hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
ఆమ్లాలు-క్షారాలు
కొన్నిరకముల పదార్థములు వాటి లక్షణాలను బట్టి మూడురకములుగా వర్గీకరింపబడ్డాయి. అవి ఆమ్లాలు, క్షారాలు మరియు తటస్థ ద్రావణాలు.సాధారణంగా రుచికి పులుపుగా ఉండేవి ఆమ్లాలు, రుచికి చేదుగా ఉండేవి క్షారాలు.
అలోహ ఆక్సైడ్లు నీటిలో కరిగినపుదు ఆమ్లాలు తయారవుతాయి.
లోహ ఆక్సైడ్లు నీటిలో కరిగినపుడు క్షారాలు తయారవుతాయి.
అర్హీనియస్ సిద్ధాంతం ప్రకారం జల ద్రావణంలో H అయాన్లను యిచ్చేవి ఆమ్లాలు. OH అయాన్లను యిచ్చెవి క్షారాలు.
ఈ సిద్ధాంతం ప్రకారం HCl ఆమ్లము. అది నీటిలో కరిగినపుడు H, Clఅయాన్లుగా విడిపోతుంది. ఈ సిద్ధాంతంప్రకారం NaOH క్షారం అది నీటిలో కరిగినపుడు Na, OH అయాన్లుగా విడిపోతుంది. నీటిలో H OH అయాన్లు సమానంగా ఉంటాయి. అందువలన అది తటస్థ ద్రావణం.
స్వచ్ఛమైన నీటిలో విద్యుత్ ప్రసరించదు. నీటిలో విద్యుత్ ను ప్రసరింపజేస్తే ఒక లీటరు ఘనపరిమాణంలో ఒక కోటి మోల్ అయాన్లలో ఒకటి మాత్రమే అయాన్లుగా విడిపోతుంది. దీనిని నీటి అయనీకరణము అంటారు.
[H] అనగా H అయాన్ యొక్క గాఢత. [OH ] అనగా OH అయాన్ గాఢత అనిర్థం.
నీటిలో H మరియు OHలు సమానంగా ఉంటాయి. అందువల్ల వాటి గాఢతలు సమానముగా ఉంటాయి.
[H]= 10 మోల్ అయాన్/లీటరు : [OH ] =10 మోల్ అయాన్/లీటరు 
ఒకమోల్ నీటిలో గల H గాఢత మరియు OH గాఢతల లబ్ధాన్ని నీటిఅయానిక లబ్ధం అంటారు.దీనిని Kతో సూచిస్తారు.
= [H] x [OH ]
ఇది ఆమ్ల క్షారాలలో ముఖ్య మైనది. ఎందువలనంటే 
H అయాన్ గాఢత బట్టి ఆమ్ల, క్షారములను తెలుసుకొనవచ్చును.
దీనిని సోరెన్ సన్ అనె శాస్త్రవేత్త కనుగొన్నారు. ఈ మానమును ఆమ్ల క్షారములు తెలుసుకొనుటకు ఉపయోగిస్తారు.
P ఆధారంగా ఆమ్ల క్షారములను తెలుసుకోవచ్చు.ఒక మోల్ ఆమ్లం మరియు ఒక మోల్ క్షారం కలిపినపుడు లవణం, నీరు యేర్పడతాయి. దీనిని తటస్థీకరణము అంటారు. తటస్థీకరణము చెందినపుడు వెలువడు ఉష్ణాన్ని తటస్థీకరణోష్ణం అంటారు.
బలమైన ఆమ్లము బలమైన క్షారంతో చర్య పొందినపుడు తటస్థీకరణోష్ణం విలువ 13.7 కి.కా/మోల్ ఉండును.
మిగిలిన సందర్భాలలో దీనివిలువ 13.7 కి.కా/మోల్ కన్న తక్కువ ఉండును;
ఒంటి రెక్కలు
కొన్ని రకాల పూలమొక్కల పుష్పాలు పూర్తి స్థాయిలో పూయక అక్కడక్కడ ఒంటిగా పూరెక్కలు పూసినందున ఈ పూలను ఒంటి రెక్కల పుష్పాలు లేక ఒంటి రెక్కలు అంటారు. ఈ ఒంటి రెక్కల చెట్టు మామూలు చెట్టు లాగానే ఆరోగ్యంగా కనిపించినా పూలు నాసిరకంగా పూస్తాయి.
ప్రపంచ బాలల హక్కుల దినోత్సవం
ప్రపంచ బాలల హక్కుల దినోత్సవాన్ని ప్రతి సంవత్సరం నవంబరు 20 న జరుపుకుంటారు. 1954 డిసెంబరు 14 న ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ శాసనసభ 1956 నుంచి ప్రపంచ బాలల దినోత్సవాన్ని ప్రతి సంవత్సరం వేడుకగా నిర్వహించాలని అన్ని దేశాలకు సూచించింది. 1959 నవంబరు 20న ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ శాసనసభ బాలల హక్కుల ప్రకటనను ఆమోదించింది. 1989 నవంబరు 20న బాలల హక్కుల పై కన్వెన్షన్‌ ఆమోదించింది. చాలా దేశాలు ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ శాసనసభ సూచించిన నవంబరు 20 న ప్రపంచ బాలల దినోత్సవంగా పాటిస్తునారు.
బాలిక
బాలుడు
బాలల దినోత్సవం
బాలోత్సవ్
అనునాదం
ఒకే సహజ పౌనఃపున్యాలున్న రెండు వస్తువులు ఒకదాని ప్రభావంతో మరొకటి అత్యధిక డోలనా పరిమితితో కంపనాలు చేసే దృగ్విషయాన్ని "అనునాదం" అంటారు. దీనిని ఆంగ్లంలో (Resonance) అంటారు.
రెండు మూతలు లేని ఖాళీ పెట్టెలను తీసుకొని వాటి మూతలు లేని భాగాలు ఒకదానికి ఒకటి ఎదురుగా వచ్చునట్లు అమర్చాలి. ఒకే సహజ పౌనఃపున్యం గల రెండు శృతిదండములను తీసికొని రెండు పెట్టెల పైన చెరొకటి అమర్చవలెను. ఒకశృతిదండమును రబ్బరు సుత్తితో కొట్టవలెను.అపుడు ఆ శృతిదండం గల పెట్టెలోని గాలిపొరలు కంపిస్తాయి. ఇలా కంపిస్తున్న గాలి పొరలు రెండవ పెట్టెలోపలి గాలి పొరలను కంపింప జేస్తాయి. అపుడు రెండవ పెట్టె పై గల శృతిదండం ఉత్తేజితమవుతుంది.హికఅపుడు రెండు శృతిదండములు అత్యధిక డోలనా పరిమితితో కంపనాలు చేస్తాయి. ఈ దృగ్విషయాన్ని అనునాదం అంటారు.
A, B, C, D అనే నాలుగు లోలకములను MN ఆధారంతో ఉన్న రబ్బరు గొట్టానికి, నాలుగు స్థానాలలో వ్రేలాడదీయాలి. వాటిలో A, B లోలకముల పొడవులు సమానంగా ఉండునట్లు, C లోలకం పొట్టిగా ఉండునట్లు, D లోలకం పొడవుగా ఉండునట్లు అమర్చాలి. లఘులోలకం పౌనః పున్యం దాని పొడవు పై ఆధారపడుతుంది. కావున A, B లోలకములు ఒకే పౌనఃపున్యము కలిగి ఉంటాయి. వీటిలో లోలకమును డోలనాలు చేయునట్లు చేయాలి. కొంతసేపటికి అనునాద ప్రభావం వల్ల A, B లోకకములు అత్యధిక డోలనాపరిమితితో కంపించటం మన గమనించవచ్చు.
----
ఉయ్యలను ఒక పక్కకు లాగి వదిలితె అది డోలనాలు చేస్తుంది.కాలం గడచిన కోద్ది దాని కంపన పరిమితి క్రమంగా తగ్గుతూ ఉంటుంది.చలనదిశలో ఉయ్యాలమీద తగి నంత బాహ్య బలన్ని ప్రయోనించి కంపన పరిమితి పెరిగేటట్లు చెయ్యవచ్చు.బాహ్యబలాన్ని ఒకసారి ఉపయోగిస్తే సరిపోదు.ఉయ్యల సహజ పౌనఃపున్యానికి సమానమైన పౌనఃపున్యానికి గల బాహ్యబలాన్ని ఉపయోగించవలె.డోలన వ్యవస్థమీద పనిచేసే ఘర్షణబలాలు ఉంటాయి.కబట్టి కంపన పరిమితి అంతులేకుండా పెరగదు.
సమాన పౌనఃపున్యాలుగల రెండు శ్రుతిదండాలను బోలు పెట్టెల మీద ఉంచండి.వాటిలో ఒక శ్రుతిదండాన్ని రబ్భరు సుత్తితో కొట్టి కంపించేటట్లు చేయండి.కొద్దిసేపటికి రెండవ శ్రుతిదండం కూడా కంపించడం మొదలు పెడుతుంది.మొదటి శ్రుదండం భుజాలు కంపించ్కుండా చేతితొ ఆపి, రెండవ శ్రుతిదండం కంపిస్తూన్నట్లు తెలుసుకోవచ్చు.
మొదటి శ్రతిదండం నుంచి గాలిద్వారా శక్తి రెండవ దానిని చేరుతుంది.రెండిటి పౌనఃపున్యాలు సమానం కనక మొదటి దానివలన ఏర్పడిన సంపీదనాలు సరియైన కాలంలో రెండవ దానిని చేరి క్రమంగా దాని 
కంపన పరిమితి పెరిగేటట్లు చేస్తాయి.రెండు శ్రుతి దండాలు ఆనునాదమ్లో ఉన్నాయంటారు.
మూసిన గాజుగొట్టం ఫైన కంపించే శ్రుతిదండాన్ని ఉంచి, గొట్టంలో నీళ్ళు పోస్తుంటే ఒక సమయంలో బిగ్గరగా ద్వని వినిపిస్తుంది. శ్రుతిదండం పౌనఃపున్యానికి సమాన మైన పౌనఃపున్యంతో గొట్టంలో గాలి స్తంభం కంపించడం వలన ఇది సభవిస్తుంది.శ్రుతి దండమూ వాయు స్తంభమూ అనునాదంలో ఉన్నాయంటారు.బాహ్యబల పౌనఃపున్యము, వస్తువు సహజ పౌనఃపున్యము సమానమయి అవి ఒకే దశలో ఉన్నప్పుడు అనునాదం ఏర్పడుతుంది.
కోణీయ పౌనః పున్యము
భౌతికశాస్త్రంలో "కోణీయ పౌనఃపున్యం" "ω" (కోణీయ అడి, రేడియల్ పౌనఃపున్యం, వృత్తారాక పౌనఃపున్యం, ఆర్బిటాల్ పౌనఃపున్యం, రేడియన్ పౌనఃపున్యం మరియు పల్సేటన్స్ గా పిలుస్తారు) అనేది ఒక అదిశరాశి. ఇది భ్రమణ రేటును తెలియజేసే కొలత. ఇది ప్రమాణ కాలంలో జరిగిన కోణీయ స్థానబ్రంశం నూ తెలియజేస్తుంది. లేదా సిన్యుసోడియల్ యొక్కా దశామార్పురేటును కూడా తెలియజేస్తుంది.
కోణీయ పౌనఃపున్యం (లేదా కోణీయ వడి) సదిశరాశి అయిన కోణీయ వేగం యొక్క పరిమాణాన్ని తెలియజేస్తుంది. "కోణీయ పౌనఃపున్య సదిశ" ను ఈవిధంగా తెలుపుతారు.
formula_1 (ఒమేగా) అనేది కోణీయ వేగాన్ని సూచించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
ఒక పూర్తి భ్రమణం 2π రేడియన్లకు సమానంగా ఉంటుంది. అందువల్ల
where
ω is referred to as the natural frequency (which can sometimes be denoted as ω).
As the object oscillates, its acceleration can be calculated by
where x is displacement from an equilibrium position.
