త్రవ్వకాలు(గనుల)
త్రవ్వకం అనేది భూమి నుండి విలువైన ఖనిజాలు లేదా ఇతర భూవిజ్ఞాన సంబంధ వస్తువులను సంగ్రహం చేయడం, సాధారణంగా వీటిని ధాతువు స్వరూపం, సిరలు లేదా (బొగ్గు) బొగ్గున్తరం నుండి పొందబడతాయి. త్రవ్వకాల ద్వారా పొందబడిన వస్తువులలో నిమ్న లోహాలు, విలువైన లోహాలు, ఇనుము, యురేనియమ్, బొగ్గు, వజ్రాలు, సున్నపురాయి, చమురు అవక్షేపం, సైంధవ లవణం మరియు పోటాష్ ఉన్నాయి. ఏదైనా వస్తువును వ్యవసాయ పద్ధతుల ద్వారా పెంచటం, లేదా కృత్రిమంగా ప్రయోగశాలలో లేదా పరిశ్రమలో తయారుచేయలేకపోతే అది సాధారణంగా త్రవ్వకాలలో పొందబడి ఉంటుంది. విస్తారమైన భావనలో త్రవ్వకాలనేది ఏదైనా పునఃసృష్టి-కాని వనరుల యెుక్క వెలికితీతగా ఉంటుంది (ఉదా., పెట్రోలియం, సహజ వాయువు, లేదా నీరు ఉంటుంది).
రాళ్ళు మరియు లోహాల యెుక్క త్రవ్వకాలు చరిత్ర-పూర్వ కాలాల నుండి జరుగుతున్నాయి. ఆధునిక త్రవ్వకాల ప్రక్రియలలో ధాతువు రూపాల కొరకు వృద్ధి, ప్రతిపాదిత గని యెుక్క లాభ సామర్థ్యం విశ్లేషణ, కావలసిన వస్తువుల యెుక్క వెలికితీత మరియు చివరగా గని మూసివేసిన తరువాత భూమిని ఇతర వాడకాల కొరకు పునరుద్ధరణకు తయారుచేయడం వంటివి ఉన్నాయి. త్రవ్వకాల ప్రక్రియలు త్రవ్వకాల కార్యకలాపాలు జరుగుతున్నప్పుడు మరియు గని మూసివేసిన తరువాత అనేక సంవత్సరాల వరకూ బలమైన ప్రతికూల ప్రభావాన్ని పర్యావరణం మీద చూపుతుంది. ఈ ప్రభావం వల్ల ప్రపంచంలోని దేశాలు త్రవ్వకాల చర్యలలో ప్రతికూల ప్రభావాలను మధ్యస్థం చేయడానికి నిబంధనలను అవలంభిస్తున్నాయి. ఆధునిక అభ్యాసాలు గనులలో భద్రతను గణనీయంగా మెరుగుపరిచినప్పటికీ భద్రత అనేది చాలాకాలం నుండి సమస్యగా ఉంది.
నాగరికత ఆరంభమైనప్పటినుండి, ప్రజలు రాళ్ళు, సిరామిక్లు ఉపయోగించారు, తరువాత లోహాలను భూమి యెుక్క ఉపరితలం మీద లేదా దగ్గరగా కనుగొనబడినాయి. వారు దానిని పూర్వకాలం నాటి పనిముట్లు లేదా యుద్ధపరికరాల తయారీకి ఉపయోగించేవారు, ఉదాహరణకి, అత్యధిక నాణ్యతకల చెకుముకిరాయిలను ఉత్తర ఫ్రాన్సు మరియు దక్షిణ ఇంగ్లాండ్‌లలో కనుగొనబడినాయి, వీటిని చెకుముకిరాయి పనిముట్లను తయారుచేయడానికి ఉపయోగించారు. చెకుముకిరాయి గనులు సుద్దలు ఉన్న ప్రాంతాలలో కనుగొనబడినాయి, ఇక్కడ రాళ్ళ యెుక్క బొగ్గున్తరాలు భూగర్భాలను కూపస్థాలు మరియు గ్యాలరీలచే అనుసరిస్తాయి. గ్రిమ్స్ గ్రేవ్స్ వద్ద గనులు చాలా ప్రముఖమైనవి, మరియు మిగిలిన ఇతర చెకుముకిరాయి గనులలానే, అవి నవీనశిలా మూలాన్ని కలిగి ఉన్నాయి(క్రీ.పూ. 4000-క్రీ.పూ. 3000 వరకు). త్రవ్వబడిన లేదా సేకరించబడిన ఇతర కఠిన శిలలను గొడ్డళ్ళ కొరకు ఉపయోగించబడినాయి, ఇందులో ఇంగ్లీష్ లేక్ డిస్ట్రిక్ట్ కేంద్రంగా ఉన్న లాంగ్‌డేల్ యాక్స్ పరిశ్రమ యెుక్క పచ్చలు ఉన్నాయి.
పురావస్తు పరిశోధనా జాబితాలో ఉన్న అతిపురాతనమైన గని స్వాజిల్యాండ్‌లోని "లయన్ కేవ్". రేడియోకర్బనం నాటి ఈ ప్రదేశంలోని గని 43,000 సంవత్సరాల పురాతనమైనదిగా నిర్ధారించింది, ప్రాచీనశిలా కాలంనాటి మానవులు ఖనిజ హెమటైట్ల త్రవ్వకాలను చేశారు, ఇది ఇనుమును కలిగి ఉంటుంది మరియు ఎర్రటి వర్ణకం ఓకర్‌ను ఉత్పత్తి చేయడానికి భూమిలో ఉంచబడుతుంది. ఇదే వయస్సు ఉన్న హంగేరీ గనులు, యుద్ధపరికరాలు మరియు పనిముట్ల కొరకు నియోన్డెర్తాల్స్‌ను చెకుముకిరాయి కోసం త్రవ్వకాలు చేశారు.
ప్రాచీన ఈజిప్షియన్లు మాడి వద్ద మేలకైట్ త్రవ్వకాలు చేశారు. ఆరంభంలో, ఈజిప్షియన్లు ముదురు ఆకుపచ్చ మేలకైట్ రాళ్ళను ఆభరణాలు మరియు కుమ్మరిపనులలో ఉపయోగించారు. తరువాత, క్రీ.పూ. 2,613 మరియు 2,494 మధ్య, వాడి మఘరా యెుక్క ప్రాంతంలో "ఈజిప్టులోనే లభ్యంకాని ఖనిజాలు మరియు ఇతర వనరులను పొందడం" వంటి విదేశీ సాహసాల కొరకు అతిపెద్ద భవంతుల నిర్మాణం అవసరమైనది. టుర్కోయిస్ మరియు రాగి యెుక్క క్వారీలను "వాడి హమామాట్, తురా, ఆస్వాన్ మరియు సినై ద్వీపకల్పం మీద ఉన్న అనేక ఇతర నుబియన్ ప్రాంతాల" వద్ద మరియు టిమ్న వద్ద కనుగొనబడినాయి. ఈజిప్టులో త్రవ్వకాలు పురాతన రాజవంశాలలో జరిగాయి, మరియు నుబియా యెుక్క బంగారు గనులు ప్రాచీన ఈజిప్టులోని అతిపెద్దవైన మరియు విస్తారమైన వాటిల్లో ఉన్నాయి, మరియు వీటిని గ్రీకు రచయిత డియోడరస్ సికులుస్ వర్ణించారు. అతను సూచిస్తూ బంగారాన్ని గట్టిగా పట్టుకొని ఉన్న రాయిని పగలకొట్టడానికి మంటలు-పెట్టడం అనేది ఒక పద్ధతి. చరిత్రలో తెలపబడిన పటాలలో ఒకదానిలో నిర్మాణాలలో ఒకదానిని చూపించారు. వారు ధాతువును చూర్ణం చేసి, బంగారు రజనుగా ఉపయోగించడానికి కడిగే ముందు దానిని మెత్తటి పొడిలాగా చేశారు.
