hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
చింతామణి (నాటకం)
చింతామణి నాటకం తెలుగు నాట ప్రసిద్ధి చెందిన నాటకం. 20వ దశాబ్దంలోని మూడవ దశకంలోని సామాజిక సమస్యల ఆధారంగా అప్పటి కవి కాళ్లకూరి నారాయణరావు రచించిన చింతామణి నాటకం ఊరూరా నేటికీ ప్రదర్శితమవుతూనే ఉంది. ఇది వేశ్యావృత్తి దురాచారాన్ని ఖండించే నాటకం.చింతామణి వేశ్య. ఆమె తల్లి శ్రీ హరి,చెల్లి చిత్ర. భవాని శంకరుడనే నియోగ బ్రాహ్మణుడు, సుబ్బిశెట్టి అనే వ్యాపారి ఆమె విటులు.ఆమె వారి ఆస్తి నంతా అపహరిస్తుంది. భవాని శంకరం ద్వారా అతని స్నేహితుడు, ధనవంతుడు, శీలవంతుడు, విద్యావంతుడు బిల్వమంగళుని ఆకర్షిస్తుంది. బిల్వమంగళుడు, ఆమె వలలో పడి భార్యను, వార్ధక్యంతో అనారోగ్యం పాలైన తండ్రిని కూడా నిర్లక్ష్యం చేస్తాడు. ఒక రోజు బాగా వర్షం పడుతున్న వేళ బిల్వమంగళుడు అర్ధరాత్రి నీటిలో తేలివచ్చిన ఒక దుంగ ఆధారంతో వాగు దాటి చింతామణి గృహం చేరుకొని తలుపులు వేసి ఉంటే గోడమీద వ్రేలాడుతున్న తాడు సాయంతో ఇంట్లో ప్రవేశిస్తాడు. దీపం తెచ్చి చూస్తే అది తాడు కాదు పాము. అదే విధంగా వాగు దాటడానికి సహకరిచింది దుంగ కాదు బిల్వమంగళుని భార్య రాధ శవం. భర్త వాగు దాటడానికి పడవని పిలిచే ప్రయత్నంలో వాగులో పడి మరణిస్తుంది రాధ. బిల్వమంగళునికి తనపై ఉన్న వ్యామోహానికి విస్తుపోతుంది. బిల్వమంగళునిలో పరివర్తన వస్తుంది. ఆ రాత్రి చింతామణికి శ్రీకృష్ణుడు కనబడతాడు. దానితో ఆమెలో వైరాగ్యం కలిగి సన్యసిస్తుంది.బిల్వమంగళుడు కూడా సోమదేవ మహర్షి పిలుపువల్ల ప్రభావితుడై ఆశ్రమ స్వీకారం చేసి అనంతర కాలంలో లీలాశుక యోగీంద్రుడుగా మారి శ్రీ కృష్ణ కర్ణామృతం అనే సంస్కృత గ్రంథాన్ని రాస్తాడు.
అత్తవారిచ్చిన అంటుమామిడి తోట అనే పద్యము ప్రసిద్దం.
నాటకం లోని కొన్ని పద్యాలు.
కష్టభరితంబు బహుళ దుఃఖ ప్రదంబు
సార రహితంబునైన సంసార మందు 
భార్య యను స్వర్గ మొకటి కల్పనము జేసె
పురుషుల నిమిత్తము పురాణ పూరుషుండు.
కాలుబెట్టిన తోనె కాంతుని మెడ విరిచి
నిండు సంసారమ్ము రెండు చేసి
తన మగడెంత ఆర్జన పరుడైన
పొరుగు పుల్లమ్మ కాపురము మెచ్చి
ప్రాణేషుడొకటి తెల్ప తా నొకటి సల్పి
ఇది యేమనగ కస్సుమనుచు లేచి
విభుడెందులకు నేని విసిగి ఒక్కటి యన్న
ఫెళ్ళు ఫెళ్ళున పదివేలు గుప్పి
పట్టజాలక పెనిమిటి యిట్టె యన్న
బావికిని యేటికిని వడి పరువులెత్తి
భర్త ఎముకలు కొరికెడి భార్య తోడి 
కాపురము కంటే వేరు నరకమ్ము గలదె.
అర్ధాంగ లక్ష్మి యైనట్టి ఇల్లాలిని
తమ యింటి దాసిగా తలచు వారు
చీటికి మాటికి చిరబుర లాడుచు
పెండ్లాము నూరక యేడ్పించువారు 
పడుపుగత్తెల యిండ్ల బానిసీండ్రై
ధర్మపత్ని యన్నను మండి పడెడి వారు
బయట యెల్లర చేత పడి వచ్చి యింటిలో
పొలతి నూరక తిట్టి పోయువారు
పెట్టుపోతల పట్ల గలట్టి లోటు
తిట్టు కొట్టుల తోడను తీర్చు వారు
ఖలులు కఠినులు హీనులు కలుషమతులు
కలరు పురుషులలోన పెక్కండ్రు నిజము.
తిమ్మరుసు
సాళువ తిమ్మరుసు - (తిమ్మరాజు కన్నడ భాషలో అరుసు రాజు పదానికి పర్యాయ పదం.) అసమాన ప్రజ్ఞావంతుడు, గొప్ప రాజకీయ దురంధరుడు. ఆయన స్వస్థలం చంద్రగిరి. చిన్నతనమున దుర్భర దారిద్ర్యమును అనుభవించాడు. మంత్రాగమున చిట్టి గంగన శిష్యుడు. చిట్టిగంగన్న చంద్రగిరిని పరిపాలించిన సాళువ నరసింహరాయల వారి మంత్రి. తిమ్మరుసు మేధస్సును గుర్తించి చేరదీసినాడు. సమస్త దక్షిణావనిని ఒక పాలన క్రింది తేవలెనన్నది అతని ఆశయం. అతని ఆశయాన్ని తీర్చగలిగిన వాడు తిమ్మరుసు అని నమ్మకము చిట్టిగంగన్నకు గలిగినది. గంగనామాత్యుని మరణం తరువాత తిమ్మరుసు సాళువ నరసింహ రాయల మంత్రిగా నియమితుడైనాడు. విజయనగరమును పాలిస్తున్న సంగమ వంశమునకు చెందిన ప్రౌఢ దేవరాయలు అసమర్ధుడగున వలన, అతని పాలనలో ప్రజల పాట్లు తిమ్మరుసుకు తెలియరాగా, సాళువ నరసింహరాయల చేత విజయనగరముపై దండయాత్ర చేయించాడు. పిరికివాడైన ప్రౌఢ దేవరాయలు పలాయనము చిత్తగించుటతో రాజ్యము సాళువ నరసింహరాయల వశమైనది. సాళువ నరసింహరాయల పిమ్మట అతని పెద్దకుమారుడు తిమ్మభూపాలుడు రాజైనాడు. అతని అనారోగ్య కారణమున అతని సేనాని తుళువ నరసరాయలే తిమ్మరుసు సహాయముతో వ్యవహారములను నిర్వర్తించెడి వాడు. తిమ్మభూపాలుని మరణానంతరము సాళువ నరసింహరాయుని రెండవ కుమారుడు, తిమ్మభూపాలుని సోదరుడైన రెండవ నరసింహ రాయలు సింహాసనమునధిష్టించెను.అతడు సమర్ధుడు కాకపోవుటచే తుళువనరసరాయలు అతనిని బంధించి పెనుగొండ దుర్గమున బంధించి విజయనగర రాజైనాడు. అతని మరణానంతరము తుళువనరసరాయల పెద్ద కుమారుడు వీరనరసింహరాయలు రాజైనాడు. వీరనరసింహరాయలు సవతి సోదరుడు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు. శ్రీకృష్దదేవరాయలి సామర్ధ్యము పై తిమ్మరుసుకు అచంచల విశ్వాసము. శ్రీకృష్ణదేవరాయలనిన తిమ్మరుసుకు వాత్సల్యం. అతనిని విజయనగర సింహాసనము పై అధిష్టింప చేయవలెనని తిమ్మరుసు సంకల్పం. తిమ్మరుసును శ్రీకృష్ణదేవరాయలు అప్పాజీ అని పిలిచి పితృసమానునిగా గౌరవించుచుండెడి వాడు. వీరనరసింహరాయలు అస్వస్తుడైనాడు.మరణశయ్యపై నున్న అతడు బాలకుడైన తన కుమారుని పట్టాభిషిక్తుని చేయవలసినదిగా తిమ్మరుసును కోరినాడు.తిమ్మరుసుకు శ్రీకృష్ధదేవరాయలపై గల మక్కువను తెలిసిన వీరనరసింహుడు తన మరణానంతరము తన కుమారుని రాజు చేయడని తలచి శ్రీకృష్ణదేవరాయలను వధించి అతని కనుగుడ్డు చూపుమని ఆదేశించాడు. శ్రీకృష్ణదేవరాయలను అజ్ఞాతములో ఉంచి మేకకళ్లను చూపి అవియే శ్రీకృష్ణదేవరాయల కనుగుడ్లని నమ్మబలిగినాడు. వీరనరసింహరాయల మరణానంతరము శ్రీకృష్ణదేవరాయలు అజ్ఞాతము వీడి తిమ్మరుసు సహాయముతో సింహాసనము నధిష్టించాడు. తిమ్మరుసు మంత్రాగముతో శ్రీకృష్ణదేవరాయలు సామ్రాజ్యమును విస్తరింప చేసి నలుబది సంవత్సరములు సమర్ధవంతముగా పరిపాలన గావించాడు. రాజ్యవిస్తరణే కాక సుపరింపాలన గావించుటవలన శ్రీకృష్ణదేవరాయల పాలన దక్షిణభారత చరిత్రలో సువర్ణాధ్యాయముగా నిలిచిపోయింది.
కళింగాధీశుడు వీరభద్రగజపతి, శ్రీకృష్ణదేవరాయల చేతిలో పరాజయమును తట్టుకోలేక ప్రతీకరేఛ్చతో అతని మనుమని (శ్రీకృష్ణదేవరాయనికి వీరభద్రగజపతి కుమార్తె ద్వారా కలిగిన కుమారుని) హత మార్చి ఆ నేరమును తిమ్మరుసుపై మోపినాడని, శ్రీకృష్ణదేవరాయలు సరియైన విచారణ సలపక, శ్రీకృష్ణదేవరాయలు, తిమ్మరుసు కనుగుడ్లు పీకించినాడను కథ వాడుకలో ఉంది. దీనికి చారిత్రక ఆధారాలు లేవుకాని నాటకీయత కలిగి ఉండడంతోనాలుగైదు నాటకాలు ఈ కథాంశంతో రచించబడి ప్రాముఖ్యత పొందేయి.
1962 లో మహామంత్రి తిమ్మరుసు అనే సినిమా విడుదలైనది. దీనికి జాతీయ స్థాయిలో రజత పతకం లభించింది.
షార్లోట్టేస్ వెబ్ (1973 సినిమా)
1973లో హన్నా బార్బరా ప్రొడక్షన్సు చేత షార్లోట్టేస్ వెబ్ యానిమేషన్ చిత్రం నిర్మించబడినది. ఆధారంగా చేసుకొని రాయబడిన "షార్లోట్టేస్ వెబ్" అనే నవల ఈ చిత్రానికి ఆధారం.
స్పిన్ బౌలింగ్
స్పిన్ బౌలింగ్ అనేది క్రికెట్ క్రీడలో బంతిని వేయటానికి ఉపయోగించే ఒక పద్ధతి. దీనిని ఆచరణలో పెట్టేవారిని "స్పిన్నర్లు " లేదా "స్పిన్ బౌలర్లు " అని అంటారు.
స్పిన్ బౌలింగ్ యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం ఏంటంటే, పిచ్ మీద బంతి దొర్లుతున్నప్పుడు అది పక్కకి మళ్ళి బ్యాటింగ్ చేస్తున్న వ్యక్తి ఆ బంతిని సరిగా కొట్టలేని విధంగా క్రికెట్ బంతిని చాలా ఎక్కువగా గింగర్లు తిప్పుతూ వెయ్యటం. బంతి ప్రయాణించే వేగం క్లిష్టంగా ఉండదు మరియు ఫాస్ట్ బౌలింగ్ కంటే నెమ్మదిగా ఉంటుంది. ఒక క్లిష్టమైన స్పిన్ డెలివరీ యొక్క వేగం 70–90 km/h (45–55 mph) పరిధిలో ఉంటుంది.
