hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
వి హేవ్ ఎ రోమియో
వి హేవ్ ఎ రోమియో భాస్కర్ దర్శకత్వం వహించిన తెలుగు సినిమా బొమ్మరిల్లు కోసం వ్రాయబడిన పాట. దీనిని దేవిశ్రీప్రసాద్ స్వరపరచారు.
ఈ పాటను చంద్రబోస్, ఆంధ్రియాతో కలిసి వ్రాయగా, దేవిశ్రీప్రసాద్ స్వరపరచారు. ఆండ్రియా, రంజిత్ నేపథ్య గానం అందించగా సిద్దార్ధ్ పై చిత్రీకరించారు. చిత్రంలో సిద్ధు అనే వ్యక్తికీ, అతని స్నేహితులకీ మధ్య జరిగే సంభాషణగా ఈ పాట సాగుతుంది. సిద్ధుకి కావాల్సిన పర్ఫెక్ట్ స్నేహితురాలి కోసం జరిగే అన్వేషణకు సాహిత్య రూపమే ఈ పాట.
ఈ పాట సాహిత్యం కొంత తెలుగులో, కొంత ఆంగ్లంలో ఉంటుంది.
we have a romeo we need a Juliet
yo yo yo we have a romeo all that we need is a juliet
హేయ్ పదహారణాల తెలుగు జూలియట్ ఎక్కడ వుందో వెతుకుదాం…
పదరా మనవాడి చిలిపి లైఫునే ఎక్కడ వున్నా కలుపుదాం
కులమేదైనా ఫికర్ లేదు కళవుంటే సరే
మతమేదైనా దిగుల్లేదు మనసుంటే సరే సరే
సినీ తారో టెన్నిస్ స్టారో నచ్చేదిక నీకెవరో….
We have a romeo…..
Yo yo yo………..
చదువుల సుందరి అదిగోరా నడిచే లైబ్రరి ఎందుకురా
సెల్ ఫొన్ సొగసరి ఇదిగోరా, ఎపుడూ ఎంగేజేరా
టీవీ ఆంకర్ ధేఖోరా, ఆ వంకర భాషకు దండం రా
టాటా గారి బేటీ రా, అది రూపీ రూపం రా
ఎం కావాలో… ఓ…తనలో quality..ఓ…
ఇంకా నీలో..ఓ… లేదోయ్ clarity..ఓ…
తేల్చేలోగా వయసౌతుంది కనీసం నూటొకటీ
We have a romeo……………
I can give you a visa
to stay if you can see at me
your life your dreams realized
don’t walk away
can’t you see what you are leaving behind
...O...
అందరు గమనిస్తూ వుంటే..ఏమండీ అని పిలవాలి
ఎవ్వరు పక్కన లేకుంటే ఏరా..? అనాలి
అల్లరి వేషం వేస్తుంటే..తలపై ఒక్కటి ఇవ్వాలి
అలసట గా నే వస్తుంటే తలనే నిమరాలి
కొంచం కోపం..ఓ..కొంచం జాలి..ఓ..కొంచం స్వార్ధం కలిసుండాలి...
నన్నేనాకు కొత్తగ చూపే యువరాణే కావాలీ..
We have a romeo………
వంశీ పైడితల్లి
వంశీ పైడితల్లి దక్షిణ భారత సినీ నటుడు. ఇతను హ్యాపీ డేస్ సినిమాలోని నటనకు గుర్తింపు పొందాడు. ఈ సినిమా ద్వారా శేఖర్ కమ్ముల ఇతన్ని తెలుగు సినీ రంగానికి పరిచయం చేసాడు.
వంశీ పైడితల్లి తన జీవితాన్ని ఇంజనీరింగ్ రోజుల్లోనే స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్ బ్యాంకులో క్రెడిట్ కార్డ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ గా పనిచేస్తూ మొదలుపెట్టాడు. అప్పటి నుండే సినిమాలలో నటించాలనే ఆకాంక్షతో ఉండేవాడు. ఇంజనీరింగ్ మూడో సంవత్సరంలో ఉండగా హ్యాపీ డేస్ లో నటించే అవకాశం వచ్చింది. నటుడుగా అక్కడి నుండి జీవితాన్ని ఆరంభించాడు.
బాబు (పిల్లల పత్రిక)
మద్రాసు నుండి వెలువడిన పత్రిక. 1949లో ప్రారంభమైంది. తెలుగులో పిల్లలకొరకు వెలువడిన మొట్టమొదటి వారపత్రిక ఇది. గిరిధర్ సంపాదకుడుగా వ్యవహరించాడు. దీనిలో కథలు, పద్యాలు, సామెతలు, పొడుపుకథలు, నవ్వుపువ్వులు మొదలైన శీర్షికలు ఉన్నాయి. అన్నయ్యను అడగండి అనే శీర్షికలో పిల్లలకు కలిగిన సందేహాలకు సమాధానాలు ఉన్నాయి.
కన్షీరాం నగర్ జిల్లా
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 72 జిల్లాలలో కన్షీరాం నగర్ జిల్లా ఒకటి. దీనీని కాస్‌గంజ్ (హిందీ:कासगंज) జిల్లా అనికూడా అంటారు. 
కాస్‌గంజ్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. కన్షీరాం నగర్ జిల్లా అలీఘర్ డివిషన్‌లో భాగంగా ఉంది.
కన్షీరాం నగర్ జిల్లా 2008 ఏప్రిల్ 15 న స్థాపించబడింది. ఎత జిల్లా నుండి కాస్‌గంజ్, సహవార్ మరియు పతలి తాలూకాలను విభజించి ఈ జిల్లా రూపొందించబడింది.రాజకీయనాయకుడు కన్షీరాం ఙాపకార్ధం జిల్లాకు ఆయన పేరు నిర్ణయించబడింది. ఈ నిర్ణయం ప్రముఖ రాజకీయ నాయకురాలు మాయావతి చేత చేయబడింది. ఈ నిర్ణయాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ ఇక్కడ జన్మించిన " సంత్ తులసీ దాస్ " పేరును నిర్ణయించాలని న్యాయస్థానంలో కేసు ధాఖలు చేయబడింది. 2012లో జిల్లా పూర్వనామానికి తిరిగి మార్చబడింది.
పవర్ సప్లై యూనిట్ (కంప్యూటర్)
పవర్ సప్లై యూనిట్ (పిఎస్‌యు) అనేది కంప్యూటర్ యొక్క అంతర్గత భాగాల కోసం మెయిన్ AC ను లో-వొల్టేజిగా మారుస్తూ DC పవర్ ను నియంత్రిస్తుంది. ఆధునిక వ్యక్తిగత కంప్యూటర్లలో సర్వత్రా స్విచ్ మోడ్ పవర్ సప్లై ఉపయోగిస్తున్నారు. కొన్ని పవర్ సప్లైలు ఇన్‌పుట్ వొల్టేజి కొరకు మాన్యువల్ సెలెక్టర్ కలిగి ఉన్నాయి, అయితా ఇతరత్రా సప్లై వొల్టేజికి ఆటోమేటికల్లీ ఆడాప్ట్ కలిగి ఉన్నాయి. అత్యధిక ఆధునిక డెస్క్‌టాప్ వ్యక్తిగత కంప్యూటర్ పవర్ సప్లైలు ఫార్మ్ ఫ్యాక్టర్ మరియు వోల్టేజ్ టాలరెన్సులు కలిగి ఉండి ATX స్పెసిఫికేషన్ కు అనుగుణంగా ఉన్నాయి. అయితే ATX పవర్ సప్లై మెయిన్ సప్లైకి అనుసంధానించబడి ఉంటుంది, ఇది నిరంతరం 5 V స్టాండ్‌బై (5VSB)వోల్టేజిని అందిస్తుంది, అలా అది కంప్యూటర్ మరియు కొన్ని పెరిఫెరల్స్ ల ఫంక్షన్లను నిలకడగా ఉంచే ఆధారితం. ATX పవర్ సప్లైలు మదర్‌బోర్డు నుంచి వచ్చే సిగ్నల్ ద్వారా ఆన్ మరియు ఆఫ్ చేయబడతాయి. ఇవి స్పెక్ లో DC వోల్టేజి ఉన్నప్పుడు సూచనగా మదర్‌బోర్డుకు సంకేతాన్ని కూడా అందిస్తాయి, అలా ఇది కంప్యూటర్ పవర్ అప్ మరియు బూట్ రక్షణకు వీలు కల్పిస్తుంది. ఇటీవలి ATX పవర్ సప్లై యూనిట్ ప్రామాణికం 2008 మధ్యకాలం యొక్క వెర్షన్ 2.31.
స్విచ్ మోడ్ పవర్ సప్లై లేదా ఎస్‌ఎంపిఎస్ అనేది సమర్ధవంతంగా విద్యుత్ శక్తిని మార్పిడి చేయగల మార్పిడి నియంత్రకమును పొందుపరచుకున్న ఒక ఎలక్ట్రానిక్ పవర్ సప్లై. వోల్టేజ్ మరియు కరెంటు లక్షణాలు మార్చే ఇతర పవర్ సప్లైల వలె ఎస్‌ఎంపిఎస్ వ్యతిగత కంప్యూటర్ వంటి వాటికి మెయిన్ పవర్ నుండి ఏభాగానికి ఎంత కరెంట్ సరఫరా చేయాలో అంత విద్యుత్ మాత్రమే ఆ భాగాలకు సరఫరా అయ్యేలా చేస్తుంది. ఒక సరళ విద్యుత్ సరఫరాలా కాకుండా, ఈ స్విచ్ మోడ్ యొక్క పాస్ ట్రాన్సిస్టర్ నిరంతరంగా లో-డిస్సిపేషన్ (తక్కువ దుర్వ్యయం), ఫుల్-ఆన్ మరియు ఫుల్ ఆఫ్ స్థితుల మధ్య మారుతూ మరియు అధిక దుర్వ్యయ మార్పులలో చాలా తక్కువ సమయం తీసుకుంటూ ఇది వృధా శక్తిని తగ్గిస్తుంది. సాధారణంగా స్విచ్ మోడ్ పవర్ సప్లై ఎటువంటి శక్తిని వ్యర్థం కానివ్వదు. వోల్టేజ్ రెగ్యులేషన్ ఆన్ నుంచి ఆఫ్ సమయం యొక్క వివిధ నిష్పత్తుల ద్వారా ఈ పనిని సాధిస్తుంది. దీనికి విరుద్ధంగా, లీనియర్ పవర్ సప్లై నిరంతరంగా పాస్ ట్రాన్సిస్టర్ లోకి పవర్ ను దోయటం ద్వారా అవుట్‌పుట్ వోల్టేజ్ నియంత్రిస్తుంది. ఈ అధిక శక్తి మార్పిడి సామర్థ్యం అనేది స్విచ్ మోడ్ పవర్ సప్లై యొక్క ఒక ముఖ్యమైన ప్రయోజనంగా ఉంది. స్విచ్ మోడ్ పవర్ సప్లై కలిగి ఉండే ట్రాన్స్‌ఫార్మర్ పరిమాణం మరియు బరువులో చిన్నదిగా ఉండు కారణంగా లీనియర్ పవర్ సప్లై కంటే గణనీయంగా చిన్నగా మరియు తేలికగా ఉండవచ్చు.
బూదవాడ (చీమకుర్తి)
"బూదవాడ" ప్రకాశం జిల్లా చీమకుర్తి మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ నం.523 169., ఎస్.టి.డి.కోడ్=08594. 
మండల పరిషత్తు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల:- ఈ పాఠశాల వార్షికోత్సవం 2015,మార్చి-18వ తేదీ నాడు నిర్వహించెదరు. [1]
కరూర్ వైశ్యా బ్యాంక్:- గ్రామములో ఈ బ్యాంక్ శాఖను 2016,ఫిబ్రవరి-5వ తేదీనాడు ప్రారంభించారు. [3]
శ్రీ కోదండరామస్వామివారి అలయం:- పునర్నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో విగ్రహాలు, ధ్వజస్తంభ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమాలు, 2015,మే-28వ తేదీ గురువారంనాడు వేదపండితుల ఆధ్వర్యంలో, వేడుకగా నిర్వహించారు. శ్రీ కోదండరామస్వామి, సీతాదేవి, లక్ష్మణస్వామి విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించారు. ఈ సందర్భంగా ఆలయంలో మూడురోజులపాటు, హోమాలు నిర్వహించారు. అనంతర, విచ్చేసిన భక్తులకు భారీగా అన్నసమరాధన నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమాలకు గ్రామం నుండియేగాక, చుట్టుప్రక్కల గ్రామాలనుండి గూడా భక్తులు పెద్దసంఖ్యలో తరలివచ్చారు. [2]
వరి, అపరాలు, కూరగాయలు
వ్యవసాయం
[1] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2015,మార్చి-18; 1వపేజీ.