ఐరోపాలో త్రవ్వకాలకు దీర్ఘ చరిత్ర ఉంది, ఉదాహరణలలో లారియం యెుక్క వెండి గనులు ఉన్నాయి, ఇవి గ్రీకు రాష్ట్ర నగరం ఏథెన్స్‌కు సహకారం అందించటానికి సహాయపడింది. అయినప్పటికీ, దీనిని రోమన్లు పెద్ద ప్రమాణంలో త్రవ్వకాల పద్ధతులను అభివృద్ధి చేశారు, ముఖ్యంగా గనుల వద్దకు వచ్చే అతిపెద్ద పరిమాణంలోని నీటి వాడకాన్ని అనేక వారధుల ద్వారా చేశారు. నీటిని అనేక రకాల అవసరాల కొరకు ఉపయోగించారు, ఇందులో అధిక మొత్తంలో ఉన్న వ్యర్ధాలు మరియు రాళ్ళ కుప్పలు తొలగించటానికి ఉపయోగించేవారు, దీనిని జలోత్పాదక త్రవ్వకాలు అని పిలిచేవారు, అలానే సూక్ష్మ ముక్కలుగా లేదా ధాతువులను చూర్ణం చేయడానికి మరియు సాధారణ యంత్రాలను కదల్చడానికి ఉపయోగిస్తారు. ధాతువు యెుక్క సిరలను అతిపెద్ద ప్రమాణంలో వృద్ధి చేయడానికి వారు జలోత్పాదక త్రవ్వకాల పద్ధతులను ముఖ్యంగా ఈనాడు వాడుకలలోలేని త్రవ్వకాల రూపం హషింగ్‌లో ఉపయోగించారు. ఇది గనుల ముఖ్యప్రాంతానికి నీటి సరఫరా చేయడానికి వారధులను నిర్మించింది, ఇక్కడ ఆ నీటిని పెద్ద జలాశయాలు మరియు తొట్లలో నిల్వచేసేవారు. ఒక నిండిన ట్యాంకును తెరిచినప్పుడు బయటికి వచ్చే నీటి అల పేరుకుపోయిన వాటిని తొలగించి అడుగున ఉన్న ఆధారశిలను మరియు బంగారు సిరలను బహిర్గతం చేస్తుంది. ఈ శిలను తరువాత మంట-పెట్టడం ద్వారా వేడి చేయబడుతుంది, దీనిని నీటి అలలతో చల్లార్చబడుతుంది. ఉష్ణ అఘాతం శిలను పగలకొడుతుంది, దానిని తొలగించేటట్టు చేస్తుంది, పైనపెట్టబడిన ట్యాంకుల నుండి వచ్చే నీటి అలలతో దీనిని సాధిస్తుంది. కార్న్‌వాల్‌లోని కాసిరైట్(టిన్ ప్రధాన ధాతువు) నిక్షేపాలలో మరియు పెన్నినెస్‌లోని సీసం ధాతువు మీద ఇలాంటి పద్ధతులు ఉపయోగించారు. అతిపెద్ద ఒండలి బంగారు నిక్షేపాల త్రవ్వకాలకు 25 ADలో స్పెయిన్‌లోని రోమన్లచే అభివృద్ధి చేయబడింది, అతిపెద్ద ప్రదేశంగా లాస్ మెడులాస్ ఉంది, ఇక్కడ ఏడు పొడవైన వారధులను స్థానికి నదుల నీటి కొరకు మరియు నిక్షేపాలను ఆపడం కొరకు ఉన్నాయి. అతి ముఖ్యమైన త్రవ్వకాల ప్రాంతాలలో స్పెయిన్ ఒకటి, కానీ రోమన్ సామ్రాజ్యం యెుక్క అన్ని ప్రాంతాలు త్రవ్వబడినాయి. వీరు రివర్స్ ఓవర్షాట్ వాటర్-వీల్స్ (తలక్రిందులుగా నీటిని పంపే జల-చక్రాల)ను వారి లోతైన గనుల నుంచి నీరు తీయటానికి ఉపయోగించేవారు, ఇందులో రియో టింటో వద్ద ఉన్నటువంటివి ఉన్నాయి. గ్రేట్ బ్రిటన్ దేశస్థులు వేయి సంవత్సరాల కొరకు ఖనిజాలను త్రవ్వారు, కానీ రోమన్లు వచ్చిన తరువాత, కార్యక్రమాల స్థాయి గణనీయంగా మారింది. రోమన్లు బ్రిటన్ వారు పొంది ఉన్నదాన్ని కావలనుకున్నారు, ముఖ్యంగా బంగారం, వెండి, తగరం మరియు సీసం ఉన్నాయి. రోమన్ల పద్ధతులు ఉపరితల త్రవ్వకాలకు పరిమితం కాలేదు. ఒకసారి ఉపరితలం వద్ద త్రవ్వకాలు సాధ్యమవ్వనప్పుడు వారు భూగర్భంలో ఉన్న ధాతువు సిరలను అనుసరించారు. డోలకోతి వద్ద వారు సిరలను ఆపివేశారు, మరియు నిస్సారమైన శిల ద్వారా మెట్లను ఖాళీ చేయటానికి సమాంతర మార్గాలను చేస్తారు. అవే మార్గాలు పనిచేసే ప్రదేశాలలో వాయుప్రసారానికి ఉపయోగించబడతాయి, ముఖ్యంగా మంటలు-పెట్టబడినప్పుడు ఉపయోగపడుతుంది. ఆ ప్రాంతంలోని మిగిలిన భాగాలలో, భూజలపాతం చొచ్చుకొనిపోయారు మరియు అనేక రకాల యంత్రాలను ఉపయోగించి ముఖ్యంగా రివర్స్ ఓవర్షాట్ వాటర్-వీల్స్ (తలక్రిందులుగా నీటిని పంపే జల-చక్రాలను) వాడి గనులలోంచి నీటిని తీసివేశారు. వీటిని విస్తారంగా స్పెయిన్‌లోని రియో టింటో వద్ద ఉన్న రాగి గనులలో ఉపయోగించబడింది, ఇక్కడ ఒక క్రమంలో అట్లాంటి 16 చక్రాలు జతలుగా ఉండి నీటిని దాదాపు 80 అడుగులు ఎత్తుతాయి. గని కార్మికులు దాని పైన నిలబడి ఉండగా అవి త్రెడ్‌మిల్స్‌లాగా పనిచేశాయి. అట్లాంటి పనిముట్లలో అనేక ఉదాహరణలను పురాతన రోమన్ గనులలో కనుగొనబడినాయి మరియు కొన్ని ఉదాహరణలను ఇప్పుడు బ్రిటీష్ వస్తుప్రదర్శనశాల మరియు వేల్స్ జాతీయ వస్తుప్రదర్శనశాలలో భద్రపరచబడినాయి.
మధ్యయుగంనాటి ఐరోపా దేశంలో త్రవ్వకాలు ఒక పరిశ్రమగా గణనీయమైన మార్పులకు లోనయ్యింది. ప్రాచీన మధ్య కాలాల్లో త్రవ్వకాల పరిశ్రమ ప్రధానంగా దృష్టిని రాగి మరియు ఇనుము యొక్క వెలికితీత మీద ఉంచారు. ఇతర విలువైన లోహాలను కూడా ప్రధానంగా బంగారు పూత లేదా నాణెములు ముద్రించటానికి ఉపయోగించారు. ఆరంభంలో, అనేక లోహాలను తెరచి ఉంచిన గొయ్యి త్రవ్వకాల ద్వారా పొందబడినాయి, మరియు ధాతువును ప్రాథమికంగా బాగా లోతుగా ఉన్న గనుల యొక్క కూపాల ద్వారా కాకుండా లోతు తక్కువగా ఉన్న లోతుల నుండి వెలికితీయబడింది. 14వ శతాబ్దం సమయంలో, ఆయుధాలు, కవచాలు, రికాబులు, మరియు గుర్రపు నాళాల కొరకు ఉన్న డిమాండు ఇనుము డిమాండును అధికం చేశాయి. ఉదాహరణకి మధ్యయుగపు రాజులు తరచుగా 100 పౌండ్ల దాకా ఉన్న ప్లేటు లేదా గొలుసుకు జతచేయబడిన కవచానికి తోడూ కత్తులు, ఈటెలు మరియు ఇతర ఆయుధాలతో నిండి ఉండేవారు. సైనికదళ అవసరాల కొరకు ఇనుము మీద విపరీతంగా ఆధారపడటం ఇనుము ఉత్పత్తి మరియు వెలికితీత ప్రక్రియలను అధికం చేయడానికి సహాయపడింది.
ఈ నూతన సైనికదళ అమలులు ఐరోపా అంతటా 11-14వ శతాబ్దాలలో జనాభా పెరుగుదలతో ఏకీభవించాయి, అది ద్రవ్య కొరతను పూడ్చటానికి విలువైన లోహాల కొరకు డిమాండు పెరిగింది. 1465 యొక్క వెండి విపత్తు అందుబాటులో ఉన్న సాంకేతికతతో గనులు అట్టడుగును చేరాయి, ఇక్కడ కూపాలు పొడిగా ఉంచలేకపోయాయి. బ్యాంకు నోటుల వాడకం పెరిగినప్పటికీ ఈ సమయంలో ఋణాల వాడకం విలువైన లోహాల యెుక్క విలువ మరియు ఆధారత్వాన్ని తగ్గించాయి, ఈ ద్రవ్యం యొక్క రూపాలు మధ్యయుగపు త్రవ్వకాల యెుక్క కథకు ముఖ్యంగా ఇంకనూ మిగిలి ఉన్నాయి. జల మిల్లుల యెుక్క ఆకారంలో నీటి శక్తిని ఉపయోగించటం విస్తారంగా ఉంది; దీనిని ధాతువును చూర్ణం చేయడానికి, కూపాల నుండి ధాతువులను తీయడానికి మరియు పవరింగ్ జైంట్ గాలి బుడగవంటి పరికరాల చేత వాయుప్రసార దోవలను ఏర్పరుస్తుంది. బ్లాక్ పౌడర్‌ను మొదట 1627లో త్రవ్వకాలలో కింగ్‌డమ్ ఆఫ్ హంగరీలోని సెల్మేక్‌బన్యా, (ఈనాటి బన్‌స్కా స్టియావ్నికా, స్లొవాకియా)లో వాడబడింది. బ్లాక్ పౌడర్ శిలను పేల్చడానికి భూమిని వదులుగా చేయడానికి మరియు ధాతువు సిరలను వెల్లడి చేయడానికి అనుమతించబడుతుంది, ఇది అగ్ని-ఏర్పడటం కన్నా వేగవంతంగా ఉంటుంది, ఇందులో శిల వేడవ్వడానికి బహిర్గతమయ్యి చల్లని నీటిలో ముంచబడుతుంది. బ్లాక్ పౌడర్ గతంలో చొచ్చుకొనిపోజాలని లోహాలు మరియు ధాతువుల యొక్క త్రవ్వకాలను అనుమతిస్తుంది. 1762లో, ప్రపంచం యెుక్క మొదటి త్రవ్వకాల అకాడమీని అదే నగరంలో స్థాపించారు. 
