ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ
ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO ) అనేది అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని పర్యవేక్షించడానికి మరియు సరళీకృతం చేయడానికి దాని స్థాపకులచే రూపొందించబడిన ఒక అంతర్జాతీయ సంస్థ. ఈ సంస్థ 1947లోని ప్రారంభమైన సుంకాలు మరియు వాణిజ్యంపై సాధారణ ఒప్పందానికి (GATT) బదులుగా అధికారికంగా మారాకేష్ ఒప్పందాన్ని 1995 జనవరి 1లో ప్రారంభించింది. ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ పాల్గొనే సంస్థల మధ్య వాణిజ్యాన్ని క్రమబద్ధీకరిస్తుంది; వాణిజ్య ఒప్పందాలను చర్చించడానికి మరియు నిర్మించడానికి ఒక ప్రణాళికను మరియు సభ్య ప్రభుత్వాల యొక్క ప్రతినిధులు మరియు వారి చట్టసభలచే సంతకం చేసిన WTO ఒప్పందాలకు పాల్గొనేవారు కట్టుబడి ఉండేలా చూడటానికి ఒక వివాద పరిష్కార విధానాన్ని అందిస్తుంది. WTO దృష్టి సారించే అధిక సమస్యలను మునుపటి వాణిజ్య మంతనాల నుండి, ప్రత్యేకంగా ఉరుగ్వే రౌండ్ (1986-1994) నుండి ఉత్పాదిస్తుంది. ప్రస్తుతం ఈ సంస్థ ప్రపంచంలోని అత్యధిక జనాభాను సూచిస్తున్న పేద దేశాలు సమాన స్థానాలను పొందేలా మెరుగుపర్చడానికి 2001లో ప్రారంభించిన దోహా డెవలప్‌మెంట్ అజెండా (లేదా దోహా రౌండ్) అని పిలవబడే ఒక వాణిజ్య చర్చతో పట్టుదలగా కృషి చేస్తుంది. అయితే, " దిగుమతుల్లో కల్లోలాల నుండి రైతులను రక్షించడానికి ఒక 'ప్రత్యేక సురక్షిత కొలత' యొక్క ఖచ్ఛితమైన నియమాలపై వ్యవసాయ భారీ ఉత్పత్తుల ఎగుమతుదారులు మరియు జీవనోపాధి రైతులు అధికంగా గల దేశాల మధ్య విభేదం కారణంగా ఆ చర్చ కష్టసాధ్యమైంది. ఈ సమయంలో, దోహా రౌండ్ యొక్క భవిష్యత్తు అనిశ్చితంగా మారింది."
WTO మొత్తం ప్రపంచ వాణిజ్యంలో 95% కంటే ఎక్కువ భాగాన్ని సూచిస్తున్న 152 సభ్యులు మరియు 30 పరిశోధకులను కలిగి ఉంది, పలువురు సభ్యత్వాన్ని అభ్యర్థిస్తున్నారు. మంత్రివర్గ సదస్సుచే WTO నిర్వహించబడుతుంది, ప్రతి రెండు సంవత్సరాలకు సమావేశం జరుగుతుంది; సదస్సు యొక్క విధాన నిర్ణయాలను అమలు చేసే ఒక సాధారణ మండలి మరియు ఇది రోజువారీ నిర్వహణ బాధ్యతను నిర్వహిస్తుంది మరియు మంత్రివర్గ సదస్సుచే ఒక ప్రధాన నిర్వహణాధికారి నియమించబడతారు. WTO యొక్క ప్రధాన కార్యాలయం స్విట్జర్లాండ్‌లోని జెనీవాలో సెంట్రీ విలియమ్ రాపార్డ్‌లో ఉంది.
] WTO యొక్క పూర్వ సంస్థ, సుంకాలు మరియు వాణిజ్యంపై సాధారణ ఒప్పందం (GATT) అనేది అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సహకారానికి ఉద్దేశించబడిన ఇతర క్రొత్త బహుపాక్షిక సంస్థలను - ప్రత్యేకంగా ప్రపంచ బ్యాంకు మరియు అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి సంస్థగా తెలిసిన బ్రెట్టన్ వుడ్స్ సంస్థలు ప్రేరిపించడానికి ప్రపంచ యుద్ధం II తర్వాత స్థాపించబడింది. వాణిజ్యం కోసం పోల్చదగిన అంతర్జాతీయ సంస్థ, అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సంస్థ అనే పేరుతో విజయవంతంగా నిర్వహించబడింది. ITOను యునైటెడ్ నేషన్స్ ప్రత్యేక ప్రతినిధి సంస్థగా పరిగణిస్తారు మరియు ఇది వాణిజ్య ఆటంకాలు గురించే కాకుండా ఉపాధి, పెట్టుబడి, పరిమిత వ్యాపార ఆచరణలు మరియు సరుకు ఒప్పందాలతో సహా వాణిజ్యంతో పరోక్షంగా సంబంధిత వాటిని కూడా నిర్వహిస్తుంది. కాని ITO వినతి యునైటెడ్ స్టేట్స్‌చే మరియు కొంత మంది ఇతర సంతకందారులచే ఆమోదించబడలేదు మరియు సక్రియం కాలేదు.
వాణిజ్యానికి అంతర్జాతీయ సంస్థ గైర్హాజరీలో, కొన్ని సంవత్సరాల్లో GATT "డె ప్యాక్టో" అంతర్జాతీయ సంస్థగా "తనకు తానే మార్చుకుంది".
GATTను 1948 నుండి 1995లో WTO స్థాపించబడే వరకు అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని నిర్వహించిన ఒకే ఒక్క బహుపాక్షిక సంస్థగా చెప్పవచ్చు. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం కోసం సంస్థల సంవిధానం యొక్క ఒక రూపాన్ని రూపొందించడానికి 1950ల మధ్య కాలంలో మరియు 1960ల కాలాల్లో ప్రయత్నాలే కాకుండా, GATT తాత్కాలిక ప్రాతిపదికన ఒక పాక్షిక-సంస్థల బహుపాక్షిక ఒడంబడిక పద్ధతి వలె దాదాపు అర్థ శతాబ్దం కాలం వరకు నిర్వహించడాన్ని కొనసాగించింది.
