hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
సారంగధర
సారంగధర (Sarangadhara) ఒక చరిత్రాత్మక కథ. ఇది రాజరాజ నరేంద్రుడు పరిపాలించే కాలంలో జరిగిందని నమ్మకం. దీనిని గురజాడ అప్పారావు గారు ఆంగ్లంలో పద్య కావ్యంగా రచించారు. తరువాత ఇది సుప్రసిద్ధ నాటకంగా ఆంధ్ర దేశమంతా ప్రదర్శించబడింది. ఇది తెలుగులో రెండు సినిమాలు నిర్మించబడ్డాయి.
రాజ రాజ నరేంద్రుడు రాజమండ్రిని రాజధానిగా చేసుకొని వేంగి సామ్రాజ్యాన్ని పరిపాలన చేస్తుండేవాడు. రాజరాజనరేంద్రుడినికి సారంగధరుడు అనే కుమారుడు మరియు చిత్రాంగి అనే రెండవ భార్య ఉండేది. రాజరాజ నరేంద్రుడి సవతి తల్లి కుమారుడు విజయాదిత్యుడు రాజ రాజ నరేంద్రుడికి పక్కలో బల్లం వలే ఉండేవాడు.
ఒకరోజు చిత్రాంగి సారంగధారుడిని విందుకు ఆహ్వానించింది, వేట పై ఆసక్తి ఉన్న సారంగధారుడు విందుకు రాకుండా వేటకు వెళ్తాడు. ఆ విషయాన్ని చారులు ద్వారా తెలుసుకొన్న విజయాదిత్యుడు చిత్రాంగి - సారంగధారుడికి అక్రమ సంభంధం ఉన్నదని రాజారాజ నరేంద్రుడి చెబుతాడు. విషయా విషయాలు పరిశీలించకుండా రాజరాజ నరేంద్రుడు సారంగధారుడి రెండు చేతులు, రెండు కాళ్ళు ఖండించాలని శిక్ష వేస్తాడు. సేవకులు రాజాజ్ఞ పరిపాలించి సారంగధారుడిని నగరానికి ఉత్తర దిశలో అడవులతో నిండిన ఒక ఎత్తైన పర్వతం మీద రెండు చేతులు రెండు కాళ్ళు ఖండించి పాడవేస్తారు. సారంగధారుడు రెండు చేతులు కాళ్ళ నుండి నెత్తురు పారుతూ ఉండగా సారంగధారుడూ గట్టిగా అరుస్తాడు. అప్పుడు సారంగ ధారుడికి ఆకాశవాణి ద్వారా పూర్వ జన్మలో చేసిన పాపం వల్ల ఈ శిక్షని అనుభవించవలసి వచ్చిందని, ఈ జన్మలో పాపం ఏమి చెయ్యలేదని చెబుతుంది. ఆ ఆర్త నాధం విన్న మేఘనాధ అనే శివ భక్తుడు అక్కడకు వచ్చి సారంగధారుడికి సపర్యలు చేసి, శివుడిని ప్రార్థించమని సలహా చెబుతాడు. సారంగధారుడు మేఘనాధుడి సూచన ప్రకారం శివుడి ఆరాధిస్తే శివుడు ఆ ప్రార్థనతో సంతృప్తి చెంది సారంగధారుడికి తన పూర్వపు చేతులు, కాళ్ళు మరియు మంచి అందమయిన శరీరాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
సారంగధరుడికి దర్శనం ప్రసాదించిన కొండమీద వెలసిన శివుడు సారంగధరేశ్వరుడిగా కొలవబడుతున్నాడు. ఇది రాజమండ్రి పట్టణంలో కోరుకొండ మార్గంలో ఉంది.
నవ్య
నవ్య ఆంధ్రజ్యోతి ప్రచురణ విభాగపు వార పత్రిక. 2008 సంవత్సరంలో దీని యొక్క 4 వ సంపుటి నడుస్తున్నది. దీని మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ వేమూరి రాధాకృష్ణ మరియు సంపాదకులు ఎ.ఎన్.జగన్నాథ శర్మ.
ప్రతీ పత్రికలో కథలు, ధారావాహికలు కాకుండా కొన్ని శీర్షికలు ప్రచురిస్తున్నారు.
వాతావరణం
వాతావరణం : (ఆంగ్లం : atmosphere) : ద్రవ్యరాశి కలిగిన ఒక శరీరం చుట్టూ వాయువులతో కూడిన పొరను "వాతావరణం" అంటారు. ఈ శరీరానికి వున్న ఆకర్షణ శక్తి ఎక్కువగానూ, వత్తిడి తక్కువగానూ ఉన్న మూలంగా, వాతావరణ పొర ఆ శరీరానికి అంటిపెట్టుకొని వుంటుంది. కొన్ని గ్రహాలు తమ వాతావరణంలో అనేక వాయువులను కలిగివుంటాయి.
లో (భూమిపైనుండి) వరుసగా క్రింది పొరలున్నాయి.
ప్రతి ఆవరణానికి వేరువేరు లు వుంటాయి, ఈ ల్యాప్స్ రేటు వలన ఎత్తు పెరిగే కొలదీ ఉష్ణోగ్రతలో మార్పులు వుంటాయి.
ఇతర అంతరిక్ష శరీరాలు, వాతావరణాన్ని కలిగివున్నాయి. క్రింద వాటి జాబితా ఇవ్వబడింది.
ముస్తఫా కమాల్ అతాతుర్క్
ముస్తఫా కమాల్ అతాతుర్క్ (ఆంగ్లం : Mustafa Kemal Atatürk) (మే 19 1881 - నవంబర్ 10 1938) ఒక టర్కిష్ సైనికాధికారి. ఉద్యమకారుడు. రిపబ్లిక్ ఆఫ్ టర్కీ వ్యవస్థాపకుడు. ఇతనికి "టర్కీ జాతిపిత "గా అభివర్ణిస్తారు. రిపబ్లిక్ ఆఫ్ టర్కీ మొదటి అధ్యక్షుడు.
ముస్తఫా కమాల్ పాషా తనకుతాను ఒక బలిష్ట సైనికాధికారిగా మార్చుకున్నాడు. లో ఒక డివిజన్ కమాండర్ గా సమర్థంగా పనిచేశాడు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో పాల్గొని పేరుగాంచాడు. ఉస్మానియా సామ్రాజ్యం సేనల చేతిలో పరాజయం పాలైన తరువాత, కమాల్ నడిపాడు. ఈ ఉద్యమం చివరకు టర్కీ స్వతంత్ర సంగ్రామంగా మారింది. అంకారాను ప్రాంతీయ రాజధానిగా మార్చుకుని, అల్లైడ్ బలగాలను ఓడించాడు. ఇతడి విజయస్ఫూర్తిగల దృష్టి ఇతనికి అనేక విజయాలను తెచ్చి పెట్టింది. చివరకు ఇతను తన దీటైన రాజకీయ సైనిక చాతుర్యాలతో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ టర్కీని స్థాపించగలిగాడు.
ఇతను అనేక సంస్కరణలు చేపట్టాడు. అందులో ప్రధానంగా రాజకీయ, ఆర్థిక మరియు సాంస్కృతిక సంస్కరణలు. ఇతను ఉస్మానియా సామ్రాజ్యానికి రూపుమాపి, టర్కీని ఓ ప్రజాతంత్ర సెక్యులర్ రాజ్యంగా తీర్చిదిద్దాడు.
దినము
దినము [ dinamu ] dinamu. సంస్కృతం n. A day రోజు. The day time పగలు. దినేదినే dinē-dinē. adv. Daily. దినకరుడు dina-karuḍu n. The maker of the day, i.e., The sun. దినచర్య dina-charya n. A diary, day book, or journal. దినదినము dina-dinamu. n. Every day. adv. Daily, day by day. దినబత్తెము daily batta or allowance. దినమణి dina-maṇi. n. The gem of day, a title of the sun. దినవారము dina-vāramu. n. Funeral ceremonies. ఉత్తరక్రియలు or కర్మాంతరము. దినవెచ్చము daily expense. పాండు. iii. దినసరి dina-sari. n. A kind of grain or crop. ధాన్యవిశేషము, సస్యవిశేషము. దినాంతము the evening time. సాయంకాలము, మాపు.
ఆర్క్‌టిక్ మహాసముద్రం
ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం (ఆంగ్లం : Arctic Ocean), ఇది ఉత్తరార్ధగోళంలో, ఉత్తర ధృవానికి చేరువలో ఉంది. ప్రపంచంలో ఉన్న ఐదు మహాసముద్రాలలో అత్యంత చిన్నది. 
ఈ మహాసముద్రం యూరేషియా మరియు ఉత్తర అమెరికా లచే చుట్టబడియున్నది. సంవత్సరం పొడుగునా, ఈ సముద్రపు చాలా భాగం మంచుతో కప్పబడియుంటుంది. ఈ సముద్రపు ఉష్ణోగ్రత మరియు లవణీయత, ఋతువుల అనుసారం మారుతూ వుంటుంది.
అక్షరాస్యత
అక్షరాస్యత (ఆంగ్లం : literacy) సాంప్రదాయికంగా, భాషాఉపయోగం చేయడానికి, చదవడం, వ్రాయడం, వినడం మరియు మాట్లాడం వంటి నైపుణ్యాలను నేర్చుకోవడం.. నవీన దృక్ఫదంలో సమాచారం (communication) కొరకు కావలసిన నాలుగు మూల వస్తువులైనటివంటి నైపుణ్యాలు చదవడం, వ్రాయడం, వినడం మరియు మాట్లాడడం నేర్చుకునే విధానమే "అక్షరాస్యత". యునెస్కో వారి నిర్వచనం : గుర్తించడం (identify), అర్థం చేసుకోవడం (understand), పాల్గొనడం (interpret), సృష్టించడం (create), వార్తాలాపన (communicate), లెక్కంచడం (compute) మరియు ముద్రించిన మరియు వ్రాయబడిన అనేక విషయాలను గ్రహించే నైపుణ్యాలు కలిగివుండడం "అక్షరాస్యత".
క్రింది పట్టిక, భారతదేశం మరియు పొరుగుదేశాలలోగల మధ్యవయస్కుల మరియు యౌవనుల అక్షరాస్యతను సూచిస్తున్నది. గణాంకాలు 2002లో తీయబడినవి.
క్రింది చార్టు 2001 నాటి అక్షరాస్యతా రిపోర్టును సూచిస్తున్నది.
జంతర్ మంతర్ వేధశాల
జంతర్ మంతర్ వేధశాల (ఆంగ్లం Jantar Mantar) జైపూర్ మహారాజైన రాజా జైసింగ్-2, జైపూర్ (రాజస్థాన్)లో నిర్మించిన ఒక ఖగోళ వేదశాల. దీని నిర్మాణం 1727 మరియు 1734 ల మధ్యకాలంలో జరిగింది. భారతదేశంలో ఇలాంటి నిర్మాణాలు 5 ఉన్నాయి. మొఘలుల కాలంలో రాజాజైసింగ్ కొరకు ఢిల్లీ లోనూ ఒక వేధశాల నిర్మింపబడింది. జైపూర్ లో గల వేధశాల అన్నింటికన్నా పెద్దది.
పాల కూర
పాల కూర (ఆంగ్లం Spinach) ఒక విధమైన ఆకు కూర.