Using 'ordinary' revolutions-per-second frequency, this equation would be
The resonant angular frequency in an LC circuit equals the square root of the inverse of the product of the capacitance ("C" measured in farads) and the inductance of the circuit ("L" in henrys).Related Reading:
కులపతి
కులపతిని ఆంగ్లంలో ఛాన్సలర్ అంటారు. ఉప కులపతిని ఆంగ్లంలో వైస్ ఛాన్సలర్ అంటారు. విశ్వవిద్యాలయంనకు నాయకుడు కులపతి. సాధారణంగా విశ్వవిద్యాలయమునకు లేదా విశ్వవిద్యాలయ ప్రాంగణమునకు
కార్యనిర్వాహకునిగా లేదా లాంఛనప్రాయంగా ఎన్నుకొనబడిన అధిపతిగా ఛాన్సలర్ వ్యవహరిస్తాడు. అనేక దేశాలలో విశ్వవిద్యాలయము యొక్క విద్యా పరిపాలకాధ్యక్షుడిని ప్రెసిడెంట్, ప్రిన్సిపాల్ లేదా రెక్టార్ అంటారు.
సాధారణంగా యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో విశ్వవిద్యాలయం యొక్క హెడ్‍ను యూనివర్సీటీ ప్రెసిడెంట్ (విశ్వవిద్యాలయం అధ్యక్షుడు) అంటారు. యు.ఎస్. యూనివర్సీటీ వ్యవస్థలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ అనుబంధ విశ్వవిద్యాలయాలు లేదా ఒక ఆవరణలో ఉన్న విశ్వవిద్యాలయాలన్నింటికి అధ్యక్షుడిగా ఉండే వ్యక్తిని ఛాన్సలర్ లేదా వైస్ వెర్సా (Chancellor and report to the overall system's President, or vice versa) అంటారు.
భారతదేశంలో ఒక రాష్ట్రంలో ఉన్న విశ్వవిద్యాలయాలన్నింటికి కులపతిగా ఆ రాష్ట్రానికి చెందిన గవర్నర్ వ్యవహరిస్తాడు. కులపతి విశ్వవిద్యాలయానికి అధిపతిగా ఉపకులపతిని నియమిస్తాడు. విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన వ్యవహారాలన్నింటిని దాదాపుగా ఉప కులపతే నిర్వహిస్తాడు.
విద్యాలయాలు - అధ్యాపకులు
అర్హీనియస్ ఆమ్ల క్షార సిద్ధాంతము
ఆమ్లం మరియు క్షారం లక్షణములు తెలుసుటకు స్వాంటె అర్హీనియస్ (Svante Arrhenius) అనే శాస్త్రవేత్త ఒక సిద్ధాంతాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. దీనిని అర్హీనియస్ సిద్ధాంతము (Arrhenius equation) అంటారు.
అర్హీనియస్ సిద్ధాంతం ప్రకారం జల ద్రావణంలో H+ అయాన్లను యిచ్చేవి ఆమ్లాలు. OH- అయాన్లను యిచ్చెవి క్షారాలు. ఈ సిద్ధాంతం ప్రకారం HCl ఆమ్లము. అది నీటిలో కరిగినపుడు H+, Cl-అయాన్లుగా విడిపోతుంది. ఈ సిద్ధాంతంప్రకారం NaOH క్షారం అది నీటిలో కరిగినపుడు Na+, OH- అయాన్లుగా విడిపోతుంది. నీటిలో H+ OH- అయాన్లు సమానంగా ఉంటాయి. అందువలన అది తటస్థ ద్రావణం.
ఈ సిద్ధాంతం నీటిలో కరిగిన పదార్థాలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. ఇతర ద్రావణాలైన బెంజీను వంటి కర్బన ద్రావణాలలో కరిగిన వాటిగూర్చి వివరించదు. HCl నీటిలో అయాన్లనిస్తుంది. కాని బెంజీన్ లో యివ్వదు.
యిసుక (సిలికాన్ డయాక్సైడ్) నందు H+అయాన్లు లేనప్పటికీ అది ఆమ్ల స్వభావములు కలిగి ఉంటుంది.మరియు అది నీటిలో కరుగదు.
కార్బన్ డయాక్సైడ్ నందు H+అయాన్లు లెనప్పటికీ అది ఆమ్ల స్వభావము కలిగి ఉండును.
కాల్షియం కార్బొనేట్ నీటిలో కరగక పోయినప్పటికీ అది క్షార స్వభావాన్ని కలిగి ఉండును.
కాల్షియం ఆక్సైడ్ నందు OH-అయాన్లు లేనప్పటికీ అది క్షార స్వభావాన్ని కలిగి ఉండును.
నీటి అయనీకరణము
స్వచ్ఛమైన నీటిలో విద్యుత్ ప్రసరించదు. నీటిలో విద్యుత్ ను ప్రసరింపజేస్తే ఒక లీటరు ఘనపరిమాణంలో ఒక కోటి మోల్ అయాన్లలో ఒకటి మాత్రమే అయాన్లుగా విడిపోతుంది. దీనిని నీటి అయనీకరణము అంటారు.
[H] అనగా H అయాన్ యొక్క గాఢత. [OH ] అనగా OH అయాన్ గాఢత అనిర్థం.
నీటిలో H మరియు OHలు సమానంగా ఉంటాయి. అందువల్ల వాటి గాఢతలు సమానముగా ఉంటాయి.
[H]= 10 మోల్ అయాన్/లీటరు : [OH ] =10 మోల్ అయాన్/లీటరు
నీటి అయానిక లబ్ధము
ఒకమోల్ నీటిలో గల H గాఢత మరియు OH గాఢతల లబ్ధాన్ని నీటిఅయానిక లబ్ధం అంటారు.దీనిని Kతో సూచిస్తారు.
= [H] x [OH ]
ఇది ఆమ్ల క్షారాలలో ముఖ్య మైనది. ఎందువలనంటే 
H అయాన్ గాఢత బట్టి ఆమ్ల, క్షారములను తెలుసుకొనవచ్చును.
PH
దీనిని సోరెన్ సన్ అనె శాస్త్రవేత్త కనుగొన్నారు. ఈ మానమును ఆమ్ల క్షారములు తెలుసుకొనుటకు ఉపయోగిస్తారు.
P ఆధారంగా ఆమ్ల క్షారములను తెలుసుకోవచ్చు.
రస స్వరూపం
రస స్వరూపము
భారతీయ కావ్య సిద్ధాంతాలలో ప్రప్రథమమైనది రస సిద్ధాంతం .కావ్యానికి ఆత్మేది అనే విషయంపై ప్రాచ్య అలంకారికులు శతాబ్దాలతరబడి ఎన్నెన్నో చర్చలు చేసారు.వీటిలో ప్రధానమైన సిద్ధాంతాలు ఆరు ఉన్నాయి.అవి.1.రసం 2.అలంకారం. 3.రీతి .4.ధ్వని .5.వక్త్రోక్తి. 6.ఔచిత్యం. ఈ ఆరింటిలో రససిద్ధాంతమే ప్రధానమైనదిగా అలంకారికులు గుర్తించారు.
రససిద్ధంత ప్రవక్త భరతుడు.మనకుతెలిసినన్తవరకు మొట్టమొదటి నాట్యశాస్త్రం భరతునిదే.ఇందులో 37 అధ్యాయాలు ఉన్నాయి.6వ అధ్యాయం రసభావ చర్చకి సంబంధించింది.
రస శబ్ద అర్ధ వికాసం
రసం అనే పదం రుగ్వేదంలో సోమరసం, పాలు అనివాడబడింది.అధర్వణ వేదంలో నది, రుచి అని వాడబడింది.ఉపనిషత్తుల్లో సారం అని వాడబడింది.ఔశాధశాస్త్రంలో పాదరసం అని వాడబడింది.వేదాన్తశాస్త్రంలో ఆత్మా, పదార్థం అని వాడబడింది.లోకంలో పానకంలాంటి ద్రవ విశేషాలు అని అర్ధం ఉంది.అయితే అలంకారికులు చెప్పిన రసం ఏమిటంటే నాటక, కావ్య-కళా రసం.ఈ రసాన్ని సహృదయుడు అనుభవిస్తాడు
కావ్యాత్మ
శబ్దం కావ్యం అని కొందరలకారికులు చెప్పారు.శబ్దార్ధాలు రెండూ కలిసి కావ్యం అవుతుందని మరికొందరాలన్కారికులు చెప్పారు.
ఏదివున్నంత మాత్రంచేత కావ్యానికి కావ్యత్వం సిద్ధిస్తుందో, ఏదిలేకుండా ఇతరాలు ఎన్ని ఉన్నా కావ్యానికి కావ్యత్వం సిద్ధింపదో అదే కావ్యాత్మ.భారతీయ అలంకారికులు కావ్యాన్ని కాంతతో పోల్చారు.కావ్యాంగాలైన రసం, అలంకారం, ధ్వని, గుణము. మొదలగువాటిలో కావ్యాత్మ స్థానీయం ఏది . అనే విషయంలో భారతీయ అలంకారికుల భిన్నాభిప్రాయాలు చోటుచేసుకున్నాయి.కావ్యాత్మ గురించి భారతీయ అలంకారికులు వి విధ సిద్ధాంతాలు వ్యక్తం చేసారు.వీటికి "భారతీయ అల్న్కారికుల దృక్పథాలు"అని అంటారు.
సాహిత్య విమర్శ అనే ఆలోచన ఆధునికమైనది.ప్రాచీన భారతీయ అలంకారికులు విమర్శ అనే పదాన్ని ఈ ఈ ఆలోచనలో వాడలేదు.అలంకారికులు విమర్శ అనే పదానికి బదులు లక్షణ అనే పదాన్ని వాడారు.భాశాలక్షణాలని వ్యాకరణం నిరూపించినట్లే కవ్యలక్షణాలని అలంకారశాస్త్రం నిరూపిస్తుంది.
భరతుడు: భరతుని దృష్టిలో కావ్యం అంటే రూపకమే. "ఇతివృత్తంతు నాట్యష్య శరీరం పరికీర్తితం " అనగా కావ్యంలో ఇతివృత్తం శరీరం.ఇతడు రసప్రాముఖ్యాన్ని మాత్రం అంగీకరించాడు."విభావానుభావ వ్యభిచారి సమ్యొగాద్రసనిశ్పత్తిః "అని రస సూత్రాన్ని భారతాడు నిర్వచించాడు.
భామహుడు: "శబ్దార్దౌ సహితౌ కావ్యం "అనగా భామహుడి మతంలో శబ్దార్ధాలు రెండూ కావ్యశరీరం.భరతుడు ద్రుష్యకావ్యానికి రసం ప్రధానం అని చెప్పితే, భామహుడు శ్రవ్యకావ్యానికి అలంకారమే ప్రధానం అని చెప్పాడు.
దండి: దండి 6వ శతాబ్దానికి చెందినవాడు.కావ్యానికి ఆత్మా గుణం అని ఇతని భావన.మొదటగా గుణాల్ని వివరించినవాడు భరతుడు.ఐతే గునసిద్ధాంత స్థాపకుడు దండి.అలకారాలు బాహ్య సౌందర్య హేతువులని, గుణాలు అంతః సౌందర్య హేతువులని దండి పేర్కొన్నాడు."శరీరం తావదిష్టార్త వ్యవచ్చిన్నా పదావలీ" అనగా రమణీయార్థ భూషితమైన శబ్దమే కావ్యం అని దండి అభిప్రాయం.
వామనుడు: వామనుడు 9వ శతాబ్దానికి చెందినవాడు."రీతిరాత్మా కావ్యష్య విశిష్టా పడరచనా రేతిః విశేషో గుణాత్మా "అనగా కావ్యానికి రీతి ఆత్మ.విశిష్టమైన పదరచనమే రీతి.గుణాలతో కూడివుందడమే విశేషం అని చెప్పాడు.
ఉద్భటుడు: భామహుని భామహాలంకారికి వివరణ రాసాడు.ఇతడు రసాన్ని అలంకార భేదంగానే పేర్కొన్నాడు.
రుద్రటుడు: అలంకర మతానుసారి అయినాసరే రసహీనమైన రచన నిష్ప్రయోజనం అని స్పష్టం చేసాడు.
కావ్యానికి ఆత్మ ధ్వని అని ఆనందవర్థని వాదం.అది వస్తు అలంకార రసాత్మకమై మూడు విధాలుగా ఉంటుందని చెప్పాడు.అభినవగుప్తుడు "ధ్వన్యాలోకం"కి "లోచనం"అనే వ్యాఖ్యానం వ్రాసి రస సిద్ధాంతానికి పరిపుష్టి కలిగించాడు.
కుంతకుడు "వక్త్రొక్తిః కావ్య జీవితం " అని ప్రతిపాదించాడు.ఇతడు వాక్త్రోక్తిని ఆరు విధములుగా చెప్పాడు.వర్ణ విన్యాస, పదపూర్వార్థ, ప్రత్యయ, వాక్ య, ప్రకరణ, ప్రబంధ వక్రతములు అని ఆరు విధములు.చమత్కార జనకమే వక్త్రోక్తి.శబ్దార్తయుగళమే కావ్య శరీరం అని ఇతని మతం.
