hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
యామిజాల పద్మనాభస్వామి
యామిజాల పద్మనాభస్వామి బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి, సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు మరియు స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు.
ఇతడు విజయనగరం జిల్లా, గరుగుబిల్లి మండలం, శివరాంపురం గ్రామంలో 1915, జూన్ 12వ తేదీన కామేశ్వరి, లక్ష్మీనరసింహశాస్త్రి దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి లక్ష్మీనరసింహశాస్త్రి నిరతాన్నదాతగా ఆ ప్రాంతంలో ప్రసిద్ధుడు. యామిజాల పద్మనాభస్వామి చాలా చిన్నవయసులోనే ఇంటివద్ద ఉండి దేవులపల్లి సీతారామశాస్త్రి వద్ద కాళిదాస త్రయం అభ్యసించాడు. తన స్వగ్రామానికి సమీపంలో ఉన్న జామిలో మోతికుర్తి సత్యనారాయణశాస్త్రి వద్ద కౌముది నేర్చుకున్నాడు. 1930లో కడియం వెళ్లి చెళ్లపిళ్ల వెంకటశాస్త్రి వద్ద రెండు సంవత్సరాలు శిష్యరికం చేసి కవిత్వ రహస్యాలు తెలుసుకున్నాడు. 1933లో విజయనగరం ప్ర్రాచ్యకళాశాలలో చేరి 1938వరకు అక్కడే చదివి ప్రాచ్యభాషా పట్టాను పొందాడు. ఆ సమయంలోనే ఆదిభట్ల నారాయణదాసును సేవించి జ్యోతిష శాస్త్ర పట్టులెన్నో గ్రహించాడు. ఆదిభట్ల నారాయణదాసు ఇతడిని కావ్యకంఠ గణపతిమునికి పరిచయం చేయగా అతనికి శుశ్రూష చేసి మంత్రశాస్త్రం నేర్చుకున్నాడు. గాంధీజీ ప్రభావం, తెన్నేటి విశ్వనాథం బాంధవ్యం ఇతడిని స్వాతంత్ర్యోద్యమం వైపుకు ఆకర్షించింది. స్వయంగా రచించిన దేశభక్తి గేయాలను, పద్యాలను పాడుతూ స్వైరవిహారం చేస్తున్న ఇతడిని ప్రాచ్యకళాశాలనుండి తొలగించారు. కానీ ప్రతిభావంతుడిని పోగొట్టుకోవడ ఇష్టం లేక తిరిగి విద్యార్థిగా చేర్చుకున్నారు. విశ్వదాత కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు పంతులు ఇతనికి నెలనెలా విద్యార్థివేతనం ఇచ్చాడు. ఇతని కవితాశక్తి గురించి విన్న జయపురం మహారాజా ఇతడిని ఆహ్వానించి తన సంస్థానంలో ఆస్థానకవిగా నియమించాడు. అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాములు వెంట కొంతకాలం తిరిగి హరిజనసేవకు నిధులు సేకరించాడు. 1948లో మద్రాసులోని శ్రీరామకృష్ణ విద్యాసంస్థలలో ఆంధ్రోపాధ్యాయుడిగా ప్రవేశించి 1974లో పదవీ విరమణ చేశాడు. ఇతని సంపాదకత్వంలో మద్రాసు నుండి అమృతవాణి అనే సాహిత్యమాసపత్రిక కొన్నాళ్లు వెలువడింది.
ఇతడు తన 15వ యేటనుండే కవిత్వం చెప్పనారంభించాడు. ఇతడు రచించిన అనేక రచనలలో కొన్ని:
2010 నంది పురస్కారాలు
2010 సంవత్సరానికి నంది పురస్కారాలు 2011 ఆగస్టు 5 తేదీన ఫిల్ం డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ ప్రకటించింది.జాగర్లమూడి రాధాకృష్ణ దర్శకత్వం వహించిన వేదం సినిమాకు నంది ఉత్తమ చిత్రం పురస్కారం లభించింది. సింహా సినిమాకు నందమూరి బాల కృష్ణ ఉత్తమ నటుడిగాను, మరియు నిత్యా మీనన్ కి అలా మొదలైంది సినిమాకు ఉత్తమ నటీమణిగా నంది పురస్కారాలు అందుకున్నారు.
ప్రేమ ఒక మైకం
ప్రేమ ఒక మైకం 2013 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
మల్లిక (ఛార్మీ కౌర్) ఓ ప్రొఫెషనల్ వేశ్య. ఎప్పుడూ మద్యం మత్తులో జీవితాన్ని గడుపుతూ నచ్చిన విటులతోనే వ్యాపారం చేస్తూ.. వేశ్య జీవితాన్ని గడుపుతుంటుంది. విలాసవంతమైన జీవితాన్ని మల్లిక అనుకోని పరిస్థితులో ఓ యాక్సిడెంట్ చేస్తుంది. యాక్సిడెంట్ గురైన లలిత్‌ను హస్పిటల్‌కు చేర్చి.. బ్రతికించి చేరదీసి తన ఇంట్లో ఆశ్రయం కల్పిస్తుంది. అయితే యాక్సిడెంట్‌లో లలిత్ చూపు కోల్పోతాడు. కొన్ని సంఘటనల ద్వారా జీవితానికి అర్ధం తెలుసుకున్న మల్లిక.. ఒకానొక సందర్భంలో యాక్సిడెంట్‌కు గురైన లలిత్ డైరీని చదువుతుంది. దాంతో డైరీ తర్వాత ఆతని జీవితం గురించి తెలుసుకున్న మల్లిక ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకుంది. లలిత్ జీవితంలో చోటు చేసుకున్న సంఘటనలేమిటి. లలిత్ ఎదురైన సమస్యలకు పరిష్కారం దొరికిందా అనే ప్రశ్నలకు సమాధానమే ’ప్రేమ ఒక మైకం’.
సైరస్ పల్లోంజీ మిస్త్రీ
టాటా గ్రూప్ ఛైర్మనుగా రతన్ టాటా నిష్క్రమించిన తదుపరి ఆయన స్థానంలో కొత్త ఛైర్మన్‌గా సైరస్ మిస్త్రీ అధికారికంగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. టాటా గ్రూపు ఛైర్మన్‌గా రతన్ టాటా పదవీ విరమణ తర్వాత ఆరో రథ సారథిగా యేడాది చివరి రోజున పగ్గాలు చేపట్టినట్లు కంపెనీ ఉన్నతాధికారులు వెల్లడించారు. జంషెడ్‌జీ నుసెర్వాన్‌జీ టాటా 1868లో టాటా గ్రూపును స్థాపించారు. యాభై ఏళ్లు సంస్థకు సేవలందించిన మాజీ ఛైర్మన్ రతన్ టాటా పదవీ కాలం శుక్రవారంతో ముగిసింది.
ఇదిలావుండగా, షాపూర్‌జీ పల్లోంజీ కుటుంబానికి చెందిన సైరస్ మిస్త్రీ.. 2006లో టాటా గ్రూపు బోర్డులో చేరారు. టాటా గ్రూపు హోల్డింగ్ సంస్థ టాటా సన్స్‌లో పల్లోంజీ కుటుంబానికి 18 శాతం వాటా ఉంది. రతన్ టాటా తర్వాత ఛైర్మన్ పదవిలో ఎవరిని కూర్చోబెట్టాలా అని చాలా పెద్ద కసరత్తు జరిగింది. ఇందుకోసం ప్రత్యేకంగా ఏర్పాటు చేసిన కమిటీ, మొత్తం ఐదుగురు ప్రతిపాదిత సభ్యుల నుంచి చివరికి మిస్త్రీని ఎంపిక చేసింది. టాటా గ్రూప్ 6వ ఛైర్మన్‌గా 2012 డిసెంబర్ 28 న బాధ్యతలు చేపట్టారు.
2016 అక్టోబరు 24 న టాటా సన్స్ బోర్డు, సైరస్ మిస్త్రీని చైర్మన్ పదవి నుండి బర్తరఫ్ చేసింది. దీనికి కారణమేమీ ప్రకటించలేదు. తాత్కాలిక ఛైర్మనుగా రతన్ టాటాను నియమించింది. నాలుగు నెలల కాలంలో కొత్త ఛైర్మనును ఎన్నుకునేందుకు ఒక సెర్చి కమిటీని నియమించింది.
భారతదేశపు తొలి బహుళజాతి సంస్థ " టాటా" సంస్థలు . 20 వ శతాబ్దపు తొలి సంవత్సరాలలోనే వ్యాపార కార్యాలయం కలిగిన సంస్థ టాటా సన్స్ . భారతదేశము బానిసపాలనలో ఉన్న కాలములో జాతీయ భావాలు కలిగిన ఒక పార్శీ - జంషెడ్జీ టాటా ఈ సంస్థను నెలకొలిపారు. ప్రపంచములో పలుదేశాలలో పరిశ్రమలు, పెట్టుబడులు కలిగిన టాటాలు ప్రవేశించని పరిశ్రమలేదు. ఉప్పునుండి సాప్ట్ వేర్ వరకు ప్రతి రంగములో వారి ఉత్పత్తులు ఉన్నాయి. టాటా స్టీల్, టాటా లారీలు, టాటా కార్లు, టాటా టీ, టాటా కెమికల్స్, టాటా టెలికమ్యూనిమేషన్‌ ... ఇలా వారి ఉత్పత్తులు భారతీయలందరి జీవితాలను తాకేవే . నాన్యత విషయములో రాజీ పడని కంపెనీగా, నిజాయితీ విషయ్ములో చాలా పారిశ్రామిక సంస్థలకన్నా మెరుగైనదిగా టాటా లకు గుర్తింపు ఉంది. ఈ సంస్థల ఆధాయము సుమారు 100 బిలియన్ల డాలర్లు ఉంటుందని అంచనా . 80 దేశాలకు పైగా వీరి పెట్టుబడులు, పరిశ్రమలు కలిగి ఉన్నాయి.
52 ఏళ్ళపాటు ఛైర్మన్‌గా వ్యవహరించిన జె.ఆర్.డి.టాటా నుండి వారసత్వముగా ఛైర్మన్‌ పదవిని 1991 లో రతన్‌ టాటా అందుకున్నారు. సుమారు 20 ఏళ్ళ పైబడి ఆయన ఆ పదవిలో ఉన్నారు. రతన్‌ టాటా అవివాహితుడైనందున తన 75 వ ఏట తన వారసుడుగా ఎంఫిక 5 గురు సభ్యులున్న కమిటీకి అప్పగించి ... అలా ఎన్నికైన వారే ఈ సైరస్ మిస్త్రీ.
వి. శాంతారాం
శాంతారాం రాజారాం వణకుద్రే (నవంబరు 18, 1901 - అక్టోబరు 30, 1990) భారతీయ సినిమా రంగంలో చిత్రనిర్మాత,దర్శకుడు మరియు నటుడు. ఈయన "డా.కోట్నిస్ కీ అమర్ కహానీ" (1946), "అమర్ భూపాలి" (1951), "దో ఆంఖె బారహ్ హాథ్" (1957), "నవరంగ్" (1959), "దునియా నా మానే" (1937), "పింజ్రా" (1972) వంటి చిత్రాలతో అందరికి పరిచితుడు.
డా వి.శాంతారామ్‌ మహారాష్ట లోని కొల్హాపూర్కు సమీప గ్రామంలో తేదీ-18-11-1901వ సంవత్సరంలో జన్మించాడు. 1921లో నటుడిగా చిత్రరంగప్రవేశం చేసిన ఆయన మూకీ, టాకీలు అన్నీ కలిపి 25 చిత్రాల్లో నటించాడు. సుమారు 90 సినిమాలు నిర్మించాడు. వీటిలో 55 సినిమాలకు స్వయంగా ఆయనే దర్శకత్వం కూడా వహించాడు. కళాత్మక, వ్యాపార దృక్పథాలను మేళవించిన విలక్షణ దర్శకునిగా పేరుగాంచాడు. అమరజ్యోతి, ఆద్మీ, దునియా న మానే, పడోసీ, స్త్రీ, అమర్‌ భూపాలీ, డా కోట్నిస్‌కీ అమర్‌ కహానీ మొ. సినిమాలు శాంతారామ్‌ దర్శకత్వంలో వచ్చిన కొన్ని ఆణిముత్యాలు. నవరంగ్‌, గీత్‌ గాయా పత్థరోంనే, ఝనక్‌ ఝనక్‌ పాయల్‌ బాజే మొ. చిత్రాల్లో కళాకారుడి అంతరంగాన్ని, ఆవేదనను ఆవిష్కరించాడు. ‘శాంతారామ’ అనే పేరుతో తన ఆత్మకథను వ్రాసుకున్నాడు. చిత్రపరిశ్రమకు ఆయన చేసిన సేవలను గుర్తిస్తూ, 1985 లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ‘దాదాసాహెబ్‌ ఫాల్కే పురస్కారంను బహూకరించింది. అంతేకాక నాగపూర్‌ విశ్వవిద్యాలయం నుండి గౌరవ డాక్టరేట్‌ పొందిన ఆయన అక్టోబరు 18, 1990 వ సంవత్సరంలో మరణించాడు.