మనం తీసుకునే ఆహారంలో ప్రతిరోజూ ఆకుకూరలను తప్పనిసరిగా తీసుకోవాలి. ముఖ్యంగా పాలకూర. పోషకాహార నిధి అయిన పాలకూరలో లభించే ఫ్లేవనాయిడ్స్ వయసుతోపాటు వచ్చే మతిమరపును దూరం చేస్తాయి. పాలకూరలో పదమూడు రకాల యాంటీ ఆక్సిడెంట్‌లు ఉన్నాయి. ఇవి యాంటీ క్యాన్సర్ ఏజెంట్లుగా పనిచేస్తాయి. పాలకూర, spinach—ఇది భారతీయులు అహారానికి ఉపయోగించే ఆకు కూరలలో ఒకటి. విటమిన్‌ ' కె ' సమృద్ధిగా ఉంటుంది . * ఆకు కూరలు వండే ముందు శుభ్రముగా కడగాలి. * మొక్కలోని ఆకులను ఆహార పదార్ధాలుగా ఉపయోగించే మొక్కలను ఆకు కూరలు అంటారు. * దాదాపు వెయ్యికి పైగా ఆహారయోగ్యమైన ఆకులు గల మొక్కలు ఉన్నాయి * ఆకు కూరలు సాధారణముగా పొట్టిగా, గుబురుగా పెరిగే, స్వల్పకాల పరిమితి గల చిన్న చిన్న మొక్కలు ఉన్నాయి. * కొన్ని కొన్ని సార్లు ఈ మొక్కలలోని ఆకులతో పాటు కాండాలను, లేత ఆకుకాడలను కూడా తినటానికి ఉపయోగిస్తారు. పాలకూరలో లభించే విటమిన్ సి, ఏలు మరియు మెగ్నీషియం, ఫోలిక్ యాసిడ్లు క్యాన్సర్‌ను నివారించటంలో తోడ్పడతాయి. ముఖ్యంగా ఊపిరితిత్తులు, బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్‌ను అదుపు చేయటంలో ఇవి ప్రముఖ పాత్ర పోషిస్తాయి. గుండె జబ్బులు రాకుండా అడ్డుకుంటాయి. ఈ కూరలో ఇంకా క్యాల్షియం, సోడియం, క్లోరిన్, ఫాస్ఫరస్, ఇనుము, ఖనిజ లవణాలు, ప్రొటీన్లు, విటమిన్ ఏ, విటమిన్ సీ‌ తదితరాలుంటాయి.
పాలకూరను ఆహారంలో ఎక్కువగా తీసుకునే వారికి ఒవేరియన్ క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాలు తక్కువని ఇటీవలి పరిశోధనల్లో సైతం వెల్లడయ్యింది. శరీరానికి అవసరమైన ఇనుము పుష్కళంగా ఉండే పాలకూర రక్తహీనతను తగ్గిస్తుంది. రోగ నిరోధక శక్తిని కూడా పెంచుతుంది, జ్వరం, పిత్త, వాయు శ్వాస సంబంధిత రోగాలను కూడా పాలకూర దూరం చేస్తుంది. పాలకూరకు రక్తాన్ని శుద్ధి చేసే తత్వం కూడా అధికంగా ఉంది. స్త్రీల సౌందర్యానికి కూడా పాలకూర ఎంతగానో తోడ్పడుతుంది. పాలకూరను వెజిటబుల్ సూప్‌లోనూ, చపాతీలు చేసుకునే పిండిలోనూ, పకోడీల పిండిలోనూ, పన్నీర్‌తో కలిపి వండే కూరల్లోనూ.. అనేక రకాలుగా వాడుకోవచ్చు. ఇతర ఆకుకూరల్లాగా పాలకూరను కూరలాగా, వేపుడు చేసుకుని కూడా తినవచ్చు. ఎలాగైనా సరే ప్రతిరోజూ తినే ఆహార పదార్థాలలో పాలకూరను భాగం చేసుకుంటే ఆరోగ్యానికి చాలా మంచి చేస్తుందని చెప్పక తప్పదు ఆకుకూరలతో కలిగే మేలు: * ఆకుకూరల్లో పోషక పదార్ధాలు సమృద్ధిగా ఉంటాయి. అందుకే శరీర పెరుగుదల, దృఢత్వానికి, చక్కని ఆరోగ్యానికి ఇవి చాలా ముఖ్యమైనవి. * భారతదేశంలో అనేక రకాల ఆకుకూరలు వినియోగంలో ఉన్నాయి.వీటిలో పాలకూర, తోటకూర, గోంగూర, మెంతికూర, మునగాకులు, పుదీన తదితరాలు ప్రముఖమైనవి. * ఆకుకూరలు ఎక్కువగా ఖనిజ పోషకాలు, ఇనుముధాతువు కలిగిఉంటాయి.శరీరంలో ఇనుములోపం కారణంగా అనీమియా వ్యాధికి గురవుతారు. గర్భవతులు, బాలింతలు (పాలిచ్చే తల్లులు), పిల్లలు ఈ వ్యాధికి ఎక్కువగా గురవుతారు. * ప్రతిరోజూ తీసుకొనే ఆహారంలో ఆకుకూరలను తప్పకుండా చేర్చాలి. తద్వారా అనీమియాను నివారించి, చక్కని ఆరోగ్యాన్ని పొందవచ్చు. * ఆకుకూరల్లో కాల్షియం, బీటాకెరోటిన్, విటమిన్ - సి కూడా పుష్కలంగా ఉంటాయి. * విటమిన్-ఎ లోపం కారణంగా భారతదేశంలో ప్రతీ యేటా ఐదేళ్ళ లోపు వయస్సు పిల్లలు సుమారు 30 వేల మంది కంటిచూపును కోల్పోతున్నారు. ఆకుకూరలద్వారా లభించే కెరోటిన్ మనశరీరంలో విటమిన్-ఎగా మారి అంధత్వం రాకుండా చేస్తుంది. * విటమిన్-సి ఆరోగ్యకరమైన ఎముకలు, దంతాలకు చాలా అవసరమైన పోషకం. వంటచేసేటపుడు ఆకుకూరలను ఎక్కువసేపు మరిగిస్తే, వీటిలో ఉన్న విటమిన్ సి ఆవిరైపోతుంది. దీన్ని నివారించటానికీ అకుకూరలను స్వల్ప వ్యవధిలోనే వండాలి. ఆకుకూరల్లో కొన్ని రకాల బి- కాంప్లెక్స్ విటమిన్లు కూడాఉంటాయి.
వణుకు
వణుకు (Tremor) అనేది ఒక విధమైన వ్యాధి లక్షణము. ఇది ఆ వ్యక్తికి తెలియకుండా జరిగే కండరాల కదలిక. ఇవి ఏ శరీర భాగానికైనా రావచ్చును; అయితే ఎక్కువగా మనం పనిచేసే చేతులలో కనిపిస్తాయి. అతిగా చలివాతావరణంలో కనిపించే తీవ్రమైన వణుకుతో పళ్ళు నూరడం కూడా చేస్తారు. కొన్నిసార్లు వణుకు నాడీ సంబంధ వ్యాధుల లక్షణంగా కనిపిస్తుంది.
గరాటు
గరాటు (ఆంగ్లం Funnel) ప్రయోగశాల పరికరము మరియు గృహోపకరణము. దీనికి సన్నని నాళం ఉండి ఒక వైపు వెడల్పాటి భాగం ఉంటుంది. వీనిని ద్రవాలు లేదా సన్నని పొడి లాంటి పదార్ధాలను సన్నని మూతి కలిగిన డబ్బాలలోనికి పోయడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇవి లేకపోతే చాలా పదార్ధాలు వ్యర్ధం అవుతాయి.
గరాట్లు సామాన్యంగా స్టీలు, గాజు లేదా ప్లాస్టిక్తో తయారవుతాయి. రసాయనికంగా కొన్ని పదార్ధాలు చర్య జరపకుండా ప్రయోగశాలలో గాజు గరాట్లు ఉపయోగిస్తే, వంటగదిలో సామాన్యంగా ప్లాస్టిక్ వి ఉపయోగంలో ఉన్నాయి. గరాటులో వడపోత కాగితం ఉంచి కొన్ని ద్రవాల్ని వడపోయడానికి ఉపయోగిస్తారు. డ్రాపర్ గరాట్లు (Dropper funnels) ద్రవాల ప్రవాహాన్ని నియంత్రించే విధంగా కవాటాలు కలిగివుంటాయి.
భండారు అచ్చమాంబ
భండారు అచ్చమాంబ (1874 - 1905) తొలి తెలుగు కథా రచయిత్రి. ఈమె ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వం కూర్చిన కొమర్రాజు వేంకటలక్ష్మణరావుకు అక్క. 
అచ్చమాంబ గురజాడ అప్పారావు కన్నా పదేళ్ళ ముందే 1902 నవంబరు నెలలో రాసిన కథ ‘ధన త్రయోదశి’ని ‘హిందూ సుందరి’ పత్రికలో ప్రచురించారు. ప్రథమ స్త్రీవాద చరిత్ర కారణి. అయితే ఈ కథ గ్రాంధిక భాషలో ఉంది. అచ్చమాంబ 1874 వ సంవత్సరంలో కృష్ణా జిల్లా నందిగామ దగ్గర పెనుగంచిప్రోలులో పుట్టింది. ఈమెకు ఆరేళ్ళ వయసపుడే తండ్రి చనిపోయాడు. 10వ ఏటనే ఈమెకు పెళ్ళయ్యింది. పెళ్ళయ్యే నాటికి అచ్చమాంబ ఏమి చదువుకోలేదు. ఆమె తల్లి, తమ్ముడు కూడా ఆమెతో పాటే ఉండేవారు. ఆమె తమ్ముడికి చదువు చెప్పించారు కానీ ఈమెను ఎవరూ ప్రోత్సహించలేదు. ఎమ్. ఏ చదివిన తమ్ముడితో పాటు కూర్చుని తానే చదువుకుంటూ తెలుగు, హిందీ నేర్చుకొన్నది. ఆమెకు ఇంగ్లీషు, గుజరాతీభాషలలో కూడా ప్రవేశం ఉంది.. 1902లో ఓరుగంటి సుందరీ రత్నమాంబతో కలిసి మచిలీపట్నంలో మొదటి మహిళా సమాజం “బృందావన స్త్రీల సమాజం”ను స్థాపించింది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పర్యటించి ఎన్నో స్త్రీల సంఘాలు ఏర్పరచింది. చిన్న వయసులో కుమారుడు, కుమార్తె మరణించడం ఆమెకు తీవ్రమైన దు:ఖాన్ని కల్గించింది. అనాథ పిల్లల్ని చేరదీసి చదువు చెప్పించేది. ఆమె ఇంట్లో ఎపుడు ఐదారుగురు పిల్లలుండి చదువుకుంటూ వుండేవారు. 1905 జనవరి 18వ తేదీన ముఫ్ఫై ఏళ్ళకే మరణించింది. 
వివిధ భాషలలో స్త్రీ సాహిత్యం వ్రాసిన రచయిత్రుల గురించి భండారు అచ్చమాంబ రచనల ద్వారా మనకు తెలుస్తుంది.
కొమర్రాజు వేంకటలక్ష్మణరావు, ఆయన అక్క భండారు అచ్చమాంబల పరస్పరానురాగం అందరినీ ఆకర్షించేది. ఆమె తమ్ముని విద్యాభివృద్ధికి పాటుపడింది. అక్కగారి సాహిత్యకృషికి, విజ్ఞానానికి తమ్ముడు చేయూతనిచ్చేవాడు. తమ్ముడు ఎంతో సమాచారాన్ని, పుస్తకాలను సేకరించి తోడ్పడగా అచ్చమాంబ "అబలా సచ్చరిత్రమాల" అనే గ్రంథాన్ని రచించింది. ఇందులో సుమారు 1000 సంవత్సరాల కాలంలో ప్రసిద్ధికెక్కిన భారత స్త్రీల కథలున్నాయి. ఈ గ్రంథాన్ని కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు తమ "చింతామణి ముద్రణాలయం"లో ప్రచురించాడు.
ఇతర పుస్తకాలు
మధ్యధరా సముద్రము
మధ్యధరా సముద్రం (ఆంగ్లం : Mediterranean Sea) అట్లాంటిక్ మహాసముద్రమునకు చెందిన ఒక సముద్రం. చే చుట్టి ఉంది. ఈ సముద్రం పూర్తిగా భూభాగంచే చుట్టబడివున్నది. ఉత్తరాన యూరప్ మరియు దక్షిణాన ఆఫ్రికా ఖండాలు గలవు. మధ్యధరా అనగా "భూభాగం మధ్యలో గలది".. దీని విస్తీర్ణం దాదాపు 25 లక్షల చదరపుకిలోమీటర్లు లేదా 9,65,000 చ.మైళ్ళు. కానీ ఇది అట్లాంటిక్ మహాసముద్రానికి లంకె () కేవలం 14 కి.మీ. వెడల్పు కలిగివున్నది. లో కొన్ని సార్లు దీనిని, "యూరోఫ్రికన్ మధ్యధరా సముద్రం" అనికూడా అంటారు.