మహిమభట్టు సిద్ధాంతం అంతా అనుమానంపై ఆధారపడి ఉంది.ఇతని వ్యక్తివివేకం అనే గ్రంథం ధ్వన్యాలోకంకి ఖండన గ్రంథం.ఇతని మతంలో శబ్దార్థాలు రెండూ కావ్యశరీరం.
క్షేమేంద్రుడి దృష్టిలో రససిద్ధమైన కావ్యానికి ఔచిత్యమే జీవితం.
ఆనందవర్థనుడి ధ్వని సిద్ధాంతాన్నే విశ్వనాధుడు, విద్యానాధుడు, అగన్నధపండితరాయులు మొదలైన అలంకారికులు ధ్వని ధ్వని సిద్ధాంతాన్ని అంగీకరించారు.అలంకార శాస్త్రం భరతుని రసమతంతో మొదలై ధ్వని మతంతో నిలిచిపోయింది.చివరగా ధ్వనియే కావ్యాత్మ అని అందరాలంకారికులు అంగీకరించారు.
సరసాంగి రాగం
సరసాంగి రాగము కర్ణాటక సంగీతం లో 27 వ మేళకర్త రాగము.
ఈ రాగంలోని స్వరాలు : "చతుశ్రుతి రిషభం, అంతర గాంధారం, శుద్ధ మధ్యమం, శుద్ధ ధైవతం" మరియు "కైశికి నిషాదం". ఈ సంపూర్ణ రాగం లో ఏడు స్వరాలు ఉంటాయి. ఇది 63 వ మేళకర్త రాగమైన లతాంగి రాగము నకు శుద్ధ మధ్యమ సమానం.
ఈ రాగంలోని కొన్ని ప్రసిద్ధిచెందిన రచనలు.
గాలిబుడగ
గాలిబుడగను ఆంగ్లంలో బెలూన్ అంటారు. వాయువులతో నింపడానికి అనువుగా సాగే గుణం గల సంచిని గాలిబుడగ అంటారు. అవసరాన్ని బట్టి గాలిబుడగలను వివిధ రకాల వాయువులతో ఉదాహరణకు హైడ్రోజన్, నైట్రస్ ఆక్సైడ్, ఆక్సిజన్, గాలి వంటి వాయువులతో నింపుతారు.
గుమ్మటం
గుమ్మటం ను ఆంగ్లంలో డోమ్ అనీ ఉర్దూ మరియు పార్శీ భాషలో గుంబద్ (گنبد) అనీ అంటారు. ఒక గది యొక్క సగం పైభాగాన గోపురం ఆకారంలో నిర్మించి ఆ గోళాకారపు నిర్మాణ కింది భాగం బోలుగా (ఖాళీ) ఉన్నట్లయితే ఈ గోళాకారపు నిర్మాణ భాగాన్ని గుమ్మటం లేక డోం అంటారు. చరిత్రలో అనేక చారిత్రక కట్టడాలకు కప్పుగా గుమ్మట నిర్మాణశైలిని ఉపయోగించారు. గోపురం ఆకారంలో నిర్మించిన ఈ డోం నిర్మాణమునకు వివిధ రకాల పదార్థాలను ఉపయోగించారు. అర్ధ వృత్తాకారంలో నిర్మించిన నిరాడంబరమైన భవనాలు మరియు సమాధులను ప్రాచీన మధ్య ప్రాచ్యంలో కనుగొన్నారు. రోమన్లు ఆలయాలను మరియు ప్రభుత్వ భవంతులను అధునాతన సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో డోం ఆకారం వచ్చేలా నిర్మించడం ప్రారంభించడాన్ని రోమన్ భవన నిర్మాణ విప్లవంగా చెప్పవచ్చు. ఒక చదరపు ఆకారపు గది నుండి వృత్తాకార గోపురం వచ్చేలా నిర్మించడాన్ని పురాతన పర్షియన్లు కనిపెట్టారు. సస్సానిద్ సామ్రాజ్యం, పర్షియాలో భారీస్థాయి అర్ధ వృత్తాకార భవన నిర్మాణాలను ప్రారంభించారు, వాటిలో కొన్ని ప్యాలెస్ ఆఫ్ అర్దాషిర్, సర్‍వెస్తాన్ మరియు గాలెహ్ దోఖ్తర్. 
గుంబద్ : డూమ్ లేదా డోమ్ లేదా గుమ్మటం. సాంప్రదాయిక పర్షియన్ నిర్మాణశైలిలో గోంబద్ () అని మరియు అరబ్బీ శైలిలోనూ గుంబద్ అని, టర్కీ మరియు సెల్జుక్ శైలిలో కుంబెత్ అనియూ వ్యవహరిస్తారు.
గుంబద్ ల చరిత్ర, ఇస్లామీయ చరిత్రకు పూర్వమే పర్షియా (నేటి ఇరాన్) లో కానవస్తుంది. పార్థియన్ల కాలంలోనే ఈ గుమ్మటాల సంప్రదాయం వుండేది. ససానిద్ ల కాలంలో ఇది సాంప్రదాయకంగా మారింది.
గుంబద్ లేదా గుమ్మటం ఒక స్తూపాకారంలోగల నిర్మాణం. బౌద్ధ నిర్మాణాలలో స్థూపాల మాదిరి నిర్మాణమే ఈ గుంబద్.
ఇస్లాంకు పూర్వం మరియు ఇస్లాంకు తరువాత ముస్లిముల నిర్మాణ శైలిలో సాధారణంగా కానవచ్చే నిర్మాణాకృతి. మస్జిద్ లలోనూ, దర్గాలలోనూ, సమాధులకునూ ఉపయోగించే సాధారణ నిర్మాణాకృతి ఈ గుంబద్. తాజ్ మహల్ నిర్మాణంలోనూ ఈ గుంబద్ ప్రధాన నిర్మాణం.
గుంబద్ ఎ ఖిజ్రా లేదా గుంబద్ ఎ ఖజ్రా, ఇది మస్జిద్ ఎ నబవి యొక్క పచ్చ గుమ్మటం. గుంబద్ అనగా గుమ్మటం, ఖజ్రా అనగా ఆకుపచ్చని, వెరసి పచ్చ గుమ్మటం.
షాజహాన్, ముంతాజ్ మహల్ కొరకు ఆగ్రాలో కట్టిన సమాధి.
గోల్ గుంబద్ (Kannada: ಗೋಲ ಗುಮ್ಮಟ) (Urdu: گول گمبد) కర్ణాటక, బీజాపూర్ లోగల ముహమ్మద్ ఆదిల్ షా యొక్క సమాధి. 
ఇది ప్రపంచంలోనే రెండవ అతిపెద్ద గుంబద్. మొదటిది, టర్కీ లోని హాజియా సోఫియా.
గోల్ గుమ్మా అనునది, కర్నూలు నవాబ్ యొక్క సమాధి.
బుడగ
ద్రవ రూప బుడగలను ఆంగ్లంలో బబుల్స్ అంటారు. రబ్బరు లేదా మెటీరియల్స్ తో తయారైన బుడగలను ఆంగ్లంలో బెలూన్స్ అంటారు.
గాలిబుడగలు
నీటి బుడగలు
సబ్బు బుడగలు
తొడుగు - కుటుంబ నియంత్రణకు వాడే కండోమ్
ద్రవ బుడగ
ద్రవ బుడగను ఆంగ్లంలో లిక్విడ్ బబుల్ అంటారు.
ద్రవపు బుడగ అనునది ద్రవంతో ఆవరింపబడిన గాలి. మార్గోనీ ఫలితం వలన రెండు పదార్థముల మధ్య తలతన్యత లలో మార్పుల వలన ఇవి ఏర్పడతాయి.
ద్రవబుడగలు గోళాకారంగా ఉంటాయి. ఎందువనంటే ఈ ఆకారం అల్ప శక్తి స్థాయి గలది.
మనం ద్రవపు బుడగలను చూడవచ్చు. ఎందువలనంటే అవి పరిసరాల పదార్థాల కన్నా వివిధ వక్రీభవన గుణకాలు కలిగి ఉంటాయి. ఉదాహరణకు గాలి యొక్క వక్రీభవన గుణకం 1.0003 మరియు నీటి వక్రీభవన గుణకం 1.333. ఈ తేడా వలన స్నెల్ నియమం ప్రకారం విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు రెండు యానకాలలో ప్రయాణించునపుడు వాటి దిశను మార్చుకుంటాయి. కనుక ఈ బుడగలు వక్రీభవనం, అంతర పరావర్తనం చెందడం వలన అవి పారదర్శకంగా కనిపిస్తాయి.
సబ్బు బుడగ
సబ్బు బుడగను ఆంగ్లంలో సోప్ బబుల్ (Soap Bubble) అంటారు. ఇది గోళాకారంలో ఉంటుంది. ఇది సబ్బు నీటి పొరచే ఆవరించబడి ఉంటుంది. సంపూర్ణాంతర పరావర్తనం చెందటం వలన రంగు రంగులుగా కనిపిస్తుంది. ఇవి కొన్ని సెకన్లు మాత్రమే ఉండి పేలిపోతాయి. ఇవి పిల్లలకు వినోదం కలిగిస్తాయి. ఇటువంటి అనేక బుడగలు కలిస్తే అది సబ్బు నురగ అవుతుంది.
లఘులోలకం
ఒక పురిలేని సన్నని దారము చివర బరువైన గోళము కలిగి, ఒక ఆధారము నుండి వ్రేలాడదీయబదిన దానిని సామాన్య లోలకం లేక లఘులోలకం అంటారు.
ఆధార బిందువు నుండి లోలక గోళ గురుత్వ కేంద్రం వరకు గల దూరాన్ని లోలక పొడవు అంటారు.
లఘు లోలకం యొక్క గోళమును లాగి వదిలినపుడు అది డోలనములు చేయును. ఒక కంపనము మరియు ప్రతి కంపనము కలిపి ఒక డోలనము అవుతుంది.
సామాన్య లోలకం ఒక డోలనం చేయుటకు పట్టు కాలాన్ని డోలనావర్తన కాలం అంటారు.
సామాన్య లోలకం కంపనములు చేసే టప్పుడు లోలకం నిశ్చల స్థానం నుండి ఒక వైపుకు కదిలిన అత్యధిక దూరమును కంపన విస్తారం అంటారు.
గజపతి వంశము
గజపతి వంశము 15 - 16వ శతాబ్దాలలో కళింగ (ఒడిషా) కేంద్రంగా ఉచ్ఛదశలో ఉత్తరాన మహానది నుండి దక్షిణాన కావేరీ నది వరకు తూర్పు తీరాన్ని పాలించిన భారతదేశపు రాజవంశము. గాంగ వంశం క్షీణదశలో ఉన్నప్పుడు వీరు రాజ్యానికి వచ్చారు. 110 యేళ్లే పరిపాలించినా గజపతి వంశ పాలన ఒడిషా చరిత్రలో సువర్ణాధ్యాయంగా భావిస్తారు.
సూర్యవంశ గజపతులు తూర్పు గాంగ చక్రవర్తి నాలుగవ నరసింహ కాలం నుండే ప్రాముఖ్యత సంతరించుకున్నారు. ఓఢ్ర దేశంపై విజయనగర సామ్రాజ్యపు దాడులకు ప్రతిదాడులు క్షీణిస్తున్న తూర్పు గాంగులు కాక గజపతులు చేసేవారు. కపిలేంద్ర గజపతి తను సూర్వవంశానికి చెందినవాడని చెప్పుకున్నాడు. అందువలన ఈ వంశానికి సూర్యవంశ గజపతులన్న పేరు వచ్చింది. చివరి గాంగ వంశ పాలకుడు నాలుగవ భానుదేవ పతనం తర్వాత ఏర్పడిన రాజకీయ అనిశ్చిత పరిస్థితులలో భానుదేవుని వద్ద మంత్రిగా ఉన్న కపిలేంద్ర సూర్యవంశాన్ని స్థాపించాడు. ఈ వంశపు పాలకులను గజపతులని వ్యవహరిస్తారు. కపిలేంద్ర గజపతి ఈ వంశంలోని అత్యంత శక్తిమంతమైన రాజు. విజయనగర చక్రవర్తిని ఓడించి రాజ్యాన్ని కావేరీ తీరం దాకా విస్తరించాడు. కపిలేంద్ర తర్వాత రాజ్యానికి వచ్చిన పురుషోత్తమ గజపతి కూడా శక్తిమంతమైన రాజే కానీ ఈయన పాలనలో కళింగ ఒక్కొక్కటే తన ప్రాంతాలను కోల్పోవటం ప్రారంభమైంది. ప్రతాపరుద్ర గజపతి చివరి రోజుల్లో వంశం క్షీణించి తమ ఆధీనం ఒక్క చిన్న ప్రాంతానికి మాత్రమే పరిమితమైంది.
