాస్టర్ పొట్లూరి దేవ సుందర రావు అనే వ్యక్తి తనని తాను అంతర్జాతీయ చాలెంజర్ గా ప్రకటించుకున్నాడు. అతను బైబిల్ ఓపెన్ యూనివర్శిటీ నిర్వాహకుడు. అతనికి bibleverdict.org పేరుతో వెబ్ సైట్ కూడా ఉంది, భూతలక్రిందులు అనే పేరుతో పత్రిక కూడా ఉంది. విశాఖపట్నంలోని గోడల మీద, బోర్డుల మీద పెయింటింగులు వెయ్యించి తాను ప్రపంచంలో ఎవరినయినా చాలెంజ్ చెయ్యగలనని ప్రకటించుకుంటుంటాడు. డా విన్సీ కోడ్ విషయంలో కూడా సుందర రావు సవాల్ విసిరాడు. ఆ సవాల్ ని అంగీకరిస్తూ జయగోపాల్ అతన్ని బహిరంగ చర్చకి రమ్మన్నాడు. క్రైస్తవులు తొక్కిపెట్టిన ఫిలిప్ సువార్త గురించి జయగోపాల్ ప్రస్తావిస్తారనే భయంతో అతను జయగోపాల్ పిలిచిన వేదికకి రాలేదు. క్రైస్తవ మతవాదులని సవాల్ చేస్తూ జయగోపాల్ క్రీస్తు చారిత్రక పురుషుడా? అనే టైటిల్ తో గ్రంథం కూడా వ్రాసాడు.
భూపతి నారాయణమూర్తి
భూపతి నారాయణమూర్తి, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, కమ్యూనిస్టు పార్టీ కార్యకర్త, హేతువాది, దళితవాద రచయిత. తెలుగు ప్రజాసమితి స్థాపకుడు. చెముడు ఉన్నప్పటికీ అనేక సంవత్సరాలు తూ.గో జిల్లా మలికిపురం గ్రామ సర్పంచ్గా పనిచేశారు ఎన్నో పుస్తకాలు రాశారు. నారాయణమూర్తి 1921, సెప్టెంబరు 21న రాజోలు మండలంలోని మలికిపురంలో మల్లమ్మ, భూపతి వీరాస్వామి దంపతులకు జన్మించాడు. ఐదుగురు సంతానంలో పెద్దవాడు నారాయణమూర్తి. ప్రాథమిక పాఠశాలలో చదివే రోజుల్లో ఒక అగ్రకులానికి చెందిన బాలున్ని తాకినందుకు తీవ్రంగా చెంపదెబ్బలు తినటం వలన, శాశ్వతంగా చెవిటివాడైపోయాడు. చెముడు వల్ల విద్యాభ్యాసం ఆగిపోయింది.
చిన్నతనంలో కాంగ్రేసు నాయకులతో పాటు స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొని జైలుకెళ్లాడు. ఆ తరువాత బర్మాలో ఉన్న తండ్రి దగ్గరికి వెళ్ళి అక్కడ కొన్నాళ్ళు వంటవాడిగా పనిచేశాడు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధకాలంలో జపాన్ బర్మాపై బాంబుల దాడి చేయటంతో అక్కడి ఉన్న అందరు తెలుగువారిలాగే కాలినడకన బర్మా నుండి తిరిగి మలికిపురం చేరుకున్నాడు. ఆ సుదీర్ఘ ప్రయాణంలో చాలామంది జబ్బుచేసి మరణించారు. అయితే నారాయణమూర్తి అదృష్టం కొద్ది క్షేమంగా స్వస్థలం చేరుకున్నాడు.
మోరి గ్రామానికి చెందిన కమలమ్మను పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. భార్య నిరక్షరాస్యురాలని తెలుసుకొని ఆశ్చర్యపోయాడు. ఆమెకు చదువు చెప్పి ప్రోత్సహించాడు. భర్త ప్రోత్సాహంతో కమలమ్మ కమ్యూనిస్టు పార్టీ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొని మహిళా కార్యక్రమాలకు నాయకత్వం వహించింది.
అంత క్రితం మార్క్సిస్టులుగా ఉండి, దళితవాదులుగా మారిన కొంతమంది అంబేద్కరిజాన్ని ప్రధానంగా భావిస్తూనే, మార్క్సిస్టు దృక్పథాన్ని కూడా కలుపుకోవాలని వాదించిన వారిలో భూపతి నారాయణమూర్తి ఒకడు. ఈయన మార్క్సిస్టు మూలసూత్రాల్నీ, అంబేద్కరు భావధారనీ విపులంగా చర్చించి, రెంటి సమ్మేళనం కావాలని “దళితవిముక్తి” అనే సిద్ధాంత గ్రంథాన్ని ప్రచురించాడు. ఈయన 1982లో పుణ్యభూమి కళ్లు తెరిచింది అనే దళితవాద సినిమాను కూడా నిర్మించాడు.