జమ్నాలాల్‌ బజాజ్‌
జమ్నాలాల్‌ బజాజ్‌ (నవంబర్ 4, 1889 - ఫిబ్రవరి 11, 1942) ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త, భారత స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు.
నేటి రాజస్థాన్‌ రాజధాని జైపూర్‌లో నవంబర్ 4, 1889 వ సంవత్సరంలో జన్మించారు. స్వాతంత్య్రోద్య మంలో పాల్గొని జైలు కెళ్ళారు. ఒక సందర్భంలో మహాత్మాగాంధీ బజాజ్‌ను తన ఐదవ కుమారుడిగా ప్రకటించారు. వార్ధాలో లక్ష్మీనారా యణ ఆలయం నిర్మించి దళితులకు ప్రవేశం కల్పించారు. మరణించేవరకు కాంగ్రెస్‌ కోశాధికారిగా పనిచేశారు. 1921 నుండి జీవితాంతం అఖిల భారత చేనేత కార్మికుల సంఘానికి అధ్యక్షునిగా సేవలందించారు. గ్రామాభివృద్ధికి దోహదపడే పరిజ్ఞానాన్ని పెంపొందించేవారికి ఈయన పేరు మీద ప్రతి మూడేళ్ళకొకసారి "జమ్నాలాల్‌ బజాజ్‌" అవార్డు అందజేస్తారు. ఈ అవార్డు కింద లక్షరూపాయల నగదు ఇస్తారు.
ఫిబ్రవరి 11, 1942లో మరణించాడు.
ఝల్కారీబాయి
ఝల్కారీబాయి (నవంబరు 22, 1830 – 1858) ( ) భారతీయ మహిళా సైనికురాలు. 1857 సిపాయి తిరుగుబాటు సందర్భంగా జరిగిన ఝాన్సీ యుద్ధంలో ప్రముఖపాత్ర పోషించింది. ఈమె ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి సైన్యంలోని మహిళా విభాగంలో ఈమె సైనికురాలు.
భారత స్వాతంత్య్రోద్యమ చరిత్రలో సిపాయి తిరుగుబాటుగా, ‘ప్రథమ భారత స్వాతంత్య్ర సంగ్రామం’గా ప్రసిద్ధిగాంచిన 1857-58 నాటి వీరోచిత పోరాట ఘట్టంలో ఝాన్సీరాణి లక్ష్మీబాయికి ప్రతిరూపంగా కీలక భూమికను పోషించిన ఘనత దళిత బహుజన భూమిపుత్రిక ఝల్కారిబాయికే దక్కుతుంది. బుందేల్‌ఖండ్ ప్రాం తంలో ప్రజలు పాడుకునే జానపద బాణీల్లో ఝాన్సీలక్ష్మీబాయి సరసన ఝల్కారిబాయి సాహసాలను పాటల రూపంలో నేటికీ గుర్తుచేసుకోవడం విశేషం.
ఝాన్సీ సమీపంలోని భోజ్‌లా గ్రామంలో కోరీ కులానికి చెందిన సదోవర్ సింగ్, జమునాదేవి దంపతులకు నిరుపేద వ్యవసాయకూలీ కుటుంబంలో 1830 నవంబర్ 22న జన్మిం చిన ఝల్కారిబాయి వీరనారిగా ఎదిగి, నేడు దళిత బహుజనుల ఆత్మగౌరవ పతాకగా మారింది. చిన్న వయసులోనే తల్లి మరణించడంతో తండ్రి పెంపకంలో గుర్రపుస్వారీ, కత్తిసాము వంటి యుద్ధ విద్యలు నేర్చుకుంది. అడవిలో పశువులను మేపుతున్న ఝల్కారిపై దాడి చేసిన చిరుత పులిని కేవలం చేతికర్రతో చాకచక్యంగా హతమార్చిన ఘటన సంచలనం రేపింది. ఝాన్సీలక్ష్మీబాయి సైన్యంలో ఆయుధ విభాగంలో పనిచేస్తున్న పూరణ్‌సింగ్‌ను వివాహం చేసుకున్న ఝల్కారిబాయి, తదనంతర కాలంలో లక్ష్మీబాయికి సన్నిహితమై సైన్యంలో చేరి ‘దుర్గావాహిని’ మహిళా సాయుధ దళానికి నాయకత్వం వహించింది.
సిపాయి తిరుగుబాటు సందర్భంగా శత్రుసేనలతో జరిగిన యుద్ధంలో ప్రముఖ పాత్రను పోషించి చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది. 1858 ఏప్రిల్ 3న బ్రిటిష్ జనరల్ హగ్ రోజ్ నాయకత్వంలో బ్రిటిష్ సేనలు ఝాన్నీ రాజ్యాన్ని చుట్టుముట్టాయి. ఆ దాడి నుంచి లక్ష్మీబాయి సురక్షితంగా తప్పించుకుని కల్పి ప్రాంతంలో పోరాడుతున్న తిరుగుబాటు నాయకులను కలుసుకోవడానికి అనువుగా, ఝల్కారీబాయి తానే ఝాన్సీలక్ష్మీబాయినంటూ కోట ముందు ప్రత్యక్షమై బ్రిటిష్ సేనలను ముప్పుతిప్పలు పెట్టింది. ఆ దాడిలో ఝాన్సీలక్ష్మీబాయి రూపంలో బందీగా పట్టుబడ్డ ఝల్కారిబాయిని గుర్తుపట్టిన బ్రిటిష్ సేనలు, తదనంతర కాలంలో ఆమెను విడిచిపెట్టారా లేదా చంపేశారా అన్నది చెప్పడానికి స్పష్టమైన ఆధారాలు లేవు. ఝల్కారిబాయి సాహసంతో స్ఫూర్తి పొందిన దళిత బహుజన రాజకీయ పార్టీల కార్యకర్తలు నేడు క్షేత్రస్థాయిలో ఝల్కారిబాయి జీవితాన్ని, పోరాట ఘట్టాలను నాటకాలు, కథలుగా మలచి ఊరూరా ప్రచారం చేస్తున్నారు. భారత ప్రభుత్వం, ఆమె జ్ఞాపకార్థం పోస్టల్ స్టాంపును విడుదల చేయడం గమనార్హం.
యాసిన్ భత్కల్
యాసిన్ భట్కల్ అలియాస్ ముహమ్మద్ అహ్మద్ సిద్దిబప్పా ఒక అంతర్జాతీయ ఉగ్రవాది. ఉగ్రవాద సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు. భారతదేశంలోని పలు ప్రాంతాలలో ఉగ్రవాద దాడులకు పాల్పడి అనేకమంది అమాయక ప్రజల ఉసురు తీశాడు.
సయ్యద్ అహ్మద్ సిద్దిబప్పా అలియాస్ యాసిన్ భత్కల్ కర్ణాటకలోని భట్కల్ పట్టణానికి చెందినవాడు. సూరత్, అహ్మదాబాద్, బెంగళూరు, పుణే, ఢిల్లీ, హైదరాబాద్‌లోని దిల్‌షుక్‌నగర్‌లలో జరిగిన బాంబు పేలుళ్ళకు ప్రధాన సూత్రధారిగా భారత నిఘా వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. ఈ కేసులకు సంబంధించి పోలీసులు, నిఘా బృందాలు 2008 నుండి భత్కల్ కోసం వెతుకుతున్నాయి. తన సోదరుడు రియాజ్ భత్కల్, అబ్దుల్ సుభాన్ ఖురేషీలతో కలిసి 2008లో ఇండియన్ ముజాహిదీన్ సంస్థను ప్రారంభించాడు. దేశవ్యాప్తంగా ఎందరో యువకులను యువకులను ఉగ్రవాదం వైపు ఆకర్షించి, అనేక నిద్రాణ కేంద్రాల్లో (స్లీపింగ్ సెల్స్) సభ్యులుగా సంఘటితం చేసినట్లు పోలీసులు భావిస్తున్నారు.
2008 ఢిల్లీలో జరిగిన వరుస బాంబు పేలుళ్ళ ఘటన తర్వాత నుంచి యాసిన్ భత్కల్‌పేరు ప్రముఖంగా వినపడుతోంది. పిల్లలు, మహిళలతో సహా 18 మంది మృతి చెంది, వందలాది మంది క్షతగాత్రులైన దిల్‌షుక్‌నగర్ పేలుళ్ళ ఘటనలో భత్కల్ కీలక సూత్రధారిగా పోలీసులు భావిస్తున్నారు. 2007లో లుంబినీ పార్క్, గోకుల్ ఛాట్‌ల వద్ద జరిగిన జంట పేలుళ్ళ కేసు దర్యాప్తు ఇంకా సాగుతున్నది.
పాకిస్థాన్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న ఉగ్రవాద సంస్థ 'లష్కరే తొయిబ'కు అనుబంధ విభాగమైన ఐఎమ్ సంస్థ దేశంలో పలు నగరాల్లో వరుస బాంబు పేలుళ్లకు పాల్పడి వందల మంది ప్రజల ప్రాణాలను బలి తీసుకుంది. కాశ్మీర్ విముక్తి పేరుతో లష్కరే తొయిబ ఉగ్రవాద సంస్థ ఉనికిలోకి వచ్చింది. తొలితరం ఉగ్రవాదులుగా పరిగణిస్తున్న దావూద్ ఇబ్రహీం, మసూద్ అజర్‌లు రామజన్మ భూమి వివాదం నేపథ్యంలో పాకిస్థాన్‌లోని ఉగ్రవాద స్థావరాల సహకారంతో 1993 ముంబయి వరుస పేలుళ్ళకు పాల్పడ్డారని భారత పోలీసు వర్గాలు తెలిపారు.. అయితే 2002 గుజరాత్‌లో ముస్లింల మారణహోమం నేపథ్యంలో దేశీయ ఉగ్రవాదం (ఐఎమ్) తలెత్తిందని కొందరి అభిప్రాయం. దిల్‌సుఖ్ నగర్ బాంబు పేలుళ్ళ కేసులో అరెస్టయిన ఐఎమ్ ఉగ్రవాది మక్బూల్ విచారణలో ఆ సంస్థకు సంబంధించిన కార్యకలాపాల తీరుతెన్నులు బయటపడినట్లు సమాచారం. దేశంలో 2013 దాకా ఐఎమ్ ఉగ్రవాదులు కేవలం 30 మంది మాత్రమే పట్టుబడ్డారు.
ఫిబ్రవరి 21 దిల్‌సుఖ్‌నగర్‌ బాంబు పేలుళ్ల సూత్రధారులు ఇండియన్‌ ముజాహిదిన్‌ ఉగ్రవాదాలు యాసిన్‌ భత్కల్‌, అసదుల్లా అక్తర్‌లను ఆరునెల్ల తర్వాత పట్టుబడ్డారు. ఇండో-నేపాల్‌ సరిహద్దులో బీహార్‌ పోలీసులు ఆగస్టు 28, 2013 న వారిని అదుపులోకి తీసుకొన్నారు. అనంతరం డిల్లీ తరలించిన జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ (ఎన్‌ఐఏ) పలుకోణాల్లో వీరిద్దరిని విచారించింది. భక్తల్‌, అక్తర్‌లు ఇచ్చిన సమాచారంతో బీహార్‌లో పలుచోట్ల ఎన్‌ఐఎ బృందం సోదాలు నిర్వహించింది. దిల్‌సుఖ్‌నగర్‌ జంట బాంబు పేలుళ్లకు తానే వ్యూహం పన్నినట్లు యాసిన్ భత్కల్ అంగీకరించాడు. హైదరాబాద్ నగరంలో బాంబు పేలుళ్లకు వ్యూహ రచన చేసి విధ్వంసానికి కారణమైనట్లు తెలిపాడు. దిల్‌సుఖ్‌నగర్‌ బాంబు పేలుళ్లతో పాటు దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 40 బాంబు పేలుళ్ల కేసులలో భత్కల్ నిందితుడు.
పెండింగ్ ఫైల్ (నాటిక)
కొర్రపాటి గంగాధరరావు రచించిన నాటకం పెండింగ్ ఫైల్. ఈ నాటకం అత్యంత ప్రజాధరణ పొందినది.
బాపట్ల ఎన్.జి.ఓ. అసోసియేషన్ వారు కోరగా రచయిత నాటకం వ్రాయడం జరిగింది. లంచగొండితనం సమస్యగా ఇతివృత్తాన్ని తీసుకొని రాసారు. ఈ నాటకం ద్వారా ఇచ్చేవాడిది తప్పా పుచ్చుకొనేవాడిది తప్పా అనేది చర్చించి సమాధానం ఇచ్చాడు. నాటకాన్ని బాపట్ల ఎన్.జి.ఓలు మొదటగా ప్రదర్శించారు. తదనంతరం హైదరాబాద్ స్టేట్ కాన్ఫరెన్స్ హాలులో ప్రదర్శించారు.
ఈ నాటకంపై అన్ని హక్కులు రచయిత కలిగి ఉన్నాడు. ఆయన అనుమతి తీసుకొని ప్రదర్శించుటకు రచయిత అంగీకరిస్తున్నారు.
