hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
జాతీయ స్వచ్ఛంద రక్తదాన దినోత్సవం
జాతీయ స్వచ్ఛంద రక్తదాన దినోత్సవం ను ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబరు 1 న జరుపుకుంటారు. 1975లో స్వరూప కృష్ణన్, డాక్టర్ జె.జి జోలీల చొరవతో ఈ పద్ధతి ప్రారంభమయింది. ఈ రోజున ప్రత్యేకంగా రక్తదానంపై కొన్ని కార్యక్రమాలను నిర్వహించి ప్రజలకు రక్తదానం యొక్క ఆవశ్యకత గురించి తెలియచేస్తూ వారు రక్తదానం చేసేలా వారిలో చైతన్యాన్ని కలిగిస్తారు.
ప్రతి సంవత్సరం ప్రపంచవ్యాప్తంగా అన్ని దేశాలలో జూన్ 14న ప్రపంచ రక్త దాతల దినోత్సవమును జరుపుకుంటారు. రక్తదాతలకు ధన్యవాదాలు తెలిపేందుకు, సురక్షితమైన రక్తం యొక్క ఆవశ్యకతను తెలియజేసేందుకు, రక్తదాతల నుంచి సేకరించిన రక్తాన్ని భద్రపరచే విధానాలను మెరుగు పరచుకునేందుకు 2005లో ఈ కార్యక్రమం ప్రారంభమయింది. ఎ, ఒ, బి, బ్లడ్ గ్రూపులను కనుగొన కార్ల్ లేండ్ స్టీనర్ జ్ఞాపకార్థం ఆయన పుట్టినరోజైన జూన్ 14న ప్రపంచ రక్త దాతల దినోత్సవమును జరుపుకుంటున్నారు.
తాజ్ మహల్ ప్యాలెస్ హోటల్
తాజ్ మహల్ ప్యాలెస్ హోటల్ అనగా ఒక ఫైవ్‌స్టార్ హోటల్, ఇది మహారాష్ట్ర లోని ముంబై లో కొలబా ప్రాంతంలో ఉన్నది. ఇది తాజ్ హోటల్స్, రిసార్ట్స్ అండ్ ప్యాలెస్‌ల యొక్క భాగం, ఈ హోటల్స్ సమూహంలో ఈ హోటల్‌ను అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన సంపత్తిగా భావిస్తారు, మరియు ఇది 560 రూములను మరియు 44 సూట్లను కలిగి ఉంది.
భారతదేశంలోని మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర రాజధాని ముంబయిలోని కొలాబా ప్రాంతంలో ఫైవ్ స్టార్ తాజ్ మహల్ ప్యాలేస్ ఉంది. గేట్ వే ఆఫ్ ఇండియాకు అతి సమీపంలో ఈ హోటల్ కనిపిస్తుంది. మొత్తం 1500 మంది సిబ్బంది తాజ్ మహల్ ప్యాలేస్ హోటల్లో పనిచేస్తున్నారు. చారిత్రకంగా, కళానైపుణ్యాల పరంగా హోటల్ సముదాయమంతా విభిన్నమైన నిర్మాణ నైపుణ్యంతో కనిపిస్తుంది.
భారతదేశంలోనే అత్యున్నత సేవలు అందించే హోటల్ గా దీనికి గుర్తింపు ఉంది. విదేశీ అతిథులు, వివిధ దేశాల అధ్యక్షులు, ప్రఖ్యాత పరిశ్రమల ఛైర్మన్లు, సినితారలు, వ్యాపార ప్రముఖులు ఈ హోటల్లోనే బస చేస్తుంటారు.
ఈ హోటల్ లో అసలైన భవనాన్ని జెమ్సెడ్జీ టాటా 1903, డిసెంబరు 16న ప్రారంభించారు. అప్పటికే ముంబయిలో ఉన్న ప్రఖ్యాత గ్రాండ్ వాట్సన్ హోటళ్లో తెల్లవారికి తప్ప ఇతరులను రానిచ్చే వారు కాదు. దీంతో టాటా భారతీయలకు అంకితమిస్తూ ఈ హోటల్ నిర్మాణం చేపట్టారు. సీతారాం ఖండేరావు, డి.ఎన్.మీర్జా అనే ప్రఖ్యాత భారతీయ ఆర్కిటెక్చర్లు ఈ హోటల్ నిర్మాణానికి డిజైన్ చేయగా, ఆంగ్ల ఇంజినీరు డబ్ల్యు.ఎ.చాంబర్స్ నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేశారు. ఖాన్ సాహెబ్ సొరబ్జీ రుట్టోన్జీ అనే కాంట్రాక్టర్ నిర్మించిన అందమైన మెట్లకు రూపకల్పన చేశారు.
దీని నిర్మాణ వ్యయం £250,000(నేటి విలువ £127 మిలియన్లు). మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో ఈ హోటల్ ను 600 పడకల ఆస్పత్రిగా మార్చారు. తాజ్ మహల్ హోటల్లో అదనపు విభాగపు టవర్ ను 1973 లో ప్రారంభించారు దీనిని మెల్టన్ బెక్కర్ డిజైన్ చేశారు.
హోటల్ చరిత్రలో నవంబరు 26, 2008 ఒక దుర్దినం. లష్కరే తోయిబాకు చెందిన ఇస్లామిక్ తీవ్రవాదులు తాజ్ మహల్ (ఒబెరాయ్ కూడా) హోటల్ పై దాడికి దిగారు. ఈ ఘటనలో హోటల్ నిర్మాణం, పైకప్పు దెబ్బతిన్నాయి. విదేశీయులతో సహా హోటల్లో దిగిన దాదాపు 167 మంది అతిథులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. క్షతగాత్రుల్లో చాలా మంది భారతీయులే ఉన్నారు. భారత కమెండోలు మూడు రోజుల పాటు జరిపిన ఆపరేషన్ లో సాయుధులైన ఉగ్రవాదులందరినీ తుదముట్టించారు. ఒక్క తాజ్ లోనే 31 మంది చనిపోయారు. తాజ్ మహల్ ప్యాలేస్ హోటల్లో ఆ సమయంలో సుమారు 450 మంది ఉన్నారు.
ఇంతటి దుర్ఘటన నుంచి హోటల్ కొద్ది కాలంలోనే ఈ చారిత్రక భవనాన్ని తిరిగి పునరుద్దరించారు. జూలై 2009లో భారత్-అమెరికా సంబంధాలను పటిష్టం చేసుకునేందుకు మన దేశానికి వచ్చిన అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి హిల్లరీ క్లింటన్ తాజ్ హోటల్లో బస చేశారు. ఈ సందర్భంగా ఆమె మాట్లాడుతూ “ముంబయిలో జరిగిన ఉగ్రవాదుల దాడిలో మరణించిన వారికి, హోటల్ సిబ్బందికి, అతిథులకు తమ దేశం తరపున ప్రగాఢ సంతాపం, సానుభూతి తెలియజేస్తున్నాను." అని అన్నారు. భారత దేశ స్వాతంత్ర్య దినమైన ఆగస్టు 15, 2010 నాడు తాజ్ మహల్ ప్యాలేస్ ను పూర్తి స్థాయిలో తిరిగి ప్రారంభించారు. ఈ హోటల్ పునరుద్దరనకు 1.75 బిలియన్ల రూపాయలు ఖర్చు చేశారు. అదేవిధంగా అమెరికా అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా కూడా నవంబరు 6, 2010 నాడు తాజ్ హోటల్లో బస చేశారు. దాడుల తర్వాత ఒక విదేశి అధ్యక్షుడు హోటల్లో బస చేయడం ఇదే ప్రథమం. ఈ సందర్భంగా హోటల్ దాబాపై జరిగిన సమావేశంలో ఒబామా మాట్లాడుతూ “ తాజ్ హోటల్ అనేది భారతీయుల బలానికి, నైపుణ్యాలకు ప్రతీక” అని కొనియాడారు.
మహమ్మదీయ మహాయుగము
ప్రముఖ చరిత్ర పరిశోధకులు, తొలి తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వ నిర్మాత, వైతాళికుడు కొమర్రాజు వేంకట లక్ష్మణరావు (1877- 1923) రచించిన హిందూదేశ కథాసంగ్రహం అనే చరిత్ర గ్రంథంలో ఇది రెండవ భాగం. కొమర్రాజు వారు దేశాన్ని హిందువులు పరిపాలించిన యుగం, ముస్లిం పాలనా యుగం, ఆంగ్లేయ పరిపాలన యుగంగా విభజించుకు ఆ క్రమంలో చరిత్ర రచన చేశారు. భారత చరిత్రలో హిందువులపై ముస్లిం పాలకులు దండయాత్ర చేసి విజయాలు పొందిన నాటి నుంచి వారి చేతి నుంచి సామ్రాజ్యం చేజారి ఐరోపియన్ల ప్రాబల్యం పెరిగే వరకూ ఈ గ్రంథం విస్తరించింది.
సంయోగము
"సంయోగము లేదా వంభోగమూ" లేదా మేటింగ్ అనగా జీవశాస్త్రంలో సాధారణంగా లైంగిక పునరుత్పత్తి ప్రయోజనాల కోసం వ్యతిరేక లింగంతో జతకట్టడం లేదా ద్విలింగ జీవులు జతకట్టడం. కొన్ని నిర్వచనాలు ఈ పదాన్ని జంతువుల మధ్య జత కట్టడం జరగడాన్ని సూచించేందుకు పరిమితమయ్యాయి, అయితే ఇతర నిర్వచనాలు ఈ పదాన్ని మొక్కలు మరియు శిలీంధ్రాల మధ్య సంగమంను సూచించేందుకు కూడా విస్తరించాయి. ఫలదీకరణము అనగా సెక్స్ సెల్ లేదా బీజకణం రెండింటి యొక్క కలయిక. రతిక్రీడ అనగా సంతాన సాఫల్యం మరియు తదుపరి అంతర్గత ఫలదీకరణం కోసం రెండు లైంగిక పునరుత్పత్తి జంతువుల యొక్క లైంగిక అవయవాల ఐక్యం.
ఇది ఒక రకపు సంభోగమే, అయితే సాధారణంగా జరిగే సంభోగంలా కాక ఈ విధానంలో జరిగే సంభోగం వంగుడు పద్ధతిలో జరుగుతుంది కాబట్టి ఈ రకపు సంభోగాన్ని వంభోగం అంటారు. వంభోగంను ఆంగ్లంలో మేటింగ్ అంటారు.
ఆంధ్ర విజ్ఞానము
విజ్ఞాన కోశము లేదా విజ్ఞాన సర్వస్వము (ఆంగ్లం: Encyclopedia) అనగా అన్ని విషయాల గురించి లేదా ఒక రంగానికి సంబంధించిన పరిజ్ఞానాన్ని ఒక చోట చేర్చిన వ్రాతప్రతుల సముదాయం. ఇందులో సమాచారం వ్యాసాలుగా విభజిస్తారు. దీన్ని ఉపయోగించడానికి అనువుగా కొన్ని విభాగాలుగా వర్గీకరిస్తారు. ఇది తెలుగులోని తొలినాళ్ల విజ్ఞాన సర్వస్వాలలో ఒకటి. దీన్ని దేవిడి జమీందార్ ప్రసాద భూపాలుడు సంకలనం చేసి, 1940 దశాబ్దంలో ముద్రించారు.
మహాత్మా గాంధీ విగ్రహం, గాంధీ మైదానం
మహాత్మా గాంధీ విగ్రహం భారత జాతి పిత మహాత్మాగాంధీ యొక్క ఒక ప్రజా స్మారక చిహ్నం. ఇది పాట్నాలోని గాంధీ మైదానంలో ఉంది. ఈ విగ్రహం ప్రపంచంలో మహాత్మాగాంధీకి చెందిన విగ్రహాలలో అత్యంత పొడవైన కాంస్య విగ్రహం. ఈ విగ్రహాన్ని అప్పటి బీహార్ ముఖ్యమంత్రి నితీష్ కుమార్ 2013 ఫిబ్రవరి 15 న ఆవిష్కరించారు. ఈ విగ్రహం 40 కోట్ల రూపాయల వ్యయంతో బీహార్ ప్రభుత్వం చే స్థాపించబడింది. 