ఆయన చదివింది ఏడో తరగతి. రాసింది 40 పుస్తకాలు.93 ఏళ్ల వయసొచ్చినా ఇప్పటికీ యువకుడిగా సైకిల్‌పై జోరుగా తిరుగుతుంటారు. సాహిత్యంలో తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపు పొంది దళితకవిగా, అభ్యుదయవాదిగా, ఉపన్యాసకుడిగా భూపతి నారాయణమూర్తి పేరొందారు. స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్న ఘనతనూ దక్కించుకున్నారు.అంబేద్కరిజం, మార్క్సిజం భావజాలంతో పదుల సంఖ్యలో పుస్తకాలు రాసి.. ప్రజలకు పంచి పెడుతున్నారు.ఇతను రాసిన డొక్కా సీతమ్మ కథనాన్ని మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం పన్నెండో తరగతి విద్యార్థులకు పాఠ్యాంశంగా పెట్టింది.ఢిల్లీలోని అంబేద్కర్‌ఫెలోషిప్‌ను సాధించిన ఘనత ఆయనది.
తెలుగు మన మాతృభాష. అందులోనే ప్రభుత్వ కార్యకలాపాలన్నీ కొనసాగాలని ఇప్పుడో చర్చ నడుస్తున్నది కాని.. ఆ రోజుల్లోనే ఆ దిశగా ఆలోచించి.. ఒక పుస్తకాన్ని కూడా రాశారు భూపతి. ‘‘ఆ పుస్తకాన్ని ఇరవై ఏళ్ల కిందట రాశాను. తెలుగుజాతి పురుగతి సాధించాలంటే మన పాలన మనమాతృభాషలోనే ఉండాలన్నది ఆయన లక్ష్యం.యాభైకి పైగా పుస్తకాలు ప్రచురించారు.‘శృంగారానికి సంకెళ్లు’ అంటూ విభిన్న తరహా రచనలు అందించారు. అనేక పత్రికల్లో 500 పైబడి వ్యాసాలు రాశారు.గతంలో మలికిపురం సర్పంచ్‌గా కూడా పనిచేశారీయన. ‘‘రైతు కూలీ ఉద్యమంలో రెండుసార్లు జైలుకెళ్లారు.1953, 1957లలో రెండుసార్లు సర్పంచ్‌గాను, బూరుగుపూడి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గ కమ్యూనిస్టు అభ్యర్థిగాను, రాజోలు అసెంబ్లీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేశారు. ప్రస్తుతం భూపతి వ్యవసాయ కార్మిక సంఘం రాష్ట్ర అధ్యక్షునిగా కొనసాగుతున్నారు. ఆయన సతీమణి స్వర్గీయ కమల కూడా స్ర్తీవాద ఉద్యమకార్యకర్త కావడం విశేషం.- కత్తిమండ ప్రతాప్‌, సఖినేటిపల్లి (ఆంధ్రజ్యోతి 17.8.2014)
పోలిశెట్టి హనుమయ్యగుప్త
పోలిశెట్టి హనుమయ్యగుప్త, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హేతువాది. భారత నాస్తిక సమాజం లో (1973-77) గౌరవాధ్యక్షుడు. ఇంగ్లాండు లో బార్ ఎట్ లా చదివారు. గుంటూరు జిల్లాలో కులనిర్మూలన సభ జరిపారు. 1981లో చనిపోయారు.
1920లో కలకత్తా కాంగ్రేసు ప్రత్యేక సమావేశాల తర్వాత హనుమయ్యగుప్త, ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ, గొల్లపూడి సీతారామశాస్త్రి తదితర న్యాయవాదులతో కలిసి గుంటూరు జిల్లా కోర్టులో తమ లాభదాయకమైన న్యాయవాద వృత్తి ప్రాక్టీసును విడిచిపెట్టి ప్రజాహిత కార్యక్రమాలకు తమ జీవితాన్ని అంకితం చేశారు. 1920 జనవరి 21న జరిగిన గుంటూరు బార్ అషోసియేషన్ సభలో కాంగ్రేసు పిలుపునిచ్చిన సహాయనిరాకరణోద్యమానికి మద్దతు 11 నెలలపాటు ప్రాక్టీసును ఆపివేయాలని 14మంది న్యాయవాదులు తీర్మానించారు. వారిలో హనుమయ్య గుప్త కూడా ఒకడు.