ఇనుప నాగటికర్రు వంటి వ్యవసాయసంబంధ నవీకరణాల యొక్క విస్తారమైన అనుసరణ అలానే నిర్మాణ వస్తువుగా లోహాలను అధికంగా వాడటం కూడా ఈ సమయంలో ఇనుము పరిశ్రమ యొక్క విపరీతమైన అభివృద్ధికి ప్రధాన మూలం అయ్యింది. అర్రస్త్ర వంటి కల్పనలను తరచుగా స్పానిష్ చేత త్రవ్వకం జరిగిన తరువాత పొడిచేయటానికి ఉపయోగించబడుతుంది. ఈ ఉపకరణం జంతు శక్తిని నియమిస్తుంది మరియు ధాన్య నూర్పిడి యొక్క ప్రాచీన మిడిల్ ఈస్టరన్ సాంకేతికతకు సమానంగా ఉన్న యాంత్రిక సిద్ధాంతాలను ఉపయోగించింది.
మధ్యయుగపు త్రవ్వకాల మెళుకువల యెుక్క అధిక విజ్ఞానం పుస్తకాలు బిరింగుసియో యొక్క "డే లా పిరోటెక్నియా" మరియు బహుశా అత్యంత ముఖ్యంగా జార్జ్ అగ్రికోల యెుక్క "డే రేమెటాలికా" (1556) నుండి పొందబడినాయి. జర్మన్ మరియు సాక్సన్ గనులలో ఉపయోగించిన అనేక వేర్వేరు త్రవ్వకాల పద్ధతులను ఈ పుస్తకాలు వివరించాయి. త్రవ్వకాల కూపాల నుండి నీటిని తొలగించటం అనేది(మరియు ఒకదానిని అగ్రికోల విపులంగా వివరించారు) మధ్య యుగపు గని కార్మికులు ఎదుర్కుంటున్న సమస్యలలో ఒకటి. గని కార్మికులు నూతన సిరలను పొందటానికి లోతుగా త్రవ్వినప్పుడు, వరదలు ఒక నిజమైన అడ్డంకుగా అవుతుంది. ఫలితంగా త్రవ్వకాల పరిశ్రమ అనేక యాంత్రిక మరియు పశువులచే నడపబడిన పంపుల విధానాలను అమలుచేయటం వలన నాటకీయంగా సమర్థతను మరియు వృద్ధిని సాధించింది.
ఉత్తర అమెరికాలో ప్రాచీన, చరిత్ర పూర్వమైన రాగి గనులు లేక్ సుపీరియర్ వెంట ఉన్నాయి. "భారతీయులు ఈ రాగిని కనీసం 5000ల సంవత్సరాల క్రితం నుండి ఉపయోగించుకోవటం ఆరంభించారు," మరియు రాగి పనిముట్లు, బాణపు మొదలులు, మరియు సాంస్కృతిక వస్తువులు విస్తారమైన స్వదేశ వర్తక నెట్వర్క్ యెుక్క భాగంగా కనుగొన్నారు. దానికితోడూ, నల్లని కఠినమైన గాజుశిల, చెకుముకిరాయి, మరియు ఇతర ఖనిజాలు త్రవ్వబడినాయి, చర్యలు తూసుకోబడినాయి, మరియు వర్తకం చేయబడినాయి. అయితే ఆరంభంలో ఈ ప్రాంతాలను చుట్టుముట్టిన ఫ్రెంచి ఈ లోహాలను రవాణాలో ఉన్న కష్టాల కారణంగా ఏవిధంగా ఉపయోగించలేక పోయారు, ఫలితంగా అతిపెద్ద నదీ మార్గాల వెంట రాగిని ఖండం అంతటా వర్తకం చేశారు. మనిటొబా , కెనడాలో, ప్రాచీన క్వార్ట్‌జ్ గనులు వేడీ సరస్సు మరియు చుట్టుప్రక్కల ప్రాంతాల వద్ద ఉన్నాయి.
అమెరికా యెుక్క ఆరంభ కాలనీ చరిత్రలో, "స్వదేశ బంగారం మరియు వెండి త్వరితంగా అపహరించబడింది మరియు బంగారం-మరియు వెండి-సరుకుతో నిండిన యుద్ధనావల సముదాయాన్ని స్పెయిన్‌కు త్రిప్పి పంపించంబడేది" అధికంగా మధ్య మరియు దక్షిణ అమెరికాలోని గనుల నుండి పంపించేవారు. 700 A.D.నాటి టర్కోయిస్‌ను పూర్వ-కొలంబియన్ అమెరికాలో త్రవ్వబడింది; న్యూ మెక్సికోలోని సెరిల్లోస్ మైనింగ్ డిస్ట్రిక్ట్, అంచనాలలో "దాదాపు 15,000ల టన్నుల శిలలు Mt చాల్చిహుట్ల్ నుండి 1700లకు ముందు శిలా పనిముట్లను ఉపయోగించి తొలగించబడినాయి."
సంయుక్త రాష్ట్రాలలో త్రవ్వకాలు 19వ శతాబ్దంలో ప్రస్ఫుటంగా ఉన్నాయి, మరియు జనరల్ మైనింగ్ ఆక్ట్ 1872ను సమాఖ్య భూములలో త్రవ్వకాలను ప్రోత్సహించడానికి జారీ చేయబడింది. 1800ల మధ్యలో కాలిఫోర్నియా గోల్డ్ రష్‌తో జరిగినట్టుగా, రాంచింగ్‌తో పాటు ఖనిజాలు మరియు విలువైన లోహాల కొరకు త్రవ్వకాలు పసిఫిక్ తీరానికి పశ్చిమ విస్తరణలో ప్రధాన కారకంగా ఉంది. పశ్చిమ ప్రాంత అన్వేషణతో, త్రవ్వకాల స్థావరాలను స్థాపించబడినాయి మరియు "ప్రత్యేకమైన ఉత్సాహాన్ని ప్రదర్శించాయి, నూతన దేశంకు శాశ్వతమైన వారసత్వాన్ని అందించింది;" గోల్డ్ రషర్లు కూడా అశాశ్వతమైన పశ్చిమం యెుక్క లాండ్ రషర్లు లాంటి సమస్యలను అనుభవించారు, అది వారిని ముందున్నది. రైలురహదారుల సహాయంతో, అనేక మంది పశ్చిమానికి త్రవ్వకాలలో పని అవకాశాల కొరకు ప్రయాణించారు. పాశ్చాత్య నగరాలు డెన్వెర్ మరియు సక్రమేంటో త్రవ్వకాల నగరాలుగా ఉత్పన్నం అయ్యాయి.
