లఖింపూర్ కేరి
ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్ర 72 జిల్లాలలో లఖింపూర్ కేరి జిల్లా ఒకటి. లఖింపూర్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది.
లఖింపూర్ పూర్వం లక్ష్మీపూర్ అని ఉండేది. ఖేర్ అనే పట్టణం లఖింపూర్‌కు 2 కి.మీ దూరంలో ఉంది. సయ్యిద్ కుర్ద్ సమాధి నిర్మించిన ప్రదేశం కనుక ఖేర్ అని పిలువబడిందని భావిస్తున్నారు.
హస్థినాపురానికి ఈ ప్రాంతానికి సంబంధం ఉందని మభారతం సూచిస్తుంది. జిల్లాలో పలుప్రాంతాల గురించిన ప్రస్తావన మహాభారతంలో ఉంది.
లఖింపూర్ కేరి 10 వశతాబ్ధానికి రాజపుత్రుల ఆధీనంలోకి వచ్చింది. ఈ ప్రాంతంలో ముస్లిం పాలన క్రమంగా విస్తరించింది. నేపాల్ దాడిని తట్టుకుని నిలబడడానికి 14వ శతాబ్ధానికి ఉత్తర సరిహద్దులో పలు కోటలు నిర్మించబడ్డాయి.
17వ శతాబ్ధానికి అక్బర్ పాలనలో జిల్లాప్రాంతం మొగల్ సామ్రాజ్యంలో అవధి సుభాహ్‌లో కైరాబాద్ సర్కారులో భాగాంగా మార్చబడింది. 17వ శతాబ్ధపు చివరిలో అవధ్ నవాబులు బలపడ్డారు. 
అలాగే చిన్న చిన్న స్వతంత్ర రాజ్యాలు క్షీణించాయి.
1801లో రోహిల్‌ఖండ్ బ్రిటిష్ వారికి ఆధీనం చేయబడింది. జిల్లాలోని కొంతప్రాంతం కూడా అందులో భాగం అయింది. 1814 - 1816లో ఆంగ్లో - నేపాలీ యుద్ధం తరువాత ఇది తిరిగి అవధ్ నవాబు స్వంతం అయింది. 1856లో జిల్లాలో పశ్చిమ ప్రాంతం మొహమ్మది అని పిలువబడింది. తూర్పు భాగం మల్లన్‌పూర్ అని పిలువబడింది. ఇది ప్రస్తుతం సీతాపూర్‌లో భాగం అయింది. 1857 భారతీయ తిరుగుబాటు మొహమ్మది స్వతంత్రంత్ర సమరంలో ప్రధాన కేంద్రాలలో ఒకటిగా మారింది. షాజహాన్‌పూర్ శరణార్ధులు 1857 జూన్ 2 నాటికి మొహమ్మదికి చేరుకున్నారు. రెండురోజుల తరువాత మొహమ్మదిని విడిచారు. ఈ తిరుగుబాటులో చాలామంది కాల్చి చంపబడ్డారు. కొంతమంది హత్యచేయబడ్డారు. బ్రిటిష్ అధికారులు సీతాపూర్ నుండి మల్లన్‌పూర్‌కు పారిపోయి నేపాల్ చేరుకున్నారు. వారిలో చాలామంది మరణించారు. 1858 నాటికి బ్రిటిష్ అఫీషియల్స్ భూభాగంలో ప్రధానకార్యం మీద అధికారాన్ని తిరిగి స్థాపించారు. 
తరువాత క్రమంగా జిల్లా అంతటా అధికారాన్ని పునః స్థాపించారు.
జిల్లా హిమాలయ పాదాలలో తెరై దిగువభూములలో ఉపస్థితమై ఉంది. జిల్లాలో పలు నదులు ప్రవహిస్తున్న కారణంగా పచ్చదనంతో అలరారుతూ ఉంటుంది. 27.6° నుండి 28.6° డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశం మరియు 80.34° నుండి 81.30° డిగ్రీల తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. జిల్లావైశాల్యం 7680చ.కి.మీ. జిల్లా దాదాపు త్రిభుజాకారంలో ఉంటుంది. 
లఖింపూర్ జిల్లాలో పలు నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. వీటిలో శారదా నది, ఘఘ్రా నది, కొరియా, ఉల్, సరయాన్, చౌకా, గోమతి, ఖతన, సరయు మరియు మొహన.