GATT ఆధ్వర్యంలో 7 రౌండ్ల చర్చలు జరిగాయి. మొదటి GATT వాణిజ్య రౌండ్‌లో సుంకాన్ని మరింత తగ్గించడంపై శ్రద్ధ వహించారు. తర్వాత, అరవై-డెబ్బైల మధ్య కెనడీ రౌండ్‌లో ఒక GATT దిగుమతి నిరోధక ఒప్పందం మరియువేశపెట్టారు. డెబ్బైలలో జరిగిన టోక్యో రౌండ్‌ను సుంకాల రూపంలో కాకుండా వాణిజ్య ఆటంకాల బాధ్యత తీసుకున్నది మరియు వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయడానికి సుంకం-కాని ఆటంకాలపై ఒప్పందాల శ్రేణిని ఆచరించిన ఒక మొదటి ముఖ్యమైన ప్రయత్నంగా చెప్పవచ్చు. దీనిలోని కొన్ని సందర్భాల్లో ఇప్పటికే ఉన్న GATT నియమాలను తర్జుమా చేశారు మరియు ఇతరాల్లో పూర్తిగా క్రొత్త ఆధారాన్ని రూపొందించారు. ఈ బహుపాక్షిక ఒప్పందాలు సంపూర్ణ GATT సభ్యత్వంచే ఆమోదించబడని కారణంగా, వాటిని తరచూ అనధికారికంగా "కోడ్‌లు"గా పిలుస్తారు. ఈ కోడ్‌లలో ఎక్కువ వాటిని ఉరుగ్వే రౌండ్‌లో అభివృద్ధి చేశారు మరియు మొత్తం WTO సభ్యులు ఆమోదించిన బహుపాక్షిక విధులుగా మార్చబడ్డాయి. నాలుగు మాత్రం (ప్రభుత్వ సంపాదనపై ఉన్నవి, పశు సంబంధమైన మాంసం, సామాజిక విహంగం మరియు పాడి ఉత్పత్తులు) బహుళ పాక్షిక వ్యవస్థలుగా మిగిలిపోయాయి, కాని 1997లో WTO సభ్యులు పశు సంబంధమైన మాంసం మరియు పాడి ఉత్పత్తులను ముగించడానికి అంగీకరించడంతో రెండు ఉత్పత్తులు మాత్రమే మిగిలాయి.
GATT యొక్క 40వ వార్షికోత్సవానికి ముందుగా, GATT వ్యవస్థను కొత్త భౌగోళీకరణ ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు అనుకూలంగా చేయడానికి కఠినంగా ప్రయత్నిస్తుందని దాని సభ్యులు ముగించారు. 1982 మంత్రివర్గ ప్రకటనలో గుర్తించిన సమస్యలకు (నిర్మాణ సంబంధమైన లోపాలు, ప్రపంచ వాణిజ్య GATTపై కొన్ని దేశాల విధానాల ప్రభావాలను నిర్వహించలేకపోవడం మొదలైనవి.) స్పందనగా, ఎనిమిదో GATT రౌండ్ — ఉరుగ్వే రౌండ్‌గా పిలవబడేది — 1986 సెప్టెంబరులో ఉరుగ్వేలోని పుంటా డెల్ ఎస్టేలో ప్రారంభించబడింది. దీనిని అంగీకరించబడిన వాణిజ్యంపై భారీ చర్చ ఆదేశంగా చెప్పవచ్చు: వాణిజ్య వ్యవస్థను పలు క్రొత్త రంగాలు ప్రత్యేకంగా సేవలు మరియు మేధో సంపత్తి వాణిజ్యంలో విస్తరించడానికి మరియు వ్యవసాయం మరియు నేత పరిశ్రమలు వంటి సున్నితమైన విభాగాల్లో వాణిజ్యాన్ని సంస్కరించడానికి చర్చలు జరుగుతున్నాయి; అన్ని యథార్థ GATT కథనాలను సమీక్షిస్తున్నారు. తుది చట్టం ఉరుగ్వే రౌండ్‌ను ముగించింది మరియు మోరోకోలోని మారాకేష్‌లో ఏప్రిల్ 1994 మంత్రవర్గ సమావేశంలో సంతకం చేసిన WTO పరిపాలన విధానాన్ని అధికారికంగా స్థాపించారు. దీన్ని మారాకేష్ ఒప్పందం అని కూడా పిలుస్తారు.
సరుకుల్లో వాణిజ్యం కోసం ఇప్పటికీ GATT అనేది WTO యొక్క అధిపత్య వినతిగా ఉనికిలో ఉంది, ఉరుగ్వే రౌండ్ చర్చల ఫలితంగా నవీకరించబడింది ("GATT 1994", GATT యొక్క నవీకరించిన బాగాలు మరియు "GATT 1947" ల మధ్య ఒక విలక్షణం, ఇప్పటికీ GATT 1994కి ప్రధానంగా ఉన్న యథార్థ ఒప్పందం). అయితే GATT 1994 అనేది మారాకాష్‌లో తుది చట్టం ద్వారా న్యాయపరమైన బాధ్యత ఒప్పందాన్ని కలిగి ఉన్న ఏకైక పద్ధతిగా పేరు గాంచింది; 60 ఒప్పందాలు, సంయోజితాలు, నిర్ణయాలు మరియు ఆమోదాల యొక్క ఒక పొడవైన జాబితాను ఆమోదించింది. ఈ ఒప్పందాలు క్రింది ఆరు ప్రధాన భాగాలతో ఒక నిర్మాణంగా ఏర్పడతాయి:ప్రారంభ మంత్రివర్గ సమావేశం 1996లోని సింగపూర్‌లో జరిగింది. ఈ సమావేశంలో ప్రారంభించిన నాలుగు సమస్యలపై భారీగా అభివృద్ధి చెందిన మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థల మధ్య విభేదాలు బహిర్గతం అయ్యాయి. వీటిని మొత్తంగా కలిపి "సింగపూర్ సమస్యలు" వలె సూచిస్తారు.