ఖనిజాల యెుక్క వెలికితీత ద్వారా ధాతువును కనుగొనటం నుండి త్రవ్వకాల ప్రక్రియ జరుగుతుంది మరియు అనేక ప్రత్యేక చర్యలను కలిగి ఉన్న దానియెుక్క సహజమైన స్థితికి భూమిని తిరిగి తీసుకువస్తుంది. మొదటిది ధాతువు స్వరూపాన్ని కనుగొనడం, ధాతువు స్వరూపం యెుక్క విలువ మరియు స్థానాన్ని కనుగొని మరియు విస్తరణను నిర్వచించటానికి దీనిని శోధన లేదా అన్వేషణ ద్వారా చేయబడుతుంది. నిక్షేపం యెుక్క శ్రేణి మరియు పరిమాణాన్ని అంచనా వేయడానికి గణితశాస్త్రపరమైన మూలకారకాల అంచనాకు దారితీస్తుంది. ఈ అంచనా ధాతువు నిక్షేపం యెుక్క సిద్ధాంతపరమైన ఆర్థికశాస్త్రాలను నిర్ణయించడానికి సాధ్యతకు ముందు అధ్యయనం నిర్వహించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది. ఇది ముందుగానే అంచనా మరియు ఇంజనీరింగ్ అధ్యయనాలలో భవిష్య పెట్టుబడికి హామీ ఉందా అనేది గుర్తిస్తుంది మరియు మున్ముందు పనికొరకు ప్రధాన ఆపదలు మరియు ప్రదేశాలను గుర్తిస్తుంది. ఆర్థిక సహాయతను, సాంకేతిక మరియు ఆ్రథిక ప్రమాదాలను మరియు ప్రణాళిక యెుక్క దృఢత్వాన్ని లెక్కించడానికి సాధ్యతా అధ్యయనం తరువాత చర్యగా ఉంది. ఇది త్రవ్వకాల సంస్థ గనిని అభివృద్ధి చేయాలనుకున్నప్పుడు లేదా ప్రణాళిక నుండి వైదొలగాలనుకోవాలని నిర్ణయం తీసుకున్నప్పుడు జరుగుతుంది. ఇందులో నిక్షేపాల యెుక్క ఆర్థికపరంగా తిరిగి పొందే భాగాన్ని లెక్కించడానికి గనుల ప్రణాళిక, ఖనిజశాస్త్రం మరియు ధాతువు తిరిగిపొందే సామర్థ్యం, ధాతువు సాంద్రీకరణాల విక్రయ సామర్థ్యం మరియు చెల్లింపు సామర్థ్యం, ఇంజనీరింగ్ సంశయాలు, చూర్ణీకరణం మరియు అవస్థాపన ఖర్చులు, ఆర్థిక మరియు ఈక్విటీ అవసరాలు మరియు ప్రతిపాదించిన గని యెుక్క విశ్లేషణను ప్రారంభ వెలికితీత నుండి పునరుద్ధరణ వరకూ లెక్కించబడుతుంది. ఇవ్వబడిన ధాతువు స్వరూపాన్ని పొందటం ఉపయోగకరం అని విశ్లేషణ ఒకసారి నిర్ణయించిన తరువాత, ధాతువు స్వరూపానికి చేరటానికి అభివృద్ధి మొదలవుతుంది. గనుల భవంతులు మరియు ప్రక్రియల యంత్రాగారాలు నిర్మించబడతాయి మరియు కావలసిన యంత్రాలను పొందబడుతుంది. ధాతువును పొందడమనే క్రియ మొదలవుతుంది మరియు గనిని నిర్వహిస్తున్న సంస్థ దానిని లాభదాయకంగా ఉందని అనుకునేవరకూ కొనసాగించబడుతుంది. ఒకసారి గని లాభదాయకంగా ఉత్పత్తి చేసే ధాతువునంతా పొందిన తరువాత, గనుల కోసం ఉపయోగించిన భూమిని భవిష్య అవసరాల కొరకు పునరుద్ధరణ చేయటం ఆరంభమవుతుంది.
త్రవ్వకాల పద్ధతులను రెండు సాధారణ వెలికిదీయు రకాలుగా విభజించబడింది: అవి ఉపరితల త్రవ్వకం మరియు ఉప-ఉపరితల (భూగర్భ) త్రవ్వకం. ఉపరితల త్రవ్వకం చాలా సాధారణమైనది, మరియు ఉదాహరణకి సంయుక్త రాష్ట్రాలలో 85% ఖనిజాలను(రాతి చమురు మరియు సహజవాయువు కాకుండా) 98% లోహ ధాతువులు కాకుండా ఉత్పత్తి చేస్తాయి. లక్ష్యాలను వస్తువుల యెుక్క రెండు సాధారణ వర్గాలలోకి విభజించబడతాయి: "ప్లేసర్ నిక్షేపాలు", నదీ గ్రావెల్లలో, సముద్ర తీర ఇసుకలో, మరియు ఇతర దృఢీభవనంకాని వస్తువులలో విలువైన వస్తువులను కలిగి ఉంటాయి; మరియు "ఖనిజభాగ నిక్షేపాల"లో విలువైన ఖనిజాలు సిరలలో, పొరలలో, లేదా వాస్తవ శిల యెుక్క పదార్థ రాశి అంతటా సాధారణంగా విస్తరించిన ఖనిజంలో ఉంటాయి. ధాతువు నిక్షేపాల యెుక్క రెండు రకాలు, ప్లేసర్ లేదా లోడ్ కూడా, ఉపరితల మరియు భూగర్భ పద్ధతుల ద్వారా త్రవ్వకాలు జరుపుతాయి.
ప్లేసర్ ధాతువు వస్తువు సంపాదనంలో వేర్పాటు యెుక్క గురుత్వాకర్షణ-ఆధారమైన పద్ధతులను కలిగి ఉంటుంది, ఇందులో గేటు బాక్సుల వంటివి ఉంటాయి. ప్రసాధనానికి ముందు ఇసుకను లేదా గ్రావెల్‌ విడదీయటానికి (సమూహంకాని)బహుశా కేవలం అప్రధాన కదలికలు లేదా కడగటాలు అవసరం అవ్వచ్చు. ఖనిజభాగ గని నుండి ధాతువు ప్రసాధనం, అది ఉపరితల లేదా ఉప-ఉపరితల గనా కాదా అనేదాని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది, దీనికి విలువైన ఖనిజాల యెుక్క వెలికితీత ఆరంభమయ్యే ముందు శిలా ధాతువును సంక్లిష్టం మరియు చూర్ణం చేయవలసిన అవసరం ఉంటుంది. ఖనిజభాగ ధాతువును సంక్లిష్టం చేసిన తరువాత, విలువైన ఖనిజాలను ఒకదాని తర్వాత ఒకటి లేదా అనేక యాంత్రిక మరియు రసాయనిక పద్ధతుల సమ్మేళనం ద్వారా పొందబడతాయి.
అరుదైన భూమూలకాలు మరియు యురేనియం త్రవ్వకం వంటి కొన్ని త్రవ్వకాలు, తక్కువగా-వాడుకలో ఉన్న పద్ధతుల ద్వారా చేయబడతాయి, వీటిలో ఇన్-సిటు లీచింగ్ ఉంది: ఈ పద్ధతి ఉపరితలం లేదా భూగర్భం వద్ద త్రవ్వడాన్ని కలిగి ఉండదు. ఈ పద్ధతుల ద్వారా లక్ష్యంగా ఉన్న ఖనిజాల వెలికితీతకు ద్రావణీయమైనవి కావాలి, ఉదా., పోటాష్, పొటాషియం క్లోరైడ్, సోడియం క్లోరైడ్, సోడియం సల్ఫేట్ వంటివి కావాలి, ఇవి నీటిలో కరుగుతాయి. రాగి ఖనిజాలు మరియు యురేనియం ఆక్సైడ్ వంటి కొన్ని ఖనిజాలు కరగటానికి ఆమ్ల లేదా కార్బొనేట్ ద్రావణాలు కావాలి.
ఉపరితల త్రవ్వకంను పాతుకుపోయిన ధాతువు నిక్షేపాలను చేరటానికి ఉపరితల వృక్షసంపద, చెత్త, మరియు అవసరమైతే ఆధార శిలను తొలగించబడుతుంది(తీసివేయడం). ఉపరితల త్రవ్వకాల యెుక్క పద్ధతులలో; తెరిచి ఉన్న గొయ్యిలో త్రవ్వకాలు, ఇందులో వస్తువులను భూమిమీద తెరచి ఉంచిన గొయ్యిలో నుండి పొందబడతాయి, తెరిచి ఉంచిన గొయ్యి నుండి రాళ్ళ గనిలో త్రవ్వి ఎత్తడం లేదా భవంతుల వస్తువులను సమీకరించబడతాయి, తొలగించబడే త్రవ్వకాలలో అట్టడుగున ఉన్న ధాతువు/బొగ్గున్తరాలను వెలికి తీయటానికి ఉపరితలాలను తొలగించబడతాయి, మరియు పర్వత శిఖర తొలగింపు సాధారణంగా బొగ్గు గనుల త్రవ్వకంతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది, ఇందులో అట్టడుగున ఉన్న ధాతువు నిక్షేపాలను చేరటానికి పర్వత శిఖరాన్ని తొలగించబడుతుంది. చాలావరకూ (కానీ అన్నీకాదు) ప్లేసర్ నిక్షేపాలు, లోతుతక్కువలో పాతుకొని ఉన్న స్వభావం వల్ల ఉపరితల పద్ధతుల ద్వారా త్రవ్వబడతాయి. చివరగా ల్యాండ్ఫిల్ త్రవ్వకంలో ల్యాండ్ఫిల్ వెలికితీసి మరియు ప్రక్రియ కాబడతాయి.