ఎన్.జి.ఓ. (నాటకం)
ఆచార్య ఆత్రేయ 1948 లో ఈ నాటకం రచించారు. అప్పుడే మన దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చింది. అప్పటి మధ్యతరగతి పరిస్థితులను చక్కగా ఈ నాటకంలో ప్రతిబింబింప చేసారు ఆత్రేయగారు. ఇంకా చెప్పాలంటే Hungry 30's లోని పరిస్థితులను మనం ఇందులో చూడవచ్చు. ఆత్రేయ గారి మాటల్లో "ఎన్.జి.ఓ అనే పేరేగాని, మన మధ్యతరగతి కుటుంబాల - అందులో పట్నవాసుల అగచాట్లు, మనస్తత్వం, ప్రెస్టేజి పేరుతో పడుతూన్న ఆర్థిక సాంఘిక బాధలు చిత్రించటానికి ప్రయత్నించాను. ఏమాత్రం సఫలుణ్ణి కాగలిగానో ప్రజా బాహుళ్యమే నిర్ణయించాలి". ఆత్రేయ గారు! మీరు సఫలం ఏంటి...ఈ నాటకంతో ట్రెండ్సెట్టర్ అయ్యారు. కావాలంటే 1950 నుంచి మొన్న మొన్నటి దాక వచ్చిన సాంఘిక సినిమాలు చుస్తే అర్ధమైపోతుంది. మధ్యతరగతి మీద వచ్చిన ప్రతీ సినిమాలో ఎన్.జి.ఓ మార్కు స్పష్టంగా కనబడుతుంది.స్థూలంగా ఈ నాటకం చెప్పాలంటే, మన కథానాయకుడైన రంగనాథం ఒక గుమస్తా. మధ్యతరగతి జీవి. అతని మాటల్లోనే చెప్పాలంటే ఇంటి ముందున్న గుడిసెలను చూసి వారి కన్నా తన స్థాయి బాగుందని తృప్తి పడలేదు. అలాగే పక్కనున్న కోటీశ్వరుడి బంగ్లా చూసి అసూయ పడకుండా ఉండలేడు. లేని పోని భేషజాలకు పోయి అనవసరమైన కష్టాలు కొని తెచ్చుకుంటారు వీరు. ఇక గోపి రంగనాథం తమ్ముడు. విప్లవ భావాలు కలిగినవాడు. చిన్న వయసులోనే జీవితం పట్ల విరక్తి కలిగినవాడు. రంగనాథం ఇంట్లో ప్రతి ఒక్కరు ఏదో ఒక రోగం తో బాధపడుతూఉంటారు. ఇన్ని కష్టాలు ఉన్నా ఎప్పుడూ లంచం తీసుకోడు రంగనాథం. చివరికి ఒకానొక పరిస్థితిలో అతనికి డబ్బులు అత్యవసరం అయినప్పుడు లంచం తీసుకుంటాడు. అప్పుడే గోపి ఒక బహిరంగ సభలో ఒక రాజకీయ నాయకుడు ఉపన్యాసం ఇస్తుంటే, అతన్ని నిలదీస్తాడు. చివరికి వీరిద్దరి పరిస్థితి ఏమయిందనేది నాటకం చదివితే తెలుస్తుంది.
2009 నంది పురస్కారాలు
2009 సంవత్సరానికి నంది పురస్కారాలు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.
చారుసీతా చక్రవర్తి
చారుసీతా చక్రవర్తి (ఆంగ్లం: Charusita Chakravarty) ఒక ప్రముఖ భారత రసాయన శాస్త్రవేత్త. ఈమె నీరూపై చాలా పనిచేశారు. ద్రవాలపై ఈమె చేసిన పరిశోధనలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎంతో గుర్తింపు పొందాయి.
Ph.D. కేంబ్రిడ్జ్ (ప్రొఫెసర్ DC Clary, FRS), విశ్వవిద్యాలయం. డాక్టోరల్ విద్యార్థి (ప్రొఫెసర్ హరియా Metiu), శాంటా బార్బరా మరియు కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం యూనివర్శిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా పోస్ట్.
డాక్టర్ చక్రవర్తి ద్రవాల లక్షణాల యొక్క శాస్త్రీయ అవగాహన కొరకై క్వాంటం మరియు కంప్యూటర్ అనుకరణ పద్ధతుల అభివృద్ధి మరియు అప్లికేషన్ పై పనిచేస్తుంది. అలాగే ద్రవాల అణు స్థాయిలో దశ పరివర్తనాలు మరియు స్వీయ అసెంబ్లీ ప్రక్రియతో కూడిన పునర్వ్యవస్థీకరణలపై పనిచేస్తుంది.. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా ఈమె చేసే పని ద్రవాల ఆర్ద్రీకరణ నుండి నీటి క్రమరహిత లక్షణాల అర్థంచేయటంపై కేంద్రీకృతమై ఉంది.సెంటర్ ఫర్ కంప్యుటేషనల్ మెటీరియల్ సైన్స్, JNCASR, బెంగుళూర్ లో అనుభంద సభ్యులు
చారుసీతా చక్రవర్తి కేంబ్రిడ్జ్, మసాచుసెట్స్, అమెరికాలో జన్మించింది.
సావిత్రీ జిందాల్
సావిత్రీ జిందాల్ ఆసియాలోనే అత్యంత సంపన్న మహిళ లలో ఒకరు. అంతేకాదు, జిందాల్‌ స్టీల్‌ అండ్‌ పవర్‌ లిమిటెడ్‌కు ఛైర్‌పర్సన్‌ కూడా. విధానసభ సభ్యురాలిగా, హర్యానా రాష్ట్ర మంత్రిగా పనిచేశారు. ఈమె పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీత.
ఈమె హర్యానా లోని హిసార్‌లో జన్మించారు. 1970లో ఒ.పి.జిందాల్‌తో ఆమె పెళ్ళి జరిగింది. . భార్యగా, తల్లిగా ఎంతో సంతోషంగా ఆమె బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. ఆమెకు నలుగురు అబ్బాయిలూ, అయిదుగురు అమ్మాయిలను పెంచి పెద్దచేసినా ఎప్పుడూ ఇబ్బంది పడలేదు. బయటి విషయాలూ, వ్యాపార లావాదేవీలన్నీ ఆమె భర్య చూసుకునేవారు. పిల్లలూ, ఇంటికి వచ్చిపోయే బంధువులూ... ఇదే ఆమె లోకం. 2005 లో జరిగిన హెలికాప్టర్‌ ప్రమాదంలో ఆమె భర్త మరణించేంతవరకూ ఆమెకు అమెకున్న ఆస్తిపాస్తులు ఏమిటో కూడా తెలియదు. ఆ తర్వాత తన ప్రపంచం ఒక్కసారిగా మారిపోయింది. ఆమె భర్త తదనంతరం ఛైర్‌పర్సన్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది. అప్పట్లో వ్యాపార లావాదేవీలకు ఆమె పూర్తిగా కొత్త కావడంతో ఆమె నలుగురు అబ్బాయిలు పృథ్విరాజ్‌, సజ్జన్‌, రతన్‌, నవీన్‌లే అన్ని విషయాలూ చూసుకునేవారు. ఆమె బోర్డు మీటింగులకూ, వాటిలో తీసుకునే నిర్ణయాలకూ చాలా దూరంగా ఉండేవారు. వూపిరి సలపని వ్యాపార వ్యవహారాలకు దూరంగా ఉండటానికి రాజకీయాల నెపంతో మూడు రోజులు హిసార్‌ నియోజకవర్గంలో గడిపేవారు. ఇప్పుడు ఆమె బోర్డు మీటింగుల్లో ఉత్సాహంగా పాల్గొనడమే కాకుండా సొంతంగా నిర్ణయాలు కూడా తీసుకుంటున్నారు.
అలాకాకుండా వ్యాపారం చేయాలనుకునే ఉత్సాహవంతులకు ప్రోత్సాహకర పరిస్థితులు కల్పించాలి. అప్పుడు స్వయం ఉపాధికి అవకాశాలూ పెరుగుతాయి.
టూత్ బ్రష్
దంతాలను శుభ్రం చేసేదే టూత్ బ్రష్ . దాదాపు ప్రతి ఒక్కరు పొద్దున్నే లేచి దీనితో తమ పళ్లను శుభ్రం చేసుకుంటారు.
దీనిని ఆవిష్కరించింది చైనీయులు, ప్రచారంలోకి తెచ్చింది ఫ్రెంచివాళ్లు, ఉత్పత్తి చేసింది బ్రిటిష్ వాళ్లు, హక్కులు తీసుకుంది అమెరికా వాళ్లు. వెలుగులోకి తేవడంలో ఇంతమంది చేయి ఉంది.
ఒకరకం పందికి ఉండే వెంట్రుకలతో చైనీయులు తొలిసారిగా బ్రష్‌ను రూపొందించారట. క్రీస్తుశకం ఐదో శతాబ్దంలో చైనా రాజులు టూత్‌బ్రష్‌ను ఉపయోగించే వారని... తర్వాత 15, 16 శతాబ్దాల్లో ఫ్రెంచివాళ్లు దీన్ని విస్తృతంగా ప్రచారంలోకి తీసుకు వచ్చారని తెలుస్తోంది. విలియం ఆడీస్ అనే బ్రిటిషర్ పెద్ద ఎత్తున టూత్‌బ్రష్‌లను ఉత్పత్తి చేసి సామాన్యులకు అందుబాటులోకి తెచ్చారట. 1885లో అమెరికాకు చెందిన వడ్త్‌వర్స్ అనే వ్యక్తి బ్రష్‌లపై పేటెంట్ రైట్స్ రిజిస్టర్ చేసుకుని ఒక కంపెనీ పేరుతో టూత్‌బ్రష్‌ల ప్రొడక్షన్ ప్రారంభించారట. అక్కడ నుంచి టూత్‌బ్రష్‌లు విస్తృత స్థాయిలో వినియోగంలోకి వచ్చాయని తెలుస్తోంది.
అయితే బ్రష్ వెనుక ఉన్న చరిత్ర గురించి ఇంకా అనేక థియరీలు ఉన్నాయి. చైనీయుల కన్నా ముందు క్రీస్తు పూర్వం ఐదో శతాబ్దంలోనే ఈజిప్షియన్లు టూత్‌బ్రష్‌ను వినియోగించారనేది మరో పరిశోధన చెప్పే వివరం. భారతీయుల్లో క్రీస్తు పూర్వం ఐదువందల సంవత్సరాల కిందటే టూత్‌పేస్ట్ వినియోగం, వేపపుల్లలతో బ్రష్ చేసుకునే అలవాటు ఉందని తెలుస్తోంది. ఏదేమైనా కుడి చేతి చూపుడు వేలు మనిషి వాడిన తొలి టూత్‌బ్రష్ అని, పరిణామక్రమంలో జంతువుల వెండ్రుకలు, పక్షుల ఈకలతో రూపొందించిన టూత్‌బ్రష్‌లు వినియోగంలోకి వచ్చాయనేది మాత్రం అందరూ ఏకగ్రీవంగా ఒప్పుకునే విషయం!
అరుణా దత్తాత్రేయన్
అరుణా దత్తాత్రేయన్ భారత దేశానికి చెందిన శాస్త్రవేత్త. ఈమె సెంట్రల్ లెదర్ పరిశోధనా సంస్థలో శాస్త్రవేత్తగా యున్నారు. 
ఈమె జీవ భౌతిక శాస్త్రవేత్త. మద్రాసు నగరంలో 1955, జూన్ 21 న జన్మించారు. ఎం.ఎస్.సి (ఫిజిక్స్) చదివిన తర్వాత బయోఫిజిక్స్ లో పి.హెచ్.డి. చేశారు. ఈమె ప్రత్యేకంగా ఇంటర్‌ఫేషియల్ సైన్సెస్ లో, సిబి ఫిల్మ్స్ లో పరిశోధనలు నిర్వహించారు.
బాల్యంలో ఆమె అనేక జూల్స్ వెర్నె యొక్క అద్భుతమైన పుస్తకాలను చదివేది. ఆ పుస్తకాల ప్రభావంతో శాస్త్రవేత్త కావాలనే కలలు కనేవారు. ఆమె యొక్క తాతలు ఉపాధ్యాయులు. ఆమె తల్లిదండ్రులు ఆమె విద్యాభ్యాసానికి చక్కని సహకారం అందించారు. ఆమె బాల్యంలో ఉపాధ్యాయులు మంచి శాస్త్ర విజ్ఞానాన్ని అందించారు.ఆమె ప్రారంభంలో శాస్త్ర విజ్ఞానం చదవాలని, మంచి ఉపాధ్యాయులై భారత దేశంలో పేద ప్రజలను ప్రేమతో ఆదుకోవాలని కోరుకొనేవారు. ఆమె తల్లిదండ్రులు ఆమెను సైన్స్ లో చేరుటకు ప్రోత్సహించారు.ఆమె సైన్సుకోర్సులో చదువుటను స్నేహితులు, బంధువులు ఎన్ని విమర్శలు చేసినా ఆమె మహిళలు అన్నిరంగాలలో రాణించి ఏమైనా సాధించగలరని చెబుతుండేవారు. ఆమె భౌతిక శాస్త్రంలో గ్రాడ్యుయేషన్ కోర్సులో చదువుతున్న 14 మందిలో నలుగురు మాత్రమే పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీలు పొందారు. ఆతర్వాత ఆమె మాత్రమే పి.హె.డి. పూర్తిచేశారు. ఆమె భౌతిక శాస్త్రంలో మక్కువ చూపేది. ఆమె నిజజీవితంలో మన చుట్టూ గల వివిధ అంశాలు, వాస్తవాలు భౌతిక శాస్త్రంతో ముడిపడి ఉంటాయి కనుక ఆ శాస్త్రాన్ని యిష్టపడేవారు. అమూర్త భావనల కంటే మూర్త భావనలు గల ప్రయోగాత్మకంగా గల భౌతిక శాస్త్రమునే అభిమానించేవారు.