21 దేశాలు మధ్యధరా సముద్రానికి తీరంకలిగి ఉన్నాయి. అవి:
టర్కీ ప్రధానంగా ఆసియా విభాగంలోనూ మరియు పాక్షికంగా ఐరోపాలోనూ గలదు. ఈజిప్టు ప్రధానంగా ఆఫ్రికాలోనూ దాని ఆసియాలోనూ ఉన్నాయి.
కొన్ని ఇతర భూభాగాలు మధ్యధరా సముద్ర తీరంలో ఉన్నాయి. (పశ్చిమం నుండి తూర్పునకు) :
అండొర్రా, జోర్డాన్, పోర్చుగల్, సాన్ మెరీనో, సెర్బియా మరియు వాటికన్ నగరం, వీటికి మధ్యధరా సముద్రతీరంతో సంబంధం లేకున్ననూ, మధ్యధరాప్రాంతపు దేశాలుగా పరిగణింపబడుతాయి.
మధ్యధరా సముద్రతీరంలో గల పెద్ద నగరాలు :
ఇస్మాయిల్ అవార్డు
ఇస్మాయిల్ అవార్డు తెలుగులో ఉత్తమ కవిత్వానికి గుర్తింపుగా ఇచ్చే అవార్డు. ఇది తమ్మినేని యదుకుల భూషణ్ గారిచే 2005 లో ఇస్మాయిల్ గారి సంస్మరణార్థం ప్రారంభించబడింది. ప్రతి ఏటా నవంబరు 24 వ తారీకున ఈ అవార్డు (పదివేల నూట పదహారు రూపాయలు) గ్రహీతకు బహూకరిస్తారు.
ఇస్మాయిల్ అవార్డ్ ఎంపికలో పాటించే పద్ధతులు:
సి పి బ్రౌన్ పురస్కారం
అనువాదం, పరిశోధన, నిఘంటు నిర్మాణాల్లో తెలుగు జాతికి ఎనలేని సేవలందిచిన సి.పి. బ్రౌన్ స్మృత్యర్థం ఈ పురస్కారం నెలకొల్పబడింది. దీనిని తమ్మినేని యదుకుల భూషణ్ గారు నెలకొల్పారు. ప్రతి ఏట ఈ పురస్కారాన్ని (పదివేల నూట పదహారు రూపాయిలు) నవంబరు 24 వ తారీకు ఇస్మాయిల్ గారి సంస్మరణ సభలో ప్రదానం చేస్తారు. 2011 నుంచి ఈ పురస్కారాన్ని పాతిక వేలా నూట పదహార్లకి పెంచారు.
బ్రౌన్ పురస్కారం ఎంపికలో పాటించే పద్ధతులు.
1.బ్రౌన్ పురస్కారం అనువాదం,నిఘంటునిర్మాణం,పరిశోధనరంగాల్లో కృషి చేసిన పండితులకే.
2.ఒక్కొక్క ఏడాది ఒక్కొక్క రంగంలో కృషి చేసిన పండితుణ్ణి గుర్తించి గౌరవిస్తారు.
3.గ్రంథానికి సరిపడా వ్యాసాలున్న పక్షంలో దేశి బుక్స్ తరపున గ్రంథాన్ని ప్రకటిస్తారు.
4.పురస్కార గ్రహీతలు ముందు ముందు తమకు నచ్చిన పండితుణ్ణి సూచించవచ్చు.
5.ఎంపికలో తుది నిర్ణయం ఐదుగురు సభ్యులున్న కమిటీదే.
సూయజ్ కాలువ
సూయజ్ కాలువ (ఆంగ్లం : Suez Canal) ఈజిప్టు లోని ఒక కాలువ. 1869 లో ప్రారంభింపబడినది. యూరప్ మరియు ఆసియా ల మధ్య కొరకు ఆఫ్రికా ను చుట్టిరాకుండా, దగ్గరి మార్గానికి అనువైనది. మధ్యధరా సముద్రానికి మరియు ఎర్ర సముద్రానికి మధ్య ఓ వారధి లాంటిది. దీనికి ఉత్తర టెర్మినస్ .
ఈ కాలువ 192 కి.మీ. పొడవు గలది. మధ్యధరా సముద్రాన్ని మరియు ఎర్ర సముద్రాన్ని కలుపుతున్నది.
ఈ కాలువ ఈజిప్టు కు చెందిన (SCA) చే నిర్వహింపబడుచున్నది.
వర్ధమాన మహావీరుడు
వర్ధమాన మహావీరుడు (ఆంగ్లం :Mahavira (హిందీ : महावीर, అర్థం : మహావీరుడు) (540 – 468 క్రీ.పూ.) జైనమత స్థాపకులలో ఒకడు. సంప్రదాయాలనుసారం ఇతను 24 మరియు ఆఖరి . ( జీవన ప్రవాహాన్ని దాటడానికి వారధి నిర్మించిన వారు ) జైనగ్రంధాలలో ఇతని పేర్లు "వీర" లేదా "వీరప్రభు", "...సన్మతి", "అతివీర" మరియు "జ్ఞానపుత్ర" కానవస్తాయి. బౌద్ధుల పాలీ సూత్రాలలో ఇతని పేరు "నిగంథ నాటపుత్ర".
మహావీరుడుని జినుడు, నిర్గ్రంధుడు అని కూడా పిలుస్తారు.
జైన సాంప్రదాయంలో 24 తీర్థంకరులు ఉన్నారు...
మొదటి తీర్థంకరుడు వృషభనాథుడు లేక ఆదినాఠుడు (ఈ మత స్థాపకుడు)... 22 వ తీర్థంకరుడు నేమినాఠుడు ఈయన శ్రీకృష్ణునికి పినతండ్రి అని జైన సాంప్రదాయం చెబుతున్నది...23వ తీర్థంకరుడు పార్శ్వనాథుడు.. ఈయన మహావీరునికి 200 సంవత్సరాలు ముందు జీవించాడు.
ఇరవై నాలుగవ తీర్థంకరుడు వర్థమాన మహావీరుడు. 
ఒక అంచనా ప్రకారం జైనం అత్యంత ప్రాచీనమైనది (5000 సం.లకు ముందేఉన్నట్టుగా)..
దానికి ప్రస్తుత రూపం ఇచ్చినవారు వర్ధమాన మహావీరుడు.
ఇతడు వైశాలీ నగరం సమీపంలో జన్మించాడు
మహావీరుని అసలుపేరు వర్ధమానుడు. జ్ఞానోదయమైన తరువాత ' మహావీరుడు ' అని పేరు పొందాడు.
ఈయన భార్య పేరు యశోద. వీరికి ' ప్రియదర్శి ' అను పుత్రిక ఉంది. ఈమె వర్థమానుని మేనల్లుడు జామాలిని వివాహమాడింది. 
వర్థమానుడు తన 30వ ఏట గృహస్థ్యాన్ని త్యజించి, కఠినమైన తపస్సు చేశాడు. ఆరు సంవత్సరాలు మక్కలిగోశాలుని శిష్యునిగా ఉన్నాడు.
ఆ తరువాత రిజుపాలిక నదీ తీరంలోని జృంబిక గ్రామం దగ్గర కఠోర తపస్సు చేశాడు.
తన 43వ ఏట సాలవృక్షం కింద తపోసిద్దిని పొందాడు.
తదనంతరం... వర్ధమానుడు అంగ, మిథిల, కోసల, మగధదేశాలలో తన తత్వాన్ని ప్రచారం చేశాడు.
ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లోని పాగపురిలో నిర్యాణం పొందాడు.
వీరి ప్రకారం సమ్యక్ దర్శనం, సమ్యక్ జ్ఞానం, సమ్యక్ జీవనం అనేవి మోక్షమార్గాలు. వీటినే త్రిరత్నాలు అంటారు.
పార్శ్వనాథుడు ప్రతిపాదించిన అహింస, సత్యం, అపరిగ్రహం, అస్థేయం అనే నాలుగింటికి బ్రహ్మచర్యం అనేదానిని వర్ధమానుడు కలిపాడు. ఈ ఐదింటిని పంచవ్రతాలు అంటారు.
వీటిని పాటిస్తూ త్రిరత్నాలతో జీవించిన వారికి కైవల్యం లభిస్తుందని జైనం బోధిస్తుంది.
బ్రాహ్మణ ఆధిక్యతను తిరస్కరించాడు.
పవిత్రమైన జీవనం గడుపుతూ, తపస్సు చేస్తే ఎవరైనా కైవల్యం పొందవచ్చునని బోధించాడు.
ప్రపంచ చరిత్రలోనే అంతకుమునుపు కనీవినీ ఎరుగని రీతిలో అహింసాయుత పద్ధతిలో స్వేచ్ఛను పొందిన భారతదేశ స్వాతంత్ర్యోద్యమాన్ని నడిపించిన మహాత్మాగాంధీ గారి అహింస, శాంతి మార్గాలకు స్ఫూర్తి వర్ధమాన మహావీరుడు.
నర్గిస్ దత్
నర్గిస్ దత్ (ఆంగ్లం :Nargis Dutt) (హిందీ: नर्गिस, ఉర్దూ: نرگس) (జూన్ 11929 – మే 3, 1981), వెండితెర పేరైన "నర్గిస్" తోనే ప్రసిద్ధి., భారతీయ సినిమారంగ నటి. 1940 నుండి 1960 వరకూ ప్రస్థానం. తన విజయవంతమైన కెరీర్ తో విమర్శకులు సైతం అభినందించారు. అనేక కమర్షియల్ చిత్రాలలో పనిచేసింది. ఈమె విజయంతమైన సినిమా మదర్ ఇండియా (1957), కు నామినేట్ చేయబడింది. ఈ చిత్రంలో తనకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమనటి అవార్డు లభించింది. 1958 లో నర్గిస్ పెళ్ళి సునీల్ దత్ తో జరిగింది. 1967లో నటించిన ""లో ఈమెకు జాతీయ ఉత్తమనటి అవార్డు లభించింది.
నర్గిస్ అసలు పేరు ఫాతిమా రషీద్, అలహాబాదుకు చెందిన ముస్లిం-గాయని మరియు తండ్రి హిందువు రావల్పిండికి చెందినవాడు నర్గిస్ అన్న అన్వర్ హుసేన్, హిందీ నటుడు.
నర్గిస్ తన కెరీర్ ను పసితనంలోనే ప్రారంభించింది. బాలనటిగా 1935 లో "" తన ఆరవయేట నటించింది. ఈ చిత్రంలో ఈమె పేరు "బేబీ నర్గిస్", ఇదే పేరు తరువాత స్థిరపడిపోయింది.
ఆ తరువాత ఎన్నో సినిమాలలో నటించింది. తన 14వ యేట సినిమా "తక్దీర్" (1943) లో నటించింది. ఈమె విజయవంతమైన సినిమాలు 1940 - 1950 ల మధ్య విడుదలైన "" (1949), "" (1949), "" (1951), "" (1951), "" (1955), మరియు "" (1956). ఈమె చాలా సినిమాలు రాజ్‌కపూర్ మరియు దిలీప్ కుమార్ సరసన నటించినవే.
తన ప్రసిద్ధిగాంచిన చిత్రం నిర్మించిన ఆస్కార్-అవార్డుకు నామినేట్ చేయబడిన జానపద-కథ "మదర్ ఇండియా" (1957). ఈ చిత్రంలో నటనకు తెచ్చిపెట్టింది. 1958లో సునీల్ దత్ తో వివాహమైన తరువాత నర్గిస్ సినిమాలలో నటించడం దాదాపు మానేసింది. తన ఆఖరు చిత్రం 1967 నాటి "", ఈ చిత్రం ఈమెకు తెచ్చి పెట్టింది.
తరువాతి కాలంలో ఈమె పాంక్రియాటిక్ కేన్సర్ వ్యాధి బారిన పడింది. 1981 మే 2 కోమాలోకి వెళ్ళింది, 1981 మే 3 న మరణించింది.
పాప్ స్మియర్ పరీక్ష
యోనిలో ఏదైనా మైల వుంటే పాప్ స్మియర్ పరీక్ష (Papanicolaou test, Pap smear test, Pap test, Cervical smear) చేస్తారు. ఇవి వైద్యంలో కాన్సర్ను తొలిదశలోనే గుర్తించే సులువైన పరీక్ష. తద్వారా గర్భకోశ కాన్సర్ ను నివారించవచ్చును. ఈ పరీక్షను ఆవిష్కరించిన జార్జియోస్ పాపనికొలావ్ (Georgios Papanikolaou) పేరుమీద పిలువబడుతుంది.