బంతి వేయటానికి వినియోగించే నిర్దిష్టమైన భౌతిక పద్ధతి ఆధారంగా స్పిన్ బౌలింగ్ నాలుగు వైవిధ్యమైన విభాగాలుగా విభజింపబడింది. వాస్తవంగా రిస్ట్ స్పిన్ మరియు ఫింగర్ స్పిన్ యొక్క రెండు ప్రాథమిక జీవయాంత్రిక పద్ధతుల మధ్య ఎలాంటి సారూప్యతా లేదు.పద్ధతి పై ఆధారపడి, పిచ్ పొడవుకి ఏటవాలు కోణములో ఉన్న సమాంతర అక్షము చుట్టూ తిరిగే విధముగా బంతిని గింగర్లు తిప్పటానికి ఒక స్పిన్ బౌలర్ మోచేతి లేదా వేళ్ళ కదలికలను ఉపయోగిస్తాడు. బంతి బౌన్స్ అయ్యే లోపు మాగ్నస్ ఎఫెక్ట్ గాలి ద్వారా ప్రక్కలకి కూడా మళ్ళించగలదు అని చెప్పటమే ఈ విధమైన స్పిన్ ఉద్దేశం. అలాంటి మళ్లింపు "డ్రిఫ్ట్" అని పిలవబడుతుంది. డ్రిఫ్ట్ మరియు స్పిన్ యొక్క సమ్మేళనం బంతి బౌన్స్ అయ్యే దిశలో మార్పుతో పాటు బంతి గాలిలో ప్రయాణించే మార్గాన్ని అందిస్తాయి.
స్పిన్ బౌలర్ అందించే బంతి యొక్క వివిధ వక్ర మార్గాలు అనుభవం లేని లేదా అసమర్ధమైన బ్యాట్స్మెన్ ను ఆందోళనకి గురి చేస్తాయి.
సాధారణంగా స్పిన్ బౌలర్లు బౌలింగ్ చేయటానికి పాతదైన లేదా అప్పటికే వినియోగించిన బంతిని ఇవ్వబడతారు. కొత్త క్రికెట్ బంతి స్పిన్ బౌలింగ్ కంటే ఫాస్ట్ బౌలింగ్ కి బాగా సరిపోతుంది, అయితే అప్పటికే వాడిన బంతి పిచ్ పై బాగా పట్టు కలిగి ఉంటుంది మరియ అధికంగా స్పిన్ ను అందుకుంటుంది. స్పిన్ బౌలర్లు ఆట యొక్క తరువాత భాగంలో కూడా ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తారు, ఎందుకంటే ఆ సమయంలో పిచ్ ఎండిపోతుంది మరియు బీటలు వారుతుంది మరియు గరుకుగా మారుతుంది. అంతేకాకుండా ఇది గింగర్లు తిరుగుతున్న బంతిని బాగా అందుకుంటుంది మరియు అధికమైన మళ్లింపును అందిస్తుంది.
బ్యాటింగ్ చేస్తున్న వ్యక్తిని గందరగోళం చేసి ఓడించటానికి ఫింగర్ స్పిన్ మరియు రిస్ట్ స్పిన్ బౌలర్లు ఇద్దరూ కూడా స్పిన్ యొక్క వివిధ కోణాలను వినియోగిస్తారు. వీటిలో చాలా మటుకు వైవిధ్యాలు ఇతర విభాగాలలో ప్రత్యక్ష సమతుల్యతలను కలిగి ఉన్నాయి కానీ వివిధ డెలివరీలకి వినియోగించే పేర్లు వేర్వేరుగా ఉంటాయి.
ఈ మధ్యకాలాలలో, భారత ఉపఖండం నుండి వచ్చిన బౌలర్లకి స్పిన్ బౌలింగ్ ఒక గొప్ప బలం అయింది. ఉపఖండంలోని పిచ్ లు స్పిన్ బౌలర్ లకి సహకరించటమే దీని యొక్క ప్రాథమిక కారణం. పిచ్ ఎంత వేగంగా పాడవుతుందో అంత వేగంగా స్పిన్ బౌలర్లు తెర పైకి వస్తారు. ఆస్ట్రేలియా మరియు దక్షిణాప్రికా వికెట్లు సాధారణంగా గట్టిగా మరియు బంతి ఎగరటానికి వీలుగా ఉంటాయి, అందువలన ఎక్కువగా ఫాస్ట్ బౌలర్లకి సహాయపడతాయి. టెస్ట్ మ్యాచ్ జరిగే మొత్తం సమయంలో అవి అంతగా పగలవు. కానీ ఉపఖండంలో ఉన్న పిచ్ లు మాత్రం అంత దృఢంగా ఉండవు. అవి సాధారణంగా గడ్డితో అంతగా పట్టు కలిగి ఉండవు. అవి త్వరగా పగిలిపోతాయి మరియు స్పిన్ బౌలర్లకి సహాయపడతాయి మరియు లెగ్ స్పిన్ అనేది నియంత్రించటానికి చాలా కష్టమైనదిగా భావించబడుతుంది కానీ వికెట్స్ ను తీయటంలో చాలా సమర్ధమైనది.
భీమవరపు నరసింహారావు
భీమవరపు నరసింహరావు (జనవరి 24, 1905 - సెప్టెంబర్ 7, 1976) తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు. ఈయన బి.ఎన్.ఆర్.గా అందరికి సుపరిచితుడు. ఈయన 8 సంత్సరాల వయసులోనే సంగీత కళ మొగ్గ తొడగడం మొదలైంది. ఈయనకు నాటకాల్లో నటించడం అన్నా, పాటలు పాడటం అన్నా చాలా మక్కువ. ఇతను ఏ గురుశుశ్రూష చేయలేదు. హార్మోనియం కూడా తనే స్వయంగా నేర్చుకొని అందులో ప్రావీణ్యం సంపాదించగలిగాడు.
ఈయన ధూమపాన ప్రియుడు. కేవలం సిగరెట్ల సంపాదన కోసం హార్మోనిస్ట్ గా థియేటర్ లో పనిచేయడం మొదలుపెట్టాడు.1. సతీ తులసి (1936)
2. ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం (1936)
3. కనకతార (1937)
4. మోహినీ రుక్మాంగద (1937)
5. మాలపిల్ల (1938)
6. భక్త తుకారమ్ (1938)
7. రైతుబిడ్డ (1939)
8. మీరాబాయి (1940)
9. అపవాదు (1941)
10. భాగ్యలక్ష్మి (1943)
11. మాయా మశ్చీంద్ర (1945)
12. భక్త తులసీదాస్ (1946)
13. భక్త జన (1948)
14. తిరుగుబాటు (1950)
15. వీట్టుక్కారి ( తమిళం) (1950)
16. ధర్మదేవత ( నేపథ్య సంగీతం మాత్రమే ) (1952)
17. పెణ్ణిన్ పెరుమై (తమిళం) (1955)
18. అర్ధాంగి (1955)
స్థూల దేశీయ ఆదాయం
product method 
స్థూల దేశీయ ఆదాయం (జీడీపీ) అనగా ఒక దేశంలో నిర్ణీత సమయంలో తయారైన అన్ని వస్తువుల మరియు సేవల విలువ.ఒక దేశం యొక్క జీవన శైలి(standard of living) కి స్థూల దేశీయ ఆదాయాన్ని కొలమానంగా పరిగణిస్తారు.
బుద్ధ జయంతి
"బుద్ధ జయంతి"
నేటికి రెండున్నర వేల సంవత్సరములకు పూర్వము భూమిపై ధర్మము పేరుతో పశువులను వధించు చుండిరి. అప్పుడు జీవ హత్య నిలుపుటకు మాయాదేవి గర్భమున భగవానుడు బుద్ధునిగా అవతరించెను. ఇతని తండ్రి శుద్ధోదనుడు. వీని రాజధాని కపిల వస్తు నగరము. బాల్యమున బుద్ధుని నామము సిద్ధార్ధుడు. జ్యోతిష్కులు "ఈ బాలుడు రాజగును. కాని విరక్తుడై లోకకళ్యాణ కారుడగు"నని చెప్పిరి. అప్పుడు శుద్ధోదన రాజు పెద్ద భవనము నిర్మించి రాకుమారుని అందులో ఉంచెను. రోగములు, దుఃఖములు, మృత్యువులు యేమి తెలియ నివ్వక పెంచెను. ఇతనికి యశోధరతో వివాహము జరిగెను. వీరికొక పుత్రుడు కలిగెను. వారి పేరు రాహులుడు. సిద్ధార్ధుడు ఒకమారు నగరము చూచుటకై తండ్రి ఆజ్ఞ తీసికొని వెలుపలకు వచ్చెను. నగరము నందు తిరుగు సమయమున ఒక వృద్ధుడు కనిపించెను. మరొక మారు నగరము సందర్శించునప్పుడు ఒకరోగి కనిపించెను. మూడవమారు దర్శించునప్పుడు చనిపోయినవాడు కనిపించెను. ఈదృశ్యములను చూచిన సిద్దార్ధుని మనస్సు చలించెను. సంసార సుఖము నుండి విరక్తి జెంది అమరత్వమును పరిశోధించుటకై ఒక అర్ధరాత్రి దినమున రాజభవనమునుండి వెలుపలకు వచ్చెను. ఒక వనమందు తపస్సు ప్రారంభించెను. అంతమున జ్ఞానబోధ ప్రాప్తించి సిద్ధార్ధుడు బుద్ధభగవానుడయ్యేను.
బుద్ధ భగవానుడిట్లు చెప్పెను: సంసారము దుఃఖమయము, తృష్ణ దుఃఖకారణము, తృష్ణ నశించిన, దుఃఖము నశించును. రాగ ద్వేష అహంకారములను వదలిన జీవులు ముక్తులగుదురు. 1. సత్యము 2. నమ్రత 3. సదాచారము 4. సద్‌విచారము 5. సద్గుణము 6. సమృద్ధి 7. ఉన్నతమైన లక్ష్యము 8. ఉత్తమమైన ధ్యానము ఈ ఎనిమిది సాధనములను బుద్ధ భగవానుడు మానవుల ఉన్నతి కొరకు చెప్పెను. ఈ విధముగ ప్రపంచం మంతయు తిరిగి మానవ ధర్మములను ప్రచారము గావించెను. యజ్ఞములందు పశువధను మాంపించెను. జీవులయెడ ప్రేమ, అహింస సద్భావములతో అమర సందేశమిచ్చెను.
ఎం. ఎల్. వసంతకుమారి
ఎం.ఎల్.వసంతకుమారి (M. L. Vasanthakumari) (జూలై 3, 1928 - అక్టోబర్ 31, 1990) 1950లలో కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసురాలు మరియు దక్షిణ భారత చలనచిత్రరంగంలో ప్రముఖ నేపథ్యగాయని. ఆమె పూర్తి పేరు మద్రాసు లలితాంగి వసంతకుమారి. కర్ణాటక సంగీతంలో ఆవిడకు ఎమ్.ఎస్.సుబ్బలక్ష్మికు ఉన్నంత పేరుంది. ఎమ్.ఎస్.సుబ్బలక్ష్మి, డి.కె.పట్టమ్మాళ్ ఆమెకు సమకాలీనులు. ప్రముఖ నటి శ్రీవిద్య అమె కూతురు. 1958లో విడుదలైన భూకైలాస్ చిత్రంలో ఆమె పాడిన "మున్నీట పవళించు నాగశయనా" పాట, తెలుగులోనే కాకుండా ఆమె పాడిన పాటల్లో అత్యుత్తమమైనది. మాయాబజార్ (1957) చిత్రంలో ఆమె పాడిన "శ్రీకరులు దేవతలు శ్రీరస్తులనగా" పాట కూడా బాగా పేరుపొందింది.
తెలుసుకో ఈ జీవిత సత్యం
తెలుసుకో ఈ జీవిత సత్యం పాట, ఆలుమగలు (1977) సినిమాలోనిది. ఈ సినిమాకు తాతినేని చలపతిరావు సంగీతాన్ని అందించారు. ముఖ్యంగా ఈ పాటకు , శ్రీ శ్రీ సాహిత్యాన్ని అందించగా, ఎస్.పి.బాలసుబ్రమణ్యం గారు ఆలపించారు. . ఈ సినిమాకు తాతినేని రామారావు దర్శకత్వం వహించగా, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు మరియు వాణిశ్రీ అభినయించారు.
