ఎఖోకార్డియోగ్రఫీ
వైద్య వర్గంచే సామాన్యంగా కార్డియాక్ ఎఖో లేదా ఎఖో గా పిలవబడే ఎఖోకార్డియోగ్రాం (Echocardiography) శబ్ద ప్రతిధ్వనికి చిత్ర రూపంలో గుండెను చూపించే చిత్ర పటం. ఆంగ్లంలో దీనిని ఎఖో కార్డియో గ్రామ్ గా వ్యవహరించినప్పటికీ, ఇసిజిగా దీనిని క్లుప్తీకరణం "చేయరు" - అందుకు కారణం ఇసిజిని ఎలక్ట్రోకార్డియోగ్రాంకు సంక్షేపంగా వాడటమే. అతిధ్వనితో గుండెను చూడడం గా కూడా అభివర్ణించే ఈ ప్రక్రియ అతిధ్వనిని ప్రయోగించి గుండె భాగాలను ద్వి-పరిణామం గల (2D) (అంటే పొడుగు మరియు వెడల్పు మాత్రమే చూపి, లోతు లేదా మందం చూపనట్టి) చిత్రాలుగా చూపించే సాధారణ పద్ధతిని అవలంబిస్తుంది. కొత్తగా వచ్చే అతిధ్వని వ్యవస్థలు అప్పటికప్పుడే 3D చిత్రాలు చూపించే ప్రక్రియను అవలంబిస్తాయి.
గుండె భాగాలను ద్వి-పరిణామం గల చిత్రాలుగా చూపటమే కాక, ఎఖోకార్డియోగ్రామ్ రక్త ప్రసరణ వేగాన్ని మరియు గుండె కణజాల నిర్మాణాన్ని దోప్ప్లర్ అతిధ్వని ప్రక్రియను ఉపయోగించి తెలపగలుగుతుంది. వాల్వే గుండె కవాటం కణజాలాలను మరియు పని తీరును, కుడి ఎడమ హృదయ కుహరాల మధ్య అస్వభావికమైన సూచనలను, కవాటాల గుండా వెనుకకు వెళ్ళే రక్తాన్ని, గుండె ఉత్పాదకత మరియు బహిష్కరణ భిన్నం అంచనా వేయటానికి ఇది పనికి వస్తుంది. ఇతర పరిమాణాలలో గుండె కొలమానాలు (గొట్టంలాగ ఉన్న అంగ వ్యాసం మరియు కోశల దృఢత్వము) మరియు E/A అనుపాతం.
ఎఖోకార్డియోగ్రామ్ కి అతిధ్వని పాత వైద్య అనువర్తనం. ఎఖోకార్డియోగ్రామ్ సిరల లోనికి పంపే భేద వృద్ధి అతిధ్వని మొదటి ఆచరణాత్మక ప్రయోగం. ఈ ప్రక్రియలో కణజాలం మరియు రక్తం యొక్క తేడాను పటాలలో స్పష్టంగా చూపడానికి వాయువు నింపబడిన సూక్ష్మ బుడగలను సిరలలోనికి పంపిస్తారు. ఇలా తేడాను చూపే ప్రక్రియ మైయోకర్దియాల్ చిలకరింపులను అంచనా వేయటంలో ఉపయోగ కరంగా ఉంటుందో లేదో అనే విషయాన్ని పరిశీలిస్తున్నారు. డొప్లర్ అతిధ్వనితో కూడా ఈ ప్రక్రియను వినియోగించి ప్రవాహ సంబంధ కొలమానాలను బాగుగా తెలుసుకోవచ్చు. (డొప్లర్ ఎఖోకార్డియోగ్రామ్ ను చూడండి.)
ఎఖోకార్డియోగ్రామ్ హృదయ సోనోగ్రఫర్, హృదయ నిర్మాణ శాస్త్ర నిపుణుడు (యు.కే.లో), లేదా హృదయ వ్యాధి నిపుణుడు ప్రయోగిస్తారు.