ఈ పరీక్ష అందరికీ అందుబాటులో ఉండేవిధంగా అభివృద్ధి చేశారు. కొద్దిపాటి శిక్షణతో గర్భాశయ గ్రీవం మరియు యోని లోపలి నుండి జీవకణాలను స్పేట్యులా (Spatula), సిరంజీ (Syringe) మరియు బ్రష్ (Brush) ల సహాయంతో తొలగించి, ఒక గాజు పలక (Glass slide) మీద సన్నని పొర మాదిరిగా చేసి, దానికి రంగులు వేసి, సూక్ష్మదర్శిని (Microscope) తో పరీక్షిస్తారు. జీవకణాలలో కనిపించే కాన్సర్ లక్షణాల ఆధారంగా వ్యాధి నిర్ధారణ చేస్తారు. ఇవే కాకుండా కొన్ని రకాల వైరస్, ట్రైకోమోనాస్ వంటి జీవకారకాలను కూడా ఈ పరీక్ష ద్వారా గుర్చించవచ్చును.
సామాన్యంగా మహిళలు అందరూ ఈ పాప్ పరీక్ష చేయించుకోవడం మంచిది. ఈ పరీక్ష ప్రతి సంవత్సరం లేదా ఐదు సంవత్సరాల కొకసారి చేసుకోవడం అవసరం. ఏదైన లోపం కనిపిస్తే ఇది 3-12 నెలల కొకసారి మళ్ళి మళ్ళి చేయించుకోవాలి. కొందరిలో ప్రత్యేకమైన కాల్పోస్కోపీ (Colposcopy) పరీక్ష అవసరం అవుతుంది. దీని సహాయంతో ముక్క పరీక్ష (Biopsy test) చేయవలసి వుంటుంది.
అల్లుడు
అల్లుడు ఒక ఇంటిలోని తల్లిదండ్రుల కూతురు యొక్క భర్త.
పెళ్ళిలో అల్లుడు అలక పానుపు ఎక్కడం, అత్త మామలు అల్లుడి కోరికలు తీర్చి అలక పానుపు దించుతారు. 
కన్యాదానంలో మామ కాళ్ళు కడగడం, పండగలలో సంక్రాంతి పండుగకు కొత్త అల్లుడు మరియు కూతురులను ఇంటికి ఆహ్వానించి బహుమతులివ్వడం ఒక ఆచారం.
కొందరు ఒకరే కూతురున్నవారు అల్లుణ్ణి ఇల్లరికం తెచ్చుకొని ఇంటి బాధ్యతలను అతనికి అప్పగిస్తారు.
అల్లుడిని దశమ గ్రహంగా కూడా అభివర్ణిస్తారు. ఎందుకంటే అతను అత్త మామలను వరకట్నమని, కానుకలు ఇమ్మని పరి పరి విధాలుగా బాధిస్తాడు కనుక (అందరు అళ్ళుల్లు కాకపొయినా).
అల్లుడు అత్త వారింటిలో ఛెలయలి కట్ట తెగే వరకు ఉండ కూడదనే సామెత ఉంది. చాలా కుటంబాలలో మజ్జిగ లేక పెరుగు అన్నం తినేప్పుడు అన్నాన్ని కోపుగా చేసి ఒక గుంటలా చేస్తారు. అందులో మజ్జిగ కాని పెరుగు కాని పొయడానికి వీలుగా. అయితే మజ్జిగ విసురుగా పొస్తే ఆ కట్ట (చెలియలి కట్ట) తెగిపొతుంది. అంటే అల్లుని మీద నిర్లక్ష్య భావం వచ్చిందని అర్థం.
కోడలు
కోడలు ఒక ఇంటిలోని తల్లిదండ్రుల కొడుకు యొక్క భార్య.
మేనమామ లేక మేనత్త కూతురుని మేనకోడలు అంటారు.
అత్తా ఒకింటి కోడలే అనేది నానుడి. అత్తా కోడళ్ళ మధ్య పోరు నేపథ్యంలో, అత్త తాను ఒకప్పుడు కోడలిగా పడిన బాధలను మరచి, తన కోడల్ని ఇబ్బంది పెడుతుందని దీని (వ్యంగ్యంతో కూడిన) అర్ధం.
దిక్సూచి
దిక్సూచి (ఆంగ్లం Compass) దిక్కులను సూచించే యంత్రం.
దీనిలో అయస్కాంతపు సూచిక ఉంటుంది. ఇది భూమి యొక్క అయస్కాంత క్షేత్రం ఆధారంగా ఉత్తర దిక్కును సూచిస్తుంది. దిక్సూచి మూలంగా సముద్ర ప్రయాణాల సామర్థ్యం పెరిగింది మరియు చాలా ప్రమాదాలు తగ్గాయి.
దెయ్యం
దెయ్యం (Ghost) చనిపోయిన వ్యక్తిని పోలినవి. దెయ్యాలు వాటికి సంబంధించిన, చనిపోయిన ప్రదేశాలలో కనిపిస్తాయి లేదా వానికి సంబంధించిన వ్యక్తులకు కనిపిస్తాయి. దెయ్యాలు చనిపోయిన వ్యక్తుల ఆత్మలకు సంబంధించినవిగా కూడా భావిస్తారు. ఇవి ఎక్కువగా కనిపించే ప్రదేశాల్ని హాంటెడ్ (Haunted) ప్రదేశాలు అంటారు. ఇవి కొన్ని వస్తువుల్ని ప్రేరేపిస్తాయి; కానీ ఇలాంటివి ఎక్కువగా యువతులలో కనిపించే మానసిక ప్రవృత్తికి సంబంధిచిన విషయాలుగా కొందరు భావిస్తారు. దెయ్యపు సైన్యాలు, జంతువులు, రైళ్ళు మరియు ఓడలు కూడా ప్రచురించబడ్డాయి.
అయితే దెయ్యాలు ఉన్నది లేనిదీ చాలా సంధిగ్ధంగా ఉన్నాయి. ఇవి ఉన్నాయని నమ్మేవాళ్ళు, నమ్మనివాళ్ళూ ప్రపంచమంతా ఉన్నారు. దెయ్యాల గురించి ప్రాచీనకాలం నుంచి నమ్మకాలు బలంగా నాటుకున్నాయి. అయితే 19వ శతాబ్దంలో మానసిక శాస్త్ర పరిశోధనలు కూడా జరిగాయి. దీనికి సంబంధించిన భూత వైద్యులు దెయ్యాల్ని వదిలించడానికి ప్రయత్నించి సఫలీకృతులయ్యారు. హేతువాదులు దెయ్యాల ఉనికిని నమ్మరు. కొన్ని కారణం తెలియని విషయాలకు దెయ్యాలుగా ప్రచారం చేస్తారని వీరు భావిస్తారు. అయితే ప్రపంచవ్యాప్తంగా రెండింటికీ కూడా బలమైన నిరుపణలు లేవు. అమెరికా లో 2005 సంవత్సరంలో జరిపిన సర్వే ప్రకారం సుమారు 32% మంది దెయ్యాలు ఉన్నాయని నమ్మారు. 
హిందూ మతం లో చాలా మంది దెయ్యాలని నమ్ముతారు. కొంతమంది దెయ్యాలను నమ్మరు అలాగే దేవుడిని కూడా నమ్మరు. కొంతమంది దెయ్యాలు వుంటే దేవుడు కూడా ఉంటాడని, లేకపోతే దేవుడు వుంటే దెయ్యాలు కూడా ఉంటాయని నమ్ముతారు. సదా దేవుడు దెయ్యాల నుంచి రక్షిస్తూ ఉంటాడని నమ్ముతారు..
ఏదైనా ఒక మంచి పని చేస్తున్నపుడు దుష్టశక్తులు అడ్డుకుంటూ ఉంటాయని నమ్ముతారు , ఇక్కడ దుష్ట శక్తులు అంటే దెయ్యాలే. అసలు ఇంతకి దెయ్యాలు ఉంటాయా అన్న సూటి ప్రశ్నకి మాత్రం ఇప్పటిదాకా సరైన సమాధానాలు లేవు 
ఎవైన కొన్ని వింత విషయాలు చెడ్డవి జరిగితే అది దెయ్యాల ప్రభావమేనని నమ్ముతారు. కానీ కొన్ని విషయాలను శాస్త్రవేత్తలు ప్రయోగపూర్వకంగా నిరూపించిన సంఘటనలు కూడా కొన్ని సమయాలలో చోటు చేసుకున్నాయి. కొంత మంది పల్లెటూర్లలోని రైతులు దయ్యం తమతో ప్రవర్తించిన తీరును చెప్తుంటారు. దేవ ఘడియలో జన్మించిన వారికి దయ్యం కనిపిస్తుందని ప్రజల్లో ఒక అభిప్రాయం ఉంది.
ఎవరైనా ఆయుష్షు తీరకుండా చనిపోతే దయ్యలై తిరుగుతూ ఉంటారని నమ్ముతారు. అలాగే ఎవరైనా కోరికలు తీరకుండా చనిపోయినా కూడా వారి ఆత్మ దెయ్యం రూపం లో తిరుగుతుందని చెప్తారు
కానీ హిందూ పురాణాల ప్రకారం ఎవరైనా చనిపోతే ఒక సంవత్సరం పాటు వారి ఆత్మకు శాంతి ఉండదని ఆ సంవత్సరం కాలం పాటు ఆత్మ ఘోషిస్తూ ఉంటుందని పౣడితులు చెప్తారు.లూసిఫర్ అను దేవదూత దేవుని సన్నిదిలో వుంటూ దూతలకు అధికారిగా కూడా వుంటుంది. ఆయితే ఒక నాడు అది తనను గూర్చి గర్వపడుతుంది. దేవదూతలు దేవుని తర్వాత తనను మాత్రమే గౌరవిస్తారని అతిశయపడుతుంది. దాని దుష్ట బుద్దిని ఎరిగిన దేవుడు ఆ దేవదూతను పాతాళమునకు తోసి వేశాడు. ఆ లూసిఫర్ సాతనుగా పిలువబడుతూ తన అనుచరులతో కలసి దేవునిబిడ్డలకు కీడు చేయుటకు భూమి తిరుగుతుంది.
పనామా కాలువ
పనామా కాలువ (ఆంగ్లం : Panama Canal) మానవ నిర్మిత కాలువ. ఈ కాలువ పనామా దేశంలో గలదు. ఈ కాలువ పసిఫిక్ మహాసముద్రాన్ని మరియు అట్లాంటిక్ మహాసముద్రాన్ని కలుపుతోంది. ఈ కాలువ నిర్మాణ కార్యక్రమం అతిపెద్దదైనది మరియు క్లిష్టమైనది. రెండు మహాసముద్రాలను కలిపే కాలువ కార్యక్రమం. ఈ కాలువ రెండు ఖండాలైన ఉత్తర అమెరికా మరియు దక్షిణ అమెరికా లను విడదీస్తున్నది. న్యూయార్క్ నుండి శాన్‌ ఫ్రాన్సిస్కో కు వెళ్ళాలంటే, దక్షిణ అమెరికా దక్షిణాగ్రం "కేప్ హార్న్" దగ్గర నుండి 22,500 కి.మీ. లేదా 14,000 మైళ్ళు ప్రయాణించ వలసి వుండేది. కానీ ఈ పనామా కాలువ నిర్మాణం వలన ఈ ప్రయాణ దూరం 9,500 కి.మీ. లేదా 6,000 మైళ్ళ దూరం వరకు దాదాపు సగం ప్రయాణ దూరం తగ్గిపోయింది.
ఈ కాలువ మొత్తం పొడవు 50 మైళ్ళు (80 కి.మీ.).
అల్లుడు (అయోమయ నివృత్తి)
అల్లుడు అన్నది ఒక బంధుత్వం. అల్లుడు అన్న పేరు ఈ క్రింది వాటిని కూడా సూచించవచ్చు.