ఆమె భౌతిక శాస్త్రంలో ఎలక్ట్రానిక్స్ విభాగంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందారు. ఆమె తర్వాత పి.హెచ్.డి కొరకు తన పేరు నమోదు చేసుకోవాలనుకున్నారు. ఆమె పి.హెచ్.డి ప్రోగ్రాంలో జీవ భౌతికశాస్త్రాన్ని తన పరిశోధనాంశంగా ఎంచుకున్నారు.ఆమె జీవభౌతిక శాస్త్రంలో పి.హెచ్.డి పూర్తిచేసినతర్వాత పోస్ట్ డాక్టరల్ వర్క్ కొరకు గొట్టిగాన్ లోని మాక్స్ ప్లాంక్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ బయో ఫిజిక్స్ కెమిస్ట్రీ వెళ్ళారు. ఆ సమయంలో ఆమె పరిశోధనలకు సహాయపడే రసాయన శాస్త్రవేత్తను వివాహమాడారు. ఆమె వివాహం జరిగిన నాలుగు సంవత్సరాలు జర్మనీలోనే ఉన్నారు. ఆమె పరిశోధనలలో ముఖ్యమైనది ప్రోటీన్స్, క్రొవ్వులు ఇంటరేక్షన్స్ మరియు మాలిక్యులర్ ప్రాసెస్ పై విశేష పరిశోధనలు చేశారు. ఆమె జీవభౌతిక శాస్త్రవేత్త మరియు ఆమె ఇంటర్‌ఫేషియల్ రంగంలో పరిశోధనలు చేశారు.. ఆమె బయోకెమిస్ట్రీ, జీవాణువుల వర్ణపట శాస్త్రం, ప్రోటీన్స్/లిపిడ్స్ ఇంటరేక్షన్, రంగంలో కృషిచేశారు.
డాక్టర్ అరుణ గారిని యూనివర్శిటీ ఆఫ్ మద్రాసు వారు భౌతిక శాస్త్ర రంగంలో చేసిన పరిశోధనా విజయాలకు మాన్య రామనాధయ్య అవార్డుతో (1975) సత్కరించారు. బెంగళూరులో అడ్వాన్స్‌డ్ సైంటిఫిక్ రీసర్చ్ చేయడానికి జవహర్లాల్ నెహ్రూ సెంటర్ విజిటింగ్ ఫెలోషిప్ అందించారు (1975), 1998 లో జరిగిన ఇండియన్ సైన్స్ కాంగ్రెస్ అసోషియేషన్ సదస్సులో బి.సి.దేబ్ మెమోరియల్ అవార్డు అందుకున్నారు.
అరుణగారు 1991 లో వెలువరించిన "మోనోగ్రాఫ్ ఆఫ్ బయో సెన్సర్" దేశ ప్రఖ్యాతి చెందింది. ఈమె మొత్తం పరిశోధనా గ్రంథాలు 50 వరకు వెలువరించారు. మొత్తం 15 సంవత్సరాల పరిశోధనానుభవం గడించారు. ఈమె బయో ఫిజికల్ కెమిస్ట్రీ రంగంలో మాక్స్ ప్లాంక్ ఇనిస్టిట్యూట్ (గొట్టింగన్, జర్మనీ) లో పరిశోధనలు చేసి (1983-89) అంతర్జాతీయ ప్రసిద్ధి పొందారు. డాక్టర్ అరుణ గారు చెన్నై లోని సెంట్రల్ లెదర్ రీసెర్చ్ ఎనిస్టిట్యూట్ లోప్రిన్సిపల్ సైంటిష్ట్ గా యున్నారు.
సుధ భట్టాచార్య
సుధ భట్టాచార్య భారత దేశానికి చెందిన మహిళా శాస్త్రవేత్త. ఈమె మాలిక్యులర్ బయాలజీ, మాలిక్యులర్ పారాసైటాలజీ మరియు జెనోమిక్స్ లలో పరిశోధనలు చేశారు.ఈమె ప్రస్తుతం జవహర్లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం, న్యూఢిల్లీలో అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్ గా పనిచేస్తున్నారు.
సుధా భట్టాచార్య అకడమిక్ కెరీర్ ఈ క్రిందివిధంగా ఉంది.
==గౌరవాలు
డి. సుజాతాదేవి
డి. సుజాతాదేవి ఒక తెలుగు రచయిత్రి. ఈవిడ రచించిన ఆటలో అరటిపండు చిన్న పిల్లల కథాసంకలనానినకి 2013 భారత సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారము వరించింది.
ఈమె పశ్చిమగోదావరి జిల్లా ఏలూరు సమీపంలోని చింతపల్లి గ్రామంలో 1949, ఏప్రిల్ 26న సీతామహాలక్ష్మి, నాగభూషణం దంపతులకు జన్మించింది. ఎంఏ తెలుగు లిటరేచర్ చేశారు. ‘ఆహ్వానం’ తెలుగు సాహిత్య పత్రిక, ఆంధ్రమహిళా సభ పబ్లికేషన్స్ విభాగం, సీపీ బ్రౌన్ అకాడమీల్లో అసిస్టెంట్ ఎడిటర్‌గా పనిచేశారు. ఆమె భర్త డాక్టర్ నారాయణరావు ఆడిటర్. ముగ్గురు అమ్మాయిలు. పెద్దమ్మాయి పద్మజ చిత్రకారిణి. రెండో అమ్మాయి అంజలి సైకాలజిస్ట్. మూడో కూతురు శైలజ వ్యాపార రంగంలో ఉన్నారు.
సంస్కృతీ, సంప్రదాయాలు, నైతిక విలువలు, మంచి, చెడులు... పిల్లలు తమ ప్రవర్తనను ఎలా ఉంచుకోవాలి? క్రమశిక్షణతో తమను తాము ఉత్తమ పౌరులుగా తీర్చిదిద్దుకొంటూ ఎలా ముందుకు సాగాలి?... ఇవే సుజాత కథావస్తువులు. 1980 నుంచి పిల్లల కథలు రాశారు. అడవిలో జంతువుల మధ్య సంభాషణలతో కథ నడిపిస్తూ... అంతర్లీనంగా అనేక సామాజిక విలువలను బోధిస్తూ రాసిన ‘ఆటలో అరటిపండు’ పుస్తకంలోని కథలు చిన్నారులను ఎంతో ఆకట్టుకున్నాయి.
25కు పైగా ప్రకటితమైన ఆమె రచనల్లో 18 పిల్లలవే. 2013 సంవత్సరానికి గానూ తెలుగులో మొత్తం 576 మంది రచయితలు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు కోసం పోటీపడ్డారు. వారందరిలో సుజాతకే పురస్కారం దక్కడం విశేషం. నిజానికి 1970 నుంచే ఆమె కథలు వివిధ పత్రికలు, రేడియోలో వచ్చేవి. గేయాల రూపంలో కథలు చెప్పడం ఆమెకున్న మరో ప్రత్యేకత. ఆమె వెలువరించిన పుస్తకాలలో కొన్ని:
ఈరంకి వెంకటరమణ
ఈరంకి వెంకటరమణ శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన చిత్రలేఖనోపధ్యాయుడు. ఈయన ప్రస్తుతం పదవీవిరమణ చేశారు. శ్రీకాకుళం పట్టణంలో గుడివీధి నివాసము . భార్య శేషమ్మ . ఈయన చిత్రలేఖనంలో ఎన్నో అద్భుతాలు సృస్టించారు .
సమాజాన్ని ఆలోచింపజేసే కళల్లో చిత్రలేఖనం ఒకటి, ఇది దేవతా విద్యలైన 64 కళలలో ఒకటి .. ఆ విద్యలో రాణించడం ఓ విలక్షణ, విశిస్టత . అంకితభావముతో పనిచేస్తే అద్భుతాలు సృస్టించవచ్చు . వెంకటరమణ 2002లో పదవీ విరమణ పొదిననాటి నుండి అదే పనిగా ఎన్నో చిత్రాలు వేస్తున్నారు . చిత్రలేఖనానికి, శిల్పాల తయారీకి తన ఇంట్లో ప్రత్యేక గదులు ఏర్పరిచేరు . ఆసక్తి గల విద్యార్థులకు చిత్రలేఖనంలో మెలకువలు నేర్పిస్తూ ఉన్నారు . ఉత్తం ఉపాధ్యాయునిగా, అక్షరక్రాంతి, జన్మభూమి ప్రోత్సాహకునిగా, చిత్రలేఖన శిక్షకునిగా ఆయన సేవలు శ్లాఘనీయము, శ్రీకాకుళం జిల్లాలలో నేటికి చిత్ర, కళా, నాటక రంగానికి అలుపెరగని యోధునిగా అవిశ్రాంతముగా సేవలు అందిస్తూ అతి సామాన్య జీవితం గడుపుతున్నారు .
దూసి కనకమహలక్ష్మి
దూసి కనకమహాలక్ష్మి శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన సంగీత విద్వాంసురాలు. ఈమె ఆముదాలవలస మండలానికి చెందిన దూసి గ్రామానికి చెందినవారు. కనకమహాలక్ష్మి పుట్టినిల్లు, ఇటు మెట్టినిల్లు కుటుంబమంతా సంగీత కళాకారులే కావడం విశేషం. అదే ఒరవడిలో భార్యాభర్తలు, పిల్లలు కూడా సంగీత వాద్యకళాకారులుగా రాణిస్తుండటం స్ఫూర్తిదాయకం. దూసి కనక మహాలక్ష్మి, భర్త రమేష్, కుమారుడు తారకరామలు వాద్య సంగీతంలో రాణిస్తున్నారు.
దూసి కనకమహాలక్ష్మి విజయనగరం మహారాజ సంగీత నృత్య కళాశాలలో భరతనాట్యం, నాలుగేళ్ల వీణావాయిద్యం కోర్సులో ధృవపత్రం, గాత్ర సంగీతంలో డిప్లోమా అందుకుని ప్రదర్శనలిస్తున్నారు. ఈమె తండ్రి వైణిక విద్వాంసులు దివంగత కవిరాయుని జోగారావు సంగీత కళాశాలలో అధ్యాపకులుగా పనిచేశారు. ఈమె అక్కా-చెల్లెలు సంగీతంలోను, తమ్ముడు శాస్త్రి వీణ అధ్యాపకునిగా పనిచేస్తున్నారు. కాకినాడ, విశాఖపట్టణాల్లో ప్రదర్శనలిచ్చిన కనకమహాలక్ష్మి మూడేళ్లు కళాపరిచయం శిక్షణ ఇచ్చారు. తిరుపతి బ్రహ్మోత్సవాలు, నాదవినోదిని, ధర్మప్రచార పరిషత్తు ఆధ్వర్యంలో ఎన్నో ప్రదర్శనలిచ్చారామె. విభిన్న ప్రక్రియల్లో వైవిధ్యం ఉన్న ఆమె ఆకాశవాణి 'బి' గ్రేడు కళాకారిణి. అప్పట్లో జిల్లాస్థాయి, రాష్ట్రస్థాయి ప్రదర్శనలిచ్చారు. ప్రభుత్వం స్థలం ఇస్తే సంగీత పాఠశాల ఏర్పాటుచేసి ఔత్సాహికులకు శిక్షణ ఇవ్వాలని కోరిక ఉందని ఆమె చెప్పారు.
కనకమహాలక్ష్మి భర్త దూసి రమేష్. దూసిలోనే పంతులు సత్యానారాయణ వద్ద సంగీతం నేర్చుకుని విజయనగరం సంగీత కళాశాలలో వయోలిన్ వాదనలో సర్టిఫికెట్ కోర్సు చేశారు. తొలుత డి.ఎ.వి.పబ్లిక్ స్కూలులో సంగీతం ఉపాధ్యాయునిగా, ప్రస్తుతం వెన్నెలవలస నవదోయ విద్యాలయంలో సంగీతం ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేస్తున్నారు. హార్మోనియం, కేషియో, వయోలిన్లతో హరికథా కళాకారులకు గాత్ర సంగీత కళాకారులకు పక్క వాద్య కళాకారునిగా సహకారం అందిస్తున్నారు.