ఉప-ఉపరితల త్రవ్వకాలలో పాతుకుపోయిన ధాతువులు చేరడానికి భూమిలోకి సొరంగాలు లేదా కూపాలను త్రవ్వబడతాయి. ప్రక్రియ కొరకు ధాతువు మరియు విక్రయం కొరకు వ్యర్థ శిలను ఉపరితలం మీదకు సొరంగాలు మరియు కూపాల ద్వారా తేబడతాయి. ఉప-ఉపరితల త్రవ్వకాన్ని ఉపయోగించబడిన కూపాల ప్రవేశ రకం చేత, ఖనిజాల నిల్వలను చేరటానికి ఉపయోగించిన పద్ధతులు లేదా వెలికితీత మెళుకువల చేత వర్గీకరించబడినాయి. ప్రవాహ త్రవ్వకాలలో క్షితిజసమాంతర ప్రవేశ సొరంగాలను ఉపయోగిస్తుంది, వాలు త్రవ్వకాలలో ఏటవాలుగా ఉన్న కూప ప్రవేశాలను ఉపయోగిస్తాయి మరియు కూప త్రవ్వకాలలో నిలువుగా ప్రవేశం ఉన్న కూపాలను ఉపయోగిస్తారు. ఇతర పద్ధతులలో సంకోచించిన ఏటవాలు త్రవ్వకాలలో పైవైపుకు త్రవ్వడం వలన వాలుగా ఉన్న భూగర్భ గది ఏర్పడుతుంది, పొడవైన గోడ త్రవ్వకాలలో భూగర్భంలో పొడవాటి ధాతువు ఉపరితలాన్ని పేషణ చేయడం ఉంటుంది, మరియు గది మరియు స్తంభంలో గదుల నుండి ధాతువును తీస్తూ గది యెుక్క పైకప్పుకు ఆధారంగా స్తంభాలను ఉంచబడుతుంది. గది మరియు స్తంభం త్రవ్వకంలో తరచుగా నిర్గమ త్రవ్వకాలకు దారి తీస్తుంది, ఇందులో గదులకు ఆధారంగా ఉన్న స్తంభాలను తొలగించి గదిని గుహలాగా చేయబడుతుంది, తద్వారా మరింత ధాతువును పొందబడుతుంది. మరిన్ని ఉప-ఉపరితల త్రవ్వకాల పద్ధతులలో కఠిన శిల త్రవ్వకం ఉంది, ఇందులో కఠిన శిలలను త్రవ్వబడతాయి, చిల్లు పెట్టే త్రవ్వకం, ప్రవాహ మరియు పూడ్చే త్రవ్వకం, పొడవైన ఏటవాలు చిల్లు త్రవ్వకాలు, ఉప స్థాయి గుహ త్రవ్వకం మరియు బ్లోక్ గుహ త్రవ్వకం ఉన్నాయి.
త్రవ్వకాలలో అన్వేషణ మరియు అభివృద్ధి కొరకు, పేరుకుపోయిన వస్తు నిల్వలను తొలగించడానికి, అనేక కఠినమైన మరియు గట్టిగా ఉండే శిలలను పగలకొట్టడానికి మరియు తొలగించడానికి, ధాతువు ప్రక్రియ చేయడానికి మరియు గనులు మూసిన తరువాత పునరుద్ధరణ ప్రయత్నాల కొరకు భారీ యంత్రాల అవసరం ఉంది. బుల్డోజర్లు, రంధ్రాలు చేయు పనిముట్లు(డ్రిల్స్), పేలుడు పదార్థాలు మరియు ట్రక్కులు భూమిని త్రవ్వటానికి అవసరమవుతాయి. ప్లేసర్ మైనింగ్ సందర్భంలో, గట్టిపడని కంకర, లేదా వండలి మట్టిని హాపర్ మరియు షేకింగ్ స్క్రీన్ లేదా ట్రోమెల్ ఉన్న యంత్రాలలో పెట్టబడుతుంది, ఇది కావలసిన ఖనిజాలను వ్యర్థ కంకర నుండి వేరుచేస్తుంది. ఖనిజాలను అప్పుడు వాలుగా ఉండే గేట్లు లేదా జిగ్స్ ఉపయోగించి సాంద్రీకరించబడతాయి. పెద్ద డ్రిల్స్‌ను కూపాలు నిమజ్జనం చేయడానికి, మెట్లను వెలికితీయడానికి మరియు విశ్లేషణ కొరకు నమూనాలను పొందటానికి ఉపయోగించబడతాయి. ట్రామ్‌లను గని కార్మికులను, ఖనిజాలను మరియు వ్యర్థాలను రవాణా చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. లిఫ్టులు గని కార్మికులను గనుల లోపలికి మరియు బయటికి తీసుకువెళతాయి మరియు శిలలను ఇంకా బహిర్గతమైన ధాతువును, భూగర్భ గనుల బయటికి మరియు లోపలికి యంత్రాలను తీసుకువెళ్ళడానికి ఉపయోగిస్తారు. భారీ ట్రక్కులు, పారలు మరియు క్రేన్లను భారీ మొత్తాలను మరియు ధాతువును ఉపరితల త్రవ్వకాలలో ఎత్తివేయటానికి ఉపయోగిస్తారు. ప్రక్రియ యంత్రాగారాలు పెద్ద క్రష్షర్లను, మిల్లులను, రియాక్టర్లను, రోస్టర్లను మరియు ఇతర ఉపకరణాలను ఖనిజం-అధికంగా ఉన్న వస్తువులను ఏకం చేయడానికి మరియు కావలసిన మిశ్రమాలను ఇంకా ధాతువు నుండి లోహాలను వెలికితీయడానికి ఉపయోగిస్తారు.
వెలికితీయబడిన ఖనిజశాస్త్ర విజ్ఞానం అనేది ఖనిజశాస్త్రంలో ఒక ప్రత్యేకమైన స్థానాన్ని కలిగి ఉంది, ఇది వాటి యెుక్క ధాతువుల నుండి విలువైన లోహాల యెుక్క వెలికితీత అధ్యయనం చేస్తుంది, ముఖ్యంగా రసాయన లేదా యాంత్రిక మార్గాల ద్వారా చేస్తుంది. ఖనిజ ప్రక్రియ (లేదా ఖనిజ ) అనేది ఖనిజశాస్త్ర విజ్ఞానంలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని కలిగి ఉంది, అది చూర్ణం, పేషణం మరియు శుభ్రం చేయడం యెుక్క యాంత్రిక అర్థాలను అధ్యయనం చేస్తుంది, ఇది వాటి యెుక్క వ్యర్థ ఖనిజాల(వ్యర్థ పదార్థాలు) నుండి విలువైన లోహాలు లేదా ఖనిజాల యెుక్క వేర్పాటును (ఉద్గ్రహణ ఖనిజశాస్త్రం) చేస్తుంది. ఆక్సైడ్లు లేదా సల్ఫైడ్లుగా ధాతువులలో చాలా లోహాలు ఉన్నందున, లోహాన్ని దాని యెుక్క లోహశుద్ధి ఆకృతిలోకి తగ్గించవలసిన అవసరం ఉంది. దీనిని రసాయన మార్గాలు ప్రగలనం లేదా ఎలెక్ట్రోలైటిక్ రిడక్షన్ వంటివాటితో అల్యూమినియంలో లాగా సాధించబడతాయి. భూగోళఖనిజశాస్త్రం, భూగోళశాస్త్రాలను వెలికితీయబడిన ఖనిజశాస్త్రం మరియు త్రవ్వకాలతో జతచేయబడుతుంది.