ఉపోద్ఘాతం :
ఈ జీవిత పాఠశాలలో అనుభవాలే ఉపాధ్యాయులు
అంతులేని సుఖదు:ఖాలలో అందరూ సహాద్యాయులే
పల్లవి :
తెలుసుకో ఈ జీవిత సత్యం., జరిగేదే ఇది ప్రతి నిత్యం
ఏ వయసునకా చోటుంది.. అక్కడే నీకు పరువుంది
అప్పుడే నీకు సుఖముంది...
తెలుసుకో ఈ జీవిత సత్యం
జరిగేదే ఇది ప్రతి నిత్యం.
చరణం : 1
కడుపులో శిశువు కదిలి కుదిపితే ... అదియేతల్లికి ఆనందం..
అక్కున చేర్చిన కొడుకు తన్నితే... అదియే తండ్రికాహ్లాదం..
ఎదిగిన సుతులే మమతలు మరిచి ఎదురు తిరిగితే..
నువ్వెక్కడ?? నీ పరువెక్కడ?
నీ చోటెక్కడ??
తెలుసుకో ఈ జీవిత సత్యం
జరిగేదే ఇది ప్రతి నిత్యం.
చరణం : 2
తొలిరోజులలో ఆలుమగలది ఉరకలు తీసే ఉబలాటం...
బాధ్యత ముగిసి మళ్ళిన వయసుల ముడివేసేదే అనురాగం..
తొలిరోజులలో ఆలుమగలది ఉరకలు తీసే ఉబలాటం...
బాధ్యత ముగిసి మళ్ళిన వయసుల ముడివేసేదే అనురాగం..
ఆ ఉబలాటం ఆ అనురాగం కరువైపోతే..
నువ్వెక్కడ?? నీ పరువెక్కడ?
నీ తోడెక్కడ?? నీ నీడెక్కడ?
రాళ్ళల్లో ఇసకల్లో రాశాము ఇద్దరి పేర్లు
ఈ పాట సీతారాముల కళ్యాణం (1989) సినిమా లోనిది. ఈ సినిమాకు కె.వి.మహదేవన్ సంగీతాన్ని అందించగా, నందమూరి బాలకృష్ణ, రజిని, మరియు జగ్గయ్య గారు నటించారు.
ముఖ్యంగా ఈ పాటకు ఆచార్య ఆత్రేయ గారు సాహిత్యాన్ని అందించగా ఎస్.పి.బాలసుబ్రమణ్యం, పి.సుశీల గారు ఆలపించారు.
పల్లవి:
లా లా లలలాల... లలలా..లలలలలా...
లా లా లా లలలాల ...లాలలాలలా...
ఊహుహు..ఆహాహా..ఓహోహో...
లాలాలా ఆహాహా ఓహోహో...
అతడు:
రాళ్ళల్లో ఇసకల్లో రాశాము ఇద్దరి పేర్లు ...
కళ్ళు మూసి చిన్నగా కలిపి చదువుకో
ఒక్కసారి..కలలోన్ తీయగా గురుతు తెచ్చుకో|||
ఆమె:
రాళ్ళల్లో ఇసకల్లో రాశాము ఇద్దరి పేర్లు ...
కళ్ళు మూసి చిన్నగా కలిపి చదువుకో
ఒక్కసారి..కలలోన్ తీయగా గురుతు తెచ్చుకో|||
చరణం:1
అతడు:
కలలన్నీ పంటలై పండెనేమో?? కలిసింది కన్నుల పండగేమో??
ఆమె:
చిననాటి స్నేహమే అందమేమో.. అది నేటి అనురాగ బంధమేమో!!
అతడు
తొలకరి వలపులలో... పులకించు హృదయాలలో ...
తొలకరి వలపులలో... పులకించు హృదయాలలో ...
ఎన్నాళ్ళకీనాడు విన్నాము సన్నాయి మేళాలు??
ఆమె:
ఆ మేళతాళాలు మన పెళ్ళి మంత్రాలై వినిపించు వేళలో
ఎన్నెన్ని భావాలో??
అతడు:
రాళ్ళల్లో ఇసకల్లో రాశాము ఇద్దరి పేర్లు ...
కళ్ళు మూసి చిన్నగా కలిపి చదువుకో
ఆమె:
ఒక్కసారి..కలలోన్ తీయగా గురుతు తెచ్చుకో|||
చరణం:2
అతడు:
చూశాను ఎన్నడో పరికిణిలో...వచ్చాయి కొత్తగా సొగసులేవో...
ఆమె:
హృదయాన దాచిన పొంగులేవో...పరువాన పూచెను వన్నెలేవో!!
అతడు:
వన్నెల వానల్లో...వనరైన జలకాలలో
వన్నెల వానల్లో...వనరైన జలకాలలో
మునగాలి తేలాలి తడవాలి ఆఆరాలి మోహంలో!!
ఆమె:
ఆ మోహదాహాలు మన కంటి పాపల్లో కనిపించు గోములో
ఎన్నెన్ని కౌగిళ్ళో??
రాళ్ళల్లో ఇసకల్లో రాశాము ఇద్దరి పేర్లు ...
కళ్ళు మూసి చిన్నగా కలిపి చదువుకో
ఒక్కసారి..కలలోన్ తీయగా గురుతు తెచ్చుకో|||
లా లా లలలాల... లలలా..లలలలలా...
లా లా లా లలలాల ...లాలలాలలా...
చినుకులా రాలి.. నదులుగా సాగి....
చినుకులా రాలి నదులుగా సాగి పాట నాలుగు స్తంభాలాట (1982) సినిమా లోనిది. ఈ సినిమాకు రాజన్ - నాగేందర్ గారు సంగీతాన్ని అందించగా, ఈ పాట, వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి గారి కలం నుండి జాలువారగా, ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం మరియు పి.సుశీల గారు ఆలపించారు.
ఈ సినిమాలో నరేష్, పూర్ణిమా, ప్రదీప్ ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ సినిమాకు జంధ్యాల సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి (జంధ్యాల) గారు దర్శకత్వం వహించారు.
పల్లవి:
చినుకులా రాలి...నదులుగా సాగి...
వరదలై పోయి...కడలిగా పొంగు...
నీ ప్రేమ...నా ప్రేమా..నీ పేరే... నా ప్రేమ
నదివి నీవు ..కడలి నేను...
మరిచి పోబోకుమా...మమత నీవే సుమా!
చినుకులా రాలి...నదులుగా సాగి...
వరదలై పోయి...కడలిగా పొంగు...
నీ ప్రేమ...నా ప్రేమా..నీ పేరే... నా ప్రేమ
చరణం:1
ఆకులు రాలే వేసవి గాలి నా ప్రేమ నిట్టూర్పులే..
కుంకుమ పూసి వేకువ నీవై తేవాలి ఓదార్పులే..
ప్రేమలు కోరే జన్మలలోనే నే వేచి ఉంటానులే
జన్మలు తాకే ప్రేమను నేనై నే వెల్లువౌతానులే... వెల్లువౌతానులే...
హిమములా రాలి ... సుమములై పూసి
ఋతువులై నవ్వి... మధువులై పొంగి..
నీ ప్రేమ.. నా ప్రేమ.. నీ పేరే నా ప్రేమ...
శిశిరమైనా.. శిథిలమైనా విడిచి పోబోకుమా... విరహమై పోకుమా!
చరణం:2
తొలకరి కోసం తొడిమను నేనై అల్లాడుతున్ననులే...
పులకరమూదే పువ్వుల కోసం వేసారుతున్నానులే..
నింగికి నేల అంటిసలాడే ఆ పొద్దు రావాలిలే..
పున్నమి నేడై రేపటి నీడై ఆ ముద్దు తీరాలిలే ...ఆ తీరాలు చేరాలిలే..
మౌనమై వెలసి... గానమై పిలిచి...
కలలతో అలసి...గగనమై ఎగసి...
ఈ ప్రేమ.. నా ప్రేమ... తారాడే మన ప్రేమ...
భువనమైనా...గగనమైనా...ప్రేమ మయమే సుమా...ప్రేమ మనమే సుమా!
చినుకులా రాలి...నదులుగా సాగి...
వరదలై పోయి...కడలిగా పొంగు...
నీ ప్రేమ...నా ప్రేమా..నీ పేరే... నా ప్రేమ
నదివి నీవు ..కడలి నేను...
మరిచిపోబోకుమా...మమత నీవే సుమా!
వివరణ:
ఎంత పెద్ద నది అయిన, ఒక నీటి బొట్టు తోనే మొదలవుతుంది. ఆ చినుకులే నదులుగా మారి, వరదలా ముంచి, కడలిలో కలిసిపొతుంది. అలాగే ప్రేమ కూడా మనసులో ఏ మూలో మొదలై హృదయంతా చేరి, చివరకి ప్రేమించిన వాళ్ళ మదికి చేరిపోతుంది. అప్పటి వరకు అనుకున్న నీ ప్రేమ, నా ప్రేమ కాస్త, మన ప్రేమగా మారిపోతుంది. ప్రేమ ప్రణయంగా మారి, పరిణయం అయ్యేలోపు, నిట్టూర్పు, ఒదార్పు, విరహం, అధరాల స్నేహం, ఇలా ఈ జీవితం ఎన్నో పేజీలను చదివేస్తుంది.
జావళి
జావళి ఒక కర్ణాటక సంగీత ప్రక్రియ. జావళీలలో సాథారణంగా శృంగార రసం మరియు భక్తి రసం ప్రధానంగా కనిపిస్తుంది. ఈ రచన ఆకర్షణీయమైన మెట్టులో రచియింపబడుటచే సంగీత ప్రపంచమున వ్యాప్తి చెందినది. సామాన్య రాగములోనూ, సాధారణ తాళములోను రచియింపబడినవి. కేవలం శృంగారమే దీని సాహిత్య భావము. పల్లవి, అనుపల్లవి, ఒకటి లేక కొన్ని చరణములను కలిగి యుండును. ఈ రచనలో నాయకా నాయకీ భావము లె కాని, ద్వందార్థములు గాని, భక్తి మార్గము గాని ఏమియు లేవు. భాష సామాన్య వాడుకలో నుండు భాష. కొన్ని చోట్ల కొంత బూతులు కూడ కాననగును. పదము వలె కాక చాల చురుకుగా పాడదగిన రచన. తేలిక రచన.
ధర్మపురి సుబ్బరాయర్, పట్నము సుబ్రహ్మణ్యయ్యర్, పట్టాభిరామయ్య,రామ్నాడ్ శ్రీనివాసయ్యంగార్, మొదలగువారు ప్రముఖ జావళీల రచయితలు.
మధురానగరిలో (జావళి)
మధురానగరిలో చల్లనమ్మ అనేది ప్రసిద్ధిచెందిన జావళి. దీని రచన: చిత్తూరు సుబ్రహ్మణ్య పిళ్లై
రాగం: ఆనందభైరవి లో పాడబడుతుంది.
పల్లవి:
మధురానగరిలో చల్లనమ్మపోదు దారివిడుము కృష్ణా! కృష్ణా!
అనుపల్లవి:
మాపటివేళకు తప్పక వచ్చెద, పట్టకు కొంగు గట్టిగాను కృష్ణా! కృష్ణా!
చరణం 1 :
అత్తచూసిన నన్ను ఆగడి చేయును
ఆగడమేలరా అందగాడా కృష్ణా!
చరణం 2 :
కొసరి కొసరి నాతో సరసములాడకు,
రాజమార్గము విడుము కృష్ణా! కృష్ణా!
చరణం 3 :
విరజవనితలు నను చేరాబోదురిక,
విడువిడు నా చేయి కృష్ణా! కృష్ణా!
ప్రభల సత్యనారాయణ
ప్రభల సత్యనారాయణ పాతతరం తెలుగు సంగీతదర్శకులు. తెలుగులో ఘనవిజయం సాధించిన మొట్టమొదటి చిత్రం లవకుశ (1934)కు ఈయనే సంగీతదర్శకుడు. పూర్తిగా పిల్లలతో తీసిన అనసూయ (1936) చిత్రానికి కూడా ఈయనే సంగీతదర్శకుడు.
