భారతదేశంలో రిజర్వేషన్
ప్రభుత్వంలో, అన్ని ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల ఉద్యోగాల్లో మరియు అన్ని ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేట్ విద్యా సంస్థల్లో సరైన ప్రాతినిధ్యం లేని సామాజికంగా వెనుకబడిన తరగతులు మరియు విద్యాపరంగా వెనుకబడిన వర్గాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు తెగలకు ఉపశమనం కలిగించేందుకు వారికి ఆయా సేవలు మరియు సంస్థల్లో భారత ప్రభుత్వం, ఇప్పుడు భారతీయ చట్టం కొన్ని పోస్టులను (ప్రవేశాలు మరియు ఉద్యోగాలు) ప్రత్యేకంగా కేటాయించే ఒక కోటా పద్ధతిని అందిస్తుంది, మత/ భాషా మైనారిటీ విద్యా సంస్థలు మాత్రం ఈ రిజర్వేషన్‌ల నుంచి మినహాయించబడ్డాయి. భారతదేశ పార్లమెంట్‌లో ప్రాతినిధ్యానికి కూడా షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగలకు రిజర్వేషన్ విధానం విస్తరించబడింది. భారతదేశ కేంద్ర ప్రభుత్వం ఉన్నత విద్యలో 27% రిజర్వేషన్‌లు కల్పిస్తుంది, రాష్ట్రాలు తమ శాసనాలతో మరిన్ని రిజర్వేషన్‌లు కల్పించవచ్చు. సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు ప్రకారం రిజర్వేషన్‌లు 50%నికి మించరాదు, అయితే రాజస్థాన్ వంటి కొన్ని రాష్ట్రాలు 68 % రిజర్వేషన్‌లు ప్రతిపాదిస్తున్నాయి, దీనిలో ఉన్నత వర్గాలకు కూడా 14% రిజర్వేషన్‌లు ఉన్నాయి.
సాధారణ జనాభాలో తమ జనాభా సంఖ్యకు తగిన విధంగా ప్రాతినిధ్యం లేని కొన్ని గుర్తించిన సమూహాలకు ప్రవేశ ప్రమాణాలను తగ్గించడం ద్వారా విద్యా సంస్థలు మరియు పనిప్రదేశాల్లో సామాజిక భిన్నత్వాన్ని పెంచేందుకు రిజర్వేషన్‌లు ఉద్దేశించబడ్డాయి. తగిన-ప్రాతినిధ్యం లేని సమూహాలను గుర్తించేందుకు ప్రధానంగా కులాన్ని ప్రాతిపదికగా తీసుకుంటున్నారు. భారత ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య మరియు జాతీయ నమూనా అధ్యయనాలు సూచించిన విధంగా -- తక్కువ-ప్రాతినిధ్య-లింగం (మహిళలకు తక్కువ ప్రాతినిధ్యం ఉంది) మరియు నివాస ప్రదేశం (ఈశాన్య రాష్ట్రాలు, బీహార్ మరియు ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రాలకు తక్కువ ప్రాతినిధ్యం ఉంది), గ్రామీణ ప్రజలు, తదితర ప్రమాణాలను కూడా రిజర్వేషన్‌లు కల్పించడానికి ప్రాతిపదికగా తీసుకున్నారు.
కొన్ని సమూహాలకు తక్కువ ప్రాతినిధ్యం కలిగివుండటానికి భారతీయ కుల వ్యవస్థ వారసత్వ సంక్రమణను అంతర్లీన కారణంగా చెప్పవచ్చు. భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత, భారతీయ రాజ్యాంగం కొన్ని పాత సమూహాలను షెడ్యూల్డ్ కులాలు (SC) మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగలు (ST) లుగా గుర్తించింది. రాజ్యాంగ రూపకర్తలు కుల వ్యవస్థ ఫలితంగా, ఎస్సీలు మరియు ఎస్టీలు చారిత్రాత్మకంగా అణిచివేయబడ్డారని, భారతీయ సమాజంలో వారికి గౌరవం మరియు సమాన అవకాశాలు లభించలేదని, అందువలన వారికి జాతీయ-నిర్మాణ కార్యకలాపాల్లో తక్కువ ప్రాతినిధ్యం ఉన్నట్లు భావించారు. ప్రభుత్వ సహాయం పొందే విద్యా సంస్థల్లో మరియు ప్రభుత్వ/ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల ఉద్యోగాల్లో రాజ్యాంగం ఐదేళ్లపాటు వరుసగా 15% మరియు 7.5% ప్రత్యేక కోటాను ఎస్సీ మరియు ఎస్టీ అభ్యర్థులకు కేటాయించింది, ఈ ఐదేళ్ల తరువాత పరిస్థితిని సమీక్షించాలని సూచించింది. ఈ కాలాన్ని తరువాతి ప్రభుత్వాలు ఎప్పటికప్పుడు పొడిగిస్తూ వచ్చాయి.