ప్రతాపరుద్ర గజపతి కాలంలో కళింగ దేశంలో చైతన్య మహాప్రభు యొక్క ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంది. ఆయన బోధనల ప్రభావంతో రాజ్యం నలుమూలల జగన్నాథుని ఆలయాలు నిర్మించబడ్డాయి. చైతన్య మహాప్రభు ప్రవచించిన భక్తి మార్గం వలన రాజ్యంలోని ప్రజలలో యుద్ధకాంక్ష చల్లారిపోయిందని, ఇదే గజపతి వంశ పతనానికి కూడా ఒక కారణంగా చెప్పబడుతుంది. ప్రతాపరుద్రుని కాలంలో రాజ్యానికి విచ్చేసిన చైతన్య మహాప్రభువు పూరీలో 18 సంవత్సరాల పాటు నివసించాడు. చైతన్య మహాప్రభువు బోధలచే ప్రభావితుడైన ప్రతాపరుద్రుడు రాజ్యవిస్తరణను, యుద్ధకాంక్షను విడిచి సన్యాని జీవితాన్ని గడపటం ప్రారంభించాడు. దానితో రాజ్యం యొక్క పరిస్థితి అనిశ్చిత స్థితిలో పడింది. ద్రోహి అయిన గోవింద విద్యాధరుడు పరిస్థితిని ఆసారాగా తీసుకొని, రాజకుమారులను హతమార్చి, రాజ్యాన్ని హస్తగతం చేసుకున్నాడు. ఈ విధంగా గొప్పవెలుగు వెలిగిన గజపతి వంశం క్షీణదశకు చేరుకుంది.
1540లో ప్రతాపరుద్ర గజపతి మరణించిన తర్వాత యుక్తవయసు రాని కుమారులు కులువ దేవ మరియు కఖరువ దేవ ఒకరి తర్వాత ఒకరు రాజ్యానికి వచ్చారు. కలువ దేవ సంవత్సరం ఐదు నెలలు పరిపాలించాడు. ఆయన తరువాత తమ్ముడు కఖారువ దేవ మూడు నెలలు పరిపాలించాడు. వీరిద్దరిని హతమార్చి 1541లో ప్రతాపరుద్ర గజపతి వద్ద మంత్రిగా పనిచేసిన గోవింద విద్యాధరుడు రాజ్యాన్ని హస్తగతం చేసుకుని భోయి వంశాన్ని స్థాపించాడు. ఆ తరువాత గజపతి వంశం పర్లాకిమిడి ప్రాంతంలో స్థానిక జమీందారీ వంశంగా కొనసాగింది కానీ తిరిగి స్వతంత్ర రాజ్యాన్ని ఎన్నడూ పాలించలేదు.
పులుసు
పుల్లని రుచి గల చింతపండు, పులుసు నిమ్మ వంటి వాటితో తయారైన ద్రవ రూప కూరలను పులుసు అంటారు. కొన్ని రకాల పులుసులను తియ్యగా కూడా చేసుకుంటారు.
పచ్చి మిరపకాయలు మరియు చింతపండు ఉపయోగించి తయారు చేసిన పులుసును పచ్చిపులుసు అంటారు.
తోటకూర మరియు చింతపండు ఉపయోగించి తయారుచేసిన పులుసును తోటకూర పులుసు అంటారు.
పులిహోర తయారు చేయడానికి తయారు చేసుకున్న చింతపండు పులుసును పులిహోర పులుసు అంటారు.
మాంసాహారంగా చేపలనుపయోగించి చేసుకుంటే రుచికరమైన చేపల పులుసు అవుతుంది.
టాటా రిసెర్చ్ డెవెలప్మెంట్ &amp; డిజైన్ సెంటర్
TCS భారతదేశంలో మొట్టమొదటి సారిగా 1981లో టాటా రీసెర్చ్ మరియు డెవలప్‌మెంట్ సెంటరును పూనేలో ఏర్పాటుచేసింది. TRDDC సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీరింగ్, ప్రాసెస్ ఇంజనీరింగ్ మరియు సిస్టం ఇంజనీరుంగు విభాగాలలో పరిశోధనను నిర్వహిస్తుంది. 
ఇక్కడి పరిశోధకులు స్వయం చాలకంగా code ను తయారుచేసే ఒక కృత్రిమ మేథస్సు గల Master Craft అను సాఫ్ట్వేర్ ను అభివృద్ధి చేశారు. ఈ software కొన్ని సులభ భాషా సంజ్ఞలద్వారా వినియోగదారుల అవసరాలకు అనుగుణంగా code సృస్జ్టించగలదు.
కమలా నెహ్రూ
కమలా నెహ్రూ భారత మొట్టమొదటి ప్రధాని జవహర్లాల్ నెహ్రూ భార్య.
పాత డిల్లీ లోని కాశ్మీరీ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో 1 ఆగస్టు 1899 సంవత్సరములో రాజ్ పతి , జవహర్లాల్ కౌల్ దంపతులకు జన్మించారు. ఈమె తోడ ఇద్దరు తమ్ముళ్లు చాంద్ భహదూర్ కౌల్ , కైలాష్ నాథ్ కౌల్, ఒక చెల్లెలు స్వరూప్ కఠ్జు. ఈమెకు 1916వ సంవత్సరం ఫిబ్రవరి 8న జవహర్ లాల్ నెహ్రూ తో వివాహం జరిగింది. కమలా నెహ్రూ మామగారు మోతీలాల్ నెహ్రూ. అత్తగారు శ్రీమతి స్వరూప రాణి. ఇంటి పట్టునే ఉండే 
మలానెహ్రూ 1921 లో సహాయ నిరాకరణోద్యమం లో మహిళల బృందానికి నాయకత్వం వహించి విదేశీ వస్తువులు దుస్తులు, మద్యము అమ్మకాలు చేయకూడదనే నినాదముతో ముందుకు సాగారు. రెండుసార్లు అరెస్ట్ అయ్యారు.
నెహ్రూ తండ్రి మోతీలాల్ నెహ్రూ కూడా కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించారు. తండ్రితో కలసి నెహ్రూ కూడా కార్యకలాపాల్లో చురుకుగా పాల్గొంటుండేవారు. దేశ స్వాతంత్ర్యం పోరాటం కోసం నెహ్రూ కుటుంబం ఆస్తినంతా ధారపోసింది. చివరకు తన ఇంటిని సైతం కొంత భాగం హాస్పిటల్ గా మార్చి స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో గాయపడిన వారికి వైద్య చికిత్సలు అందించేవారు. 1917, నవంబరు 19 తేదీన జవహర్ లాల్ నెహ్రూ, కమలా నెహ్రూ ల ఏకైక సంతానంగా అలహాబాద్ లో జన్మించిన ఇందిర అల్లారు ముద్దుగా పెరిగారు. ఇందిర బాల్యం అలహాబాదు లోనే గడిచింది. 1924 లో కమలానెహ్రూ ఒకబాబును కన్నారు. పూర్తిగా పరిణతి చెందిన ముందే జన్మించడం వలన 2 రోజులలో బాబు చనిపోయాడు. 1934 లో జైలు నుండి విడుదలైన నెహ్రూ తిరిగి అరెస్టు కాబడి కలకత్తా, డెహ్రాడూన్‌ లలో జైలు జీవితాన్ని గడిపారు. ఈ సమయంలో నెహ్రూ ఆరోగ్యం పాడైంది. భర్త ఆరోగ్య పరిస్థితిని తెలుసుకున్న కమలా నెహ్రూ దిగులుతో అనారోగ్యానికి గురైంది. చికిత్స కోసం స్విట్జర్లాండ్‌కు వెళ్లి 1936 లో టి. బి. జబ్బు మూలాన మరణించారు. కమలా నెహ్రూ చనిపోయిన తరువాత ఆమె పేరుతో కాలేజీలు, పార్కులు, ఆసుపత్రులు, విశ్వవిద్యాలయాలు వెలశాయి.
కమలా నెహ్రూ తండ్రి జవహర్ లాల్ కాలే ప్రసిద్ధి వ్యాపారి. జవహర్ లాల్ నెహ్రూకు సరైనజోడి కమలా నెహ్రూ అని భావించి మోతీలాల్ 1910 ఫిబ్రవరి 8న వారి వివాహం జరిపించాడు. వివాహం తరువాత కమలా కాలే కమలా నేహ్రుగా మారింది. ఈ నెహ్రూ దంపతులకు ఇందిరా 1917 నవంబరు 19న పుట్టింది. ఈమెకు ప్రియదర్శిని అని పేరు పెట్టారు.1936లో నెహ్రూను కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నుకోవడం జరిగింది. 1936 ఫిబ్రవరి 28న 38వ ఏట స్విడ్జర్లాండ్ లో మరణించెను.
ఢమరుకం (సినిమా)
ఢమరుకం 2012 లో విడుదలైన సామాజిక ఫాంటసీ తెలుగు చిత్రం, ఈ చిత్రానికి రచయిత మరియు దర్శకుడు శ్రీనివాసరెడ్డి. ఈ చిత్రానికి ప్రధాన పాత్రదారులుగా నాగార్జున మరియు అనుష్క నటించారు. ఈ చిత్రానికి సంగీతాన్ని అందించింది దేవి శ్రీ ప్రసాద్. ఈ చలన చిత్రం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా మిశ్రమ సమీక్షలతో 1400 పైగా థియేటర్లలో 2012 నవంబరు 23 న విడుదలైంది. ఈ చిత్రం నాగార్జున కెరీర్ లో బాక్స్ ఆఫీసు వద్ద ఓపెనింగ్ అయిన అతిపెద్ద చిత్రంగా నమోదయింది.ఈ చిత్రంలో నాగార్జున మరియూ అనుష్క హీరో హీరోయిన్లుగా నటించగా, గణేష్ వెంకట్రామన్, ప్రకాష్ రాజ్, జీవా, బ్రహ్మానందం, కృష్ణ భగవాన్, రఘుబాబు, ఎం.ఎస్. నారాయణలు ముఖ్య పాత్రలను పోషించారు గౌతం రాజు ఎడిటింగ్, చొటా కే నాయుడు ఛాయాగ్రహణం, దేవి శ్రీ ప్రసాద్ సంగీతాన్ని అందించారు. ప్రముఖ నటి చార్మి ఈ చిత్రంలో ఒక పాటలో ప్రత్యేక ప్రదర్శన ఇచ్చింది
ఈ చిత్రం యొక్క షూటింగ్ 2011 ఏప్రిల్ 25 న ప్రారంభమైంది. 2011 సెప్టెంబరు 29 న ఈ చిత్రం యొక్క ట్రైలరును ఆనాడు విడుదలైన రెబెల్ చిత్రంతో పాటు విడుదల చేసారు. ఆ ట్రైలరుకు ప్రేక్షకుల నుంచి మంచి ఆదరణ లభించింది. 70 నిమిషాల పాటు భారీ గ్రాఫిక్సు కలిగిన మొదటి తెలుగు చిత్రంగా దీనికి గుర్తింపు లభించింది.అంజి, అరుంధతి, మగధీర, ఈగ వంటి ఎన్నో చిత్రాలకు గ్రాఫిక్స్ ని అందించిన ఫైర్ ఫ్లై సంస్థ ఈ చిత్రానికి గ్రాఫిక్స్ అందించింది
సెన్సారు బోర్డువారు ఈ చిత్రానికి U/A సర్టిఫికెట్ ని అందజేసారు. ఈ చిత్రం ఎన్నో వాయిదాల తర్వాత 2011 నవంబరు 23 న ప్రపంచవ్యాప్తంగా విడుదలైంది.
టెంక
టెంకను ముట్టి అని కూడా అంటారు. మామిడి, బాదం, రేగు, కొబ్బరి వంటి చెట్ల పండులో లేక కాయలో ఒక విత్తనం మాత్రమే ఉంటుంది, ఈ విత్తనాలు పెద్దవిగా, గట్టిగా ఉంటాయి, ఇటువంటి చెట్ల యొక్క విత్తనాలను టెంకలు లేక ముట్టెలు అంటారు. తాటి కాయలో ఒకటి నుంచి నాలుగు ముట్టెలు ఉంటాయి. వాడుక భాషలో రేగు పండు విత్తనాలు చిన్నవిగా ఉండుట వలన వీటి విత్తనాలను రేగు విత్తనాలనే పిలుస్తారు.