ప్రతిభా పిక్చర్స్
ప్రతిభా పిక్చర్స్ పాతతరం తెలుగు చలనచిత్ర నిర్మాణ సంస్థ. దీనిని ప్రముఖ నిర్మాత మరియు దర్శకుడైన ఘంటసాల బలరామయ్య 1940 సంవత్సరంలో స్థాపించారు. ఇంతకుముందు శ్రీరామా ఫిలిమ్స్, కుబేరా పిక్చర్స్ పేరుతో కొన్ని చిత్రాలు నిర్మించి ప్రతిభా పిక్చర్స్‌ను స్థాపించారు. ఈ సంస్థ నిర్మించిన అత్యుత్తమ చిత్రం 1948లో విడుదలైన బాలరాజు. 1950లో కేవలం 19 రోజులలో శ్రీ లక్ష్మమ్మ కథ చిత్రాన్ని నిర్మించి విడుదల చేసిన ఘనత ఈ సంస్థకు దక్కింది. 1955లో విడుదలైన రేచుక్క చిత్ర నిర్మాణ సమయంలో ఘంటసాల బలరామయ్య హఠాత్తుగా మరణించడంతో ఆ చిత్రాన్ని పి.పుల్లయ్య పూర్తి చేశారు. బలరామయ్య మరణం తర్వాత ఆయన కుమారుడు ప్రతిభ పిక్చర్స్ పతాకం మీద రెండు చిత్రాలు నిర్మించారు. అవి ఏది నిజం (1956) మరియు దొంగలున్నారు జాగ్రత్త (1958). ఏది నిజం చిత్రాన్ని ప్రముఖ నటుడు మరియు వీణవిద్వాంసుడు ఎస్.బాలచందర్ తీయగా, దొంగలున్నారు జాగ్రత్తను ప్రముఖ సంగీతదర్శకుడు భీమవరపు నరసింహారావు తీయడం విశేషం.
మమతా బెనర్జీ
మమతా బెనర్జీ పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి. ఈమె 5 జనవరి 1955 నాడు మమతా బెనర్జీ (బందోపాధ్యాయ) పుట్టింది. దిగువ మధ్య తరగతి కుటుంబానికి చెందిన ప్రోమిలేశ్వర్ బెనర్జీ, గాయత్రి బెనర్జీ లకు పుట్టింది. 1970 దశకంలో రాజకీయ జీవితం ప్రారంభించి, అతివేగంగా, (1976-1980) రాష్ట్ర మహిళా కాంగ్రెస్ జనరల్ సెక్రటరీ పదవిని పొందింది. జాగమయాదేవి కాలేజిలో ఆనర్స్ డిగ్రీ, కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ఎమ్.ఏ (ఇస్లామిక్ చరిత్ర) పట్టాను పొందింది. శ్రీ శిక్షాయతన్ కాలేజి నుంచి ఉపాధ్యాయ విద్యలో కూడా పట్టా పొందింది. జోగేష్ చంద్ర కళాశాల నుంచి 'లా' డిగ్రీని పొందింది. మొండి పట్టుదలకు మొదటి పేరు, భారత దేశమంతటా పేరున్నవనిత. 1984 నాటికి పశ్చిమ బెంగాల్లో వామపక్ష కూటమి మహాయోధులు రాజకీయ రంగ ప్రముఖులుగా వున్న కాలంలో మమతా బెనర్జీ ఒక విద్యార్థినాయకురాలు. కాంగ్రెస్ నాయకుడు సుబ్రతా ముఖర్జీ నాయకత్వంలో, విద్యార్థిరాజకీయాల్లో ముఖ్యంగా కనిపించే, ఈ 'అగ్నిజ్వాల', ఆ కాలంలో వామపక్షంలో, బాగా పేరు ప్రతిష్ఠలున్న నాయకుడు 'సోమనాధ ఛటర్జీ' తో 1984 ఎన్నికలలో పోటీచేసింది. జాదవ్‌పూర్ నియోజక వర్గంలో 'సోమనాధ ఛటర్జీ' తో పోటీ చేయటానికి పెద్ద పెద్ద కాంగ్రెస్ నాయకులు వెనకడుగు వేసిన కాలమది. సోమనాఢ ఛటర్జీకి జాదవ్‌పూర్ నియోజక వర్గం కంచుకోట. చిచ్చర పిడుగు మమతా బెనర్జీ, ఇంటింటికీ వెళ్ళి, పేద సాదలతో ముచ్చటించి, వారితో పాటే తేనీరు సేవించి, వారిని కౌగిలించుకుని, నేనూ మీలో ఒక మనిషినని, మీరు పంపితే, నేను శాసనసభకు వెళ్లగలను అని ప్రజలతో పాలు నీళ్ళలా కలిసిపోయింది. అటువంటి ప్రచారాన్ని, అట్టడుగు ప్రజలకు చేర్చి, సోమనాధ ఛటర్జీని మట్టి కరిపించింది. 1984లో వామపక్షాల దిమ్మ తిరిగిపోయింది. అప్పటినుంచి మమతా బెనర్జీకి 'ఫైర్ బ్రాండ్'పేరు స్థిరపడింది. ఈమె పెళ్ళి చేసుకోలేదు. సింగూరులో టాటా కంపెనీని గుజరాత్కి తరిమేసి, అక్కడి, బలవంతపు భూసేకరణను ఆపివేయించి, రైతు బంధుగా రైతుల అభిమానాన్ని పొందింది. ఆనాటి పాలక వామ పక్షం దౌర్జన్నాన్ని అతి వీరోచితంగా ఎదుర్కొంది. ఆ సంఘటనతో, వామపక్షం పరువు పోగొట్టుకొని, ప్రజలకు దూరమయ్యింది.
లైన్స్ క్లబ్
లైన్స్ క్లబ్ (లయన్సు క్లబ్; Lions Clubs International) ఒక అంతర్జాతీయ సామాజిక సేవా సంస్థ. Lions Clubs International (LCI) లయన్సు క్లబ్ ఇంటర్నేషనల్, మతాతీత సేవాసంస్థ (మన భారతదేశ రాజ్యాంగం కూడా మతాతీత రాజ్యాంగం). 206 దేశాలలోని, 44,500 లయన్సు క్లబ్బుల ద్వారా, 13 లక్షల మంది సభ్యులు సేవలు చేస్తున్నారు. యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికా లోని, ఇల్లినాయిస్ లోని 'ఓక్ బ్రూక్' ముఖ్య కేంద్రంగా 'లయన్స్ క్లబ్ ఇంటర్నేషనల్' పనిచేస్తున్నది. ఈ సంస్థ, స్థానిక ప్రజల అవసరాలను గమనించి, వీలైతే స్థానికంగా, లేదంటే, అంతర్జాతీయంగా, లయన్స్ క్లబ్ ఇంటర్నేషనల్, సహాయంతో, ఆ అవసరాలను తీర్చుతుంది. విశాఖపట్నంలోని కేన్సర్ ఆసుపత్రిని, జగ్గంపేటలోని కంటి ఆసుపత్రిని లయన్స్ క్లబ్ ఈ విధంగానే నెలకొల్పి, ప్రజలకు అంధుబాటులోకి తెచ్చింది.
ఇష్టము
ఇష్టము [ iṣṭamu ] ishṭamu. సంస్కృతం n. Wish, inclination, liking, pleasure, choice.
సతీష్ పాల్ రాజ్
డా. సతీష్ ‌పాల్‌రాజ్ గుంటూరు జిల్లా తెనాలి మండలం చావలి లో 1943లో పున్నయ్య, సీతారావమ్మకు జన్మించారు. అసలు పేరు మల్లికార్జునరావు. 1963లో క్రైస్తవమతం స్వీకరించారు. సతీశ్‌పాల్‌రాజ్‌గా పేరు మార్చుకుని 1972లో భద్రాచలం వచ్చి గుడ్‌ సమారిటిన్ ఇవాంజిలికల్ లూథరన్ చర్చిని స్థాపించారు. పలు చోట్ల వీటి శాఖలను ఏర్పాటు చేశారు. 1992లో సెయింట్‌ పాల్స్ పాఠశాలను, 2000లో కళాశాలను, 1997లో డా. పాల్‌రాజ్ ఇంజినీరింగ్ కళాశాలను నెలకొల్పారు. మన్యంలో తొలిసారిగా సాంకేతిక విద్యను అందించిన విద్యావేత్తగా గుర్తింపు పొందారు. 2004లో గుంటూరు జిల్లా వేమూరు ఎమ్మెల్యేగా కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున ఎన్నికయ్యారు. ఆయనకు కొడుకు, కూతురు ఉన్నారు.
క్రొత్త రామానుజవరం
క్రొత్త రామానుజవరం, ఖమ్మం జిల్లా, తల్లాడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
క్రొత్త రామానుజవరం గ్రామం, తల్లాడ మండలం లోని రామానుజవరం గ్రామపంచాయతి లో భాగం గా గల చిన్న గ్రామం. ఇక్కడ ప్రసిద్ధి చెందిన ఆంజనేయ స్వామి దేవాలయం ఉన్నది. ఈ దేవాలయం లో ప్రతిరోజు భజన కార్యక్రమములు నిర్వహిస్తారు.
ఈడు
ఈడు [ īḍu ] īḍu. తెలుగు n. 1. Age, time of life. ప్రాయము. ఈడైన equal. రెండేండ్ల యీడుగల two years old. ఈడుచాలిన or ఈడువచ్చిన full grown, adult. ఈడుచాలని or ఈడురాని not full grown, minor. ఈడుమీరిన too old. 2. Resemblance, similarity, proportion. A match, a rival. సమానము. ఈడుపడు īḍu-paḍu. v. i. To become equal. సమానమగు. ఈడుపరచు īḍu-paraṭsu. v. a. To equalize, to compare.
ఈడు [ īḍu ] īḍu. తెలుగు As an affix answering to కలవాడు one who has. కుమ్మరీడు or కుమ్మరి a potter. సాలీడు or సాలెవాడు a weaver. కన్నడీడు a native of the Kanarese country. ద్రావిడీడు a Tamil man.
మీనాక్షి (అయోమయ నివృత్తి)
మీనాక్షి - ఒక హిందూ దేవత పార్వతి యొక్క అవతారం.
జి. మీనాక్షి
జి. మీనాక్షి M.D., D.G.O. (G. Meenakshi) సుప్రసిద్ధ స్త్రీల వ్యాధుల నిపుణురాలు. ఈమె 1990 దశాకం వరకు 30-40 సంవత్సరాలుగా కింగ్ జార్జి ఆసుపత్రిలో తమ సేవలను అందించారు మరియు ఆంధ్ర వైద్య కళాశాలలో ఎందరో విద్యార్ధులను తయారుచేశారు.
వీరి తండ్రి రావు సాహెబ్ బుద్ధవరపు పాపరాజు పంతులు డిప్యూటీ తహసీల్దారుగా పనిచేసి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం నుండి 1930 సంవత్సరంలో రావు సాహెబ్ బిరుదును పొందారు. వీరి పితామహులు బుద్ధవరపు రామమూర్తి పంతులు. వీరి మాతామహులు డా. సి. మల్లిక్ విశాఖపట్నంలో మొట్టమొదటి విదేశ డిగ్రీ పొందిన వైద్యుడు.
ఎం.డి. డి.జి.ఓ. పూర్తయిన తర్వాత ఆంధ్ర వైద్య సర్వీసులో చేరి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అంతటా పనిచేశారు. ప్రొఫెసర్ మరియు హెడ్ ఆఫ్ ది డిపార్ట్ మెంట్ గా విశాఖపట్నం, కాకినాడ మరియు కర్నూలు వైద్య కళాశాలలో పనిచేసి కింగ్ జార్జి ఆసుపత్రి సూపరింటిండెంట్ గా 1991 లో పదవీ విరమణ చేశారు.
ఆర్. ఎమ్. వైద్య కళాశాల, చిదంబరం లోను అన్నామలై విశ్వవిద్యాలయం లో మూడు సంవత్సరాలు పనిచేసి తర్వాత యెమెన్ దేశంలో 5 సంవత్సరాలు తన నైపుణ్యాన్ని అందించారు.
ఈమె భర్త కూడా ప్రసిద్ధిచెందిన వైద్య నిపుణులు జి.వి. సత్యనారాయణ మూర్తి వీరు ఆంధ్ర వైద్య కళాశాల ప్రధానోపాధ్యాయులుగా తమ సేవలను అందించి 1959లో పరమపదించారు. వీరికి ఇద్దరు కవలలు: భరత్ మరియు కమల్. ఇరువురూ ఇంజనీర్లుగా విదేశాలలో పనిచేస్తున్నారు.