తరువాత, రిజర్వేషన్‌లను ఇతర రంగాల్లో కూడా అమలు చేశారు. సుప్రీంకోర్టు రిజర్వేషన్‌లు 50%పైగా ఉండకూడదని ఇచ్చిన తీర్పు (దీనికిపైగా రిజర్వేషన్‌లు కల్పించడం రాజ్యాంగం హామీ ఇచ్చిన సమాన అవకాశాలను ఉల్లంఘించినట్లు అవుతుందని అత్యున్నత న్యాయస్థానం సూచించింది) వాటిపై పరిమితి విధించింది. ఇదిలా ఉంటే, 50% పరిమితి దాటి కొన్ని రాష్ట్ర చట్టాలు రిజర్వేషన్‌లు కల్పించాయి, ప్రస్తుతం వీటిపై సుప్రీంకోర్టులో విచారణ జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, కుల-ఆధారిత రిజర్వేషన్లు తమిళనాడు రాష్ట్రంలో 69% వద్ద ఉన్నాయి, రాష్ట్రంలోని 87% జనాభా రిజర్వేషన్‌ల పరిధిలోకి వస్తుంది (ఈ వ్యాసంలో కిందవున్న తమిళనాడు భాగాన్ని చూడండి).
ప్రెసిడెన్సీ ప్రాంతాలు మరియు వింధ్యా పర్వతాలకు దక్షిణంగా ఉన్న సంస్థానాల్లో స్వాతంత్ర్యం రావడానికి చాలాకాలం క్రితమే వెనుకబడిన తరగతులకు (BCలు) రిజర్వేషన్‌లు కల్పించారు. చత్రపతి సాహుజీ మహారాజ్, మహారాష్ట్రలోని కోల్హాపూర్ మహారాజా 1902లోనే వెనుకబడిన తరగతులకు మద్దతుగా రిజర్వేషన్‌లు ప్రవేశపెట్టారు, వారిలో పేదరికాన్ని తొలగించేందుకు మరియు రాష్ట్ర పాలనా యంత్రాంగంలో వారికి తగిన వాటా కల్పించేందుకు రిజర్వేషన్‌లు ప్రవేశపెట్టడం జరిగింది. 1902లో వెలుబడిన ఒక అధికారిక ప్రకటనతో కోల్హాపూర్ రాష్ట్రంలో వెనుకబడిన తరగతులు/వర్గాలకు సేవల్లో 50% రిజర్వేషన్‌లు కల్పించారు. భారతదేశంలో అణగారిన తరగతుల సంక్షేమం కోసం రిజర్వేషన్‌లు కల్పిస్తూ వెలుబడిన మొట్టమొదటి ప్రభుత్వ ఆదేశంగా ఈ అధికారిక ప్రకటన గుర్తింపు పొందింది.
దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాల్లోనూ అంటరానితనం లేదు, అందువలన అణగారిన వర్గాలను గుర్తించడం సులభమైన పనేమీ కాదు. అంతేకాకుండా, భారతదేశంలోని దక్షిణ ప్రాంతాల్లో వర్ణ విభజన మరియు అంటరానితనం ప్రబలంగా ఉండేది, ఉత్తర భారతదేశ ప్రాంతాల్లో ఈ ఆచారాలు మరింత విస్తరించి ఉన్నాయి. ఇక్కడ మరో సమస్య ఏమిటంటే, ఒక ప్రాంతంలో అంటరానివారిగా పరిగణించబడే కొన్ని కులాలు/ వర్గాలు ఇతర ప్రాంతాల్లో అటువంటి సమస్యలు ఎదుర్కోవడం లేదు. సాంప్రదాయిక వృత్తుల ఆధారంగా కొన్ని కులాలు హిందూ మరియు హిందూయేతర వర్గాల్లో ఉనికి కలిగివున్నాయి. కులాల నమోదుకు ఒక సుదీర్ఘ చరిత్ర ఉంది, మను కాలం నుంచే ఈ కులాల నమోదు ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది. మధ్యయుగ గ్రంథాల్లో దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో ఉన్న జన సమూహాల గురించి వర్ణన ఉంది. బ్రిటీష్‌వారి పాలనలో, 1806 తరువాత విస్తృత స్థాయిలో కులాల నమోదు ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది. 1881 మరియు 1931 మధ్య జనాభా లెక్కల సేకరణ సమయంలో ఈ ప్రక్రియ ఊపందుకుంది.
దక్షిణ భారతదేశంలో, ముఖ్యంగా తమిళనాడులో వెనుకబడిన తరగతుల ఉద్యమం మొదటిసారి ఉధృతి పొందింది. దేశంలో దీనికి సంబంధించి కొందరు సామాజిక సంస్కర్తలు చర్యలు చేపట్టారు. రెట్టామలై శ్రీనివాస పెరియార్, అయోథిదాస్ పండితార్ www.paraiyar.webs.com, జ్యోతిబా ఫూలే, బాబాసాహెబ్ అంబేడ్కర్, చత్రపతి సాహు జి మహారాజ్ మరియు ఇతరులు, ఉన్నత వర్గాలు మరియు అంటరాని తరగతుల మధ్య సృష్టించబడిన గోడను పూర్తిగా కూల్చివేశారు.
భారతదేశం అనేక అంతర్వివాహ వర్గాలు లేదా కులాలు మరియు ఉప-కులాలతో విభజించబడివుంది, ఈ ఆచారాన్ని శతాబ్దాలుగా ఆచరించిన ఫలితంగా కుల వ్యవస్థ అనే ఒక రకమైన సామాజిక అధిక్రమం సృష్టించబడింది. రిజర్వేషన్ విధాన మద్దతుదారులు సాంప్రదాయిక కుల వ్యవస్థ, ఆచరణలో ఉన్న విధంగా, తక్కువ కులాలు తీవ్రంగా అణిచివేతకు గురికావడానికి మరియు వర్ణ విభజనకు దారితీస్తుందని మరియు విద్యతోపాటు వివిధ రంగాల్లో వారి ప్రవేశాన్ని పరిమితం చేస్తుందని వాదిస్తున్నారు. "మను స్మృతి" వంటి పురాతన గ్రంథాల ప్రకారం, కులం అనేది ఒక "వర్ణాశ్రమ ధర్మం", అంటే "తరగతి లేదా వృత్తి ఆధారంగా ఇచ్చిన విధులు అని దీనర్థం". వర్ణాశ్రమలో (వర్ణ + ఆశ్రమ) "వర్ణ" అనేది 'రంగు'ను సూచించే పదం కాదు. భారతదేశంలో కుల ఆచారం ఈ నియమాన్ని పాటిస్తుంది.
సంపన్న శ్రేణిని గుర్తించేందుకు పలు ప్రమాణాలు సూచించబడ్డాయి, అవి ఈ కింది విధంగా ఉన్నాయి:
ఏడాదికి రూ.250,000 కంటే ఎక్కువ ఆదాయం ఉన్న కుటుంబం సంపన్నశ్రేణి పరిధిలోకి వస్తుంది, ఇటువంటి కుటుంబాలను రిజర్వేషన్ కోటా నుంచి మినహాయించాలి. వైద్యులు, ఇంజనీర్‌లు, ఛార్టర్డ్ అకౌంటెంట్‌లు, నటులు, కన్సల్టెంట్‌లు, ప్రసార మాధ్యమాల ఉద్యోగులు, రచయితలు, అధికారులు, కల్నల్ మరియు సమాన స్థాయి లేదా ఉన్నత స్థాయి రక్షణ శాఖ అధికారులు, హైకోర్టు మరియు సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులు, అందరు కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ తరగతి A మరియు B అధికారులు పిల్లలను దీని నుంచి మినహాయిస్తారు. MPలు మరియు MLAల పిల్లలను కూడా ఈ పరిధి నుంచి తొలగించాలని న్యాయస్థానం విజ్ఞప్తి చేసింది.