రమేష్‌ తల్లి పాపాయమ్మ మంచి వైణిక విద్వాంసురాలు. వీరి కుమార్తె లక్ష్మీ, మాణిక్య, సౌమ్య, గాత్ర సంగీతంలోను, కుమారుడు డి.ఎస్‌.వి.ఎన్‌. తారకరామ మృందంగం విద్యను నేర్చుకుంటూ ప్రదర్శనలిస్తున్నారు. తారకరామ సునాద వినోదిని ఎం.కె.ఆర్‌.ప్రసాద్‌ వద్ద మృదంగం నేర్చుకున్నారు. ఇంటర్మీడియట్‌ చదివిన తారకరామ ఇటీవల విశాఖలో సంగీత కళాసమితి పోటీల్లో మొదటి బహుమతి పొందారు.
కలగ యాకోబు
కలగ యాకోబు సెయిలింగ్ క్రీడాకారుడు.
కలగ యాకోబు శ్రీకాకుళం జిల్లా వలాసకు చెందిన మత్స్యకారుల కుటుంబానికి చెందినవాడు. ఆయన తల్లిదండ్రులు అన్నమ్మ, కామయ్యలు. చిన్నవ్పటి నుంచి చేవలు వట్టడం, ఈతకు పెళ్లడం ఆయనకు యిష్టం. మత్స్యకారుల కుటుంబానికి చెందినందువల్ల ఆయనకు సముద్రంలో సెయిలింగ్ చేయడం అలవాటుగా మారింది. సెయిలింగ్ చేసేటప్పుడు వ్రతికూల వరిస్థితుల్లోనూ ముందుకు సాగడం యాకోబుకు అలపాటు. ఈ ధైర్యపేు అతనికి ఆర్మీలో ఉద్యోగం సంపాదిరచివెట్టింది. 1995లో హైదరాబాదు‌లోని ఆర్టిలరీ సెంటర్‌కు వచ్చిన యాకోబుకు తొలిసారి పాటర్‌ స్పోర్ట్స్‌ అంటే ఏంటో తెలిసింది. 2002 నుంచి హుస్సేన్‌ సాగర్‌లో యాకోబు ప్రాక్టీస్‌ చేసేవాడు. 2008లో చెన్నైలో జరిగిన జాతీయ హోబి ఛాంవియన్‌షివ్‌లో యాకోబు. సంజీప్‌తో కలిసి స్వర్ణం గెలిచి అందరి దృష్టిలో వడ్డాడు. 2009లో చెన్నైలో 420 క్లాస్‌లో గిరీశంతో కలిసి కాంస్యం సాధించాడు. 2010లో చెన్నైలో జరిగిన 420 క్లాస్‌ పోటీల్లో మరోసారి రాజీప్‌తో కలిసి స్వర్ణం సాధించాడు. ఐతే యాకోబ్‌ కెరీర్‌లో గుర్తుండిపోయే విజయం ఖతార్‌లోని దోహాలో జరిగిన సెయిల్‌ ద గల్ఫ్‌ ఛాంవియన్‌షివ్‌. 2010లో జరిగిన ఈ పోటీల్లో అతను రాజీప్‌తో కలిసి రజతం గెలిచాడు. స్వస్థలం శ్రీకాకుళం అయినా వ్రస్తుతం ఒరిస్సాలోని బరంవురంలో ఉంటున్నాడు. ఆయనకు కోచ్‌లు పెూరె, గిరీష్‌లు తీర్చిదిద్దారు. 
2006 విశాఖలో ఆసియా సెయిలింగ్‌ క్రీడల సెలెక్షన్స్‌ లలో వివరీతమైన గాలులు వచ్చాయి. పోటీ కోసం పెళ్ళిన వాళ్లు చాలామంది వెనక్కి వచ్చేస్తున్నారు. గాలి పేగం 36 నాట్స్‌ దాటింది. ఈ వరిస్థితుల్లో సెయిలింగ్‌ చేయడం చాలా వ్రమాదం. అందరికి పెనక్కి వచ్చేయమని సంకేతాలు అందాయి. కానీ సగం దూరం పెళ్ళిన అతను మాత్రం ఈ గాలిని లెక్క చేయలేదు. రేసును వూర్తి చేసేదాకా వదల్లేదు. కానీ మరో నిమిషంలో ఒడ్డును చేరుకుంటాడనగా ఒక్కసారిగా అలలు అతన్ని కమ్మేశాయి. వడవను నియంత్రిరచే తాడు అతని పెుడకు చుట్టుకుంది. చనిపోయానేపెూ అని అతను అనుకున్నాడు. అయినా ఎట్టకేలకు అతను ఒడ్డును చేరి అందరి చేత శభాష్‌ అనిపించుకున్నాడు. ఈ ఒక్క సంఘటన చాలు అతనిలో వట్టుదలను చెవ్పడానికి. ఈ వట్టుదలతోనే అతను సెయిలింగ్‌లో సత్తా చూపాడు. హుస్సేన్‌సాగర్‌లో జరిగిన జాతీయ సెయిలింగ్‌ ఛాంఫియన్‌షివ్‌లో యాకోబ్‌ హోబి 16 క్లాస్‌ విభాగంలో రాజీప్‌తో కలిసి రజతం సాధిరచి సత్తా చాటాడు. బోటులో హెల్మ్‌ (కెవ్టెన్‌) స్థానంలో ఉండి విజయంలో కీలకపాత్ర పోషించాడు.
ఎస్. కాంతారావు
ఎస్. కాంతారావు శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన క్రీడాకారుడు.
శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన ఎస్‌.కాంతారావు జూలై 27 నుంచి ఆగస్టు 27వ తేదీ వరకు స్వీడన్‌లో జరుగనున్న 13వ ఫీనా వరల్డ్‌ మాస్టర్స్‌ స్విమ్మింగ్‌ ఛాంపియన్‌షిప్‌ పోటీలకు ఎంపికయ్యారు. ప్రస్తుతం ఎచ్చెర్లలో ఎ.ఆర్‌.కానిస్టేబుల్‌గా పనిచేస్తున్న ఎస్‌.కాంతారావు పోలాకి మండలం వనిత గ్రామానికి చెందినవాడు. సాధారణ రైతు కుటుంబానికి చెందిన కాంతారావు చిన్ననాటి నుంచి ఈతపై మక్కువ పెంచుకున్నాడు. తమ గ్రామం సమీపాన గల వంశధార నదిలో రోజూ స్నానానికి వెళ్తూ ఈత నేర్చుకున్నాడు. 1990లో విజయవాడలో జరిగిన రాష్ట్రస్థాయి గ్రామీణ ఈత పోటీల్లో తొలిసారిగా పాల్గొని 50 మీటర్లు, 100 మీటర్లు ఫ్రీ స్త్టెయిల్‌ విభాగంలో స్వర్ణ, రజత పతకాలను కైవసం చేసుకున్నాడు. అప్పటినుంచి రాష్ట్ర, జాతీయస్థాయి పోటీల్లో పాల్గొని పలు పతకాలు కైవసం చేసుకున్న కాంతారావు 1996లో క్రీడల కోటాలో ఎ.ఆర్‌. కానిస్టేబుల్‌గా ఉద్యోగం పొందాడు. కాంతారావు ప్రస్తుతం ఓ పక్క ఉద్యోగ విధులు నిర్వహిస్తూనే క్రమం తప్పక ఈత సాధన చేస్తూ పలువురికి శిక్షణ ఇస్తున్నాడు. ఇతని శిక్షణలో పలువురు జాతీయస్థాయి ఈత పోటీల్లో రాణిస్తూ వస్తున్నారు.స్వీడన్‌లో జరగనున్న ప్రపంచ మాస్టర్స్‌ స్విమ్మింగ్‌ ఛాంపియన్‌షిప్‌ పోటీల్లో పాల్గొని పతకం సాధించటమే ఆశయమని కాంతారావు పేర్కొన్నాడు. అలాగే ఆసక్తి గల అందరికీ ఈతలో శిక్షణ ఇస్తూ జాతీయస్థాయిలో ఉత్తమ క్రీడాకారులుగా తీర్చిదిద్దాలనేది ఆశయమని తెలిపాడు.
కూర్మాపు నరసింహం
కూర్మాపు నరసింహం మంచి చిత్రకారుడు . కుంచెతో కోటి భావాలు పలికించగల మహా వ్యక్తి . వర్ణ చిత్రాలతో శ్రీకాకుళం జిల్లా కీర్తిని జాతీయ స్థాయిలో ఇనుమడింపజేసిన విశిష్ట ప్రతిభా వంతుడు .
శ్రీకాకుళం పట్నంలో చిన్నబజారులో ఉన్న నాగేశ్వరరావు ఫోటో స్టుడియోలో ఎన్నో చిత్ర కళా ఖండాలు ఆయన వేసినవే . శ్రీశైలం భ్రమరాంబిక ఆలయంలో నరసింహం గీసిన " ఛత్రపతి శివాజీ కి వీరఖడ్గం అందిస్తున్న భ్రమరాంభికాదేవి " చిత్రపటాన్ని తిలకించిన అప్పటి ప్రధాని ' జవహర్ లాల్ నెహ్రూ ' ఈ చిత్ర కారుడుని నేను చూడాలని ఉంది అన్నారంటే నరసింహం భావం ఎంత ఉన్నతమైనదో అవగతము కాగలదు . మల్లెపువ్వుల్లాంటి నేత చీరల్లో అంతుపట్టని హావభావాలతో రంగుదాల్చిన ముగ్ద మనోహరిని ' సుందరమూగా చిత్రీకరించారు .
మహాత్ముడు దూసి గ్రామానికి వచ్చినప్పుడు గాంధీజీ నిలువెత్తు చిత్రాన్ని గీసి ఇచ్చి ఆయన ప్రశంసలు పొందేరు . కూర్మాపు చిత్రించిన " బుద్దుని క్షీరనివేదనమ్ " బొమ్మను జపాన్ బౌద్ధ అధ్యయన బృందము చూసి ప్రశంసించి నరసింహం చిత్రపటానికి సాష్టాంగ నమస్కారము చేసారు .
పేరు : కూర్మాపు నరసింహం,
ఊరు : గుల్ల సీతారాంపురము -- సంతకవిటి మండలము .
మరణము : సెప్టెంబరు 28 1968 .
సోదరుడు : కూర్మాపు బుచ్చిబాబు,
కె.జె.రావు
కొమ్మాజోస్యుల జగన్నాధరావు‎ భారత ఎన్నికల కమిషన్ పరిశీలకులు. ఈయన 2005 లో బీహార్ లోజరిగిన ఎన్నికలకు పరిశీలకులుగా యున్నారు. ప్రజాస్వామ్యానికి ఎన్నికలే ఆయువు పట్టు . అలాంటి ప్రక్రియలో రాజకీయ నాయకుల అనుచిత ప్రమేయము మొత్తం వ్యవస్థకే శాపగ్రస్థం . ఇలాంటి అక్రమార్కుల పాలిట సింహస్వప్నంగా నిలిచిన ఘనత కె.జె.రావు గారిది . బీహార్ లాంటి ప్రమాదకర రాష్ట్రంలో ఎనికల ప్రక్రియను గాడిలో పెట్టిన ధీరుడాయన .
ఈయన శ్రీకాకుళం జిల్లా లోని కొండలమామిడివలస గ్రామంలో మార్చి 1 1942 న జన్మించారు. ఆయన స్వగ్రామంలో విద్యాభ్యాసం చేశారు. ఆయన విశాఖపట్నం లోని ఎ.వి.ఎన్.కాలేజీలో 1959-62 లో "చరిత్ర" అంశంలో పట్టభద్రుడయ్యాడు.
ఈయన శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని "జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల, మెట్టపల్లి"లో (ప్రస్తుతం ఈ పాఠశాల విజయనగరంలో కలదు) ఆగస్టు 1962 నుండి మార్చి 1963 వరకు అన్‌ట్రైన్డ్ ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేశారు. ఆతర్వాత ఆయన మార్చి 1963 నుండి నవంబరు 1966 వరకు పూనే లోని డిఫెన్స్ ఆడిట్ డిపార్ట్ మెంటులో ఆడిటరుగా పనిచేశారు.
1965 లో యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీసు కమిషన్ పరీక్ష ఉత్తీర్ణుడయిన తర్వాత ఆయన 1966 నవంబరు 14 నుండి ఎన్నికలు కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియాలో సర్వీసులో చేరారు. ఎన్నికల కమిషన్ కార్యాలయంలో 2002 ఫిబ్రవరి 28 వరకు ఆయన భారత ఎన్నికల కమిషన్ సెక్రటరీగా పదవీవిరమణ చేయువరకు అనేక బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. 2002 మార్చి 1 నుండి 2004 ఫిబ్రవరి 29 వరకు ఆయన పదవి అనంతరం సేవలు కొనసాగించారు. తర్వాత ఆయన పరిశీలకులు (ఎన్నికలు మరియు శిక్షణ) గా2006 ఫిబ్రవరి 28 వరకు యున్నారు.