దీర్ఘ దృష్టి
ఈ దృష్టి దోషం గలవారికి దూరం గల వస్తువులు కనబడతాయి. దగ్గరగా గల వస్తువులను చూడలేరు. దీనికి కారణం దూరంగా ఉన్న వస్తువుల ప్రతిబింబాలు రెటీనా మీద కాకుండా రెటీనా వెనుక భాగంలో కేంద్రీకరింపబడతాయి. వీరికి తగిన కుంభాకార కటకములు గలిగిన కళ్ళద్దాలు యిచ్చి దోష నివారణ చేయవచ్చు. 
సాధారణంగా మన కన్ను ఒక కెమేరా లా పనిచేస్తుంది. మనకన్ను ముందు భాగం లో గల గుడ్దు ఒక కుంభాకార కటకం లాగ పనిచేస్తుంది. వస్తువుల ప్రతిబింబాలు మన కంటి లోని రెటీనా పై పడినపుడు మనకు వస్తువులు కనబడతాయి.
మన శరీరానికి ఏ విధంగా వ్యాయామం అవసరమో కంటికి కూడా వ్యాయామం అవసరం. మన కంటి ముందు గల కుంభాకారకటకం స్వయంచోదితంగా ఉంటుంది. అనగా ఆ కటకం నాభ్యాంతరాలను స్వయంగా తానే మార్చుకుంటుంది. సాధారణంగా 40 సం. అయినపుడు ఆ కుంభాకార కటకం స్వయంచోదియ తత్వం క్రమంగా తగ్గుతుంది. ఈ విధంగా తగ్గినపుడు దృష్టి దోషాలు యేర్పడతాయి.దీర్ఘ దృష్టి యేర్పడుటకు కారణం దూరంగా ఉన్న వస్తువుల ప్రతిబింబాలు రెటీనా మీద కాకుండా రెటీనా వెనుక భాగంలో కేంద్రీకరింపబడతాయి.
ఈ దోషం నివారించుటకు తగిన నాభ్యాంతరం గలిగిన కుంభాకార కటకం గల కళ్ళద్దాలను వాడాలి.ఇలా వాడినపుడు కాంతి కిరణములు రెటీనా పై కేంద్రీకరింపబడి దోషం నివారణ జరుగుతుంది.
దృష్టి దోషంఉన్నవారు అక్షరాస్యులైతే వారికి ఒక చార్టు నందలి వివిధ పరిమాణములు గలిగిన అక్షరాలను చదవమని చెబుతారు. అందులో చదవలేని వరుసను బట్టి వారు వాడవలసిన కుంభాకార కటక నాభ్యాంతరాన్ని నిర్ణయిస్తారు.
దృష్టి దోషంఉన్నవారు నిరక్షరాస్యులైతే వారికి ఒక చార్టు నందలి వివిధ పరిమాణములు గలిగిన చిత్రాలను చూపి వాటిని రోగిని మూడు వేళ్ళతో చిత్రంలోని బొమ్మలవలె చూపమని చెపుతారు. వారికి కనబడని చిత్ర వరుసను వారు వాడవలసిన కుంభాకార కటక నాభ్యాంతరాన్ని నిర్ణయిస్తారు. ఈపరీక్షను రెండు కళ్ళకు విడి విడి గా చేస్తారు. రెండు కళ్ళకు ఒకే విధమైన దోషం ఉండవచ్చు లేక ఉండక పోవచ్చు.
దృష్టి దోషం నివారించుటకు వాడే కటకాల నాభాంతర విలువలని "కటక సామర్థ్యం" గా వ్యవహరిస్తారు. కటక సామర్థ్యము ఆ కటక నాభ్యంతర విలువ (మీటర్లలో) విలోమానికి సమానం. కటక సామర్థాన్ని డై ఆప్టర్లు లో సూచిస్తారు. 
కటక సామర్థ్యం=1/కటక నాభ్యాంతరం(మీటర్లలో)
ఉదా: ఒక వ్యక్తి దృష్టి దోష నివారణకు 25 సెం.మీ నాభ్యాంతరం కల కుంభాకార కటకం అవసరమైతే ఆ కటక సామర్థ్యం 1/0.25 అనగా 4 డై ఆప్టర్లు అవుతుంది. ఆ వ్యక్తి 4 డై ఆప్టర్ల సామర్థ్యం గల కటకాన్ని తీసుకోవాలి.
హ్రస్వ దృష్టి
ఈ దృష్టి దోషం గలవారికి దగ్గర గల వస్తువులు కనబడతాయి.దూరంగా గల వస్తువులను చూడలేరు. దీనికి కారణం దూరంగా ఉన్న వస్తువుల ప్రతిబింబాలు రెటీనా మీద కాకుండా రెటీనా ముందు కేంద్రీకరింపబడతాయి. వీరికి తగిన పుటాకార కటకం గలిగిన కళ్ళద్దాలు యిచ్చి దోష నివారణ చేయవచ్చు. 
సాధారణంగా మన కన్ను ఒక కెమేరా లా పనిచేస్తుంది. మనకన్ను ముందు భాగం లో గల గుడ్దు ఒక కుంభాకార కటకం లాగ పనిచేస్తుంది. వస్తువుల ప్రతిబింబాలు మన కంటి లోని రెటీనా పై పడినపుడు మనకు వస్తువులు కనబడతాయి.
మన శరీరానికి ఏ విధంగా వ్యాయామం అవసరమో కంటికి కూడా వ్యాయామం అవసరం. మన కంటి ముందు గల కుంభాకారకటకం స్వయంచోదితంగా ఉంటుంది. అనగా ఆ కటకం నాభ్యాంతరాలను స్వయంగా తానే మార్చుకుంటుంది. సాధారణంగా 40 సం. అయినపుడు ఆ కుంభాకార కటకం స్వయంచోదియ తత్వం క్రమంగా తగ్గుతుంది. ఈ విధంగా తగ్గినపుడు దృష్టి దోషాలు యేర్పడతాయి.హ్రస్వ దృష్టి యేర్పడుటకు కారణం దూరంగా ఉన్న వస్తువులW1 ప్రతిబింబాలు రెటీనా మీద కాకుండా రెటీనా ముందు కేంద్రీకరింపబడతాయి==
ఈ దోషం నివారించుటకు తగిన నాభ్యాంతరం గలిగిన పుటాకార కటకం గల కళ్ళద్దాలను వాడాలి.ఇలా వాడినపుడు కాంతి కిరణములు రెటీనా పై కేంద్రీకరింపబడి దోషం నివారణ జరుగుతుంది.
దృష్టి దోషంఉన్నవారు అక్షరాస్యులైతే వారికి ఒక చార్టు నందలి వివిధ పరిమాణములు గలిగిన అక్షరాలను చదవమని చెబుతారు. అందులో చదవలేని వరుసను బట్టి వారు వాడవలసిన కుంభాకార కటక నాభ్యాంతరాన్ని నిర్ణయిస్తారు.
దృష్టి దోషంఉన్నవారు నిరక్షరాస్యులైతే వారికి ఒక చార్టు నందలి వివిధ పరిమాణములు గలిగిన చిత్రాలను చూపి వాటిని రోగిని మూడు వేళ్ళతో చిత్రంలోని బొమ్మలవలె చూపమని చెపుతారు. వారికి కనబడని చిత్ర వరుసను వారు వాడవలసిన కుంభాకార కటక నాభ్యాంతరాన్ని నిర్ణయిస్తారు. ఈపరీక్షను రెండు కళ్ళకు విడి విడి గా చేస్తారు. రెండు కళ్ళకు ఒకే విధమైన దోషం ఉండవచ్చు లేక ఉండక పోవచ్చు.
దృష్టి దోషం నివారించుటకు వాడే కటకాల నాభాంతర విలువలని "కటక సామర్థ్యం" గా వ్యవహరిస్తారు. కటక సామర్థ్యము ఆ కటక నాభ్యంతర విలువ (మీటర్లలో) విలోమానికి సమానం. కటక సామర్థాన్ని డై ఆప్టర్లు లో సూచిస్తారు. 
కటక సామర్థ్యం=1/కటక నాభ్యాంతరం(మీటర్లలో)
ఉదా: ఒక వ్యక్తి దృష్టి దోష నివారణకు 25 సెం.మీ నాభ్యాంతరం కల కుంభాకార కటకం అవసరమైతే ఆ కటక సామర్థ్యం 1/0.25 అనగా 4 డై ఆప్టర్లు అవుతుంది. ఆ వ్యక్తి 4 డై ఆప్టర్ల సామర్థ్యం గల కటకాన్ని తీసుకోవాలి.
మహేంద్రతనయ
మహేంద్రతనయ నది, వంశధార నదికి ఉపనది. ఒడిషా రాష్ట్రపు గజపతి జిల్లాలోని తుపారసింగి గ్రామం వద్ద మహేంద్రగిరి కొండల్లో పుట్టి గజపతి, రాయగడ జిల్లాల గుండా ప్రవహించి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని శ్రీకాకుళం జిల్లాలో అడుగుపెడుతుంది. 56 కిలోమీటర్ల పొడవున్న మహేంద్రతనయ 35 కిలోమీటర్లు ఒడిషాలో ప్ర్రవహించిన తర్వాత ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అడుగుపెడుతుంది. ఆ తరువాత తిరిగి ఒడిషాలోకి వచ్చి రెండు రాష్ట్రాల సరిహద్దుతో దాగుడుమూతలాడుతుంది. అయినా ఐదింట నాలుగో వంతు నది గజపతి, రాయగడ జిల్లాలలోనే ప్రవహిస్తుంది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో గొట్టా బ్యారేజికి సమీపంలోని గులుమూరు వద్ద వంశధార నదిలో కలుస్తుంది.
2008లో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి మహేంద్రతనయపై శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని రేగులపాడు వద్ద నీటి పారుదల ప్రాజెక్టుకు శంకుస్థాపన చేశాడు. ఇది జల వినియోగ ఒప్పందం యొక్క ఉల్లంఘన అని ప్రతిగా ఒడిషా రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి అదే సంవత్సరం గజపతి జిల్లాలో దంబాపూర్, చంపాపూర్ల వద్ద రెండు దారిమల్లింపు ఆనకట్టలు కట్టడానికి శంకుస్థాపన చేశాడు.
అగ్ని శ్వాస
శ్వాసతో అగ్ని గోళాన్ని సృష్టించడాన్ని అగ్ని శ్వాస అంటారు.
నోటిలో కొంత ఇంధనాన్ని ఉంచుకొని ఆ నోటిలోని ఇంధనాన్ని శ్వాస ద్వారా వెలుపలికి వెదజిమ్మడం ద్వారా వెలువడిన ఇంధనపు తుంపర వెలుపల ఉన్న మంటను తగిలినప్పుడు, ఆ ఇంధనం మండుట ద్వారా అగ్నికీలలు ఏర్పడతాయి. సరైన సాంకేతిక మరియు సరైన ఇంధనాన్ని ఉపయోగించి సాహాసోపేతమైన నిపుణులు అగ్ని శ్వాస ద్వారా సృష్టించే అగ్ని కీలలు ప్రేక్షకులకు అపాయం జరుగబోతున్నదేమోనని భ్రమ కలిగిస్తాయి. సాహాసోపేతమైన ఈ విన్యాసాలు ప్రేక్షకులలో ఆత్రుత ను, అశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తాయి. ఇంధనం దహనమయ్యేందుకు కావలసిన ప్రాణవాయువు, ఉష్ణం సంతులితంగా ఉన్నప్పుడే అగ్నిశ్వాసతో అగ్నిగోళాలు సృష్టించడానికి అనువుగా ఉంటుంది.
బావికొండ
బావికొండ బౌద్ధ సముదాయం (17 49 ఉ - 83 23 తూ) విశాఖపట్నం నుండి పదహారు కిలోమీటర్ల దూరంలో, సముద్ర మట్టానికి 130 మీటర్ల ఎత్తుగల ఒక కొండపై ఉన్నది. కొండపై వర్షపు నీరు సేకరించి నిల్వచేసుకోవటానికి అనేక బావులుండటంతో బావికొండ అని పేరు వచ్చింది. బావికొండ బౌద్ధారామం క్రీ.పూ మూడవ శతాబ్దానికి చెందినది.
