కాథెటర్
వైద్య శాస్త్రంలో, కాథెటర్ (ఆంగ్లం: Catheter) అనేది శరీరం యొక్క రంధ్రంలో, నాళంలో, లేదా రక్తనాళంలో ప్రవేశ పెట్టగలిగిన ఒక గొట్టం. కాథెటర్ లు శరీర మలినాల విసర్జన, స్రావాలు లేదా వాయువుల యొక్క నిర్వహణ లేదా శస్త్రచికిత్స పరికరముల ద్వారా తొలగించుటకు ఉపయోగపడుతుంది. కాథెటర్ ను ప్రవేశపెట్టే విధానమును కాథెటరైజేషన్ అంటారు. ఎక్కువగా, సన్నగా, మృదువుగా ఉండే గొట్టం వంటి కాథెటర్ ను ("మృదువైన" కాథెటర్) ఉపయోగిస్తారు, కాని కొన్ని సమయాలలో గట్టిగా పెద్దదిగా ("గట్టి") ఉండే కాథెటర్ ను ఉపయోగిస్తారు. ఒక కాథెటర్ ను శరీరంలోనే తాత్కాలికంగా లేదా శాశ్వతంగా ఉంచవచ్చు, దీనిని అంతర్గత కాథెటర్ అని తెలుపుతారు. శాశ్వతంగా ప్రవేశపెట్టే కాథెటర్ ను పెర్మ్ కాథ్ అని అంటారు.
పురాతన సిరియన్లు కాథెటర్ ను రీడ్ లు (తేమగా ఉండే ప్రదేశాలలో పెరిగే పొడవాటి గడ్డి వంటి మొక్కలు) నుండి సృష్టించారు. "కాథెటర్ - καθετήρ" వాస్తవంగా ఒక ప్లగ్ వలె ప్రవేశపెట్టే పరికరం అని తెలుపుతారు. "కాథెటర్" అనే పదము "కాథీమై - καθίεμαι" అను పదము నుండి వచ్చింది దీని అర్ధం "కూర్చోవటం". ప్రాచీన్ గ్రీకులు ఒక శూన్య లోహపు గొట్టాన్ని మూత్ర నాళం ద్వారా మూత్రాశయాన్ని ఖాళీ చేయుటకు ప్రవేశపెట్టేవారు, ఈ గొట్టాన్ని "కాథెటర్" అని తెలిపేవారు.
కాథెటర్ ను శరీరం యొక్క ఒక ప్రత్యేక భాగంలో పెట్టిన తరువాత అది కలిగించే ప్రయోజనాలు:
కాథెటర్ యొక్క ఆధునిక ప్రయోజనములు దాదాపుగా కనీసం 1868 నుండే, Dr. ఎన్.బి.సోర్న్ బోర్గేర్ శరీరంకి ప్రవేశపెట్టి పెట్టబడిన లోతుని నియత్రించు లక్షణముతో సిరంజి మరియు కాథెటర్ కు పేటెంట్ హక్కులు తీసుకున్నప్పుడే (పేటెంట్ #73402) మొదలైనది.
డేవిడ్ ఎస్. షెరిడాన్ 1940లలో వాడి పడవేసే ఆధునిక కాథెటర్ యొక్క ఆవిష్కర్త. ఈయన తన మొత్తం జీవిత కాలంలో నాలుగు కాథెటర్ తయారీ సంస్థలను మొదలు పెట్టి అమ్మివేశాడు మరియు ఫోర్బ్స్ పత్రిక చేత 1988లో ఈయన "కాథెటర్ కింగ్" అనే పిలువబడ్డారు. ఈయన ఈ కాలం శస్త్రచికిత్సలలో సాధారణంగా వాడుతున్న "వాడి పడవేసే" ఆధునిక ప్లాస్టిక్ ఎండోట్రాకియల్ గొట్టం యొక్క అవిష్కర్తగా కూడా ఘనత సాధించారు. ఇతని ఆవిష్కరణలకు ముందు, నీటిలో బాగా మరగబెట్టి తిరిగి ఉపయోగించే ఎర్రటి రబ్బరు గొట్టాలను ఉపయోగించేవారు, వీటి వలన రోగ వ్యాప్తి మరియు సూక్ష్మజీవులు వ్యాప్తి చెందే ప్రమాదము ఎక్కువగా ఉండేది. ఈ ఆవిష్కరణ వలన Mr షెరిడాన్ వేలాది మంది ప్రాణాలను రక్షించిన ఘనత దక్కించుకున్నారు.