[2] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2015,మే-29; 1వపేజీ.
[3] ఈనాడు ప్రకాశం; 2016,ఫిబ్రవరి-5; 3వపేజీ.
ప్రపంచ పిచ్చుకల దినోత్సవం
ప్రపంచ పిచ్చుకల దినోత్సవం ప్రతి సంవత్సరం మార్చి 20న జరుపుకుంటారు.
పిచ్చుకలు ఒకనాడు పంట చేలల్లో, పల్లె ముంగిళ్లలో, ధాన్యపు రాశుల్లో కిలకిలమంటూ సందడి చేసేవి. నాడు గ్రామాల లోని ఇళ్ల ముంగిట ఇవి గుంపులుగా వాలడం ఏదో అలికిడి అవగానే తుర్రుమని ఎగరడం వంటి దృశ్యాలు సందడిగా చూడముచ్చటగా ఉండేవి. ఇవి దిగుడు బావులలోకి వేలాడుతున్న చెట్లపై కట్టుకున్న గూళ్లు చాలా అద్భుతంగా ఉండేవి. ఇవి పూరిళ్ల చూరులలో గూళ్లు కట్టుకొని జనావాసాలతో మమేకమై ఉండేవి. మానవుడు పెంచుకుంటున్న సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వీటి మనుగడకు శాపంగా మారింది. సెల్ తరంగాల రేడియేషన్, కాలుష్యం కారణంగా ఇవి ప్రకృతి నుంచి కనుమరుగవుతున్నాయి. జనావాసాలతో మమేకమై జీవిస్తున్న వీటి విషయాలలో ఇవి మెత్తని పీచు వట్టి వాటితో గూడు కట్టడం, గుడ్లను పొదగడం, నోటితో ఆహారాన్ని తెచ్చి పిల్లలకు అందించటం, ఆ పిల్లలు రెక్కలొచ్చి ఎగిరెంత వరకు జాగ్రతగా కాపాడటం మనకు తరచూ కనిపించే దృశ్యాలు, ఈ దృశ్యాలు తల్లి ప్రేమకు నిదర్శనంగా నిలుస్తాయి. ఇటువంటి ఆదర్శవంతమైన పిచ్చుకల అన్యోన్యతను గుర్తించిన ప్రపంచ దేశాలు ప్రతి సంవత్సరం మార్చి 20 న ప్రపంచ పిచ్చుకల దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తున్నాయి. ఈ పిచ్చుకల ప్రాధాన్యతను గుర్తించిన భారత ప్రభుత్వం తపాలా బిళ్లను కూడా విడుదల చేసింది. జనావాసాల మధ్య నివసిస్తున్న పిచ్చుకల మనుగడకు ప్రమాదం ఏర్పడితే అది మానవ మనుగడకు ఎందుకు ప్రమాదం కాదు అని గుర్తించిన ప్రపంచ దేశాలు "ప్రపంచ పిచ్చుకల దినోత్సవము" నాడు పిచ్చుకల మనుగడకు అవసరమైన ప్రాధాన్యత అంశాలపై చర్చించి అందుకు అవసరమైన కార్యక్రమాలను చేపడుతున్నాయి.
పిచ్చుకల సంరక్షణ చేయుటకు, ప్రజలకు ప్రోత్సహించుటకు ఎన్.ఎఫ్.ఎస్ సంస్థ మొదటిసారి పిచ్చుకల అవార్డులను గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని అహ్మదాబాదులో మార్చి 20,2011 న ప్రారంభించింది.
స్కైప్
స్కైప్ అనేది కంప్యూటర్లు, టాబ్లెట్లు మరియు మొబైల్ పరికరాల నుండి ఇతర పరికరాలు లేదా టెలిఫోన్లు/స్మార్ట్‌ఫోనులకు ఇంటర్నెట్ ద్వారా వీడియో చాట్ మరియు వాయిస్ కాల్స్ అందించడంలో ప్రత్యేకతకలిగిన ఒక టెలికమ్యూనికేషన్స్ అప్లికేషన్ సాఫ్ట్‌వేర్. దీని ద్వారా ఇంకా వినియోగదారులు తక్షణ సందేశాలను పంపుకోవడం, ఫైళ్లు మరియు చిత్రాలు మార్పిడి చేసుకోవడం, వీడియో సందేశాలను పంపుకోవడం వంటి వాటితో పాటు కాన్ఫరెన్స్ కాల్స్ కూడా ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు. స్కైప్ నడుస్తున్న మైక్రోసాప్ట్ విండోస్, మాక్ లేదా లినక్స్ కంప్యూటర్ల, అలాగే అండ్రాయిడ్, బ్లాక్‌బెర్రీ, iOS మరియు విండోస్ ఫోన్ స్మార్ట్‌ఫోన్లు మరియు టాబ్లెట్ల లోకి డౌన్‌లోడు చేయడానికి అందుబాటులో ఉంటుంది. సర్వీసు యొక్క అత్యధికం ఉచితం కానీ ల్యాండ్‌లైన్ లేదా మొబైల్ నెంబర్ల కాల్‌కు వినియోగదారులు స్కైప్ క్రిడిట్ లేదా సబ్‌స్క్రిప్షన్ కలిగియుండటం అవసరం. స్కైప్ ఒక ఫ్రీమియం మోడల్‌పై ఆధారితం.
స్కైప్ మొదట ఆగస్టు 2003 లో విడుదల చేయబడింది, ఇది ఎస్టోనియన్ అహ్‌తి హీన్లా, ప్రీత్ కసెసలు, మరియు జాన్ టాలిన్ ల సహకారంతో డేన్ జానస్ ఫ్రిస్ మరియు స్వీడీ నిక్లాస్ జెన్స్టార్మ్ ల చే సృష్టించబడింది, వీరు అభివృద్ధి పరచిన దీని బ్యాకెండ్ మ్యూజిక్ షేరింగ్ అప్లికేషన్ కాజాలో కూడా ఉపయోగించబడింది. సెప్టెంబరు 2005 లో, ఈబే $2.6 బిలియన్లకు స్కైప్ ను సొంతం చేసుకుంది. సెప్టెంబరు 2009 లో సిల్వర్ లేక్, ఆండ్రీసెన్ హోరోవిట్జ్ మరియు కెనడా పెన్షన్ ప్లాన్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ బోర్డు $2.75 బిలియన్ వ్యాపార విలువ వద్ద 65%ను $1.9 బిలియన్ లకు ఈబే నుండి కొనుగోలు చేసి చేజిక్కించుకున్నామని ప్రకటించాయి. స్కైప్ తరువాత 2011 మేలో $8.5 బిలియన్లకు మైక్రోసాఫ్ట్ చే కొనుగోలు చేయబడింది. మైక్రోసాఫ్ట్ యొక్క స్కైప్ డివిజన్ ప్రధాన కార్యాలయాలు లక్సెంబర్గ్ లో ఉన్నాయి, కానీ డెవలప్‌మెంట్ టీమ్ యొక్క అత్యధికభాగం మరియు డివిజన్ యొక్క మొత్తం ఉద్యోగుల యొక్క 44% ఇప్పటికీ తాల్లిన్ మరియు తార్టు, ఎస్టోనియాలో ఉన్నాయి. స్కైప్ వినియోగదారులకు మైక్రోఫోన్ ఉపయోగంచే వాయిస్ ను వెబ్‌కామ్‌ ఉపయోగంచే వీడియోను మరియు తక్షణ సందేశాలను ఇంటర్నెట్ చే కమ్యూనికేట్ చేయటానికి అనుమతినిస్తుంది.
సృజన
సృజన సాహిత్య పత్రికను సాహితీమిత్రులు హనుమకొండ నుండి నడిపారు. ఈ పత్రిక తెలుగుసీమలో సమాజ సాహిత్య సంబంధాలకు, ప్రజాపక్షపాతానికి, విప్లవ దృక్పథానికి, ప్రామాణిక సృజనాత్మక రచనకు, విశ్లేషణకు అత్యంత ప్రభావశీల నిదర్శనంగా నిలిచింది.
ఆధునిక కవిత్వ పత్రికగా నాలుగైదు సంచికలైనా నడచి నిలిచిపోయిన నవత లేని లోటును తీర్చడమే కాకుండా సాహిత్య కార్యరంగాన్ని విస్తృతపరచి సాహిత్య విమర్శ, కథ, సమీక్షలకు సముచితమైన స్థానం కల్పించాలన్నది ఈ పత్రిక ఆశయంగా పేర్కొనబడింది. “ఇది ఒక సాహస ప్రయోగం. ఇది పత్రికా? కాదు ‘మారుతున్న కాలాన్ని, విస్తృతమౌతున్న జాగృతిని ప్రతిబింబించే, అనువదించే ఒక వేదిక’. దీనికి సంపాదకుడు లేదు, సాధకులే తప్ప. ప్రయోగశీలత్వం, సృజనాత్మక శక్తి, ఆధునిక దృక్పథం- ఈ వేదిక పునాదులు” అని మొదటి సంచిక సంపాదకీయం ‘ప్రయోగం’ రాసింది.
ఈ పత్రికలో వెయ్యికి పైగా కవితలు, పాటలు, మూడు వందల కథలు, వందలాది వ్యాసాలు, పుస్తక సమీక్షలు, అనువాద రచనలు, రెండు వందల సంపాదకీయాలు ప్రకటితమయ్యాయి. ఇవన్నీ సమకాలీన సమాజానికి, ప్రజాపోరాటాలకు, సాహిత్య అభివ్యక్తికి ఎప్పటికప్పుడు అద్దం పట్టాయి, ప్రతిఫలించాయి. అంపశయ్య, కొలిమంటుకున్నది, చైనా అనువాద నవలలు నా కుటుంబం, ఉప్పెన ఈ పత్రికలోనే వెలుగు చూశాయి.
అల్లం రాజయ్య, ఎన్.ఎస్.ప్రకాశరావు, తుమ్మేటి రఘోత్తమరెడ్డి, అట్టాడ అప్పల్నాయుడు, కె.రాంమోహన్‌రాజు, బి.ఎస్.రాములు, త్రిపురనేని మధుసూదనరావు, కె.బాలగోపాల్, జె.సి., సి.వి.సుబ్బారావు, ఆర్.ఎస్.రావు మొదలైన ఎందరో రచయితలు ఈ పత్రికలో రచనలు చేశారు.
తొలి సంచిక 1966, నవంబరులో వెలువడింది. మొదట త్రైమాస పత్రికగా ప్రారంభమై 1971లో మాసపత్రికగా మారింది. కాళోజీ ప్రచురణకర్తగా సంపాదకత్వంలో ఈ పత్రిక ప్రారంభమైంది. వే.నరసింహారెడ్డి, నవీన్, రామన్న, వరవరరావు ఈ పత్రిక వ్యవస్థాపకులు. రెండో సంచిక నుంచి 1973 అక్టోబరు సంచిక వరకూ ఎడిటర్, ప్రింటర్, పబ్లిషర్‌గా వరవరరావు పేరు అచ్చయింది. వరవరరావును 1973 అక్టోబరులో ఆంతరంగిక భద్రతా చట్టం కింద అరెస్టు చేయడంతో నవంబరు సంచిక నుంచి సంపాదకురాలు, ప్రచురణకర్త, ముద్రాపకులుగా పి.హేమలత బాధ్యత వహించింది. 1992లో ఈ పత్రిక అర్థాంతరంగా ఆగిపోయింది. ఈ 26 ఏళ్ల కాలంలో సుమారు 200 సంచికలు వెలువడ్డాయి. 1970వ దశకంలో ఝంఝా ప్రభంజనంగా వీస్తున్న విప్లవ రచయితల సంఘానికి అధికార పత్రిక ఏర్పడకపోవడంతో సృజన విప్లవ సాహిత్యోద్యమ అనధికార వేదికగా నిలిచింది. సృజన వందలాది మంది సాహిత్యకారులను సృష్టించి, వారి సాహిత్యానికి మెరుగులు దిద్దింది. అప్పటికే సాహిత్య లోకంలో లబ్ధప్రతిష్ఠులైనవారి నుంచి అప్పుడప్పుడే అక్షరాలు నేర్చుకుంటూ రచయితలైనవారి వరకు, మేధావుల నుంచి నిరక్షరాస్య సృజనకర్తల వరకు ఎందరికో వేదిక కల్పించడంలో, ఆరుగాలం శ్రమలో తీరిక దొరకని కష్టజీవులను రచయితలుగా మలచడంలో, తీర్చిదిద్దడంలో ఈ పత్రిక చేసిన కృషి, నెలకొల్పిన ప్రమాణాలు అసాధారణం. శ్రీకాకుళ గిరిజన రైతాంగ పోరాటం, కరీంనగర్ రైతాంగ పోరాటం, ఆదిలాబాద్ రైతాంగ పోరాటం, దండకారణ్య ఉద్యమం మొదలైన ప్రజావిముక్తి పోరాటాలన్నింటికీ వేదికగా ఈ పత్రిక నిలిచింది. ప్రజాసాహిత్య రంగంలో విస్తారమైన కృషివల్ల ఈ పత్రిక పాలకవర్గాల నుంచి తీవ్రమైన ఆగ్రహాన్నీ నిర్బంధాలనూ నిషేధాలనూ ఎదుర్కొన్నది. దాదాపు పది సంచికలు నిషేధానికి గురయ్యాయి. ఒక సంచిక నిషేధం కేసులో సంపాదకురాలు పి.హేమలతకు న్యాయస్థానం జైలుశిక్ష విధించింది. వరవరరావును 1973లో నిర్బంధించినప్పుడు, సికిందరాబాదు కుట్రకేసులో నిందితునిగా చూపినప్పుడు సృజన సంచికల రచనలే నేరారోపణలు. నిర్బంధం వల్లనే ఎమర్జెన్సీలో రెండేళ్లు, ఆటాపాటామాటా బంద్ కాలంలో నాలుగేళ్లు ఈ పత్రిక వెలువడలేకపోయింది.