మారు
మారు [ māru ] māru. తెలుగు v. n. To be changed. మారుపడు. To be transmuted, altered. వ్యత్యయమగు, ఒకటి మరియొకటియగు. ఆ రూకలు మారవు that money will not pass. To be ruined, నశించు. n. Opposition, ఎదురు. A time, తడవ, ఆవృతి. ఒకమారు once. ఈమారు this once, or this time. రెండుమార్లు twice. ముమ్మారు thrice. పలుమారు many times. Buttermilk, మజ్జిగ. A course or remove at dinner, రెండవతూరి పెట్టదగిన భోజ్యపదార్థము. మారు. adj. Other, మరియొక. అన్యము. Opposite, opposed, ఎదురైన, ప్రతి. Turned, averted, పెడ. Replying, answering. మారు మనిషి a substitute. మారుమాటు a reply. మారతాళము a false key. మారుమొగము an averted countenance. మారుమూల a bye-place. మారుకొను or మార్కొను māru-konu. v. a. To attack, front, face. ఎదురుకొను. To oppose, to be adverse to. ఎదిరించు. మారుగా māru-gā. adv. Instead of, in lieu of, ప్రత్యామ్నాయముగా. నాకు మారుగా పోయినాడు he went in my place, instead of me. మారుచు or మార్చు māruṭsu. v. a. To change, మారజేయు. మార్పు. మారుపు, మారుదల or మారుపాటు mārpu. n. Changing, మారుట. మార్పు mārpu. n. Exchange, change. A kind of fish ఒక రకమైన చేప. కుండమార్పిళ్లు కూడదు or కుండమార్పులు కూడదు marrying a man's son and daughter with another man's daughter and son, is wrong. మారుతల్లి. మారుడు తల్లి or మారటతల్లి māru-talli. n. A step-mother. సవతి తల్లి. మారుతాళము māru-tāḷamu. n. A picklock, a false key. దొంగ బీగము చెవి. మారుతుడు or మార్తుడు māru-tuḍu. n. An enemy plu. మారుతురు enemies, శత్రువులు. మారుపడు māru-paḍu. v. n. To be changed or exchanged. భేదపడు. To disappear, vanish, అదృశ్యమగు. మారుపు mārupu. n. A kind of fish. Russell. 168. "మారుపులను జరువారికిచ్చె." G. i. 111. మాతుపెట్టు or మార్పెట్టు māru-peṭṭu. v. a. To oppose. ఎదిరించు మారుబేరగాడు māru-bēra-gāḍu. n. A retail dealer. చిల్లర వర్తకుడు. మారుబేరము māru-bēramu. n. Retail trade. చిల్లరవర్తకము. మారుమనువు māru-manuvu. n. A woman's second espousals. ఆడదానికి రెండవ వివాహము. మారుమనువుది a woman who is married a second time, దిధిషువు, రెండవ పెండ్లాడిన స్త్రీ. మారుమగడు a woman's unlawful husband, ఉపపతి, మారుమలయు, మార్మలయు, మారుమసలు or మార్మసలు māru-malayu. v. a. To rival, to match. సరిగా ఎదిరించు. "నూత్నభానురుచికి మారుమలయుచునున్న శమంతకంబు." Vish. vi. 263. "తానునందరకును తత్తత్స్వరూప మానవాకృతులతో మారుమలయుచును." L. xiii. 130. మారుమాట or మార్మాట māru-māṭa. n. An answer, ఎదురుత్తరము, ప్రతివచనము. మారుమొగము or మార్మొగము māru-mogamu. n. An averted face. పెడమొగము. మారుమ్రోత māru-mrota. n. A echo. ప్రతిధ్వని. మారుమూల māru-mūla. n. The opposite side, ఎదురుమూల. An out of the way corner or retired place మారుమ్రోయు māru-mrōyu. v. n. To echo. ప్రతిధ్వనిచేయు. మారురూపు māru-rūpu. n. A new appearance, a change of form. రూపాంతరము, మారిపోయిన రూపు. మారొడ్డు mār-oḍḍu. v. a. To oppose, ప్రతిఘటించు మారువర్తకుడు māru-ṿartakuḍu. n. A retail dealer. చిల్లర వర్తకుడు. మారుమెడ or మార్మెడ māru-meḍa. n. A twisted neck. మెలిపడి పోయన కంఠము. A. iii. 23. మారుపేరు అన్నది ఒక వ్యక్తికి, ప్రాంతానికి లేక ఒక వస్తువు పేరుకు వివరణ కోసము అధికారిక పేరుతో బాటు ఇవ్వబడునది.
చింతలపాలెం (జలదంకి)
నెల్లూరు జిల్లా జలదంకి మండలంలోని గ్రామం.ఈ ఊరిని గట్టుపల్లి చింతలపాలెం, చింతపాళెం అని కూడా పిలుస్తారు.
మార్గము
మార్గము [ mārgamu ] mārgamu. సంస్కృతం n. A way, road, path, means, manner, method దారి. మార్గదర్శి mārga-darṣi. n. A guide. మార్గుడు mārgu-ḍu. n. A word used only in composition, as దుర్మార్గుడు an evil doer. సన్మార్గుడు he who does good. దుర్మార్గురాలు she who does evil. "అజవంజమాతీతమార్గుడై" he who is freed from earthly ties. Chenn. iv. 132.
మాలకాకి
మాలకాకి (Jungle Crow) శాస్త్రీయ నామం "Corvus macrorhynchos". ఇవి ఆసియా ఖండంలో విస్తరించిన కాకులు. ఇవి ఎలాంటి శీతోష్ణ పరిస్థితుల్లోనైనా జీవనం సాగించగలవు. వీటికి పొడవైన ముక్కు ఉండటం వలన వీటిని పొడవు ముక్కు కాకులు (Large-billed Crow or Thick-billed Crow) గా వ్యవహరిస్తారు. 
మాలకాకులలో 11 ఉపజాతులు ఉన్నాయి. ఉదాహరణలు:మాలకాకు లపై తెలుగులో ఉన్న ఒక సామెత : నన్ను ముట్టుకోకు నా మాలకాకి
బొమ్మ (అయోమయ నివృత్తి)
బొమ్మ అనేది ఒక మానవ నిర్మిత నమూనా
త్రీసమ్
త్రీసమ్ ("Threesome"') ముగ్గురు స్త్రీపురుషుల మధ్య జరిగే ఒక విధమైన రతి ప్రక్రియ.
త్రీసమ్ ఎక్కువగా ఇద్దరు పురుషులు ఒక స్త్రీ మధ్య జరుగుతుంది. అయితే ఇద్దరు స్త్రీలు ఒక పురుషుడితో కూడా రతి ప్రక్రియను జరపవచ్చును.
త్రీసమ్ లో తొడుగును ఉపయోగించినా సుఖవ్యాధులు మరియు ఎయిడ్స్ నుండి రక్షణ పొందడం కష్టమైనది. రతిలో పాల్గొన్న ప్రతి వ్యక్తి తొడుగు ఉపయోగించినప్పుడు మాత్రమే ఇది సాధ్యపడుతుంది.
టి.ఎస్.నాగాభరణ
టి. ఎస్. నాగాభరణ , కన్నడ చిత్ర పరిశ్రమ కు చెందిన ఒక భారత దేశపు చిత్ర నిర్మాత. గత 26 సంవత్సరాలలో, అతని 30 కన్నడ చిత్రాలలో 20కు గాను అతను అంతర్జాతీయ, జాతీయ, రాష్ట్ర స్థాయి మరియు ఇతర పురస్కారాలను అందుకున్నాయి. అతనికి విజ్ఞానం మరియు చట్టం లో ఒక డిగ్రీ ఉంది. బెంగుళూరు లోని కర్ణాటక చలనచిత్ర అకాడెమికి [కర్నాటక ప్రభుత్వం] (రాష్ట్ర ఫిలిం అకాడెమి) అధ్యక్షుడిగా కూడా అతను ఎన్నుకోబడ్డారు.
తన కళాశాల రోజులనుండే నాగాభరణ కు చిత్ర నిర్మాణం పై ఆసక్తి ఉండేది; పలు రంగస్థల నాటకాలలో అతను నటించారు మరియు దర్శకత్వం వహించేవారు. నాటక రంగములో అతను సాధించిన ఘనతకి భారత ప్రభుత్వం నుండి అతను బంగారు పతకం అందుకున్నారు. అతను "బెనక" అనే ఒక రంగస్థల సంస్థను స్థాపించారు.
8 దేశీయ అవార్డులు మరియు 14 రాష్ట్ర అవార్డులను గెలుచుకున్న అతి తక్కువ మంది భారత దేశ దర్శకులలో నాగాభరణ ఒకరు. "జనుమడ జోడి" , "నగమందల" , "చిన్నారి ముట్ట" వంటి అతిగొప్ప విజయం సాధించిన చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించడం ద్వారా అతను ప్రధాన రంగములో వ్యాపార దృష్టితో తీసే చిత్రాలలో కూడా అతను తన నైపుణ్యాన్ని చూపించారు. నగమందల అనే అతని చిత్రం 1998లో అంతర్జాతీయ చిత్రోత్సవంలో ప్రదర్శించబడింది. అతను దర్శకత్వం వహించిన మూడు పిల్లల చిత్రాలు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందాయి; "నావిద్దేవే ఎచ్చారికే" అనే అతని చిత్రం రాష్ట్ర అవార్డును గెలిచుకుంది మరియు ఆ చిత్రం అంతర్జాతీయ బాలల చిత్రోత్సవంలో ప్రదర్శించబడింది. అతను తీసిన పలు చిత్రాలలో భారత జానపద కళలు మరియు పిల్లలు మరియు స్త్రీల సమస్యలు ఎక్కువగా ప్రదర్శించబడుతాయి. అతని మూడు చిత్రాలకు, దేశీయ సమైక్యతకు గాను అత్యుత్తమ చిత్రాలుగా ఎన్నుకోబడ్డాయి. భారత దేశములో అలా గెలుచుకున్న ఏకైక దర్శుకుడు అతను ఒకరే. "సంక్రాంతి" , "ముస్సంజే" , "గెలటి" , "నమ్మ నమ్మల్లి" అనే కొన్ని టివి ధారావాహికలకు కూడా అతను దర్శకత్వం వహించారు.
"సిన్గారవ్వ" అనే అతని చిత్రం 2003 కర్లోవి వారి చిత్రోత్సవంలో, "మరో కోణం" అనే కార్యక్రమంలో ప్రదర్శించబడింది.
అతను ఇప్పటివరకు తీసిన 30 చిత్రాలలో 14 చిత్రాలు రాష్ట్రీయ మరియు దేశీయ స్థాయిలలో ప్రతిష్టాత్మకమైన పురస్కారాలు అందుకున్నాయి. అతని ఆరు చిత్రాలు భారతీయ పనోరమా కు ఎన్నుకోబడ్డాయి. దేశీయ స్థాయిలో, అత్యుత్తమ ప్రాంతీయ దర్శుకుడు పురస్కారాన్ని అతను ఏడు సార్లు గెలుచుకున్నారు.
పున్నేలు
పున్నేలు, తెలంగాణ రాష్ట్రం, వరంగల్ గ్రామీణ జిల్లా, వర్ధన్నపేట మండలానికి చెందిన గ్రామం.
జిల్లా కేంద్రానికి 15 కిలో మీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది. ఖమ్మం రహదారిపై పున్నేలు అడ్డరోడ్డు వద్ద క్రాస్ తీసుకుని గ్రామంలోకి వెళ‌్లాలి. పున్నేలులో రామాలయం, ఆంజనేయుని గుడి ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఒక జిల్లా పరిషత్ ప్రభుత్వ పాఠశాల ఉంది. పున్నేలుకు రవాణా సౌకర్యం చాలా ఉంటుంది. ప్రధాన జీవనోపాధి వ్యవసాయం.ఈ గ్రామం లో సుమారు 400 గృహాలు ఉన్నాయి మరియు దాదాపు 2600 ఓటర్లు ఉన్నారు
మాటలకందని భావాలు
మాటలకందని భావాలు పాట నీతి నిజాయితి (1972) సినిమా కోసం డా. సి. నారాయణరెడ్డి రచించారు.