ఇక్కడ జరిగిన తవ్వకాలలో ఒక పెద్ద బౌద్ధ సముదాయం బయల్పడింది. ఒక మట్టి కలశంలో ఒక ఎముక ముక్క కూడా దొరికింది. ఇది బుద్ధుని భౌతిక అవశేషమని భావిస్తున్నారు. ఇంకా అనేక శాసనాలు, మట్టి పాత్రలు, ఫలకాలు, ఇటుకలు, నాణేలను కూడా రాష్ట్ర పురాతత్వశాఖ వారు సేకరించారు.
బావికొండకు సమీపంలో మరో రెండు బౌద్ధ సముదాయాలున్నాయి. అవి తొట్లకొండ మరియు పావురాలకొండ.
జాతీయ న్యాయ దినోత్సవం
భారతదేశంలో జాతీయ న్యాయ దినోత్సవాన్ని ప్రతి సంవత్సరం నవంబర్ 26 న జరుపుకుంటారు. 1979 లో నాటి సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి ప్రతి సంవత్సరం నవంబర్ 26 న నేషనల్ లా డే నిర్వహించాలని ప్రకటించారు . 1949లో భారత రాజ్యాంగ కమిటి రాజ్యాంగ ముసాయిదాను చేపట్టింది. కమిటీ సభ్యులు 1949 నవంబరు 26 వ తేదీన తొలి ముసాయిదా ప్రతులపై సంతకాలు చేశారు . అది 1950 జనవరి 26 వ తేదీ నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. రాజ్యాంగ మౌలిక లక్ష్యం సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ న్యాయాన్ని అందరికీ అందించడం, కాబట్టి రాజ్యాంగ ముసాయిదా ప్రతుల తొలి సంతకాల రోజైన నవంబరు 26 తేదిని జాతీయ న్యాయదినోత్సవముగా ఎంచుకున్నారు. ఈ దినోత్సవము నాడు న్యాయవాదులు సమావేశమై న్యాయాన్ని కాపాడుతామని న్యాయ ప్రతిజ్ఞ చేస్తారు.
న్యాయవాది
న్యాయవాది ని ఆంగ్లంలో లాయర్ అంటారు. న్యాయం కోసం వాదిస్తాడు కాబట్టి ఇతనిని న్యాయవాది అంటారు. న్యాయస్ధానంలో కక్షి (వాది), ప్రతికక్షి (ప్రతివాది) దారుల మధ్య వ్యాజ్యపరమైన వివాదం జరుగునప్పుడు ఇరువర్గాలలో ఒకరి పక్షమున ఒకల్తా పుచ్చుకొని, వారి తరుపున, వారిని సమర్థిస్తూ, న్యాయమూర్తి ఎదుట తన చట్టబద్దవాదనలు వినిపించెవాడు న్యాయవాది. ఇతనిని ప్లీడరు, వకీలు, అడ్వకేటు అని కూడా పిలుస్తారు. వ్యాజ్యాలు రెండు రకాలు. ఒకటి సివిల్, మరొకటి నేరసంబంధమైన క్రిమినల్. సివిల్ కేసులు వాదించే లాయరుని సివిల్ లాయరని, నేరాలకు సంబందించిన కేసులను వాదించే అడ్వకేటును క్రిమినల్ న్యాయవాది అంటారు.
న్యాయవ్యాధి పట్టబద్రుడై వుండి (బి.ఎ; బి.కాం; బి.ఎస్సి), న్యాయశాస్త్రంలో (LLB నందు) కూడా పట్టభడద్రుడైవుండాలి. గతంలో జరిగిన వివిధ కేసులకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు తెలిసి వుండి, చట్టంలోని విషయముల పట్ట పూర్తి అవగాహన వుండాలి. మంచి వాదన పటిమ వుండాలి. బార్ ఆసోసొయేసనులో సభ్యత్వముండాలి. న్యాయవాదులకు డ్రస్‍కోడ్‍ ఉంది. తెల్లచొక్కా మీద తెల్ల ప్యాంటు ధరించి, పైన నల్లకోటు ధరించాలి.
అనుదైర్ఘ్య తరంగాలు
యానకంలో తరంగ ప్రసారదిశకు యానకంలోని కణాల కంపన దిశ సమాంతరంగా ఉంటే వాటిని అనుదైర్ఘ్య తరంగాలు అందురు. ఉదాహరణకు శబ్ద తరంగాలు శబ్ద జనకం నుండి అన్ని పైపులకు ప్రయాణిస్తాయి. అవి ప్రసారణకు యానకం అవసరం.వీటిలో యానకంలోని కణాలు మాధ్యమిక స్థానం నుండి ఇరువైపుల కంపిస్తాయి. శక్తిని ఒకచోటి నుండి వేరొక చోటికి ప్రయాణం చెందిస్తాయి.
యానకంలో ఏర్పడిన అలజడి (disturbance), యానక కణాల ఆవర్తన (periodic) చలనం వల్ల, ఒక చోటు నుంచి మరొక చోటుకి ప్రసారితమయ్యే ప్రక్రియను తరంగము (ఆంగ్లం: wave) అని అంటారు.
ధ్వని తరంగాలు
శబ్దం అనేది కంపించే వస్తువు నుండి వెలువడుతుంది. ఈ తరంగాలు ప్రయాణీంచుటకు స్థితిస్థాపకత మరియు జడత్వం గల యానకం అవసరం. ఈ తరంగాలు అనుదైర్ఘ్య తరంగాలు. ఈ తరంగాలు శూన్యంలో ప్రయాణించలేవు.
ధ్వని స్థితి స్థాపకత మరియు జడత్వం గలిగిన యానకంలో ప్రయాణిస్తుంది. అనగా ఘన, ద్రవ మరియు వాయు పదార్థాలలో ప్రయాణిస్తుంది.ఒక కణం సెకనుకు చేసే కంపనాలను పౌనఃపున్యము అంటారు. దీనికి ప్రమాణం హెర్ట్స్. మానవుడు శ్రవ్య అవధి 20 Hz to 20,000 Hz. వరుకు ఉంటుంది. ఉదాహరణకు ఆకులు కదిలినపుడు, పచ్చగడ్డి కదిలినపుడు కూడా శబ్దం వెలువడుతుంది. కాని ఆ శబ్దం మనకు వినబడదు. ఎందువనంటే వాటి పౌనః పున్యం 20 హెర్ట్స్ కన్నా తక్కువ ఉంటుంది. అదే విధంగా అంతరిక్షంలో జరిగిన పెద్దశబ్దాలను కూడా మనం వినలేము. ఎందువలనంటే ఆ శబ్దాలు 20000హెర్ట్స్ కన్నా ఎక్కువ ఉంటాయి. కాని కుక్క ల శ్రవ్య అవధి 40 Hz to 60,000 Hz కావున ఆ శబ్దాలను వినగలవు. అందువలన అవి ఆకాశం వైపు చూసి అరుస్తుంటాయి. ఈ తరంగాలు పరావర్తనం చెందగలవు. ఈ తరంగాలు ఏదైనా అవరోధాలను తాకినపుడు వెళ్ళీన మార్గం లోనే తిరిగి వస్తాయి. అవుడు ప్రతిధ్వని వస్తుంది. ఉదాహనణకు ఏదైనా యింటిలో సామాన్లు ఏవీ లెనపుడు మాట్లాడితే పెద్ద శబ్దాలు వినబడతాయి. దీనికి కారణం మన శబ్దాలు గోడలను తాకి క్రమ పరావర్తనం చెందుతాయి. అపుడు ప్రతిధ్వని వినబడుటయే. అదే యింటిలో సామాన్లు ఉన్నపుడు అంతగా ప్రతిధ్వని రాదు. దీనికి కారణం అక్రమ పరావర్తనం చెందటమే. ధ్వని తరంగాలు ఏవైనా అవరోధాలను తాకినపుడు వంగి ప్రయాణిస్తాయి. ఈ ధర్మమును వివర్తనము అంటారు.
సహజ సంఖ్యలు
సాధారణంగా మనం ఏవైనా వస్తువులను లెక్కించటానికి వాడే సంఖ్యలను "సహస సంఖ్యలు" అంటారు. వీటిని గణన సంఖ్యలు అనికూడా పిలుస్తారు. వీటీని ఆంగ్లంలో Natural Numbers అంటారు. వీటి సంఖ్యా సమితిని "N"తో సూచిస్తారు.
చేట
చెరగడానికి ఉపయోగించే గృహోపకరణమును చేట అంటారు. చేట ద్వారా ధాన్యంలో ఉన్న పొట్టును, చిన్న చిన్న రాళ్ళను, చిన్న చిన్న మట్టి పెళ్ళలను సులభంగా వేరు చేయగలుగుతారు. చేటతో చెరిగినప్పుడు బరువైనవి ఒకవైపుకి, తేలికయినవి మరొక వైపుకి చేరుతాయి. చేటలు ముఖ్యంగా వెదురుతో తయారు చేస్తారు. వెదురు బద్దలతో చేసిన చేసిన చేటలు రంధ్రాలు మరియు గరుకు లేకుండా ఉండేందుకు కాగితాలు మరియు మెంతులతో దంచి తయారు చేసిన మిశ్రమాన్ని చేటలపై పూస్తారు, ఈ విధంగా చేయటం వల్ల చేట నున్నగా అందంగా ఉంటుంది, చేట విరగకుండా ఎక్కువ కాలం ఉంటుంది. చేటను హిందువులు ఒక పవిత్రమైన వస్తువుగా భావిస్తారు. దాదాపు అందరి ఇళ్ళలో ఈ వస్తువు ఉంటుంది. నేడు మార్కెట్ లోకి ప్లాస్టిక్ చేటలు అందుబాటులోకి వచ్చినను వెదురు బద్దలతో తయారు చేసిన చేటకే ప్రాధాన్యతనిస్తున్నారు. సాధారంగా చేట ఒక అడుగు పొడవు, ఒక అడుగు వెడల్పుతో మందంగా వెదురు బద్దలతో అల్లబడి ఉంటుంది. ఒకవైపు ఎక్కువ ఎత్తుగా అంచు ఉండి (పట్టుకునే వైపు) మరొక వైపుకి ఇరువైపుల నుంచి తగ్గుతూ చివరన సాఫీగా ఉంటుంది. చేరగినప్పుడు సాఫీగా ఉన్న వైపుకు తేలికయిన వస్తువులు చేరుతాయి.
పూర్ణాంకాలు
పుర్ణాంకాలు (ఆంగ్లం:Whole numbers) సున్నతో ప్రారంభమై అనంతం వరకు విస్తరించిన సంఖ్యలు. పూర్ణాంకాలలో అతి చిన్న సంఖ్య "0". పూర్ణాంకాల సంఖ్యా సమితిని "W"తో సూచిస్తారు.సహజ సంఖ్యలు మరియు సున్న కలిసి పూర్ణాంకాల సమితి అవుతుంది.
పావురాళ్ళకొండ
పావురాళ్ళకొండ లేదా పావురాళ్ళబోడు విశాఖపట్టణానికి 25 కిలోమీటర్లు ఉత్తరాన భీమునిపట్నం వద్ద నరసింహస్వామి కొండగా ప్రసిద్ధమైన కొండ యొక్క స్థానికనామం. ఈ కొండ సముద్రమట్టానికి 150 మీటర్ల ఎత్తున ఉంది.
పావురాళ్ళకొండలో బౌద్ధ విహారం యొక్క శిథిలాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ క్రీ.పూ మూడవ శతాబ్దం నుండి క్రీ.శ రెండవ శతాబ్దం వరకు జనవాసాలు ఉండి ఉండవచ్చని అంచనా. ఉత్తర తీరాంధ్రలోని అతిపెద్ద బౌద్ధ విహార క్షేత్రాల్లో ఇది ఒకటి. ఈ కొండపై నున్న క్షేత్రంలో హీనయాన బౌద్ధం ప్రభవించి ఉండవచ్చు.