భారత న్యాయవ్యవస్థ రిజర్వేషన్‌లను సమర్థిస్తూ కొన్ని తీర్పులను మరియు వాటిని సరిగా అమలు చేయాలని సూచిస్తూ కొన్ని తీర్పులను వెలువరించింది. రిజర్వేషన్‌లకు సంబంధించిన అనేక తీర్పులకు అనుగుణంగా తరువాత రాజ్యాంగ సవరణలు ద్వారా పార్లమెంట్ మార్పులు చేసింది. భారత న్యాయవ్యవస్థ ఇచ్చిన కొన్ని తీర్పులను రాష్ట్ర మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వాలు వ్యతిరేకించడం కూడా జరిగింది. భారతీయ న్యాయస్థానాలు ఇచ్చిన ప్రధాన తీర్పులు మరియు వాటి అమలు స్థాయి ఈ కింద ఇవ్వబడ్డాయి:
సంబంధిత కేసులువిద్యా సంస్థల్లో ప్రవేశాలు మరియు ఉద్యోగ స్థానాల్లో వివిధ ప్రమాణాలతో రిజర్వేషన్‌లను (ప్రత్యేక కేటాయింపులు) అమలు చేయడం జరుగుతుంది. ఒక నిర్దిష్ట సమూహం యొక్క సభ్యులకు అన్ని సాధ్యనీయ స్థానాలకు కోటా వ్యవస్థ ద్వారా పక్కనబెడతారు. ప్రత్యేక కేటాయింపులకు చెందని అభ్యర్థులు మిగిలిన స్థానాల కోసం పోటీపడవచ్చు, ఇదిలా ఉంటే రిజర్వేషన్‍‌లు పొందిన సమూహాలకు చెందిన అభ్యర్థులు అన్ని స్థానాలకు (రిజర్వ్ చేసిన మరియు బహిరంగ స్థానాలు రెండింటికీ) పోటీ పడవచ్చు. ఉదాహరణకు, రైల్వేల్లో పది క్లర్కు ఉద్యోగాల్లో 2 స్థానాలను మాజీ-ప్రభుత్వ సేవకులకు కేటాయించినట్లయితే, సైన్యంలో పనిచేసిన అభ్యర్థులు సాధారణ విభాగం మరియు ప్రత్యేక కోటా రెండింటికీ పోటీపడవచ్చు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేత వివిధ నిష్పత్తుల్లో షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు మరియు ఇతర వెనుకబడిన కులాలకు (దీనిని పుట్టిన కులం ఆధారంగా నిర్ణయిస్తారు) సీట్లను ప్రత్యేకంగా కేటాయించడం జరుగుతుంది. ఈ కులాన్ని జననం ఆధారంగా నిర్ణయిస్తారు, ఇది తిరిగి మార్చడానికి ఉండదు. ఒక వ్యక్తికి తన మతాన్ని మరియు తన ఆర్థిక పరిస్థితిని మార్చుకునే వీలుంటుంది, అయితే కులం మాత్రం శాశ్వతంగా ఉంటుంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం నిధులు సమకూర్చే ఉన్నత విద్యా సంస్థల్లో, షెడ్యూల్డ్ కులాలకు (దళితులకు) మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగలకు (ఆదివాసీలు) చెందిన విద్యార్థులకు 22.5% సీట్లు అందబాటులో ఉంటాయి (ఎస్సీలకు 15%, ఎస్టీలకు 7.5%). OBCలకు అదనపు 27% రిజర్వేషన్ కల్పించడం ద్వారా, ఈ రిజర్వేషన్ శాతం ఇప్పుడు 49.5%కు పెరిగింది 10. ఎయిమ్స్‌‍లో (AIIMS) ళో 14% సీట్లు ఎస్సీలకు, 8% సీట్లు ఎస్టీలకు కేటాయించారు. అంతేకాకుండా, ఎస్సీ/ఎస్టీ విద్యార్థులకు ప్రవేశార్హత మార్కులు 50%కు పరిమితం చేయడం జరిగింది. ఈ నిష్పత్తిని పార్లమెంట్‌లో కూడా పాటించడం జరుగుతుంది, అన్ని ఎన్నికల్లో కొన్ని నియోజకవర్గాలు నిర్దిష్ట సమూహాలకు కేటాయించబడుతున్నాయి. తమిళనాడు వంటి కొన్ని రాష్ట్రాల్లో, స్థానిక జనాభా ఆధారంగా ఎస్సీలకు 18% మరియు ఎస్టీలకు 1% రిజర్వేషన్‌లు అందిస్తున్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో, 25% విద్యా సంస్థల్లో ప్రవేశాలు మరియు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు BCలకు కేటాయించబడ్డాయి, 15% ఎస్సీలకు, 6% ఎస్టీలకు, 4% ముస్లింలకు కేటాయించారు.