ఈ విగ్రహం ఎత్తు ఉంటుంది మరియు కాంస్యంతో తయారు చేయబడింది. ఈ విగ్రహాన్ని "రాం సుతార్" అనే శిల్పి రూపొందించారు. ఈ విగ్రహం పాట్నా లోని సెయింట్స్ క్సేవియర్ హై స్కూలు ఎదురుగా నెలకొని ఉంది. ఈ విగ్రహంలో మహాత్మా గాంధీ ఇద్దరు పిల్లలను వాత్సల్యంగా పట్టుకుని నిలుచున్నట్టు ఉన్నది. ఈ విగ్రహం యొక్క వేదిక ను కలిగి యుండి నలువైపులా గాంధీ జీవితంలో ముఖ్య చారిత్రిక ఘట్టాలైన 1930 లో జరిగిన దండి సత్యాగ్రహం, 1942లో జరిగిన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం, 1917 లో జరిగిన చంపారన్ సత్యాగ్రహం మరియు గాంధీజీ ఉపయోగించిన చరఖా గుర్తు లను చిత్రించబడి ఉన్నాయి.
ఈ విగ్రహ శిల్పి అయిన అనిల్ "రామ్‌సుతార్ ఆర్ట్స్ ప్రైవెట్ లిమిటెడ్" అనే సంస్థను నదుపుతున్నాడు. ఆయన మాట్లాడుతూ ఈ విగ్రహంలో గాంధీజీ చిరునవ్వుతో కలిపిస్తూ, ప్రపంచ శాంతి గూర్చి సందేశం యిచ్చేటట్లు కనిపిస్తారనీ, ప్రపంచంలో ధనిక, పేదలను తారతమ్యాలను రూపుమాపెందుకు అందరికీ సందేశం యిచ్చేటట్లు ఉన్నారనీ వివరించారు.
దీనిని పది కోట్ల రూపాయల వ్యయంతో బీహార్ ప్రభుత్వం దీనిని ఏర్పాటు చేసింది. ఢిల్లీకి చెందిన శిల్పి రామ్‌ సుతార్ ఈ విగ్రహాన్ని రూపొందించారు. మహాత్ముడు నిలబడి ఉన్నట్లు ఉండే ఈ విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేయడం తమకు ఎంతో గర్వకారణమని బీహార్ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ఇప్పటి వరకు ఢిల్లీలోని పార్లమెంటు ఆవరణలో ఉన్న మహాత్ముడి విగ్రహమే పెద్దదిగా భావిస్తున్నారు. పార్లమెంటులో గాంధీ విగ్రహం ధ్యానముద్రలో ఉంటారు. పాట్నాలో నెలకొల్పిన విగ్రహంలో గాంధీజీ చిరునవ్వుతో కనిపిస్తారు. పార్లమెంటు ఆవరణలో ఉన్న గాంధీ విగ్రహం ఎత్తు 16 అడుగులు కావడం గమనార్హం. అయితే పాట్నాలోని గాంధీ విగ్రహం ఎత్తు 40 అడుగులు. ఇందుకోసం ఉపయోగించిన పీఠం ఎత్తు ముప్పై అడుగులు. మొత్తం డెబ్బై అడుగుల ఎత్తు విగ్రహం అని బీహార్ ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.
అఖాడచండీ ఆలయం
అఖాడచండీ ఆలయం () (Lat.20°14’46”N., Long.85°60’02”E., Elev.61 ft) ఒడిషా రాష్ట్రంలోని భువనేశ్వర్లో ఉంది. ఇది 10వ శతాబ్దానికి చెందిన దేవాలయం. ఇది బదుసాహి అనే పురాతన నగరంలోని బిందుసాగర్ సరస్సుకు పశ్చిమోత్తర దిశగా ఉంది.
ఈ దేవాలయం మార్కండేయ ఆలయానికి 15 మీటర్ల దూరంలోనూ మరియు మోహినీ దేవాలయానికి వాయువ్యదిశలో 30 మీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ ఆలయ అధిష్టాన దేవత మహిషాసుర మర్ధిని. ఈ దేవాలయం దక్షిణముఖంగానూ మరియు అందలి ప్రధాన దైవం తూర్పు ముఖంగానూ ఉంటుంది. అనేక మతపరమైన ఉత్సవాలు మరియు బాలభోగములు ఇక్కడ నిర్వహిస్తూంటారు. ఈ దేవాలయం భువనేశ్వర్ పురపాలక సంఘంచే నిర్వహింపబడుతున్నది. ఈ దేవాలయం ఒడిషా పురావస్తు శాఖ వారిచే X మరియు XI ఆర్థిక కమిషన్ అవార్డులతో పునర్నిర్మించబడింది. ఈ దేవాలయం బిందుసాగర్ సరస్సుతో ఆవరింపబడి ఉంది. ఈ దేవాలయం బిందుసాగర్ సరస్సుకు 6.40 మీటర్ల దూరంలో ఉంది.
ఈ దేవాలయం కళింగ నిర్మాణ శైలిలో రాతితో నిర్మితమైనది. ప్రధాన దేవాలయం ఖఖరా డెయూల్. ఇది 1.28 మీ. వెడల్పు,1.83 పొడవు గల దీర్ఘచతురస్రాకారంగా ఉంటుంది. దేవాలయం పై 42.94 మీ. ఎత్తున పభగ నుండి మస్తక అరకు ఖఖరా యొక్క విమానం ఉంటుంది. ఇవి ఐదు విభాగాలుగా 1.74 మీ. కొలతలుగా విస్తరింపబడి ఉంది. పపగ క్రిందిభాగమున 0.26 ఎత్తు ఉంటుంది. దేవాలయం యొక్క గండి ఖఖర వరుసలో మూడు అరుసలుగా అర్థ స్తూపాకృతులలో పైకప్పుకు విస్తరించి ఉంటాయి.
The doorjamb is decorated with two plaster design measuring 1.10 metres x 0.65 metres. Besides the main entrance there are two subsidiary gateways in the eastern and northern walls. These two gateways are uniform in measurement measuring 0.92 metres x 0.59 metres.
అక్కన్న మాదన్న మహాకాళి గుడి
అక్కన్న మాదన్న మహాకాళి గుడి భారతదేశములోని తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని హైదరాబాదునందు గల హిందూ దేవాలయం. ఈ దేవాలయం జంటనగరాలైన హైదరాబాదు మరియు సికింద్రాబాదులలో జరిపే ప్రసిద్ధ పందగ బోనాలుకు ప్రసిద్ధి చెందినది. ఈ దేవాలయం బోనాలు పండగలలో ఘటాల ఊరేగింపుకు ప్రసిద్ధి చెందినది.
17 వ శతాబ్దంలో హైదరాబాదు తానీషా పరిపాలనలో ఉండేది. ఆయన గోల్కొండ కోటకు చక్రవర్తిగా ఉండేవారు. ఆయన రాజ్యంలో అనేక మంది మంత్రులు ఉండేవారు. వారిలో ముఖులు అక్కన్న, మాదన్నలు. వారిలో ఒకరు సైనికాధికారిగానూ మరొకరు ప్రధాన మంత్రిగానూ ఉండేవారు. ఈ సోదరులు రాజాస్థానంలో ముఖ్యమైన మంత్రులుగా ఉండేవారు. వారు ఈ దేవాలయం ప్రాంతంలో నివసించేవారు. వీరు మహాకాళీ యొక్క భక్తులు. వారు ప్రతిరోజు ఈ దేవాలయంలో పూజలు నిర్వహిస్తూ ఉండేవారు. వారు పూజలు చేసిన తర్వాతనే రాజాస్థానానికి (గోల్కొండ) కు హాజరయ్యేవారు. వారు హతులైన తర్వాత ఈ దేవాలయం మూయబడింది.
67 సంవత్సరాల తర్వాత ఈ దేవాలయం సాలిబండ వద్ద పునః ప్రారంభించబడింది. ఈ దేవాలయం ప్రారంభించిన తర్వాత అతి కొద్దిమంది పాత నగరం ప్రజలు వెళ్ళేవారు. ప్రస్తుతం ఈ దేవాలయం అతి ప్రసిద్ధి చెందిన మహాకాళీ ఆలయంగా కొనియాడబడుతుంది. 
1998 లో సంఘ వ్యతిరేక శక్తుల మూలంగా ఈ దేవాలయం పై దాడులు చేయబడ్డాయి. దీని మూలంగా విగ్రహం మరియు దేవాలయం నాశనం జరిగింది.
==ఇవి కూడా చూడండి=
అక్కన్న మరియు మాదన్న గుహాలయాలు]]
మాయాదేవి దేవాలయం,హరిద్వార్
మాయాదేవి దేవాలయం (Hindi: माया देवी मंदिर, हरिद्वार) భారత దేశములోని ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలోని హరిద్వార్ జిల్లాలో గల హిందూ దేవాలయం. ఈ ప్రాంతం పరమేశ్వరుని భార్య అయిన సతీ దేవి యొక్క గుండె మరియు నాభి పడిన ప్రాంతమని ఇక్కడి ప్రజల నమ్మకం. ఇది కొన్నిసార్లు శక్తి పీఠాలలో ఒకటిగా గుర్తింపబడుతుంది.
ఈ దేవాలయ అధిష్టాన దేవత "మాయ". ఆమె మూడు తలలతోనూ మరియు నాలుగు చేతులతోనూ కూడుకొని ఉన్న శక్తి యొక్క అవతారంగా ప్రసిద్ధి చెందినది. హరిద్వార్ ప్రముఖంగా "మాయాపురి"గా పిలివబడుతుంది. ఈ దేవాలయంలో తమ కోరికలు నెరవేర్చుకొనేందుకు భక్తులు కొలువబడే "సిద్ధ పీఠం"గా ప్రసిద్ధి చెందినది. ఇది హరిద్వార్ లో గల మూడు శక్తి పీఠాలలో ఒకటిగా అలరాలుతుంది. ఇది కాక హరిద్వార్ లో గల ముఖ్యమైన శక్తి పీఠాలుగా అలరాలుతున్నవి చండీదేవి ఆలయం మరియు మానసదేవీ ఆలయం
ఈ దేవాలయం 11 వ శతాబ్దానికి చెందినది. ఇది హరిద్వార్ లోని మూడు ప్రాచీన దేవాలయాలలో ఒకటి. ఇది కాక ఇతర ప్రాచీన దేవాలయాలు నారాయణ శిల మరియు భైరవ దేవాలయం. ఈ దేవాలయం యొక్క అంతర మందిరంలో మాయా దేవత యొక్క మూర్తి మధ్య భాగములోనూ, కాళీ యొక్క మూర్తి ఎడమ వైపున, కామాఖ్య దేవత మూర్తి కుడివైపున ఉంటాయి. యివికాక మరి రెండు యితర శక్తి దెవతలు అంతర మందిరంలో ఉంటాయి. ఈ దేవాలయం "హర్ కి పౌరి"కి తూర్పు వైపున ఉంది. ఈ దేవాలయానికి వెళ్ళుటకు బస్సు, రిక్షా సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఈ దేవాలయం హరిద్వార్ వెళ్ళే యాత్రికులు తప్పనిసరిగా దర్శించవలసిన దేవాలయం. ఈ దేవాలయానికి అనేక ప్రాంతముల నుండి భక్తులు వస్తూ ఉంటారు. ముఖ్యంగా నవరాత్రి మరియు కుంభమేళా సందర్భంలో ఎక్కువగా దర్శిస్తూంటారు.
మానసదేవీ ఆలయం,హరిద్వార్
మానసదేవీ ఆలయం (హిందీ: मंसा देवी मंदिर, हरिद्वार) భారత దేశము లోని ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం లోని హరిద్వార్ నగరానికి దగ్గరలో గల హిందూ దేవాలయం. ఈ దేవాలయం హిమాలయాల దక్షిణ భాగంలో గల శివాలిక్ పర్వత శ్రేణిలోని "బిల్వ పర్వతం" శిఖరం పై ఉంది. ఈ దేవాలయం హరిద్వార్ లో పంచతీర్థాలుగా పిలువబడే తీర్థాలలో ఒకటిగా పిలువబడుతోంది.