1990-91లో జరిగిన తొలివిడత తవ్వకాల్లో అనేక అవశేషాలు లభ్యమయ్యాయి. రెండు బ్రాహ్మీ లిపి సూచక శాసనాలు, విహారాల యొక్క పునాదులు, వృత్తాకార చైత్యాలు, మొక్కుబడి స్థూపాలు, హాలులు తదితరాలు ఈ శిథిలాల్లో ఉన్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పురావస్తు శాఖ వారు ఈ ప్రదేశం నుండి నాణేలు, మెరుగుబెట్టిన పాత్రలు, పూసలు మొదలైన వస్తువులను సేకరించారు. ఈ కొండపై వర్షపునీటిని నిలువచేసుకోవటానికి రాతిలో చెక్కిన దాదాపు పదహారు తొట్లను కనుగొన్నారు. ఇలాంటి తొట్ల వల్లే పేరు సంతరించుకొన్న బావికొండ, తొట్లకొండల కంటే ఎక్కువ తొట్లు ఇక్కడే ఉండటం విశేషం. పావురాళ్ళకొండలో ఇంకా త్రవ్వకాలు, పునరుద్ధరణ పనులు కొనసాగుతున్నాయి.
ఈ క్షేత్రానికి సమీపంలో గోస్తనీ నది ప్రవహిస్తున్నది. ఇక్కడి నుండి సముద్రతీరం యొక్క దృశ్యం కూడా అందంగా ఉంటుంది. విశాఖపట్నం జిల్లాలోని ఇతర బౌద్ధ క్షేత్రాలైన బావికొండ మరియు తొట్లకొండలకు పావురాళ్ళకొండ క్షేత్రం కూడా సమకాలీనమైనది.
ఒక విహారము మరియు ఒక వరండా 2012 వేసవిలో జరిగిన తవ్వకాల్లో బయల్పడ్డాయి. బౌద్ధ క్షేత్రాలలో తరచుగా కనిపించే అర్ధచంద్రాకారపు శిలలు విహారాలలో అడుగుపెట్టే స్థలంలో స్వాగతం పలుకుతున్నాయి. ఒక నాగ శిల్పం, ధాన్యం నిలువచేసుకోవటానికి ఉపయోగించిన ఒక పెద్ద కుండ, చిన్న కుండ, శిలాస్థంబాల మండపాలు, అవశేషపు భోషాణము మరియు ఒక రోమన్ నాణేం, రెండు శాతవాహన నాణేలు, పుష్ప ఫలకాలు ఇప్పటివరకు లభ్యమైన వస్తువులలో కొన్ని. తీరానికి దగ్గర ఉండటం వల్ల ఇక్కడ దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలతోనే కాక విదేశాలతో కూడా వర్తక సంబంధాలు ఉండేవని తెలుస్తున్నది.
ఈ చారిత్రక స్థలం డచ్చి వారి అతిధిగృహం నిర్మించడం వల్ల పాక్షికంగా చలించబడింది. జీర్ణావస్థలో ఉన్న అతిధిగృహంలో ఎలాంటి శాసనాలు దొరకలేదు. కానీ గోడలు మాత్రం పటిష్ఠంగానే ఉన్నాయి. బౌద్ధ క్షేత్ర నిర్మాణంలో ఉపయోగించిన కొన్ని ఇటుకలు ఈ డచ్చి అతిధిగృహం నిర్మాణంలో పునరుపయోగించినట్టు తెలుస్తున్నది.
పావురాళ్ళకొండలో ఇప్పటివరకు నాలుగు శాసనాలు లభ్యమైనవి. అందులో ఒకటి క్రీ.పూ మూడవ శతాబ్దానికి చెందినదైతే మిగిలిన మూడు శాసనాలు క్రీ.శ ఒకటి నుండి రెండవ శతాబ్దానికి చెందినవి. చివరి మూడింట్లో ఒకటి పాల అనే గ్రామవాసులు బౌద్ధ ఆరామానికి ఛత్రం, తొట్టి మరియు మండపం దానం చేసిన విషయం ప్రస్తావిస్తుంది. మిగిలినవి అనేక బౌద్ధ సన్యాసుల పేర్లు పేర్కొంటున్నవి.
పావురాళ్ళకొండ అనగానే పావురాలు ఉండే కొండ అని అనుకోవటం పరిపాటే కానీ ఈ కొండపై జరిపిన కొన్ని అధ్యయనాల వల్ల ఇక్కడ లభ్యమయ్యే తెల్ల రాళ్లను స్థానికులు పావురాళ్ళు అంటారు. అవి కొండపై ఉండటం వల్ల పావురాళ్ళకొండ అయి ఉండవచ్చు. అయితే ఈ పేరు వ్యవహారం మరింతగా పరిశోధించవలసి ఉంది.
బయోగ్యాస్
బయోగ్యాస్ తరగని శక్తి వనరు. బయోగ్యాస్ ప్రధానంగా పశువుల పేడ, మురుగు నీరు, పంటల అవశేషాలు, కూరగాయల వ్యర్థ పదార్థాలు, నీటి మొక్కలు, పౌల్ట్రీ వ్యర్థ పదార్థాలు, పందుల ఎరువు మొదలైన వాటివల్ల తయారవుతుంది. మొక్కలు, జంతువుల శరీరాల్లోని పదార్థాలని జీవ ద్రవ్యరాశి అంటారు. ఈ జీవులు చనిపోయినపుడు వాటిలోని జీవ ద్రవ్యరాశిని గృహావసరాలకు ఇంధనంగా ఉపయోగించవచ్చు.
జంతువుల, మొక్కల వ్యర్థ పదార్థాలు అనయిరోబిక్ సూక్ష్మజీవులచే నీటి సమక్షంలో తేలికగా క్షయీకరింపబడతాయి. ఈ ప్రక్రియలో మీథేన్, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్, హైడ్రోజన్ సల్ఫైడ్ మొదలైన వాయువులు యేర్పడతాయి. ఈ వాయులువ మిశ్రమాన్ని బయోగ్యాస్ అంటారు. ఉత్తమ ఇంధనమైన మీథేన్ దీనిలో సుమారు 65% ఉంటుంది. గ్యాస్ పొయ్యిలలో ఉష్ణానిచ్చుటకు బయోగ్యాస్ ని ఇంధనంగా వాడవచ్చు.
నిత్యము జంతువుల పేడ నీరు మిశ్రమాన్ని బయోగ్యాస్ ప్లాంట్ లో పోస్తారు. నిరంతరాయంగ బయోగ్యాస్ ను పొందడానికి నిర్ణీత క్రమం ప్రకారం వ్యర్థ జీవ ద్రవ్యరాశిని బయోగ్యాస్ ప్లాంట్ లో వెయ్యాలి. మానవ విసర్జికాలను కూడా దీనిలోకి పంపించవచ్చు. ఉత్పత్తి అయిన బయోగ్యాస్ ను పైపుల ద్వారా వినియోగదారులకు అందిస్తారు. కొన్ని ప్రాంతాలలో పెద్ద బయోగ్యాస్ ప్లాంట్ల లోనికి ఇండ్ల లోని మురుగు నీటిని కూడా పంపిస్తారు. ఈ విధంగా చేయడం వల్ల మన కవసరమయ్యే గ్యాస్ ను పొందడమే కాకుండా జల కాలుష్యాన్ని నివారించవచ్చు. పెద్ద పెద్ద పట్టణాలలో మురుగునీరు నదుల్లోకి వదులుతున్నారు. మురుగు నీటి నుండి పుష్కలంగా లభించే బయోగ్యాస్ (84% మీధేన్) ను విద్యుదుత్పాదనకు వినియోగించవచ్చు.
బయోగ్యాస్ పొగలేని మంటతో హెచ్చు ఉష్ణాన్ని ఇస్తుంది. గ్రామాల్లో బయోగ్యాస్ ప్లాంట్ల వల్ల పారిశుధ్యము మెరుగుపడి పర్యావరణ కాలుష్యం తగ్గుతుంది. గృహోపయోగానికి ఇది సౌలభ్య ఇంధనం. వాయువు విడుదలైన తర్వాత ఉప ఫలంగా అడుగున మిగిలెడి ద్రవ పదార్థం ఎక్కువగా నైట్రోజన్, పాస్ఫరస్ సంయోగ పదార్థాలున్న మంచి పోషక ఎరువు. బయోగ్యాస్ వాడటం వల్ల శిలాజ ఇంధనాలు, కట్టెలు మీద ఆధార పడటం తగ్గుతుంది.
నల్ల పరంధాములు
వస్త్ర శాస్త్రవేత్తగా, చేనేత వస్త్ర పరిశోధకుడిగా పేరుపొందిన నల్ల పరంధాములు (Nalla Parandhamulu) కరీంనగర్ జిల్లా సిరిసిల్ల పట్టణానికి చెందినవాడు. అగిపెట్టెలో సైతం ఇమిడిపోయే 5 గజాల చీరలను మగ్గంపై నేసిన ఘనతను పొంది పలువురి ప్రశంసలు అందుకున్నడు. 2000 ఒలింపిక్స్ క్రీడల సందర్భంగా అట్లాంటాలో 335 గజాల బ్యానర్ తయారుచేసి సిరిసిల్ల ఖ్యాతిని ప్రపంచానికి తెలిపిండు. 1987 నుంచే మగ్గంపై దుస్తుల తయారీకి కొత్త ఒరవడి సృష్టిస్తున్నడు. 1990లోనే అగ్గిపెట్టెలో ఇమిడిపోయే పట్టుచేరెను తయారుచేసిండు. 1995లో ఉంగరం నుంచి దూరిపోయే సన్నని చీరను నేసిండు. ఎలాంటి కుట్లు లేకుండా దుస్తులు తయారుచేసి రాజీవ్ గాంధీ, సోనియా గాంధీ, ఎన్టీ రామారావులకు బహుకరించిండు. వస్త్ర తయారీలో ఎన్నో ప్రయోగాలు చేసి పలువురి నుంచి ప్రశంసలతో పాటు పలు అవార్డులు గెలుచుకున్నడు.
నేను హిందువు నెట్లయిత?
నేను హిందువు నెట్లయిత హిందూ తత్వం, సంస్కృతి, రాజకీయ అర్థశాస్త్రం పై శూద్ర విమర్శ చేస్తూ కంచ ఐలయ్య వ్రాసిన పుస్తకం.
'నేను హిందువు నెట్లయిత' అనే పుస్తకం, 1996లో కంచ ఐలయ్య ఆంగ్లంలో వ్రాసిన Why am not a Hinduఅనే పుస్తకానికి తెలుగు స్వేచ్ఛానువాదం. తెలుగులోకి రచయిత ఎ.సురేందర్ రాజు అనువాదం చెయ్యగా, రచయిత దానికి మరికొంత చేర్చి జనవరి 2000 లో తెలుగు పాఠకులకు అందుబాటులోకి తెచ్చాడు. ఈ పుస్తకాన్ని హైదరాబాద్ బుక్ ట్రస్ట్ వారు ముద్రించారు. పుస్తకం కవరు డిజైన్ మరియు లోపలి బొమ్మలు లక్ష్మన్ ఏలే వేశాడు. ఫోటోల సేకరణను కంచ ఐలయ్య, భరత్ భూషణ్ చేసారు.
కంచ ఐలయ్య 1952లో తెలంగాణాలోని ఒక చిన్నగ్రామంలో జన్మించాడు. శూద్రకూలంలోని కురుమ (గొర్రెలకాపరులు) కులానికి చెందినవాడు. హైదారాబాద్ ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో 1976లో M.A. చేసాడు. భూసంస్కరణలపై M.Phil, గౌతమబుద్ధుని తత్వ విచారణపై Ph.D చేసాడు. అదే విశ్వవిద్యాలయంలో రాజకీయ శాస్త్రవిభాగంలో అసోసియేట్ ప్రొఫెసరుగా పనిచేసాడు. గత ముప్పై సంవత్సరాలుగా దళిత బహుజన, మానవహక్కుల ఉద్యమాల్లో భాగస్వామి. ఉస్మానియాలో 'సత్యశోధక్'అనే అధ్యయన సంస్థ వ్యవస్థాపకులలో ఒకడు.1994-97 వరకు ఢిల్లీలోని ప్రతిష్ఠాత్మక తీన్‍మూర్తి లైబ్రరీలో నెహ్రూఫెలోగా పరిశోధన చేశాడు.1989లో "ది స్టేట్ అండ్ రిప్రెసివ్ కల్చర్"అనే పుస్తకం వ్రాసాడు. ఈ పుస్తకం మొదటిసారి కులవ్యవస్థకు మానవహక్కుల అణచివేతకు గల సంబంధాన్ని వెలుగులోకి తెచ్చింది. 1994 లో అర్తర్ బానర్‍తో కలిసి "డెమోక్రసీ ఇన్ ఇండియా-ఎ హాలోషెల్" అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు. దీన్ని వాషింగ్‍టన్ విశ్వవిద్యాలయం అచ్చు వేసింది. ఎకనామికల్ పొలిటికల్‍ వీక్లీ, ప్రాంటియర్, మెయిన్‍స్ట్రీం, సెమినార్ వంటి ప్రఖ్యాత పరిశోధనా పత్రికల్లో వ్యాసాలు వ్రాసాడు.