హనుమయ్యగుప్త, కొండా వెంకటప్పయ్య ఆధ్వర్యంలో జరిగిన పెదనందిపాడు పన్నుల నిరాకరణోద్యంలో క్రియాశీలకంగా పాల్గొన్నాడు. నిరాకరణోద్యమం పతాకస్థాయిలో ఉన్న తరుణంలో 1921 జూలై 30న బాపట్లలో హనుమయ్య గుప్తను, కొండా వెంకటప్పయ్య, మద్ది వెంకటసుబ్బయ్య, చీమకుర్తి బసవయ్యలతో పాటు అరెస్టు చేసి జైలులో ఉంచారు.
రావూరి అర్జునరావు
రావూరి అర్జునరావు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హేతువాది . కృష్ణా జిల్లా వానపాముల గ్రామంలో జననం. ఈయన తండ్రి వెంకటకృష్ణారావు. అర్జునరావు విద్యార్థిదశలోనే సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. 1948లో సేవాగ్రాం ఆశ్రమంలో గోరా పెద్ద కూతురు మనోరమతో వివాహం.
హజరత్ అలి
ముస్లిము ల్లో స్వేచ్ఛా భావాలు పెరగాలని కోరుతూ ఇస్లాం పై విమర్శనా గ్రంథాలు రాసిన హేతువాది నాస్తికుడు హజరత్ అలి.
రావెల సాంబశివరావు
రావెల సాంబశివరావు హేతువాది. ఇతడు 15 జూలై, 1941న జన్మించారు. నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం రిజిస్ట్రార్ గా పనిచేశారు. కవిరాజు విజయం రూపకం రాశారు.
వీరు శారదా బెయిల్ రచించిన ఆంగ్ల పుస్తకాన్ని సామాజిక రంగంలో ప్రతిభా మూర్తులు పేరుతో తెలుగులోకి అనువదించారు.
గుత్తికొండ నరహరి
గుత్తికొండ నరహరి (ఆగష్టు 10, 1918 - మార్చి 27, 1985) రచయిత, సంపాదకులు, తెలుగు రాజకీయరంగంలో అసమాన వక్త, రాజకీయ విశ్లేషకుడు.
తెలుగు రాజకీయ రంగంలో అసమాన వక్తగా, రాజకీయ విశ్లేషకుడుగా రాణించిన గుత్తికొండ నరహరి ఆగస్టు 10, 1918 న ఆంజనేయులు, రాఘవమ్మ దంపతులకు యలవర్రు గ్రామం, అమృతలూరు మండలం (గుంటూరు జిల్లా) లో పుట్టాడు. ఈ గ్రామం ప్రసిద్ధులకు కాణాచి. సుప్రసిద్ధ శాస్త్రవేత్త యలవర్తి నాయుడమ్మ అక్కడివాడే. సమీపంలో వున్న తురుమెళ్ళ పాఠశాలలో చదువుకున్నాడు. యలవర్తి రోశయ్య, మల్లంపాటి మధుసూదన ప్రసాద్ తన సహాధ్యాయులు. కాలేజీలో చేరకుండానే బర్మా లోని రంగూన్ వెళ్ళి రెండేళ్ళు పత్రికా విలేఖరిగా పనిచేసి, తిరిగి వచ్చి గుంటూరు ఆంధ్ర క్రైస్తవ కళాశాలలో బి.ఎ. పూర్తి గావించాడు. మద్రాస్లో న్యాయశాస్త్రములో చేరి మధ్యలోనే స్వస్తిపలికి, ఎం.ఎన్.రాయ్ ప్రభావంలో నవ్య మానవవాద రాష్ట్ర పార్టీ కార్యదర్శి అయ్యాడు. 1944 లో గూడవల్లి లో, మేనమామ కూతురు సరోజినితో పెళ్ళి అయింది. ఈ వివాహం లౌకిక (Secular way) పద్ధతిలో జరిగి, నమోదు చేయబడింది.