1900ల ఆరంభంలో, వాల్ష్ అనే పేరు కల డబ్లిన్ దేశస్థుడు మరియు నార్మన్ గిబ్బన్ అనే పేరు కల ఒక స్కాట్ల్యాండ్ దేశ యూరాలజీ వైద్యుడు ఒక జట్టుగా ఏర్పడి ఈ రోజు వైద్యశాలలలో ఉపయోగిస్తున్న నిర్దేశిత ప్రమాణ కాథెటర్ ను సృష్టించారు. వారి ఇద్దరి సృష్టికర్తల పేరు మీద, దానిని గిబ్బన్-వాల్ష్ కాథెటర్ అని పిలుస్తున్నారు. ఇతర కాథెటర్ ల కన్నా గిబ్బన్ మరియు వాల్ష్ కాథెటర్ లకు ఉన్న అధిక ప్రయోజనములు వివరించబడ్డాయి. వాల్ష్ కాథెటర్ ప్రత్యేకంగా ప్రోస్టక్టమీ శస్త్రచికిత్స తరువాత మూత్రాశయంలో సూక్ష్మజీవులు వ్యాప్తి చెందకుండా మరియు గడ్డ కట్టకుండా మూత్రవిసర్జన జరుగుటకు ఉపయోగపడుతుంది. గిబ్బన్ కాథెటర్ అత్యవసర ప్రోస్టక్టమీ శస్త్రచికిత్స యొక్క అవసరాన్ని నిరోధిస్తుంది. మూత్రాశయ ఫిస్ట్యులా స్థితిలో కూడా ఇది బాగా ఉపయోగపడుతుంది. మూత్రాశయ పరిమాణమును పెంచుట మరియు గిబ్బన్ కాథెటర్ ను పంపుట వంటి సరళమైన ప్రక్రియ ఎక్కువగా ఫిస్ట్యులాని నిర్మూలించవచ్చు. ఈ కాథెటర్ ను మూత్రాశయం కుంచించుకు పోయినప్పుడు చికిత్సలో, మరియు ప్రోస్టేట్ కాన్సర్ వలన మూత్రమును పూర్తిగా విసర్జించలేక పోయినప్పుడు కూడా ఉపయోగిస్తారు.
బెంజమిన్ ఫ్రాంక్లిన్ మూత్రాశయంలో రాయి ఉన్న తన సోదరుడి కోసం ఒక అనుకూలమైన కాథెటర్ ను ఆవిష్కరించారు.
కాథెటర్ ల తయారీలో సిలికాన్ రబ్బర్, లేటెక్స్, మరియు థర్మోప్లాస్టిక్ ఎలాస్టమర్ లు వంటి వాటితో కలిపి ఒక శ్రేణి పాలిమర్ లను ఉపయోగిస్తారు. సిలికాన్ అతి సాధారణ ఎంపిక ఎందువలన అనగా అది కొన్ని సమయాలలో కొన్ని శరీర స్రావాల మీద మరియు ఒక శ్రేణి ఔషధ స్రావాలను కలవాల్సినప్పుడు అది జడత్వంతో మరియు ఎలాంటి చర్య జరపకుండా ఉంటుంది. మరో వైపు, పాలిమర్ యాంత్రికంగా బలహీనమైనది, మరియు కాథెటర్ లలో కొన్ని ప్రమాదకర పగుళ్ళు ఏర్పడవచ్చు. ఉదాహరణకు, పగుళ్ళు వస్తున్నాయి అని చెప్పబడుతున్న ఫోలే కాథెటర్ లలో సిలికాన్ ను ఉపయోగిస్తారు, కానీ ఎక్కువగా మూత్రాశయంలో ఉండిపోయిన మొనను తొలగించుటకు శస్త్రచికిత్స అవసరం అవుతుంది.
లక్ష్యం నాళంలోనికి కాథెటర్ ను ప్రవేశపెట్టునప్పుడు వివిధ కాథెటర్ సూక్ష్మాలను ఉపయోగిస్తారు. 
వివిధ కాథెటర్ సూక్ష్మాలు మరియు వాటి యొక్క నామాలు సూచించే చిత్రం కొరకు చూడండి.