ఈ దేవాలయంలో అధిష్టాన దేవత మానస శక్తి రూపాలలో ఒకటి. ఈ దేవత పరమశివుని మనసు నుండి జనించినదని భావింపబడుతోంది. మానస నాగరాజు అయిన వాసుకి యొక్క సోదరిగా భావింపబడుతోంది. "మానస" అనగా ప్రియ భక్తుల కోర్కెలు నెరవేర్చిన దేవత అని అర్థం. ఈ దేవాలయం పరిసరంలో గల వృక్షం యొక్క కొమ్మలకు దారాలను కట్టి తమ కోర్కెలను నెరవేర్చమని భక్తులు ప్రార్థిస్తారు. వారి కోర్కెలు నెరవేరిన తర్వాత భక్తులు మరల సందర్శించి ఆ చెట్టు కొమ్మలకు మరలా దారాలను కడతారు. ఈ దేవతకు కొబ్బరికాయలు, పండ్లు, దండలు మరియు సువాసన అగర్ బత్తీలతో పూజలు చేస్తారు.
ఈ మానస దేవి ఆలయం భక్తులు తమ కోరికలు నెరవేర్చుకొనుటకు కొలిచే "సిద్ధ పీఠం"గా పూజింపబడుతోంది. ఇది హరిద్వార్ లో గల మూడు శక్తి పీఠాలలో ఒకటిగా అలరాలుతుంది. ఇది కాక హరిద్వార్ లో గల ముఖ్యమైన శక్తి పీఠాలుగా అలరాలుతున్నవి మాయాదేవి దేవాలయం మరియు చండీదేవి ఆలయం ఈ దేవాలయం అంతర భాగంలో రెండు దేవతా విగ్రహాలున్నాయి. వాటిలో ఒకటి ఎనిమిది చేతులతోనూ మరియు రెండవతి మూడు తలలు,ఐదు చేతులతోనూ ఉన్నాయి.
మానస దేవి దేవాలయం ప్రాచీన దేవాలయాలలో ఒకటిగా గుర్తింపబడింది. హరిద్వార్ వెళ్ళే యాత్రికులు తప్పనిసరిగా దర్శించే ఆలయం ఇది. ఇది అనేక శతాబ్దాల నుండి హరిద్వార్ లో పవిత్ర సంప్రదాయాలను పెంచే దేవాలయం. ఈ దేవాలయం నుండి గంగా నది మరియు హరిద్వార్లు కనబడతాయి. ఈ దేవాలయానికి వెళ్ళుటకు పర్వతం పైకి మెట్ల మార్గం ఉంది. ఈ ఆలయానికి చేరుటకు "రోప్ వే" మార్గం కూడా ఉంది. ఈ రోప్ వే సేవలను "మానసా దేవి ఉదంఖతోల" అని పిలుస్తారు. ఈ రోప్ వే సమీపంలో గల చండీదేవి ఆలయానికి కూడా కలుపబడుతోంది. ఈ రోప్ వే యాత్రికులను క్రింది స్టేషను నుండి మానస దేవి దేవాలయానికి తీసుకొని వెళుతుంది. ఈ రోప్ వే యొక్క మొత్త పొడవు సుమారు మరియు ఎత్తు ఉంటుంది. సాధారణ దినాలలో ఈ దేవాలయం ఉదయం 8 గంటల నుండి సాయంత్రం 5 గంటలవరకు తెలువబడుతోంది.
పార్వతీ దేవి రూపాలైన "మానస" మరియు "చండీ"లు ఎల్లప్పుడూ కలసి ఉండేవారని ఇక్కడి ప్రజల విశ్వాసం. అందువలన మానస దేవాలయం నీల పర్వతానికి ఎదురుగా ఉన్న బిల్వ పర్వతం పై కొలువైనది. ఇదే విధంగా హర్యానా లోని పంచుకుల ప్రాంతంలో మాతా మానస దేవి మందిరం మరియు చండీఘర్ సమీపంలోని చండీ దేవాలయం కూడా ఒకే ప్రాంతంలో ఉండటం ఈ దేవతా రూపాలు కలసి u
భద్రాపరిణయము
అల్లమరాజు సుబ్రహ్మణ్యకవి పిఠాపురం మహారాజా రావు గంగాధరరామారావు ప్రాపున 10 సంవత్సరాలు ఉండి 1879లో భద్రాపరిణయము అనే కావ్యాన్ని వ్రాసి అతడికి అంకితమిచ్చాడు. రాజావారు కవిని మడులు మాణిక్యాలతో సత్కరించాడు. ఈ భద్రాపరిణయము కావ్యము రావు వేంకట కుమార మహీపతి సూర్యారావు చేత పిఠాపురములోని శ్రీవిద్ద్వజ్జన మనోరంజనీ ముద్రాక్షరశాలలో 1912లో పురాణపండ మల్లయశాస్త్రి చేత పరిష్కరింపబడి ముద్రించబడింది.
కృష్ణుడు ఇంద్రప్రస్థమునకు వెడుతూ మార్గమధ్యమున రోహణ పర్వతముపై విశ్రమించెను. శ్రుతిరంజని అనే యోగిని వచ్చి కేకయ దేశపు రాజు కథ తెలిపి, అతని కుమార్తె భద్రాదేవికి లక్ష్మీదేవి ఆజ్ఞానుసారం తాను సకల విద్యలు నేర్పినానని చెప్పి, భద్ర సౌందర్యమును కొనియాడెను. తరువాత భద్ర కృష్ణుని వలచినట్లు చెప్పి, ఆమెని వివాహమాడుమని శ్రీకృష్ణునకు ప్రబోధించెను. కృష్ణుడు ఇంద్రప్రస్థము నుండి భద్రాస్వయంవర వృత్తాంతము విని కేకయ పురమునకు ప్రయాణమయ్యెను. కేకయపురమున కృతకాద్రి సమీపములో ఉన్న వనము నుండి వీణానాదము వినిపించగా కృష్ణుడు అచ్చట ఆగి వీణవాయించుచున్న భద్రను చూచెను. భద్రాదేవి కృష్ణుని గాంచి సిగ్గుతో ఆ చోటు విడిచెను. కేకయ రాజపత్ని శ్రుతకీర్తి కృష్ణుని మేనత్త అగుటచేత అతడు ఆమెను చూచి కుశల ప్రశ్నలు వేసెను. కృష్ణుడు భద్ర సోదరునితో సల్లాపము లాడుచుండ నారదుడు వచ్చి "భద్రాప్తిరస్తు" అని దీవించి స్తోత్రము చేసి వెడలిపోయెను. మార్గమధ్యమున విందానువిందులను రాజులెదురై భద్ర తమ యిరువురిలో నెవ్వరిని వరించునని నారదుని ప్రశ్నించిరి. "భద్ర రమాంశ సంభూత, కృష్ణునే వరించును" అని నారదుడు చెప్పెను. స్వయంవర మంటపమునకు వచ్చుచున్న భద్రను విందానువిందులు అపహరించుకొని పోవుచుండ కృష్ణుడు వారితో యుద్ధము చేసి జయించి, భద్రాదేవిని వివాహమాడి ద్వారక కేగి సుఖముగా నుండెను.
ఈ కావ్యములో 1)ద్వారకా,2)కేకయపుర,3)ప్రయాణ, 4)రోహణగిరి, 5)వన, 6)దౌహృద, 7)కుమారోదయ, 8)మధూదయ, 9)వనవిహార, 10)పుష్పాపచయ, 11)సరోవర, 12)జలక్రీడా, 13)అనంగపూజా, 14)సూర్యాస్తమయ, 15)సంధ్యా, 16)చంద్రోదయ, 17)సూర్యోదయ, 18)యుద్ధ, 19)వైవాహిక, 20)కన్యాంగ సౌందర్య, 21)శ్రీకృష్ణ, 22)ధృష్ట కేతురాజ వర్ణనలు ఉన్నాయి. చూచుట, చింతించుట మొదలైన దశవిధ శృంగారావస్థలు ఈ కావ్యమున వర్ణించబడినది.
ఈ కావ్యములో సుబ్రహ్మణ్యకవి ఉత్ప్రేక్షాలంకారము, అతిశయోక్తాలంకారము, యమకాలంకారము, అర్థాలంకారము, ఉపమాలంకారము, నిదర్శనాలంకారము, ముక్తపదగ్రస్తాలంకారము మొదలైన ఎన్నో రకములైన అలంకారములను ఉపయోగించాడు. ఇంకా ఎన్నో విధాలైన చమత్కారములను, శ్లేషను, ధ్వనిని ఈ కావ్యములో కవి ప్రదర్శించాడు.
3వ ఆశ్వాసములోని 60వ పద్యము కవికి సంస్కృతాంధ్ర భాషలలో ఉన్న పాండిత్యాన్ని తెలుపుతుంది.
తెలుగు: నీలాగు, ఆరయన్, నగవు, ఏ, నాలి, అ, మాదాని పాలన్= మాదియగు పని విషయమై, నాతి, బలారే, మేలు, ఆ, నీలావు, అరయమి, వాలాయము, నేను, అ, కావన, వారక, పదమా.
సంస్కృతము: నీలాగారయ నీల+అగార= నీలాచలమను గృహమును, య=పొందినస్వామీ, నగవ= గోవర్ధనమను పర్వతమును వహించిన గోపాల, ఇన+ఆలియ= సూర్యుల వరుసను పొందినవాడా!(ఆదిత్యరూపమైన నారాయణా), దాని పాలన= గజమును రక్షించినవాడు, అతిబలారే = ఇంద్రుని అతిక్రమించిన బలవంతుడా! మొదలైన అర్థవివరణ వ్యాఖ్యత చేశాడు.
జాలలపాలెం
"జాలలపాలెం" గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలానికి చెందిన గ్రామం.
]
వినుకొండ మండలంలో విసిరేసినట్లు ఒక మూలన ఉండే చిన్నపల్లె, జాలలపాలెం. మరుగుదొడ్ల సౌకర్యంలేని ఈ గ్రామంలో పారిశుద్ధ నిర్వహణ అంతంతమాత్రమే. జననివాసాలు 196 ఉండగా, అందులో 145 ఇళ్ళకు మరుగుదొడ్లు లేవని, 2013లోనే గ్రామీణ నీటి సరఫరా విభాగం అధికారులు నిర్వహించిన సర్వేలో తేలినది. ఆ తరువాత 22 మంది స్వంతంగా నిర్మించుకున్నారు. మిగిలిన 123 మందిలో అధికశాతం దళితులు, ఆర్థిక వెసులుబాటు లేనివారే. ఈ పరిస్థితులలో ప్రభుత్వం రు. 10,900-00 విడుదల చేయడంతో, సగం మంది ముందుకు వచ్చి, నిర్మాణాలు పూర్తి చేసుకున్నారు. అనంతరం గ్రామ సర్పంచ్ స్వయంగా మిగిలిన లబ్దిదారుల ఇళ్ళకు వెళ్ళి, నచ్చజెప్పి, దగ్గరుండి గుంతలు తీసి పని మొదలు పెట్టించగా గ్రామస్థులు ముందుకు వచ్చి, మిగిలిన పనులు పూర్తిచేయించుకున్నారు. ఈ విధంగా ఈ గ్రామం, అందరికన్నా ముందుగా, 100% మరుగుదొడ్లు నిర్మించుకున్న గ్రామంగా గుర్తింపు తెచ్చుకున్నది. ఈ సంవత్సరం నిర్మల్ భారత్ అభియాన్ పురస్కారానికి గూడా అర్హత సాధించినది.
కరొలైన్ ద్వీపం
కరొలైన్ ద్వీపం లేదా కరొలైన్ అటోల్ (మిలీనియం ద్వీపం మరియు బెకిసా ద్వీపం అని కూడా అంటారు), అనే దీవి మధ్య పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని దక్షిణ లైన్ దీవులలో భాగమైన కోరల్ దీవులకు తూర్పు దిక్కున ఉంది. దీనిని మొట్టమొదటగా 1606 సంవత్సరంలో ఐరోపా వాసులు గుర్తించారు. ఈ దీవి ప్రపంచంలోని కొబ్బరి పీతలు అత్యధికంగా ఉండే ప్రాంతంగా గుర్తించబడినది.