మల్లాది సూర్యనారాయణ
మల్లాది సూర్యనారాయణ రంగస్థల రచయిత, దర్శకుడు, నటుడు, కళాకారుల సేవ చేస్తున్న వ్యక్తి. ఆయన రంగస్థలంపై నటునిగా, దర్శకరచయితగా పలు నాటకాలు వ్రాసి ఆడి పేరుప్రతిష్టలు పొందారు. జీవితంలోని తర్వాతి దశలో రంగస్థలంపై ఓ వెలుగు వెలిగిన కళాకారులు దీనాతిదీనంగా జీవించడం చూసి వారికోసం నటరాజ కళాపీఠం అనే సంస్థను నెలకొల్పి వారి జీవితాల్లో సాంత్వన చేకూరుస్తున్నారు. అవిచ్ఛిన్నంగా 300 నెలలకు పైగా కొనసాగిన ఈ కార్యక్రమాన్ని సూర్యనారాయణ దాతల సహాయంతో ఒంటిచేతిమీదుగా నడిపిస్తున్నారు.
మల్లాది సూర్యనారాయణ ప్రభుత్వ రంగ పాఠశాలల్లో పనిచేసి రిటైర్ అయ్యారు.
మల్లాది సూర్యనారాయణ రంగస్థలంపై దర్శకునిగా, రచయితగానే కాక నటునిగా కూడా ప్రసిద్ధిపొందారు. ఆయన వ్రాసిన పలు నాటకాలు పరిషత్తుపోటీల్లో బహుమతులు సాధించాయి.
నూతన
1978లో నూతన విలక్షణ మాసపత్రిక ప్రారంభమైంది. సుమారు ఐదు సంవత్సరాల పాటు వెలువడింది. ఈ పత్రికకు ఎం.రత్నమాల సంపాదకురాలు. ఈ పత్రికకు వర్కింగ్‌ ఎడిటర్‌గా నమ్ము కొంతకాలం పనిచేశాడు. ఈ పత్రికలో కథలు, కవిత్వం, పాటలు ప్రచురించేవారు. ప్రజా సమస్యలమీద వ్యాసాలతోపాటు స్త్రీ విముక్తి పేరుతోమహిళల పేజీ ఉండేది. కొత్తగా రాయడం మొదలుపెట్టిన రచయితలను ఈ పత్రిక చాలా భిన్నమైన పద్ధతిలో ప్రోత్సహించేది. వారి రచనల్లోని లోటుపాట్లను చెప్పి సలహాలిస్తూ రచయిత బాగా అర్థం చేసుకుని తిరిగి పంపితే పత్రికలో ప్రచరించేవారు. ఈనాడు దినపత్రికలో సబ్‌ ఎడిటర్‌గా పనిచేసిన రత్నమాల సంపాదకురాలుగా ఈ పత్రిక ఐదేళ్ళపాటు నడిచి ఆగిపోయింది.
కొత్తపాలెం(యడ్లపాడు)
"కొత్తపాలెం(యడ్లపాడు)" గుంటూరు జిల్లా యడ్లపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఈ గ్రామములో, గ్రామం నుండి పొలాలకు వెళ్ళే మార్గంలో, మట్టికట్టపై నాలుగు అడుగుల ఎత్తయిన, రెడ్డిరాజుల కాలంనాటి, ఒక పురాతన రాతి వినాయక విగ్రహం ఉంది. పొలాలకు వెళ్ళే వారంతా ఈ విగ్రహాన్ని పూజించుచుంటారు. 2015,మార్చి-19వ తేదీనాడు, ఈ విగ్రహం ధ్వంసమైనట్లు స్థానికులు గమనించారు. [1]
[1] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్; 2015,మార్చి-20; 15వ పేజీ.
కాస్‌గంజ్ జిల్లా
Kasganj is 71st district of the Indian state Uttar Pradesh. It is located in the division of Aligarh and consists of Kasganj, Patiali and Sahawar tehsils. Its headquarters is at Kasganj.
The district of Kasganj was established on 15 April 2008 by separating Kasganj, Patiali and Sahawar tehsils from Etah district. For a while, the district was named after a politician, Kanshi Ram. The decision taken by Mayawati, chief minister of Uttar Pradesh and president of the BSP provoked protests by lawyers who had proposed to call it in honor of Sant Sant Tulsidas, who was born in the district. The district reverted to its original name in 2012. Adjacent districts of Kasganj are Aligarh, Budaun, Etah, Farrukhabad and Khair Tehsil.
According to the 2011 census Kasganj district has a population of 1,438,156, roughly equal to the nation of Swaziland or the US state of Hawaii. This gives it a ranking of 345th in India (out of a total of 640). The district has a population density of . Its population growth rate over the decade 2001-2011 was 17.05%. Kanshiram Nagar has a sex ratio of 879 females for every 1000 males, and a literacy rate of 62.3%.
ఉగాది కవి సమ్మేళనం
ఉగాది కవిసమ్మేళనం ప్రతి సంవత్సరాదికి పలు తెలుగు గ్రామాల్లో, పట్టణాల్లో నిర్వహించే కార్యక్రమం. కళాపోషకులు, సాహిత్యాభిమానులు, సాహిత్యసంస్థలు నిర్వహించే ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తూండగా వాటిలో కవులు పాల్గొని తమ కవితలను వినిపిస్తూంటారు. ఉగాది కవిసమ్మేళనం ఆకాశవాణిలోనూ, దూరదర్శన్‌లోనూ నిర్వహిస్తూంటారు. కవిసమ్మేళనంలో సాధారణంగా సందర్భం కనుక ఉగాది గురించో, వసంతం గురించో వ్రాసినా వాటి గురించే వ్రాయాలన్న నియమం ఏమీ లేదు.
పంచాంగ శ్రవణం
పంచాంగ శ్రవణం అంటే తెలుగు సంవత్సరాదియైన ఉగాది పండుగ నాడు కొత్త సంవత్సరపు పంచాంగాన్ని చదివి వినిపించే సంప్రదాయం. ఉగాది తెలుగు సంవత్సరానికి మొదటి రోజు కావడంతో పాత సంవత్సరపు పంచాంగం మారిపోయి కొత్త పంచాంగం వాడుకలోకి వస్తుంది. వాడుకలోకి వచ్చిన కొత్త పంచాంగాన్ని పంచాంగకర్త, సిద్ధాంతి, జ్యోతిష్కులు వంటివారెవరైనా చదివి, వ్యాఖ్యానించి, శుభాశుభ ఫలాలు వివరించి వినిపిస్తారు. ఉగాది నాడు పంచాంగం వినడం వల్ల శుభకారకమని, భగవదనుగ్రహ కారకమని ధర్మశాస్త్రాలు చెప్తాయి.
ధనికొండ హనుమంతరావు
ధనికొండ హనుమంతరావు తెలుగులో లబ్ధ ప్రతిష్ఠుడైన రచయిత. ఇతడు క్రాంతి పబ్లికేషన్స్, క్రాంతి ప్రెస్సులను స్థాపించాడు. రేరాణి పత్రికకు సంపాదకుడిగా పనిచేశాడు. ఇంద్రజిత్ అనే కలం పేరుతో కూడా రచనలు చేశాడు. ఇతడు గుంటూరు జిల్లా, ఇంటూరులో 1919వ సంవత్సరంలో జన్మించాడు. బి.ఎ. చదువు మధ్యలోనే ఆపివేసి రచనలపై దృష్టి కేంద్రీకరించాడు.
ఇతని రచనలు యువ, అభిసారిక, పుస్తకం, జ్యోతి, సుభాషిణి, వాణి, ఆహ్వానం, ఆంధ్రజ్యోతి, ప్రజాబంధు, భారతి, చిత్రగుప్త, నీలిమ, ఆంధ్రప్రభ, కథాంజలి, ఆనందవాణి, పత్రిక తదితర పత్రికలలో ప్రచురింపబడ్డాయి.
జ్యోతి మాస పత్రిక, చిత్రసీమ, అభిసారిక పత్రిక వ్యవస్థాపకుడు, ముద్రాపకుడు ధనికొండ హనుమంతరావు. తన స్వంత క్రాంతి ప్రెస్స్ వ్యవహారాలతో తీరిక దొరకనందున, జ్యోతి మాసపత్రికని వేమూరి రాఘవయ్యకి, అభిసారికని రాంషాకి (సామర్లకోట), చిత్రసీమని కొలను బ్రహ్మానందరావుకి ధనికొండ ఇచ్చేసాడు. జ్యోతిని రాఘవయ్య నడిపినా కొంత కాలం ధనికొండ పేరే సంపాదకుడిగా ప్రచురించాడు.
ఇతడు తన 71వ యేట డిసెంబరు 21, 1989న మద్రాసులో మరణించాడు.
బైచరాజు వేంకటనాథకవి
బైచరాజు వేంకటనాథకవి పంచతంత్రమును పద్యకావ్యమునుగా రచించిన కవి.
ఈకవి క్షత్రియుడు. ఈతని తాతయైన బైచరాజునుబట్టి యీకవి కీయింటిపేరు కలిగినట్లు తోచుచున్నది. కవి తనవంశకర్తయైన బైచరాజునిట్లు వర్ణించియున్నాడు:-
ఉ. ధీరత రాజవంశజలధిం బ్రభవించె మహావిరోధిసం
ఈ కవికాలమును సరిగా నిర్ణయించుటకు దగిన యాధారము లేవియు దొరికినవికావు. తమనిఘంటువునందు బ్రౌన్‌దొరవా రితడు 1500 వ సంవత్సరప్రాంతముల యందుండినట్లు వ్రాసియున్నారు. ఇందుకు విరుద్ధములైన ప్రమాణములు కనబడు వఱకును మన మాకాలమునే సిద్ధాంతముగా గ్రహింపవచ్చును. ఈ వేంకటనాధుడు పూర్వకవి వర్ణనము నీ క్రిందిపద్యమును జేసియున్నాడు-
మ. హృదయబ్రహ్మరధం బతిప్రియతమం బెక్కింతు జేతోమరు
ఇందు శ్రీనాథుడు పేర్కొనబడియుండుటచేత ఈకవి 1450 వ సంవత్సరమునకు బూర్వపువాడు కాడనుట నిశ్చయము. కవి కత పెదతండ్రినిగూర్చి "లింగక్షోణిపాలుండు యవనసైంధవకాననానలుండు" అని వ్రాసియున్నందున నతడు మహమ్మదీయులకును హిందువులకును దక్షిణహిందూస్థానములో యుద్ధములు జరుగుచున్న కాలములో నుండి యుండవలెను. ఇతడు తన గ్రంథమును హరిహరనాథున కంకితముచేసి, ఆ విషయమున నిట్లు వ్రాసికొనియున్నాడు-
క. ఏచనువు గలదు హరిహర
హరిహరనాథునకు గృతియిచ్చుటచే నితడు నెల్లూరిమండలములోనివాడని తోచుచున్నది. అప్పకవిగాని మఱి యే యితర లక్షణ కర్తగాని యీతనిపద్యములను లక్ష్యములనుగా జేకొనియుండలేదు. ఆ హేతువునుబట్టి యితడాధునికుడని యూహించుటకంటె నీతని గ్రంథమునందు లక్షణవిరుద్దములయిన ప్రయోగము లుండుటచేత నుదహ రింప మానిరని తలచుట మేలు. ఇతడు కవిత్వ మెట్లుండవలెనో యీ క్రిందిపద్యమున దెలిపియున్నాడు-
చ. ఘనతరఘూర్జరీకుచయుగక్రియ గూడముగాక ద్రావిడీ
వ్యాకరణదోషము లనేకము లున్నను మొత్తముమీద నీతని కవిత్వము పయినిజెప్పినట్లే యుండి ప్రౌడమయి హృదయాహ్లాదజనకముగా నున్నది. పర్వతరాజపుత్రుడయిన యీ వేంకటనాథకవి పంచ తంత్రములోని కొన్ని పద్యములను ఉదాహరణములుగా ఈ క్రింద ఇవ్వడమైనది.