దిగువ శారదా వంతెన శారదానది మీద 163 దిగువ ప్రవాహం వద్ద నిర్మించబడింది. ఇది లఖంపూర్ గ్రామానికి 28 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఇది శరదా సహాయాక్ ప్రియోజనలో భాగంగా పనిచేసింది దీనికి నీరు శారదా సహాయక్ లింకు కెనాల్ నుండి నీరు అందుతుంది. 
శారదా వంతెన నుండి 16.77 హెక్టారుల భూమికి నీరు అందుతూ ఉంది. ఇది జిల్లాలో 77% వ్యవసాయభూములకు నీరు అందిస్తుంది.
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో లఖింపూర్ కేరి జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్ర 34 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి
గోధుమలు, వరి, మొక్కజొన్నలు మరియు పప్పుధాన్యాలలు పందించబడుతున్నాయి. సమీపకాలంలో వ్యవసాయదారులు పుదీనా పంట పండించడం ఆరంభించారు. తెరై భూభాగం పుదీనా పంటకు అనుకూలమైనదిగా భావిస్తున్నారు. చెరకు మరియు నూనెగింజలు మొదలైన వాణిజ్యపంటలు కూడా పండించబడుతున్నాయి. చెరకు పంట చక్కెర తయారీ జిల్లా ఆదాయానికి వెన్నెముకగా నిలిచింది.
జిల్లాలో భారతదేశంలోని బృహత్తర చక్కెర మిల్లులలో కొన్ని ఉన్నాయి.
బజాజ్ గోలా గొకరన్నాథ్ వద్ద బజాజ్ హిందూస్థాన్ లిమిటెడ్ (బి.హెచ్.ఎల్) షుగర్ ప్లాంట్ మరియు పాలియా కలన్ వద్ద బజాజ్ హిందూస్థాన్ లిమిటెడ్ (బి.హెచ్.ఎల్) పేరుతో రెండు 
చక్కెర మిల్లులు ఉన్నాయి. ఇవి ఆసియాలో అతి పెద్ద చక్కెర మిల్లులూలుగా గుర్తించబడుతున్నాయి.2008లో స్టీల్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (సెయిల్) జిల్లాలోని బెజం వద్ద ప్రధాన స్టీల్ ప్రొసెసింగ్ ప్లాంట్ స్థాపించాలని ప్రకటించింది.
. ప్రొసెసింగ్ యూనిట్ 1,00,000 టన్నులు ఉంది. జిల్లాలో కుటీర పరిశ్రమలు కూడా అభివృద్ధి చెంది ఉన్నాయి.
జిల్లా కలిగి ఉంటుంది -
జిల్లాలో హిందీ వ్యవహారభాషలలో ఒకటైన అవధ్ భాష వాడుకలో ఉంది. ఇది అవధ్ భూభాగంలో 3.8 కోట్లమంది ప్రజలకు వాడుకలో ఉంది. 
1924లో ఈస్టిండియా కాలని " సర్ రాబర్ట్ విలియం డౌగ్లాస్ విలౌటీ " స్మారకార్ధం విలౌమెమోరియల్ హాల్ నిర్మించింది. ఖేరి డెఫ్యూటీ కమీషనర్ సర్ రాబర్ట్ విలియం డౌగ్లాస్ విలౌటీ 1920 ఆగస్టు 26న కాల్చివేయ బడ్డాడు. . 
1936 ఏప్రిల్ 26 న విలౌఘ్బీ మెమోరియల్ లైబ్రరీ స్థాపించబడింది. ది విలౌఘ్బీ మెమోరియల్ హాల్ పేరు సమీపకాలంలో నసీరుద్ధీన్ మెమోరియల్ హాల్ అని మార్చబడింది.
ఎయిడ్‌గా (ఖేరి) అందమైన మసీదు. ఇది లఖింపూర్ - ఖేరి రైల్వే మార్గం సమీపంలో ఉంది. ఇది సుమదరమైన నిర్మాణవైభం కలిగిన నిర్మాణంగా గుర్తించబడుతుంది..
గోలా గోకరనాథ్ శివాలయం ఒక శివాలయం. గోలా గోకరనాథ్‌ని చోటీ కాశీ అని పిలుస్తారు. పరమశివుడు రావణుని తపసుకు మెచ్చి వరం ప్రసాదించాడని రావణుడు హిమాలయాలను విడిచి శాశ్వతంగా తనవెంట వచ్చి శాశ్వతంగా లంకలో నివసించమని ఈశ్వరుడిని కోరాడు. శివుడు తన ఆత్మలింగాన్ని ఇచ్చి దానిని శీలంకకు చేరే లోపల మద్యలో ఎక్కడ భూమి మీద పెట్టకూడదని షరతు పెట్టాడు. ఒకవేళ అది ఎక్కడ ఉంచితే తాను అక్కడే శాశ్వతంగా ఉంటానని చెప్పాడు. 