ముత్తయిపాలెం
"ముత్తాయపాలెం" గుంటూరు జిల్లా, అమరావతి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
వ్యక్తిగత మరుగుదొడ్ల సౌకర్యం:- ఈ గ్రామంలో ఊరంతా మరుగుదొడ్లు, సిమెంటు రహదారులతో మెరిసిపోతున్నది. వ్యక్తిగత మరుగుదొడ్ల నిర్మాణానికి ప్రభుత్వం నిధులు మంజూరుచేస్తున్నా, అధికారులు వెంటబడుచున్నా, కొన్ని గ్రామాలలో నేటికీ స్పందన అంతంత మాత్రంగానే ఉంటున్న తరుణంలో, ముత్తాయపాలెం గ్రామంలో మాత్రం, ప్రజలు స్వచ్ఛందంగా, తమంతట తామే, ఇంటింటికీ మరుగుదొడ్డిని నిర్మించుకొని ఆదర్శంగా నిలిచారు. దాదాపు 750 మంది జనాభా ఉన్న ఈ గ్రామంలో 187 ఇళ్ళుండగా, 98% ఇళ్ళలో ఇప్పటికే మరుగుదొడ్లు ఉన్నాయి. మిగతా ఇళ్ళవారు గూడా నిర్మాణానికి దరఖాస్తు చేసుకున్నారు. ఇవి గూడా పూర్తి చేసుకొని ఈ గ్రామస్థులు 100% మరుగుదొడ్లు నిర్మించుకున్న గ్రామంగా రికార్డులకెక్కాలని ఉవ్విళ్ళూరుతున్నది. ఈ గ్రామం 2007 లోనే నిర్మల్ భారత్ అభియాన్ పురస్కారానికి ఎంపికైనది.
మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం
భారతదేశంలోని కర్నాటక రాష్ట్రంలో మైసూరులో ఉన్న ఒక ప్రభుత్వరంగ విశ్వవిద్యాలయము మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం. మైసూరు మహారాజు కృష్ణరాజ ఒడయార్ IV పాలనా కాలంలో ఈ విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించబడింది. దీని తొలి అధిపతి మైసూరు మహారాజు మరియు తొలి వైస్ ఛాన్సలర్ హెచ్.వి.నన్‌జున్‌దయ్యతో ఇది జూలై 27, 1916 న ప్రారంభమైంది. ఈ విశ్వవిద్యాలయం భారతదేశంలో ఆంగ్ల పరిపాలన యొక్క డొమైన్ వెలుపల మొదటిది, భారతదేశం మొత్తంలో ఆరవ విశ్వవిద్యాలయం, మరియు కర్ణాటకలో మొట్టమొదటి విశ్వవిద్యాలయం. ఇది అనుబంధ రకపు స్టేట్ విశ్వవిద్యాలయం మరియు యూనివర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ గుర్తింపు పొందిన తరువాత మార్చి 3, 1956 న స్వయంప్రతిపత్తి పొందింది.
2014 ఆసియా క్రీడల్లో కబడ్డీ
2014 ఆసియా క్రీడలలో కబడ్డీ సొంగ్డో గ్లోబల్ యూనివర్సిటీ జిమ్నాజియం, ఇంచియాన్, కొరియాలో 28 సెప్టెంబరు నుండి 2014 అక్టోబరు 3 వరకూ ఆడబడ్డాయి. ఇరాన్ దేశపు కబడ్డీ స్త్రీ పురుష జట్టులను ఓడించి హారత స్త్రీ-పురుష జట్టులు బంగారు పతకాలను కైవసం చేసుకున్నారు. ఇరాన్ కు కాంస్య పతకం అందింది.దక్షిణ కొరియా మరియు పాకిస్తాన్ జట్టులకు పురుషుల విభాగంలో, బంగ్లాదేశ్ మరియు థాయిలాండ్ దేశాల జట్టులు స్త్రీల విభాగంలోనూ రజత పతకాలు పొందాయి.
ఈ సంవత్సరం ఏషియాడ్ లో కబడ్డీకి సంబంధించిన ఎంపికలు 2014 ఆగస్టు 21 న జరిగాయి. 2010 ఆసియా క్రీడలలో గెలుపొందిన క్రమంలోనే ఈ ఎంపిక జరిగింది.
తాడు ఆట
తాడు ఆట (Skipping) ప్రపంచవ్యాప్తంగా పిల్లలు, పెద్దలు ఆడే ఆట మరియు ఒక రకమైన వ్యాయామం.
ఆడపిల్లలు దాదాపు తమ పొడవుగల తాడును చేతులతో తమకాళ్ల క్రిందనుంచి తలపైకిత్రిప్పుతూ, కాళ్లకు తగలకుండా గెంతుతుంటారు. అలా ఏకబిగిని ఎవరు ఎక్కువసార్లు త్రిప్పితే వారు గెలిచినట్లు.
దీనితోనే మరొక ఆట కూడా ఆడతారు. పిల్లలందరూ ఒకే చోట ఒకేసారి ఇలా గెంతుతూ బయలుదేరి నిర్దేశించుకున్న స్థలానికి ఎవరు ముందు చేరితే వాళ్ళు గెలిచినట్టు.
ఇది కాళ్ళకూ, చేతులకూ, ఏకాగ్రతకూ సంబంధించిన పరిశ్రమ. చక్కని పోటీ మనస్తత్వం, పురోగతిపై ఆకాంక్ష కలిగిస్తుంది ఈ ఆట.
నాలుగు స్తంభాలాట
నాలుగు స్తంభాలాట. దీనికే "గొల్ల చల్లాట" అని కూడా పేరు. పంటలు వేసికొని అందులో ఒకరు దొంగకాగా మిగిలిన నలుగురూ నాలుగు స్థంభాలూ పట్టుకొని ఉంటారు. (సాధారణంగా గుమ్మాల ముందు వేసే పెళ్ళిపందిళ్ళలో ఈ ఆట ఆడేవారు) దొంగ "చల్లోయమ్మ గొల్లచల్ల" అంటూ నెత్తిమీద చేతులు పెట్టుకొని ఆ కొసనుండి ఈ కొసకి, ఈ కొసనుండి ఆ కొసకి తిరుగుతుంటే స్తంభాలు పట్టుకున్నవాళ్ళు దొంగను దూరంపోనిచ్చి ఒక స్తంభం నుండి మరో స్తంభానికి అటూ ఇటూ మారుతుంటారు. ఈ మారడంలో తాను వదిలేసిన స్తంభానికి మరొకరుగాని, తిరిగి తానుగాని పట్టుకొనేలోపున దొంగ ఆ స్తంభాన్ని ముట్టుకుంటే ఆ స్తంభం దొంగది. అప్పుడు స్తంభం లేకుండా మిగిలిపోయిన వ్యక్తి దొంగ. ఈ ఆట పిల్లలలో నిశితమైన చూపు, ముందుజాగ్రత్త నేర్పుతుంది. ఈదొంగను ' గొల్లభామ ' అంటారు. ఈ గొల్లభామ చల్లోయమ్మ గొల్లచల్ల అని పాడుతూ - " నాలుగు స్తంభాలాట నడిమికి తొడిమికి
తానక తప్పక తన పేరేమిటి
ఉట్టిమీద బెల్లం, పొట్టి కాకరకాయ"అంటూ కూడా పాడుతూ, కాళీ స్తంభం కోసం వెతుకుతూ తిరుగుతుంటుంది.
ఈ ఆట నేటి మ్యూజికల్ ఛైర్సుకి దాదాపు ప్రతిరూపమే.
వర్గల్ సరస్వతి దేవాలయం
శ్రీ విద్యా సరస్వతి దేవాలయం లేదా వర్గల్ సరస్వతి దేవాలయం భారత దేశంలోని తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని సిద్దిపేట జిల్లాలోని వర్గల్ మండలం,వర్గల్ గ్రామ పరిధిలో గల హిందూ దేవాలయం.
ఈ దేవాలయ అధిష్టాన దేవత సరస్వతీ దేవి. తెలంగాణ రాష్ట్రంలో గల అతి కొద్ది సరస్వతీ దేవాలయాలో ఈ దేవాలయం ఒకటి. ఈ దేవాలయం కంచి శంకర మఠం ద్వారా నిర్వహింపబడుతున్నది. ఈ ఆలయ ప్రాంగణ నిర్మాణం సరస్వతీ ఆరాధకుడైన యాయవరం చంద్రశేఖర శర్మ ఆలోచన ఫలితంగా నిర్మితమైనది.
ఈ దేవాలయం వర్గల్ గ్రామ సమీపంలోని కొండపై ఉంది. ఈ కొండపై ఈ క్రింది దేవతల దేవాలయాలు కూడా ఉన్నాయి.ఈ ప్రాంతంలో అనేక కుటుంబాలు తమ పిల్లల అక్షరాభ్యాసం సందర్భంలో ఈ దేవాలయానికి వస్తారు. ఈ దేవాలయంలోని నిత్యాన్నదానం వల్ల భక్తులకు ఉచితముగా అన్నదానం జరుగుతుంది. నవరాత్రి ఉత్సవాలలో మూలా నక్షత్రం (సరస్వతీ దేవి జన్మ నక్షత్రం) లో విశేష దినంగా భావించి సరస్వతీ దేవికి విశేష పూజలు జరుగుతాయి. ఈ దినం ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి.
ఈ దేవాలయం ఆవరణలో ఒక వేద పాఠశాల ఉంది. ఇచ్చట అనేక మంది విద్యార్థులు వేదాలను నేర్చుకుంటున్నారు. ఈ దేవాలయ పరిధిలో సుమారు 300 మంది విద్యార్థులకు వసతి సౌకర్యం కల్పించబడుతుంది.
వర్గల్ గ్రామం సికింద్రాబాదుకు 47 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ప్రతి 10 నిముషాలకు ఎ.పి.ఎస్.ఆర్.టి.సి బస్సులు జూబ్లీ బస్ స్టేషను నుండి అందుబాటులో ఉంటాయి. అన్ని బస్సులు సిద్దిపేట, కరీంనగర్, మంచిర్యాల, వేములవాడ మీదుగా పోతాయి. ఈ బస్సులు వర్గల్ క్రాస్ రోడ్డువద్ద ఆగుతాయి. ఈ క్రాస్ రోడ్డు నుండి వర్గల్ గ్రామం 5 కి.మీ దూరం ఉంటుంది. బస్సులు లాల్ బజార్, అల్వాల్ లో కూడా ఆగి ప్రయాణీకులను తీసుకొని వెళతాయి. వర్గల్ క్రాస్ రోడ్డు నుండి ప్రైవేటు వాహనాలు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి.
ఇచట వాతావరణం అన్ని కాలాలలో ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది. ఇచట ప్రాచీన చారిత్రాత్మకమైన శివుని దేవాలయం, లక్ష్మీ గణపతి దేవాలయం, శనీశ్వరుని దేవాలయం, వేణుగోపాలస్వామి దేవాలయాలు ఉన్నాయి. వర్గల్ నుండి 15 కి.మీ దూరంలో నాచారం వద్ద ప్రాచీన లక్ష్మీ నరసింహ దేవాలయం ఉంది.
శృంగేరి శారదాంబ దేవాలయం
శృంగేరి శారదాంబ దేవాలయం (ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದಾಂಬೆ) భారత దేశము లోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని శృంగేరిలో గల ప్రసిద్ధ హిందూ దేవాలయం. ఇక్కడి ప్రధాన దైవం శారదాంబ. ఈ శారదాంబ దేవాలయం శృంగేరి (సంస్కృతంలో శృంగ గరి) వద్ద క్రీ.శ 8 వ శతాబ్దంలో ఆదిశంకరాచార్యులు చే స్థాపించబడింది. ఈ దేవాలయంలో గంధపు చెక్కతో శారదాంబ విగ్రహం నిలబడే భంగిమలో ఉంటుంది. ఆదిశంకరాచార్యులచే స్థాపింపబడిన ఈ విగ్రహం విజయనగరం రాజుల అధీనంలో ఉండే వరకు ఉండేది. 14 వ శతాబ్దంలో శ్రీ విద్యారణ్యుడు (12వ జగద్గురు) బంగారు విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు.