అమెజాన్ నది
అమెజాన్ నది (ఆంగ్లం : Amazon River), దక్షిణ అమెరికాలోని పెద్ద నది. ఇది ప్రపంచంలోనే (పరిమాణంలో) అతి పెద్దనది (నైలు నది పొడవైనది). అమెజాన్ నదీప్రవాహం, ప్రపంచంలోని టాప్-10 నదుల నీటి ప్రవాహాలకన్నా ఎక్కువ. ప్రపంచంలోని అన్ని నదుల మొత్తం ప్రవాహంలో దాదాపు 5వ వంతు అమెజాన్ నదీ ప్రవాహమే. దీని విశాలమైన నదీ ప్రవాహాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని దీనికి "నదీ సముద్రం" (రివర్ సీ) అని వ్యవహరిస్తారు. ఈ నదీ పరీవాహక ప్రాంతాలలో వంతెనలైతే అసలు కానరావు. దీనిపై వంతెనలే లేవు. ఈ నది వెడల్పు ఎక్కువ వున్న కారణంగా, వంతెనలు నిర్మించలేక పోతున్నారు. ఈ నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలోగల ఋతుపవన అడవులలో, కొన్ని చోట్ల నగరాలు కానవస్తాయి, కొన్ని రోడ్లు కానవస్తాయి.
పొడవులో ఈ నది ప్రపంచంలో రెండవది. మొదటిది నైలు నది.
ఈ నది పెరు, కొలంబియా, బ్రెజిల్, బొలీవియా, వెనుజులా, ఈక్వెడార్ మరియు గయానా దేశాల గుండా ప్రవహిస్తూవుంది.
సవతి (అయోమయ నివృత్తి)
సవతి బహుభార్యాత్వం
స్వాతి మాసపత్రిక
స్వాతి సచిత్ర మాసపత్రిక ఒక ప్రముఖ తెలుగు మాసపత్రిక. దీని ప్రధాన సంపాదకుడు వేమూరి బలరామ్. ఇది విజయవాడ నుండి ప్రచురించబడుతుంది. 2009 సంవత్సరంలో దీని 39వ సంపుటి నడుస్తుంది. ప్రతి నెల ఒక నవలను అనుబంధంగా పాఠకులకు అందిస్తారు.
కాంగో నది
కాంగో నది (ఆంగ్లం : Congo River) (ఇంకోపేరు జైర్ నది Zaire River) పశ్చిమ-మధ్య ఆఫ్రికాలో ఇది పెద్దనది. దీని పొడవు 4,700 కి.మీ. (2,922 మైళ్ళు) ఆఫ్రికా ఖండంలో నైలు నది తరువాత రెండవ పెద్దనది.
ప్రపంచంలోనే రెండవ అతిపెద్ద వర్షపాత అడవుల ప్రాంతంలో తన ఉపనదుల నదీప్రవాహాలతో ప్రవహించే ఈ కాంగోనది, అమెజాన్ నది తరువాత రెండవది. నదీప్రవాహాలలో కూడా అమెజాన్ తరువాత రెండవది.
కాంగోనదీ పరీవాహక ప్రాంత రాజ్యం పేరుపై వచ్చింది. మరియు దేశాలు ఈ నది ఒడ్డున గలవు. మరియు వీటికి నదిపేరు ఆధారంగా పేర్లొచ్చాయి. 1971 - 1997 మధ్యకాలంలో ప్రభుత్వం ఈ నదికి జైర్ నది అని పిలిచేది.
మిసిసిపీ నది
మిసిసిపి నది : (ఆంగ్లం Mississippi River) అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో రెండవ అతిపెద్ద నది. దీని పొడవు 3770 కి.మీ. ( 2,340 మైళ్ళు). దీని ఉపనది యైన మిస్సోరి నది పొడవైనది దీని పొడవు 4090 కి.మీ. ( 2340 మైళ్ళు). ఈ మిసిసిపి నది మిస్సోరి-మిసిసిపి నదీ విధానంలో ఒక భాగం. ఈ నదీ విధానం ఉత్తర అమెరికా లోనేగాక ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద విధానం. వీటి సంయుక్త పొడవు 6,300 కి.మీ. (3,900 మైళ్ళు). దీని నామం ప్రాంతీయ భాషయైన పదమైన "మిసి-జీబి" ("misi-ziibi") అర్థం "మహా నది" నుండి ఉద్భవించింది.
మిసిసిపీ నది, , , మరియు నదులతో కలసి ఏర్పడుతున్నది. జెఫర్సన్ మరియు మిస్సోరీలతో కలసి, ఉత్తర అమెరికాలోకెల్లా పెద్ద నదీ విధానంగా ఏర్పడినది.
పైతట్టు మిసిసిపీ మూడువిభాగాలుగా విభజించబడినది:
మిసిసిపీ నదికి వనరులు : ఇటాస్కా సరస్సు. ఈ , లో గలదు.
మిసిసిపీ నది పై భాగాన గల సెయింట్ ఆంథోనీ జలపాతం లాక్ మరియు డ్యాం లో గలదు. ఈ డ్యాం మిసిసిపీ నదిపై గల డ్యాం లన్నింటికన్నా పెద్దది. మిసిసిపీ నదిపై గల జలపాతాలలో సహజ జలపాతం.
మిసిసిపీనదికి గల ఉపనదులు అవి కలిసేచోట్లు :
పెద్ద శాఖోపనదులు అయినటువంటి (ఓహియోనదికి ఉపనది) మరియు (మిస్సోరీనదికి ఉపనది), , ఇవన్నీ వద్ద మిసిసిపీ నదిలో కలుస్తున్నాయి. యాజూ నది, విక్స్‌బర్గ్ వద్ద మిసిసిపీ నదిలో కలుస్తూంది. వద్ద మిసిసిపీ నదిలో కలుస్తూంది.
క్రింది నగరాలు మిసిసిపి నదీ తీరంలో గలవు. వరుసగా, నది ప్రారంభ దిశనుండి నది ముగింపు దిశ వరకు.
మిసిసిపీ నదిపై మొదటి వంతెనను 1885లో నిర్మించారు. మిన్నేపోలిస్ లో నిర్మితమైన ఈ వంతెన ప్రస్తుతం వద్ద గలదు.
మొదటి రైలురోడ్డు వంతెన మిసిసిపీ నదిపై 1856లో నిర్మించబడింది. ఈ వంతెన ( వద్ద, మరియు ల మధ్య నిర్మింపబడింది.
ఇంకనూ వంతెనల సమాచారం క్రిందనివ్వబడింది.
ప్రపంచంలోని లలో మిసిసిపీ డ్రైనేజ్ బేసిన్ మూడవది. మొదటిది అమెజాన్ నది రెండవది కాంగో నది డ్రైనేజ్ బేసిన్.
మిసిసిపీ నది యొక్క పెద్ద ఉపనదులు:
నల్లమల అడవులు
నల్లమల (ఆంగ్లం : The Nallamalais) ("సాహిత్యపరంగా.""నల్ల కొండలు") (ఇంకనూ; నల్లమల్ల శ్రేణి) ఇవి తూర్పు కనుమలలో ఒక భాగం. ప్రధానంగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని ఐదుజిల్లాలలో (కర్నూలు జిల్లా, మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, గుంటూరు జిల్లా, ప్రకాశం జిల్లా మరియు కడప జిల్లా) ఈ అడవులు విస్తరించి ఉన్నాయి. ఇవి కృష్ణా నది మరియు పెన్నా నదులకు మధ్యన ఉత్తర-దక్షిణ దిశగా దాదాపు 150 కి.మీ. వరకు విస్తరించి యున్నవి. ఈ ప్రాంతానికి నల్లమల అడవులు అని వ్యవహరిస్తారు. ఈ కొండల శ్రేణికి నల్లమల కొండలు అని పిలుస్తారు. వీటి సగటు ఎత్తు 520 మీటర్లు. భైరానీ కొండ ఎత్తు 929 మీటర్లు మరియు గుండ్లబ్రహ్మేశ్వరం వద్ద ఈ కొండల ఎత్తు 903 మీటర్లు.. ఈ రెండు శిఖరాలూ కంభం పట్టణానికి వాయువ్య దిశన గలవు. ఇంకనూ అనేక శిఖరాలు 800 మీటర్ల ఎత్తు గలవి.. నల్లమల మధ్యభాగంలో ఉన్న దట్టమైన అటవీ ప్రాతంలో పులుల అభయారణ్యం ఉంది. దీనికే రాజీవ్ అభయారణ్యం అని పేరు. ఇది దేశంలోని 19 పులుల సంరక్షణ కేంద్రాలలో ఒకటి.
నల్లమల శ్రేణులలోని రాళ్ళు కడప జిల్లాలో దాదాపు 20,000 అడుగుల మందాన్ని కలిగివున్నవి.. ఈ రాళ్ళలో ప్రాథమికమైనది , ఇవి ఒడుగుదిడుగుల పలకల రూపంలో ఉంది. కూడా లభ్యమవుతున్నది. ఈ రాళ్ళ సవ్యదిశా లేమి కారణంగా వాణిజ్యానికి అంతగా అనువుగా లేదు. ఈ రాళ్ళు ప్రపంచంలోనే ప్రాచీనత కలిగివున్నవి. ఈ రాళ్ళు అగ్నిశిలల వల్ల ఏర్పడినవి.
ఈ నల్లమల అడవులలో సంవత్సరం పొడుగునా, వెచ్చని మరియు వేడిమి వాతావరణాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. సరాసరి వర్షపాతం 90 సె.మీ. నైఋతీ-ఋతుపవనాలపై ఆధారపడిన అడవులు. శీతాకాలంలో చల్లగానూ పొడిగాను, సరాసరి ఉష్ణోగ్రత 25 సె.గ్రే.ను కలిగి ఉన్నాయి. ఈ అడవుల వర్షపునీరు గుండ్లకమ్మ నదిలో కలుస్తాయి.
ఈ కొండలు దాదాపు అడవులతో నిండివున్నాయి. ఈ అడవులలో వృక్షసంపదను పెంచలేకపోవడానికి కారణ నీటి కొరత. వ్యవసాయం దాదాపు కనుమరుగు. కొన్ని పల్లెటూర్లవద్ద వ్యవసాయం కానవస్తుంది. ఈ అటవీ ప్రాంతం ప్రాంతంలో ఉంది..
నీటికొరత కారణంగా జనజీవనం అత్యల్పం. ఈ ప్రాంతంలో నగరాలు పట్టణాలు వెలవక పోవడానికి కారణం ఇదే. ఈ ప్రాంతంలో కంభం పట్టణం పెద్దది.
ఈ ప్రాంతంలో అటవిక తెగలు : చెంచులు నివసిస్తున్నారు.
రాష్ట్ర ప్రధాన రహదారి విజయవాడ-గుంతకల్లు పోతున్నది. ఈ కొండల మార్గం గుండా పోతున్నది. మహబూబ్ నగర్ నుంచి శ్రీశైలం వెళ్ళు రహదారి కూడా ఈ అడవుల పశ్చిమ భాగం నుంచి వెళుతుంది.
నల్లమల అటవీ ప్రాంతం విస్తరించి ఉన్న 9500 చదరప్ అడగులలో సుమారు మూడవ వంతు అనగా 3000 చదరపు కిలోమీటర్ల ప్రాంతం దటమైన అటవీ ప్రాంతంగా ఉంది. ఈ ప్రాంతంలో ఎటుచూసినా కొండలు, లోయలు, ఎత్తయిన చెట్లు ఉన్నాయి. కౄరమృగాలు ముఖ్యంగా పులులకు ఈ ప్రాంతం ఆవాసంగా ఉంది. ఈ కీకారణ్య ప్రాంతమును ప్రభుత్వం రాజీవ్ అభయారణ్యంగా ప్రకటించింది. దేశంలోని 19 పులుల అభయారణ్యాలలో ఇది ఒకటి. ఇక్కడ 80కి పైగా పులులు సంచరిస్తుంటాయి.
2009 సెప్టెంబర్ 2 న చిత్తూరు జిల్లా పర్యటనకు బయలుదేరిన ముఖ్యమంత్రి రాజశేఖరరేడ్డి హెలికాప్టర్ ప్రమాదానికి గురై వై.ఎస్.తో సహా మొత్తం ఐదుగురు హెలికాప్టర్ ప్రమాదంలో మరణించారు.అయిదుగురు ప్రముఖుల ప్రాణాలు బలిగొన్న రుద్రకొండ కర్నూలు-ప్రకాశం జిల్లా సరిహద్దులో ఆత్మకూరు - వెలుగోడుకు సమీపంలో నల్లమల అడవుల్లో ఉంది.హెలికాప్టర్‌ కూలిన ప్రాంతం కర్నూలు జిల్లా ఆత్మకూరునుంచి 8 కిలోమీటర్ల దూరంలోని నల్లకాలువ గ్రామం మీదుగా 16 కిలోమీటర్ల దూరంలోని రుద్రకోడూరు గ్రామానికి దట్టమైన అటవీ మార్గంలో ప్రమాద స్థలి పావురాలగుట్ట మరో 16 కిలోమీటర్లు దూరం ఉంది.