కుల-ఆధారిత రిజర్వేషన్ల మద్దతుదారులు యాజమాన్యపు కోటాను అత్యంత వివాదాస్పద కోటాగా పరిగణిస్తున్నారు.
ఈ కోటా కులం, జాతి మరియు మతం ఆధారంగా కాకుండా, డబ్బు ఉన్నవారు సీటు కొనుగోలు చేసే విధంగా, ఆర్థిక స్తోమత ఆధారంగా రూపొందించబడిందని ప్రముఖ విద్యావేత్తలు కూడా దీనిని విమర్శిస్తున్నారు. ప్రైవేట్ కళాశాలల్లో విద్యార్థులకు 15 % సీట్లు ఈ యాజమాన్యపు కేటా కింద పూరించబడుతున్నాయి, ఈ సీట్లకు సంబంధించిన ప్రమాణాలను కళాశాల యజమాన్యం సొంతగా నిర్ణయిస్తుంది. ఈ ప్రమాణాల్లో భాగంగా కళాశాలలు నిర్వహించే సొంత ప్రవేశ పరీక్ష లేదా న్యాయబద్ధంగా 10+2 కనీస %వయస్సు భాగంగా ఉన్నాయి.
మహిళా రిజర్వేషన్‌లు
గ్రామ పంచాయితీల్లో (దీనిని గ్రామ అమెంబ్లీగా గుర్తిస్తారు, ఇది ఒకరమైన స్థానిక గ్రామ ప్రభుత్వం) మరియు పురపాలక సంఘ ఎన్నికల్లో మహిళలకు 33% రిజర్వేషన్‌లు కల్పించబడ్డాయి. పార్లమెంట్ మరియు శాసనసభలకు కూడా ఈ రిజర్వేషన్‌లను విస్తరించాలని ఒక సుదీర్ఘ-కాల ప్రణాళిక ఉంది. అంతేకాకుండా, భారతదేశంలో మహిళలకు విద్య మరియు ఉద్యోగాల్లో రిజర్వేషన్‌లు లేదా ప్రాధాన్యతలు కల్పించడం జరుగుతుంది. భారతదేశంలో మహిళలకు ఈ ప్రాధాన్యత కల్పించడాన్ని కొందరు పురుషులు పాఠశాలలు, కళాశాలలు మరియు విశ్వవిద్యాలయాల్లో తమపై వివక్ష చూపడంగా పరిగణిస్తున్నారు. ఉదాహరణకు, భారతదేశంలోని అనేక న్యాయవాద పాఠశాలల్లో మహిళళకు 30% రిజర్వేషన్‌లు ఉన్నాయి. పౌరులందరిలో సమాన స్థాయిని సృష్టించేందుకు మహిళలకు ప్రాధాన్యత కల్పించడాన్ని భారతదేశంలో పురోగమన రాజకీయ అభిప్రాయం బలంగా సమర్థిస్తుంది.
మార్చి 9, 2010న రాజ్యసభలో జరిగిన ఓటింగ్‌లో 186 మంది అనుకూల ఓట్లు, ఒక వ్యతిరేక ఓటుతో మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు ఆమోదం పొందింది. తరువాత దీనిని లోక్‌సభలో ప్రవేశపెడతారు, ఇక్కడ కూడా దీనికి ఆమోదం లభించినట్లయితే దానిని అమలు చేస్తారు.
