ఆల్వార్ జిల్లా
రాజస్థాన్ రాష్ట్ర 33 జిల్లాలలో ఆల్వార్ జిల్లా ఒకటి. అల్వార్ పట్టణం జిల్లా కేంద్ర, గా ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 8,380 చ.కి.మీ. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో హర్యానా రాష్ట్రంలోని రేవార్ జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో హర్యానా రాష్ట్రం లోని భరత్‌పూర్ జిల్లా మరియు మేవత్ జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో దౌస జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో జైపూర్ జిల్లా, ఉన్నాయి.
2011 గణాంకాలను అనుసరించి రాజస్థాన్ రాష్ట్ర జిల్లాలలో జనసంఖ్యాపరంగగా ఆల్వార్ జిల్లా అత్యంత అధిక జనసంఖ్య కలిగిన జిల్లాలలో 3 వదిగా గుర్తించబడింది. మొదటి రెండు స్థానాలలో 
జైపూర్ మరియు జోధ్‌పూర్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.
పురాణ కథనాలను అనుసరించి హిరణ్యకశిపుని కుమారుడు ప్రహ్లాదుడు ఇక్కడ కొంతకాలం నివసించాడని విశ్వసిస్తున్నారు. భారతంలో ప్రస్తావించబడిన విరాటనగరం ఇదేనని భావిస్తున్నారు. గుర్జర్‌ప్రతిహార్ పాలనలో వారి మిత్రులు బద్గుజర్స్ కాలంలో ఈప్రాంతం కొంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. 1857లో సిపాయి కలహం సమయంలో రావు రాజా బనే సింగ్ ఆగ్రా నుండి బ్రిటిష్ బలగాలను తొలగించడానికి ముస్లిం మరియు రాజపుత్రులు కలిసిన సైన్యాలను ఈ ప్రాంతానికి పంపాడు. ముస్లిములు ఈ ప్రాంతాన్ని వదిలారు. మిగిలిన వారు తిరుగుబాటు దారుల చేతిలో ఓడిపోయారు.1857లో రావు తలా రాంతో యుద్ధం చేసిన ప్రాణ్ సుఖ్ యాదవ్ యుద్ధంలో మరణించిన సిపాయి బంధువులతో జిల్లాలోని బెహరర్ తాలూకాలోని నిహల్పురా గ్రామంలో స్థిరపడ్డాడు. ఈప్రాంతం గుర్జరా- ప్రతిహరా సంరాజ్యంలో భాగం అయింది. ఈ ప్రాంతం పూర్వం " మత్స్యనగరం " అని పిలువబడింది.
హిందూ చక్రవర్తి " హేమచంద్ర విక్రమాదిత్య " (హేము) ఆల్వార్ జిల్లాలోని దెవెటి మచ్చేరి గ్రామంలో జన్మించాడని భావిస్తున్నారు. హేమచంద్ర విక్రమాదిత్య ఆఫ్గనులు మరియు మొగలులను ఎదిరిస్తూ 22 యుద్ధాలు చేసాడు. హేమచంద్ర విక్రమాదిత్య అక్బర్తో యుద్ధంచేసి 1556 అక్టోబరు 7న ఢిల్లీ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. ఆల్వార్నగరాన్ని రాజస్థాన్ సింహద్వారంగా భావిస్తారు. ఆరవల్లి పర్వతావళి సమీపంలో ఉన్నందున ఆల్వార్ రాళ్ళతో అందంగా మలచబడింది. ఈ అడవులు మరియు బేసిన్లు అనేక పక్షులకు మరియు జంతువులకు నెలవుగా మారింది. 
సుందర ప్రకృతి నడుమ ఉన్నందున ఈ నగరం పర్యాటకులకు కనువిందు చేస్తుంది. నగరంలో పలు అద్భుత నిర్మాణాలు ఉన్నాయి. రాజపుత్రుల పురాతన రాజ్యాలలో ఆల్వార్ రాజాస్థానం ఒకటి. 