జగద్గురు శ్రీ అభినవ విద్యాతీర్థ స్వామీనీ చే శృంగేరి శారద సుప్రభాతం 1970లో శృంగేరి మఠం స్వీకరించింది. ఈ ప్రసిద్ధ శృఈ శారదా సుప్రభాతం శృంగేరి శారదా మఠానికి చెందిన వేదబ్రహ్మ తురువెకెరె సుబ్రహ్మణ్య విశ్వేశ్వర దీక్షితులు (శ్రీ టి.ఎస్.విశ్వేశ్వర దీక్షుతులు) చే రూపొందించబడింది.
వేదబ్రహ్మ శ్రీ టి.ఎస్.విశ్వేశ్వర దీక్షుతులు తుమ్‌కూర్ జిల్లాలోని తురువెకెరె అనే చిన్న పట్టణంలో జన్మించారు. ఆయన మైసూర్ రాజ్యం లోని మహారాజా కళాశాలలో ప్రొఫెసర్ గా పనిచేసేవారు. మైసూరులో నివాసముండేవారు. ఆయన జయచామరాజ వొడెయార్ బహదూర్ రాజు రాజ్యంలో అలంకార శాస్త్రంలో అస్థాన విధ్వాంసులుగా ఉండేవారు. దీక్షుతులు సంస్కృతాన్ని అభ్యసించారు. ఆయన వేదాలలో విద్వాంసుడు. ముఖ్యంగా యజుర్వేదాన్ని ఔపాసన పట్టారు. ఆయన నంజగుడ్ లోని శ్రీకంఠేశ్వరుడు మరియు మైసూర్ లోని శ్రీ చంద్రమౌళేశ్వరుని దేవాలయాలకు "శ్రీ శ్రీకంఠేశ్వర సుప్రభాతం" మరియు "శ్రీ చంద్రమౌళేశ్వర సుప్రభాతం" లను రూపొందించారు.
ఆయన "అలంకార శాస్త్రం", "జ్యోతిష శాస్త్రము", "తర్కము" మరియు "వ్యాకరణం" వంటి శాస్త్రాలలో ఘనాపాటి.ఆయన అనేక అవార్డులను అందుకున్నారు.
శ్రీ సరస్వతి క్షేత్రము,అనంతసాగర్
శ్రీ సరస్వతి క్షేత్రము () తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని సిద్దిపేట డివిజన్ కు చెందిన చిన్న కోడూర్ సమీపంలోని "అనంతసాగర్" వద్ద గల హిందూ దేవాలయం.
ఇచటి ప్రధాన దైవము సరస్వతి. ఈ ఆలయ ప్రతిష్ఠ మే 2 1980 న రౌద్రినామ సంవత్సరం వైశాఖ మాసంలో ప్రముఖ అష్టావధాని అయిన అష్టకాల నరసింహరామశర్మ నిర్మించారు. ఈ దేవాలయం సిద్దిపేట నుండి కరీం నగర్ మధ్యలో కొలువై ఉంది. ఇది హైదరాబాదు నుండి 125 కి.మీ దూరంలోనూ, మెదక్ నుండి 63 కి.మీ దూరం లోనూ ఉంది.
ఈ దేవాలయం అష్టావధాని అష్టకళ నరసింహ రామ శర్మ చే నిర్మింపబడింది.అతను ఉపాధ్యాయినిగా పనిచేసారు.అతను ఈ ఆలయ నిర్మాణానికి విరాళాలు సేకరించారు,అతను వాస్తుశాస్త్ర, జ్యోతిష నిపుణులు అయినందున అతని జీతభత్యములతో కూడా ఈ ఆలయం నిర్మాణంనకు ఖర్పు చేశారు. భారత దేశంలో సరస్వతి ఆలయాలు అరుదుగా ఉంటాయి. మొదటి సరస్వతి దేవాలయం భారత దేశంలోని వైష్ణవి దేవాలయం. ఇది జమ్మూ, కాశ్మీరు రాష్ట్రంలో ఉంది. రెండవ ఆలయం బాసరలో ఉంది. ఈ దేవాలయం మూడవ దేవాలయంగా ప్రసిద్ధి పొందింది. ఈ దేవాలయం అనంతసాగర్ గ్రామంలో శివారు కొండలపై ఉంది. ఈ దేవాలయం సరస్వతి విగ్రహం సరస్వతి దేవి నిలుచున్న భంగిమలో గల ప్రసిద్ధ దేవాలయం.
సరస్వతి పూజ వైదిక కాలెండరు ప్రకారం మాఘ మాసంలో ఐదవ రోజున జరుపుతారు. (ఈ రోజును వసంత పంచమి అని కూడా అంటారు.)
భారత దేశంలో అనేక ప్రాంతాలలో ప్రత్యేకంగా దక్షిణాదిన సరస్వతీ పూజలను నవరాత్రి ఉత్సవాల సందర్భంగా జరుపుతారు. సరస్వతి దేవిని శక్తి యొక్క రూపంగా నవరాత్రి ఉత్సవాలలో 9 వ రోజున జరుపుతారు. నవరాత్రిలో ఆఖరి మూడురోజులు దేవతకు అంకితం చేస్తారు. నవరాత్రులలో పదవ రోజు మహార్నవమి. ఈ రోజును శరత్ నవరాత్రి అంటారు. ఈ రోజున పుస్తకాలు, సంగీత వాద్యాలు సరస్వతి దేవి ముందు ఉంచి సరస్వతి దేవిని కొలుస్తారు. ఈ నవరాత్రి ఉత్సవం పదవరోజు జరిగే విజయదశమి రోజుతో ముగుస్తుంది.
సరస్వతి ఆలయాలు చాలా అరుదుగా ఉంటాయి. వాటిలోకొన్ని,
అముజూరు
"అముజూరు" తూర్పుగోదావరి జిల్లా, గంగవరం మండలానికి చెందిన గ్రామము...
ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ నేమాని రామకృష్ణ, ప్రస్తుతం అమెరికాలోని "నాసా అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ(NASA)" లోని "ఇకలాజికల్ ఫోర్ కాస్టింగ్ లాబొరేటరీ"లో డైరెక్టరుగా పనిచేస్తున్నారు. వీరు బాపట్లలోని వ్యవసాయ కళాశాలలో బి.ఎస్.సి. (ఏ.జి), తరువాత లుధియానాలోని పంజాబు వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఎస్.సి. (ఏ.జి) చదివి అమెరికాలోని మొంటానా విశ్వవిద్యాలయంలో డాక్టరేటు చేసారు. మొదట అదే విశ్వవిద్యాలయంలో అసోసియేట్ రీసెర్చ్ ప్రొఫెసరుగా పనిచేసారు. తరువాత నాసాలో ప్రవేశించారు. [1]
[1] ఈనాడు మెయిన్; 2014, అక్టోబరు-3; 6వపేజీ.
సి.వి.కె. రావు
సి. వి. కృష్ణారావు ప్రముఖ కమ్యూనిస్టు నాయకుడు మరియు కాకినాడ పట్టణ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి మూడుసార్లు శాసనసభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు. ఈయన ఆత్మకథ, "సి.వి.కె.రావు గారి ఆత్మకథ" ప్రథమ భాగాన్ని 1994 సంవత్సరంలో ప్రజా పురోగామి ఉద్యమ ప్రచురణగా ముద్రించారు.
సి. వి. కె. రావు 1912లో కాకినాడలో మధ్యతరగతి కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి సి.రాజు. కాకినాడలో వివిధ పాఠశాలలో చదివి, ఉన్నత పాఠశాల సామర్లకోటలో పూర్తిచేసి, తిరిగి కాకినాడలో కళాశాల చదువులు కొనసాగించాడు. 18 సంవత్సరాల వయసులో 14 ఏళ్ల మాణిక్యాంబతో వివాహం జరిగింది.
స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో ఖిలాషాహపురం
తెలంగాణా విమోచనోద్యమం, నైజాం వ్యతిరేక పోరాటం, తెలంగాణా సాయుధ పోరాటం ఇలా పేరేదైనా 1945నుంచి మొదలై భారత యూనియన్లో నైజాం విలీనం వరకూ, కొందరు ఆపైన కొద్ది సంవత్సరాల వరకూ, సాగిన పోరాటం ప్రపంచాన్నే అబ్బురపరిచింది. నిజాం నిరంకుశ పాలన, రెవెన్యూ వ్యవహారాల్లో పటేల్-పట్వారీల అన్యాయాలు, దొరల దారుణకృత్యాలకు ఖాసీం రజ్వీ ఆధ్వర్యంలోని ప్రైవేటు సైన్యం అకృత్యాలు వెరసి ఓ మహా సంగ్రామానికి నేపథ్యంగా నిలిచాయి. ఈ క్రమంలో గ్రామాలకు గ్రామాలే విముక్తి పొందాయి. ప్రాణాలు, మానాలకు భంగం వాటిల్లింది, ప్రజల్లో కొందరు భయపడి చుట్టుపక్కల యూనియన్ ప్రాంతాలకు తరలిపోగా మరికొందరు వీరోచితంగా పోరాడారు. ఈ క్రమంలో ఖిలాషాహపురం అనే గ్రామస్థులు చేసిన పోరాటాన్ని, తన అనుభవాలతో కలిపి పెర్మాండ్ల యాదగిరి ఈ గ్రంథం రచించారు.
శివాపురం (పెనుగంచిప్రోలు)
"శివాపురం(పెనుగంచిప్రోలు)"కృష్ణా జిల్లా పెనుగంచిప్రోలు మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 521 190., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08678.
జగ్గయ్యపేట, కోదాడ, ఖమ్మం, పాల్వంచ
వత్సవాయి, మధిర, బోనకల్,నందిగామ. 
జగ్గయ్యపేట నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం కలదు. రైల్వేస్టేషన్ మోటమర్రి. విజయవాడ రైల్వేస్టేషన్ 65 కి.మీ
ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ చెరుకూరి నగేశ్, "కౌన్ సిల్ ఫర్ గ్రీన్ రివల్యూషన్" అను సంస్థలో సభ్యులు. వీరు రెండు సంవత్సరాల క్రితం, హైదరాబాదులో జరిగిన జీవవైవిధ్య సదస్సులో పాల్గొన్నారు. తాజాగా ఈయనకు ఐక్యరాజ్యసమితి ఆధ్వర్యంలో, 2014 అక్టోబరు-6 నుండి 17 వరకు దక్షిణకొరియాలో జరిగే జీవవైవిధ్య సదస్సులో పాల్గొనటానికి ఆహ్వానం అందినది. ఈ సదస్సులో ఈయన పర్యావరణ పరిరక్షణ విభాగంలో ప్రత్యేక పరిశీలకుడిగా పాల్గొన్నారు.
ధ్యానాంజనేయస్వామి ఆలయం, కర్మన్‌ఘాట్
స్వయంభువుగా వెల్సిన శ్రీ ధ్యానాంజనేయస్వామి ఆలయం తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని రంగారెడ్డి జిల్లా సరూర్‌నగర్ మండలం కర్మన్‌ఘాట్‌లో ఉంది.  హైదరాబాదు నగర పరిధిలోకి వచ్చే ఈ ఆలయం రంగారెడ్డిజిల్లాలోని ప్రాచీన ఆలయాలలో ఒకటి. ఈ ఆలయ సముదాయంలో ఆంజనేయస్వామి ఆలయంతో పాటు పలు దేవతలకు సంబంధించిన ఆలయాలు కొలువై ఉన్నాయి. పౌర్ణమి రోజున భక్తులు అధిక సంఖ్యలో వస్తుంటారు.
పూర్వం ఈ ప్రాంతం లక్ష్మీపురం పేరుతో పిలువబడుతూ అరణ్యంగా ఉండేది. కాకతీయ ప్రతాపరుద్రుడు ఒకరోజు వేటలో భాగంగా ఈ అరణ్యానికి రాగా పులి గాండ్రింపు వినిపించింది. ప్రతాపరుద్రుడు శబ్దం వస్తున్న దిక్కునే వెళ్ళిననూ కొంత సమయం తర్వాత గాండ్రింపు శబ్దం ఆగిపోయింది. ఎంత వెదికినా పులి కూడా కనిపించలేదు. అలసిపోయిన చక్రవర్తి ఒక చెట్టు కిందుగా విశ్రమించగా "శ్రీరాం" అనే తారకమంత్రం వినిపించింది. రామశబ్దం వస్తున్న చోటులో వెదకగా ఆంజనేయస్వామి విగ్రహం లభించింది. అదేరోజు రాత్రి కలలో ఆంజనేయుడు ప్రత్యక్షమై విగ్రహం ఉన్నచోట ఆలయం నిర్మించమని ఉపదేశించినట్లు, ప్రతాపరుద్రుడు ఆ కార్యాన్ని పూర్తిచేసినట్లు క్షేత్రచరిత్ర వివరిస్తుంది.