పల్లవి :
మాటలకందని భావాలు మంచి మనసులు చెబుతాయి
కవితలకందని భావాలు కంటిపాపలే చెబుతాయి | | మాటలకందని | | 
చరణం 1 :
వెన్నెల మాటాడునా వెదజల్లును చల్లదనాలు
మల్లిక మాటాడునా కురిపించును పరిమళాలు. | | వెన్నెల | |
బాసరాని పాపాయి బోసినవ్వు చాలదా
ఏనాడూ పలకని దైవం ఈ లోకములేలదా | | మాటలకందని | |
చరణం 2 :
పిల్లగాలి పరుగులలో వెల్లివిరియు గీతికలు
కొండవాగు తరగలలో కోటి రాగమాలికలు | | పిల్లగాలి | |
హృదయానికి చెవులుంటే జగమంతా నాదమయం | | హృదయానికి | |
కనగలిగిన మనసుంటే బ్రతుకే అనురాగమయం | | మాటలకందని | |
నీలి చిత్రాలు
సినిమాలలో అశ్లీలత లేదా బూతు మోతాదును మించినట్లయితే వాటిని బూతు సినిమాలు అనవచ్చును. ఒక నిర్వచనం: ఆంగ్లంలో pornography అనే పదానికి “all explicit material intended to arouse the reader,viewer or a listener” అనే అర్థముంది. ఇందులో “explicit” యొక్క అర్థం ప్రతి దేశానికీ, భాషకూ సంస్కృతికీ మారుతూ ఉండటం. భారతదేశంలోని చట్టబద్దమైన కొన్ని మార్పులకు అనుగుణంగా ఈ నిర్వచనాన్ని ఎంచుకోవాల్సి ఉంటుంది. అందుకే ఈ చిత్రాలను నీలి చిత్రాలు (Blue Films) అనకుండా పెద్దలకు మాత్రమే చిత్రాలు (Adults only Films) అని పిలవాలి. ఎందుకంటే, ఇవి 1952 నాటి భారతీయ సినిమాటోగ్రఫీ చట్టానికి లోబడి తమ పరిధుల్ని నిర్వచించుకున్నాయి. వ్యవహారికంగా “బూతు చిత్రాలు” అని చెప్పినా చట్టప్రకారం ఇవి “పెద్దలకు మాత్రమే” చిత్రాలన్న మాట.
ఆంగ్లంలోని నీలి చిత్రాలను సాఫ్ట్ కోర్ (Softcore) మరియు హార్డ్ కోర్ (Hardcore) గా విభజిస్తారు. మన తెలుగులో వస్తున్న చిత్రాలు సాఫ్ట్ కోర్ వర్గానికి చెందినవిగా ఉంటాయి. ఇంటర్నెట్, శాటిలైట్ టేలివిజన్ మరియూ CD- DVD లలో బూతు ప్రపంచాన్ని ఏలుతున్నా, ఈ చిత్రాల నిర్మాణం మరియూ ప్రదర్శనా నిరాటంకంగా జరుగుతూనే ఉంది. వీటి ప్రదర్శన కోసం కొన్ని పట్టణాలలో ప్రత్యేకమైన సినిమా హాళ్లు కూడా నడుస్తున్నాయి.
తెలుగు భాషలో ఈ బూతు చిత్రాల నిర్మాణం విరివిగా జరిగిన దాఖలాలు చాలా తక్కువ. ముఖ్యంగా మలయాళ పరిశ్రమ నిర్మించిన చిత్రాను అనువాద (డబ్బింగ్) రూపంగా తెలుగు ప్రేక్షకుల మధ్యకు తీసుకువచ్చిన సినిమాలే ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. ఈ ట్రెండ్ కు రెండు ముఖ్యమైన కారణాలున్నాయి. ఒకటి మలయాళంలో ఫిలిం సెన్సారు చాలా ‘పెద్ద మనసుతో వ్యవహరించడం’. రెండవది, ఒకసారి ఈ మలయాళ చిత్రాలను వారి సెన్సారు బోర్డు క్లియర్ చేసిన తరువాత తెలుగు సెన్సారు వారు అక్కడక్కడా ఆడియో తప్ప వీడియో కట్ చేసే అధికారం లేకపోవడం. ఈ లొసుగుల్ని కనిపెట్టి, పెద్ద స్థాయిలో బూతు సినిమాల నిర్మాణం జరిగిన 80 వ దశకంలో చాలా వరకూ చిత్రాల నిర్మాతలు తెలుగువారేనని ఒక అనుమానం. అది నిజం కాకపోయినా, మార్కెట్ మరియూ పంపిణీని దృష్టిలో ఉంచుకుంటే ఈ అనుమానం అబద్దమని మాత్రం కచ్చితంగా చెప్పలేము.
బూతు సినిమాల్ని మూడు వర్గాలుగా విభజించవచ్చును.
నీలిచిత్రాల నిర్మాణం మరియూ వితరణ భారతదేశంలో చట్టపరంగా నేరం. అయినా కూడా ఈ చిత్రాల మార్కెట్ కొన్ని బిలియన్ డాలర్లు ఉంటుందని అంచనా. వీటిల్లోకూడా స్టార్ సిస్టమ్, రిలీజ్ గొడవలూ, సరైన ధియేటర్ల కోసం ఎదురుచూపులూ లాంటి మెయిన్ స్ట్రీమ్ కమర్షియల్ సినిమాలలో ఉన్న సమస్యలన్నీ ఉన్నాయి.
2015 ఆగస్టు నుండి భారతదేశంలో నీలి చిత్రాలపై అనధికార నిషేధం విధించారన్న వార్త విస్తరించింది. దీనిని భారత ప్రభుత్వము ఖండించనూ లేదు మరియు సమర్థించనూ లేదు
నీలి చిత్రాల నటులు
అలవాటు పడటం
అలవాటు పడటం (Habituation) ఒక సరళమైన ప్రవర్తనా వైఖరి. ఒక జీవికి ఒకే విధమైన ప్రేరణలు అనేక సార్లు గురిచేసినపుడు అది సహజమైన ప్రవర్తనను కోల్పోయి ప్రేరణ కనుగుణమైన ప్రవర్తనను ఏర్పరచుకుంటుంది. ప్రమాద భరితమైన ప్రేరణలకు కూడా జీవి స్పందించి తప్పించుకునే మార్గం వెతుక్కుంటుంది.
ఉదాహరణకు ఒక గాజు పలక మీద నడుస్తున్న నత్త, గాజు ఫలకాన్ని తట్టినప్పుడు అది తన కర్పరంలోకి వెంటనే వెళ్ళుతుంది. మరల బయటకు వచ్చిన నత్త, రెండోసారి తట్టినప్పుడు మళ్ళీ కర్పరంలోకి వెళుతుంది, కానీ ఈసారి తొందరగా బయటికి వస్తుంది. ఈ ప్రక్రియను కొన్నిసార్లు పునరావృతం చేసినపుడు, నత్త నిర్లిప్తత జూపి, అనుక్రియను ప్రదర్శించడం మానివేస్తుంది. అనగా నత్త గాజు ఫలకాన్ని తట్టడానికి అలవాటు పడుతుంది.
రాజీవ్ గాంధీ మెమోరియల్
మాజీ ప్రధాని కీ.శే. శ్రీ రాజీవ్ గాంధీ గారిని స్మరించుకుంటూ ఆయనను చంపబడిన ప్రాంతంలో నిర్మించబడిన కట్టడమే రాజీవ్ గాంధీ మెమోరియల్ (Rajiv Gandhi Memorial). ఈ స్మారక స్థలమును 2003వ సంవత్సరమున అప్పటి భారత రాష్ట్రపతి శ్రీ ఎ.పి.జె.అబ్దుల్ కలాం గారు జాతికి అంకితం చేసారు.
రాజీవ్ గాంధీ మెమోరియల్ శ్రీ పెరంబదూర్ బస్సు స్టాండ్ నుండి ఐదు నిముషములలో కాలినడకన వెల్లవచ్చు. 
శ్రీ పెరంబదూర్ బస్సు స్టాండ్ లో దిగిన వెంటనే బైపాస్ రహదారి వైపు నడవ సాగండి కొద్ది దూరం నడచిన వెంటనే భారత త్రివర్ణ పతాకం పెద్ద పోలుకు రెపరెపలాడుతూ కనబడుతుంది దానిని అనుసరించి వెళ్ళటమే తరువాయి. మనకు కనిపించే ఆ త్రివర్ణ పతాకం రాజీవ్ గాంధీ మెమోరియల్ లోనిదే .
కంచి - చెన్నై చూడాలనుకునే వారు మార్గ మధ్యమున ఈ మెమోరియల్ కూడా చూసి వెల్లవచ్చు.
ది ప్రిన్సెస్ అండ్ ది ఫ్రాగ్
2009లో వాల్ట్ డిస్నీ సంస్థ చేత ది ప్రిన్సెస్ ఎండ్ ది ఫారేగ్ చిత్రం నిర్మించబడినది. ఇది ఒక యానిమేషన్ చిత్రం.
గీతాంజలి (కవిత)
రవీంద్రుని రచనలలో "గీతాంజలి" చాల గొప్పది. రవీంద్రుడు తాను బెంగాలీ భాషలో రచించిన భక్తిగీతాలను కొన్నింటిని ఆంగ్లంలోనికి అనువదించి "గీతాంజలి" అని పేరు పెట్టాడు. అది అనేక ప్రపంచ భాషలలోనికి అనువదించబడింది. ప్రపంచ సాహిత్యంలో ఇది గొప్ప రచన. మానవుని కృంగదీసే నిరాశా నిస్పృహలను, సకల సృష్టిని ప్రేమభావంతో చూచి శ్రమ యొక్క గొప్పతనాన్ని సూచించే మహత్తర సందేశం గీతాంజలిలోని ముఖ్యాంశం. 1913 వ సంవత్సరంలో సాహిత్యానికి సంబంధించి రవీంద్రుని గీతాంజలికే నోబెల్ బహుమతి లభించింది. విశ్వకవి అనే బిరుదును సాధించి పెట్టింది. ఆసియా ఖండంలో మొదటిసారి నోబెల్ బహుమతి పొందిన వ్యక్తి. గీతాంజలి వెలువడిన తరువాత అన్ని దేశాలవారు రవీంద్రుని గ్రంథాలను చదవడం ఆరంభించారు.
అంతులేని లోకాల సముద్ర తీరాన
పిల్లలు కలుసుకున్నారు,
పైన అనంతాకాశం నిశ్ఛలంగా వుంది,
అవిరామంగా సముద్రం పొంగి పొర్లుతోంది,
అంతంలేని లోకాల సముద్ర తీరాన
పిల్లలు అరుపులతో నృత్యాలతో కలుసుకున్నారు.
ఇసుకుతో ఇళ్ళు కట్టుకుంటారు.
ఉత్త ఆల్ఛిప్పలతో ఆడుకుంటారు.
ఎండుటాకులతో పడవలు చేసి
విశాల సముద్రం పైన చిరునవ్వులతో వొదులుతారు
లోకాల సముద్రతీరాన పిల్లలాడుకుంటున్నారు
ఈడద మెట్లానో తెలీదు వారికి.
వలలు వెయ్యడమూ ఎరుగరు.
పల్లెవాళ్ళు ముత్యాలకోసం మునుగుతారు
వర్తకులు ఓడల్లో ప్రయాణమౌతారు
కాని పిల్లలు గులకరాళ్ళని పోగు చేసికొని
వాతిని నీళ్ళల్లో వెదచల్లుతారు
గుప్తభాగ్యరాసుల కోసం వెతకరు
వాళ్ళకి వలలు వెయ్యడం చాతకాదు.
నవ్వులతో పొంగుతోంది సముద్రం
తీరపు చిరునవ్వు తెల్లగా మెరుస్తోంది
మృత్యుభయనంకరమైన అలలు
శిశువుకి ఉయ్యాలలూపే తల్లివలె
అర్థంలేని జోలపాటల్ని పాడునతున్నాయి
సముద్రం పిల్లలతో ఆడుకుంటోంది
తీరపు చిరునవ్వు తెల్లగా మెరుస్తోంది
అంతులేని లొకాల సముద్రతీరాన
పిల్లలు కలుసుకున్నారు.
తోవ తెలీని ఆకాశంలో తుఫాను విహరిస్తోంది,
నావలు భగ్నమౌతున్నాయి
మృత్యువు విచ్చలవిడిగా సంచరిస్తోంది
పిల్లలు ఆడుతున్నారు,అంతులేని లొకాల తీరంపైన
పిల్లల గొప్ప సమావేశం జరుగుతోంది.
గుళ్ళపల్లి
గుళ్ళపల్లి గుంటూరు జిల్లా, చెరుకుపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 522 309., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08648.ఆంధ్రా బ్యాంకు. బ్రాంచి ఉంది.