ఇది స్విట్జర్లాండ్‌లోని జెనీవాలో జరిగింది.
సీటెల్, వాషింగ్టన్‌లో జరిగిన మూడవ సమావేశం విఫలమైంది, భారీ ప్రదర్శనలు మరియు పోలీస్ మరియు నేషనల్ గార్డ్ సమూహాల నియంత్రణ ప్రభావాలు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఆకర్షించబడ్డాయి.
ఇది కతార్ యొక్క పర్షియన్ గల్ఫ్ దేశంలోని దోహాలో జరిగింది. ఈ సమావేశంలో దోహా డెవలప్‌మెంట్ రౌండ్ ప్రారంభించబడింది. ఈ సమావేశంలో చైనా సభ్యత్వం కూడా అంగీకరించబడింది, ఇది 143వ సభ్యుని వలె సభ్యత్వాన్ని పొందింది.
ఈ మంత్రివర్గ సమావేశం మెక్సికోలోని కాంకున్‌లో జరిగింది, దీనిలో దోహా రౌండ్‌పై ఒప్పందాన్ని నకిలీ చేయడాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు. 22 దక్షిణ రాష్ట్రాల యొక్క ఒక కూటమి, G20 అభివృద్ధి దేశాలు (భారతదేశం, చైనా మరియు బ్రెజిల్‌ల ఆధ్వర్యంలో) "సింగపూర్ సమస్యలు" అని పిలిచే వాటిపై ఒప్పందాలకు ఉత్తర రాష్ట్రాల నుండి డిమాండ్‌లను ప్రతిఘటించాయి మరియు EU మరియు USలలోని వ్యవసాయ రాయితీలకు ముగింపును అభ్యర్థించాయి. ఈ చర్చలు ఎటువంటి ప్రగతి లేకుండా విఫలమయ్యాయి.
ఆరవ WTO మంత్రివర్గ సమావేశం 13 డిసెంబరు – 2005 డిసెంబరు 18 మధ్య హాంగ్ కాంగ్‌లో జరిగింది. నాలుగు సంవత్సరాలు క్రితం దోహా డెవలప్‌మెంట్ అజెండా చర్చలు 2006లోని రౌండ్‌లో ముగింపు కోసం అనుకూలంగా తరలించబడి ఉంటే దీన్ని ముఖ్యమైనదిగా భావించేవారు. ఈ సమావేశంలో, 2013 ముగింపు కల్లా వారి మొత్తం వ్యవసాయ రాయితీలను ముగించడానికి దేశాలు అంగీకరించాయి మరియు 2006 ముగింపుకు పత్తి ఎగుమతి రాయితీలను ముగించడానికి అంగీకరించాయి. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు మరిన్ని రాయితీల్లో యూరోపియన్ యూనియన్ యొక్క ఎవరీథింగ్ బట్ ఆర్మ్స్ ప్రారంభంతో అత్యల్ప అభివృద్ధి దేశాల నుండి వస్తువులకు పన్నురాయితీ, సుంకం లేని ప్రాప్తిని ఆరంభించడానికి ఒక ఒప్పందం ఉంది — కాని పన్నుల వరుసలో 3% వరకు రాయితీని ప్రకటించారు. ఇతర ముఖ్యమైన సమస్యలు 2010 ముగింపులో పూర్తి చేయడానికి మరిన్ని చర్చల కోసం వదిలి వేయబడ్డాయి
2009 మే 26లో జరిగిన WTO సాధారణ మండలి, 30 నవంబరు-డిసెంబరు 2009 మధ్య జెనీవాలో ఏడవ WTO మంత్రివర్గ సమావేశ సెషన్‌ను నిర్వహించడానికి ఆమోదించాయి. ఛైర్మన్ Amb.మారియో మాటుస్ 2005లో దోహా రౌండ్ విఫలంతో ఆగిపోయిన రెండు-సంవత్సరాల "సాధారణ" సమావేశం అవసరమైన ప్రోటోకాల్ ఉల్లంఘనకు నివారణ మార్గం ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉంటుందని మరియు ఈ "చిన్న" సమావేశం ఒక చర్చ సెషన్ కాదు, కానీ "చిన్న సమూహ విధానాలు మరియు అనధికార సంప్రదింపు నిర్మాణాలపై కాకుండా పారదర్శకత మరియు స్వచ్ఛంద చర్యపై అవధారణ ఉంటుంద"ని తెలిపాడు.
WTO చర్చల యొక్క ప్రస్తుత రౌండ్‌ దోహా డెవలప్‌మెంట్ అజెండా (DDA) లేదా దోహా రౌండ్‌ను నవంబరు 2001లో దోహా, కతర్‌లోని నాలుగవ మంత్రివర్గ సమావేశంలో ప్రారంభించబడింది. దోహా రౌండ్ అనేది ప్రపంచీకరణను మరింత సంఘటితం చేయడానికి మరియు ప్రత్యేకంగా వ్యవసాయంలో ఆటంకాలు మరియు రాయితీలను తగ్గించడం ద్వారా ప్రపంచం పేద దేశాలకు సహాయం చేయడానికి గాఢవాంఛగల ప్రయత్నంగా చెప్పవచ్చు. ప్రారంభ ఎజెండాలో మరింత వాణిజ్య సరళీకరణ మరియు క్రొత్త నియమ-నిర్ధారణలు రెండింటినీ కలిగి ఉంది, దేశాల అభివృద్ధికి ప్రధాన సహకారాన్ని శక్తివంతం చేయడానికి విధేయతకు మద్దతు కలిగి ఉంది.