[[దస్త్రం:Srisailam Tiger reserve sign board.jpg|thumbnail|శ్రీశైలం టైగర్ రిజర్వ్ సూచన kurnool to guntur
[[వర్గం:భూగోళ శాస్త్రము]]
[[వర్గం:భారతదేశం అడవులు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ అడవులు]]
[[వర్గం:అడవులు]]
[[వర్గం:తూర్పు కనుమలు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ కొండలు]]
గురు గోవింద సింగ్
గురు గోవింద్ సింగ్ లేదా గురు గోబింద్ సింగ్ (ఆంగ్లం : Guru Gobind Singh) (పంజాబీ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ), జననం డిసెంబరు 22, 1666 - మరణం అక్టోబరు 7, 1708) సిక్కుమత పదవ గురువు. ప్రకారం గురు గోవింద్ సింగ్ జన్మదినం జనవరి 5. గురు గోవింద్ సింగ్ పాట్నా 1666 లో జన్మించాడు. ఇతను 1675 నవంబరు 11 న సిక్కుమత గురువయ్యాడు. ఈ సమయంలో అతని వయస్సు 9 సంవత్సరాలు. ఇతను తన తండ్రి వారసుడిగా అతని తరువాత గురువయ్యాడు. గురు గోవింద్ సింగ్ సిక్కు విశ్వాస నాయకుడు, యోద్ధ, కవి మరియు జ్ఞాని. ఇతను ను స్థాపించాడు.
తోక
తోక లేదా వాలము లేదా పుచ్ఛం (Tail) జంతువుల వీపు క్రింది వైపునుంచి వేలాడే పొడవైన శరీర భాగము. ఇది మొండేనికి అనుబంధంగా వంగే గుణం కలిగినవుంటుంది. ఇది మనుషులలో ఒక అవశేషావయవముగా మాత్రమే ఉన్నది. ఇది క్షీరదాలు మరియు పక్షులలో త్రికము మరియు అనుత్రికము లకు అనుసంధానంగా ఉంటుంది. తోకలు ప్రాథమికంగా సకశేరుకాల లక్షణమైనా, తేలు వంటి కొన్ని అకశేరుకాలలో కూడా ఇది కనిపిస్తుంది. Human embryos have a tail that measures about one-sixth of the size of the embryo itself. As the embryo develops into a fetus, the tail is absorbed by the growing body. The developmental tail is thus a human vestigial structure. Infrequently, a child is born with a "soft tail", which contains no vertebrae, but only blood vessels, muscles, and nerves, although there have been a very few documented cases of tails containing cartilage or up to five vertebrae. Modern procedures allow doctors to eliminate the tail at delivery. Some of these tails may in fact be sacrococcygeal teratomas. The longest human tail on record belonged to a twelve-year-old boy living in what was then French Indochina, which measured 229 mm (9 inches). A man named Chandre Oram, who lives in West Bengal, a state in India, is famous because of his tail. It is not believed to be a true tail, however, but rather a case of spina bifida.
Humans have a tail bone (the coccyx) attached to the pelvis, in the same place which other mammals have tails. The tail bone is formed of fused vertebrae, usually four, at the bottom of the vertebral column. It doesn't protrude externally, but retains an anatomical purpose: providing an attachment for muscles like the gluteus maximus.
కన్ఫ్యూషియస్
కన్‌ఫ్యూషియస్ (ఆంగ్లం : Confucius) (చైనీస్ భాష : Kǒng Fūzǐ లేదా K'ung-fu-tzu), సాహిత్యపరమైన అర్థం: "కాంగ్ గురువు" (""Master Kong""), (సెప్టెంబరు 28, క్రీ.పూ 551 – క్రీ.పూ. 479) చైనాకు చెందిన శోధకుడు, మరియు సామాజిక . ఇతని బోధనలు మరియు అనేకానేక దేశాల ప్రజలపై తన లోతైన ప్రభావాన్ని చూపగలిగింది. ఉదాహరణకు , , , మరియు ఆలోచనలు, తత్వము మరియు జీవితం.
ఇతడి తత్వము, ప్రభుత్వ-నీతి పై, సామాజిక-సంబంధాలపై, న్యాయంపై, మరియు ప్రామాణికతపై తన ప్రభావంచే నొక్కివక్కాణించగలిగినది. ఈ నియమాలు చైనాలో అమితంగా ఆదరణ పొందాయి. ఇతర తత్వాలు దాదాపు మరచిపోయేంత ప్రభావం చూపగలిగింది, ఉదా: నాటి (法家) లేదా (道家) (206 క్రీ.పూ. – 220 క్రీ.శ.). కన్‌ఫ్యూషియస్ ఆలోచనలు ఆతరువాతి కాలంలో అభివృద్ధి చెంది "" (儒家) అనే కొత్త తత్వానికి ఊపిరిపోసాయి. ఈ తత్వము యూరప్కు చే మొదటిసారిగా పరిచయం గావింపబడినది, దీని లాటిన్ నామం "కన్‌ఫ్యూషియస్".
ఇతని బోధనలు "" (論語) లో కానవస్తాయి. ఈ బోధనలన్నీ కన్‌ఫ్యూషియస్ మరణించిన తరువాత క్రోడీకరించబడ్డాయి. నవీన చరిత్రకారులు ఈ క్రోడీకరణలను అంగీకరించడంలేదు. ఈ బోధనలు, కన్‌ఫ్యూషియస్ చేతి దస్తూరీ కాదని వీరి వాదన. కానీ దాదాపు 2,000 యేండ్ల తరువాత, ఇతడి రచనలు లేదా వీటికి ఇతను సంపాదకుడు, అవి "" (సంపాదకుడు), మరియు "" (春秋) (రచయిత) మొదలగునవి అని విశ్వసిస్తున్నారు.
, కన్ఫ్యూషియస్ క్రీ.పూ 551 లో వసంతకాలంలో జన్మించాడు. ఇతడి జన్మకాలములో అనే తత్వ-ఉద్యమం బయలుదేరియుండినది. ఇతను (ప్రస్తుతం) లోని నగర సమీపంలో ఓ సంపన్న కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతడి కుటుంబం అనేక కష్టకాలాలనూ చూసింది.
"" 論語 లలో, కన్‌ఫ్యూషియస్ తనకు తాను "ఏమీ కనుగొనని వార్తాహరుడు" ("transmitter who invented nothing") అని వ్రాసుకున్నాడు. ఇతడు "చదువు" పై అమిత ప్రాముఖ్యతను ప్రదర్శించాడు, మరియు ఇతని గ్రంథము "విద్య" కొరకు గల చదువు తో ప్రారంభమవుతుంది. ఈ కారణాన చైనీయులు ఇతడిని "మహా గురువు"గా గౌరవిస్తారు.జీవితం మరియు సమాజపు సిద్ధాంతాలను స్థిరపరచే సాంప్రదాయాలను నెలకొల్పే విధానాలను దూరంగా ఉంచి, స్వయంశోధన చేపట్టాలని, తద్వారా బాహ్యప్రపంచాన్ని అధ్యయనం చేయాలని తన శిష్యులకు బోధించేవాడు.
కన్ఫ్యూషియస్ బోధనలలో ఒక బోధనపై ఎక్కువ ప్రాధాన్యతను ఇస్తూవచ్చాడు, అదే స్వీయ-శోధన మరియు నడవడికల సూత్రీకరణ. నీతిశాస్త్రముపై మరియు సామాజికనీతి, ప్రభుత్వ-నీతి మొదలగు అంశాలపై ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ప్రకటించాడు.
కన్ఫ్యూషియస్ వ్యక్తిత్వంలో, జీవితంలో సంగీత సాధనకు ప్రాధాన్యం ఉంది. చైనాదేశపు సంగీతం మనుష్యుని స్వభావంలో ఒక గుణసమత్వాన్ని, భావసమత్వాన్ని అందిస్తుందని, తద్వారా నైతిక జీవనం అలవడుతుందని చెప్పేవారు. సంగీతం వల్ల ప్రభుత్వ యంత్రాంగంలోని అధికారులకు, రాజుకూ నైతికత అలవడుతుందని, అది వారి పాలన వల్ల దేశంలో ప్రతిఫలిస్తుందని బోధించారు. సంగీతం వల్ల వ్యక్తికి నైతికత, శాంతి, పరతత్త్వ అనుభూతి కూడా లభిస్తుందని భావించేవారు. కన్ఫ్యూషియస్ హియాంక్సే(Hsiang tse) అనే విద్వాంసుని వద్ద సంగీతాన్ని అభ్యసించారు.
( లో ఇతని పేరు కుంగ్ చియూ, అనువాదం డి.సి.లౌ).
కన్‌ఫ్యూషియానిజంను చైనీయులు ఒక మతముగా అవలంబిస్తున్నప్పటికీ, అనేకానేక సందేహాలు ఉత్పన్నమౌతున్నాయి. ఇదొక తత్వమా లేక మతమా? అని వాదోపవాదాలు జరుగుతూనే ఉన్నవి. కన్‌ఫ్యూషియానిజం లో "జన్మాంతరము" లేదు. దేవుడు లేదా దేవతల గురించి ఒక సంక్లిష్టమైన దృష్టి ఉన్నప్పటికీ, ఆధ్యాత్మికపరమైన, ఆత్మసంబంధమయిన విషయాలను ఈ తత్వము స్పృశించలేక పోవడం మతపరంగా ఒక లోటు.
త్రికము
త్రికము లేదా త్రికాస్థి (Sacrum) వెన్నెముకలోని భాగము.
తేలు
తేలు లేదా వృశ్చికము (ఆంగ్లం Scorpion) అరాక్నిడా (Arachnida) తరగతిలో స్కార్పియానిడా (Scorpionida) వర్గానికి చెందిన జంతువు. వీనిలో సుమారు 2,000 జాతులున్నాయి. ఇవి దక్షిణ భూభాగంలో విస్తరించాయి. ఉత్తర భాగంలో ఇవి ఒక చిన్న సమూహం 1860 నుండి యు.కె.లో కనిపిస్తున్నాయి.
తెలుగు భాషలో తేలు పదానికి వివిధ ప్రయోగాలున్నాయి. తేలు నామవాచకంగా వృశ్చికం అని అర్ధం. తేలు క్రియా పదంగా నీటిలో తేలు అనే అర్ధాన్ని ఇస్తుంది. To float. To swim. To bathe. To succeed, be done, be settled, ratified, take place. To terminate, end, blow over or end (as a storm, ) swell, ripen (as a boil, ) to emerge అని అర్ధాలు కూడా ఉన్నాయి. ఉదా: నేను తేలే ఉపాయము ఇది, ఏ సముద్రమందు పడవేసినా ఇది తేలును. తేలబలుకు అనగా to speak clearly. తేల్చి పలుకు to accent softly, to use the soft accent instead of the harsh one. తేలదీయు to haul ashore, to pull out or drag out. తేలగిల్లు or తేలగిలబడు To rise to the top. పైకితేలు. To roll or swim, as the eyes. తేలగింపు swimming of the eyes. తేలవేయు అనగా To open (the eyes) wide. కండ్లు తేలవేయు to stop winking అని అర్ధం. తేలు చేప ఒక రకమైన చేప. తేలాడు (తేలి+ఆడు.) v. n. To float. తేలు, తేలిఆడు. తేలించు To cause to float. To bring up or produce. To accomplish, do, achieve, perform. To fulfil. To glance, as applied to the eyes. తేల్చిపోయు to pour in loosely or lightly. లాలించితేలించు to fondle and please. తేలిక n. Lightness, ease. లఘుత్వము. adj. Easy, simple, light. బరువులేని. వానికి ఇప్పుడు ఒళ్లు తేలికగా నున్నది he is well. తేలుపారు v. n. To arise, to be born పుట్టు.
