అసభ్యం (ప్రొఫానిటీ)
ఊతపదం అంటే అవమానం, దురుసు, అసభ్యం, అపవిత్రం చేయడం, అగౌరవాన్ని చూపడం వంటివాటిని సూచించేవిగా సమాజంలో భావించే పదాలు, సైగలు, ఇతర సామాజిక అలవాట్లను సూచించేది.
ప్రొఫేన్‌ అనే విశేషణాన్ని (లాటిన్‌: "ముందు", "ఆలయం బయట" అని అర్థం) వాస్తవానికి చర్చికి సంబంధించని వస్తువుల గురించి పేర్కొనేందుకు ఉపయోగిస్తారు. ఉదాహరణకు "కోట నగరంలోకెల్లా అతి పాతదైన అపవిత్ర కట్టడం. కానీ స్థానిక మఠం ఇంకా పాతది, అత్యంత పాత కట్టడం", లేదా "చర్చిలను డిజైన్‌ చేయడంతో పాటు అతను ఎన్నో అపవిత్ర కట్టడాలను కూడా డిజైన్‌ చేశాడు". కాలక్రమేణా ఈ పదం అర్థం ప్రస్తుత రూపానికి మారింది.
ఊతపదాల పరిభాషను సూచించేందుకు సాధారణంగా వాడే ఇతర పదాలు: శాపనార్థాలు, ఒట్టు పెట్టడం, విమర్శలు, తప్పుడు మాటలు, దైవదూషణ, అప్రస్తుత పదజాలం, అశ్లీలత, తప్పుడు మాటలు, చవకబారు, గట్టి, అవకాశం, చెడు, పెద్దలకు మాత్రమే పరిమితమైన భాష తదితరాలు.
టేప్‌ రికార్డర్లలో రికార్డయిన సంభాషణ ప్రకారం సగటున రోజూ మాట్లాడే మాటల్లో 80 నుంచి 90 పదాలు, అంటే మొత్తం పదాల్లో 0.5 శాతం నుంచి 0.7 శాతం దాకా ఇలాంటి ఊతపదాలే ఉంటాయి. వాటి వాడకం 0 శాతం నుంచి 3.4 శాతం మధ్య మారుతుంటుంది. వీటితో పోలిస్తే ఉత్తమ పురుష బహూవచన సర్వనామాలు (మేము, మా, మాకు సంబంధించిన వంటివి) మొత్తం మాట్లాడే పదాల్లో 1 శాతం దాకా ఉంటాయి.
1986, 1997, 2006ల్లో అమెరికాలో ఈ ఊతపదాలపై జరిగిన పరిశోధనలో ఒక విషయం తేలింది. మొత్తం 70 విభిన్న ఊతపదాల్లో ఒకే పదాల సమూహానికి చెందిన టాప్‌ టెన్‌ పదాలను పదేపదే వాడారు. అత్యంత ఎక్కువ వాడిన అపవిత్ర పదాల్లో "ఫక్‌, షిట్‌, హెల్‌, డామ్‌, గాడ్డామ్‌, బిచ్‌, బోనెర్‌," "సక్స్‌" ఉన్నాయి. ఈ ఎనిమిది పదాలు మొత్తం ఊతపదాల్లో దాదాపు 80 శాతాన్ని ఆక్రమించాయి. ఫక్‌, షిట్‌ వంటివే వాటిలో మూడో వంతు నుంచి సగం దాకా ఆక్రమించేశాయి. ఇక 'ఓ మైగాడ్‌' అనే పదబంధం మహిళల మాటల్లో 24 శాతం దాకా చోటుచేసుకుంది.
ఈ పదం అసలు అర్థం దైవదూషణ, దైవద్రోహం, లేదా దేవుని పేరు (భగవాన్‌, దేవా)ను వృథాగా పలకడాన్ని సూచిస్తుంది. అయితే మతం, మత చిహ్నాల వంటివాటి పట్ల లౌకిక తటస్థతను కూడా ఇది సూచిస్తుంది. అదే సమయంలో దైవదూషణంటే మతం, మత చిహ్నాలపై పెద్దపెట్టున నిందాత్మకంగా వాడే పదాలకు సూచిక. దీన్ని పాపకార్యంగా భావిస్తారు.