ఈ చర్చలు భారీగా వివాదస్పదం అయ్యాయి మరియు పలు మంత్రివర్గ సమావేశాల్లో మరియు ఇతర సెషన్‌లలో చర్చలు తీవ్రతతో సంబంధం లేకుండా ఒప్పందాన్ని చేరుకోలేకపోయాయి. వ్యవసాయ రాయితీలతో సహా పలు ముఖ్యమైన రంగాల్లో అసమ్మతి ఇప్పటికీ కొనసాగుతుంది. 
WTO యొక్క పలు విధుల్లో, క్రింద పేర్కొన్న వాటిని విశ్లేషకులు ముఖ్యమైనవిగా భావించారు:
అదనంగా, జాతీయ వాణిజ్య విధానాలను సమీక్షించి, వ్యాపింప చేయడం మరియు ప్రపంచ ఆర్థిక విధాన-తయారీలో నిఘా ద్వారా వాణిజ్య విధానాల సందర్భశుద్ధి మరియు పారదర్శకతను నిర్ధారించడం WTO యొక్క విధి. WTO యొక్క మరొక ముఖ్యమైన విధి సాంకేతిక సహకారం మరియు శిక్షణ ద్వారా WTO నియమాలు మరియు క్రమశిక్షణకు స్వల్ప-అభివృద్ధి మరియు స్వల్ప-ఆదాయ దేశాలను సర్దుబాటు చేయడానికి, వాటి అభివృద్ధిలో సహకారాన్ని అందించడం. WTO అనేది ఆర్థిక పరిశోధన మరియు విశ్లేషణకు ఒక కేంద్రంగా కూడా చెప్పవచ్చు: దాని వార్షిక ప్రచురణలు మరియు పరిశోధన నివేదికల్లో నిర్దిష్ట అంశాలపై సాధారణ నిర్ధారణ యొక్క ప్రపంచ వాణిజ్య చిత్రం, సంస్థచే ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. చివరిగా, WTO బ్రెట్టన్ వుడ్స్ వ్యవస్థ యొక్క ఈ రెండు ఇతర భాగాలకు కూడా సన్నిహితంగా సహకరిస్తుంది: IMF మరియు ప్రపంచ బ్యాంకు.
WTO వాణిజ్య విధానాలకు ఒక నమూనాను స్థాపించింది; ఇది ఫలితాలను నిర్వచించదు లేదా పేర్కొనదు. అంటే ఇది వాణిజ్య విధాన ఆటల యొక్క నియమాల అమర్పులను సూచిస్తుంది. మునుపటి-1994 GATT మరియు WTOలు రెండింటినీ అర్ధం చేసుకోవడానికి ఈ క్రింది ఐదు సూత్రాలు ముఖ్యమైనవి:వస్తువుల మండలి యొక్క అధికార పరిధి ఆధ్వర్యంలో ప్రతి ఒక్కటి నిర్దిష్ట విధితో 11 సంఘాలు ఉన్నాయి. WTO యొక్క మొత్తం సభ్యదేశాలు సంఘాల్లో పాల్గొంటాయి. ఇతర సంఘాల నుండి వస్త్ర పర్యవేక్షణ సంఘం ప్రత్యేకం, అయినప్పటికీ అది వస్తువుల మండలి ఆధ్వర్యంలోనే ఉంటుంది. ఈ మండలిలో దాని స్వంత అధ్యక్షుడు మరియు 10 సభ్యులు మాత్రమే ఉంటారు. ఈ మండలి వస్త్ర రంగానికి చెందిన పలు సమూహాలను కూడా కలిగి ఉంది.
WTOలోని మేధో సంపత్తిపై సమాచారం, TRIPS మండలి యొక్క కార్యాచరణల వార్తలు మరియు అధికార నివేదికలు మరియు ఈ రంగంలో ఇతర అంతర్జాతీయ సంస్థలతో WTO యొక్క కార్యక్రమం వివరాలు ఉంటాయి.
సేవల్లో వాణిజ్యానికి మండలి అనేది సాధారణ మండలి అధ్యక్షతను అమలు అవుతుంది మరియు సేవల్లో వాణిజ్యంపై సాధారణ ఒప్పందం (GATS) యొక్క చర్యను పర్యవేక్షణ బాధ్యతను కలిగి ఉంటుంది. ఇది మొత్తం WTO సభ్యులకు బహిరంగంగా ఉంటుంది మరియు అవసరమైనట్లు సహాయక మండళ్లను రూపొందించవచ్చు.
ఈ సేవా మండలి మూడు సహాయక మండళ్లను కలిగి ఉంది: ఆర్థిక సేవలు, దేశీయ నియంత్రణలు, GATS నియమాలు మరియు నిర్దిష్ట విధులు.
సాధారణ మండలి వేర్వేరు సంఘాలు, కార్యచరణ సమూహాలు మరియు కార్యాచరణ పార్టీలను కలిగి ఉంటుంది.
వీటిపై సంఘాలు
వీటిపై కార్యాచరణ పార్టీలు
వీటిపై కార్యాచరణ సమూహాలువాణిజ్య చర్చల సంఘం (TNC) అనేది ప్రస్తుత వాణిజ్య చర్చల విభాగంతో వ్యవహరించే సంఘం. WTO యొక్క ప్రధాన నిర్వాహకుడు దీనికి అధ్యక్షుడుగా వ్యవహరిస్తారు. ఈ సంఘం ప్రస్తుతం దోహా డెవలప్‌మెంట్ రౌండ్ విధులను కలిగి ఉంది.