తమిళనాడు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ముస్లింలకు మరియు క్రైస్తవులకు 3.5% సీట్లు కేటాయించింది, దీని కారణంగా OBC రిజర్వేషన్‌లను 30% నుంచి 23%నికి తగ్గించింది, ముస్లింలు మరియు క్రైస్తవులైన ఇతర వెనుకబడిన కులాలకు చెందిన వ్యక్తులు కూడా దీని పరిధిలోకి వస్తారు కాబట్టి ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది. ఈ ఉప-కోటాను సంబంధిత మత సమూహాలు వెనుకబడి ఉండటం వలన కల్పించడం జరిగిందని, మతం ఆధారంగా వీటిని కల్పించలేదని ప్రభుత్వం వాదిస్తుంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పాలనా యంత్రాంగం కూడా ముస్లింలకు 4% రిజర్వేషన్‌లు కల్పించే ఒక చట్టాన్ని అమల్లోకి తీసుకొచ్చింది. అయితే ఇది కోర్టులో సవాలు చేయబడింది. కేరళ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ ముస్లింలకు 12% కోటా కల్పించింది. మత మైనారిటీ హోదా ఉన్న విద్యా సంస్థల్లో వాటి మతాలకు చెందిన విద్యార్థులకు 50% రిజర్వేషన్‌లు ఉన్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం అనేక ముస్లిం సమూహాలను వెనుకబడిన ముస్లింలుగా గుర్తించింది, తద్వారా వీరికి రిజర్వేషన్‌లను అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చింది.
కొన్ని మినహాయింపులతో, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల పరిధిలోని అన్ని ఉద్యోగాలు సంబంధిత ప్రభుత్వ పరిధిలో నివసించేవారికి కేటాయించబడివుంటాయి. PEC చండీగఢ్‌లో గతంలో 80% సీట్లు చండీగఢ్‌వాసులకు మాత్రమే కేటాయించబడి ఉండేవి, ఇప్పుడు 50% సీట్లు మాత్రమే స్థానికులకు కేటాయిస్తున్నారు.
JIPMER వంటి విద్యా సంస్థలు JIPMERలో MBBS పూర్తి చేసిన విద్యార్థులకు పోస్టుగ్రాడ్యుయేట్ కోర్సుల ప్రవేశాల్లో రిజర్వేషన్‌లు కల్పించే ఒక విధానాన్ని కలిగివున్నాయి. [ఎయిమ్స్ (AIIMS) ]లోని మొత్తం 120 పోస్టుగ్రాడ్యుయేట్ సీట్‌లలో 33% రిజర్వేషన్‍‌లు కల్పించి, 40 మంది అండర్‌గ్రాడ్యుయేట్ విద్యార్థులకు సంబంధిత సీట్లను అందిస్తుంది (అంటే ఎయిమ్స్‌లో MBBS పూర్తి చేసిన ప్రతి ఒక్కరికీ పోస్టుగ్రాడ్యుయేట్ సీటు ప్రత్యేకంగా కేటాయించబడుతుంది, ఇది అక్రమమని కోర్టు తీర్పు చెప్పింది).
కొన్ని రిజర్వేషన్‌లను ఈ కింది సందర్భాల్లో కూడా అందించడం జరుగుతుంది:ప్రపంచవ్యాప్త ఖ్యాతి గడించిన IITలు మరియు IIMల వంటి భారతదేశంలోని అనేక అగ్రశ్రేణి అండర్‌గ్రాడ్యుయేట్ మరియు గ్రాడ్యుయేట్ విద్యా సంస్థల్లో ప్రవేశ పరీక్షల స్థాయిలో అనేక రిజర్వేషన్ ప్రమాణాలను పాటించడం జరుగుతుంది. ప్రత్యేకంగా కేటాయించిన విభాగాలకు కొన్ని ప్రమాణాలను తొలగించగా, మరికొన్నింటిని పూర్తిగా తొలగించారు. ఉదాహరణలు:ఒక విద్యా సంస్థ నుంచి గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేయాల్సిన అవసరాన్ని మాత్రం ఎన్నడూ సడలించలేదు, అయితే కొన్ని సంస్థలు ఈ విద్యార్థుల ప్రత్యేక అవసరాలను తీర్చేందుకు భారాన్ని తగ్గించడం చేశాయి (IITల్లో అమలు చేస్తున్న కార్యక్రమాల వంటివి).