ఎఖోకార్డియోగ్రఫీని గుండె మరియు నాళికా వ్యవస్థలో రోగాలను కనుగొనడానికి ఉపయోగిస్తారు. దీనిని గుండె జబ్బులు నిర్ధారించే పరీక్షలలో ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. గుండె ఆకార పరిమాణాలు, రక్త పంపిణి సామర్థ్యం, మరియు దాని కణజాలం ఎక్కడ ఎంత పాడైపోయాయి లాంటి గుండెకు సంబంధించిన చాలా సమాచారం ఈ పరికరం వల్ల తెలుస్తుంది. గుండె కవాటాల వ్యాధులను అంచనా వేయటానికి ఈ పరికరం బాగా ఉపయోగపడుతుంది. మూసి ఉన్న కవాటాల గుండా వెనకకు రావటం (దీనినే రిగర్జిటేషన్ గా కూడా వ్యవహరిస్తారు) వంటి అస్వాభావికమైన రక్త ప్రసరణను కనుగొనటానికి ఈ పరికరం ఉపయోగపడుతుంది. గుండె ఆవరణ కణజాలం యొక్క కదలికల్ని అంచనా వేయటం ద్వారా, ఈ పరికరం హృద్ధమని సంబంధిత వ్యాధుల ఉనికిని తీవ్రతని అంచనా వేసేందుకు ఉపయోగపడుతుంది. గుండె దగ్గర నొప్పి వ్యాధి సంబంధితమైనదా లేదా అన్న విషయం కూడా అంచనా వేయవచ్చు. హైపెర్త్రోఫిక్ కార్దియోమైయోపతిని కనుగొనటానికి కూడా ఈ పరికరం ఉపయోగపడుతుంది. శస్త్ర చికిత్స లేకుండా (శరీరంలోకి ఏ విధమైన పరికరాలు చొప్పించకుండా) పరీక్ష చేయగలగటం మరియు తెలిసిన హాని కాని, అనుషంగా ప్రభావాలు లేకపోవటం ఈ పరికరం వలన లాభాలు.
వక్షస్థలం గుండా తీసే ఎఖోకార్డియోగ్రామ్ (Transthoracic echocardiogram) ను కార్డియాక్ అల్ట్రాసౌండ్ గా కూడా వ్యవహరిస్తారు. సాధారణ ఎఖోకార్డియోగ్రామ్ వక్ష స్థలము పై స్పర్శ శృంగాలను ఉంచటం ద్వారా గుండెను వక్షం గుండా చిత్రిస్తారు. ఇది శస్త్రచికిత్స కానటువంటిది, చాలా కచ్చితమైన కొలమానాలు ఇచ్చేది మరియు గుండె ఆరోగ్యాన్ని తొందరగా అంచనా వేయటానికి సహకారం అందించే పరికరం.
ఆహారనాళం గుండా తీసే ఎఖోకార్డియోగ్రామ (Transesophageal echocardiogram) ఇంకో పద్ధతి. ఈ పద్ధతిలో అతిధ్వనిని ఉత్పన్నం చేసి తిరిగి వినే ఓ స్పర్శ శృంగాన్ని మనిషి ఆహార నాళంలోకి పంపిస్తారు. తద్వారా వచ్చిన చిత్రాన్ని ముద్రించి పరిస్థితిని అంచనా వేయవచ్చు. ఈ పద్ధతిని ట్రాన్స్ ఎసోఫెగల్ ఎఖో కర్దియోగ్రం లేదా TOE గా వ్యవహరిస్తారు. అమెరికాలో దీనిని TEEగా వ్యవహరిస్తారు.
కొన్ని స్పర్శ శృంగాలని క్రమ పద్ధతిలో అమర్చి, ప్రతిధ్వని నుండి ఉత్పన్నమయ్యే విద్యుత్ తరంగాలను విశ్లేషించే తగు వ్యవస్థను ఉపయోగించటం ద్వారా 3-D ఎఖోకార్డియోగ్రామ్ ఇప్పుడు సాధ్యమే. గుండె నిర్మాణం యొక్క సవివరణాత్మక నిర్ధారణకు ఇది తోడ్పడి, రోగ లక్షణాలను - ప్రత్యేకించి కవాటలలోని లోపాలను మరియు కార్డియో మైయోపతిలను గుర్తించటానికి ఉపయోగపడుతుంది. ఇలా ఉత్పన్నమైన గుండె యొక్క చిత్రాన్ని వివిధ కోణాలలో వివిధ లోతులలో చీల్చి పరీక్షించగలగటం ఈ పద్ధతి ప్రత్యేకత. దీనితో పుట్టుకలోనే వచ్చిన గుండె వైకల్యం తెలుసుకొనవచ్చు. కుడి హృదయ కుహరంలో జీవాణు పరీక్షలు చేసే నిమిత్తం గుండె కణజాలాలను తీసేటప్పుడు అప్పటి కప్పుడు 3-D చిత్రాలు చూపించే ఈ ప్రక్రియ ఉపయోగపడుతుంది.