చ. పలికినమాట నిల్వ డెడపందడపం జెడనాదు వచ్చుమె
చ. ఇట ననుడించి యేమిగత మేగెను చెప్పగదన్న యెట్టులె
చ. సురియ కరంబునం గొనక శూరుడు నీతికళావిలాసభా
ఉ. చెప్పిన నంతరంగమున సింగడుబూరడునై స్రియంబు సాం
ఉ. నావిని బ్రాహ్మణుండనియె నన్ను బ్రయత్న మెలర్ప బట్టికిం
ఆంధ్ర కవుల చరిత్రము అను గ్రంధమునుండి గైకొనబడినై. ఈ గ్రంధాన్ని (1949) రచించినవారు కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు
వెల్లంకి తాతంభట్టు
వెల్లంకి తాతంభట్టు కవిచింతామణి యనులక్షణగ్రంథమును రచించిన గొప్పకవీ
వెల్లంకి తాతంభట్టు. ఇతడు కవిచింతామణి యనులక్షణగ్రంథమును జేసిన గొప్పకవి. ఈతడు వైదికబ్రాహ్మణుడు; ఈతని తండ్రి యబ్బయ్య; తల్లి యెర్రమ్మ. ఈకవి కృష్ణరాయని రాజ్యారంభకాలమునం దుండినవాడు. కొంద రీతడు కృష్ణదేవరాయని కాలమునకు బూర్వమునందేయుండెనని చెప్పుదురుగాని యితడు తన కవిచింతామణిలో నైషధము, భోగినీదండకము, జైమినిభారతము మొదలగు గ్రంథము లనుండి యుదాహరణములు గైకొని యుండుటచేతను, జైమినిభారతమును రచించిన పిల్లలమఱ్ఱి పినవీరన్న కృష్ణదేవరాయని తండ్రితాతల కాలములోనే యున్నవా డగుటచేతను, తాతంభట్టు కృష్ణరాయని కాలమునకు బూర్వమునం దుండినవా డయినట్టు తోచదు. ఇతడు కవిచింతామణి యందు వ్యాకరణము ను, ఛందస్సు ను, కావ్యలక్షణమునుగూడ గొంత వఱకు జెప్పియున్నాడు. ఈలక్షణవేత్త కవిచింతామణియందు దన్ను గూర్చి వేసికొన్నపద్యము.
సీ. శుచి యెఱ్ఱమాగర్భశు క్తిముక్తామణి యబ్బధీమణిసూను డనఘబుద్ధి,ఈతడు రచియించినది లక్షణగ్రంథమగుటచే గవిత్వనైపుణిని గూర్చి పూరితన్నేహపూరంబు పొంగిపొగల జల్లనిపటీరసలిలంబు చల్లరాదు.
అను పద్యమును చేయించి తాము రచియించిన పద్యముగా జెప్పి తమగురువునకు సమర్పించినట్లును రామరాజభూషణుడా పద్యముయొక్క చమత్కృతికి సంతోషించి దానిని తన వసుచరిత్రమునందు వేసికొన్నట్లును, ఒక పుక్కిటపురాణము కలదు గాని యది యెంతమాత్రమును విశ్వాసపాత్ర మయినదికాదు. కృష్ణదేవరాయల కాలములో రామరాజభూషణుడు కవిత్వమును జెప్పుట కారంభించినట్లే కనబడక పోవుటచేత నాతని కప్పటికే శిష్యబృంద మున్నదన్నవార్త యసందర్భ మగుటనుబట్టియు, వసుచరిత్రము కృష్ణదేవరాయల యనంతరమున ముప్పదియేడు సంవత్సరముల వఱకును బ్రకటింపబడక పోవుటచేత నంతటి మహాప్రౌడ గ్రంథమును రచియించిన రామరాజభూషణు డొక్కపద్యమును రచించుట కశక్తు డయి యంతకాలమునకు తరువాత నితరకవియొక్క పద్యమును దనదిగా దనపుస్తకమునందు జేర్చుకొనె ననుటకంటె హాస్యాస్పద మయినమాట వేఱొకటి లేకపోవుటను బట్టియు. ఈగ్రంథచౌర్యకథ కల్పన నిపుణులదేకాని కవిది కాదనుట స్పష్టము.
రామభద్రకవియొక్క కవితాపటిమను జూచి రామరాజభూషణుడు మాత్సర్యగ్రస్తు డయి యతడుచేసిన రామాభ్యుదయము యొక్క ద్వితీయాశ్వాసములోని "సింహ నఖాంకురచ్ఛిన్నే" త్యాది పద్యమును జదివినప్పుడు "పృథుల షడ్జస్వరోగ్గీతభిల్లపల్లనాధరాగీతికాకర్ణ నాతిభీతిపరవశాత్మపటీరకోటరకుటీరలీఫణి" యనుచో వీణానాదమునకు ధణులు బెదరుట స్వభావవిరుద్ధమని తప్పుపట్టె ననియు, దాని పయిని రామభద్రకవి నెమలియొక్క షడ్జస్వరముచేత బాములు భయపడుట స్వబావసిద్ధమే యని సమాధానముచెప్పి యాతని గర్వ భంగము చేసె ననియు, మఱియొకకథ చెప్పుదురు. కొంచెము మంచి గ్రంథమును రచించిన కవికెల్ల నతని యిష్టదేవతయో సరస్వతియో వచ్చి గ్రంథరచనము చేసి పెట్టినట్లుగా మనలో జెప్పుకొనెడు వాడుక ప్రకారముగా రామభద్రకవికిని రాజువొద్ద దా నాఱునెలలలో గ్రంథమును జేసి తెచ్చెదనని ప్రతిజ్ఞనుపట్టి తేలేక పోయినప్పుడు మితిపెట్టిన కడపటి దినమురాత్రి యాతని యిష్టదైవమయిన శ్రీరామమూర్తియే రామాభ్యుదయమును జేసిపెట్టి కవియొక్క మానము కాపాడెనని జనప్రతీతి యొకటికలదు. సకలకథాసారసంగ్రహమునందున్న రీతి పద్యములలో ననేకము లీరామాభ్యుదయములో గానబడుచున్నవి. అందులో నొక పద్య ము:...
సీ. కానకకన్న సంతానంబుగావునఈకవి రేఫ శకటరేఫముల భేదమును పాటింపక యతిప్రాసములందు యథేచ్ఛముగా మైత్రి కలుగ జేసినవాడు. ఈతని కవిత్వరీతి దెలుపుట కయి రామాభ్యుదయములోని కొన్ని పద్యములు నిందు వ్రాయుచున్నాను-వ్రాయుట యుచితముకాదు. అయినను గవిత్వరీతి దెలుపుట కయి కవిచింతామణినుండి రెండుపద్యముల నిందుదాహరించుచున్నాను-క. ఆది బురాణాగమములు
శా. ని న్నాడింపగవచ్చు గోపతనయుల్ నెయ్యంబున న్వేదిపె
మెరాజ్ ఫాతిమా
మెరాజ్ ఫాతిమా వర్థమాన తెలుగు కవయిత్రి. కవి సంగమం రచయితలలో ఒకరు.
వివిధ పత్రికల్లో ప్రచురితమైన తన కవితల ద్వారా సాహితీలోకానికి పరిచయమై, ఈ మధ్యకాలంలో అంతర్జాల సాహిత్యంలో తనదైన స్థానాన్ని నిలుపుకుంటోంది మెరాజ్ ఫాతిమా. ఆమె కవిత్వంలో ఒక స్త్రీ సహజమైన భావనలు, అణచివేతకు గురౌతున్న సందర్భాలు, వివిధ స్థాయిల్లో వారి అలోచనలు, బాల్య, యౌవన, కౌమార, వార్థక్యాలు, తదనంతర జీవన సహజ పరిణామాలు, ఊహలు, మానసిక సంఘర్షణలు, అనురాగాలు, అనుభవాలు, ఆప్యాయతల లేమి, ప్రేమ ఇలా వివిధ భావాల ధోరణి చక్కగా అక్షరీకరించబడి ఉంటుంది.
ఆమె రచించిన అంతర్వేదన కవితా పుస్తకం ప్రముఖుల మన్ననలు పొందింది.
అంతర్వేదన కవితా సంకలనాన్ని రెండు భాగాలు చేయటంలోనే ఆమెలోని సాహితీ కృషీవలత్వం కనబడుతోంది. స్త్రీ సహజ సమస్యలే కాక, సామాజిక స్పృహ కలిగిన కోణాన్ని కూడ ఆమె స్పృశించింది. లోక రీతులు, సమాజ స్థితిగతులు, అన్యాయం, దోపిడి, వివిధ వ్యవస్థల్లోని లోపాలు ఎత్తిచూపటంలోనూ విజయం సాధించింది.
పుస్తకానికి ముందుమాటలోనే రాచపాళెం చంద్రశేఖర్ రెడ్డి, కితాబు పొందటమే ఒక గీటురాయి. వారి మాటల్లో ”ఆమె నిర్మించిన పదాల చతురత సహజ సౌందర్యమైనదే కాక అందరికి అర్థమయ్యే లలిత పదాల సొబగులున్నాయని, కఠిన శిలా సదృశమైనదిగా కాక మృదు మధురంగా, లాలిత్యంగా వున్నాయని, తనదైన కవితా నిర్మాణ కౌశలత కేవలం ఫాతిమా సొంతమని, ఆమె శిల్పం ఆమెదే ”నని అన్నారు. మరొక సాహితీ ప్రముఖుడు శాంతి నారాయణ అనునయ వాక్యాల ద్వారా ఆమె కవిత్వం యేపాటిదో తెలుస్తోంది. ప్రత్యేకంగా అమెను నిత్యం ప్రోత్సహించి, మెచ్చుకోలు దీవెనగా "ప్రవహిస్తున్న లావా, ఫాతిమా కవిత్వం. సాహిత్యంలోకి తొంగి చూడ్డానికి ఫాతిమాకి అంతర్వేదన కావ్యం ఒక కొత్త గవాక్షం" అన్నారు.
అంతర్వేదన కవితా సంపుటిపై కపిల రాంకుమార్ గారి వ్యాసం
మెరాజ్ ఫాతిమా రచనల బ్లాగు
వంగపాడు (బేస్తవారిపేట)
"వంగపాడు (బేస్తవారిపేట)" ప్రకాశం జిల్లా బేస్తవారిపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము.
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల.
వంగపాడు సమీపంలోని తర్లుకొండ మోటుదగ్గర వెలసిన ఈ ఆలయంలో తిరునాళ్ళు, 2015,మార్చి-20వ తేదీ శుక్రవారం నాడు ఘనంగా ప్రారంభమైనవి. ముందుగా అర్చకులు ఆలయంలోని మూలవిరాట్టులకు అభిషేకం నిర్వహించారు. వంగపాడు, జె.సి.అగ్రహారం పిటికాయలగుళ్ళ, మల్లాపురం తదితర గ్రామాలనుండి వచ్చిన భక్తులు బొల్లావుల ఊరేగింపు నిర్వహించారు. తరువాత కులుకుభజన, వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి నాటక ప్రదర్శన భక్తులను ఆకట్టుకున్నవి. [1]
ఈ ఆలయం వంగపాడు సమీపంలోని తర్లుకొండ మోటుదగ్గర వెలసినది.
[1] ఈనాడు ప్రకాశం; 2015,మార్చి-21; 5వపేజీ.
[2] ఈనాడు ప్రకాశం; 2015,ఆగస్టు-25; 4వపేజీ.