పర్యావరణ ప్రభావాలలో వినాశనం, నిమజ్జనకృత రంధ్రాలు, జీవవైవిధ్య నష్టం, మరియు త్రవ్వకాల ప్రక్రియల నుండి వెలువడే రసాయనాలచే మృత్తిక, భూగర్భ జలం మరియు ఉపరితల జలం కలుషితం అవ్వడం ఉంటాయి. కొన్ని సందర్భాలలో, గనులు ఉన్న ప్రాంతాలలో త్రవ్విన చెత్త మరియు మట్టిని వేయడానికి అధికంగా అరణ్యాలను కొట్టివేయడం జరుగుతుంది. రసాయనాలు చెమర్చడం వలన ఏర్పడే కలుషితాలను సరిగ్గా నియంత్రించకపోతే స్థానిక జనాభా యెుక్క ఆరోగ్యం మీద ప్రభావం చూపించవచ్చు. అనేక దేశాలలో త్రవ్వకాల సంస్థలు కఠినమైన పర్యావరణ మరియు పునరావాస సంకేతాలను పర్యావరణం మీద ప్రభావాన్ని తగ్గించటానికి మరియు మానవుల ఆరోగ్యం మీద ప్రభావాలు లేకుండా ఉండడానికి అనుసరించవలసిన అవసరం ఉంది. ఈ సంకేతాలు మరియు శాసనాలు పర్యావరణ ప్రభావ ముదింపు, పర్యావరణ నిర్వహణ ప్రణాళికల అభివృద్ధి, గనులను మూసివేసే ప్రణాళిక (దీనిని త్రవ్వకాల కార్యక్రమాలు ఆరంభించే ముందే చేయాలి), మరియు కార్యక్రమాలు జరుగుతున్నప్పుడు మరియు మూసివేసినప్పుడు పర్యావరణ పర్యవేక్షణ యెుక్క సాధారణ చర్యలను కోరతాయి. అయినప్పటికీ, కొన్ని ప్రాంతాలలో, ముఖ్యంగా ప్రపంచంలో అభివృద్ధి చెందిన ప్రాంతాలలో, శాసనాన్ని ప్రభుత్వం సరిగ్గా అమలు జరపకపోవచ్చు. అతిపెద్ద త్రవ్వకాల సంస్థలు అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సహాయాన్ని కోరతాయి, అయిననూ మంచి పర్యావరణ ప్రమాణాలను అమలు చేయడానికి అనేక ఇతర పద్ధతులు కూడా ఉన్నాయి. ఇవి సాధారణంగా ఆర్థికపరమైన ప్రమాణాలతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి, ఇందులో ఈక్వేటర్ సిద్ధాంతాలు, IFC పర్యావరణ ప్రమాణాలు, మరియు సాంఘికపరంగా బాధ్యతాయుతమైన పెట్టుబడి కొరకు ప్రమాణాలు ఉన్నాయి. త్రవ్వకాల సంస్థలు ఆర్థిక పరిశ్రమ పొరపాటులను స్వీయ-విధానాల యెుక్క కొంత స్థాయికి ఉపయోగించుకున్నారు. 1992లో బహుళదేశాంతర సంస్థల కొరకు ఒక ప్రవర్తనా నియమావళి చిత్తుప్రతిని రియో ఎర్త్ సమ్మిట్ వద్ద UN సెంటర్ ఫర్ ట్రాన్స్‌నేషనల్ కార్పరేషన్స్(UNCTC) ప్రతిపాదించింది, కానీ బిజినెస్ కౌన్సిల్ ఫర్ సస్టైనబుల్ డెవలప్మెంట్ (BCSD) ఇంటర్నేషనల్ ఛాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్(ICC)తో కలసి దానికి బదులుగా స్వీయ-నియంత్రణ కొరకు విజయవంతంగా వాదించింది. దీనిని తరువాత తొమ్మిది అతిపెద్ద లోహాలు మరియు త్రవ్వకాల సంస్థలచే ఆరంభించబడిన గ్లోబల్ మైనింగ్ ఇనీషియేటివ్ ముందుకు తీసుకువెళ్ళింది, మరియు త్రవ్వకాలలో మరియు అంతర్జాతీయ లోహ పరిశ్రమలో సాంఘిక మరియు పర్యావరణ నిర్వర్తనా వృద్ధికి అంతర్జాతీయ కౌన్సిల్ ఆన్ మైనింగ్ అండ్ మెటల్స్‌ను "ఉత్ప్రేరకంగా పనిచేయటానికి" స్థాపించబడింది. త్రవ్వకాల పరిశ్రమ అనేక రక్షణా సంఘాలకు నిధులను అందించింది, వాటిలో కొన్ని రక్షణా ఉద్దేశ్యాలతో పనిచేస్తున్నాయి, ముఖ్యంగా దేశంలోని ప్రజల హక్కుల యెుక్క వెల్లడి చేసే ఆమోదంతో చేస్తున్నారు - ఇందులో ముఖ్యంగా భూఉపయోగ నిర్ణయాల హక్కులు ఉన్నాయి.
ధాతువు మిల్లులు అధిక మొత్తంలో వ్యర్థాలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి, వీటిని టైలింగ్స్ అని పిలుస్తారు. ఉదాహరణకి, 99 టన్ను వ్యర్థాన్ని ఒక టన్ను రాగి కొరకు ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది, ఈ నిష్పత్తులు బంగారు గనులలో ఇంకనూ అధికంగా ఉంటాయి. ఈ టైలింగులు విషపూరితంగా ఉండవచ్చు. టైలింగ్లను సాధారణంగా కలుషితంగా ఉత్పత్తి చేస్తారు, వీటిని సాధారణంగా సహజంగా ఏర్పడే లోయల నుండి ఏర్పడే చెరువులలోకి పడవేస్తారు. ఈ చెరువులకు కట్టలు కట్టి రక్షింపబడతాయి (ఆనకట్టలు లేదా గట్టు ఆనకట్టలు). 2000లో అంచనాప్రకారం 3,500 టైలింగ్ల చేరికలు ఉన్నాయని తెలపబడింది, మరియు ఆ సంవత్సరం 2 నుంచి 5 అతిపెద్ద వైఫల్యాలు మరియు 35 తక్కువ స్థాయి వైఫల్యాలు ఏర్పడినాయి (ఉదహరింపు అవసరం); ఉదాహరణకి, మార్కూపర్ త్రవ్వకాల ప్రమాదంలో కనీసం 2 మిలియన్ల టన్నుల టైలింగులను స్థానిక నదిలోకి విడుదల చేయబడినాయి. నీటి అడుగులో టైలింగులను పరిష్కరించటం వేరొక మార్గం. త్రవ్వకాల పరిశ్రమ వాదన ప్రకారం సముద్రంలోకి టైలింగ్లను వదిలే సబ్‌మెరైన్ టైలింగ్స్ డిస్పోసల్ (STD) ఆదర్శవంతమైనది ఎందుకంటే ఇది చెరువులను టైలింగ్ల ప్రమాదం నుండి తొలగిస్తుంది; అయిననూ, ఈ అభ్యాసం కెనడా మరియు సంయుక్త రాష్ట్రాలలో చట్టవిరుద్ధంగా ఉంది, దీనిని అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో ఉపయోగించారు.
మంచి అభ్యాసాలతో ఉన్న గనుల యెుక్క ధ్రువీకరణ ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ (ISO) ISO 9000 మరియు ISO 14001 వంటి ద్వారా ఇవ్వబడుతుంది, ఇది 'పరీక్షించుటకు వీలయిన పర్యావరణ నిర్వహణా విధానం'ను ఆమోదిస్తుంది; ఈ ధ్రువీకరణలో సంక్షిప్త తనిఖీలు ఉంటాయి, అయిననూ ఇది కఠినంగా లేదని ఆరోపించబడింది. ధ్రువీకరణ పత్రం సెరిస్' గ్లోబల్ రిపోర్టింగ్ ఇనీషియేటివ్ నుండి కూడా లభ్యమవుతుంది, కానీ ఈ నివేదికలు స్వీయంగా ఇవ్వబడతాయి మరియు వాటిని సరిచూడరు. అనేక ఇతర ధ్రువీకరణ ప్రోగ్రాంలు అనేక పధకాల కొరకు ముఖ్యంగా లాభాపేక్షలోని సంఘాల ద్వారా ఉన్నాయి.
ప్రపంచ బ్యాంకు త్రవ్వకాలలో 1955 నాటినుండి చేరి ఉంది, ముఖ్యంగా దానియెుక్క పునర్నిర్మాణం మరియు అభివృద్ధి కొరకు అంతర్జాతీయ బ్యాంకుతో బ్యాంకు యెుక్క మల్టీలేటరల్ ఇన్వెస్టిమెంట్ గ్యారంటీ ఏజన్సీ రాజకీయ ప్రమాద భీమాను మంజూరు ద్వారా అందిస్తోంది. 1955 మరియు 1990ల మధ్య ఇది దాదాపు $2 బిలియన్లను యాభై త్రవ్వకాల పధకాలకు అందించింది, సంస్కరణ మరియు పునరావాసం కొరకు విస్తారంగా వర్గీకరించబడినాయి, హరిత మైదానాల గనుల నిర్మాణం, ఖనిజ ప్రక్రియ, సాంకేతిక సహాయం, మరియు ఇంజనీరింగ్ వంటివి అందులో ఉన్నాయి. ఈ ప్రణాళికలు విమర్శించబడినాయి, ముఖ్యంగా 1981లో ఆరంభమయిన బ్రజిల్లోని ఫెర్రో కారజాస్ ఉన్నాయి. ఈ బ్యాంకు త్రవ్వకాల సంకేతాలను విదేశీ పెట్టుబడి పెరగటానికి స్థాపించబడినాయి, 1988లో వారు పాల్గొనటం ఏ విధంగా పెంచాలనే దానిమీద 45 త్రవ్వకాల సంస్థల నుండి అభ్యర్ధనా నివేదికను అందించింది.
1992లో బ్యాంకు ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలో ఉన్న త్రవ్వకాల సంస్థలను నూతన సంకేతాల సమితులతో ప్రైవేటుపరం చేయడానికి బలంగా ప్రయత్నించింది, దానియెుక్క నివేదిక "ది స్ట్రాటజీ ఆఫ్ ఆఫ్రికన్ మైనింగ్" ‌తో ఆరంభించింది. 1997లో, లాటిన్ అమెరికా యెుక్క అతిపెద్ద గని కంపాన్హియా వాల్ డో రియో డోస్ (CVRD) ప్రైవేటుపరం అయ్యింది. ఇవి మరియు ఇతర ఉద్యమాలు, ఫిలిప్పీన్స్ 1995 మైనింగ్ ఆక్ట్ ప్రపంచ బ్యాంకును మూడవ నివేదిక ప్రచురించటానికి దారితీయించింది("ఖనిజ విభాగ అభివృద్ధి కొరకు సహాయం మరియు సభ్య దేశాలలో సంస్కరణ" ) ఇది ఆదిష్ట వాతావరణ ప్రభావితమైన ముదింపులకు పీటీలేఖనం చేయబడింది మరియు స్థానికులకు సమయం కేటాయించబడింది. ఈ నివేదిక మీద ఆధారంగా ఉన్న సంకేతాలు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల యెుక్క శాసననిర్మాణంలో ప్రభావవంతంగా ఉన్నాయి. ఈ నూతన సంకేతాలు పన్నుల సెలవుదినాల ద్వారా అభివృద్ధి, శూన్య కస్టమ్ విధులు, తగ్గించబడిన రాబడి పన్నులు, మరియు సంబంధిత చర్యలను ప్రోత్యహించడానికి ఉద్దేశింపబడినాయి. ఈ సంకేతాల యెుక్క ఫలితాలు క్యుబెక్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఒక సంఘం విశ్లేషణ చేసింది, వీటి తుది నిర్ణయం ప్రకారం సంకేతాలు విదేశీ పెట్టుబడిని ప్రోత్సహిస్తాయి కానీ "నిలకడగా ఉన్న అభివృద్ధిని అనుమతించడానికి తక్కువగా ఉంటాయి". సహజ వనరులు మరియు ఆర్థిక అభివృద్ధి మధ్య గమనింపబడిన ప్రతికూల సహసంబంధాన్ని వనరుల శాపంగా పిలుస్తారు.