ఏ.వి.సుబ్బారావు
ఆరాధ్యుల వెంకట సుబ్బారావు లేదా ఏ.వి.సుబ్బారావు తెలుగు రంగస్థల నటుడు మరియు పద్య గాయకుడు.
1930లో గుంటూరు జిల్లా అనంతవరం (కొల్లూరు మండలం) లో జన్మించారు.
పద్యం కమ్మగా పాడేవాడు. వింటున్నవారు అందులో లీనమయ్యేవారు. పద్యాన్ని, సంభాషణలాగా అర్థమయ్యేలా చేస్తూ ప్రేక్షకుల్ని ఆనందసాగరంలో ఓలలాడించేవాడు. ముక్కామల రాఘవయ్య, వల్లూరి వెంకట్రామయ్య చౌదరి,  కుప్పా సూర్యనారాయణ, వేమూరి సీతారామశాస్త్రి, గుళ్లపల్లి ఆదిశేషయ్య, హార్మోనిస్టు విష్ణుబొట్ల వెంకటేశ్వర్లు ఇతన్ని తీర్చిదిద్దారు.
శ్రీకృష్ణ రాయబారం,  గయోపాఖ్యానం, కురుక్షేత్రం, శ్రీకృష్ణ తులాభారం, రామాంజనేయయుద్ధం, చింతామణి వంటి నాటకాల్లో ప్రధానపాత్రలకు వన్నెతెచ్చాడు. జంధ్యాల పాపయ్యశాస్త్రి "గానకోకిల" బిరుదుతో సత్కరించారు. ఏ.వి.సుబ్బారావు పద్యాలు గ్రామఫోను రికార్డులున్నాయి. ఆయన కుమారులు ముగ్గురు (ఆరాధ్యుల కోటేశ్వరరావు, ఆరాధ్యుల వెంకటేశ్వరరావు) రంగస్థల నటులుగానే జీవితాన్ని సాగిస్తున్నారు. సుబ్బారావుకు ఏడుగురు కుమార్తెలు ఉన్నారు. సాధారణ రైతు కుటుంబంలో జన్మించిన సుబ్బారావు పెద్దగా చదువుకోలేదు. పొలం పనులకు వెళుతుండేవాడు. 1960లో సుబ్బారావు శ్రీ పూర్ణశ్రీ నాట్యకళాసమితిని స్థాపించి 30 ఏళ్లపాటు నాటక ప్రదర్శనలిచ్చారు. ఈలపాట రఘురామయ్య, పీసపాటి నరసింహమూర్తి, షణ్ముఖి ఆంజనేయ రాజు వంటి హేమాహేమీలతో శ్రీకృష్ణుడి పాత్రను ఒకే వేదికపై పంచుకున్నారు. శ్రీకృష్ణుడిగా ఆయన నటనకు గుంటూరు డ్రస్ కంపెనీ అధినేత వెండి కిరీటాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చారు. గయోపాఖ్యానంలో ఆయన వేసిన కృష్ణ పాత్రను, రామాంజనేయ యుద్ధంలో రామ పాత్రను, రాయబారంలో శ్రీ కృష్ణుని పాత్రను హెచ్ఎంవి గ్రామఫోను కంపెనీ రికార్డు చేసింది. భూలోకంలో యమలోకం, ముత్యాల పల్లకి సినిమాలలో ప్లేబ్యాక్ పద్యాలు పాడారు.
26.12.2010 న తెనాలి నాజరుపేటలోని తన స్వగృహంలో మరణించారు.
అద్దంకి శ్రీరామమూర్తి
అద్దంకి శ్రీరామమూర్తి (సెప్టెంబరు 21, 1898 - 1968) సుప్రసిద్ధ తెలుగు రంగస్థల, సినిమా నటుడు మరియు సంగీత విశారదుడు.
ఈయన గుంటూరు జిల్లా కల్వకుర్తి గ్రామంలో సెప్టెంబరు 21, 1898 సంవత్సరంలో జన్మించాడు.
బాపట్ల ఉన్నత పాఠశాలలో చదివాడు. చదువుకునే రోజుల్లోనే బడిపిల్లలు ప్రదర్శించిన గయోపాఖ్యానం నాటకంలో ప్రపథమంగా సహదేవుడు పాత్రలో నటించాడు. సహదేవుడు పాత్రతో ప్రారంభమైన నటజీవితం దశరథుడి పాత్రతో పరాకాష్ఠకు చేరుకుంది. తర్వాత రాజమండ్రి లోని కృత్తివెంటి నాగేశ్వరరావు గారి నాటక సమాజంలో మూడేళ్ళు వివిధ పాత్రలు ధరించాడు. సంగీతం మీద ఎక్కువ ఆసక్తి ఉండటం వల్ల విజయవాడలో పాపట్ల కాంతయ్య, పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య ల వద్ద పదేళ్ళు సంగీతం నేర్చుకొని సంగీత విద్వాన్ గా పేరుతెచ్చుకొన్నాడు. బి.టి.రాఘవాచార్యులు వద్ద నాటక కళలోని మెళకువలు నేర్చుకొన్నాడు. అనేక పాటకచేరీలు నిర్వహించాడు. పాటలు పాడడంలో విశిష్టమైన బాణీ సృష్టించుకున్నాడు. ఎంతటి పద్యమైనా ఈయన పాడితే ఇట్టే అర్థమైపోయేది. ప్రసిద్ధ నటులు హరి ప్రసాదరావు, బళ్ళారి రాఘవ ల సరసన ప్రముఖ పాత్రలు ధరించి ఎంతో పేరు ప్రఖ్యాతులు పొందాడు. ఈయన పాడిన పద్యాలు, కృతులు, శ్లోకాలు గ్రామఫోను రికార్డులుగా ఇవ్వబడి విశేష ప్రచారం పొందాయి. ఈయన ధర్మారాజు మరియు దశరథుని పాత్రలకు పేరొందాడు. పాండవ ఉద్యోగ విజయం నాటకంలో ధర్మరాజు పాత్రను వేసేవాడు.
1913 నుంచి 1920 వరకు స్టార్ థియేటర్ సమాజం తరపున నాటకాలు ప్రదర్శించాడు. అనంతరం వరుసగా రాజమండ్రి హిందూ నాటక సమాజం, బందరు బాలభారతి సంఘం, మైలవరం మోతే కంపెనీ లలో ప్రధాన భూమికలు ధరించాడు. కాకినాడలో జరిగిన పాదుకాపట్టాభిషేక నాటక పోటీలలో ఈయన నటించిన దశరథుడి పాత్రకు సువర్ణ పతకం అభించింది.
తన తొలి సినిమా, పసుపులేటి కన్నాంబ సరసన పి.పుల్లయ్య దర్శకత్వం వహించిన హరిశ్చంద్ర సినిమాలో హరిశ్చంద్రుని పాత్రలో నటించి మంచిపేరు తెచ్చుకున్నాడు. అప్పటివరకు హరిశ్చంద్ర పాత్రలో డి.వి. సుబ్బారావు, హరిప్రసాదరావు లను చూడడా డానికి జనం అలవాటు పడినా అందుకు భిన్నంగా పుల్లయ్య హరిశ్చంద్ర పాత్రకు శ్రీరామమూర్తిని ఎంపికచేశాడు. చలనచిత్ర రంగంలో ప్రవేశించి సుమారు 25 చిత్రాలలో నటించి అసమాన నటుడుగా కీర్తి సంపాదించాడు. ఈయన ధరించిన పాత్రలలో జీవించి ఆ పాత్ర ప్రేక్షక హృదయాలకు హత్తుకునే విధంగా నటించేవాడు. పాదుకా పట్టాభిషేకం సినిమాలో దశరథుని పాత్ర పోషించాడు.
నాటకరంగంలో ప్రేక్షకలోకాన్ని సమ్మోహనపరచిన అద్దంకి అవసాన దశలో పక్షవాతంతో బాధపడి 1968లో నటరాజులో ఐక్యమయ్యాడు.
దక్షిణ మహాసముద్రం
దక్షిణ మహాసముద్రం (ఆంగ్లం : Southern Ocean), దీనికి ఇతర పేర్లు "మహా దక్షిణ సముద్రం", "అంటార్కిటిక్ మహాసముద్రం మరియు "దక్షిణ ధృవ మహాసముద్రం". దక్షిణార్ధ గోళానికి 60° అక్షాంశ దిగువన గల సముద్రప్రాంతము. పసిఫిక్ మహాసముద్రం, అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం మరియు హిందూ మహాసముద్రానికి దక్షిణాన, అంటార్కిటిక్ ఖండానికి చుట్టూ వున్న జలరాశి.
దక్షిణ మహాసముద్రం (అంటార్కిటికా చుట్టూ భ్రమిస్తుంది) ను కలిగివున్నది. ఈ జలరాశిలో , , లోని కొన్ని భాగాలు, , కోఆపరేషన్ సముద్రం, కాస్మోనాట్ సముద్రం, కొద్ది చిన్నభాగాలు, మరియు మొదలగునవి ఉన్నాయి. దీని మొత్తం విస్తీర్ణం 20,327,000 చ.కి.మీ. (7,848,000 చ.మై.).
అనేక విధాలుగా, దక్షిణ మహాసముద్రం, ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం నకు వ్యతిరేక దిశలో, భూగోళ వ్యతిరేక అంచులో గలదు.
సముద్ర-ఉష్ణోగ్రత −2 నుండి 10  (28 నుండి 50 ) ల మధ్య మారుతూ వుంటుంది. వాయు తుఫానులు తూర్పువైపునకు ఖండం చుట్టూ ప్రయాణించి తీవ్రరూపందాలుస్తాయి. దీనికి కారణం మంచు మరియు విశాల సముద్ర ఉష్ణోగ్రతల మధ్య కలిగే వ్యత్యాసాలు. సంవత్సరం పొడగునా సముద్రంలో ఎక్కడైనా ఏర్పడుతాయి. వీటిలో కొన్ని, అనేక వందల మీటర్లవరకూ ఏర్పడుతాయి.
పెద్ద ఓడరేవులు :
సూర్య బలిజ
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వెనుకబడిన కులాల జాబితా లో సూర్య బలిజ , కళావంతులు , గణిక ,సూర్యవంశి ' బి.సి.డి గ్రూప్‌ లో 14వ కులస్తులు. వీరిని పూర్వం భోగం వాళ్ళు అనేవారు. 
కులం పేరు సూర్య బలిజగా మారినా తమ కులం పేరు ధైర్యంగా చెప్పుకోలేకపోతున్నారు. సమాజం ఒకప్పుడు దేవదాసీలను హీనంగా చూసింది. సమా జం నుంచి వెలివేసినట్టు చూశారు. తర్వాత వీరిని కళావం తులన్నారు. ఇప్పుడు వీరు సూర్య బలిజలు. పేరు మారి ఎంతో కొంత మర్యాద లభిస్తున్నా అభం శుభం తెలియని ఇప్పటి తరంపై ఇంకా ఆ ప్రభావం కనిపిస్తోంది. కనుకనే ఈ కులం వాళ్లమని చెప్పుకోవటానికి ఇష్టపడనివారు ఎక్కువగా కాపులలో చేరిపోతున్నారు. రాష్ర్టమంతటా ఉన్న సూర్య బలిజలలో 90 శాతం దారిద్యరేఖకు దిగువనే ఉన్నారు.
కులమ్ పేరు మారిన పిలుపు మారలెదు, ఇదె మా దరిద్రిమ్.