పెద్దమ్మ ఆలయం, జూబ్లీహిల్స్
శ్రీ పెద్దమ్మ దేవాలయం హైదరాబాదు నగరంలోని జూబ్లీ హిల్స్ ప్రాంతంలో ఉంది. హైదరాబాదులోని పురాతనమైన ఆలయాలలో ఇది ఒకటి. దివంగత మాజీ మంత్రి పి.జనార్థనరెడ్డిచే పునర్నిర్మాణం జరిగిన ఈ ఆలయ సముదాయంలో ఐదు అంతస్థుల గర్భగుడి, ఏడు అంతస్థుల రాజగోపురం, కళ్యాణమండపం, వసతి గృహాలు తదితరాలు ఉన్నాయి. 1984లో హంపి విరూపాక్ష పీఠాధిపతులచే నూతన విగ్రప్రతిష్ఠాపన అనంతరం ఈ ఆలయం దినదినాభివృద్ధి చెందుతోంది. ఆలయ ప్రాంగణంలో ఎత్తయిన ధ్వజస్తంభం ఉంది. ధ్వజస్తంభం వద్ద రూపాయిబిళ్ళ పడిపోకుండా నిలువుగా నిలబడితే మనసులో అనుకున్న కోరిక నెరవేరుతుందని భక్తుల నమ్మకం.
పెద్దమ్మ ఆలయం ఎన్నో సంవత్సరాలుగా జూబ్లీహిల్స్ ప్రాతంలో ఉండగా, 2000 సంవత్సర కాలంనుండి దీని ప్రాచుర్యం చాలా పెరిగింది. ఇక్కడి "అమ్మవారు పూర్వకాలంలో పల్లెవాసాలకు దగ్గరగా వుండి గ్రామదేవతగా పూజలు అందుకుంటూ వుండేదట. హైదరాబాద్ నగరం అభివృద్ధి చెందుతూ రావడంతో, సహజంగానే పల్లెవాసాలు అదృశ్య మయ్యాయి. గ్రామదేవతగా వున్న అమ్మవారు ఆగమ శాస్త్రం ప్రకారం ప్రతిష్ఠించబడి పూజాభిషేకాలు అందుకోవడం జరుగుతోంది."
ఈ ఆలయంలో ఐదు ప్రధాన ఉత్సవాలను చాలా ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. ఇవి బ్రహ్మోత్సవాలు, బోనాలు, శాకాంబరి ఉత్సవాలు, దసరా నవరాత్రులు మరియు శరన్నవరాత్రులు. ఈ ఉత్సవాల సమయంలో ఆలయం జనాలతో కిటకిటలాడుతూ ఉంటుంది.హైదరాబాదు సికింద్రాబాదు జంటనగరాలు మరియు శివారు ప్రాంతాలకు చెందిన వేలాదిమంది భక్తులు ఈ ఉత్సవాల సందర్భంగా పూ జల కోసం ఆలయానికి తరలివస్తుంటారు.
ఈ ఆలయం చుట్టూ సినీ పరిశ్రమకు చెందిన పలు నిర్మాణ సంస్థలు, స్టూడియోలు ఉండటం వలన ముహూర్తాలు, సినిమా ప్రారంభోత్సవాలవంటి కార్యక్రమాలు ఇక్కడ నిర్వహించడం సెంటిమెంటుగా చేస్తుంటారు.
ఈ ఆలయానికి భారీగా స్తిరాస్థులు ఉన్నాయి. అయితే గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా హైదరాబాదు నగరం వేగంగా అభివృద్ధి చెందటంతో మిగతా పురాతనమైన అలయాల లాగే ఈ ఆలయ స్తిరాస్థులు కూడా కబ్జాదారుల కబందహస్తాలలోకి కొంచం కొంచంగాకరిగి వెళుతున్నాయి.
వక్కలంక వీరభద్రకవి
వక్కలంక వీరభద్రకవి క్రీ.శ.1645 ప్రాంతమున జన్మించి సుమారు 1750 వరకు జీవించాడు. ఇతడు పిఠాపుర సంస్థానములో మొట్టమొదటి ఆస్థానకవి. ఇతడు భారద్వాజస గోత్రుడు. ఆరువేల నియోగి బ్రాహ్మణుడు. తండ్రి భాస్కరమంత్రి. తల్లి జగ్గాంబ. పిఠాపుర సంస్థానాధీశుడైన రావు పెదమాధవరావు ఆశ్రితుడుగా సాహితీ సేవ చేశాడు. ఏనుగు లక్ష్మణకవి ఇతనికి సమకాలీనుడు. ఇతడు మేనమామ వెణుతురుబల్లి వేంకటాద్రి వద్ద సంస్కృతాంధ్రాలలో సాహిత్యజ్ఞానాన్ని పొందాడు.
స్త్రీల పాటలు
జానపద సాహిత్యంలో స్త్రీల పాటలకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. పేరు తెలియని ఎందరో అజ్ఞాత రచయిత్రులు/రచయితలు ఈ జానపద గేయాలకు కర్తలు. స్త్రీలు వివిధ సందర్భాల్లో ఆలపించే ఈ గీతాల్లో ప్రధాన పాత్రలు సీతారామ లక్ష్మణాదులు, పాండవ కృష్ణాదులు ఐనా కథలన్నీ ఆనాటి కుటుంబాల్లోని వివిధ ఆచారాలు, వ్యవహారాలు, జీవనవిధానం వంటివి కనిపిస్తాయి. ఒకనాటి సామాజిక వ్యవస్థలకు ఇవన్నీ ప్రతీకలుగా నిలుస్తాయి. ఈ గ్రంథంలోని వేయి పైచిలుకు పుటల్లో శ్రీకృష్ణజననము, లక్ష్మణదేవరనవ్వు, శ్రావణమంగళవారం పాట, సీతసమర్త, సీతాదేవి ఆనవాలు, చిలుకముగ్గుల పాట, ధర్మరాజు జూదము, పారుజాత పల్లవి, శ్రీరామ దండములు, పెండ్లి గోవింద నామాలు, తలుపు దగ్గర పాటలు (సంవాదము), మంగళహారతులు, సీతాదేవి వేవిళ్లు, మేలుకొలుపులు, గజేంద్రమోక్షము, లక్ష్మీదేవి సొగటాలాట, గంగాదేవి సంవాదము, లంకాయాగము మొదలైన ఎన్నో స్త్రీల గేయాలు ఉన్నాయి.
వీనిని కాళహస్తి తమ్మారావు సన్సు, రాజమండ్రి వారు 1946 లో ప్రచురించారు.
ఘటకేసర్ రైల్వే స్టేషను
ఘటకేసర్ అనేది సికింద్రాబాదు-బీబీనగర్ మధ్య ఘటకేసర్ వద్ద గల రైల్వే స్టేషను. ఈ స్టేషను రోజుకు సుమారు 18 రైళ్ళకు సేవలందిస్తున్నది. అనేక సేవలను ఈ స్టేషను అందుస్తున్నది. ఖాజీపేట రైల్వేస్టేషను - సింకింద్రాబాదు రైల్వేస్టేషను మరియు గుంటూరు రైల్వేస్టేషను-సికింద్రాబాదు రైల్వే స్టేషను మార్గాలు ఈ స్టేషను గుండా పోతాయి.
మెమో సేవలు ఫలక్‌నామా రైల్వే స్టేషనుకు భువనగిరి రైల్వే స్టేషను నుండి మొదలవుతాయి.
వరంగల్ రైల్వే స్టేషను
వరంగల్ రైల్వేస్టేషను తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని వరంగల్లో ఉంది. ఇది దక్షిణమధ్య రైల్వే జోన్ లోని సికింద్రాబాదు రైల్వే డివిజన్ చే నిర్వహింపబడుతోంది. ఈ స్టేషను ఢిల్లీ-చెన్నై మార్గంలో ఉంది. విజయవాడ-వరంగల్ సెక్షన్ కు చెందిన అనేక రైలుబండ్లు ఈ రైల్వే స్టేషను గుండా పోతాయి. దీనికి సమీపం లోని రైల్వే స్టేషను ఖాజీపేట రైల్వే స్టేషను ఇది దేశంలో 64 వ రద్దీగా ఉండే స్టేషను.
ఈ స్టేషను నుండి బయలుదేరు లేదా ఈ స్టేషను గుండా పోవు వివిధ రైళ్ల వివరాలు ఈ దిగువ పట్టికలో చూడవచ్చు
స్వచ్ఛ భారత్
మహాత్మా గాంధీ కలలుగన్న పరిశుభ్ర భారతావనిని వచ్చే ఐదేళ్లలో సాధించడమే లక్ష్యంగా దేశవ్యాప్తంగా 'స్వచ్ఛ భారత్' కార్యక్రమాన్ని గాంధీ జయంతి సందర్భంగా గురువారం 2 అక్టోబర్ 2014 ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ స్వచ్ఛ భారత్ లేదా స్వచ్ఛ భారత్ అభియాన్ కార్యక్రమానికి పిలుపునిచ్చారు. 2014 సెప్టెంబరు 24న భారత కేంద్ర కేబినెట్, పట్టణప్రాంతాలలో స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్ కు ఆమోదం తెలిపింది. ఈ మిషన్ 2014 అక్టోబర్ 2నుంచి ప్రారంభమై ఐదేళ్ళ పాటు అమలు చేయబడుతుంది.
ఈ మిషన్ దేశంలోని 4041 పైగా చట్టబద్ధమైన పట్టణాల్లో అమలు చేయబడుతుంది మరియు 62009 కోట్లరూపాయల ఖర్చులో 146273 కోట్లరూపాయలు కేంద్ర ప్రభుత్వం భరించనుంది.
ఈ మిషన్ స్వచ్ఛ భారత్ అభియాన్ లో పట్టణ విభాగంగా ఉండి పట్టణాభివృద్ధి మంత్రిత్వశాఖ ద్వారా అమలు చేయబడనుంది. అయితే, దీని గ్రామీణ విభాగం మాత్రం కేంద్ర తాగునీరు మరియు parishubhram మంత్రిత్వశాఖ ద్వారా అమలు చేయబడుతుంది.
== మూలాలు mana Bharata deshani parishubram ga undhidam'
Modi government selected nine notable public figures to propagate this campaign. Some of these notable personalities were
మనం శుభ్రం - దేశం శుభ్రం
డోర్నకల్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను
'డోర్నకల్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను భారతీయ రైల్వే లో దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ కు చెందినది. ఇది తెలంగాణ రాష్ట్రం లో ఉంది ఇది రైల్వే స్టేషనుకు 15 కి.మీ దూరములో కలదు.
అనేక రైళ్ళు - సెక్షనులో ప్రతీరూజూ సుమారు 27000 మంది ప్రయాణీకులకు సేవలందిస్తుంది. ప్రతీరోజూ సుమారు 9 రైళ్ళు ఈ స్టేషను గుండ పోతాయి.
ప్యాసింజరు మెమో మరియు డెమో రైళ్ళు:
కాజీపేట రైల్వే స్టేషను
కాజీపేట రైల్వే స్టేషను తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని వరంగల్ జిల్లా యందలి కాజీపేట ఉన్న రైల్వే స్టేషను. ఇది దక్షిణ మధ్య రైల్వే పరిధిలోనిది.
1929 లో కాజీపేట-బల్లార్షా లింకు పూర్తయిన తరువాత చెన్నై కూడా నేరుగా ఢిల్లీతో కలుపబడింది.
వాడి-సికింద్రాబాదు లైను 1874 లో నిర్మించబడింది. ఈ లైను నిజాం ద్వారా ఆర్థిక సహాయం చేయబడింది. ఆ తర్వాత ఇది నిజాం గ్యారంటీడ్ స్టేట్ రైల్వేలో ఒక భాగమైనది. 1889 లో ప్రధాన నిజాం గ్యారంటీడ్ స్టేట్ రైల్వే లైన్ విజయవాడ (అప్పటికి బెజవాడ అనేవారు) వరకు పొడిగించబడింది.