రావణుడు అందుకు అంగీకరించి శివలింగాన్ని తీసుకుని శ్రీలంకకు బయలు దేరాడు. రావణుడు గోలాగోకర్నాథ్ (అప్పుడు గోలిహర అనేవారు) చేరగానే కాలకృత్యాలు తీర్చుకోవలసిన అవసరం ఏర్పడింది. రావణుడు అక్కడన్న గొల్లపిల్లావాడిని (భగవానుడు గణేశుడు)పిలిచి కొన్ని బంగారు నాణ్యాలను ఇచ్చి కొంతకాలం శివలింగాన్ని తలమీద ఉంచుకోవలని తాను తిరిగి వచ్చి శివలింగాన్ని తిరిగి తీసుకుంటానని కోరాడు. గొల్లనాని రూపంలో ఉన్న గణేశుడు శివలింగాన్ని భూమి మీద పెట్టాడు. శివుడు శాశ్వతంగా అక్కడే నిలిచిపోయాడు. తిరిగి వచ్చిన రావణుడు శివలింగాన్ని పెకిలించాలని సర్వవిధాల ప్రయత్నించి విఫలమయ్యాడు. రావణుడి నిరాశవలన కలిగిన ఆగ్రహంతో శివలింగం మీద బొటనవ్రేలితో నొక్కాడు. ఇప్పటికీ శివలింగం మీద రావణుని వేలి ముద్ర ఉందని భావిస్తున్నారు. చైత్ర మాసంలో ఆలయంలో చేతి- మేళా పేరుతో ఒక మాసకాలం మేళా నిర్వహిస్తారు.
అసమానమైన కప్పగుడి ఒయెల్ గుడి పట్టణంలో ఉంది. ఇది లఖింపూర్‌కు 12 కి.మీ దూరంలో లల్హింపూర్ - సీతాపూర్ మార్గంలో ఉంది. ముండక్ తంత్రా ఆధారిత ఆలయం దేశంలో ఇది ఒక్కటే అని భావిస్తున్నారు. లఖింపూర్ కేరి జిల్లాలోని ఈ ఆలయాన్ని 1860 - 1870 పూర్వకాలపు ఒయెల్ రాజు నిర్మించాడని భావిస్తున్నారు. ఆలయ ప్రధాన దైవం పరమశివుడు. ఆలయం ముందు పెద్ద కప్ప ఉంటుంది. ఆలయం అష్టదళ తామర ఆకారంలో నిర్మించబడింది. బనారస్ ప్రతి నర్మదేశ్వర్ నర్మదా కుండ్ నుండి తీసుకువచ్చిన శివలింగం ఈ ఆలయంలో ప్రతిష్ఠించబడింది. ఆలయ ప్రధాన ద్వారం తూర్పు ముఖంగా ఉంటుంది. మరొక ద్వారం దక్షిణదిశలో ఉంటుంది. ఈ ఆలయం తంత్ర విద్య ఆధారితంగా నిర్మించబడిందని భావిస్తున్నారు.
పరీక్షిత్ మహారాజు కుమారుడు జనమేజయుడు సర్పయాగం చేసునప్రదేశం ఇదేనని విశ్వసిస్తున్నారు. ఈ ఆలయం ఉన్న ప్రాంతంలో సర్పాలు నివాసాలలో ప్రవేశించవని విశ్వసిస్తున్నారు. ఆలయప్రధానదైవం ఈశ్వరుడు. దేవకాళి బ్రహ్మదేవుని కుమార్తె దేవకాళి ఇక్కడ దీర్ఘతపమాచరించిందని భావిస్తున్నారు. బ్రహ్మదేవుని కుమార్తె తపమాచరించిన ప్రదేశం కనుక ఇది దేవకాలి అయిందని భావిస్తున్నారు.
సాయి ఆలయం (సికతా కాలనీ) శారదా వంతెన మరియు డీర్ పార్క్ లఖింపూర్‌లోని ప్రధాన ఆకర్షణలుగా ఉన్నాయి.