తమిళనాడులో రిజర్వేషన్ వ్యవస్థ భారతదేశంలోని మిగిలిన రాష్ట్రాలకు భిన్నంగా ఉంటుంది, రిజర్వేషన్‌ల విధానంలో కాకుండా, వాటియొక్క చరిత్రలో ఈ భిన్నత్వం కనిపిస్తుంది. మే 2006లో మొట్టమొదట రిజర్వేషన్‌లకు వ్యతిరేకంగా న్యూఢిల్లో ఆందోళన జరిగినప్పుడు, చెన్నైలో దీనికి భిన్నమైన నిరసన వ్యక్తమైంది. తరువాత, రిజర్వేషన్ వ్యతిరేక వర్గం ఢిల్లీలో తీవ్రస్థాయిలో నిరసనలు చేపట్టినప్పుడు, చెన్నైలో రిజర్వేషన్‌లను కోరుతూ వీధుల్లో నిరసన కార్యక్రమాలు జరిగియి. డాక్టర్స్ అసోసియేషన్ ఫర్ సోషల్ ఈక్వాలిటీ (DASE) తోపాటు, చెన్నైలోని వైద్యులు కేంద్ర ప్రభుత్వం నడుపుతున్న ఉన్నత విద్యా సంస్థల్లో రిజర్వేషన్‌లకు మద్దతు పలికారు.
ప్రస్తుతం, రోజువారీ ఆచరణలో, రిజర్వేషన్‌‍లు 69% కంటే తక్కువ స్థాయిలోనే అమలు చేయబడుతున్నాయి, అయితే వీటి అమలు రిజర్వేషన్ యేతర విభాగ విద్యార్థులు ఎంత మంది చేరారనే సంఖ్యా బలం ఆధారంగా నిర్ణయించబడుతుంది. కులాన్ని పరిగణలోకి తీసుకోకుండా (రిజర్వేషన్ లేదా రిజర్వేషన్ యేతర) మొత్తం 100 సీట్లు అందుబాటులో ఉన్నట్లయితే, మొదటి, రెండో యోగ్యతా స్థాయి జాబితాలను తయారు చేసి మొదటిదానిలో 31 మరియు రెండోదానిలో 50 సీట్లు ఉండేలా, 69% మరియు 50% రిజర్వేషన్‌లను అమలు చేస్తారు. రిజర్వేషన్ యేతర విభాగానికి చెందిన విద్యార్థులు 31 సీట్ల జాబితాలో కాకుండా 50 సీట్ల జాబితాలో స్థానాలు పొందినట్లయితే వారిని సూపర్-న్యూమరరీ కోటాలో చేర్చుకుంటారు (అంటే) ఈ విద్యార్థులకు సీట్లను 100కు చేరుస్తారు. 31 సీట్ల జాబితాను రిజర్వేషన్ యేతర బహిరంగ ప్రవేశ జాబితాగా మరియు 69 సీట్లను 69% రిజర్వేషన్ సూత్రం (30 సీట్లు ఓబీసీలకు, 20 సీట్లు ఎంబీసీలకు, 18 సీట్లును ఎస్సీలకు మరియు 1 సీటు ఎస్టీలకు కేటాయిస్తారు) ప్రకారం భర్తీ చేస్తారు. సమర్థవంతమైన రిజర్వేషన్ శాతం 31 మంది జాబితాలో కాకుండా, 50 మంది జాబితాలో ఎంత మంది రిజర్వేషన్ యేతర విభాగ విద్యార్థుల ఉన్నారనే దానిపై ఆధారపడివుంటుంది. ఒక గరిష్ఠ సందర్భంలో, మొత్తం 19 (31 నుంచి తీసుకున్న సీట్లను తీసుకొని 50 జాబితా చేసినప్పుడు) రిజర్వేషన్-యేతర విభాగ విద్యార్థులు కావొచ్చు, ఇటువంటి సందర్భంలో మొత్తం రిజర్వేషన్లు 58% (69/119) మాత్రమే అమలు చేయబడతాయి; అయితే దీనిని 19% సీట్లను రిజర్వేషన్ యేతర విభాగపు విద్యార్థులకు కల్పించిన రిజర్వేషన్‌గా, అప్పుడు 69+19) /119 లేదా 74% రిజర్వేషన్‌లు అమలు చేయబడినట్లు భావించవచ్చు! మరో గరిష్ఠ సందర్భంలో 31 జాబితాకు చేర్చిన 19 సీట్లను రిజర్వేషన్ యేతర విభాగం నుంచి తీసుకున్నట్లయితే, ఇటువంటి పరిస్థితిలో ఎటువంటి సూపర్-న్యూమరరీ సీట్లు సృష్టించబడవు, రాష్ట్ర చట్టం ప్రకారం 69% రిజర్వేషన్‌లు అమలు చేయబడతాయి.