కొండబోలు బసవ పున్నయ్య
కొండబోలు బసవ పున్నయ్య ప్రముఖ వైద్యులు జననం 30 మే 1933, అనేక ధార్మిక సంస్థలకు ముఖ్యంగా పుస్తక సంస్థలకు పలు రకాలుగా విరాళాలు ఇస్తూ పోషిస్తున్నారు.
మర్రిచెట్లపాలెం
"మర్రిచెట్లపాలెం" ప్రకాశం జిల్లా చీమకుర్తి మండలానికి చెందిన గ్రామము.
శ్రీ మేదరమెట్ల శ్రీనివాసరావు, మాజీ సర్పంచ్.
ఈ ఆలయాలలో వార్షిక తిరునాళ్ళు, పతి సంవ్త్సరం ఉగాదిరోజున విభవంగా నిర్వహించెదరు. ఆ రోజున ఉదయం నుండి పొంగళ్ళు, ప్రత్యేకపూజలు చేయుదురు. తిరునాళ్ళలో భాగం రాత్రికి విద్యుత్తు ప్రభలు, పలు సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు ఏర్పాటుచేయుదురు. [1]
మర్రిపాలెంలో నూతనంగా నిర్మించిన ఈ అలయంలో, విగ్రహ ధ్వజస్తంభ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవం, 2015, జూన్-11వ తేదీ గురువారంనాడు, వేదపండితుల మంత్రోచ్ఛారణలు, భారీగా విచ్చేసిన భక్తజనసందోహం మధ్య, వైభవంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా భక్తులకు భారీగా అన్నసంతర్పణ కార్యక్రమం నిర్వహించారు. [2]
వరి, అపరాలు, కూరగాయలు
వ్యవసాయం[1] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2015, మార్చి-21; 1వపేజీ.
[2] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2015, జూన్-12; 1వపేజీ.
[3] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2015, అక్టోబరు-15; 2వపేజీ.
[4] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2016, ఫిబ్రవరి-5; 1వపేజీ.
మోటుమాల
"మోటుమాల" ప్రకాశం జిల్లా కొత్తపట్నం మండలానికి చెందిన గ్రామము.ఈ గ్రామములో ఒక కోటి రూపాయల వ్యయంతో నూతనంగా నిర్మించిన 33/11 కె.వి. విద్యుత్తు ఉపకేంద్రాన్ని, 2017,జూన్-28న ప్రారంభించినారు. ఈ విద్యుత్తు కేంద్రం ద్వారా, మోటుమాల, గుండమాల, పాదర్తి, పిన్నివారిపాలెం మొదలగు గ్రామాలకు నాణ్యమైన విద్యుత్తు నిరంతరాయంగా సరఫరా చేయుదురు. [2]
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో శ్రీ పూరిణి బ్రహ్మానందరెడ్డి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [1]
[1] ఈనాడు ప్రకాశం/ఒంగోలు; 2015,మార్చి-21; 5వపేజీ.
[2] ఈనాడు ప్రకాశం/ఒంగోలు; 2017,జూన్-29; 2వపేజీ.
తులికా భూషణ్
తులికా భూషణ్ అనే కలం పేరుతో ప్రసిద్ధుడైన రచయిత, జర్నలిస్టు అసలు పేరు బుద్ధవరపు చినకామరాజు, జన్మస్థలం తూర్పుగోదావరి జిల్లా, పెద్దాపురం. ఇతడు ఆంధ్రప్రభ, మీజాన్ తదితర పత్రికలలో సహాయ సంపాదకుడిగా పనిచేశాడు.
ఇతని రచనలు పుస్తకం, ఆంధ్రపత్రిక, ఆంధ్రజ్యోతి, ఉదయిని, ఆంధ్రప్రభ, కిన్నెర మొదలైన పత్రికలలో ప్రచురింపబడ్డాయి.
సికింద్రాబాదు సిర్పూరు కాగజ్‌నగర్ తెలంగాణ ఎక్స్‌ప్రెస్
భారతీయ రైల్వేస్ కు చెందిన దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ ఆధ్వర్యంలో నడుస్తోన్న 17035/17036 నెంబర్లు గల సికింద్రాబాద్-సిర్పూర్ కాగజ్ నగర్ తెలంగాణ ఎక్స్ ప్రెస్ అనేది భారతదేశంలోని తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన సికింద్రాబాద్ జంక్షన్ మరియుసిరిపూర్ కాగజ్ నగర్ మధ్య నడిచే రైలు.
17035 నెంబరు గల తెలంగాణ ఎక్స్ ప్రెస్ రైలు సికింద్రాబాద్ జంక్షన్ నుంచి సిరిపూర్ కాగజ్ నగర్ మధ్య నడుస్తుండగా, తిరుగు ప్రయాణంలో 17036 నెంబరు గల రైలు సిరిపూర్ కాగజ్ నగర్ నుంచి సికింద్రాబాద్ జంక్షన్ వరకు ప్రయాణిస్తూ తెలంగాణ ప్రయాణికులకు సేవలందిస్తోంది.
17035 / 36 నెంబర్లు గల సికింద్రాబాద్-సిర్పూర్ కాగజ్ నగర్ తెలంగాణ ఎక్స్ ప్రెస్ రైలులో 1 AC ఛైర్ కారు, 17 సాధారణ అన్ రిజర్వుడు బోగీలు, మరియు 2 సీటింగ్ కం లగేజ్ రాక్ బోగీలు ఉంటాయి. దీనికి ప్యాంట్రీ కారు బోగీ సౌకర్యం లేదు.
భారతదేశంలో చాలా రైళ్లు ప్రయాణికుల రద్దీని దృష్టిలో ఉంచుకుని నడపబడుతున్నాయి. అదేవిధంగా భారతీయ రైల్వేలు రద్దీని బట్టి తెలంగాణ ఎక్స్ ప్రెస్ రైలుకు అదనంగా బోగీలు చేర్చడం, తగ్గించడం చేయవచ్చు.
17035 నెంబర్ గల సికింద్రాబాద్-సిర్పూర్ కాగజ్ నగర్ తెలంగాణ ఎక్స్ ప్రెస్... మొత్తం 297 కిలోమీటర్ల (185 మైళ్లు) దూరాన్ని 5 గంటల 25 నిమిషాల్లో పూర్తి చేస్తుంది. ఈ సమయంలో రైలు సగటు వేగం 54.83 కిలోమీటర్లు/గంట చొప్పున ఉంటుంది. అదేవిధంగా తిరుగు ప్రయాణంలో 17036 నెంబరు గల తెలంగాణ ఎక్స్ ప్రెస్ సిర్పూర్ కాగజ్ నగర్-సికింద్రాబాద్ మార్గంలో ఇదే దూరాన్ని 54 కిమీ/గంటల వేగంతో 5 గంటల 30 నిమిషాల్లో పూర్తి చేస్తుంది. భారతీయ రైల్వే నిబంధనల ప్రకారం మొత్తం ప్రయాణ సగటు వేగం 55 కి.మీ./ గంట (గంటకు 34మైళ్లు) కంటే తక్కువ. సూపర్ ఫాస్ట్ సర్ ఛార్జీ ఈ రైలు టికెట్ ధరలో కలపరు.
17035 / 36 నెంబర్లు గల సికింద్రాబాద్-సిర్పూర్ కాగజ్ నగర్ తెలంగాణ ఎక్స్ ప్రెస్ రైలు సికింద్రాబాద్ జంక్షన్ నుంచి బయలుదేరి కాజీపేట జంక్షన్ ద్వారా పెద్దపల్లి, రామగుండం మీదుగా సిరిపూర్ కాగజ్ నగర్ చేరుకుంటుంది.
తెలంగాణ ఎక్స్ ప్రెస్ ప్రయాణించే మార్గమంతా కూడా పూర్తిగా విద్యుదీకరణ చేయబడింది. ఈ రైలుకు లాలాగూడాకు చెందిన WAP 4 లేదా WAP 7 లోకోమోటివ్ ఇంజన్లను ఈ రైలు ప్రయాణ మార్గమంతా ఉపయోగిస్తారు.తెలంగాణ ఎక్స్ ప్రెస్ ఈ క్రింది సమయ సారిణి అనుసరించి నడుస్తుంటుంది:
కర్కోటకుడు
అష్టనాగములు లలో ఒకడు: 
మహాభారతము నందు ఉపోద్ఘాతము ముగింపబడిన వెనుక ఈనాగులచరిత్ర మొదట చెప్పబడినది. కశ్యపుడను నార్యునకు కద్రువ, వినతయను నిరువురు భార్యలుగలరు. వీరిరువును తోబుట్టువులు. వీరికింగల యభిమతంబుల చొప్పున కద్రువకు సహస్రనాగములు జనించినవి. వినతకు గరుడుడు జన్మించెను. కద్రువకు జనించిన సహస్రనాగములకు బుట్టిన సంతతియే లోకమునందలి నాగకులముగానున్నది. ఈ నాగులలో బ్రముఖముగా నుండినవారు శేషుడు, వాసుకి, ఇరావంతుడు, తక్షకుడు, కర్కోటకుడు, కాళీయుడు, ఐలుడు, ఇలాపాత్రుడు, నీలుడు, అనీలుడు, నహుషుడు మొదలగువారు. (అనంతుడు, వాసుకి, తక్షకుడు, శంఖపాలుడు, కుళికుడు, పద్ముడు, మహాపద్ముడు, కర్కోటకుడు వీరినే అష్టనాగములు అని మన గ్రంథములు పేర్కొనుచున్నవి.) కద్రువ వినతకు జేసిన యపకారమునుబట్టి వినతకు బుట్టిన గరుత్మంతుడు నాగకులమునకెల్లను వైరియయ్యెను. దీనికిదోడు మాతృశాపముగూడ నాగులకు సంభవించెను.
మలేషియా ఎయిర్లైన్స్
మలేషియన్ ఎయిర్ లైన్స్ కౌలాలంపూర్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం నుంచి విమానాలను నడిపిస్తోన్న ఓ భారీ ఎయిర్ లైన్ సంస్థ. కోటా కినబాలు, కూచింగ్ నుంచి కూడా ఆసియాలోని అన్ని గమ్యస్థానాలతో పాటు యూరప్, ఓసినియా ప్రాంతాలకు విమానాలు నడిపిస్తోంది. వన్ వరల్డ్ ఎయిర్ లైన్ భాగస్వామి అయిన మలేషియా ఎయిర్ లైన్ సంస్థ మలేషియాలో ప్రధాన విమానయాన సంస్థగా పేరుగాంచింది.
ఈ సంస్థ 1947లో మలయాన్ ఎయిర్ వేస్ లిమిటెడ్ ద్వారా తన మొదటి వాణిజ్య విమానాలను ప్రారంభించింది. సింగపూర్కు స్వాతంత్ర్యం లభించిన తర్వాత కొంత కాలానికి 1972లో ఈ ఎయిర్ లైన్ ఆస్తులను విభజించి సింగపూర్ వాసులకోసం సింగపూర్ ఎయిర్ లైన్స్తో పాటు, మలేషియా వారికోసం మలేషియన్ ఎయిర్ లైన్ సిస్టమ్ ఏర్పాటు చేశారు.
మలేషియన్ ఎయిర్ లైన్ సిస్టమ్ బెర్హాద్ పేరుతో బుర్సా మలేషియా స్టాక్ ఎక్సేంజీలో మలేషియా ఎయిర్ లైన్ సంస్థ పేరు నమోదైంది. నిర్వహణ లోపాలు, ఇంధన ధరలు పెరగడం వంటి కారణాల వల్ల ఈ సంస్థ ఆరంభంలో చాలా నష్టాలు వచ్చాయి. ఆ తర్వాత సంస్థలో భారీ సంస్కరణలు తేవడంతో నష్టాల నుంచి కోలుకుంది. గ్రేటర్ కౌలాలంపూర్ లోని సెలంగార్, సుబాంగ్ లోని సుల్తాన్ అబ్దుల్ అజీజ్ షా విమానాశ్రయంలో ఈ సంస్థ యొక్క ప్రధాన కార్యాలయం, రిజిస్టర్డ్ కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఈ భవనంలో 600 మంది ఎయిర్ లైన్ ఉద్యోగులు పనిచేస్తున్నారు. ప్రధాన స్థావరాన్ని అబ్దుల్ అజీజ్ షా విమానాశ్రయం నుంచి సెపాంగ్ లోని కౌలాలంపూర్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రాయానికి మార్చాలని ఫిబ్రవరి 2012లో నిర్ణయించారు.