1909 లో "గ్రేట్ ఇండియా పెనిష్యులా రైల్వేలోని వాడి నుండి, నిజాం గ్యారంటీడ్ స్టేట్ రైల్వే తూర్పున వరంగల్ వరకు మరియు తరువాత బెజవాడ వరకు కలుపబడినది."
డోర్నకల్-ఖాజీపేట సెక్టరు 1988-89 ప్రాంతంలో విద్యుదీకరణ చేయబడింది. ఖాజీపేట-రామగుండం సెక్టర్ 1987-88 లోనూ మరియు ఖాజీపేట-సికింద్రాబాదు సెక్టరు 1991-93 లోనూ విద్యుదీకరింపబడింది.
ఖాజీ పేట రైల్వే స్టేషను రిజర్వేషను సౌకర్యం కంప్యూటరీకరింపబడింది. రిజర్వేషను కౌంటర్లు, రిటైరింగ్ గది, విశ్రాంతి గది, శాకాహార మరియు మాంసాహార భోజన వసతి మరియు పుస్తక దుకాణాలు ఉన్నాయి.
సింగరేణి, కోతగూడెం, బెల్లంపల్లి మరియు బల్హర్షా గనుల నుండి బొగ్గు రవాణా, సరుకు రవాణాలో 40 శాతం పనులు వరకు కాజీపేట-బల్హర్షా విభాగంలో రైల్వేలు నిర్వహించ బడతాయి.
కాజీపేట నందు డబ్ల్యుడిఎం-2, డబ్ల్యుడిఎం-3ఎ, డబ్ల్యుడిజి-4 లోకోల కొరకు డీజిల్ లోకో షెడ్స్ ఉన్నాయి. 2006 లో ప్రారంభించబడిన కాజిపేట్ ఎలెక్ట్రిక్ లోకో షెడ్ నందు 150 కి పైగా డబ్ల్యుఎజి-7 ఎలక్ట్రికల్ లోకోలను నిలుపుదల చేయగల సామర్ధ్యం కలిగి ఉంది. కాజీపేట వద్ద ఒక కోచింగ్ నిర్వహణ డిపో ఉంది.
నిజామాబాదు రైల్వే స్టేషను
Nizamabad Railway Station is an intercity railway station in the city of Nizamabad, Telangana, India. It is a major station on Secunderabad-Manmad railway line. It falls under the South Central Railway zone of Indian Railways.
In 1905 the railway line between Secundrabad and Manmad was constructed. The railway station was named after then ruler of the Nizam state Nizam-ul-Mulk as Nizamabad. The railway connects Hyderabad and Mumbai and is a north-south corridor.On 30 June 2004 the SCR operated the last metre gauge train on the Nizamabad–Manoharabad line bringing to an end the metre gauge services which started in the 1930s on the Secunderabad–Manmad line of the Nizam's State Railways (formerly Hyderabad-Godavari Valley Railways)
Nizamabad has rail connectivity with major cities in India like Secunderabad, Kacheguda, Warangal, Kazipet, Adilabad, Nanded, Manmad, Khammam, Nalgonda, Mahbubnagar, Vijayawada, Visakhapatnam, Rajahmundry, Guntur, Nellore, Kurnool, Cuddapah, Tirupati, Erode, Chennai, Banglore, Mumbai, Pune, Ahmedabad, Surat and Bhopal.
Many new railway lines are under construction.
Nizamabad railway station may become a junction connecting northern, southern and western India lines by March 2016. Railway lines from Nizamabad-Peddapalli, Nizamabad-Armoor are under construction.
తెలంగాణ విమానాశ్రయాలు
భారత దేశం లోని తెలంగాణ రాష్ట్రంలో అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలున్నాయి. కొన్ని విమానాశ్రయాలు ఉపయోగించకుండా అత్యవసర వినియోగానికి ఉపయోగపడేవిధంగా కూడా ఉన్నాయి. ఈ విమానాశ్రయాలన్ని ఎయిర్ పోర్టు అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా వారి అధ్వర్యంలో నిర్వహింపబడుతున్నవి.
రాజీవ్ గాంధీ విమానాశ్రయం అనేది తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ఒకే ఒక్క అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం. ఇది ప్రపంచంలోని వివిధ దేశాలకు విమానాల ద్వారా ప్రయాణీకులకు ప్రయాన సౌకర్యాలను అందిస్తున్నది.
ఈ క్రింది జాబితాలో డొమెస్టిక్, మిలిటరీ మరియు నాన్ ఆపరేషనల్ విమానాశ్రయాలను వాటి ICAO మరియు IATA కోడ్లతో ఇవ్వడం జరిగింది.
"మూలం: Airports Authority of India"
వరంగల్ విమానాశ్రయం
వరంగల్ విమానాశ్రయం వరంగల్ వద్ద ఉంది. ఇది తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన విమానాశ్రయం. ఇది 1981 వరకు సేవలనందించింది.
భారత స్వాంతంత్ర్యానికి పూర్వం ఉన్న అతి పెద్దదైన విమానాశ్రయం వరంగల్ విమానాశ్రయం. దీనిని 1930 లో వరంగల్ జిల్లా లోని మమ్‌నూర్ లో నిర్మించారు. దీనిని చివరి నిజాం అయిన మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ ద్వారా అప్పగించబడింది. ఇది షోలాపూర్ లో వ్యాపారాభివృద్ధికి, సిర్పూర్ కాగజ్ నగర్ లో కాగితం పరిశ్రమ సౌకర్యార్థం మరియు వరంగల్ లోని అజాం జాహి మిల్స్ ల సేవలకు ఈ విమానాశ్రయం ఉపయోగపడింది.
అనేక మంది ప్రధాన మంత్రులు మరియు రాష్ట్రపతులు 1981 వరకు వారి పర్యటనలకు ఈ విమానాశ్రయం ఉపయోగపడినది. ఇండో చైనా యుద్ధ సమయంలో ఢిల్లీ విమానాశ్రయం శత్రువులు లక్ష్యంగా చేసుకున్నపుడు ఈ విమానాశ్రయం ప్రయాణీకులకు సేవలందించింది. ఈ విమానాశ్రయంలో అనేక కార్గో సేవలు మరియు వాయుదూత్ సేవలు అందజేయ బడ్డాయి.
వరంగల్ విమానాశ్రయం ఆ కాలంలో భారతదేశంలో అతి పెద్ద విమానాశ్రయంగా ఉండేది. ఇది 1875 ఎకరాల స్థలంలో 6.6 కి.మీ రన్ వే, పైలట్ మరియు సిబ్బంది గృహాలు, పైలట్ శిక్షణా కేంద్రం మరియు ఒకటి కన్నా ఎక్కువ టెర్మినళ్ళు ఉండేవి.
ప్రస్తుతం వాణిజ్య విమాన సేవలు షెడ్యూలు లేదు.
రామగుండం విమానాశ్రయం
రామగుండం విమానాశ్రయం భారత దేశము లోని తెలంగాణ రాష్ట్రంలో రామగుండం వద్ద గల విమానాశ్రయం.
ఈ విమానాశ్రయం "బసంత్ నగర్" సిమెంటు ఫ్యాక్టరీకి సమీపంలో ఉంటుంది. ఈ విమానాశ్రయంలో భారత ప్రభుత్వంచే వాయుదూత్, ఎయిర్ ఇండియా మరియు ఇండియన్ ఎయిర్ లైన్సు విమానాలు సేవలందించాయి. వాయుదూత్ విమానాలు అంతమైన తర్వాత ఈ విమానాశ్రయం సాధారణ ఉపయోగం తగ్గింది. ఈ విమానాశ్రయం ముఖ్య వ్యక్తుల విమానాలకు ల్యాండిగ్ కొరకు మాత్రమే ఉపయోగపడుతుంది. కొన్ని విమానాల అత్యవసర ల్యాండిగ్ కు కూడా ఇది వినియోగపడుతుంది.
తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ విమానాశ్రయాన్ని అభివృద్ధి చేసి తెలంగాణలో మూడవ విమానాశ్రయంగా తీర్చిదిద్దాలని కృత నిశ్చయంతో ఉంది.
పిఠాపురం సంస్థానం జమీందారుల వంశవృక్షము
ఆంధ్ర సంస్థానాలలో సాహిత్యపోషణలోను, సంగీతనాట్యాది కళాపోషణలోను పిఠాఫురం సంస్థానం పేరెన్నికగన్నది. ప్రాచీన శాసనాల ఆధారంగా ఈ ప్రాంతం క్రీ.శ.1444 వరకు రెడ్డిరాజుల పరిపాలనలోను, తరువాత గజపతుల ఆధీనంలోను, 16వ శతాబ్దంలో గోలకొండ నవాబుల పాలనములోను ఉన్నదని తెలుస్తోంది. రావు వంశస్థులు గోలకొండ నవాబులతో చెలిమి చేసుకుని ఉండుటచే రావు తెనుగురావును పిఠాపురమును రాజధానిగా చేసికొని ఆ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించమని నవాబు ఆదేశించాడు. ఈ విధంగా తెనుగురావు కాలంలో పిఠాపురం సంస్థానం ఏర్పడింది.ఈ రావు వంశస్థులు వెలమ కులమువారు. 1948లో ఈ సంస్థానము రద్దు కాబడింది.
గమనిక: క్రీ.శ.1828-క్రీ.శ.1844 మధ్యకాలంతో పాటుగా క్రీ.శ.1850 నుండి క్రీ.శ.1862వరకు మరియు క్రీ.శ.1890 నుండి క్రీ.శ.1906 వరకు పిఠాపురం సంస్థానము Court of Wards ఆధీనంలో ఉన్నది.
తెలంగాణా ఆంధ్రోద్యమము
నిజాం పాలనలో తెలంగాణా ప్రాంతంలో ఆంధ్రోద్యమాన్ని చేసిన మాడపాటి హనుమంతరావు ఆంధ్ర పితామహునిగా చరిత్రకెక్కారు. తెలంగాణా ప్రాంతంలో ఆనాడు కొనసాగుతున్న భాషా సంస్కృతుల పరంగా తెలుగువారి అణచివేతను ఎదుర్కునే ప్రయత్నాలు చేశారాయన. ఈ గ్రంథంలో నిజాం రాష్ట్రంలోని ఆంధ్రప్రాంతాలు, వాటిలో ఆంధ్రుల భాషా సంస్కృతుల అణచివేత, దాన్ని ఎదిరిస్తూ ప్రారంభమైన ఆంధ్రోద్యమం, దానికి మద్దతు, వ్యతిరేకత వంటి వివరాలు అందించారు. ఈ అంశాలను పలు పత్రికల ఆధారంగా, స్వీయానుభవాల ఆధారంగా రచన చేశారు.
దీని మొదటి భాగము యొక్క నాల్గవ ముద్రణము ఆంధ్ర చంద్రికా గ్రంథమాల వారు 1949లో ముద్రించారు.
సిర్నాపల్లి జలపాతం
సిర్నాపల్లి జలపాతం, జానకి బాయి జలపాతం లేదా తెలంగాన నయాగరా జలపాతం అనేది తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన నిజామాబాదు జిల్లా లోని ధరపల్లి మండలం లోని సిర్నాపల్లి గ్రామంలో కలదు.
స్వాతంత్ర్యానికి పూర్ర్వం సిర్నాపల్లి సంస్థానానికి చెందిన సిర్నాపల్లి రాణి లేదా "సీలం జానకి బాయి" అనేక వేల ఎకరాల బూమి కలిగిన భూస్వామి. సీలం జానకీ బాయి ఆ రోజుల్లో ఒక తటాకాన్ని నిర్మించారు. ఆ సరస్సు నుండి ప్రవహించే నీరు రామడుగు ప్రాజెక్టు కు ప్రవహిస్తుంది. ఆమె తన సంస్థానంలో వ్యవసాయాభివృద్ధి కోసం అనేక సరస్సులు నిర్మించి ప్రజలకందించారు. ఆమె మంచిప్ప చెరువు ను కూడా నిర్మించారు. ఈ చెరువు నీరు నిజామాబాదు జిల్లా ప్రజల త్రాగు నీటి అవసరాలు తీర్చుటకు ఉపయోగపడేది.