ఆయన అక్టోబరు 2002 లో జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ లో జరిగిన అతి క్లిష్టమైన సాధారన లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల సమయంలో ఆయన రాష్ట్రంలోనే ఉండి ప్రతి దశలో ఎన్నికలను నిర్వహించారు. అతను రాష్ట్రంలో ఈ సాధారణ ఎన్నికల అన్ని విషయాలతో సంబంధం కలిగి సక్రమంగా నిర్వహించారు.ఈ ఎన్నికల్లో తన సహకారం భారతదేశం యొక్క ఎన్నికల కమిషన్ ద్వారా అందుకున్నాడు.
ఉద్యోగిగా, రక్షణశాఖలో అడిటర్ గా, ఎన్నికల సంఘంలో చిరుద్యోగిగా ... అదే సంస్థలో కేంద్ర ఎన్నికల ప్రధాన సలహాదారుడుగా, అంతర్జాతీయ ఎన్నికల పరిశీలకునిగా, గల్ఫ్ దేశాలకు ఎంఫోర్సుమెంట్ అధికారిగా, ఐఎఎస్, ఐపిఎస్ అధికారుల శిక్షణ సభ్యుడిగా, పలు రాష్ట్రాలలో ఎన్నికల పరిశీలకునిగా ... ఇలా అంచెలంచెలుగా ఎదిగి జిలా కీర్తిని ఇనుమడింప జేసిన ఘంత ఆయన సొంతం . ప్రస్తుతము ఫౌండేషన్‌ ఫర్ అడ్వాంస్డ్ మేనేజ్ మెంట్ ఫర్ ఎలక్షన్‌ (ఫేమ్‌) సంస్థకు ప్రధాన కార్యదర్శిగా వ్యవహరిస్తున్నారు . సుఫ్రీం కోర్ట్ ఈయనను ఢిల్లీలో అక్రమ కట్టాడాల నియంత్రణ కమిటీ సభ్యునిగా ఇటేవల నియమించింది .
కె.జె.రావు రాజీవ్ గాంఖీ 1989 లో పోటీ చేసిన అమేధీ నియోజకవర్గంలో జరిగిన ఎన్నికల అవకతవకలపై యేర్పడిన పరిశీలనా కమిటీలో సభ్యులుగా యున్నారు. 2002 లో ఆయన పదవీవిరమణ చేసినప్పటికీ భారత ఎన్నికల కమిషన్ కు అనేక విధాలుగా సేవలందిస్తున్నారు ఈయన పశ్చిమ బెంగాల్ లో ఎన్నికల జాబితాలలో బోగస్ ఓట్లు తొలగించే కార్యక్రమంలో సహకారమందించారు
2009 లో ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ యంత్రాలపై వచ్చిన అభియోగాలను ఖండించాడు
కొత్తపల్లి పున్నయ్య
కొత్తపల్లి పున్నయ్య న్యాయ రంగం తోపాటు రాజకీయం గా, కవిగా, వివిధ కమిటీల్లో కీలకంగా వ్యవహరించాడు.
ఈయన 1923, ఆగస్టు 19 న సోంపేట మండలం బారువలో జన్మించాడు. పున్నయ్య ఇచ్చాపురం, విజయనగరం ప్రాంతాల్లో విద్యాభ్యాసము చేసాడు. క్విట్ ఇండియా జాతీయోద్యమంలో పాల్గొన్నాడు.
1955 ఎన్నికల్లో చీపురుపల్లి నుంచి యునైటెడ్ కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా గెలుపొందినాడు . అప్పట్లోనే జిల్లాపరిషత్ తొలి వైస్ -ఛైర్మన్‌గా పనిచేసి విద్యారంగం అభివృద్ధికి కృషిచేసాడు . 1962 లో పొందూరు నుంచి శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు . చంద్రబాబు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో కులవివక్షతను అంతమొందించడానికి పున్నయ్య కమిషన్‌ ఏర్పాటు చేసారు . భారత ప్రభుత్వము రాజ్యాంగ సమీక్షా సంఘంలో పున్నయ్యను సభ్యుడిగా నియమించింది.
నూతలపాటి వెంకటరమణ
జస్టిస్ నూతలపాటి వెంకట రమణ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన ప్రముఖ న్యాయ నిపుణులు మరియు న్యాయమూర్తి.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని కృష్ణా జిల్లా లోని పొన్నవరం గ్రామంలో 1957 ఆగస్టు 27 న వ్యవసాయ కుటుంబంలో జన్మించారు. గణపతిరావు, సరోజిని ఆయన తల్లిదండ్రులు. ఆయన కంచికర్లలో ఉన్నత పాఠశాల విద్యాభ్యాసం పూర్తిచేసి, అమరావతి లోని ఆర్.వి.వి.ఎన్.కాలేజీలో బి.యస్సీలో పట్టా పొందారు. 1982 లో నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయంలో న్యాయశాస్త్రంలో పట్టా తీసుకొని 1983 ఫిబ్రవరి 10 న రాష్ట్ర బార్ కౌన్సిల్ లో న్యాయవాదిగా నమోదై న్యాయవాదిగా వృత్తి ప్రారంభించారు.
1983 ఫిబ్రవరి 10న న్యాయవాదిగా ఎన్‌రోల్ అయ్యారు. హైకోర్టుతో పాటు కేంద్ర, రాష్ట్ర పరిపాలనా ట్రిబ్యునళ్లలో ప్రాక్టీస్ చేశారు. సుప్రీంకోర్టులో కూడా కేసులు వాదించారు. రాజ్యాంగపరమైన, క్రిమినల్, సర్వీస్, అంతర్రాష్ట్ర నదీ జలాల సంబంధిత కేసుల వాదన ఆయన ప్రత్యేకత. పలు ప్రభుత్వ సంస్థలకు ప్యానల్ అడ్వకేట్‌గా వ్యవహరించారు. కేంద్ర ప్రభుత్వ అదనపు స్టాండింగ్ కౌన్సిల్‌గా పనిచేశారు. అదనపు అడ్వకేట్ జనరల్‌గానూ బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. 2000 జూన్ 27న హైకోర్టు శాశ్వత న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యారు. దేశ, విదేశాల్లో జరిగిన పలు న్యాయసదస్సుల్లో జస్టిస్ రమణ ప్రసంగించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ జ్యుడీషియల్ అకాడమీ ప్రెసిడెంట్‌గా, రాష్ట్ర న్యాయసేవాధికార సంస్థ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఛైర్మన్‌గా ఉన్నారు. హైకోర్టు తాత్కాలిక ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా కూడా బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు.
ఢిల్లీ చీఫ్ జస్టిస్ గా పనిచేసిన డి మురుగేశన్ జూన్ లో పదవీ విరమణ పొందడంతో ఆయన స్థానంలో జస్టిస్ రమణను ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి పి. సతాశివం నేతృత్వంలోని సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం సిఫారసు చేసింది. ఈ మేరకు 2013 సెప్టెంబరు 2 సోమవారం రోజు, రాజ్ నివాస్ లో ఆడంబరంగా జరిగిన ఓ కార్యక్రమంలో లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ నజీబ్ జంగ్ చేతుల మీదుగా జస్టిస్ రమణ ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.
2014 ఫిబ్రవరి 7 న సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యారు. సుప్రీం కోర్టులో వీరు రెండవ తెలుగు వారు. శ్రీ జస్టీస్ చలమేశ్వర్ సుప్రీం కోర్టులో న్యాయ మూర్తిగా కొన సాగు తున్నారు. వీరు రెండవ తెలుగు వ్యక్తి. శ్రీ వెంకట రమణ సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన న్యాయ మూర్తిగా నియమితులైన వారిలో రెండవ వారు. 1966 జూన్ 30 నుండి 1967 ఏప్రిల్ 11 వరకు మరో తెలుగు వ్యక్తి శ్రీ కోకా సుబ్బారావు సుప్రీం కోర్ట్ ప్రధాన న్యాయ మూర్తిగా బాధ్యతలను నెరవేర్చారు.
తంగుడు కృష్ణారావు
తంగుడు కృష్ణారావు శ్రీకాకుళం జిల్లాకి చెందిన గాయకుడు . చిన్ననాటి నుండి పాటే ఆయనకు ప్రాణము . అంచెలంచెలుగా పాటల పల్లకి పై ఆయన ఎదిగారు . మధురమైన తన కంఠస్వరము తో ముగ్ధులను చేస్తున్నారు . మారుమూల గ్రమానికి చెందిన మణిపూస ... రాష్ట్ర స్థాయిలో ప్రముఖుల మన్ననలను అందుకుంటున్నారు .
జలుమూరు మండలము కరవంజ గ్రామానికి చెందిన తంగుడు కృష్ణారావు బి.యస్సీ.వరకు చదువుకున్నారు . నరసన్నపేటలో చదువు కొనసాగించారు . చిరుప్రాయము నుంచి పాటే ప్రాణము గా తరగతి గదుల్లో చిన్నచిన్న స్వరాలతో తనలోని నైపుణ్యాన్ని క్రమముగా మెరుగుపరచుకొని ప్రస్తుతం ప్రముఖ నేపధ్యగాయకుల నడుమ తన పాటల ప్రయాణము సాగిస్తున్నారు . రాష్ట్ర , దేశ వ్యాప్తము గా తన ప్రదర్శనలు ఇచ్చి పరువురి ప్రశంసలు అందుకుంటున్నారు . ఇటీవల కృష్ణారావుకు కోటబొమ్మాళికి చెందిన సౌజన్యతో వివాహము జరిగింది. ఆమెకు కూడా పాటలంటే ఎనలేని మక్కువ .తన ప్రతిభను స్పృత్యంజలి పరిషత్ , తిరుపతి లో జాతీయ స్థాయి కళాకారుల నడుమ నిర్వహించిన నాదనీరాజనం కార్యక్రమము లో తన ప్రతిభను చూపారు . పుట్టపర్తి సత్యసాయి సన్నిధిలో కూడా కృష్ణారావు తన గాత్రాన్ని వినిపించారు . బండారు చిట్టిబాబు వద్ద తన సంగీత అనుభాన్ని సాధించుకొని పలువురి మన్ననలు పొందారు . సప్తస్వరాలు , పాడుతాతీయగా , రాగాల పల్లకి వంటి పోటీల్లో మేటిగా నిలిచిన కృష్ణారావు తాజాగా పలు సినీగేయాలను అలపిస్తున్నారు .
తన తాత తంగుడు సత్యనారాయణ కూడా కళాకారుడే ... ఆయన రంగస్థల నటుడుగా పేరుతెచ్చుకున్నారు . అనంతరము తన తండ్రి రామం .. చంద్రమతి , నక్షత్రక తదితర పాత్రలను వేసి రక్తికట్టింఛేవారు . ఇప్పుడు క్రిష్ణారావు పాటలతో ఆకట్టుకుంటున్నారు .
మానాప్రగడ శేషసాయి
మానాప్రగడ శేషసాయి ప్రముఖ కవి. ఈయన ఆకాశవాణి, దూరదర్శన్ లలో వివిధ కార్యక్రమాలకు వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరిస్తారు.
పూర్ణ చందన.కె
పూర్ణ చందన శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన కరాటే విద్యలో ప్రతిభావంతురాలు.
శ్రీకాకుళం పట్టణంలో 9 వ వార్డులో అమ్మానగర్ లో నివసిస్తున్న కర్రి రవిప్రసాద్, వెంకరరమణమ్మ ల రెండో కుమార్తె పూర్ణచందన చిన్ననాటి నుంచి కెఇకెట్, కరాటే క్రీడల్లో ప్రతిభ కనబరుస్తూ ప్రస్తుతం ప్రభుత్వ వుమెన్స్ కాలేజీలో డిగ్రీ చదువు తుంది . ఈమె 11 ఏళ్ళ వయసులోనే క్రికెట్, కరాటే క్రీడల్లో అడుగు పెట్టి విజయ కేతనం ఎగురవేసినది . శ్రీకాకుళం జిల్లా కీర్తిని రాస్ట్ర స్థాయిలో చాటుతూ ముందుకు వెళ్తూంది .
బరాటం నీలకంఠస్వామి
బరాటం నీలకంఠ స్వామి (నవంబరు 8, 1918 - జనవరి 5, 2007) శ్రీకాకుళం టౌన్ లో ప్రముఖ హోల్ సేల్ & రిటైల్ బట్టలు మరియు మెడికల్ వ్యాపారవేత్త . ఈయన్ని ముద్దుగా శశి గారు అని పిలుస్తారు . వ్యాపార కులమైన " కోమటి " కులములో పుట్టి ధనార్జనే ముఖ్యం కాదని చిన్నతనం నుండి ఆధ్యాత్మికముగాను, సేవాపరము గాను ఎన్నో ఎన్నో కార్యక్రమాలు చేశారు . తానూ ఎన్ని మంచి పనుచేసినా వ్యక్తిగత ప్రచారమునకు ఇష్టపడేవారు కాదు .