విజయవంతమైన బిజినెస్ ప్రణాళిక పరిచయం చేయడానికంటే ముందు మలేషియా ఎయిర్ లైన్స్... మలేషియా వ్యాప్తంగా 118 దేశీయ మార్గాల్లో, ఆరు ఖండాల్లోని 114 అంతర్జాతీయ మార్గాల్లో విమానాలు నడిపించింది. మలేషియా ఎయిర్ లైన్స్ ఇప్పుడు సౌత్ ఈస్ట్ ఆసియా, ఉత్తర, దక్షిణ ఆసియా, మధ్య తూర్పు మరియు అస్ట్రేలియాసియా, యూరప్ లోని 60 గమ్య స్థానాలకు విమానాలు నడిపిస్తోంది.
మలేషియా ఎయిర్ లైన్స్ రెండు క్యాబీన్లు, మూడు తరగతులున్న విమానాలను నడిపిస్తోంది. 777-200 రకం విమానాల్లో రెండు క్యాబీన్ల విధానంతో పాటు గోల్డెన్ క్లబ్ తరగతి, ఎకానమీ తరగతి అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఎయిర్ బస్ A380, ఎయిర్ బస్ A330-300, బోయింగ్ 737-800, ఎయిర్ బస్ A380-800, ఎయిర్ బస్ A330-300, బోయింగ్ 737-800 విమానాల్లో ఆయా రకాల సదుపాయాలు ఉన్నాయి.
మాలతి కృష్ణమూర్తి హొళ్ళ
మాలతి కృష్ణమూర్తి హొళ్ళ. అంగవైకల్యం శాపం అనుకొనే ఎందరికో ఆదర్శంగా నిలిచే ధీర వనితామణి. 14 నెల ప్రాయంలో వైరల్ జ్వరం ద్వారా శరీరం అంతా పక్షవాతంతో చచ్చుబడిపోయిన ఆమె జాతీయ స్థాయిలో సుమారు 300 స్వర్ణ, కాంశ్య పతకాలు గెల్చుకొనే స్థాయిలో ఎలా నిలిచింది. ?
మాలతి జూలై 6వతేదీ 1958లో కర్ణాటకలోని ఉడిపి జిల్లా కోట గ్రామంలో జన్మించింది. నలుగురు పిల్లలలో ఒకరైన ఈమె తండ్రి హొటల్ నడుపుతుండేవాడు. అలాంటి సమయంలో చక్కని పాప పుట్టిందని మురిసిపోతున్న వారికి జ్వరం రూపంలో పాప పక్షవాతానికి గురికావడం పెద్ద షాక్. పెద్దయాక పక్షవాతం సంభవించడం ఒకరకమైతే తెలిసీతెలియని వయసులో ఇలాంటి కష్టం రావడం మరీ భయంకరం. పాప బ్రతుకుతుందా అనే స్థితి నుండి, బ్రతికితే ఆమె భవిష్యత్ ఏమిటి అనే ప్రశ్న పెద్ద భూతంలా కనిపించేది. మద్రాస్‌లోని అడయార్‌ ఆంధ్ర మహిళా సభ ఆసుపత్రిలో చేరారు. రెండు సంవత్సరాలు రకరకాల చికిత్సలు, కరెంట్ షాక్‌లూ వంటి వాటి ద్వారా పైభాగానికి శక్తి వచ్చింది. పై భాగానికి అయితే స్పర్శ వచ్చింది కాని క్రింది భాగంలో ఏ మార్పూ లేదు.
తరువాత 15 ఏళ్ళు ఆమె జీవితం హాస్పిటళ్ళు, ఆపరేషన్లు, డాక్టర్ల చుట్టూనే తిరిగింది. బాల్యంలో సహజంగా ఉండే ఆటపాటలు, సుఖసంతోషాలు ఏవీ ఆమె జీవితంలో లేవు. ఈ 15సంవత్సరాల్లో ఆమె 27 ఆపరేషన్లు చేయించుకుంది. శక్తి ఉన్న భాగంతోనే ఎన్నో అవరోధాలతో ఆమె తన చదువు కొనసాగించింది. ఉన్నత పాఠశాల‌ చదువు పూర్తి అయ్యేంతలో, మాలతి నడుము పైభాగం బలపడింది కాలేజీలో చేరదామని వెళితే తన తరగతి మొదటి అంతస్తులో ఉండేది. ఎవరి సాయంతోనో తప్ప సాధ్యం కాదు. ఎలా రోజూ ?... తండ్రి ప్రోత్సాహంతో కళాశాల ప్రినిసిపల్‌ను కలసి తన తరగతి గదిని క్రింది ప్లోర్‌కు మార్పించగలిగింది. ఈ సంఘటన ద్వారా ఆమె తనూ ఏదైనా చేయగలన్న నూతనోత్సాహంతో ముందుకు నడిచింది.
1975లో బెంగుళూరులో జరిగిన వికలాంగుల క్రీడా పోటీలలో మొదటిసారి మాలతి పాల్గొన్నది. దానిలో రెండు బంగారు పతకాలు సాధించిన ఈమె వికలాంగుల క్రీడా పోటీలలో పాల్గొని 100 మీటర్లు, 200వ మీటర్ల వీల్‌ఛేర్‌ పరుగు పందాలలో తన ప్రతిభ కనబరచింది, వీల్‌ ఛైర్‌లో కూచునే బ్యాడ్‌మింటన్‌, షాట్‌ ఫుట్‌ విసరటం, డిస్క్‌త్రో, జావ్‌లిన్‌ విసరటం వంటివి ప్రాక్టీస్ చేసి వాటిలో అనేక బంగారు పతకాలు గెలుపొందినది. ఈమె ప్రతిభ ప్రపంచాన్నే ఆశ్చర్య పరిచింది. 1989లో డెన్మార్క్‌లో జరిగిన అంతర్జాతీయ పోటీలలో 4 బంగారు పతకాలు అందు కొన్నది. పలు దేశాలలో జరిగిన ఆటల పోటీలలో పాల్గొని ఇప్పటికీ 158 బంగారుపతకాలతోపాటుగా 20 రజితపతకాలుకూడా పొందారు. క్రీడారంగంలో అత్యధిక పతకాలను గెలుచుకొన్న వికలాంగ వ్యక్తిగా రికార్డు నెలకొల్పారు.
1999లో కేంబ్రిడ్జి విశ్వ విద్యాలయం, మాలతికృష్ణమూర్తిని 'విశ్వశ్రేష్ట మహిళ'గా గౌరవించింది. భారత ప్రభుత్వం ఈమెను పద్మశ్రీ పురస్కారంతో గౌరవించింది. క్రీడాశాఖ అర్జున అవార్డుతో సత్కరించింది.
ప్రస్తుతం ఈమె బెంగుళూరులోని బసవేశ్వర నగర సిండికేట్‌ బ్యాంక్‌ బ్రాంచ్‌లో ఆఫీసరుగా పనిచేస్తున్నారు. కేవలం తను విజయాలు సాధించడం మాత్రంఏ కాక తనలాంటి మరింట మంది అటు అడుగులు వేయాలనే సంకల్పంతో వికలాంగుల కోసం మాత్రు పౌండేషన్ అనే పేరుతో ఆశ్రమం, క్రీడా శిక్షణ కేంద్రం నెలకొల్పి నిర్వహిస్తున్నారు. దీనిలో సుమారు 16 మంది వికలాంగ విద్యార్థినీ, విద్యార్థులు ఉన్నారు.
కట్టావారిపాలెం(సత్తెనపల్లి)
"కట్టావారిపాలెం(సత్తెనపల్లి)" గుంటూరు జిల్లా సత్తెనపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం.522 438., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08641. 
1962 లో, రు. 8 లక్షలతో ఏర్పాటుచేయబడిన ఈ పథకం, ఏడాది పొడవునా ప్రజల దాహార్తి తీర్చుచున్నది. పాలకులు, అధికారుల కృషికి, గ్రామస్తుల సహకారం తోడవడంతో, మండలంలో 365 రోజులూ త్రాగునీటి సరఫరా జరుగుచున్న పథకంగా గుర్తింపు పొందినది. [1]
శ్రీ విఘ్నేశ్వరస్వామి ఆలయము:- కట్టావారిపాలెం గ్రామంలో వేంచేసిన శ్రీ విఘ్నేశ్వరస్వామి వారి విగ్రహ పునఃప్రతిష్ఠా మహోత్సవ కార్యక్రమాన్ని 2014,ఏప్రిల్ 27వతేదీ బుధవారం నాడు అంగరంగ వైభవంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ స్పీకర్ డాక్టర్ కోడెల శివప్రసాదరావు ప్రత్యేక పూజా కార్యక్రమాలతో నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా వేకువజామునే ఆలయంలో గణపతి ప్రార్థన, ప్రత్యేకపూజ, పుణ్యాహవచనం, పంచగవ్యప్రాసన, సాయంత్రం లక్ష్మీగణపతి అనుష్పానాలు, మంత్రపుష్పం, విశేస పూజలు నిర్వహించారు. కట్టావారిపాలెం గ్రామాల ప్రజలు, వారి బంధువులు, అధిక సంఖ్యలో భక్తులు పాల్గొని, స్వామివారి తీర్ధ ప్రసాదాలు తీసుకొని ఈ కార్యక్రమాన్ని కన్నుల పండుగలా తిలకించారు. [2]
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా.
ఇందులో పురుషుల సంఖ్య, స్త్రీల సంఖ్య, గ్రామంలో నివాస గృహాలు ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణము హెక్టారులు.
కొర్రపాడు 3 కి.మీ, నందిగామ 4 కి.మీ, కంటేపూడి 1.5 కి.మీ, గుడిపూడి 5 కి.మీ.
తూర్పున మేడికొండూరు మండలం, ఉత్తరాన పెదకూరపాడు మండలం, దక్షణాన ఫిరంగిపురం మండలం, పశ్చిమాన ముప్పాళ్ళ మండలం.
[1] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్; 2015,మార్చి-22; 13వపేజీ.
[2] ఆంధ్రజ్యోతి గుంటూరు సిటీ సత్తెనపల్లి ఎడిషన్; 2016, ఏప్రిల్ -28; 5వపేజీ.
లింగమగుంట తిమ్మన్న
లింగమగుంట తిమ్మన్న "సులక్షణసార మనుగ్రంథము "ను రచియించెను. ఇతడు యజ్ఞవల్క్యబ్రాహ్మణుడు; కాశ్యపగోత్రుడు; లక్ష్మయ్యకును తిమ్మాంబకును జన్మించిన పుత్రుడు. ఈకవి యించుమించుగా తెనాలిరామకృష్ణ కవితో సమకాలికుడు. ఇతడు తనకు భట్టరు చిక్కాచార్యుడు గురు వైనట్లీ క్రిందిపద్యమున వ్రాసికొని యున్నాడు -
[ 236 ]
ఇందు జెప్పబడిన భట్టరు చిక్కాచార్యులే తనకు గురువై నట్లు తెనాలి రామకృష్ణకవియు పాండురంగమహాత్మ్యమున నీక్రిందిపద్యమున జెప్పుకొనియున్నాడు.
రామకృష్ణునితోడి సమకాలీను డగుటచేత లింగమగుంట తిమ్మకవి 1620 వ సంవత్సర ప్రాంతములం దున్నవాడు. ఇతడు వృద్ధదశలో కాకునూరి యప్పకవి కాలములో సహిత ముండియుండవచ్చును. ఇతడు బహులక్ష్యలక్షణగ్రంథములను శోధించినవాడు. అప్పకవి యుదాహరించిన పెక్కు పద్యము లీసులక్షణసారమునందును గానబడుచున్నవి. "గడియలోపల మూడుకండ్రికలై త్రాడు ధర గూలదిట్టె మేధావిభట్టు" ఇత్యాదిసీసపద్యములను దానిక్రింద నప్పకవీయములో నుదాహరింపబడిన "సాళువ పెదతిమ్మమహీపాలు" డిత్యాది సమస్త పద్యములును సులక్షణసారమునందు కనవచ్చుటయేకాక శరభాంకుడు పద్యము మొదల చకారమును, 6 వ చోట హకారమును, 11 వ చోట కకారమునుంచి డిల్లీపట్టణమును దిట్టిన చాటుధారయని యీక్రిందిపద్య మొకటి యదికముగా నుదాహరింపబడి యున్నది-
[ 237 ]తిమ్మకవి సులక్షణసారమున తనను గూర్చియు డనప్రజ్ఞాదికమును గూర్చియు నిట్లు చెప్పుచున్నాడు-
ఈకవి తన అన్నయయిన రామకవిచేసిన "మత్స్యవామపురాణములు "లభింపలేదు. ఈకవిచే నుదాహరింపబడిన తూద్రకరాజచరిత్రము, అనిరుద్ధచరిత్రము, ఆదినారాయణచరిత్రము మొదలయిన తెలుగుకావ్యములు సహిత మిప్పుడు కొన్ని గానరావు. ఇప్పుడు ముద్రితమైయున్న సులక్షణసారమునకును యముద్రితపుస్తకమునకును మిక్కిలి వ్యత్యాసము కనబడుచున్నది. కవిసర్పగారుడము, శ్రీధరఛందస్సు, కవిగజాంకుశము, వాదాంగదచూడామణి, ఆంధ్రశబ్దచింతామణి, సర్వలక్షణశిరోమణి, సర్వలక్షణసారసంగ్రహము, గోకర్ణఛందస్సు. ఉత్తమగండఛందస్సు, భీమనఛందస్సు, అధర్వణఛందస్సు, అనంతఛందస్సు, కావ్యచింతామణి, కావ్యాలంకారచూడామణి, ఛందోదర్పణము, ఆంధ్రభాషాభూషణము అను తెనుగులక్షణగ్రంథముల నుండి యీసులక్షణసారమునం దనేక లక్షణములు చేకొనబడినవి. కవిత్వరీతిని జూపుటకయి లక్షణగ్రంథములనుండి పద్యములను జేకొనుట న్యాయము కాకపోయినను సులక్షణసారమునుండి రెండుపద్యముల ఉదహరించడమైనది.
