విపణీకరణ
విపణీకరణ అనేది వ్యక్తులు మరియు సంఘములు, వాటి యొక్క ప్రస్తుత మరియు ఆవిష్కృత అవసరాలను మరియు కోరికలను తృప్తి పరచుకోగలిగే, ఇతరుల ఉత్పత్తి చేయబడే ఉత్పత్తులు మరియు అందించబడే సేవలను కనుగొనే సమీకృత సమాచార ఆధారిత పద్ధతి.
అమెరికన్ మార్కెటింగ్ అసోసియేషన్ వారి నిర్వచనం ప్రకారం విపణీకరణ అనునది వినియోగదారులకు, కక్షిదారులకు, భాగస్వాములకు చివరిగా సంఘమునకు ఉపయోగపడే సృజనాత్మక భావప్రసార పంపిణి మరియు వినిమయ సంబంధిత కృత్యముల, సంస్థల సముదాయము.
విపణీకరణ అనే పదం దాని సహజ అర్థము విపణిలో వస్తువులను లేదా సేవలను కొనడం లేదా అమ్మడం అనే ప్రక్రియ నుంచి ఆవిర్భవించింది.
ప్రపంచంలో విపణీకరణకి సంబంధించిన అతి పెద్ద సంస్థ అయిన ఛార్టర్డ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మార్కెటింగ్ వారి నిర్వచనంలో విపణీకరణ అనునది వినియోగదారుల అవసరాలను గుర్తించి, ఊహించి మరియు తృప్తి పరిచే లాభయుక్తమైన నిర్వహణా పద్ధతి.
గతంలో విపణీకరణని ప్రకటనలు, పంపిణి మరియు అమ్మకములతో కూడిన ఒక సృజనాత్మక పరిశ్రమగా భావించేవారు. ప్రస్తుతం విపణీకరణలో సాంఘిక, సామాజిక, మనో వైజ్ఞానిక శాస్త్రం, ఆర్థిక మరియు గణిత శాస్త్రములను, న్యూరో సైన్సు లను విస్తృతముగా ఉపయోగిస్తున్నందువలన దానిని ఒక ప్రత్యేక శాస్త్రంగా గుర్తించి అనేక విశ్వవిద్యాలయాలు విపణీకరణలో స్నాతకోత్తర (మాస్టర్స్ స్థాయిలో ఉన్నత) పట్టాను అందచేస్తున్నాయి. ఈ ప్రక్రియ విపణీకరణ పరిశోధనతో మొదలై విపణి విభాగీకరణ, వ్యాపార ప్రణాళిక మరియు నిర్వహణల ద్వారా అమ్మకముల వృద్ధి చేసే ఆది మరియు అంత్య ప్రక్రియలతో అంతమవుతుంది. ఇది అనేక సృజనాత్మక కళలతో సంబంధం కలిగి ఉంది. అంతేకాక మారుతున్న కాలము మరియు సంస్కృతులకు అనుగుణంగా విపణీకరణ సాహిత్యం తనకు తాను నవీకరించుకొనుటలో ప్రసిద్ధి చెందింది.
ఒక వ్యవస్థ దృక్కోణంలో చూసినపుడుఅమ్మకపు ప్రక్రియ అనేది ఒకదానికొకటి అనుసంధానించబడి మరియు ఆధారపడి సాపేక్షంగా ఆధునిక దృక్పథంతో అభివృద్ధి పరచుకో గలిగిన వివిధ ప్రక్రియల సముదాయం.
1960 ల ప్రథమ భాగంలో ప్రొఫెసర్ నీల్ బోర్డెన్, హార్వార్డ్ బిజినెస్ స్కూల్ వారు వినియోగదారుల వస్తు మరియు సేవల కొనుగోలును ప్రభావితం చేయగల సంస్థాగత చర్యలను గుర్తించారు. సంస్థాగత చర్యలన్నీ విపణీకరణ మిశ్రమాన్ని ప్రతిబింబించాయని బోర్డెన్ సూచించారు. అదే సంస్థకు చెందిన ప్రొఫెసర్ ఈ. జెరోమే మేక్ కాథి, కూడా విపణీకరణ మిశ్రమం నాలుగు అంశాలు కలిగి ఉంటుందని ప్రతిపాదించారు. అవి Product (ఉత్పాదన), Price (ధర), Place (స్థానము) మరియు Promotion (వృద్ధి).ఈ నాలుగు అంశాలను కలిపి తరచువిపణీకరణ మిశ్రమంగా వ్యవహరిస్తారువిక్రయ ప్రణాళికరచనకు విక్రేత దీనిని ఉపయోగించవచ్చు.