"దైవదూషణాత్మక ఊతపదాల" నే అసలు అర్థంలో ఊతపదాలు పురాతన హాస్య సంప్రదాయాల్లో భాగాలుగా ఉంటూ వచ్చాయి. అవి ప్రధానంగా దేవతలు, దేవీ రూపాలను నిందిస్తూ హాస్యం పండించేవి. "'గర్గంతువా, పంటాగ్రుయెల్‌" ' నుంచి దీనికి ఒక ఉదాహరణను చెప్పవచ్చు. "క్రైస్ట్‌! చూడిటు. ఇది" మెరె డే" ... "మెర్డే" ... షిట్‌, దేవుని తల్లి".
ఒట్లు పెట్టుకోవడం, తిట్టడం వంటి భాషారూపాలు మానవ భాషలన్నింట్లోనూ ఎప్పటి నుంచో ఉంది. ఇవన్నీ నియమిత విధులను నిరర్తిస్తాయి. ఇవి శాస్త్రీయ పరిశోధనలకు కూడా అంశాలుగా మారాయి. చింపాంజీల్లో కూడా ఇందుకు దగ్గరగా ఉండే ప్రవర్తనను మనం గమనించవచ్చు. బైబిల్‌లో కూడా ఒకచోట పురుషులను గురించిన ప్రస్తావన వచ్చినప్పుడు వాడిన పదాలను చూస్తే ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. "వారు తమ సొంత మలాన్నే తింటారు. స్వమూత్రపానం చేస్తారు" అంటూ సాగుతుంది. ఇలాంటి రాతలున్న వాటిలో ఇప్పటిదాకా ఇదే అతి పురాతన గ్రంథం. ఇలాంటి పదాలను వాడుతూ మనుషులు రాసి, అందుబాటులో ఉన్న పురాతన గ్రంథం ఇదే.
ఊతపదాలు కేవలం నొప్పి కలిగినప్పుడు వచ్చే స్పందనలు మాత్రమే కాదని, ఒక అధ్యయనంలో తేలింది. నొప్పి నుంచి ఉపశమనానికి కూడా అది దోహదం చేస్తుందట. దాంతోపాటు "జనాలు ఎప్పుడైనా గాయపడితే ఊతపదాలు వాడాల్సిందిగా నేను వారికి సలహా ఇస్తాను" అని అనుకునే మానసిక స్థితికి ఇది వారిని తీసుకెళ్తుందట.
అయితే, ఊతపదాలను మితిమీరి వాడితే వాటి లాభదాయక ప్రభావం బాగా క్షీణిస్తుంది.
తమ భాషాజాలం, విద్యాభ్యాసాలను గురించి గర్వపడే వారు కూడా ఇలాంటి అశ్లీల పదాలు, తప్పుడు భాషాజాలంపై మంచి అవగాహననే కలిగి ఉంటారని భాషాపరమైన పలు పరిశోధనలు తేల్చాయి.
ఊతపదాల వాడకం కోపాన్ని అదుపు చేసుకోవడానికి విస్తృతంగా వాడుకలో ఉన్న పద్ధతి.
కాకపోతే దీన్ని ఎవరూ అంతగా హర్షించరు. అమెరికాలో వాడే ఊతపాదాలపై జరిగిన ఒక పరిశోధన, "మహిళలతో పోలిస్తే పురుషులే ఎక్కువగా శాపనార్థాలు పెడతారు. ఆ మహిళలు మరీ స్థిమితం తప్పిన వారైతే తప్ప. లైబ్రేరియన్లు, యూనివర్సిటీ, డేకేర్‌ సెంటర్ల సిబ్బంది కంటే వర్సిటీ వాతావరణమే పిల్లలను శాపనార్థాలు పెట్టేలా ప్రోత్సహిస్తుందట.