గనుల త్రవ్వకాలు అన్ని దేశాలలో ఉన్నప్పటికీ ఆస్ట్రేలియా మరియు కెనడా దేశీయ త్రవ్వకాల నైపుణ్యానికి పేరుగాంచారు, మరియు ప్రపంచవ్యాప్త "త్రవ్వకాల గృహాలు" రియో టింటో, BHP బిల్లిటన్, మరియు ఆంగ్లో అమెరికన్ PLC వంటివాటికి లండన్ ముఖ్యపట్టణంగా ఉంది. USత్రవ్వకాల పరిశ్రమ కూడా చాలా పెద్దది కానీ అందులో ప్రధానంగా బొగ్గు మరియు అలోహ ఖనిజాలను కలిగి ఉంటుంది, మరియు సంయుక్త రాష్ట్రాలలో త్రవ్వకాల యెుక్క ప్రాముఖ్యాన్ని తగ్గించటానికి అనేక శాసనాలను తేబడినాయి. 2007లో మొత్తం త్రవ్వకాల సంస్థల యెుక్క మార్కెట్ రాబడి US$962 బిలియన్లు ఉంది, దీనిని బహిరంగంగా వర్తకం చేసిన సంస్థల యెుక్క మొత్తం ప్రపంచవ్యాప్తం మార్కెట్ రాబడితో పోలిస్తే దాదాపు US$50 ట్రిలియన్లు 2007లో ఉంది.
అయితే కొన్నిసార్లు అన్వేషణా మరియు త్రవ్వకాలను వ్యక్తిగత లేదా చిన్న వ్యాపారల వ్యవస్థాపకులు నిర్వహిస్తారు, చాలావరకూ ఆధునిక గనులు అతిపెద్ద సంస్థలుగా స్థాపనకు అధిక పెట్టుబడుల అవసరంతో కూడి ఉంటాయి. ఫలితంగా, పరిశ్రమ యెుక్క త్రవ్వకాల రంగం అతిపెద్ద, తరచుగా బహుదేశా సంస్థల అధికారంలో ఉంటాయి, వీటిలో చాలావరకూ బహిరంగంగా నమోదుకాబడి ఉంటాయి. జాబితా కొరకు చూడండి. 'త్రవ్వకాల పరిశ్రమ'గా సూచించే దానికి వాస్తవానికి రెండు విభాగాలు ఉన్నాయి, ఒకటి నూతన వనరుల అన్వేషణలో ప్రత్యేకతను కలిగి ఉంటుంది మరియు రెండవది ఆ వనరులను త్రవ్వకాలు చేయటంలో ప్రత్యేకతను కలిగి ఉంటుంది. అన్వేషణా రంగం ముఖ్యంగా మనుషులతో మరియు సాహసమూలధనం మీద ఆధారపడిన చిన్న ఖనిజవనరుల సంస్థలతో ("జూనియర్స్")ఏర్పడుతుంది. త్రవ్వకాల పరిశ్రమ ముఖ్యంగా చాలా పెద్దది మరియు బహుదేశా సంస్థలు వాటి యెుక్క త్రవ్వకాల ప్రక్రియలతో స్థిరంగా ఉంటాయి. ఈ రెండు విభాగాలకు తోడూ, ఉపకరణ తయారీ, పర్యావరణ పరీక్ష మరియు ఖనిజశాస్త్ర విశ్లేషణ వంటి అనేక ఇతర పరిశ్రమలు కూడా ప్రపంచ వ్యాప్తంగా త్రవ్వకాల పరిశ్రమ మీద ఆధారపడతాయి మరియు సహకరిస్తాయి. కెనడియన్ నిల్వల మారకాలు త్రవ్వకాల సంస్థల మీద ప్రత్యేకమైన ఆసక్తిని కలిగి ఉన్నాయి, TSX వెచర్ ఎక్షేంజ్ ద్వారా ముఖ్యంగా జూనియర్ అన్వేషణా సంస్థలు కలిగి ఉన్నాయి; కెనడియన్ సంస్థలు మూలధనాన్ని ఈ మారకాల మీద సమకూరుస్తాయి మరియు ఆ ధనాన్ని ప్రపంచవ్యాప్తంగా అన్వేషణ నిర్వహించడానికి పెట్టుబడి పెడతాయి. కొంతమంది వాదన ప్రకారం జూనియర్ల దిగువున అక్రమ సంస్థల యెుక్క గణనీయమైన రంగం ఉంది, ఇది ప్రధానంగా దాని దృష్టిని స్టాకు ధరలను తెలివిగా మోసగించడానికి పెడతాయి.
త్రవ్వకాల కార్యకలాపాలను వాటి యెుక్క సంబంధిత వనరుల ప్రకారం ఐదు ప్రధాన వర్గాలుగా విభజించబడతాయి. అవి, చమురు మరియు వాయువు వెలికితీత, బొగ్గు గనుల త్రవ్వకం, అలోహ ఖనిజాల త్రవ్వకాలు మరియు క్వారీ చేయడం, ఇంకనూ త్రవ్వకాలకు సహకార చర్యలుగా ఉన్నాయి. ఈ మొత్తం అన్ని విభజనలలో చమురు మరియు వాయువు వెలికితీత ప్రపంచవ్యాప్త ఆర్థిక ప్రాముఖ్యంలో అతిపెద్దవైన వాటిలో ఒకటిగా ఉంది. త్రవ్వకాల పరిశ్రమ కొరకు ముఖ్యంగా ఆలోచించే శక్మ త్రవ్వకాల ప్రాంతాలను పరిశోధనను ఇప్పుడు నూతన సాంకేతికాలను ఉపయోగించి చేయబడుతుంది, ఇందులో సెస్మిక్ పరిశోధన మరియు రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాల వంటివి ఉన్నాయి.