వరి, అపరాలు, కూరగాయలు
వ్యవసాయం, వ్యవశాఆయాఆధారిత వృత్తులు[1] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/రేపల్లె; 2013,జులై-25; 1వపేజీ.
[2] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/రేపల్లె, 2013,నవంబరు-21; 2వపేజీ. 
[4] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/రేపల్లె; 2014,జూన్-3; 1వపేజీ.
[5] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/రేపల్లె; 2014,ఆగస్టు-4; 2వపేజీ.
[6] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/రేపల్లె; 2015,మార్చి-30; 1వపేజీ.
[7] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/రేపల్లె; 2016,మార్చి-2; 1వపేజీ.
[8] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/రేపల్లె; 2017,జులై-6; 1వపేజీ.
బాంబే స్టాక్ ఎక్ఛేంజీ
ఆసియా ఖండంలోనే అతిపురాతనమైన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ (Bombay Stock Exchange) (Marathi: मुंबई शेयर बाजार). దీనిని ముంబాయిలోని దలాల్ స్ట్రీట్ లో 1875లో స్థాపించారు. ఈ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలో ప్రస్తుతం భారతదేశానికి చెందిన సుమారు 4800కి పైగా కంపెనీలు లిస్టింగ్ అయ్యాయి. 2007 ఆగస్టు నాటికి ఈ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలో లిస్టింగ్ అయిన కంపెనీల పెట్టుబడి విలువ 1.11 ట్రిలియన్ డాలర్లు. దక్షిణాసియాలో ప్రస్తుతం ఇంత విలువ కల్గియున్న స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ ఇదొక్కటే. 2007 అక్టోబరు 29న దీని ఇండెక్స్ 20,000 దాటి రికార్డు సృష్టించింది. 2008, జనవరి 10న 21,000 దాటింది. 2008, జనవరి 21న 1400 పాయింట్లను కోల్పోవడం బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ చరిత్రలోనే అత్యంత భారీ పతనం.
తామసిక
సాంఖ్య తత్వశాస్త్ర బోధనలో, తామసం (సంస్కృతం / तमस् "తమస్" "అంధకారం") అనేది మూడు గుణాలలో (లేదా లక్షణాలలో) ఒకటిగా ఉంది, మిగిలినవి రెండు "రాజసం" (భావోద్వేగం మరియు చురుకుదనం) మరియు "సత్వ" లేదా స్వచ్ఛత). తామస అనేది పనిచేయటానికి ఉన్న జడత్వం లేదా నిరోధత్వం. దీనిని సంస్కృతం నుండి "ఉదాసీనత" అని అనువాదం చేశారు.
సత్వ, రాజస మరియు తామస మధ్య వర్గీకరణ హిందూమతం, బౌద్ధమతం మరియు సిక్కుమతం యొక్క అనేక ఆకృతులను చూసింది (ఇందులో పథ్యపు అలవాట్లు కూడా ఉన్నాయి), ఇక్కడ తామసాన్ని మూడింటిలో అల్పమైనదిగా తెలపబడింది. తామసమనేది ఒక బలం, అది అంధకారం, మృత్యువు, వినాశనం మరియు అమాయకత్వం, సోమరితనం మరియు నిరోధకత్వాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది. "తామసం" -అధికంగా ఉన్న జీవితం కర్మచే అయోగ్యమవుతుంది: జీవన ఆకృతిలో తక్కువ స్థాయికి దిగజారిపోతుంది. "తామసిక" జీవితం బద్ధకం, బాధ్యతలేకపోవటం, మోసంచేయటం, అసూయ, అచేతనత్వం, విమర్శించటం మరియు తప్పులను వెతకటం, విసుగు, లక్ష్యంలేని జీవితం, తర్కపరమైన యోచన లేదా ప్రణాళిక లేకపోవటం మరియు సాకులను చేయటం వంటివాటితో ఉంటుంది. "తామసిక" కార్యకలాపాలలో అతిగా భుజించటం, అతిగా నిద్రపోవటం మరియు/లేదా మద్యం మరియు మాదకద్రవ్యాలను సేవించటం ఉంటాయి.
దీని యొక్క కార్మిక సిద్ధాంతం మరియు ధార్మిక మతాల యొక్క ముఖ్య సిద్ధాంతం తిరస్కారం కారణంగా ఇది అత్యంత వ్యతిరేక గుణంగా ఉంది; ఒకరి కర్మను లెక్కించబడుతుంది కానీ మరచిపోబడదు.
ఈ గుణాలను సాంఖ్యలో నిర్వచించి విశదీకరించబడ్డాయి, ఇది భారతీయ తత్వశాస్త్రంలోని ఆరు పాఠశాలల్లో ఒకటిగా ఉంది. మూడు గుణాలలో ప్రతి ఒక్కటీ వాటి యొక్క సొంత వైవిధ్యమైన లక్షణాలను కలిగి ఉన్నాయి మరియు సృష్టిలో ప్రతి ఒక్కటీ ఈ మూడింటితోనే చేయబడతాయని నమ్మబడింది. తామసం అన్నింటి కంటే తక్కువైనది, భారీయైనది, నిదానమైనది మరియు అత్యంత మొద్దయినది (ఉదాహరణకు, భూమి మీద ఉండే రాయి లేదా మట్టి ముద్ద). రాజసం యొక్క శక్తి మరియు సత్వ యొక్క ప్రకాశాన్ని ఇది విహీనపరుస్తుంది.
తామసులచే తామసానికి వ్యతిరేకంగా పనిచేయాటనికి వీలులేదు. రాజసంతో దీనికి వ్యతిరేకంగా పనిచేయవచ్చు (చురుకదనం) మరియు తామసం నుండి నేరుగా సత్వాలోకి దూకటం అనేది చాలా కష్టతరం కావచ్చు.
వివేకం (అయోమయ నివృత్తి)
వివేకం (Wisdom) అనేది ప్రజలను, సంఘటనలను లేదా పరిస్థితులను లోతుగా అర్థం చేసుకోవటం మరియు ప్రత్యక్షముగా గ్రహించటం.
ప్రజానాట్యమండలి
సామ్య సిధ్దాంతాల పునాదితో దైనందిన జీవితంలో సామాన్య ప్రజానీకం ఎదుర్కొనే సమస్యలపై జనబాహుళ్యానికి అవగాహన కల్పించే ఆశయంతో ప్రజానాట్యమండలి స్ధాపించబడింది. సామ్రాజ్య వాదానికి వ్యతిరేకంగా బావుటా ఎగురవేసింది ప్రజానాట్యమండలి. ఇప్పిటికీ వీధి నాటకాలతో తన సందేశాన్ని వినిపిస్తూనే ఉంది. 1943లో స్థాపించబడింది
ప్రజానాట్యమండలి స్దాపకులలో ప్రముఖులు డా. గరికపాటి రాజారావు గారు. ఆయన 1915 ఫిబ్రవరి 5న కోటయ్య, రామలింగమ్మలకు రాజమండ్రిలో జన్మించారు. వృత్తి రీత్యా డాక్టర్. వామపక్ష భావజాలానికి చదువుకునే రోజుల్లోనే ఆకర్షితులయ్యారు. ఆయన నటుడు, ప్రయోక్త, రచయిత. ఆయన ప్రజానాట్యమండలికి నిర్వహాకులుగా, ప్రధాన కార్యదర్శిగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. సుంకర వాసు రెడ్డి గారు రచించిన "మా భూమి" నాటకానికి దర్శకత్వం వహించి అందరి మన్ననలు పొందారు. 108 దళాలుగా ఏర్పర్చి రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఈ నాటకాన్ని ప్రదర్శించారు. ఈయన రూపొందించిన నాటకాలలో కొన్ని - జై భవాని, పశ్చాతాపం, ఖిల్జీ రాజ్యపతనం, ముందడుగు, భయం, పరివర్తన, ఈనాడు, అల్లూరి సీతారామరాజు మున్నగున్నవి. 
పరితాపం, వీరనారి, పశ్చాతాపం మున్నగు నాటకాలు రచించారు.
1953 లో నిర్మితమైన పుట్టిల్లు చిత్రానికి దర్శక నిర్మాత. ఈ చిత్రం ద్వారా జమున, అల్లు రామలింగయ్య తెలుగు తెరకు పరిచయమయ్యారు. విమర్శకుల ప్రశంసలందుకున్నా, ఈ చిత్రం ఆర్థికంగా విజయవంతం కాలేదు. దానితో రాజారావు ఆర్థికంగా చితికి పోయారు. ఐనా, వారు సంఘ సేవ ఆపలేదు. బీద ప్రజలకు ఉచితంగా వైద్యం చేసే వారు. తరువాతి కాలంలో వారు సినిమాలలో చిన్న చిన్న వేషాలు వేస్తూ ఉండేవారు.
ప్రజా నాట్య మండలి ద్వారా ప్రాచుర్యం పొందిన వారు ఎందరో. ముందు తరం నటులు, సాంకేతిక నిపుణులు ప్రజానాట్యమండలి నుండి వచ్చిన వారెందరో ఉన్నారు. వారిలో కొందరు -
జి.వరలక్ష్మి, కోవెలమూడి ప్రకాశరావు, తాతినేని ప్రకాశరావు, మిక్కిలినేని రాధాకృష్ణమూర్తి, తమ్మారెడ్డి కృష్ణమూర్తి, బొల్లిముంత శివరామకృష్ణ, కాకరాల మున్నగు వారు.
బుర్రకథ పితామహ షేక్ నాజర్, వారి బృందంలో కర్నాటి లక్ష్మీనరసయ్య ప్రజానాట్యమండలికి చెందిన వారే.
అల్పాహారం
అల్పాహారం (Snack Food) అనేది ఒక సాధారణ భోజనం కంటే స్వల్పంగా తీసుకునే ఆహారం., దీనిని సాధారణంగా భోజనాలు మధ్య తీసుకుంటారు. అల్పాహారాలు ప్యాక్ చేయబడిన, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలు మరియు ఇంటిలో తాజా దినుసులతో తయారు చేసిన అంశాలతో సహా పలు రూపాల్లో అందుబాటులో ఉంటాయి.
సాంప్రదాయకంగా, అల్పాహారాలను సాధారణంగా ఇంటిలో లభించే దినుసులతో తయారు చేస్తారు. తరచూ మిగిలిపోయిన అంశాలతో తయారు చేస్తారు, శాండ్‌విచ్‌లను చల్లని మాంసపు ముక్కలు, గింజలు, పండ్లతో తయారు చేస్తారు మరియు ఇటువంటి వాటిని అల్పాహారాలు వలె ఉపయోగిస్తారు. డాగ్‌వుడ్ శాండ్‌విచ్ అనేది వాస్తవానికి ఒక కార్టూన్ పాత్ర యొక్క అధిక అల్పాహారం కోసం ప్రయత్నించినప్పుడు తయారైంది. కాఫీ వంటి పానీయాలను సాధారణంగా అల్పాహారాలుగా పరిగణించరు. అయితే వాటిని భోజనాల మధ్య ఒక అల్పాహారం లేదా అల్పాహార పదార్ధాలతో తీసుకోవచ్చు. ఒక చిక్కటి ద్రవాన్ని రూపొందించడానికి ఒక విశేష్య ఆహార పదార్థాన్ని (ఉదా. స్ట్రాబెరీలు, అరటిపండ్లు, కివీస్) కలిగి ఉన్న ఒక పానీయాన్ని ఒక అల్పాహారం వలె పరిగణిస్తారు.
సాదా అల్పాహారాలు అయిన సాదా తృణధాన్యాలు, పాస్తా మరియు కాయగూరలు కూడా కొద్దిగా ప్రజాదరణ పొందాయి. వండిన లేదా మిగిలిపోయిన అంశాలను కలిగి ఉన్న ఒక భోజనాన్ని సూచించడానికి కూడా అల్పాహారం అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తారు. రోజుకు ఆరుసార్లు భుజించడాన్ని కూడా తరచూ ఒక రకం అల్పాహారం వలె పరిగణిస్తారు.