లఖింపూర్ నగరంలో షైపింగ్ సెంటర్లు మరియు బజారు వీధులు అధికంగా ఉంటాయి. లల్హింపూర్ కేరి కేంద్రంలో ఉన్న కొన్ని ప్రధాన షాపింగ్ సెంటర్లు:-జిల్లాలో పలు పండుగలు మరియు ఉత్సవాలు నిర్వహించబడుతున్నాయి. వార్షిక పండుగలలో దసరా, దీపావళి, ఫఫెయిర్ ముఖ్యమైనవి. ఖేరి పట్టణంలో ఎయిడ్ ఆల్- ఫిట్రి - ఎయిడ్ ఉత్సవం సంవత్సరానికి రెండుమార్లు నిర్వహించబడుతుంది.
లఖింపూర్ చిత్రపరిశ్రమకు కేంద్రంగా ఉంది. ఉంరావ్ జాన్ (1991), గమన్ (1881) మరియు స్వాడ్స్ లఖింపూర్‌లో చిత్రీకరించబడ్డాయి. (2004).
లఖంపూర్‌లో రాజ్ ప్యాలెస్, బసంత్ సినిమా మరియు సిద్ధాంత్ ప్యాలెస్ మొదలైన సినిమా దియేటర్లు ఉన్నాయి.
లఖింపూర్‌లో పలువురు ప్రముఖులు జన్మించారు.
లఖింపూర్ కేరి జిల్లాలో దుధ్వాటైగర్ అభయారణ్యం మరియు కిషన్‌పూర్ వన్యప్రాణి అభయారణ్యం పేర్లతో రెండు ప్రాంతాలలో అభయారణ్యాలు స్థాపించబడ్డాయి. 1987లో విలీనం చేయబడ్డాయి. ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం రూపొందించబడిన తరువాత దుధ్వా అభయారణ్యం రాష్ట్రంలోని మొదటి అభయారణ్యంగా గుర్తించబడుతుంది. ఇది అంతరించి పోతున్న పులులు, చిరుతలు, ఖడ్గమృగాలు, హిస్పిడ్ హేర్, ఏనుగులు, బ్లాక్ డీర్ మరియు స్వాంప్ డీర్ వంటి పలు వన్యమృగాలకు ఆశ్రయం యిస్తుంది. దుధ్వాలో దాదాపు 400 జాతిల పక్షులు ఉన్నాయి. వీటిలో ఈగ్రెట్లు, కార్మొరాంట్స్, హెరాంస్ మరియు పలు జాతుల బాతులు, గూస్ మరియు టీల్ మొదలైన పక్షులు ప్రధానమైనవి. ఇందులో చిత్తడి నేలలు మరియు సరోవరాలు ఆకర్షణీయమైన నీటి పక్షులకు ఆశ్రయం ఇస్తూ ఉన్నాయి. శీతాకాలపు చిలి నుండి రక్షించుకోవడానికి హిమాలయాల నుండి పలు జాతుల పక్షులు ఇక్కడకు వలస వచ్చి కొంతకాలం నివసించి పోతుంటాయి.బాంకే తాల్‌లో పక్షులను వీక్షించడం ప్రధాన ఆకర్షణ. 
శ్రీ.డి.బి బ్రాండిస్ సందర్శన 1860లో 303 చ.కి.మీ ఉన్న దుధ్వానేషనల్ పార్క్ అటవీప్రాంతం 1861 నాటికి ప్రభుత్వం ఆధీనంలోకి తీసుకురాబడింది. 