యునైటెడ్‌ కింగ్‌డమ్‌లో పని స్థలాల్లో ఊతపదాల వాడకం పలు సందర్భాల్లో అత్యంత తప్పుడు ప్రవర్తన కిందకు వస్తుంది. ముఖ్యంగా పై అధికారుల విషయంలో దురుసుతనంగా, కింది సిబ్బందిపై ప్రయోగిస్తే వేధింపుగా పరిగణనలోకి వస్తుందట. అయితే ఇతర సందర్భాల్లో మాత్రం తక్షణ ఉద్వాసనకు ఇది దారి తీయదట. ఒక యూకే సైట్‌ ప్రకారం పని మర్యాదల విషయంలో "నిజానికి రోజువారీ జీవితంలో ఊతపదాల వాడకం మామూలే. కాకపోతే ఆ క్రమంలో కార్యాలయంలో ఎవరినీ నొప్పించకుండా మనం జాగ్రత్త పడాలి. అప్పుడు ఊతపదాలు వాడినా ఎవరికీ పెద్దగా ఇబ్బంది ఉండదు. అయితే, వీటిలో కూడా పలు రకాలున్నాయి. వాటి గురించి వివరంగా చెప్పుకోవడానికి బదులు, మీరు ఎవరితో మాట్లాడుతున్నారన్న దానితో పెద్దగా నిమిత్తం లేకుండా మరీ దారుణంగా తోచే పదాలను పరిహరిస్తే మేలు". సహోద్యోగుల మధ్య ఊతపదాలు, శాపనార్థాల వాడకం విషయానికి వస్తే, ఆ సైట్‌ ఇలా చెబుతోంది: "వినడానికి కాస్త కొత్తగా తోచినా, ఊతపదాల సరైన వాడుక చాలావరకు మీరు ఏ పరిశ్రమలో, ఎలాంటి వ్యక్తులతో పని చేస్తున్నారన్న వాటిపై చాలావరకు ఆధారపడుతుంది". ఊతపదాల వాడుక చాలా సాధారణంగా జరిగిపోయే తరహా పని స్థలాల్లో కూడా అందులో విధిగా మనం పాల్గని తీరాల్సిన అవసరమేమీ లేదు. సాధారణంగా ఈ ఊతపదాలు, శాపనార్థాల వాడకం ఉన్నతాధికారులు, క్లయింట్లు తదితరుల సమక్షం వంటి కొన్ని పొసగని సందర్భాల్లో మరిన్ని సమస్యలకు దారి తీసే ప్రమాదముందని ఆ సైట్‌ వివరించింది. పైగా క్లయింట్ల కంటే తామే మంచివారిమి, పవిత్రులమూ అన్న తరహా అర్థాన్ని కూడా వీటి వాడకం ఇస్తుందట. తద్వారా మరిన్ని సమస్యలకు దారి తీస్తుంది.
తమ సర్వేలో పాల్గన్న మొత్తం 308 మంది యూకే సీనియర్‌ మేనేజర్లు, డైరెక్టర్లలో దాదాపు 36 శాతం మంది తమ పని స్థలా సంస్కృతిలో భాగంగా ఊతపదాలు, శాపనార్థాలను వాడతామని అంగీకరించినట్టు" ద గార్డియన్‌" వెల్లడించింది. కాకపోతే తప్పుడు, పరుష ప్రవర్తనగా తోచే, వివక్షాపూరితంగా వాడినవిగా అన్పించే పదప్రయోగాలకు దూరంగా ఉంటే మంచిదని హెచ్చరించింది. బెన్‌ విల్మోట్‌ (చార్టర్డ్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ పర్సనెల్‌ అండ్‌ డెవలప్‌మెంట్‌) వ్యాఖ్యతో ఆ వ్యాసం ముగిసింది: "వేధింపులు, పరుష ప్రవర్తనలకు సంబంధించిన మెరుగ్గా రూపొందించిన పాలసీల ద్వారా, యజమానులు తమ పని స్థలాల్లో వృత్తిపరమైన భాషాజాలమే వాడుకలో ఉండేలా జాగ్రత్తలు తీసుకోవచ్చు. ఎందుకంటే భాషకు ఇలాంటి ప్రవర్తనకు దారి తీయించే సత్తా ఉంటుంది".