శీలం/శీలం రాజా రామలింగ రెడ్డి మరియు రాణి జానకీ బాయి లు సిర్నాపల్లి గ్రామంలో భూస్వాములు. వారి కుమారుడు శీలం రాం భూపాల్ రెడ్డి పదవీవిరమణ చేసిన ఐ.పి.ఎస్ అధికారి. జానకీబాయి యొక్క మునిమనుమడి అనురాధారెడ్డి. ఆమె హైదరాబాదు లో INTACH(ఇండియన్ నేషనల్ ట్రస్టు ఫర్ కల్చురల్ అండ్ హెరిటేజ్) కు కన్వీనరుగా యున్నారు.
వరంగల్ జంతు ప్రదర్శనశాల
వరంగల్ జంతు ప్రదర్శనశాల also వరంగల్ వన విజ్ఞాన కేంద్రము భారత దేశము లోని తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని వరంగల్ జిల్లాలో ఉంది. ఈ జంతు ప్రదర్శన శాల 50 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉంది. దీనిని 2010 లో "సెంట్రల్ జూ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా" జాతీయ జంతుప్రదర్శన శాలగా మార్చింది. ఇది 2013 నుండి అమలులోకి తెచ్చింది. ఈ పార్కు అతి అందమైన సీతాకోక చిలుకల ల పార్కు.
ఈ జంతు ప్రదర్శన శాలలో ఉన్న జంతువులు దుప్పి, ఎలుగు బంటి, నెమళ్ళు, తాబేలు, మొసలి మొదలగునవి.
కాకతీయ శిలాతోరణ ద్వారం
దక్షిణ భారత దేశంలోని కాకతీయ సామ్రాజ్యానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది కాకతీయ శిలా తోరణ స్థంభం. ప్రస్తుత తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజముద్రలో స్థానం పొందింది. కాకతీయులు తమ చిహ్నంగా నిర్మించుకున్న దీనిని వరంగల్ గేట్ గా పరిగణిస్తారు. ఇది ప్రస్తుతం తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని వరంగల్ (పట్టణ) జిల్లాలో ఉంది.
ఇది కాకతీయ సామ్రాజ్యము కాలంలో సుమారు 12 వ శతాబ్దంలో నిర్మించారు. దీనిని ఢిల్లీ సుల్తానుల రాజ్య ప్రారంభం కంటే ముందుగానే నిర్మించారు. దీనిని కాకతీయుల "కీర్తి తోరణం"గా భావిస్తారు.
తోరణాల నిర్మాణం భారతీయ ఆలయ వాస్తులో సాంచి స్తూపం చుట్టూ శాతవాహన రాజైన శ్రీ శాతకర్ణిచే క్రీ.పూ.2 వ శతాబ్ది కాలంలో నిర్మించబడిన రాతి ఆవారం, మధ్యలో నాలుగు దిశలా నాలుగు తోరణ ద్వారాల నిర్మాణంతో ప్రవేశపెట్టబడింది. తోరణ నిర్మాణానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక సూత్రాన్ని అందులోంచే గ్రహించినప్పటికీ, తమదైన శైలిలో అందమైన మార్పులన్నిటినీ చేసి అందులోంచి ఒక విశిష్టమైన నిర్మాణాన్ని సాధించి, కాకతీయ తోరణంగా ప్రతిష్ఠించి, శిల్పకళలో తమ ప్రతిభను చాటుకున్నారు కాకతీయ కాలపు శిల్పులు. తెలుగు ప్రజల కళాదృష్టికి, అభిరుచికి, కాకతీయుల కాలపు శిల్పుల కళా ఔన్నత్యానికి నిదర్శనాలుగానూ, అందులో వారి ప్రతిభను చాటి చెప్పే కీర్తి తోరణాలుగానూ ఆ శిలా తోరణాలు ఇప్పటికీ నిలిచి ఉన్నాయి.
వరంగల్ కోటలో నాలుగు కాకతీయ తోరణాలు సమానదూరాలలో విస్తరించి దర్శనమిస్తాయి. చూడ్డానికి ఓ అలంకారపు ద్వారంలా కనిపించినా అందులో తెలుసుకోవాల్సిన అంశాలెన్నో ఉన్నాయి.
కాకతీయ తోరణం కేవలం అలంకారం కోసం చేసిన డిజైన్‌ కాదు. దాని మీద కాకతీయుల పాలనా వైభవమంతా పూసగుచ్చినట్టుగా ఉంటుంది. వాళ్ల ఏలుబడిలో ఏయే అంశాలకు ప్రాధాన్యమిచ్చారో తెలియజేస్తుంది. నిలబడ్డ నాలుగు పిల్లర్లు వాళ్ల పాలనలో ధర్మం నాలుగు పాదాల మీద నడిచిందనడానికి నిదర్శనం. చివరి రెండు పిల్లర్ల మీద ఇరుపక్కల గర్జించిన సింహాలు కాకతీయుల ఎదురులేని నాయకత్వానికి చిహ్నం. దాని పక్కన తల పైకెత్తిన మొసలి జలకళకు ప్రతీతి. ఎందుకంటే కాకతీయుల కాలంలో చెరువుల కుంటలు కాలువల్లో పుష్కలంగా నీళ్లుండేవి. నీళ్లు ఎక్కడైతే ఉంటాయో అక్కడ మొసళ్లు మెండుగా ఉంటాయి. ఇకపోతే తోరణం నిండా లతలు, తీగలు పారే గొలుసుకట్టు చెరువుల్ని, కుంటల్నీ సూచిస్తాయి. అపార జలరాశి పరవళ్లు తొక్కడంతో ఆ కాలంలో పంటలు బాగా పండేవి. కాకతీయుల కాలంలో ప్రజలకు ఆకలి బాధ ఎలావుంటుందో తెలియదంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఇకపోతే పైన ఇరువైపులా రెండు హంసలు కాకతీయుల పారదర్శక పాలనకు నిదర్శనం. హంస కింద ఇరువైపుల చేతులు పైకెత్తిన కుబేరుల విగ్రహాలు ఆర్థిక పరిపుష్టికి సంకేతం. మొసలి కింది భాగంలో వజ్ర వైఢూర్యాల దండలు కాకతీయుల వైభవానికి చిహ్నం. అప్పట్లో రత్నాలు రాశులుగా పోసి అమ్మకున్నా ఆర్థికపురోగతి అద్భుతంగా ఉండేదని సంకేతం. కిందిభాగాన బోర్లించిన ఏడు పూర్ణకుంభాలు గ్రామదేవతల ప్రతిబింబాలు. వాటినే సప్తమాతృకలు అని కూడా పిలుస్తారు. స్తంభం మధ్యభాగంలో చేపల బొమ్మలు ఓ వెలుగు వెలిగిన మత్స్య పరిశ్రమకు సంకేతం.
ఏకశిలా పార్కు
ఏకశిలా పార్కు తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని వరంగల్ జిల్లా లో గల ఒక పిల్లల పార్కు.
2001లో ఖిలా వరంగల్‌ మధ్యకోటలో కోట సందర్శనానికై వచ్చిన పర్యాటకులు ప్రకృతిలో కాసేపు సేదతీరటం కోసం సుమారు 50 లక్షల రూపాయల పెట్టుబడితో ఈ పార్కును నిర్మించారు. ఈ పార్కులో చిన్న పిల్లల కోసం ఆట వస్తువులు, ఊయ్యాలలు, జారుడు బండలు, సైకిలింగ్‌, రంగుల రాట్నం, రెండు హైట్‌ స్టాండ్స్‌, రెండు ఆర్మీ స్టాంగ్‌, ఫ్యామిలీ ఊయ్యాలలు ఏర్పాటు చేశారు. సాయంత్రం వేళలో వాటర్‌ పాల్‌, రంగు రంగు లైట్లతో పర్యాటకులను ఆకర్షించే విధంగా తీర్చిదిద్దారు. పార్కులో ఓ కాంటీన్ కూడా ఏర్పాటు చేశారు. ఈ పార్కులో గుండు చెరువు అని పిలువబడే ఓ చెరువు కూడా ఉంది. ఈ చెరువులో బోటింగ్ సౌకర్యం కూడా ఉంటుంది. ఈ చెరువు పక్కనే ఏకశిలగుట్టగా పిలువబడే ఎత్తైన కొండ కూడా ఉంటుంది. ఈ గుట్ట మీద ఓ పురాతన ఆలయం, సైనికులు ప్రహారా చేసే భవనం ఉంటుంది. పార్కుకు వచ్చిన ప్రతి ఒక్కరూ గుండు చెరువు అందాలను, ఏకశిలగుట్టను తప్పక వీక్షించే వెళతారు. పార్కు పరిరక్షణ కోసం 25 మంది సిబ్బంది సేవలందిస్తుంటారు. ఈ పార్కు ఎంతో ఎంతో అందంగా, ఆకర్షణీయంగా ఉండటం వల్ల సినిమాల షూటింగ్‌ లు సైతం ఇక్కడ జరుగుతుంటాయి.
హిమాయత్ సాగర్ (సరస్సు)
హిమాయత్ సాగర్ () భారత దేశం లోని తెలంగాణ రాష్ట్రంలో హైదరాబాదు నగరానికి 20 కి.మీ దూరంలో గల కృత్రిమ సరస్సు. ఇది మరో అతిపెద్ద కృత్రిక జలాశయం అయిన ఒస్మాన్ సాగర్కు సమాత్రరంగా ఉంటుంది. దీని నీటి లిల్వ సామర్థ్యం సుమారు 3.0 టి.ఎం.సిలు.
మూసీ నది యొక్క ఉపనది అయిన "ఎసి" పై ఈ రిజర్వాయరు యొక్క నిర్మాణం 1927 లో పూర్తయినది. ఈ రిజర్వాయరును హైదరాబాదు ప్రజలకు త్రాగునీటి అవసరాలు తీర్చుటకు మరియు 
1908నాటి హైదరాబాదు వరదలు వంటి వరదల బారి నుండి రక్షించుటకు నిర్మించారు. ఈ నిర్మాణం హైదరాబాదు చివరి నిజాం అయిన ఒస్మాన్ అలీ ఖాన్ ద్వారా జరిగింది. ఆయన కుమారుడు అయిన "హిమాయత్ అలీ ఖాన్" పేరుతొ ఈ జలాశయానికి "హిమాయత్ సాగర్" అని నామకరణం జరిగింది.
హిమాయత్ సాగర్ మరియు ఒస్మాన్ సాగర్ రిజర్వాయర్లు జంటనగరాలైన హైదరాబాదు మరియు సికింద్రాబాదులకు నిరంతరం నీటి సరఫరా చేస్తూంటాయి. జంట నగరాలలో జనాల రద్దీ పెరిగినందున ఈ రిజర్వాయర్ల నీరు సరిపోవుటలేదు.
ఈ రిజర్వాయరును నిర్మాణం చేసినపుడు సాంకేతిక పరిజ్ఞాన్నందించే ఇంజనీరు ఖాజా కొహినుద్దీన్ (మొహమ్మత్ హుస్సేన్ కుమారుడు)
The grassy area adjoining the lake is an ideal picnic and recreation spot. The road atop the bund is popular for a good drive.
In June 2012, the water level at Osmansagar was 1769.8 feet. On October 1, 2012, the level was 1771.8 feet, an increase of a mere 2 feet. Similarly, in Himayatsagar, the water level in June 2012 was 1743.3 feet and on October 1, it was 1,747.4 feet, an increase of about 4 feet. In October 2011, the water levels at Osmansagar and Himayatsagar were 1781.9 feet and 1754.9 feet respectively.
తెలంగాణా శాసనములు
తెలంగాణ ప్రాంతంలో దొరికిన కొన్ని శాసనాలను పరిశోధకులు డా. పి. శ్రీనివాసాచారి ఈ పుస్తకంలో పొందుపరిచారు. మొదటి సంపుటము లక్ష్మణరాయ పరిశోధన మండలి, హైదరాబాదు వారు 1935లో ప్రచురించారు.
దీని రెండవ సంపుటము 1960 లో ప్రచురించారు. రెండవ సంపుటానికి గడియారం రామకృష్ణ శర్మ సంపాదకుడిగా వ్యవహరించాడు.