15.7 చ.కి.మీ వైశాల్యం ఉన్న సోనాపూర్ అభయారణ్యం 1958లో స్వాంప్ డీర్ రక్షణార్ధం స్థాపించబడింది. ఆరంభంలో ఇది చాలా చిన్నదిగా ఉండేది. 1977 తరువాత ఇది 212 చ.కి.మీకి విస్తరించబడింది. తరువాత అభయారణ్యానికి అధికభూభాగం మంజూరు చేయబడింది. తరువాత 1968లో ఇది దుధ్వా అభయారణ్యం అని పిలువబడింది.ప్రద్తుతం పార్క్ వైశాల్యం 616 చ.కి.మీ. 1958లో స్థాపించబడిన వన్యమృగ అభయారణ్యం 1977 ఫిబ్రవరి 1 నాటికి నేషనల్ పార్క్‌గా మారింది. తరువాత 11 సంవత్సరాల తరువాత 1988లో ఇది పులుల రిజర్వేషన్‌గా మారింది. దుధ్వా టైగర్ రిజర్వ్ ఇండియా - నేపాల్ సరిహద్దులో హిమాలయ పాదపర్వతాల వద్ద ఉంది. దుధ్వా పులుల అభయారణ్యం 1987-88 మద్య దుధ్వా నేషనల్ పార్క్ మరియు కిషంపూర్ అభయారణ్యంలను కలుపుకుని 203 చ.కి.మీ వైశాల్యంలో స్థాపించబడింది. 1997 నాటికి అభయారణ్యం వైశాల్యం 884 చ.కి.మీ ఉంది. జిల్లాకేంద్ర లఖింపూర్ నుండి ఇది 100 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
2011 గణాంకాలు లఖింపూర్ ఖేరి జిల్లా అక్షరాస్యత 60.56% (2001 గణాంకాలను అనుసరించి అక్షరాస్యత 48.39%). పురుషుల అక్షరాస్యత 69.57%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 50.42%, 
జిల్లా హాస్పిటల్‌లో అన్ని వసతులతో కూడిన వార్డులు ఉన్నాయి. డాక్టర్లు మరియు సూపరింటెండెంట్ నివాసాలు కూడా ఆసుపత్రి ఆవరణలో ఉంటాయి. ఆసుపత్రి ప్రహరీ సరిహద్దు పక్కన జిల్లా జైలు, మెయిన్ రోడ్డు మరియు జైలు రోడ్డు ఉన్నాయి. జిల్లా ఆసుపత్రికి ఎదురుగా జిల్లా మహిళా ఆసుపత్రి ఉంది. ఇక్కడ గైనకాలజీ, ప్రసవం మరియు నియో - నాటల్ కేర్ సదుపాయాలు ఉన్నాయి..
లఖింపూర్ జిల్లాలో రేడియో సేవలు లభ్యం ఔతున్నాయి. ఆలిండియా రేడియోకి సంబంధించిన " ఎఫ్.ఎం రెయిన్‌బో ఖేరి "ని 2013 డిసెంబర్ 14న పార్లమెంటు సభ్యుడు అలి నవక్వి చేత స్థాపించబడింది. ఎఫ్.ఎం రెయిన్‌బో ఖేరి ఫ్రీక్వెంసీ (అలల సరళి) 102.3. ఇది చుట్టూ పరిసరాలలో 70 కి.మీ ప్రాంతంలో లభిస్తుంది. 
లఖింపూర్ ఖేర్ జిల్లాలో దేశంలోని అన్ని ప్రముఖ టేలీ కమ్యూనికేషన్స్ నెట్ వర్క్ సంస్థలు నెట్ వర్క్ సదుపాయాలను అందిస్తున్నాయి. లఖింపూర్ జిల్లా " ఉత్తర ప్రదేశ్ టెలికాం సర్కిల్ "లో పనిచేస్తూ ఉంది. లఖింపూర్ జిల్లా నుండి రాష్ట్రంలోని ఇతర జిల్లాలకు మరియు ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రానికి చేసే "కాల్స్" లోకల్ కాల్స్‌గా పరిగణించబడుతున్నాయి.
జిల్లాలో ఎయిర్సెల్, భారతి ఎయిర్టెల్, బిఎస్ఎన్ఎల్, సెల్వన్, ఐడియా సెల్యులార్ (ఐడియా సెల్యులార్ ), యూనినార్, రిలయన్స్ కమ్యూనికేషన్స్, టాటా ఇండికాం
లఖింపూర్ జిలాలో అత్యంత ప్రజాదరణ ఉన్న క్రీడ క్రికెట్ మరియు జిల్లాలో పలు లీగ్ క్రికెట్ క్లబ్బులు లీగ్ క్రీడలలో చురుకుగా పాల్గొంటున్నాయి. జిల్లాలో ఫుట్బాల్, హాకీ, బాస్కెట్బాల్ మరియు బ్యాడ్మింటన్ ఇతర క్రీడలు ప్రజాదరణ కలిగి ఉన్నాయి. పాఠశాలలు మరియు కళాశాలలు క్రీడా కార్యకలాపాలు నిర్వహించడం మరియు జట్లు అంతర్ పాఠశాల మరియు ఇంటర్-సిటీ టోర్నమెంట్లు నిర్వహించడం చేస్తున్నారు.
సెయింట్ డాన్ బాస్కో కాలేజ్ వార్షిక మాజీ విద్యార్థి క్రికెట్ టోర్నమెంట్ లో పూర్వ విద్యార్థులు నాటకం, ప్రభుత్వం ఇంటర్ కాలేజ్ వార్షిక జి.ఐ.ఎస్ క్రికెట్ నిర్వహిస్తుంది.