బొంగు సూర్యనారాయణ
బొంగు సూర్యనారాయణ టెక్కలి మండలం పిఠాపురం గ్రామానికి చెందిన విశ్రాంత తెలుగు ఉపాధ్యాయుడు. తెలుగు సాహితీలోకంలో తన రచనామృతంతో సాహితీ ప్రియులను మంత్రముగ్ధుల్ని చేయడమేకాకుండా ఆదిత్యుడి (సూర్య దేవుని) సేవలో తరిస్తూ, మూలికా వైద్యంతో ప్రజల రోగాలను నయం చేస్తున్న బహువిద్యాకోవిదుడు.టెక్కలి బోర్డు ఉన్నత పాఠశాలలో ఎస్.ఎల్ ఎల్.సి వరకు చదివిన ఇతడు దూరవిద్య ద్వారా ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో భాషాప్రవీణ కోర్సు పూర్తిచేసారు. చిన్నతనంలో తన తండ్రి నర్సింహం ప్రోత్సాహంతో తెలుగు భాషపై మక్కువ పెంచుకుని తెలుగు భాష కీర్తిని నలుదిశలా విస్తరించాలని నిరంతర కృషి చేస్తున్నారు. ఇందుకోసం టెక్కలి పాత జాతీయ రహదారిపై పౌరాణిక గ్రంథాలయం ఏర్పాటుచేసి పురాతన గ్రంథాలను అందరికీ అందుబాటులో ఉంచారు.టెక్కలి పాతజాతీయ రహదారి ప్రక్కన 1983 లో తన సొంత స్థలంలో సూర్యనారాయణమూర్తి ఆలయాన్ని నిర్మించి, ప్రస్తుతం ఆలయంలో అర్చకత్వం నిర్వహిస్తూ భానుడి సేవలో తరిస్తున్నారు. తన తండ్రి నర్సింహం వద్ద వంశపారంపర్యంగా నేర్చుకున్న విద్యతో మహర్షి మూలికా వైద్యశాలను ఏర్పాటు చేసారు.
మెట్ట పోలినాయుడు
మెట్ట పోలినాయుడు శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన నాటక రచయిత.
ప్రతీ మనిషికీ వృత్తితో పాటు ఏదో ఒక అభిరుచి ఉండడం సహజం. కొందరు మాత్రమే తమ అభిరుచితో ఇతరులకూ స్ఫూర్తినిస్తూ రాణిస్తుంటారు. వృత్తిపరంగా తీరిక లేకున్నా ఎలాంటి ఆర్థికలాభం చేకూరకపోయినా తమ అభిరుచికి సమయాన్ని కేటాయిస్తూ మానసిక తృప్తి పొందుతూ తమ లక్ష్యం వైపు ప్రయాణం చేస్తుంటారు. అటువంటి కోవలోకే వస్తారు ఎచ్చెర్ల మండలంలోని తమ్మినాయుడుపేట పంచాయతీ పరిధి సనపలవానిపేటకు చెందిన మెట్ట పోలినాయుడు. ఈయన వృత్తిరీత్యా పంచాయతీరాజ్‌శాఖలో జూనియర్‌ సాంకేతిక అధికారి అయినప్పటికీ చిన్నప్పటి నుంచి తండ్రి ప్రోత్సాహంతోతనకున్న కళాతృష్ణతో నాటకరంగంలో రాణిస్తూ వివిధ పోటీల్లోపాల్గొని బహుమతులు సాధిస్తున్నారు. పలువురి మన్ననలు పొందుతూ ముందుకు సాగుతున్నారు.
పోలినాయుడు తండ్రి అప్పారావు నాటక రంగంలో మంచి నటుడిగా గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు. అప్పారావుకు ఇద్దరు కుమారుల్లో పెద్ద కుమారుడు పోలినాయుడు కాగా, రెండో కుమారుడు వెంకటరాజు. వెంకటరాజు జ్యుడీషియల్‌ డిపార్ట్‌మెంట్‌లో పనిచేస్తున్నారు. వీరు ముగ్గురూ పలు నాటికల్లో నటించి మెప్పించారు.
పోలినాయుడు నాటకాల్లో నటించడమే కాక నాటకాలకు దర్శకత్వం వహించడంతో పాటు నాటకాలను రచించడంలో రాణిస్తున్నారు. పోలినాయుడు 8వతరగతి చదువుతున్నప్పుడే స్నేహితులతో పాఠశాలలోనే నాటకాలు ప్రదర్శించేవారు. ఈ స్ఫూర్తితోనే గ్రామంలో యువకులతో నాటకాలు ప్రదర్శించేవారు. తన తండ్రితో నటించే వాటికి తానే దర్శకత్వం వహించేవారు.హుష్‌కాకి, ఎన్నాళ్లీ అంధకారం, ఆసరా, ఆనందామృతం, సారీ స్వాతంత్య్రం వచ్చింది, గమనిక, అగ్నిపథం,అరణ్యఘోష, నీతి నీ స్థానమెక్కడ, కట్నాలు-కాపురాలు తదితర పలు సందేశాత్మక నాటకాలు ప్రదర్శించి బహుమతులు కైవసం చేసుకున్నారు. దీనికితోడు 85 నాటకాలకు దర్శకత్వం వహించారు.
నాటక రంగాన్ని బతికించాలన్నది నా ఆశయం. నా తండ్రి అప్పారావునాయుడు స్ఫూర్తితోనే నాటక రంగంలో రాణిస్తున్నాను. ఆయన ప్రోత్సాహం మరువరానిది. గ్రామంలో అరుణోదయ ఆర్ట్స్‌ పేరుతో నాటకాలను ప్రదర్శిస్తున్నాం. 2000లో 'మదర్‌ ఆర్ట్స్‌' సంస్థను స్థాపించాను. రాష్ట్రంలో, దేశంలో నలుమూలలా ప్రదర్శనలిస్తున్నాం. నటన జీవితానికి మార్గదర్శకత్వంవహిస్తూ సమాజంలో గుర్తింపు తెచ్చిపెడుతుంది. నాటక రంగాన్ని బతికించాలన్నది నా ఆశయం. ఇందు కోసం నూతన కళాకారులను ప్రోత్సహిస్తున్నాను.
- మెట్ట పోలినాయుడు, సనపలవానిపేట గ్రామం
రామ్‌ వెంకీ(సినీ దర్శకుడు)
రామ్‌ వెంకీ తెలుగు సినిమా దర్శకుడు. పూర్తిపేరు కంచరాన వెంకటరమణ. సరుబుజ్జిలి మండలం మతలబుపేట.
ఆయన పూర్తిపేరు కంచరాన వెంకటరమణ. సరుబుజ్జిలి మండలం మతలబుపేట ఆయన స్వగ్రామం.. శ్రీకాకుళంలోనే ఇంటర్‌, డిగ్రీ (ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్‌ కళాశాలలో) చదువుకున్నారు.
పుస్తకాల్లోని చిన్న చిన్న నాటికలను స్నేహితులతో వేయించేవారు. ఆయనదెప్పుడూ తెరవెనుక పాత్రే. జిల్లా కేంద్రంలోనే ఇంటర్‌, డిగ్రీ పూర్తి చేశారు. ఆంధ్రా యూనివర్సిటీలో ఎం.ఎ. (రాజనీతిశాస్త్రం) చదివారు.ఆయనకున్న పరిజ్ఞానంతో సినిమా తీయగలనన్న ఆత్మవిశ్వాసం కలిగింది. 1996లో స్నేహితుల సాయంతో హైదరాబాదు వెళ్లారు.కొందరి సూచనతో దేవదాస్‌ కనకాల ఫిల్మ్‌ ఇనిస్టిట్యూట్‌లో రెండేళ్ల డిప్లమో కోర్సు పూర్తిచేశారు.కనీసం సహాయ దర్శకుడిగా కూడా అవకాశం దొరకలేదు. అక్కడ రాణించలేరనిపించింది. 1998లో తిరిగి శ్రీకాకుళం వచ్చేశారు. చిన్న చిన్న వ్యాపారాలు చేసుకుంటూ జీవనం సాగించారు.సినిమా తీయాలన్న కాంక్ష మళ్లీ 2003లో ఆయనను రాజధానికి తీసుకుపోయింది. ఆరునూరైనా ఈ సారి సినిమా తీయడమే గమ్యం అనుకున్నారు. మరో ఆలోచన లేదు. అప్పట్లో ఓ ప్రముఖ దర్శకుడిని కలిశారు. ఆయన కలిసింది.. పూరీ జగన్నాథ్ గారిని. అదీ ఒకరి సిఫార్సుతో. ఆయన వంకీని పక్కకు తీసుకెళ్లి మాట్లాడారు. "మేమంతా అడవులు, గట్టులు, పుట్టలు దాటుకొని ఇక్కడికొచ్చాం. నువ్వు నేరుగా విమానంపై నుంచి దిగావు. వాళ్లందరినీ కాదని నీకు అవకాశం ఇవ్వడం సబబా. నీవు ఇప్పుడు చేయాల్సింది.. రేపు మంచి దర్శకుడు అవుతాడు అనిపించిన ఓ సహాయ దర్శకుడిని ఆశ్రయించడం. ఇక్కడ ఎవరి సిఫార్సులు పనిచేయవు. ప్రతిభ ఉన్నవాడికే అవకాశం. నాకైతే రెండు సినిమాల తర్వాత కనిపించు" అని చెప్పారు. సినీ సారాంశం ఆయనకు బోధపడింది. అసలు పని మొదలుపెట్టారు .తిరిగారు. చాలమంది దర్శకుల వద్ద పనిచేశారు. కె.రాఘవేంద్రరావు గారికి శిష్యరికం చేశారు. తనపై మరింత నమ్మకం కలిగింది. ఎనిమిదేళ్ల పాటు చాలా మంది దగ్గర పనిచేశారు. చివరకు చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన న్యాయవాది సురేష్‌బాబు ఆయన కథ విన్నారు. సినిమా నిర్మిస్తానన్నారు. ఆయనకు అవకాశం కల్పించారు.ఆయన స్నేహితుడు చెప్పిన చిన్న లైన్‌ పట్టుకొని కథ అల్లుకున్నారు.
తనది ప్రేమ వివాహం కాదు, పెద్దలు కుదిర్చినదే. ఆయనకు గతంలోనే నవలలు చదివి నాటకాలు రాసే అలవాటు ఉండటంతో మొదటి సినిమానే అయినా ఎక్కడా శిల్పం చెడిపోకుండా కథ సిద్ధం చేసుకున్నా.'నాకూ ఓ లవరుంది' చిన్న సినిమాగా మొదలుపెట్టినా.. ప్రముఖ సంగీత దర్శకులు రాధాకృష్ణ, ఎడిటింగ్‌లో ప్రావీణ్యులు ఎం.ఆర్‌.వర్శ గారు ఆయన సినిమాకు పనిచేస్తామని చెప్పడంతో ఆయనలోని ఆత్మవిశ్వాసం రెట్టింపయింది. బ్యాంకాక్ లోని అందమైన ప్రదేశాల్లో నాలుగు పాటలు తీసేందుకూ నిర్మాత సురేష్‌బాబు అవకాశమిచ్చారు.
సినిమా రంగానికి ఎంతో క్రేజీ ఉంది. అయితే పూర్తి అవగాహన ఉన్నవారు మాత్రమే అక్కడ అడుగుపెట్టాలి. కొన్ని సినిమాలు చూసి మిడి మిడి జ్ఞానంతో ఏదో సాధించేద్దామనుకుంటే కష్టం. సినిమా అంటే 24 శాఖల సమన్వయం. ఏదో ఒక రంగంలో పూర్తి అవగాహన పెంచుకొని, కష్టాలు ఎదురైనా ఓర్పు, పట్టుదలతో నిలబడితే రాణిస్తారు. తన దగ్గరకు వచ్చిన వారు ప్రతిభా వంతులైతే తప్పకుండా అవకాశాలు కల్పిస్తాను అని అన్నారు .
రోణంకి అప్పలస్వామి
రోణంకి అప్పలస్వామి (సెప్టెంబరు 15, 1909 - మార్చి, 1987) బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. కాన్వెంట్ బాటను పట్టిన నేటి తరానికి ఆయనెవరో తెలియక పోయినా, ముంజేతిలో చేతికర్ర వేలాడ దీసి, బెట్టిన దొర టోపీ పెట్టుకొని ..టెక్కలిని అంతర్జాతీయ సాహితీ ప్రపంచానికి పరిచయం చేసిన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. అరసం తొలితరం ప్రముఖులు, రాష్ట్రశాఖ అధ్యక్షవర్గ సభ్యులుగా కూడా ఉన్నారు. ఇంగ్లీషు, ఫ్రెంచ్‌, స్పానిష్‌, గ్రీక్, హీబ్రూ, ఇటాలియన్‌ మొదలైన ఆరు యురోపియన్‌ భాషలలో నిష్ణాతులు. శ్రీశ్రీ, ఆరుద్ర లకు తొలి రోజుల్లో స్ఫూర్తినిచ్చినవారు. అల్లసాని పెద్దన, భట్టుమూర్తి, క్షేత్రయ్య మొదలు శ్రీశ్రీ, నారాయణబాబు, చావలి బంగారమ్మ, చాసో మొదలైనవారి కవితల్ని ఆంగ్లీకరించి దేశ, విదేశీ భాషా పత్రికల్లో ప్రచురించారు.