సౌకర్యవంతమైన దుకాణాలు విస్తరించడంతో, ప్యాక్ చేయబడిన అల్పాహారాలు ప్రస్తుతం ప్రధాన వ్యాపార వనరుగా మారాయి. అల్పాహారాలు అనేవి సాధారణంగా సౌకర్యవంతంగా, త్వరిత మరియు సంతృప్తికరంగా ఉండేలా తయారు చేయబడతాయి. ప్రాసెస్ చేసిన అల్పాహారాలు త్వరగా పాడవుకుండా, ఎక్కువకాలం ఉండేలా తయారు చేయబడతాయి. ఇవి తయారుచేసిన ఆహారాలు కంటే సౌకర్యవంతంగా ఉంటాయి. ఇవి అధిక మొత్తంలో ఉల్లాసపరిచే పదార్ధాలు, సంరక్షణకారులను మరియు చాక్లెట్, వేరుశెనగ కాయలు వంటి ఆకర్షణీయ పదార్ధాలు మరియు ప్రత్యేకంగా తయారు చేసిన రుచులను (రుచి గల బంగాళాదుంప చిప్స్ వంటివి) కలిగి ఉంటాయి. నిద్రపోవడానికి కొంతసేపు ముందు లేదా నిద్రలో తినే ఒక అల్పాహారాన్ని అర్థరాత్రి అల్పాహారంగా పిలుస్తారు.
అల్పాహారాలను తరచూ వ్యర్థ ఆహారంగా వర్గీకరిస్తారు ఎందుకంటే అవి సాధారణంగా కొద్దిగా లేదా అసలు పోషక అంశాలను కలిగి ఉండవు, మరియు సాధారణ ఆరోగ్యం మరియు పోషణకు ఏ విధంగా దోహదపడవు. పోషకాహారం, బరువు నియంత్రణ మరియు సాధారణ ఆరోగ్యానికి సంబంధించి ఆందోళనలు పెరగడంతో, హెల్త్ కెనడా వంటి ప్రభుత్వ సంస్థలు ప్రజలు అత్యధిక కెలోరీలు, అత్యల్ప పోషక పదార్ధాలు గల వ్యర్థ తిండిని మానేసి, మరింత ఆరోగ్యవంతమైన, సహజ అల్పాహారాలు - పళ్లు, కాయగూరలు, గింజలు మరియు తృణధాన్యాలు వంటివి - తినేందుకు ప్రయత్నించాలని సిఫార్సు చేస్తున్నాయి.
ఒక 2010 అధ్యయనం ప్రకారం అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లోని పిల్లలు రోజుకు ఆరు సార్లు అల్పాహారాలను భుజిస్తారని తెలిసింది, ఇది 1970ల్లోని పిల్లలతో పోలిస్తే, రెండు రెట్లు ఎక్కువగా తేలింది.
పుడ్డింగ్
పుడ్డింగ్ ‌ను తరచుగా డెజర్ట్‌గా భావిస్తారు, కానీ దీనిని రుచిగా వంటకంగా కూడా సూచిస్తారు.
సంయుక్త రాష్ట్రాలలో, "పుడ్డింగ్" ‌ను స్వాభావికంగా గుడ్డుతో చేసే కస్టర్డ్‌లతో సమానంగా ఉండే పాలతో-తయారుచేయబడిన తీపివంటకంగా సూచిస్తారు, అయినప్పటికీ బ్రెడ్ మరియు రైస్ పుడ్డింగ్ వంటి ఇతర రకాలను కూడా సూచిస్తుంది.
సంయుక్త రాజ్యం మరియు కొన్ని కామన్వెల్త్ దేశాలలో, "పుడ్డింగ్" ‌ను మిశ్రితంకాని గంజి లేదా పాలతో తయారుకాబడిన డెజర్ట్‌లను సూచిస్తుంది, ఇందులో రైస్ పుడ్డింగ్ మరియు క్రిస్మస్ పుడ్డింగ్ లేదా ప్రధాన ఆహారం తిన్న తరువాత తినే ఏదైనా తీపివంటంకం ఉంటుంది. ఈ మాటను ఇంపైన వంటకాల కొరకు కూడా ఉపయోగిస్తారు, ఇందులో యార్క్‌షైర్ పుడ్డింగ్, బ్లాక్ పుడ్డింగ్, స్యూట్ పుడ్డింగ్ మరియు స్టీక్ అండ్ కిడ్నీ పుడ్డింగ్ వంటివి ఉన్నాయి.
"పుడ్డింగ్" అనే మాట ఫ్రెంచ్ "బౌడిన్" నుండి వచ్చిందని, వాస్తవానికి ఇది "చిన్న సాసేజ్," అనే అర్థం వచ్చే లాటిన్ "బొటెల్లస్" నుండి పుట్టిందని నమ్మబడింది, ఇది మధ్యయుగంనాటి ఐరోపా పుడ్డింగ్‌లలో ఉపయోగించే మూసి ఉంచిన మాంసాలను సూచించేది.
అనేక వంటలలో ఉపయోగించే పదార్థాలను ధాన్య ఉత్పత్తి లేదా వెన్న, మైదా, ధాన్యం, గుడ్లు, కొవ్వు వంటి ఇతర కలిపి ఉంచే పదార్థం కలపటం ద్వారా ఘన పదార్థంగా వాస్తవంగా కనిపించే పుడ్డింగ్ తయారవుతుంది. ఈ పుడ్డింగ్‌లను వేపటం, ఆవిరిలో వండటం లేదా ఉడికించటం చేస్తారు.
వీటిలో వాడిన పదార్థాల మీద ఆధారపడి, దీనిని ప్రధాన ఆహార సమయంలో లేదా డెజర్ట్‌గా తినటానకి అందిస్తారు.
ఉడికించిన పుడ్డింగ్‌లు 18 మరియు 19వ శతాబ్దంలో రాయల్ నావీలోని నౌకలలో ప్రధాన ఆహారంగా ఉండేది. మైదా మరియు కొవ్వును తయారుచేసే ప్రదేశాలలో పుడ్డింగ్ ప్రధాన ఆహారంగా ఉంటుంది.
పూర్తిగా కొవ్వుతో కప్పబడి ఉండే ఆవిరి పూర్ణాలను కూడా పుడ్డింగ్స్ అని పిలుస్తారు. ఇవి తియ్యగా లేదా ఇంపైన వంటలుగా ఉంటాయి, వీటిలో స్టీక్ అండ్ కిడ్నీ పుడ్డింగ్ వంటివి కూడా ఉంటాయి.
రెండవది మరియు ఇటీవల కనుగొన్న పుడ్డింగ్ రకములో తియ్యని, క్రీముతో నిండి ఉండే డెజర్ట్‌ను ఏర్పరచటానికి చక్కెర, పాలు మరియు చిక్కగా చేయటానికి జొన్నగంజి, జెలటిన్, గుడ్లు, అన్నం లేదా టాపియూకా వంటి పదార్థాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఈ పుడ్డింగ్‌లను సాస్‌పాన్‌లో వేసి స్టవ్ మీద నెమ్మదిగా ఉడికించి లేదా డబల్ బాయిలర్ లేదా ఓవెన్‌లో వేయించి లేదా తరచుగా వేడి నీటిలో వండవలసిన గిన్నె ఉంచి నిదానంగా ఉడికించి తయారుచేయబడుతుంది. ఈ పుడ్డింగ్‌లను పొయ్యి మీద తేలికగా కాలిపోతాయి, అందుచే తరచుగా డబల్ బాయిలర్‌ను ఉపయోగించబడుతుంది; మైక్రోవేవ్ ఓవెన్‌లు కూడా ఈ సమస్యను తొలగించటానికి మరియు కలపటాన్ని తగ్గించటానికి ప్రస్తుతం తరచుగా ఉపయోగిస్తున్నారు.
క్రీముతో కూడిన పుడ్డింగ్‌లు సాధారణంగా చల్లగా వడ్డించబడతాయి, కానీ కొన్ని జాబగ్లియోన్ మరియు రైస్ పుడ్డింగ్ వంటివి వేడిగా అందించవచ్చు. అప్పటికప్పుడు తినే పుడ్డింగ్‌లను ఉడకబెట్టే అవసరం ఉండదు, అందుచే వాటిని వేగవంతంగా తయారుచేయవచ్చు. క్రాఫ్ట్ ఫుడ్స్ దానియొక్క జెలటిన్ డెజర్ట్ బ్రాండ్ జెల్-ఓ ద్వారా పుడ్డింగ్ మిశ్రమాలను ఉత్పత్తిచేసేదిగా ఉంది మరియు ఉత్తర అమెరికాలో పుడ్డింగ్‌లను తయారుచేసింది.
ఈ పుడ్డింగ్ పదప్రయోగం ఉత్తర అమెరికా మరియు నెదర్లాండ్స్ వంటి కొన్ని ఐరోపా దేశాలలో సాధారణమైపోయింది, బ్రిటన్‌లో గుడ్డు-ద్వారా చిక్కపరచిన పుడ్డింగ్‌లను కస్టర్డ్‌లని మరియు గంజి-ద్వారా చిక్కపరిచిన పుడ్డింగ్‌లను బ్లాంక్‌మాంగ్ అని పిలుస్తారు.
"ఈ ఉదాహరణలలో, " పుడ్డింగ్" అనే పదాన్ని పైన పేర్కొన్న ఖచ్చితమైన పుడ్డింగ్ కొరకు కాకుండా బ్రిటీష్ వారి ఉద్దేశంలో "ఏదైనా డెజర్ట్" అని అర్థాన్ని ఇస్తూ ఉపయోగించబడింది."
ద్రవాభిసరణ క్రమత
ద్రవాభిసరణ (Osmosis) ప్రక్రియను క్రమపరచడాన్ని ద్రవాభిసరణ క్రమత (Osmoregulation or Osmotic Regulation) అంటారు.
ద్రవాభిసరణ క్రమత యంత్రాంగాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని, జీవులను మూడు విధములుగా విభజించవచ్చును:
యశము
యశము [ yaśamu ] or యశస్సు yaṣamu. [Skt.] n. Prosperity, celebrity, glory, reputation. కీర్తి. యశస్కరము yaṣas-karamu. adj. Rendering famous. కీర్తిని కలుగజేయునట్టి. యశస్కాముడు yaṣas-kāmuḍu. adj. Emu lous, desirous of renown. యశస్సును కోరువాడు. యశస్వి yaṣasri. n. A man of fame. యశులు yaṣulu. n. They who are glorious: this is used merely in compounds; thus, మహాయశులు the most glorious. విదితయశులు the most celebrated people. "వీరు దిక్పాలురు విదిత యశులు." M. III. ii. 34.
వంచన
వంచన [ vañcana ] vanchana. సంస్కృతం n. Cheating, fraud, craft. ఒకరిని దగా చేయడము, మోసము, కపటము. ఆత్మవంచన self-deception, wronging oneself. వంచకత్వము vanchakatvamu. n. Cheating, fraud. మోసము. "తత్వమింద్రియవంచకత్వంబునను." Vēma. 2057. వంచకము vanchakamu. adj. Cheating. మోసముచేసే n. A fox. నక్క. వంచకుడు vanchakuḍu. n. A rogue, impostor. మోసగాడు, వంచించు vanchinṭsu. v. a. To cheat, defraud, trick, wrong. మోసము చేయు. వంచితము vanchitamu. adj. Tricked, deceived, wronged, మోసము చేయబడిన.
వందనము
వందనము [ vandanamu ] vandanamu. సంస్కృతం n. An obeisance, salutation, అభివాదనము, నమస్కారము, Praise, స్తుతి. Thanks. వందనమిడు or వందనము చేయు vandanam-iḍu. v. n. To honour, salute, bow to. వందనమాల vandana-māla. n. A garland hung over a gate or carved in stone trellis. ద్వారమందు కట్టిన తోరణము. వందారువు or వందారుడు vandāruvu. n. One who salutes or pays homage. నమస్కారము చేయువాడు. వంది vandi. n. A herald, bard, panegyrist. ప్రాతఃకాలమందు రాజులను మేలుకొలిపేవాడు, స్తుతిచేసి జీవించువాడు, బట్టువాడు. వందించు vandinṭsu. v. a. To praise, స్తుతించు. వందితుడు vandintuḍu. n. One who is praised or saluted, స్తుతింపబడినవాడు, నమస్కరింపబడినవాడు. వంద్యము vandyamu. adj. Honourable, venerable, worthy or regard Lauded or laudable. కొనియాడదగిన, పూజ్యమైన. "సకలలోకైక వంద్యంబు సకలసుజన, చిత్తరంజన కారణంబుత్తమంబు." Vish. i. 31. వంద్యుడు vandyuḍu. n. One who is worthy to be praised. పూజ్యుడు లోకవంద్యుడు fit to be praised or extolled by the whole world.