ఈ ప్రాంతం మహాభారత కాలనికి సంబంధినది కనుక ఇది పురాతనమైనదిగా భావించబడుతుంది. క్రీ.పూ 1500కు ముందే ఈ ప్రాంతం సుసంపన్నంగా ఉంది. ఈ ప్రాతం మత్స్యదేశంలో భాగంగా ఉంది. ఈ నగరంలో పాండవులు తమ అఙాతవాసాన్ని మారువేషాలలో గడిపారు. కచ్ రాజవంశానికి చెందిన రాజు అంబర్ నగరాన్ని స్థాపించాడని విశ్వసిస్తున్నారు.
భివాడి, షాజహాన్‌పూర్, నీమరన, బెహర్ లలో జి.ఎస్ ఫర్ంబుటర్, అషోక్‌లేలాండ్, పెప్సి, ప్యారీవేర్, కజర సెరామిక్స్ మరియు హోండా మోటర్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ ప్లాంట్స్ ఉన్నాయి.
ఆరవల్లి పర్వతాలలో ఉన్న బలా క్విలా (ఆల్వార్ ఫోర్ట్) ప్రస్తుతం రాజస్థాన్‌లో ఉన్న కోటలలో ఉత్తమ మైనదిగా భావిస్తున్నారు. ఈ కోట మీద ఎవరూ దండయాత్ర చేయకపోవడం ఈ కోట ప్రత్యేకత. ఇది నికుంబ మహల్‌కు సమీపంలో ఉంది. నగరంలో పలు ఆకర్షణలు ఉన్నాయి. పెయింటింగ్స్, ఆయుధాలు మరియు కవచాలు వంటి పలు పురాతన వస్తువులను భధ్రపరచిన మ్యూజియం వీటిలో ఒకటి. జిల్లాలో 6-9 మధ్యా కాలంలో నిర్మించబడిదని భావిస్తున్న పురాతన నీల్కాంత్ శివాలయం ఉంది.
ఆర్కిటెక్చర్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా బంఘర్ కోటను హంటెడ్ ఫోర్ట్ గా గుర్తిస్తుంది. సూర్యోదయానికి ముందుగాని సూర్యోదయానికి తరువాతగాని కోట ప్రాంతంలో ఉండకూడదని సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ఒక బోర్డును పెట్టారు. ఈ కోట ప్రబల పర్యాటక ఆకర్షణగా ఉంది. జిల్లాలో " సరిస్క టైగర్ రిజర్వ్ " ఉంది. జిల్లాలో అరవి నది ప్రవహిస్తుంది. కెస్రోలి వద్ద హిల్ ఫోర్ట్ కెస్రొలి ప్రస్తుతం సంప్రదాయ హోటెల్‌ ఉంది.అతి సమీప దూరంలో ఉన్న విమానాశ్రయాం జిల్లాకు 163 కి.మీ దూరంలో ఉంది. రహదారి మార్గంలో సులువుగా ఆల్వార్‌ను చేరుకోవచ్చు. జిల్లా నుండి ఢిల్లీ, సరిస్కా, భరత్‌పూర్, డీగ్ మరియు జైపూర్ వంటి పర్యాటక ఆకర్షిత గమ్యాలను చేరుకోవడానికి చక్కగా నిర్వహించబడుతున్న రహదార్లు ఉన్నాయి. రైలు మాగ్రాలు ఆల్వారును ఢిల్లీ, ముంబయి మరియు ఇతర ప్రముఖ పర్యాటక ఆకర్షిత గమ్యాలతో అనుసంధానం చేస్తుంది.
ఆల్వార్ జిల్లాలో జీవనదులు లేవు. వర్షాకాలంలో మాత్రమే ప్రవహించే జలప్రవాహాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. సొదవాస్ వద్ద జిల్లాలో సాహిబ్ నది మరియు అర్వరి నది ఉన్నాయి. 
జలప్రహాల నీరు మరియు వర్షపు నీటిని సేకరించడానికి జిల్లాలో పలు చిన్న చెక్ డామ్లు నిర్మించబడి ఉన్నాయి.