WTO "ఒక దేశం, ఒక ఓటు" వ్యవస్థను అమలు చేస్తుంది, కాని యథార్థ ఓట్లను ఎప్పుడూ పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు. విధాన నిర్ణయం అనేది సాధారణంగా ఏకాభిప్రాయం మరియు సంబంధిత విఫణి పరిమాణం బేరమాడే శక్తికి ప్రాథమిక మూలంగా ఉంటుంది. ఏకాభిప్రాయ విధాన-నిర్ణయం యొక్క సౌలభ్యం ఏమిటంటే ఇది విస్తృత ఆమోదిత నిర్ణయాన్ని తీసుకోవడానికి ప్రయత్నాలను ప్రోత్సహిస్తుంది. ప్రధాన నష్టాల్లో అధిక సమయం మరియు ఒక ఏకాభిప్రాయ నిర్ణయం కోసం పలు చర్చలు అవసరమవుతాయి మరియు వివాదస్పద విషయాలపై తుది ఒప్పందం కోసం సందిగ్థ భాషను ఉపయోగించే ధోరణి ఒడంబడికల భవిష్యత్తు జోక్యం కష్టసాధ్యమవుతుంది.
నిజానికి, WTO చర్చలు మొత్తం సభ్యదేశాల ఏకాభిప్రాయంపై నిర్ణయించబడవు, కాని దేశాల యొక్క చిన్న సమూహాల మధ్య అనధికార చర్చల యొక్క విధానంచే జరుగుతాయి. ఇటువంటి చర్చలను తరచుగా "గ్రీన్ రూమ్" చర్చలు (జెనీవాలోని WTO కార్యనిర్వాహకుని కార్యాలయం రంగుతో) లేదా ఇవి ఇతర దేశాల్లో జరిగినప్పుడు, "చిన్న-మంత్రివర్గాలు" అని పిలుస్తారు. ఈ విధానాలను WTO యొక్క అభివృద్ధి దేశ సభ్యుల్లో పలువురు తరచూ విమర్శిస్తుంటారు, వీరిని తరచూ చర్చల నుండి పూర్తిగా మినహాయిస్తారు.
WTO యొక్క ఏకాభిప్రాయ పరిపాలన నమూనా చట్ట-సంబంధిత ప్రారంభ బేరాలను అందిస్తున్నప్పటికీ, వాణిజ్యం యూరోప్ మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లకు ఆదరంగా శక్తి-ఆధారిత బేరాలకు సన్నిహితంగా జరుగుతుందని మరియు పారెటో అభివృద్ధి సాధ్యం కాదని రిచర్డ్ హారోల్డ్ స్టెయిన్బర్గ్ (2002) వాదించాడు.
1994లో, వివాదాల పరిష్కరణ పాలన నియమాలు మరియు విధానాలను అర్థం చేసుకోవడాన్ని (DSU) 1994లో మారాకేష్‌లో సంతకం చేసిన "తుది చట్టాని"కి సంయోజితంగా ఆమోదించారు. వివాద పరిష్కారాన్ని WTO బహుపాక్షిక వాణిజ్య వ్యవస్థకు కేంద్ర ఆధారంగా మరియు "ప్రపంచ ఆర్ధిక వ్యవస్థ స్థిరత్వానికి ఏకైక తోడ్పాటుగా" భావిస్తుంది. WTO సభ్యదేశాలు దీనికి అంగీకరించాయి, తమ సహచర సభ్యదేశం వాణిజ్య నియమాలను ఉల్లఘిస్తున్నట్లు తెలిస్తే, వారు ఏక్షపక్షంగా చర్యను తీసుకోవడానికి బదులుగా వివాద పరిష్కార బహుపాక్షిక వ్యవస్థను ఉపయోగిస్తారు.
WTO వివాద పరిష్కార విధానం యొక్క చర్యలో DSB మండళ్లు, పునర్విచారణ మండలి, WTO కార్యదర్శి, మధ్యవర్తులు, స్వతంత్ర నిపుణులు మరియు పలు ప్రత్యేక సంస్థలు పాల్గొంటాయి.
WTO సభ్యత్వాన్ని పొందడానికి ప్రతి అభ్యర్థ దేశానికి ఒకేవిధమైన విధానం ఉంటుంది మరియు ప్రవేశ నియమాలు ఆ దేశం యొక్క ఆర్థిక అభివృద్ధి దశ మరియు ప్రస్తుత వాణిజ్య పద్ధతిపై ఆధారపడి ఉంటాయి. ఈ విధానానికి దాదాపు ఐదు సంవత్సరాలు పడుతుంది, కాని విధానానికి దేశం సంపూర్ణ నిబద్ధత తగ్గినా లేదా రాజకీయ సమస్యలు జోక్యం చేసుకున్నా ఇది త్వరగా ముగుస్తుంది. ఇది WTO విధానాల్లో ప్రత్యేకమైనది కనుక, ఆసక్తి గల పార్టీల్లో ఏకాభిప్రాయం వచ్చిన తర్వాత మాత్రమే ప్రవేశం ఇవ్వబడుతుంది.