Rediff.com కొత్త వ్యాసం నుంచి స్వీకరించిన సమాచారం.
జాతీయ నమూనా అధ్యయనం 1999-2000 (NSS 99-00) దేశంలో 36 శాతం జనాభా ఇతర వెనుకబడిన తరగతులకు (OBC) చెందినదిగా అంచనా వేసింది. ముస్లిం OBCలను మినహాయించినట్లయితే వీరి సంఖ్య 32 శాతానికి పడిపోతుంది. 1998లో నేషనల్ ఫ్యామిలీ హెల్త్ స్టాటిస్టిక్స్ (NFHS) ఒక అధ్యయనం నిర్వహించింది, ఇది ముస్లిం-యేతర OBCల సంఖ్యను 29.8 శాతంగా సూచించింది. ఈ అధ్యయనాలను పర్వేక్షణ కమిటీ సభ్యులు తమ తుది నివేదికలో మరియు డాక్టర్ యోగేంద్ర యాదవ్ ఎక్కువగా పరిగణలోకి తీసుకున్నారు. పర్యవేక్షణ కమిటీ తన తుది నివేదికలో వీటిని విస్తృతంగా ఉపయోగించడం గమనార్హం. NSS 99-00లో వెనుకబడిన తరగతుల యొక్క రాష్ట్ర జనాభాను ఈ వ్యాసంలోని ఇతర భాగంలో గుర్తించవచ్చు.
రిజర్వేషన్‌లకు మద్దతుగా మరియు వ్యతిరేకిస్తూ అనేక వాదనలు వినిపించాయి. ఇరుపక్షాలకు చెందిన కొన్ని వాదనలు తరచుగా ఒకదానితో ఒకటి వివాదాస్పదంగా ఉండగా, ఇతర వాదనలు ఇరుపక్షాలవైపు అంగీకారాన్ని తెలిపాయి, ఇరుపక్షాలను సంతృప్తి పరిచేందుకు సాధ్యనీయ తృతీయ పరిష్కారాన్ని ప్రతిపాదించాయి.
సమస్యకు పరిష్కారాన్ని కనుగొనేందుకు ఈ కింది విధాన మార్పులు సూచించబడ్డాయి.
సచార్ కమిటీ సలహాలు
సచార్ కమిటీ OBC హిందువులు తమ జనాభాకు సమాన స్థాయిలో/సమీప స్థాయిలో విద్యా సంస్థల్లో ఉన్నారని సూచించింది.. భారత మానవ వనరుల శాఖ మంత్రి తక్షణమే భారతీయ ముస్లింలపై రూపొందించిన సచార్ కమిటీ సిఫార్సులను పరిశీలించేందుకు కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు, ఇతర సలహాలపై ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.
ఈ విధానం కారణంగా భవిష్యత్‌లో మొదటి ర్యాంకు సాధించిన వ్యక్తికి కూడా ప్రవేశం/నియామకం పొందే అవకాశం ఉండదేమోనని ఒక అసాధారణ అభిప్రాయం వ్యక్తమైంది, సహజ న్యాయ సిద్ధాంతాలకు ఇటువంటి పరిస్థితి స్పష్టంగా విరుద్ధమైనది
అభివృద్ధి చెందుతున్న సమాజాల అధ్యయనం కోసం కేంద్రం సలహాఇతరుల సలహాలు
కుల వ్యవస్థని నిర్వహించే ముఖ్య లక్షణం సజాతి వివాహం. కులాంతర వివాహాలు చేసుకున్న దంపతులకు పుట్టే బిడ్డలకు రిజర్వేషన్‌లు అందించాలని సూచించబడింది, సమాజంలో కుల వ్యవస్థను బలహీనపరిచేందుకు ఇదొక విశ్వసనీయ మార్గం.