ఆర్థికంగా ఎదగలేనందువల్ల ఈ కులస్థులలో చాలామంది టైలర్లుగా, ప్రింటింగ్‌ప్రెస్‌లలో కంపోజర్లుగా, దారుశిల్పులుగా, తాపీమేస్త్రీలుగా జీవనం సాగిస్తున్నారు.ఒకనాటి దేవదాసీ వ్యవస్థను హిందు పూజారి వర్గము కేవలం ఆ కులానికి సంబందించిన స్త్రీలను గుడికి దేవునిపేర అంకితం చేస్తూ వ్యబిచార బానిసలు గా బలి చేశారు. నృత్యం, సంగీతం లను ఆశ్రయింపజేసి, కళారాధన పేరున సమాజం లోని ఉన్నత వర్గాల కామాంధులకు ఉంపుడు గత్తెలుగా మారి సమాజం చెక్కిన శిల్పాలుగా, చరిత్రకు అందని అబలలుగా మిగిలిపోయారు!ఆ పాత తరం తాలుకు అన్యాయాన్ని ప్రతిఘటిస్తూ సంఘసంస్కర్తల చేయూతతో విద్యావంతులు గా రూపొంది, సమాజంలో తమకంటూవిలువను పెంపొందించుకొని "గుడి సేవ" నుండి విముక్తులయ్యారు.ఆ క్రమం లోనే ప్రఖ్యాత హేతువాద నాస్తికులుగా మారి పాత వ్యవస్థను ప్రశ్నించి వీరికంటు విలువను సంతరించిన ప్రముఖులుగా ఈశ్వరప్రభు , చిత్తజల్లు వరహాలరావు తదితరులు "సూర్యబలిజ " కులానికి వన్నె తెచ్చారు.ఈనాడు ఈ కులానికి చెందిన విద్యావంతులు ఎందరో న్యాయవాద, వైద్య , సాంకేతిక , శాస్త్రవేత్త లు, ప్రభుత్వంలో ఉన్నతాధికారులుగా పురుషులు, మహిళలు గుర్తింపు పొందారు.సమాజంలో తల ఎత్తుకొని సగర్వంగా జీవనం సాగిస్తున్నారు.
చాతుర్వర్ణ వ్యవస్థలో యోగినీమూర్తులు, సాధ్వీమతల్లులు, పుణ్యస్త్రీలుగా భాసిల్లిన వీరి పూర్వీకులు దేవదాసీలు. ఆలయాలలో కుంభ హారతులు అందించి, దేవుని ఉత్సవా లలో అగ్రతాంబూలం అందుకున్న వీరే కాలంతోపాటు వచ్చిన మార్పులతో తిరస్కారాలు, ఈసడింపులు, అవహేళనలకు గురయ్యారు. వీటిని భరించలేని ఈ కులస్థులు (దేవదాసీలు) కొందరు 1952లో విజయవాడ వచ్చిన కాకా కాలేకర్‌ కమిషన్‌ను కలుసుకుని, తమ కులంపేరు మార్చండని వేడుకున్నారు. సుదీర్ఘ పోరాటాల ఫలితంగా ప్రభుత్వం వీరి కులంపేరును దేవదాసీలుగా కాక కళావంతులుగా మార్చింది. అయినప్పటికీ బ్రాకెట్‌లో కళావంతులనో, గణిక అనో పేర్కొంది . అలా తమ కులం పేరును బ్రాకె ట్‌లో పేర్కొనడంపై అభ్యంరాలు వ్యక్తంచేస్తూ మళ్లీ విజ్ఞాపన పత్రాలు సమర్పించుకున్నారు. ఎట్టకేలకు 2005లో ప్రభుత్వం వీరి కులాన్ని `సూర్య బలిజ' అని పేర్కొంటూ జీవో విడుదల చేసింది. అప్పట్లో ఇండియన్‌ సివిల్‌ సర్వీసెస్‌లో ఈ కులస్థులు చాలామంది ఉన్నారు. వీరికెప్పుడో ఇచ్చిన ఇనాం భూములు క్రమేణా వీరి నుంచి చేజారుతున్నాయి. వీరు బిసి-డి గ్రూప్‌లో ఉన్నారు. ఒడిషా, మరికొన్ని రాష్టాలలో వీరు ఎస్టీలుగా గుర్తింపు పొందారు. కనుక మన రాష్ర్టంలో కూడా అటువంటి రిజర్వేషన్‌ సౌకర్యం కల్పించాలని కోరుతున్నారు.
స్స్http://suryabalija.in
for more details: www.suryabalija.in//sarideudaykumar@gmail.com//
udaykumarsaride@yahoo.com
జోషినందివాలా
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వెనుకబడిన కులాల జాబితా .ఏ.గ్రూపులోని 36వ కులం. జోతిష్యం హస్తసాముద్రికం. చిలుక జో„స్యం వీరి వృత్తి. అల్లం మురబ్బా డబ్బా పట్టుకుని వీధివీధికి వెళ్లి అమ్ముతారు. బట్టలు, పాత్రలు అమ్ము కోవటం వంటి చిరు వ్యాపారా లు చేస్తున్నారు. సంచార జీవులు. ఐదు కాళ్లు, ఆరు కాళ్ల ఎద్దులను వెంటపెట్టుకుని ఊరూరా తిరుగుతుంటారు. కనుక నందివాలాలు అయ్యారు. జోతిష్యం చెప్పటంవల్ల జోషి నందివాలాలు అయ్యారు. వీరు ఏ గ్రామానికైనా వెళ్లేముందు ముందుగా అక్కడి పోలీస్‌ పటేలునో, గ్రామపెద్దనో కలిసి తమ వివరాలు తెలియజేస్తారు. కుటుంబాన్ని ఆ గ్రామంలోనే ఉంచి చుట్టుపక్కల మూడు నాలుగు గ్రామాలు తిరిగి వీరు జోతిష్యం చెప్పి వస్తారు. ఏ గ్రామంలోనూ మూడు నాలుగు రోజులకు మించి ఉండరు. జోషినంది వాలాల కుటుంబాలలో పెద్దవాళ్లు జోస్యం చెప్పటానికి ఊర్లు పట్టి తిరిగితే పిల్లలు `అక్షయ పాత్ర' పట్టుకుని గ్రామంలో యాచిస్తారు. సమీప గ్రామాలలో జోస్యం చెప్పడం పూర్తయ్యాక వేరొక గ్రామంలో విడిది చేయటానికి మళ్లీ ప్రయాణం కడతారు. అయితే, వెళ్లే ముందు తాము ఏ గ్రామానికి వెడుతున్నారో గ్రామపెద్దకు చెప్పి వెళ్లాలి. అక్కడ ఎన్నిరోజులు ఉండేది కూడా చెప్పాలి. తమ కుటుంబం ఎక్కడైనా స్థిరనివాసం ఏర్పరచుకున్నా జోతిష్యం చెప్పేవారు మాత్రం వారం పదిరోజులు గ్రామాలలో తిరిగి వెళుతుంటారు. పిల్లలకు 12, 13 ఏళ్ల వయసు వస్తే ఈ కుటుంబాలలో పెద్దవాళ్లు తమ విద్యను పిల్లలకు నేర్పించే ప్రయత్నం చేస్తారు. వీరు మహారాష్ర్ట నుంచి వలసవచ్చారు కాబట్టి `దాతే' పంచాంగాన్ని అనుసరిస్తారు. దీన్ని షోలాపూర్‌ పంచాంగం అని కూడా అంటారు. అయితే అక్షరజ్ఞానం ఉన్న పిల్లలకే పంచాంగం చూడటం, గ్రహస్థితులను లెక్కగట్టటం నేర్పిస్తారు. వీరు ఎక్కడ ఉన్నా తమ మాతృభాష మరాఠీని మాత్రం విస్మరించరు. పిల్లలకు మరాఠీని నేర్పిస్తారు. పిల్లల వయసు పెరిగే కొద్దీ ఫేస్‌ రీడింగ్‌ వంటి విద్యలు, వాటిలో మెళకువలను చెబుతారు. హస్తసాముద్రికం కూడా నేర్పిస్తారు. దానికి సంబంధించిన పుస్తకాలు కూడా చదివిస్తారు. వాస్తు శాస్త్రం బోధిస్తారు. అయితే వీరిని వాస్తు అడిగేవారి సంఖ్య తక్కువే అయినా అందులో ఆదాయం ఎక్కువ కనుక దాన్ని కూడా పిల్లలకు నేర్పిస్తారు. చిలక జోస్యం కూడా చెబుతారు. జోస్యం చెప్పించుకోవటానికి వచ్చినవారి పేరుకు అనుకూలంగా ఉన్న రాశి తాలూకు కవర్‌ను తీయటంలో చిలకకు శిక్షణ ఇస్తారు. వారఫలాలలో వచ్చే పేపర్‌ కటింగ్‌లను వీరు ఆయా రాశులకు తగినట్టు కవర్లలో పెట్టి చిలక జోస్యం చెబుతారు. రెక్కలు విచ్చుకోని చిన్న చిలకలను పట్టుకుని దాదాపు రెండు సంవత్సరాలపాటు శిక్షణ ఇస్తారు. చిలుక ఆయుఃప్రమాణం ఐదున్నర ఆరేళ్లే కనుక కనీసం ఇవి వీరికి మూడేళ్లయినా సహకరిస్తాయి. చిలక చనిపోతే ఇసుకలోనో, నదిలోనో పూడ్చిపెడతారు. హస్తసాముద్రికం కన్నా, జోతిష్యం చెబితేనే ఎక్కువ రాబడి ఉంటుంది. కంప్యూటర్‌లో జోతిష్యం మొత్తం వివరాలను అందంగా ఫైల్‌ చేసి ఇవ్వటంతో ఎక్కువమంది అటువైపు మొగ్గుచూపుతున్నారు.
మొక్కపాటి సుబ్బారాయుడు
మొక్కపాటి సుబ్బారాయుడు (1879 - 1918) పరిపాలనా దక్షుడు మరియు పండితుడు. ప్రఖ్యాత హాస్య రచయిత మొక్కపాటి నరసింహశాస్త్రి ఈయన సహోదరుడు. ఈయన 1879 సంవత్సరం సెప్టెంబరు 8 తేదీన జన్మించాడు. ఈయన ముత్తాత షట్ఛాస్త్రవేత్త, శ్రౌతి అయి పెద్దాపురం విద్వత్తిమ్మ జగపతి మహారాజు వద్ద మొగలితుర్రు సంస్థానంలో అఖండ రాజ గౌరవాలు పొందాడు. తాత సదాశివశాస్త్రి నాలుగు శాస్త్రాలలో పండితుడు. తండ్రి తపశ్శాలి అనీ, అన్న ప్రదాత అని కీర్తిపొందాడు. ఈయన విద్యాధికుడు మరియు పిఠాపురం సంస్థానంలో దివానుగా ఉండి పలువురికి ఉపకారాలు చేశాడు. ఆ కాలంలో పీఠికాపురాధీశుల సమస్త ధర్మకార్యాలకు వీరి ప్రోత్సాహమే ప్రధానమైన కారణము.
న్యుయింగ్తన్ కళాశాల లో అధ్యాపకులుగా పనిచేసిన మొక్కపాటి సుబ్బారాయుడు పిఠాపురం రాజా రావు వెంకట కుమార మహీపతి సూర్యా రావు బహుదూర్ కు బాల్యం లో సత్ప్రవర్తన, ఆంగ్ల, ఆంద్ర భాషలను బోధించారు. సుబ్బారాయుడు మహారాజుకు కార్యదర్శిగా నియమితులయ్యారు. 1906 లో వారసత్వ వివాదాలలో రాజా విజయం సాదించిన తరువాత 1907 లో పట్టాభిషిక్తులై సుబ్బరాయుడును దివాన్ గా నియమిచారు. ఆయనే మహా మంత్రి తిమ్మరుసు మాదిరిగా పిఠాపురం సంస్థానానికి వైభవాన్ని, రాజు సూర్యా రావుకు ఘనకీర్తిని సముపార్జీంచి పెట్టారు. కోర్ట్ కమీషనర్ వద్ద నుండి లభించిన లక్షలాది రూపాయలను సుబ్బారాయుడు, విద్యావ్యాప్తి, ప్రజా సంక్షేమం, సంఘసంస్కరణలు, ఆనాడ శరణాలయాలు, అన్నదానం, సాహిత్య పోషణ, కోసం మాత్రమే రాజు చేత ఒప్పించి ఖర్చు చేయించారు. మొక్కపాటి వారి పాలనాకాలం లో ఉచ్చదశకు చేరిన సంస్తానం వారి నిష్క్రమణ తరువాత పతన దిశగా పరుగులు తీసింది. 
హరిజనోద్దరణ, మధ్య నిషేధం, మహిళా వికాసం, హరిజన హాస్టల్, ఉచిత విద్యలు లాంటి సంస్కరణలను దేశంలోని అనేక ప్రాతాలకంటే చాలా కాలం ముందే పిఠాపురం సంస్తానంలో అమలుజరిగాయి.
ఈయన 1918 సంవత్సరం డిసెంబరు 12 తేదీన పరమపదించాడు.