ఆంధ్ర కవుల చరిత్రము (1949) రచించినవారు కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు
అలహాబాద్ జిల్లా
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 72 జిల్లాలలో అలహాబాద్ జిల్లా (హిందీ:इलाहाबाद ज़िला) ఒకటి. అలహాబాద్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. అలహాబాద్ జిల్లా అలహాబాద్ డివిషన్‌లో భాగంగా ఉంది. జిల్లావైశాల్యం ... చ.కి.మీ. జిల్లాలో 8 తాలూకాలు 20 మండలాలు ఉన్నాయి. అలహాబాద్ డివిషన్‌లో ఫతేపూర్, కౌశాంబి, కౌశాంబి జిల్లాలు ఉన్నాయి. పశ్చిమ అలహాబాద్ భూభాగం కొత్తగా రూపొందించబడిన కౌశాంబి జిల్లాలో విలీనం చేయబడింది. జిల్లాలో ఫూల్పూర్, కొరయోన్, మేజా తాలూకా, సాదర్ (అలహాబాద్), సరయాన్, హండియా, బారా (అలహాబాద్) మరియు కర్చన డివిజన్లు ఉన్నాయి. అలహాబాదులో గంగా, యమునా మరియు సరస్వతి నదులు సంగమిస్తున్నాయి. దీనిని త్రివేణి సంగమం అంటారు. స్వతంత్రం రాకముందు అలహాబాద్ యునైటెడ్ భూభాగానికి రాజధానిగా ఉండేది.
అలహాబాద్ పలు విద్యాసంస్థలతో ప్రముఖ విద్యాకేంద్రంగా ఉంది. " ఇండియన్ ఇంస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ " మోతీ లాల్ నెహ్రూ నేషనల్ ఇంస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, యూనివర్శిటీ ఆఫ్ అలహాబాద్, ఈవింగ్ క్రిస్టియన్ కాలేజ్ మరియు గౌతం బుద్ధా టెక్నికల్ యూనివర్శిటీ (ఈ యూనివర్శిటీ ఆధ్వర్యంలో పలు ఇంజనీరింగ్ కాలేజీలు పనిచేస్తున్నాయి). మోతీలాల్ నెహ్రూ మెడికల్ కాలేజ్, జె.కె. ఇంస్టిట్యూట్ మొదలైన విద్యా సంస్థలు నాణ్యమైన విద్యను అందిస్తున్నాయి.
జిల్లాలో హిందీ వ్యవహారిక భాషలలో ఒకటైన అవధి భాష వాడుకలో ఉంది. ఇది అవధి భూభాగంలో 3.8 కోట్ల ప్రజలకు వాడుక భాషగా ఉంది.
అలహాబాద్ హిందువులకు మరియు బౌద్ధులకు పవిత్ర ప్రదేశం. అలహాబాద్‌ను ప్రయాగ అని కూడా పిలుస్తారు. ఇక్కడ గంగా, యమునా, సరస్వతి నదులు సంగమిస్తున్నాయి. దీనిని త్రివేణి సంగమం అంటారు. అలహాబాద్‌లో సంగం అతి ప్రాధాన్యత కలిగిన ప్రదేశం. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి జిల్లాలో 86.81% హిందువులు, 12.72% ముస్లిములు, 0.18% క్రైస్తవులు మరియు 
0.13% సిక్కులు ఉన్నారు. మిగిలిన వారిలో బౌద్ధులు, 0.4% ఏమతానికి చెందని వారు ఉన్నారు.
అందుగుల వెంకయ్య
అందుగుల వెంకయ్య నియోగిబ్రాహ్మణుడు; "అందుగుల సూరన్న " కుమారుడు. ఈకవి కృష్ణదేవరాయల యల్లు డయిన రామరాజు తమ్ముడగు తిరుమలదేవరాయని మనుమని మనుమ డగు "కోదండరామరాజు " కాలములోనుండి యాతనిపేర రామరాజీయ మను నామాంతరముగల నరపతివిజయమను గ్రంథమును జేసెను. ఈగ్రంథమునందు రామరాజు పూర్వులయిన నరపతులచరిత్రమును విశేషముగా రామరాజుయొక్క చరిత్రమును జెప్పబడియున్నది. రామరాజు 1568 వ సంవత్సరమున తాళికోట యుద్ధములో మహమ్మదీయులచేత జంపబడెను. తదనంతరము మూడుతరములు గడచిన తరువాత నీగ్రంథము రచియింపబడిన దగుటచేత, ఇది 1650 వ సంవత్సరప్రాంతమున రచియింపబడినట్టు చెప్పవచ్చును.
రామరాజు గుత్తి, పెనుగొండ, గండికోట, కందమాలు, [ 256 ] ఆదవేని మొదలయిన ప్రదేశములు గెలిచిన ట్లీక్రిందిపద్యమున జెప్పబడింది.ఈపుస్తకమునం దీరామరాజు నిజామువలన నహమదాబాదు గొనుట మొదలయిన మహమ్మదీయులతోడి యుద్ధములు కొన్ని వర్ణింపబడినవి. ఈరామరాజు పేరునకు సదాశివదేవరాయని మంత్రియని వ్యవహరింపబడినను, సింహాసనమునకు వచ్చినప్పుడు సదాశివరాయలు బాలు డగుటచేతను కర్ణాటకరాజ్యము నచ్యుతదేవరాయల యనంతరమున నాక్రమించుకొన్న సకలము తిమ్మరాజును బాఱదోలి సదాశివదేవరాయల రాజ్యమును స్థాపించినవా డగుటచేతను క్రీస్తుశకము 1542 వ సంవత్సరము మొదలుకొని 1564 వ సంవత్సరము వఱకును నితడే రాజ్యపరిపాలనము చేసెను. ఇతడు సలకము తిమ్మయను గెలిచిన కథను సూంచిచు నితనిప్రతాపము నరపతివిజయమునం దీక్రిందిరీతిని వర్ణింపబడింది.
ఈరామరాజుతండ్రియైన శ్రీరంగరాజు కృష్ణదేవరాయల తండ్రియైన నృసింహరాజునకు కర్ణాటకరాజ్యమును నిలుపుటలో సహాయుడుగా నుండినట్లు కానబడుచున్నది. ఈశ్రీరంగరాజుయొక్క శౌర్యము నరపతివిజయములో నీక్రింది పద్యమున వర్ణింపబడింది. [ 257 ]ఈనరపతివిజయము కవిత్వముకంటే జరిత్రమును జెప్పుటయం దెక్కువ ప్రసిద్ధమైనదైనను, కవిత్వముకూడ రసహీన మయినదికాదు. కవిత్వరీతిని దెలుపుట కయి రామరాజీయములోని రెండు పద్యముల నిం దుదాహరించబడినవి.
పిడుపర్తి సోమనాథుడు
పిడుపర్తి సోమనాధుడు శైవబ్రాహ్మణుడు; పిడుపర్తి బసవారాధ్యుని పుత్రుడు. ఇతడు పాల్కురికి సోమనాధుడు రచియించిన ద్విపద బసవపురాణమును తెనుగున నేడాశ్వాసముల పద్యకావ్యముగా రచియించెను. పాల్కురికి సోమనాథుడు రచియించిన పండితారాధ్యచరిత్రము మొదలయిన గ్రంథములను శ్రీనాథాదు లీకవికి బూర్వమునందు బద్యకావ్యములనుగా జేసినట్లు బసవపురాణ పీఠికయందు ఈకవి యీక్రింది పద్యముచే జెప్పియున్నాడు.-
"సోమగురువాక్యములు పెట్టి భీమసుకవి...బసవపురాణంబు...చేసె" నన్న పయివాక్యమునుబట్టి వేములవాడ భీమకవి నన్నయభట్టారకుని కాలములోనివాడుగాక పాల్కురికి సోమనారాధ్యున కెంతో తరువాత నుండినవా డయినట్టు విస్పష్టమగుచున్నది. ప్రతాపరుద్రునికాలములో ప్రతాపరుద్రుని మంత్రులలో నొకడును తన శిష్యుడును నయిన యిందుటూరి యన్నదండనాధుని సాహాయ్యముచేత పాల్కురికి సోమనార్యుడు గ్రంథకర్త పూర్వులకు దోకిపర్తియను నగ్రహారమిప్పించెను. ఈయగ్రహారమునకు దరువాత భంగము కలుగగా గ్రంథకర్తయొక్క ముత్తాతయైన సోమనారాధ్యుడు ప్రౌడదేవరాయని రాజ్యకాలములో దానిని మరల సంపాదించెను. ఈసంగతి బసవపురాణములో నీక్రింది పద్యమునందు జెప్పబడినది.కృతికర్తయైన సోమనాథుని తండ్రి బసవయ్య, బసవయ్యతండ్రి దేవయ్య, దేవయ్యతండ్రి సోమనాథుడు. కాబట్టి ప్రౌడదేవరాయని రాజ్యకాలములో దోకిపర్తి యగ్రహారమును మరల సంపాదించిన [ 94 ] యీ సోమనాథుడు కవికి ముత్తాత. ప్రౌడదేవరాయడు హూణశకము 1422 వ సంవత్సరము మొదలుకొని 1447 వ సంవత్సరము వఱకును రాజ్యము చేసినందున, అతని రాజ్యకాలములో నుండిన సోమనాథుని మునిమనుమడు తరువాత నఱువది డెబ్బది సంవత్సరముల కుండి యుండును. కాబట్టి యీకవి 1510 వ సంవత్సరప్రాంతముల గృష్ణదేవరాయని రాజ్యారంభకాలములో నున్నాడని చెప్పవచ్చును. బసవపురాణకథానాయకుడైన బసవేశ్వరుడు శ్రీశైలమునకు పశ్చిమమున నుండు హింగుళేశ్వరాగ్రహారము నందు వాసము చేయుచుండిన శివభక్తుడయిన మండంగి మాదిరాజను బ్రాహ్మణుని పుత్రుడు. ఇతడు శివుని వాహనమైన నందియొక్క యంశముచేత భూమిమీద నవతరించెనని శైవులు నమ్ముచున్నారు. తల్లిదండ్రు లీయన కుపనయనము చేయబోయినప్పుడు చేసికోక తాను శివుని దప్ప వేఱొకని గురువునుగా నంగీకరింపనని నిరాకరించెను. ఇతడు పెద్దవాడయిన తరువాత పదునొకండవ శతాబ్దమునందు కళ్యాణపురాధీశ్వరుడుగా నున్న బిజ్జలరాజునొద్ద జేరి యాతని దండనాయకుని గూతురయిన గంగాంబను వివాహము చేసికొని కడపట బిజ్జలరాజునకు మంత్రియయ్యెను. ఈతడే యీదక్షిణ హిందూస్థానమునందు వీరశైవమతోద్ధారణము చేసినవాడు. ఈతని మేనల్లుడయిన చెన్నబసవన్న కూడ వీరశైవమును దేశమునందంతటను వ్యాపింపజేసెను. బసవపురాణమునందు బసవేశ్వరుని మహిమ లనేకములు చెప్పబడియున్నవి.