WTOలో చేరడానికి ఆశ పడుతున్న ఒక దేశం సాధారణ మండలికి ఒక దరఖాస్తును సమర్పిస్తుంది మరియు WTO ఒప్పందాలను అంగీకరిస్తున్న దాని వాణిజ్య మరియు ఆర్థిక విధానాల యొక్క అన్ని అంశాలు వివరించాలి. ఈ దరఖాస్తు ఆసక్తి గల మొత్తం WTO సభ్యదేశాలకు ప్రాప్తి ఉండే ఒక కార్యాచరణ పార్టీ ద్వారా విశ్లేషించబడిన ఒక నివేదికలో WTOకు సమర్పించబడుతుంది. మొత్తం నేపథ్య సమాచారాన్ని పొందిన తర్వాత, కార్యాచరణ పార్టీ WTO నియమాలు మరియు అభ్యర్థ దేశం యొక్క అంతర్జాతీయ మరియు జాతీయ వాణిజ్య విధానాలు మరియు చట్టాల మధ్య వ్యత్యాస్యాల యొక్క సమస్యలపై దృష్టి సారిస్తుంది. కార్యాచరణ పార్టీ అభ్యర్థ దేశం కోసం WTOలో ప్రవేశానికి నియమాలు మరియు షరతులను నిర్ణయిస్తుంది మరియు WTO నియమాలతో పాటించడంలో దేశాలకు కొంత వెసులుబాటును అనుమతించడానికి సంధికాలిక వ్యవధులను పరిశీలించవచ్చు. ప్రవేశానికి ఆఖరి ఘట్టంలో సరుకులు మరియు సేవలకు సుంకం స్థాయిలు మరియు విఫణి ప్రాప్తిపై రాయితీలు మరియు ఒప్పందాలకు సంబంధించి అభ్యర్థ దేశం మరియు కార్యాచరణ పార్టీ సభ్యుల మధ్య ద్వైపాక్షిక చర్చలు జరుగుతాయి. క్రొత్త సభ్యదేశం ఒప్పందాలను సమానంగా మొత్తం WTO సభ్యదేశాలకు సాధారణ పక్షపాతం లేని నియమాల ప్రకారం వర్తింప చేస్తారు అయినప్పటికీ వాటిని ద్వైపాక్షికంగా నిర్వహించబడతాయి.
ద్వైపాక్షిక చర్చలు ముగిసినప్పుడు, కార్యాచరణ పార్టీ, సాధారణ మండలి లేదా మంత్రివర్గ సమావేశానికి ఒక ప్రవేశ ప్యాకేజీని పంపుతుంది, ఈ ప్యాకేజీలో అన్ని కార్యాచరణ పార్టీ సమావేశాల యొక్క సారాంశం, ప్రవేశ ప్రాథమిక పత్రం (ఒక ముసాయిదా సభ్యత్వ ఒప్పందం) మరియు సభ్యదేశాల యొక్క ఒప్పందాల యొక్క జాబితాలు ("ప్రణాళికలు") ఉంటాయి. ప్రవేశ నియమాలను సాధారణ మండలి లేదా మంత్రివర్గ సమావేశం ఆమోదించిన తర్వాత, అభ్యర్థ దేశానికి సభ్యత్వాన్ని పొందడానికి ముందుగా ప్రవేశ ప్రాథమిక పత్రాన్ని ఆ దేశం యొక్క చట్టసభ ఆమోదించాలి.
WTO 153 సభ్యదేశాలను కలిగి ఉంది (ఉరుగ్వే రౌండ్‌లో పాల్గొన్న దాదాపు మొత్తం 123 దేశాలు దీని స్థాపనలో సంతకం చేశాయి మరియు మిగిలినవి సభ్యత్వం కోసం వేచి ఉన్నాయి). యూరోపియన్ యూనియన్ యొక్క 27 రాష్ట్రాలు కూడా యూరోపియన్ సంఘాలు వలె సూచించబడ్డాయి. WTO సభ్యదేశాలు సంపూర్ణ సార్వభౌమ దేశ-సభ్యదేశాలు కానవసరం లేదు. బదులుగా, అవి వాటి బాహ్య ఆర్థిక సంబంధాలను నిర్వహించడంలో సంపూర్ణ స్వయం ప్రతిపత్తితో ఒక కస్టమ్స్ జిల్లా అయ్యి ఉండాలి. అదే విధంగా, హాంగ్ కాంగ్ (1997 నుండి "హాంగ్ కాంగ్, చైనా") ఒక GATT గుత్త పార్టీ వలె మారింది మరియు రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా (ROC) (సాధారణంగా తైవాన్‌గా పిలుస్తారు, ఇది సారభౌమ్యత్వాన్ని పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ చైనాచే వివాదంగా మారింది) 2001లో "తైవాన్, పెంగ్యూ, కిన్మెన్ మరియు మాట్సూ యొక్క ప్రత్యేక సుంకాల జిల్లా" (చైనీస్ తైపీ) పేరుతో WTOలో ప్రవేశాన్ని దక్కించుకుంది. WTO కార్యకలాపాల్లో పలు సభ్యతేరులు (30) పరిశీలకులుగా ఉన్నారు మరియు ప్రస్తుతం వారి సభ్యత్వాన్ని చర్చిస్తున్నారు. పరిశీలకులుగా ఉన్న ఇరాన్, ఇరాక్ మరియు రష్యాలు ఇప్పటికీ సభ్యత్వాన్ని పొందలేదు. హోలీ సీ మినహాయింపుతో, పరిశీలకులు, వారు పరిశీలకులుగా మారిన సమయం నుండి ఐదు సంవత్సరాలలోపు ప్రవేశ చర్చలను ప్రారంభించాలి. కొన్ని అంతర్జాతీయ అంతరప్రభుత్వ సంస్థలను కూడా WTO సంఘాలకు పరిశీలకులు స్థితిని అంగీకరించారు. ఇప్పటి వరకు 14 రాష్ట్రాలు మరియు 2 జిల్లాలు WTOతో ఎటువంటి అధికార జోక్యాన్ని కలిగి లేవు.
అంతర్జాతీయ న్యాయపరమైన పాఠాలు స్థితిని కలిగి ఉన్న దాదాపు 60 వేర్వేరు ఒప్పందాలను WTO పర్యవేక్షిస్తుంది. ప్రవేశించేటప్పుడు సభ్య దేశాలు తప్పక అన్ని WTO ఒప్పందాలపై సంతకం చేసి, ఆమోదించాలి. అధిక ముఖ్యమైన ఒప్పందాల్లో కొన్నింటి గురించి క్రింది చర్చించబడింది.