ఈయన 'నలుపు' పత్రిక వ్యవస్థాపకులలో ఒకడు. అందులో రచయిత వ్రాసిన వ్యాసాలు రాష్ట్రమంతటా గుర్తింపు పొందాయి. రచయిత వ్రాసిన పెక్కు వ్యాసాలు, పుస్తకాలుగా అచ్చు అయ్యాయి. ఐలయ్య వ్రాసిన "మన తత్వము" అనే పుస్తకం ఆంధ్రప్రభలో ధారావాహికంగా ప్రచురించబడి, అచ్చై, చాలా చర్చకు దారితీసింది. రచయిత దేశంలోని ప్రముఖ ఆంగ్ల దినపత్రికలైన 'ది హిందూ', 'దక్కన్‍ క్రానికల్', 'ఇండియన్‍ ఎక్సుప్రెస్' లలో ఎన్నోవ్యాసాలు వ్రాసాడు.
ఈ పుస్తకం అఖిలభారత అనుభవాలనుండి, చారిత్రక పరిణామ క్రమాన్ని, ఇక్కడి మత జీవన విధాలను పరిశోధించి, ప్రధానంగా తెలుగు దేశపు దళిత బహుజనుల ప్రసవవేదనలో పుట్టిందని రచయిత చెప్పాడు.
ఐలయ్య ఈ పుస్తకాన్ని 7 విభాగాలుగా విభజించాడు. అవి.బాల్యం నుండి చావు వరకు దళితబహుజనులు ఏవిధంగా జీవనవిధానంలో, ఆచారవ్యవహారాలలో, పెళ్ళి తదితర వ్యవహారాలలో, దైవారాధనలో, చావుకు సంబంధించిన విధివిధానాలలో హిందూమతంతో ఎంత భిన్నమైనవిధంగా ఉన్నది సోదాహరణంగా వివరించాడు.
క్రియా జనకాలు
రసాయన చర్యలో పాల్గొనే పదార్థాలను క్రియాజనకాలు అంటారు. ఉదాహరణకు జింకు ముక్కలను ఉదజహరికామ్లము (హైడ్రోక్లోరికామ్లం) లో వేసినపుడు జింకు క్లోరైడ్ మరియు హైడ్రోజన్ (ఉదజని) వాయువు వెలువదుతుంది. ఈ చర్యలో చర్య జరుగక ముందు గల పదార్థాలు జింకు ముక్కలు మరియు హైడ్రోక్లోరికామ్లము కనుక ఈ పదార్థాలను క్రియా జనకాలు అంటారు. చర్యలో యేర్పడిన పదార్థాలను క్రియా జన్యాలు అంటారు.క్రియా జనకాలు క్రియా జన్యాలుగా మారవలెనంటే కొన్ని రసాయన చర్యలలో ఉత్ప్రేరకాలు అవసరమగును. కొన్ని చర్యలు ఉష్ణాన్ని గ్రహించి క్రియా జన్యాలనిస్తాయి. క్రియా జనకాలు క్రియా జన్యాలుగా యేర్పడుట అనునది క్రియా జన్యాల గాఢత పై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఉదాహరణకు పైన పేర్కొన్న రసాయన చర్యలో సజల ఆమ్లం తీసుకొంటే చర్య వేగం తగ్గుతుంది. అదే గాఢ ఆమ్లం తీసుకొంటే చర్యా వేగం పెరుగుతుంది.
క్రియా జన్యాలు
రసాయన చర్యలో యేర్పడే పదార్థాలను క్రియాజన్యాలు అంటారు. ఉదాహరణకు జింకు ముక్కలను ఉదజహరికామ్లము (హైడ్రోక్లోరికామ్లం) లో వేసినపుడు జింకు క్లోరైడ్ మరియు హైడ్రోజన్ (ఉదజని) వాయువు వెలువదుతుంది. ఈ చర్యలో చర్య జరుగక ముందు గల పదార్థాలు జింకు ముక్కలు మరియు హైడ్రోక్లోరికామ్లము కనుక ఈ పదార్థాలను క్రియా జనకాలు అంటారు. చర్యలో యేర్పడిన పదార్థాలైన జింకు క్లోరైడ్ మరియు హైడ్రోజన్ లను క్రియా జన్యాలు అంటారు.క్రియా జనకాలు క్రియా జన్యాలుగా మారవలెనంటే కొన్ని రసాయన చర్యలలో ఉత్ప్రేరకాలు అవసరమగును. కొన్ని చర్యలు ఉష్ణాన్ని గ్రహించి క్రియా జన్యాలనిస్తాయి. క్రియా జనకాలు క్రియా జన్యాలుగా యేర్పడుట అనునది క్రియా జన్యాల గాఢత పై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఉదాహరణకు పైన పేర్కొన్న రసాయన చర్యలో సజల ఆమ్లం తీసుకొంటే చర్య వేగం తగ్గుతుంది. అదే గాఢ ఆమ్లం తీసుకొంటే చర్యా వేగం పెరుగుతుంది.
ద్రవ్య నిశ్చత్వ నియమం ప్రకారం ఒక రసాయన చర్యలో క్రియాజనకాల ద్రవ్యరాశి క్రియాజన్యాల ద్రవ్యరాశికి సమానమవుతుంది.
బోయర్ గోత్రములు
బోయలకు 23గోత్రములు లున్నవి. వీరిలో సూర్య, చంద్ర, నక్షత్ర వంశములున్నవని శ్రీ ఆర్. బి. కిత్తూర అను రచయిత తన పుస్తకంలో అభిప్రాయపడ్డారు. వీరికి సుమారు 282 గృహనామాలు ఉన్న
గమనిక:ఇందు తెలియపరచినవి వాడుకభాషలో కొద్ది మార్పులు కలిగి ఉండవచ్చును ఇందులోలేనివి కూడా అనేకము ఇంటిపేర్లు కలిగి ఉన్న బోయలు ఉన్నారు. మీ ఇంటి పేర్లు తెలిపితే మలి ముద్రణలో ప్రచు రిస్తాము.
*1.ఆధారములు
1.వాల్మీకి వంశాజర-శ్రీ ఆర్.బి.కిత్తూర,కన్నడభాషలో ప్రచురితము.
2.వాల్మీకి వంశపావని-డి.రంగనాయకలు,కన్నడభాషలో ప్రచురితము.
3.వాల్మీకి-శ్రీ చరబండరాజు
గమనిక:ఇందు తెలియపరచినవి వాడుకభాషలో కొద్ది మార్పులు కలిగి ఉండవచ్చును ఇందులోలేనివి కూడా అనేకము ఇంటిపేర్లు కలిగి ఉన్న బోయలు ఉన్నారు.ఉదాహరణకు ఇందులో రచయత ఇంటిపేరు కూడా లేదు.మీ ఇంటి పేర్లు తెలిపితే మలి ముద్రణలో ప్రచు రిస్తాము.
.*4.ఆంధ్రుల చరిత్ర-ఆచార్యడా. బి.ఎస్.ఎల్.హనుమంతరావు
ద్రావణీయత
స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద 100 గ్రాముల ద్రావణిలో గల ద్రావిత గరిష్ఠ పరిమాణాన్ని ద్రావణీయత అంటారు. ఉదాహరణకు 100 గ్రాముల నీరు 36.3 గ్రాముల ఉప్పును మాత్రమే కరిగించుకోగలదు. అందువలన ఉప్పు ద్రావణీయత 36.3 అవుతుంది.
వాయువులు కూడా వివిధ ద్రావణులలో కరుగుతాయి. ఉదాహరణకు నీటిలో కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ కలిపినపుడు సోడా తయారవుతుంది. ఉష్ణోగ్ర త పెంచినపుడు ద్రావణీయత ఫుర్తిగా తగ్గి నీరు యేర్పడుతుంది.
కోటిలింగాల
కోటిలింగాల, తెలంగాణ రాష్ట్రం, జగిత్యాల జిల్లాలో, వెలగటూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
కోటిలింగాల మండల కేంద్రమైన వెల్గటూరు నుండి ఈశాన్య దిశలో నాలుగు కిలోమీటర్ల దూరంలో, గోదావరి నది, పెద్దవాగు సంగమస్థలంలో ఉంది. గ్రామానికి ఉత్తరాన పడమర నుండి తూర్పుకు ప్రవహించు గోదావరి నది ఉంది. గోదావరి దక్షిణ ఒడ్డున కోటిలింగాల దేవస్థానం (శివాలయం) ఉంది. గ్రామానికి తూర్పున దక్షిణం నుండి ఈశాన్యం వైపు ప్రవహించి గోదావరి నదిలో కలుస్తున్న పెద్దవాగు ఉంది. ఈ రెండు కలిసే చోటు మునేరు అంటారు. వెనుకట ఇక్కడ మునులు స్నానం చేసేవారట. అందుకే ఆ పేరు వచ్చింది. కోటిలింగాల చారిత్రక బౌద్ధక్షేత్రము. చరిత్రకారులు ఇది శాతవాహనుల తొలి రాజధానిగా భావిస్తున్నారు. శ్రీపాద ఎల్లంపల్లి ప్రాజెక్టు పూర్తయితే జలాయశ్రపు నీటిలో కోటిలింగాల చారిత్రక ప్రదేశము మునిగిపోతుందని భావిస్తున్నారు.
"కోటిలింగాల" అంటే ఇక్కడ కోటి శివలింగాలు లేవు. కోటలో లింగముండటం వల్ల కోటలింగమైంది. శాతవాహనుల కాలంలో ఇక్కడ 110 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో దీర్ఘచతురస్రాకారంలో పెద్దకోట ఉండేది. దానికి ఎత్తైన గోడలతో పాటు నాలుగు మూలాల ఎత్తైన కోట బురుజులు ఉండేవి. వాటి ఈశాన్య మూలన ఉన్న కోట బురుజు శిథిలమై ఎత్తైన గడ్డగా మారిన తర్వాత కాలంలో ఈ గడ్డపైన గుడికట్టి, లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించగా దానిని కోటలింగం అని, అదే కాలక్రమేణ కోటిలింగంగా రూపాంతరం చెందింది. అందులోని దేవుడు కోటేశ్వరస్వామిగా పిలవబడుతున్నాడు.
ఈ కోట గోడలు గోదావరి నది ఒడ్డు వెంబటి తూర్పు పడమరగా, మరియు పెద్దవాగు ఉత్తర దక్షిణములుగా దాదాపు 300 మీటర్ల ఆనవాళ్లను బట్టి తెలియుచున్నది. ఇక్కడ పురావస్తు శాఖ వారు రెండు సార్లు త్రవ్వకాలు జరిపారు. మొదట 1979 నుండి 1984 వరకు, రెండవసారి ఫిబ్రవరి 2009లో జరిగాయి. మొదటిసారి 1979లోత్రవ్వకాలు జరిపినపుడు ఈ ప్రాచీన నగరం బయల్పడింది. 
మూడు దశాబ్దాల క్రితం చారిత్రక పట్టణంగా వెలుగులోకి వచ్చిన కోటిలింగాల శాతవాహనుల రాజధానిగా చారిత్రక పరిశోధకులు భావించారు. క్రమక్రమంగా త్రవ్వకాలలో లభించిన ఆధారాలను బట్టి ఇదే శాతవాహనుల తొలి రాజధానిగా నిర్థారించారు. కోటిలింగాలలో లభించిన శ్రీముఖుని నాణేలు వారి రాజధాని కోటలింగాల అని నిరూపించినట్లు ప్రముఖ చారిత్రక పరిశోధకుడు రాజారెడ్డి వాదించగా ఇది నిస్సందేహంగా శాతవాహనుల రాజధాని అని ఏటుకూరి బలరామయ్య అన్నాడు. పైఠాన్, ధాన్యకటకంలకు ముందు ఇదే శాతవాహనులకు రాజధానిగా పనిచేసిందని జైశెట్టి రమణయ్య, శాతవాహనుల జన్మభూమి తెలంగాణయే అనే విషయంలో సందేహానికీ తావులేకుండా పోయిందని శ్రీరామశర్మ, శాతవాహనులు తొలుత కోటిలింగాలలోనే రాజ్యమొనర్చినారని ప్రముఖ చరిత్ర పరిశోధకుడు బి.ఎన్.శర్మ వివరించారు.