ప్రజల అభిప్రాయం ప్రకారం పలు బ్రిటిష్‌ ఊతపదాలు, శాపనార్థాల్లోని తీవ్రతల మధ్య సారూప్యతపై బ్రిటిష్‌ బ్రాడ్‌కాస్టింగ్‌ స్టాండర్డ్స్‌ కమిషన్‌, ఇండెపెండెంట్‌ టెలివిజన్‌ కమిషన్‌, బీబీసీ, అడ్వర్టైజింగ్‌స్టాండర్డ్స్‌ అథారిటీల తరఫున అధ్యయనం జరిగింది. ఈ సంయుక్త అధ్యయనం ఫలితాలను 2000 డిసెంబరులో "డిలీట్‌ ఎక్స్‌ప్లెటివ్స్‌?'' అనే వ్యాసంలో ప్రచురించారు. ఇందులో ఊతపదాలు, శాపనార్థాల తీవ్రతను బట్టి సంబంధిత పదాలను అవరోహణ క్రమంలో పేర్కొన్నారు.
ఇలాంటి సర్వేనే 2009లో న్యూజిలాండ్‌ బ్రాడ్‌కాస్టింగ్‌ స్టాండర్డ్స్‌ అథారిటీ చేసింది. దాని ఫలితాలను 2010 మార్చిలో "వాట్‌ నాట్‌ టు స్వియర్‌" పేరుతో ఒక వ్యాసంగా ప్రచురించారు. దాని ప్రకారం, "ఇలాంటి శాపనార్థాలు, దైవదూషణలు, ఇతర ఊతపదాల వంటివి ప్రసారాల్లో వస్తే వాటిని ఏ మేరకు అంగీకారయోగ్యమైనవిగా ప్రేక్షకులు భావిస్తారో' ఈ సర్వే ఫలితాలు తెలిపాయి.
కొన్ని ప్రత్యేకమైన అంతర్జాతీయ సహాయక భాషలు సాధారణంగా ఇలాంటి ఊతపదాలు, శాపనార్థాలను, వాటికి సంబంధించిన వ్యక్తీకరణలను అరువు తెచ్చుకోవడం, లేదా వాటికోసం కొత్త పదాలను సృష్టించడం వంటి పలు వ్యూహాలను అనుసరిస్తుంటాయి.
భాషల మధ్యలో చూస్తే, అంతర్జాతీయంగా ప్రబలంగా వాడుకలో ఉండే లక్షణమే ఇలాంటి పదాలను చేర్చుకోవడానికి, అనుసరించడానికి ప్రాతిపదిక. ఏదైనా ఇతర పదం, పదబంధానికి సంబంధించి ఇదే సిసలైన ఊతపదంగా కూడా మెల్లిగా వాడుకలోకి వచ్చినా ఆశ్చర్యమేమీ లేదు. అలా," కన్నో" (కంట్‌), "మెర్డా" (షిట్‌)," పిపి" (పీ-పీ) వంటి పదాలను భిన్న భాషల్లో వాడవచ్చు. "కులో" (యాస్‌, లేదా బట్‌), దాని నుంచి వచ్చిన "ఇంకులర్‌" (బట్‌ ఫక్‌ చేయడం) వంటివి కూడా ఇలా భిన్న భాషల్లో వాడుకలో ఉండే వ్యక్తీకరణలే. "ఫ్యుటెర్" ‌ (టు ఫక్‌)ను ఎక్కువగా ఇంగ్లిష్‌ పదంగా వాడతారు. ఉదాహరణకు "ఫ్యుటె టె) ("ఫక్‌ యూ"), లేదా "మీ ఆటోమొబైల్‌ ఎస్‌ ఫుటైట్‌!" ("మై కార్‌ ఈజ్‌ ఫక్‌డ్‌ అప్‌")
ఎస్పెరాంటో కోసం ఎస్పెరాంటో ప్రొఫైనిటీని చూడండి.ది ఎల్‌డిఎస్‌ చర్చ్‌ అధికారికంగా చెప్పినట్లు "ప్రొఫానిటీ అనేది మర్యాద లేకపోవడం లేదా పవిత్రమైన అంశాలకు వ్యతిరేకమైనది. ఇందులో దేవుడు ఇచ్చిన ఎవరైనా వ్యక్తి గురించి సంబంధం లేని సాధారణ వ్యాఖ్యలు చేయడం. ఇందులో ఏదైనా అసభ్యకరమైన మాటలు లేదా ప్రవర్తన కూడా కలిసి ఉంటాయి".