ఈ వ్యవసాయంపై ఒప్పందం 1955 ప్రారంభంలో WTO యొక్క స్థాపనతో ఆచరణలోకి వచ్చింది. AoA ఈ మూడు కీలక అంశాలు లేదా "ఆధారాల"ను కలిగి ఉంది: దేశీయ మద్దతు, విఫణి ప్రాప్తి మరియు ఎగుమతి రాయితీలు.
సేవల్లో వాణిజ్యంపై సాధారణ ఒప్పందం అనేది బహుపాక్షిక వాణిజ్య సంస్థను సేవల విభాగానికి విస్తరించడానికి రూపొందించబడింది మరియు ఇదే విధంగా ఉత్పత్తి వాణిజ్యం కోసం ఒక వ్యవస్థను సుంకాలు మరియు వాణిజ్యంపై సాధారణ ఒప్పందం (GATT) అందిస్తుంది. ఈ ఒప్పందం జనవరి 1995లో ఆచరణలోకి వచ్చింది.
మేధో సంపత్తి హక్కుల యొక్క వాణిజ్య-సంబంధిత అంశాలపై ఒప్పందం అనేది మేధో సంపత్తి (IP) నియంత్రణల యొక్క పలు రూపాలకు కనీస ప్రమాణాలను తగ్గిస్తుంది. దీని గురించి 1945లో సుంకాలు మరియు వాణిజ్యంపై సాధారణ ఒప్పందం (GATT) యొక్క ఉరుగ్వే రౌండ్ ముగింపులో చర్చించారు.
వైద్య సంబంధిత మరియు ఫైటోసంబంధిత అంచనాల యొక్క అనువర్తనంపై ఒప్పందం - SPS ఒప్పందం వలె పిలవబడే ఈ ఒప్పందం సుంకాలు మరియు వాణిజ్యంపై సాధారణ ఒప్పందం యొక్క ఉరుగ్వే రౌండ్ సమయంలో చర్చించబడింది మరియు 1995 ప్రారంభంలో WTO యొక్క స్థాపనతో ఆచరణలోకి వచ్చింది.
SPS ఒప్పందంలో, WTO ఆహార భద్రత (బ్యాక్టీరియా మలినకారకాలు, రసాయనాలు, తనిఖీ మరియు పేరు పెట్టడం) అలాగే జంతు మరియు వృక్ష ఆరోగ్యానికి (వ్యాపించిన తెగుళ్లు మరియు వ్యాధులు) సంబంధించిన సభ్యదేశాల విధానాలపై నిర్భందాలను విధించింది.
వాణిజ్యానికి సాంకేతిక హద్దులపై ఒప్పందం అనేది ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ యొక్క ఒక అంతర్జాతీయ ఒప్పందం. ఇది సుంకాలు మరియు వాణిజ్యంపై సాధారణ ఒప్పందం యొక్క ఉరుగ్వే రౌండ్ సమయంలో చర్చించబడింది మరియు 1994 చివరిలో WTO యొక్క స్థాపనతో ఆచరణలోకి వచ్చింది.
ఇది సాంకేతిక చర్చలు మరియు ప్రమాణాలు అలాగే పరీక్ష మరియు ధ్రువీకరణ విధానాలను, వాణిజ్యానికి అనవసరమైన ఆటంకాలను ఏర్పర్చకుండా ధ్రువీకరణను లక్ష్యంగా చేసుకుంది".
WTO స్వేచ్ఛా వాణిజ్యాన్ని ప్రోత్సహించి, ఆర్థికవృద్ధిని సాధించడమే తన లక్ష్యంగా పేర్కొంది. విమర్శకులు స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం అనేది సంపన్న మరియు పేద దేశాలలో ఆదాయ స్థాయిల యొక్క కలయిక బదులుగా ఒక అపసరణానికి దారి తీస్తుందని వాదిస్తున్నారు (ధనవంతులు ఇంకా ధనవంతులవుతారు, పేదవాళ్లు ఇంకా పేదవాళ్లు అవుతారు). థర్డ్ వరల్డ్ నెట్‌వర్క్ నిర్వాహకుడు మార్టిన్ ఖోర్, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను WTO నిష్పాక్షికంగా నిర్వహించదు, కాని దాని కార్యాచరణలో తక్కువ చర్చా శక్తి గల చిన్న దేశాలకు నష్టం కలిగిస్తూ, సంపన్న దేశాలు మరియు బహుళజాతీయ సంస్థలకు ఆదరంగా ఒక క్రమమైన పక్షపాతాన్ని కలిగి ఉందని వాదించాడు. ఇతను ఉరుగ్వే రౌండ్ యొక్క WTO ఒప్పందం నుండి అభివృద్ధి అవుతున్న దేశాలకు ఎటువంటి ప్రయోజనం చేకూరలేదని వాదించాడు. దీనికి కారణమైన ఇతర అంశాల్లో పరిశ్రమలో విఫణి ప్రాప్తిని మెరుగుపర్చకపోవడం; వస్త్ర కోటాలను ముగించడం వలన ఈ దేశాలు ఇప్పటికీ ఎటువంటి లాభాలను పొందలేదు; దిగుమతి నిరోధక అంచనాలు వంటి సుంక రహిత ఆటంకాలు పెరిగాయి మరియు సంపన్న దేశాల్లో వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు కోసం దేశీయ మద్దతు మరియు ఎగుమతి రాయితీలు అధికంగానే ఉండిపోయాయి. అయితే జగ్దీష్ భాగ్‌వతి పేద దేశాల్లో తయారీదారులపై అధిక సుంకం భద్రత ఉందని ఉద్ఘాటించాడు, ఇవి పలు దిగుమతి నిరోధక నమోదులలో కూడా సంపన్న దేశాలను అధిగమిస్తున్నాయి.
ఇతర విమర్శకులు కార్మిక సంబంధాలు మరియు పర్యావరణ సమస్యలను రూఢిగా విస్మరించబడ్డాయని వాదించారు. ప్రపంచ పర్యావరణ మరియు వాణిజ్య అధ్యాయనం (GETS) మాజీ నిర్వాహకుడు స్టీవ్ చార్నోవిట్జ్, WTO "వాణిజ్యం మరియు కార్మిక మరియు పర్యావరణ ఆందోళనల మధ్య సంబంధాన్ని చర్చించడం ప్రారంభించాలని" అభిప్రాయపడ్డాడు." ఇంకా, కార్మిక సంఘాలు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో కార్మిక హక్కుల నివేదికను ఖండించి, ప్రపంచీకరణను ప్రోత్సహించడంలో WTO కొంత వరకు విజయం సాధించినప్పటికీ, పర్యావరణం మరియు కార్మిక హక్కులు ఒకే స్థాయిలో విస్మరించబడ్డాయని వాదిస్తున్నారు. మరోవైపు, ఖోర్ స్పందించి "పర్యావరణం మరియు కార్మిక వ్యవస్థ WTO వ్యవస్థలోకి ప్రవేశించినట్లయితే [...] ఇతర సామాజిక మరియు సాంస్కృతిక సమస్యలను కూడా ఎందుకు ప్రవేశపెట్టరాదని వాదించడానికి సందర్భానుసారంగా కష్టంగా ఉంటుంది." భాగ్‌వతి కూడా "వాణిజ్య ఒప్పందాలపై వారి సంబంధరహిత అజెండాలను అమలు చేయాలనే సంపన్న-దేశాల చర్చల" గురించి విమర్శించింది. దీని వలన, భాగ్‌వతి మరియు కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అర్వింద్ పనాగారియాలు ఇద్దరూ వాణిజ్యేతర అజెండాలు వంటివి సంస్థ యొక్క కార్యాచరణను అధిగమించే అవకాశం ఉందని భయపడతూ, WTO ప్రణాళికలోకి TRIPలు ప్రవేశాన్ని విమర్శించారు.
ఇతర విమర్శకులు WTOలోని విధాన నిర్ణయాన్ని జటిలమైనదిగా, ప్రభావ రహితంగా, ప్రాతినిధ్య రహితంగా మరియు అసంఘటితంగా వర్ణించారు మరియు వారు సభ్య దేశాల్లో వాణిజ్య సమస్యలపై ఏకాభిప్రాయాన్ని అభివృద్ధి చేసే బాధ్యతతో ఒక చిన్న, అనధికార మార్గదర్శ సంఘాన్ని స్థాపించాలని సూచించారు. WTO వ్యవస్థలో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో ఎక్కువ వాటికి యథార్థ చర్చలో పాల్గొనడానికి తక్కువ అవకాశం ఉన్న కారణంగా థర్డ్ వరల్డ్ నెట్‌వర్క్ WTOను "అంతర్జాతీయ సంస్థల యొక్క అధిక అపారదర్శకత"గా పిలిచింది; "విధానాలు మరియు నిర్ణయాల ఫలితాలపై అభిప్రాయాలు తెలపడానికి మరియు ప్రభావితం చేయడానికి ప్రజా జీవన వ్యవస్థ సమూహాలు మరియు సంస్థలకు మనఃపూర్వక అవకాశాలను ఇవ్వాలని" నెట్‌వర్క్ ఉద్ఘాటించింది. ప్రపంచ సంయుక్త రాజ్య సంబంధమైన ఉద్యమం వంటి నిర్దిష్ట ప్రభుత్వతేర సంస్థలు WTOలో ప్రజాస్వామికమైన వంతును పార్లమెంటరీ శాసన సభ రూపకల్పన ద్వారా మెరుగుపర్చవచ్చని వాదించారు, దీనికి కొంత మంది ఇతర విశ్లేషకులు స్పందిస్తూ, ఈ ప్రతిపాదన ఎటువంటి ప్రభావాన్ని చూపదని భావించారు.
కొంతమంది పరిశోధకులు మరియు చిన్న-ప్రభుత్వ సంప్రదాయవాదులు అలాగే లుడ్విగ్ వోన్ మిసెస్ సంస్థ వంటి ఇతర కిరాయి సంస్థలు దీని స్వేచ్ఛా వాణిజ్యాన్ని కాకుండా రాజకీయ జోక్యాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్న ఒక అధికారిక మరియు పెట్టుబడిదారీ వర్గానికి వ్యతిరేక సంస్ధగా భావించి, ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థను వ్యతిరేకించారు. లుడ్విగ్ వోన్ మిసెస్ యొక్క అధ్యక్షుడు లైవెల్లాన్ H రాక్వెల్ Jr ఈ విధంగా వాదించాడు ". . . ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ, US విదేశీ రాయితీలను నిర్ధారించడానికి US ఎగుమతిదారులను ఆపిచేయాలని, ఇది వారు చెల్లించే పన్నుల్లో 30 శాతం వరకు ఆదా చేస్తుందని తెలిపింది. " "ఇప్పుడు US అస్పష్టతను తొలగించడానికి తప్పక పన్నులను పెంచాలి లేదా మన ఎగుమతి విభాగాన్ని తీవ్రంగా నష్టపరిచే అధిక క్రొత్త ఆంక్షలను ఎదుర్కొవాలి. " "[...] " "మన సౌభాగ్యాన్ని మరియు నాగరకతను అసహ్యించుకునే విదేశీయులు గురించి ఇటీవల పలు చర్చలు జరిగాయి మరియు ప్రతీకారంగా హింసను ప్రేరేపించడానికి మార్గాలను అన్వేషిస్తున్నారు. " "అయితే, ఈ సందర్భంలో మరొక విషయం ఏమిటంటే వీరు మోసపూరిత ఇస్లామిక్ తీవ్రవాదులు కాదు; అనుమానిత పాత్రలతో ఎవరి జాబితాలో లేని దౌత్యవేత్తలు మరియు రాజనీతి నిపుణులు మాత్రమే."