1946 ఎన్నికలలో నరహరి యువత నుద్దేశించి పదవులకు రాజీనామాలు చేయమని, స్వాతంత్ర్యం రానున్నందున త్యాగం చేస్తే తరువాత ఉన్నత పదవులు వస్తాయని బోధ చేశాడు. రాడికల్ రాజకీయాలలో అటు కమ్మూనిస్ట్ లను, ఇటు కాంగ్రెస్ వారిని ఎదురుకొని, తన ధారాళ ఉపన్యాసాలతో జనాన్ని ఆకట్టుకున్నాడు. ములుకోల, ప్రజామిత్ర, సమీక్ష పత్రికలలో వ్యాసాలు వ్రాసాడు. విహారి, ఆంధ్రా లేబరు పత్రికల సంపాదకత్వం వహించాడు. రాజకీయ పాఠశాలలో ఎందరినో సుశిక్షితులను గావించాడు. గోపీచంద్, ఆవుల గోపాలకృష్ణమూర్తి, ఎం.వి.రామమూర్తి, కోగంటి రాధాకృష్ణమూర్తి, పి.వి.సుబ్బారావు, రావిపూడి వెంకటాద్రి, ఎన్.వి.బ్రహ్మం లతో నవ్య మానవ వాద ఉద్యమంలో పనిచేశాడు. ఎ.సి.కాలేజి ప్రిన్సిపాల్ టి.ఎస్.పాలస్ కు దగ్గర మిత్రుడు. కొన్నాళ్ళు ఆచార్య రంగాతో పనిచేశాడు. 1972లో క్షాత్ర ధర్మ పరిషత్ అనే రాజకీయ పార్టీ పెట్టి, లోక్ సభకు పోటీ చేశాడు. అసంపూర్తిగా వదిలేసిన లాను పూర్తి చేసి, 1974 లో, హైదరాబాదులో ప్రాక్టీస్ చేసాడు.
గుంటూరులో పొగాకు కంపెనీ పెట్టి వ్యాపారం చేశాడు. కొత్త రఘురామయ్యతో కొన్నేళ్ళు కలసి పనిచేశాడు. అప్పుడే వి. కె. కృష్ణ మేనన్ కు చేరువయ్యాడు. పొగాకు వ్యాపారంలో దెబ్బతిన్న తరువాత తన ప్రతిభను రచనలకు వినియోగించాడు. కాని అవి ఇప్పుడు లభించడం లేదు. పొగాకు వాణిజ్యం కోసం కంపెనీల ఆర్డర్లు పొందడానికి తొలుత జపాన్ వెళ్ళాడు. పిమ్మట అనేక దేశాలు పర్యటించి ఆర్డర్లు తెచ్చాడు. వాణిజ్య పరమైన సమావేశాలు జరిపి, పొగాకు నాణ్యతపై వ్యాసాలు ప్రత్యేక సంచికలలో రాశాడు.
1955 లో ఆంధ్ర ప్రభ ఎడిటర్ నార్ల వెంకటేశ్వరరావుకు ఎం.ఎన్.రాయ్ పూర్తి సాహిత్యం అందచేసి ఆయన నవ్య మానవ వాదిగా మారడానికి నరహరి కారకుడయ్యాడు. ఎం.ఎన్.రాయ్ 1955 లో మరణించినప్పుడు ఆయనపై సంపాదకీయం రాయక పోగా, వార్త కూడా ఆంధ్రప్రభలో వేయనందుకు ఆవుల గోపాలకృష్ణమూర్తి విరుచుకపడి నార్లను దుయ్యపట్టాడు. అప్పుడు నరహరిని కోరి, రాయ్ సాహిత్యం, నార్ల తెప్పించుకున్నాడు. నార్ల ఆలోచనా విధానం పై ఎం.ఎన్.రాయ్ రచనలు, సిద్ధాంతాలు ప్రభావితం చేశాయి.
కొండవీటి వెంకటకవి తన నెహ్రూ కావ్యం ద్వితీయ భాగాన్ని నరహరికి అంకితం ఇచ్చాడు. ఎన్.కె.అచార్య, ఆలపాటి రవీంద్రనాథ్, ఎన్.ఇన్నయ్య లతో హేతువాద, మానవవాద విషయాలలో కలసి పనిచేశాడు. నరహరి రాష్ట్ర రాడికల్ డెమొక్రాటిక్ పార్టీ కార్య దర్శిగా మానవ విలువలను ప్రజలలోకి తీసుకెళ్ళడానికి కృషి చేశాడు. మూఢనమ్మకాలు వున్న జనానికి చక్కగా శాస్తీయ విషయాలు విడమరచి చెప్పడంలో అందెవేసిన నరహరి,1985 మార్చి 27 న చనిపోయాడు.
రోసేసి
రోసేసి (Rosaceae) పుష్పించే మొక్కలలో గులాబి కుటుంబం. దీనిలోని సుమారు 3,000-4,000 జాతుల మొక్కలు, 100-120 ప్రజాతులలో ప్రపంచమంతా విస్తరించాయి.
సాంప్రదాయకంగా ఈ కుటుంబం నాలుగు ఉపకుటుంబాలుగా చేయబడింది. రోసాయిడే, స్పైరాయిడే, మేలాయిడే మరియు అమిగ్డలాయిడే. దీనికి ప్రధానంగా పండ్ల యొక్క లక్షణాలను పరిగణలోకి తీసుకుంటారు.ఇది ఆర్థిక ప్రాముఖ్యంలో మూడవ స్థానంలో ఉంది. దీనిలో ఆపిల్స్, బాదం, స్ట్రాబెర్రీ మొదలైనవి ఉన్నాయి.