అప్పలస్వామిగారు శ్రీకాకుళం జిల్లా టెక్కలి సమీపంలోని ఇజ్జువరం అనే గ్రామంలో 1909 సెప్టెంబరు 15 న జన్మించారు. తండ్రి రోణంకి నారాయణ్, తల్లి రోణంకి చిట్టెమ్మ . తండ్రి పెట్టిన పాఠశాలలో ప్రాథమిక విద్య ముగించుకుని, విజయనగరం, కాశీ హిందూ విశ్వవిద్యాల యాల్లో చదువుకుని ఎం.ఏ. (ఇంగ్లీషు) పట్టభద్రులయ్యారు. విజయనగరం మహారాజు కళాశాలలో సుమారు 30ఏళ్ళు ఉద్యోగం చేసి - ఇంగ్లీషు శాఖాధిపతిగా 1969లో రిటైరయ్యారు. మరొక రెండేళ్ళు - ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాల యంలో ఎమెరిషస్‌ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశారు. తరువాత టెక్కలిలో స్వగృహం నిర్మించుకుని స్థిరపడ్డారు. 1987, మార్చిలో మరణించారు.
అభ్యుదయ, అవగాహన, ఆంధ్రజ్యోతి, ఆంధ్రపత్రిక, భారతి, ఆంధ్రప్రదేశ్‌, కళాకేళి, ప్రజారధం, సృజన మొదలగు పత్రికలలోనూ అనేక ప్రత్యేక సంచికల్లోనూ వ్యాసాలు ప్రచురించారు. సమాచారశాఖ వారికోసం కోడి రామమూర్తిపై చిన్న పుస్తకం రచించారు. కేంద్ర సాహిత్య అకాడమి కోసం మాకియ వెల్లీ "ప్రిన్స్‌"ను - నేరుగా ఇటాలియన్‌ భాషనుండి తెలుగు చేశారు. మానేపల్లి, చిత్రభాను, మోహనప్రసాద్‌, చాగంటి తులసి - మొ||వారి పుస్తకాలకు ముందుమాటలు రాశారు. ఆరుద్ర తన తొలి కావ్యం -'త్వమేవాహం'నూ మానేపల్లి తన తొలి కవితా సంపుటి 'వెలిగించే దీపాలు'ను గురువుగారికి అంకితం ఇచ్చారు. 1980ల్లో ఆధునిక కవితా పితామహుడు గురజాడ అనీ, శ్రీశ్రీ తానే పితామహుడిననడం తగదని - జరిగిన వాదోపవాదాలకు గట్టి సమాధానం చెప్పారు. విశాఖపట్నం ఆకాశవాణి నుండి తెలుగు, ఇంగ్లీషులలో పలు ప్రసంగాలు చేశారు. రావూరి భరద్వాజగారు - ప్రత్యేకంగా ఆయన చేత హైదరాబాద్‌ ఆకాశవాణి కేంద్రాలనుండి ప్రసంగాలు చేయించారు.
టెక్కలి వారి స్వగృహంలో వివిధ యూరోపియన్‌ భాషలకు చెందిన అరుదైన గ్రంథాలు ఇప్పటికీ అలాగే ఉన్నాయి. వాటిని విశాఖనగర పౌర గ్రంథాలయానికి తరలించాలన్న ప్రయత్నాలు ఇంకా ఫలించలేదు. ఆయన రచనలు ఎన్నడూ జాగ్రత్త చేయలేదు. పోయినన్ని పోగా మిగిలిన తెలుగు, ఇంగ్లీషు రచనల్ని పుస్తకంగా తీసుకువచ్చే ప్రయత్నాలు మొదలయ్యాయి. వారి ఇంగ్లీషు కవితలు లోగడ - సాంగ్స్‌ అండ్‌ లిరిక్స (1935), ది నావ్‌ అండ్‌ అదర్‌ పోయమ్స్‌ (1985) పేర పుస్తక రూపంలో వచ్చాయి.
సి.ఆర్.ఎం.పట్నాయక్
సి.ఆర్.ఎం.పట్నాయక్ సాంకేతిక నిపుణులు. ఆయన శ్రీకాకుళం జిల్లాను సస్యశ్యామలం చేస్తూ 2.50లక్షల ఎకరాలకు సాగునీటితో పాటు తాగునీటిని అందిస్తున్న వంశధార ప్రాజెక్టు పితామహుడు. 
ఆయన నరసన్నపేట మండలం చిక్కాలవలస గ్రామానికి చెందినవారు. 1954లో హిరమండలం మండలం లోని గొట్ట గ్రామం దగ్గర రిజర్వాయర్‌ నిర్మాణం చేపట్టినట్లయితే 32వేల ఎకరాల వ్యవసాయ భూమి, 30గ్రామాలు పూర్తిగా, 32 గ్రామాలు పాక్షికంగా ముంపుకు గురయ్యే విధంగా అప్పటి ఇంజనీరింగ్‌ అధికారులు ప్రణాళికలు తయారు చేశారు. అయితే తుంగతంపర శాస్త్రి తన 400 ఎకరాల భూమి మునిగిపోతుందనే తలంపుతో రాష్ట్రపతి వి.వి.గిరి అండదండల తో రిజర్వాయర్‌ నిర్మాణానికి అడ్డంకులు వేశారు. ఈ నేపథ్యంలో 1964-65లో నాగార్జున సాగర్‌ ప్రాజెక్టుకు ఎగ్జిక్యూటివ్ ఇంజనీరుగా పనిచేస్తున్న పట్నాయక్ ను బదిలీపై తెచ్చి వంశధార ప్రాజెక్టుకు నమూనాలు తయారుచేయాలని ప్రభుత్వం సూచించింది. గొట్టపై రిజర్వాయర్‌ నిర్మాణానికి రాజకీయంగానూ, సాంకేతికంగానూ అడ్డంకులు ఉండేవి. వీటిని అధిగమించే విధంగా సరికొత్తగా, ప్రస్తుత వంశధార రిజర్వాయర్‌ నమూనాను ఆయన ప్రతిపాదించారు. తొలి ప్రతిపాదనలతో అయితే కేవలం 16టీఎంసీల నీటి నిల్వతో పాటు 32వేల ఎకరాల భూమి ముంపుకు గురయ్యే అవకాశముండేది. పట్నాయక్‌ మాత్రం 18టీఎంసీల నీటిని నిల్వ చేయడమే కాకుండా కేవలం 10వేల ఎకరాలు మాత్రమే ముంపుకు గురయ్యే విధంగా ప్రణాళిక రూపొందించారు. దేశంలో ఎక్కడా లేని విధంగా నది పక్కన రిజర్వాయర్‌ నిర్మాణానికి నాంది పలికారు.
1977లో గొట్టాబ్యారేజీ నిర్మాణం జరుగుతున్న సమయంలో ఆయనే దగ్గరుండి పనులు పర్యవేక్షించారు. 1980లో వచ్చిన భారీ వరదలకు ఆయన వరద పరిస్థితి సమగ్రంగా పరిశీలించేందుకు గొట్టాబ్యారేజీ వద్దకు వచ్చారు. అక్కడ నుంచి తిరిగి వెళ్లేందుకు దారిలేక పక్కనే ఉన్న కొండలపై నుంచి కాలిననడక రెండు రోజులు ప్రయాణం చేసి నరసన్నపేట చేరుకున్నారు. అప్పట్లో ఈ ఘటన చర్చనీయాంశమైంది. ఈ సంఘటన ఆయన కార్యదీక్షకు అద్దం పడుతుంది.
1968 లో వంశధార మొదటి దశ ప్రాజెక్ట్ కు డిజైన్‌ చేసి 1970 లో పూర్తిచేయడంతో ఆయన ఖ్యాతి నలుదిశలా వ్యాప్తి చెందినది. వంశధార రెండోదశ ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి నేరడి వద్ద బ్యారేజి నిర్మాణానికి ఈయనే డిజైన్‌ చేసారు. ఒడిషా ప్రభుత్వం అడుగడుగునా అభ్యంతరం చెబుతుండడం తో నేరడికి సమీపంలో సైడ్ వ్యూయర్ కట్టి ప్రాజెక్టు పూర్తిచేయవచ్చునని మరో డిజైన్‌ రూపొందించడంతో వైయస్ రాజశేఖరరెడ్డి ప్రభుత్వం ఆ దిశగా చర్యలు చేపట్టినది. దీనిపై కూడా ఒడిషా ప్రభుత్వము సుప్రీం కోర్ట్ ను ఆశ్రయిండంతో పనులు ప్రారంభం కాలేదు. వంశధార మూడో దశ నిర్మాణము రాస్ట్ర వ్యాప్తంగా ఉన్న ఇంజినీర్లు ససేమిరా అనడంతో మరోసారి పట్నాయక్ నే ఆశ్రయించారు.
ఆయన నీటిపారుదల విభాగంలో అనేక ప్రాజెక్టుల ను సమగ్రంగా పరిశీలించి, వాటి లోపాలను సరిదిద్దేందుకు అనేక సాంకేతిక అంశాలపై పుస్తకాలు రచించారు. ఆయన కుమారుడు కూడా ఒడిశా ఇరిగేషన్‌ చీఫ్‌ ఇంజనీరుగా పనిచేస్తున్నారు. 
శ్రీకాకుళం నగరంలోని న్యూకాలనీలోగల ఆయన నివాసంలో మే 11 2017న తుదిశ్వాస విడిచారు.
స్వాతీ సోమనాధ్‌
స్వాతీ సోమనాధ్‌ శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన నృత్యకళాకారిణి.
ఈమె శ్రీకాకుళం జిల్లా ఆమదాలవలస మండలం దూసి గ్రామంలో జన్మించారు. ఈమె అంతర్జాతీయ స్థాయికి ఎదిగిన ప్రముఖ నృత్య కళాకారిణి .తెలుగు సాంప్రదాయ నృత్యం 'కూచిపూడి'ని ఎన్నో సంగీత రూపకాలలో సుమారు 46 దేశాలలో ప్రదర్శనలు ఇవ్వడం ద్వారా చిక్కోలు ఖ్యాతిని అంతర్జాతీయ స్థాయికి తీసుకువెళ్లిన ఏకైక మహిళ ఆమె. ఇంటాక్‌ సంస్థ ఇచ్చే 'ఉత్తమ కళాకారిణి' అవార్డు తీసుకునేందుకు శ్రీకాకుళం వచ్చారు .
ఈమె "ఈ కాలంలో శాస్త్రీయ నృత్యానికి భవిష్యత్తు లేదని, శాస్త్రీయ నృత్యం నేర్చుకోవడం ద్వారా సమయం వృధా అనే భావనలో ఎక్కువమంది తల్లిదండ్రులో ఉందనీ, మంచి నృత్యకళాకారిణిగా కంటే ఇంజనీర్‌గానో, వైద్యుని గానో తమ పిల్లలు స్థిరపడాలనే తల్లిదండ్రులు కోరుకుంటున్నారనీ, వ్యాపారధోరణి కూడా బాగా పెరిగిపోయిందనీ,నేర్చుకోవడం మొదలుపెట్టిన రెండు మూడేళ్లకే లెక్కలేనన్ని ప్రదర్శనలు ఇచ్చేసి ప్రముఖ కళాకారిణులు అయిపోవాలనే తపన ఎక్కువైందనీ" తెలిపారు.
కూచిపూడి నృత్యం అభివృద్ధికి, విస్తరణకు తాను ఇప్పటివరకు ఆరువేల మందికి పైగా విద్యార్థులను తీర్చిదిద్దగలిగారు. చివరికి పరిస్థితులు చూసి హైదరాబాద్‌లో నృత్యం నేర్పడం వృధా అనుకునే స్థాయికి చేరుకున్నారు. ఒక కూచిపూడి నృత్య కళాకారిణిగా ఆమె తరమే చివరిది అనే అనుకుంటున్నారు. దూసి గ్రామంలో ఇప్పటికే రెండు ఎకరాల స్థలం కొనుగోలు చేయడం జరిగింది. త్వరలో కేంద్రం నెలకొల్పి జిల్లావాసులకు శిక్షణ ఇద్దామనుకున్తున్నారు.
సెన్సార్‌బోర్డు అధికారాలు నామమాత్రం అయిపోవడం వలన అనుకున్న స్థాయిలో సెన్సార్‌ బోర్డు సభ్యురాలిగా కొనసాగుతున్న ఆమె చెడు సినిమాలను ఎంతవరకు నియంత్రించలేక పోతున్నారు. బోర్డు చేసిన కటింగ్‌లు మళ్లీ సినిమాల్లో ప్రత్యక్షమవుతున్నా ఏమి చేయలేని నిస్సహాయస్థితిలో కొనసాగుతున్నారని ఆమె తెలిపారు. సభ్యులందరూ కచ్చితంగా పనిచేస్తే సినిమాలలో పేర్లు తప్ప దృశ్యాలు మిగలవని ఆమె తెలిపారు.