చౌక ధరల వినియోగ ఉత్పత్తులను విపణీకరణ చేయునపుడు ఈ నాలుగు Pల మోడల్ బాగా ఉపయోగ పడుతుంది. పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు, సేవలు, ఖరీదైన వినియోగ ఉత్పత్తుల వంటి వాటిని విపణీకరణ చేయునపుడు ఈ నాలుగు P ల మోడల్ లో స్వల్ప మార్పులు అవసరమవుతాయి. సేవల ప్రత్యేక స్వభావానికి సేవల విపణీకరణ బాధ్యత వహిస్తుంది.
గొలుసుకట్టు నిర్వహణతో కూడిన దీర్ఘకాలిక పంపిణీ గొలుసు ఒప్పందాలకు పారిశ్రామిక లేదా B2B విక్రయం బాధ్యత వహిస్తుంది. వ్యక్తిగత వ్యవహారాల పరిమితి కంటే దీర్ఘకాలిక సంబంధాల దృష్టిలో విపణీకరణ చేయుటకు సంబంధ విపణీకరణ ప్రయత్నిస్తుంది.
దీనికి విరుద్ధంగా Morgan, తన "Riding the Waves of Change" (Jossy-Bass,1988),లో నాలుగు P ల మోడల్ ముఖ్యమైన పరిమితిని ఈ విధంగా చెప్పారు. "విపణీకరణ యొక్క సారాంశము బాహ్య విధానము నుండి అంతర్గత విధానము (విపణి నుండి సంస్థ వైపు)గా కావలసి ఉండగా దీనికి విరుద్ధంగా అంతర్గత దృష్టి నుండి బాహ్య దృష్టిని (సంస్థ నుండి విపణి వైపుగా) ప్రతిపాదిస్తుంది.
ఒక ఉత్పత్తిని ఇతర పోటీ ఉత్పత్తుల నుండి స్పష్టంగా గుర్తించేటట్లు ఉండే ఒక పేరు లేదా పదము లేదా నమునా లేక గుర్తుని ముద్రానామం () అని చెప్పవచ్చు. ముద్రానామం అనేది ఒక సంస్థతో, ఉత్పత్తితో లేదా సేవతో వినియోగదారుని అనుభవానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది. ముద్రానామాన్ని కేవలం ఒక గుర్తు లేదా ఒక పేరు లేదా ఒక నమునాగా చెప్పలేము. ముద్రానామం ఒక సంస్థ యొక్క సంస్థాగత సంస్కృతి () అయిన వ్యక్తిత్వాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.
క్రియాత్మకంగా కానీ, అచేతనంగా కానీ చేయబడి, ప్రామాణిక నిబద్ధ ఆధారిత వాగ్దానాలను గుర్తించగలిగే ఒక ఉనికిగా ముద్రానామాన్ని చెప్పవచ్చు.
మనసులో ఉన్న కొన్ని నిర్దిష్ట ఉత్పత్తుల వివరములను సృజింపచేసేదే ముద్రీకరణ ().
సహ-ముద్రీకరణ అనేది రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉత్పత్తులతో కూడిన విపణీకరన ప్రక్రియ.
విపణీకరణ సమాచారము, విపణీకరణ సందేశాలతో కూడిన వ్యూహాలను ఛేదించి వాటి యొక్క లక్ష్యాల ఆధారంగా ప్రతి సందేశాన్ని విభజిస్తుంది. అపరిచిత వ్యక్తులను వినియోగదారులుగా మలచటంలో ఉపయోగించే సమాచార మాధ్యమంలో వివిధ దశలు ఉన్నాయి.
AIDA సూత్రము 
ఏకాగ్రత (Attention), ఆసక్తి(interest), కోరిక (Desire), క్రియ (Action)
కొనుగోలు శక్తిగల వ్యక్తుల లేదా వినియోగదారుల సమూహాలను అమ్మకందారుడు కలసినపుడు ఇవ్వదగిన మౌఖిక ప్రదర్శన:ఉత్పత్తుల కొనుగోలు పెంచుటకు స్వల్పకాలిక ప్రేరణలు:ఒక సేల్ లేదా కూపన్లని ఉదాహరణగా చెప్పవచ్చు. ఇవి ప్రజలలో తక్షణ కొనుగోలుకు ప్రేరణ కలిగించవచ్చు. కానీ వినియోగదారుల విశ్వాసాన్ని, భవిష్యత్ లో మళ్ళీ కొనుగోలును ప్రోత్సహించలేవు. అమ్మకపు వృద్ధి లోని ఈ వ్యూహాలు పోటీదారులచే తేలికగా అనుకరింపబడటం ఒక పెద్ద లోపం. ఒక నిలకడ కలిగిన విభిన్నవ్యూహంగా దీనిని ఉపయోగించలేము.అనేక కంపెనీలు నేడు వినియోగదారుని కేంద్రీకృతంగానో లేదా విపణి కేంద్రీకృతంగానో ఉన్నాయి. ఈ విధానంలో సంస్థ తన కార్యక్రమాలను మరియు ఉత్పత్తులను వినియోగదారుల గిరాకీలను బట్టి నిర్ణయిస్తుంది. సాధారణంగా దీనిని మూడు విధాలుగా చేయవచ్చు. వినియోగదారు నిర్ణాయక పద్ధతి, మార్కెట్ మార్పులు గుర్తించే స్పృహ మరియు నూతన ఉత్పత్తుల విధానం.