త్రవ్వకాల సంస్థలు వాటియెుక్క పరిమాణం మరియు ఆర్థిక సామర్థ్యాల మీద ఆధారపడి వర్గీకరణ చేయబడతాయి.భద్రత అనేది త్రవ్వకాల వ్యాపారంలో ముఖ్యంగా ఉప-ఉపరితల త్రవ్వకాలలో దీర్ఘకాలంగా వివాదస్పద విషయంగా ఉంది. గత దశాబ్దాలతో పోలిస్తే త్రవ్వకాలు గణనీయంగా భద్రతను కలిగి ఉన్నప్పటికీ, త్రవ్వకాల ప్రమాదాలు తరచుగా అధిక ఆకృతిని సంతరించుకున్నాయి, వాటిలో 2002లో క్యుక్రీక్ మైన్ రెస్క్యూలో చిక్కుకున్న 9 మంది పెన్సిల్వేనియా బొగ్గుగనుల కార్మికులను రక్షించటం ఉంది. త్రవ్వకాలు జరిగేచోట వాయుప్రసారం అనేది ఒక ముఖ్యమైన సమస్యగా చాలా మంది త్రవ్వకదారులకు ఉంది. గనులలో సరిగ్గా వాయుప్రసారం లేకపోవడం వలన హానికరమైన వాయువులు, వేది మరియు ధూళి గనుల ఉప-ఉపరితలంలో బటయటపడుతుంది. ఇవి హానికరమైన చావుతో సహా శరీరధర్మ సంబంధ ప్రభావాలను చూపుతుంది. భూగర్భంలోని మిథేన్ గాఢత మరియు ఇతర కలుషితాలు సాధారణంగా విలీనత (వాయుప్రసారం) ద్వారా ప్రధాన వాయు వహితంలోకి(మిథేన్ పారుదల) లేదా వివిక్తంలోకి (మూయటాలు మరియు ఆపటం) ప్రవేశించే ముందు నియంత్రణ చేయబడుతుంది. మంటలు రేపేటువంటి మిథేన్ వాయువు లేదా అధిక బలవంతమైన బొగ్గు ధూళి పేలుళ్ళు బొగ్గుగనులలో ప్రస్ఫోటనాలకు ప్రధాన మూలంగా ఉన్నాయి. గనులలో వాయువులు కార్మికులకు విషపూరితం చేయవచ్చు లేదా ప్రాణవాయువును తొలగించి శ్వాసావరోధానికి కారణంకావచ్చు. ఈ కారణం వలన, త్రవ్వకదారుల సమూహాలలో వాయు పరిశఓధనా పరికరాలను కార్మికులు కలిగి ఉండాలని MHSA కోరుతుంది. ఇది సాధారణ వాయువులు CO, O2, H2S, మరియు లోయర్ ఎక్స్‌ప్లోజివ్ లిమిట్ %ను కనుగొనగలిగే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉండాలి. ఇంకనూ, నానోటెక్నాలజీ వంటి నూతన సాంకేతికతను ప్రవేశపెట్టడం వలన మరింత వాయు పరిశోధన కొరకు కోరబడింది. అధిక ఉష్ణోగ్రతలు మరియు ఆర్ధ్రతలు వేడి-సంబంధ అనారోగ్యాలకు కారణం కావ్చ్చు, ఇందులో మరణానికి కూడా కారణమయ్యే వడదెబ్బ వంటివి ఉంటాయి. ధూళులు ఊపిరితిత్తుల సమస్యకు కారణం కావచ్చు, ఇందులో సిలికోసిస్, ఆస్బెస్టోసిస్ మరియు ఊపిరితిత్తుల శోథ (దీనిని త్రవ్వకదారుల శ్వాసకోశం లేదా నల్లటి శ్వాసకోశ వ్యాధిగా కూడా తెలుపుతారు). గని యెుక్క పనిచేసే ప్రదేశాలలో వాయు గమనం బలంగా ఉండటానికి వాయుప్రసార విధానాన్ని ఏర్పాటు చేస్తారు. సాధారణంగా భూమి పైభాగంలో ఉంచబడిన ఒకటి లేదా ఎక్కువ పెద్ద ఫ్యానుల ద్వారా జరిగే వాయు ప్రసరణ గని యెుక్క ప్రభావవంతమైన వాయుప్రసారం కొరకు అవసరం అవుతుంది. వాయు గమనం ఒక దిశలోనే జరుగుతుంది, గని ద్వారా వాయు పరిభ్రమణలను ఏర్పరుస్తుంది, అందుచే ప్రధానంగా పని చేసే చోట నిరంతరం స్వచ్ఛమైన గాలి ప్రసరిస్తుంది.
త్రవ్వకాలలో ధూళి మరియు శిలలను దాని యెుక్క సహజ ప్రదేశం నుండి తొలగించవలసిన అవసరం ఉండటం వలన అతిపెద్ద ఖాళీ గోతులను, గదులను మరియు సొరంగాలను ఏర్పరుస్తుంది, గుహల పైకప్పు కూలిపోవటం అనేది గనులలో ఒక పెద్ద సమస్య. ధూలాలను మరియు ఉప-ఉపరితల గనులలో బిగించి కట్టిన గోడలు ఇంకా పైకప్పుల కొరకు ఉన్న ఆధునిక పద్ధతుల వల్ల మరణ ప్రమాదాలు తగ్గిపోయాయి, కానీ ప్రమాదాలు ఇంకనూ జరుగుతున్నాయి. చిన్న ప్రదేశాలలో భారీ ఉపకరణాలను కలిగి ఉండటం కూడా త్రవ్వకదారులకు ప్రమాదం అవుతుంది, మరియు భద్రతా అభ్యాసాల కొరకు ఆధునిక అభివృద్ధులు చేసినప్పటికీ ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అపాయకరంగానే ఉంది.
సంయుక్త రాష్ట్రాలలోనే ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేటుపరమైన భూముల మీద త్యజింపబడిన గనులు 560,000లకు పైగా ఉన్నాయి. సరైన విజ్ఞానం మరియు భద్రతా శిక్షణ లేకుండా అన్వేషణ చేయు ప్రయత్నం చేసేవారికి త్యజింపబడిన గనులు ప్రమాదకరంగా ఉన్నాయి. పురాతన గనులు తరచుగా ప్రమాదకరంగా ఉంటాయి మరియు ప్రాణాపాయ వాయువులను కలిగి ఉంటాయి. గనులలో చెమర్చడం లేదా తెలియకుండా చొరబడి నిలిచి ఉండే నీరు ముఖ్యమైన అవరోధంగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే ఈ నీరు గోతులను కనిపించకుండా చేస్తుంది మరియు నీటి అడుగున వాయువులను దాచి ఉంచుతుంది. ఇంకనూ, వాతావరణం నేలను హరించి వేస్తుంది కాబట్టి ముఖ్యంగా పురాతన గని యెుక్క ప్రవేశం చాలా అపాయకరంగా ఉండవచ్చు. పురాతన గనుల పనులు, గుహలు, మొదలైనవి. గాలిలో ప్రాణవాయువు లేనందున సాధారణంగా ఆటంకాలుగా ఉంటాయి, గనులలో ఈ పరిస్థితిని బ్లాక్‌డాంప్ అంటారు.
గని కార్మికులు భూపటలం యెుక్క అత్యంత కఠినమైన పొరలను పగలకొట్టడానికి సరిపోయేంత బలమైన ఉపకరణాలను ఉపయోగిస్తారు. భూగర్భంలో పనిచేసే గని కార్మికుల మూసుకుపోయిన ప్రదేశాలతో పాటు ఈ ఉపకరణాలు జతకలిపి వినికిడి నష్టాన్ని కలిగిస్తుంది. ఉదాహరణకి, ఒక రూఫ్ బోల్టర్ (సాధారణంగా గనుల పైకప్పు బోల్టర్ ఆపరేటర్లచే ఉపయోగించబడుతుంది) శబ్ద శక్తి స్థాయిలను 115 dB వరకూ చేరుతుంది. భూగర్భ గనుల యెుక్క ప్రతిధ్వనుల ప్రభావాలతో జతకలపిన శబ్దాల కారణంగా, గని కార్మికుడు సరైన వినికిడి భద్రతను కలిగి ఉండకపోతే వినికిడి నష్టం వచ్చే ప్రమాదమే కాకుండా, ఇది OSHA ప్రమాణాలకు విరుద్ధంగా ఉంటుంది.
2008 నాటికి, ప్రపంచంలో అతి లోతైన గని దక్షిణ ఆఫ్రికా కార్లేటన్విల్లేలో ఉన్న 3.9 కిలోమీటర్ల టూటోన, ఇది దక్షిణ ఆఫ్రికా యెుక్క వాయువ్య రాష్ట్రంలో 3,774లు మీటర్లు ఉన్న సవుకా గని స్థానంలో వచ్చింది. దక్షిణ ఆఫ్రికా బోక్స్‌బర్గ్‌లో ఉన్న ఈస్ట్ రాండ్ మైన్ 3,585 మీటర్ల రికార్డును కలిగి ఉంది మరియు ప్రపంచంలో అతి లోతైన గనిగా కూడా టూటోన 3,581 మీటర్లు ఉన్నప్పుడు ప్రకటించబడింది. ఐరోపాలో అతిలోతైన ఫిన్ల్యాండ్ పైహాజర్వీలోని ఫ్యసల్మి గని 1,444 మీటర్ల లోతు ఉంది. s. ఐరోపాలో రెండవ అతిలోతైన గని బౌల్బీ మైన్ ఇంగ్లాండ్ 1400ల మీటర్లు ఉంది (కూపం లోతు 1,100 మీటర్లు).
ప్రపంచంలో అతిలోతైన తెరచి ఉన్న గొయ్యి సంయుక్త రాష్ట్రాల ఉటః బింఘం కాన్యాన్‌లోని బింఘం కాన్యాన్ మైన్ దాదాపు 1,200 మీటర్ల లోతు ఉంది. ప్రపంచంలో రాగి గనుల యెుక్క తెరచి ఉంచిన అతి లోతైన గొయ్యి చిలీ చుకికమటాలోని చుకికమటా 900 మీటర్లు ఉండి సంవత్సరానికి 940,600 టన్నుల రాగి మరియు 17,700 టన్నుల మోలిబ్డినం ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
సముద్ర మట్టంతో పోలిస్తే అతి లోతైన తెరచి ఉన్న గొయ్యి జర్మనీలోని తగెబా హంబచ్ ఉంది, ఈ గొయ్యి యెుక్క ప్రాంతం సముద్ర మట్టం నుండి 293 మీటర్ల దిగువున ఉంది.
అతిపెద్ద భూగర్భ గని: రంకాగా, చిలీలోని El టెనీట్ 2,400 కిలోమీటర్ల భూగర్భ ప్రవాహాలను కలిగి ఉంది, సంవత్సరానికి 418,000 టన్నుల రాగిని ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ప్రపంచంలో లోతైన భిత్తిక బిలం కోలా సూపర్‌డీప్ బోర్‌హోల్ 12,262 మీటర్లు ఉంది. అయినప్పటికీ, ఇది త్రవ్వకాల అంశంగా కాకుండా శాస్త్రీయ తొలచటంతో సంబంధం కలిగి ఉంది.