పిడుపర్తి బసవకవి
పిడుపర్తి బసవకవి శైవబ్రాహ్మణుడు. బసవపురాణమును పద్య కావ్యముగా రచియించిన సోమనాధుని తమ్ముడయిన పాలనార్యుని పుత్రుడు. కాబట్టి యీకవియు నించుమించుగా సోమనాధుని కాలమునందే యున్నవా డగుటచేత 1520 -వ సంవత్సర ప్రాంతమునం దున్నవాడని చెప్పవచ్చును. ఇతడు పాల్కురికి సోమనాథుడు రచియించిన ప్రభు లింగలీలను తెనుగున నైదాశ్వాసముల పద్యకావ్యముగా రచించెను. ఈ బ్రభు లింగలీలయందు బసవేశ్వరునికిని బసవేశ్వరుని మేనల్లుడయిన చెన్న బసవన్నకును గురువయిన యల్లమప్రభుడను జంగమదేవరయొక్క కథ చెప్పబడియున్నది.
పిడుపర్తి బసవకవియొక్క కవనవిధము తెలియుటకై ప్రభులింగలీలనుండి రెండుమూడు పద్యములు [ 96 ] 
ఉ. ఊరును నిల్లు బల్లియలు నొల్లక సల్లలితాంతరంగులై
ఘోరతరాటవిన్ ఘననికుంజములన్ సెలయేళ్ళ చెంత శృం
గారవంబులన్ భయదగహ్వరసీమ దపంబు జేసి పెం
పారుమహామునీశ్వరులయాత్మలు దత్తఱ మందె నత్తఱిన్. [ఆ.1]
ఉ. చిత్తసరోజ మిష్టమున జేరిచి చూపులు ప్రాణలింగమున్
హత్తగ జేసి భావమున కంచితతృప్తి యొసంగి సంగముల్
రిత్తలు చేసి యెందును జరింపగ నేరిచి తేని నీవ య
త్యుత్తమలింగమూర్తి వివి యొప్పుగ జేకొను సిద్ధరామనా. [ఆ.3]
మ. బసవయ్యా భవదీయమందిరమునన్ భక్తిన్ సదాభోజనం
బసలారంగ నొనర్చుజంగమము లాత్యాసక్తి నాకటించే
విసునంగా నికనేల తామసము ఠీవిన్ వారి దోడ్తెచ్చి మీ
రసమానస్థితి నారగింప గదరయ్యా హాయిగా నేటికిన్. [ఆ.5]
ఆంధ్ర కవుల చరిత్రము - రెండవ భాగము (1949) రచించినవారు కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు. [పిడుపర్తి బసవకవి]
కోట శివరామయ్య
కోట శివరామయ్య సానందోపాఖ్యాన మను నాలుగాశ్వాసముల పద్యకావ్యమును రచించెను. ఇతడు శూద్రుడు; కౌశికగోత్రుడు; కోట బాపనయ్య పుత్రుడు; కాళహస్తిపుర నివాసుడు. ఇతడు తాను కృష్ణదేవరాయలకాలములో నున్నధూర్జటికవి శిష్యుడ నని గ్రంథములో జెప్పుకొని యుండుటచేత ఈ కవి 1525 - 1550 వ సంవత్సరములకు మధ్యనుండియుండును.
సానందొపాఖ్యానమునందు లక్షణవిరుద్ధము లైన ప్రయోగములు కొన్ని కానబడుచున్నవి. కవిత్వము మృదువుగానే యున్నది. ఈ గ్రంథము నందలి రెండు మూడు పద్యముల నిందుదాహరించుచున్నాను.
రామరాజు రంగప్పరాజు
రామరాజు రంగప్పరాజు క్షత్రియకవి. ఇతడు యపస్తంబసూత్రుడు, ఆత్రేయ గోత్రుడు, తిరుమల శ్రీనివాసాచార్య శిష్యుడు. సాంబోపాఖ్యాన మనెడి యైదాశ్వాసముల ప్రబంధమును రచించి శ్రీరంగనాయకున కంకితము చేసెను. ఈ కవి కృష్ణదేవరాయని యల్లుడైన రామరాయలకు బెదతండ్రి కొడుకు. కోనేటి తిమ్మరాజున కాశ్రితుడై యుండినవాడు. కాబట్టి కవి 1550 వ సంవత్సర ప్రాంతము లందుండినవాడని నిశ్చయముగా జెప్పవచ్చును.
కోనేటి తిమ్మరాజునకును రామరాజునకును తాత యగు ఆరవీటి రామరాజును, రామరాయలను, కవి తన సాంబోపాఖ్యానమునం దిట్లు వర్ణించియున్నాడు:
ఈతనిది సలక్షణమై నిరర్గళధార గల ఛందోబద్ధ కవిత్వము. కవనరీతి తెలియుట కయి సాంబోపాఖ్యానములోని పద్యముల గొన్నిటి నిం దుదాహరించ బడినవి.పల్ల తికాలవిత్రమయి పాండవపత్నికి నెట్టు లిచ్చెనోఆంధ్ర కవుల చరిత్రము - రెండవ భాగము (1949) రచించినవారు కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు .రామరాజు రంగప్పరాజు (విభాగం)
హళేబీడు
హళేబీడు కర్ణాటకలోని హాసన్ జిల్లాలో ఉంది. ఇది ఒక చిన్న పట్టణం. హళేబీడు, బేలూరు, శ్రావణబెళగొళను కర్ణాటక పర్యాటక శాఖవారు స్వర్ణ త్రికూటంగా పిలుస్తారు. హళేబీడును, బేలూరును, హోయసలుల జంట పట్టణాలుగా పిలుస్తారు. హళేబీడు మరియు బేలూరు జిల్లా కేంద్రమైన హాసన్‌కు అతి సమీప చిన్న పట్టణాలు. హాలేబీడు అనగా శిథిలనగరం లేదా పాత నివాసం. దీనికి పూర్వం దొరసముద్ర, ద్వారసముద్ర అని పేర్లు ఉండేవి. అనగా సముద్రానికి ద్వారం వంటిదని. ఢిల్లీ సుల్తాన్‌ల కాలంలో మాలిక్ కాఫర్ దాడులను ఈ ప్రాంతం చవి చూసింది. అనేక శిథిలాలు ఇక్కడ మిగిలిపోయాయి. అందుకే దీనికి హలెబీడు (శిథిల నగరమని, పాత నివాసమని) అనే పేరు స్థిరపడిపోయింది.
ఈ హాలేబీడు 12 - 13 శతాబ్ది మధ్యకాలంలో హోయసల రాజ్యానికి రాజధానిగా ఉండేది. ఇదే సమయంలో ఇక్కడ ఆలయం నిర్మించబడింది. ఈ ఆలయాన్ని విష్ణువర్ధనుడు నిర్మించాడని అంటారు. 
ఈ నిర్మాణంలో తన మంత్రి కేతనమల్ల తోడ్పడినాడని, ఇతనితో పాటూ కేసరశెట్టి అను శివభక్తుడు కూడా తోడ్పడినట్టు తెలుస్తుంది. ఈ నిర్మాణం 1160 ప్రాంతంలో పూర్తైంది..
ఢిల్లీ సుల్తాన్‌ల కాలంలో మాలిక్ కాఫర్ దాడులను ఈ ప్రాంతం చవి చూసింది. అనేక శిథిలాలు ఇక్కడ మిగిలిపోయాయి. అందుకే దీనికి హలెబీడు (శిథిల నగరమని, పాత నివాసమని) అనే పేరు స్థిరపడిపోయింది.
ఇక్కడ ప్రధానాలయం హొయసలేశ్వరాలయం. ఇది ద్వికూటాలయం. ఇందులో రాజా హోయసల పేరు మీదుగా ఒకటి, రాణి శాంతలదేవి పేరు మీదుగా మరొకటి, రెండు శివలింగాలను ప్రతిస్ఠించారు. వీటికి హోయసలేశ్వరుడని, శాంతలేశ్వరుడని పేరు. ఈ రెండు శివలింగాలకు ఎదురుగా రెందు పెద్ద నందులు ఏర్పాటు చేశారు. వీటి చుట్టూ మండపాలు ఉన్నాయి. ఈ నందులు రకరకాల అలంకరణలతో అందంగా చెక్కబడినవి. ఇవి దేశంలో అతి పెద్ద నందులలో ఐదు, ఆరు స్థానాల్లో ఉన్నవట. గర్భగుడి ముఖద్వారం, నంది, బృంగీ విగ్రహాలు, ఆలయంలోపల పై కప్పుపై, వెలుపల ఆలయ గోడలపై హిందూ పూరాణ గాథలను స్ఫురింపజేసే శిల్పాలు, జంతువులు, పక్షులు, నర్తకిల శిల్పాలు బహు సుందరంగా తీర్చిదిద్దబడ్డాయి. ఇక్కడి శిల్పాలు, కళాకృతులు, హోయసల శిల్ప శైలికి నిలువుటద్దాలు. ఈ దేవాలయాల నిర్మాణానికి సబ్బురాతిని/బలపపు రాయిని ఉపయోగించారు. ఈ ఆలయం తూర్పు ముఖమై ఉంటుంది. ఈ ఆలయానికి నాలుగు ద్వారాలు ఉన్నాయి. రెందు ద్వారాలు తూర్పు వైపు, ఒకటి ఉత్తరం వైపు, మరోటి దక్షిణం వైపునూ. ఉత్తరం ద్వారం దగ్గర ఉన్న ద్వారపాలక విగ్రహం ఆకర్షణియంగా ఉంటుంది. ఆలయం వెలుపల ఉద్యానవనంలో గోమఠేశ్వరుడి విగ్రహం ఉంది. ఈ దేవాలయ సముదాయంలో పురావస్తు శాఖ వారి మ్యూజియం, దగ్గరలోనే ఓ పెద్ద సరస్సు ఉన్నాయి. ఈ ఆలయాన్ని యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ సంపదగా గుర్తించింది. 
హళేబీడుకు బెంగళూరు,మైసూర్, మంగళూరు, జిల్లా కేంద్రమైన హాసన్ నుండి, మరో చారిత్రక ప్రాంతం బేలూరు నుండి రవాణా సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. బేలూరుకు 
16 కిలో మీటర్ల దూరంలోనూ, హాసన్‌కు 31 కిలోమీటర్ల దూరంలోనూ ఉంటుంది. హాసన్ నుండి ప్రతి 15 నిమిషాలకో బస్సు ఉంటుంది.
కంచి వీరశరభకవి
చ. ఉరుతరసత్యవాక్యవినయోచితభూరిగుణప్రసిద్ధికిన్
నరపతు లేమిలెక్క పదునాలుగులోకములయందు జూడ గి
న్నరసురయక్షకింపురషనాయకులం దొక డైన లేడు ని
ర్భరమహితప్రభావమున బన్నిద మిత్తు బురారిసన్నిధిన్. [ఆ.1]
ఉ. మానవనాథ యీకొఱత మాటల దీఱదు గాధినూను డీ
పూనిక దప్ప డింక గొనిపోయిరె మున్ను ధరిత్రి చేరెడం
తైన నర్తేంద్రముఖ్యులు దివాకరవంశ పయోధిచంద్ర నీ
మానితవాగ్వదాన్యమహిమం బెడబాయు టదేమి చూడగన్. [ఆ.2]
చ. ధృతిమెఱయంగ నే నిటుపతివ్రత నేని, ధరిత్రిమీద మ
త్పతిఘనసత్యవాక్యనయభాసుర డేని కృశాన నీ విదే
హితమతి శీతలాకృతి వహించి ధరామరవర్యు భూవిభున్
సుతు డగులోహితాస్యు దయజూచి మునీంద్రుఋణంబుదీర్పుమా. [ఆ.2]
ఉ. ఏమనవచ్చు మున్ను ధరయేలినరాజులదేవులెల్ల స
త్కామవినోదవైభవసుఖప్రదలై నసియింప, నిన్ను బల్
బాముల గప్పి కాఱడవిపాలుగ ద్రిప్పి కృతఘ్న బుద్ధిచే
నీమము దప్పి యమ్ముకొన నేరుపు గల్గె లతాంగి యేమనన్. [అ.4] [ 163 ] 
శా. సప్తద్వీపసముద్రముద్రితమహాసర్వంసహాచక్రసం
ప్రాప్తశ్రీకమనీయలక్షణజగత్ప్రావీణ్యసత్యవ్రతో
ద్దీప్తప్రాభవు డైనరాజసుతు డర్థిన్ దైన్యభావోదయ
వ్యాప్తిన్ బెత్తెడునేల కైన దగడే యంచు న్విలాపించుచున్. [ఆ.5]
ఆంధ్ర కవుల చరిత్రము - రెండవ భాగము (1949) రచించినవారు కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు [కంచి వీరశరభకవి ]