వినియోగదారు నిర్ణాయక పద్ధతిలో వినియోగదారుని కోరికలే విపణి వ్యూహాత్మక నిర్ణయాలను నడిపిస్తాయి. వినియోగదారుని పరిశోధనలో ఉత్తీర్ణత పొందనిదే ఏ వ్యూహము అనుసరింపబడదు. ప్రతి మార్కెట్ సమర్పణ, ఉత్పత్తి యొక్క స్వభావంతో సహా కనుగోలు శక్తిగల వినియోగదారుల అవసరాలచే నిర్ణయింప బడుతుంది. ఎల్లపుడు వినియోగదారుడు ఆరంభ బిందువై ఉంటాడు. ఈ విధానంలో ముఖ్య సూత్రం వినియోగదారు కొనుగోలు చేయని వస్తువులపై పరిశోధన మరియు అభివృద్ధిలో చేయు వ్యయాన్ని అరికట్టడం. సాంకేతికంగా అధ్భుతాలైన ఎన్నో ఉత్పత్తులు వ్యాపారాత్మకంగా విఫలమవటానికి చరిత్ర సాక్షీ భూతంగా నిలిచింది
వినియోగదారు కేంద్రీకృత విక్రయంలో ఒక సాధారణ విధానాన్నిSIVA గాపిలుస్తారు .[పరిష్కారం (Solution), సమాచారము(Information), విలువ (value), పరిచయం (access). వినియోగదారుని కేంద్రీకృతం చేయుటకు చెప్పబడిన ఈ పద్ధతి పైన తెలిపిన నాలుగు P ల విధానములో మాటలమార్పు మరియు పేరు మార్పు.
విపణీకరణ నిర్వహణ యొక్క చిరపరిచితమైన నాలుగు P ల పంపిణి ఆధార మోడల్ కు ప్రత్యామ్నాయంగా వినియోగదారు/డిమాండ్ కేంద్రీకృత విధానాన్ని SIVA మోడల్ అందిస్తుంది.
SIVA మోడల్ లోని నాలుగు అంశములు ఈ విధంగా ఉన్నాయి:ఈ మోడల్ చేకిటాన్ దేవ్ మరియు డాన్ షుల్త్జ్ లచే American Markఎting Association వారి మార్కెటింగ్ జర్నల్ లో ప్రతిపాదించబడి UKలో మార్కెటింగ్ సొసైటీకి చెందిన మార్కెట్ లీడర్ అనే సంచికలో ప్రచురించబడింది.
నూతన ఉత్పత్తి విధానంలో సంస్థ ముందుగా నూతన ఉత్పత్తిని ఆవిష్కరించి, ఆ నూతన ఉత్పత్తి అభివృద్ధికి ప్రయత్నం చేస్తుంది. నూతన ఉత్పత్తి మరియు పరిశోధన ప్రాథమికంగా లాభదాయకమైన మార్కెట్ వర్గాల అస్తిత్వంతో నడిపింప బడుతుంది. వినియోగదారులకు భవిష్యత్ ఉపలబ్ధత గురించి తెలియదు కనుక వారు భవిష్యత్ లో ఏమి కొంటారనేది వారి వద్ద నుండి ఆశించలేము. కాని ఈ ప్రత్యేక మార్కెట్ వర్గాలు అతి మూలధనీకరణతో అణచివేత ధోరణిని అవలంబించే అవకాశం ఈ నూతన ఉత్పత్తి విధానంలో ఉంది. ఈ నూతన ఉత్పత్తి విధానాన్ని అనుసరించడంలో విక్రేతలు వివిధ రకాల మరియు బహుళ-అంచెల విధానమును అవలంబించవలసి ఉంటుంది. పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి పై దృష్టిని కేంద్రీకరించే కంపెనీల వంటి అనేక సంస్థలు, నూతన ఉత్పత్తుల విధానాన్ని విజయవంతంగా అవలంబించగలవు. వినియోగదారుల అవసరాల పరిశోధనను దృష్టిలో పెట్టుకొని ఈ విపణి కేంద్రీకృత విధానం ఒక నిజమైన విపణీకరణ విధానమేనా అని కొందరు సాంప్రదాయవాదుల సంశయం.విక్రయం అనేది వ్యాపార ఉత్పత్తుల అభివృద్ధికి మరియు వ్యాపార అభివృద్ధికి కూడా ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది.