భర్త పట్ల క్రౌర్యం
భర్త పట్ల క్రౌర్యం (ఆంగ్లం: Cruelty against husband) అనగా స్త్రీల రక్షణ కొరకు ఉన్న చట్టాలను తనకనుకూలంగా ఉపయోగించుకొని భర్త మరియు అయన కుటుంబీకులు ప్రమేయం లేనప్పటికిని దుర్వినియోగం చేస్తూ, డబ్బు కోసం వేధిస్తూ భయపెట్టడం. కొన్ని సందర్భాలలో శారీరకంగానూ, మాససికంగానూ మరియు సామాజికం గానూ భర్తను వేధించటం.
చట్టం స్త్రీలకే అనుకూలంగా ఉన్నది అనే భ్రమ నెలకొని ఉండటం మూలాన భార్య/ఆమె కుటుంబీకులు/ఆమె బంధుమిత్రులు తాము ఆడిందే ఆటగా, పాడిందే పాటగా వ్యవహరించటం, వాటికి కట్టుకొన్న భర్త ఒప్పుకోని పక్షంలో స్త్రీ సంక్షేమం కోసం రూపొందించిన చట్టాలనే అమాయక భర్త పై అస్త్రాలుగా ప్రయోగించటం/లేదా ప్రయోగిస్తామని బెదిరించటమే "భర్త పట్ల క్రౌర్యం".
భర్త పట్ల క్రౌర్యం వలన భారతదేశంలో ప్రతి తొమ్మిది నిముషాలకు ఒక గృహస్థు ఆత్మాహుతికి పాల్పడుతోన్నాడని సేవ్ ఇండియన్ ఫ్యామిలీ స్పష్టం చేసినా, అది అరణ్యరోదన గానే మిగిలిపోయింది.
హైందవ వివాహ సంస్కారాల ప్రకారం వివాహంలో వరుడు మాంగళ్యధారణ చేసే సమయంలో, పురోహితుడు
-అని చదువుతాడు.
అదే విధంగా వధూవరులిరువురితో నాతిచరామి మంత్రమైన
- అని ప్రతిజ్ఞ చేయిస్తాడు.
ఆ విధంగా అగ్ని దేవుని సాక్షిగా, వేద పండితుల మంత్రోచ్ఛారణల నడుమ, పెద్దల సమక్షంలో తల వంచి తాళి కట్టించుకొని, ఏడడుగులు నడిచి, పతియే ప్రత్యక్ష దైవం అని భావించి, జీవితాంతం సహధర్మచారిణిగా నడుచుకొనవలసిన భార్య తన భర్తను న్యాయస్థానంలో దోషిగా నిలబెట్టే ప్రయత్నం చేస్తోంది. తప్పుడు నేరారోపణలతో తన కుటుంబాన్ని తానే వీధికి ఈడ్చుకొంటోంది.
వాస్తవానికి వరకట్న నిరోధక చట్టం (Dowry Prohibition Act) భారతదేశంలో 1961 లోనే రూపొందించబడింది. ఈ చట్టం ప్రకారం వరకట్నం తీసుకోవటం, ఇవ్వటం రెండూ కూడా నేరాలే. కానీ విశాల దృక్పథంతోనో, ఆదర్శాల కోసమనో కట్నాన్ని తిరస్కరించినట్లయితే, వరుడిలో ఏదో లోపం ఉన్నది అనే భావన కూడా సర్వసాధారణమే. అయితే భారతదేశంలో తరతరాలుగా వేళ్ళూనుకొన్న పురుషాధిక్యత, ఉమ్మడి కుటుంబ వ్యవస్థల వలన --గమనించిన భారతీయ శిక్షాస్మృతి, వీటిని అరికట్టటానికి 1983 లో 498A (గృహహింస నిరోధక) చట్టాన్ని రూపొందించినది.
ఈ చట్టం ప్రకారం
ఈ చట్టం నాన్-బెయిలబుల్ (Non-Bailable అనగా బెయిల్ ఇవ్వకూడనిది) మరియు కాగ్నిజబుల్ (Cognizable అనగా నేరముగా గుర్తించబడినది) కావటం మూలాన దీని దుర్వినియోగానికి దారులు పడ్డాయి. ఇప్పటి వరకూ ఈ చట్టం అవిభాజిత ఆంధ్ర ప్రదేశ్ (ప్రస్తుత తెలంగాణ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్) మరియు రాజస్థాన్ రాష్ట్రాలలో కాంపౌండబుల్ (Compoundable అనగా రాజీ కుదుర్చుకొనేది) గా ఉన్నది.
ఒకప్పుడు అతి కఠినంగా ఉన్న ఈ చట్టం ప్రకారం ఏ సాక్ష్యం లేకుండానే ఏ వివాహిత అయినా తన భర్త, అతని తల్లిదండ్రులపై (అదనపు) కట్నం కోరుతున్నారని ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. ఫిర్యాదులో పేర్కొన్నవారందరినీ పోలీసులు వెంటనే అరెస్టు చేయవచ్చు.కేవలం న్యాయమూర్తి విచక్షణ పై ముద్దాయిలకు బెయిలు మంజూరు చేయబడేది. నిర్దోషులు అని నిరూపించబడేంతవరకూ ముద్దాయిలను నేరస్థులుగానే పరిగణించేవారు. అయితే,
-గమనించిన సుప్రీం కోర్టు, ఈ చట్టంలో కచ్చితమైన సాక్ష్యాధారాలు దొరికితే తప్పితే, అవసరమైతే తప్పితే భర్తతో సహా ఇతర ముద్దాయిలను అదుపులోకి తీసుకొనరాదని పదే పదే లిఖితపూర్వకంగా తెలుపుతూ వచ్చింది.
ఐతే,- మునుపెన్నడూ లేని విధంగా అమాయకపు భర్తపై కేసులు వేసి, వారిని న్యాయస్థానంలో ముద్దాయిలుగా నిలబెడుతున్నారు. పురుషుల హక్కుల కోసం పోరాడే మెన్స్ రైట్స్ ఇండియా అనే సంస్థ ప్రకారం భారతదేశంలో ఐటీ/బిపిఓ పరిశ్రమలు దినదినప్రవర్థమానంగా వర్థిల్లుతున్న సమయం (అనగా 2000 సంవత్సరం) నుండి విడాకుల చట్ట ప్రయోగం అధికమైనది. ఇక ఎన్ ఆర్ ఐ ల విషయానికి వస్తే వారు భారతదేశపు స్త్రీలను వివాహమాడటానికి కూడా జంకుతున్నారు. వారి పాస్ పోర్టులను జప్తు చేయటం, సుదీర్ఘ కాలం భారతదేశంలోనే ఉద్యోగం లేకుండా ఉండవలసి రావటం, అరెస్టులు, కోర్టు చుట్టూ ప్రదక్షిణాలు, ఇదే అవకాశంగా వీరి వద్ద నుండి ఎంతోకొంత రాబట్టాలనుకొనే న్యాయరక్షకులు, చట్టనిర్దేశితుల వ్యవహారాలతో వీరు విసిగి వేసారిపోయారు.
ఏ రకమైన వివాహమూ భర్త పట్ల క్రూరత్వానికి మినహాయింపు కాదు. కుల, మత, ప్రాంత, భాషలకు అతీతంగా ఈ చట్టాల దుర్వినియోగం సాగుతోంది.
వీటి దుర్వినియోగం వ్యాపించి ఉంది.
వరకట్నం తీసుకోవటం అటుంచి, దానిని వ్యతిరేకించి, పెళ్ళి ఖర్చులు కూడా వరుడే భరించిన సందర్భాలలోనూ ఈ చట్టాల దుర్వినియోగం జరగటం గమనార్హం, శోచనీయం. ప్రేమ పెళ్ళిళ్ళ అనంతర కాలంలో, వేరే ఏ ప్రమాదం వలన తమ కుమార్తె మృతి చెందినా, వేరే ఏ కారణం వలన ఆమె ఆత్మాహుతికి పాల్పడినా, తమ కుమార్తెను తమకకు కాకుండా చేశాడన్న అక్కసుతో ఆమె వైపు కుటుంబీకులు వేధింపు చట్టాలే కాక, హత్యానేరాలు మోపే అవకాశాలు కూడా ఉన్నాయి. సున్నితమనస్కులైన పురుషులు, ఇలాంటి అపవాదు ఎదుర్కొన్ననాడే సగం చచ్చినట్టు భావిస్తున్నారు. శిశు సంరక్షణ తల్లికే చెందటంతో, భార్య వలన కలిగిన తమ సంతానం పైన ప్రేమని చంపుకోలేక, చట్టాన్ని వ్యతిరేకించలేక, భార్యని ఒప్పించలేక, సంతానాన్ని చూడకుండా ఉండలేక సతమతమైపోయే పురుషులు మానసిక రుగ్మతల బారిన పడుతున్నారు. కొన్ని సందర్భాలలో దుర్వ్యసనాలకు బానిసలవుతున్నారు. ఆత్మహత్య ప్రయత్నాలు చేయటం, ఆత్మహత్య చేసుకోవటం చేస్తున్నారు.
ఏ చట్టమైనా ఉన్నత భావాల నేపథ్యంతోనే రూపొందించబడుతుంది. అయితే ఈ చట్టం నేపథ్యంలో గల ఉన్నత భావాలను తుంగలో తొక్కి వాటిలో ఉన్న లొసుగులనే అవకాశంగా తీసుకొని వాటిని దుర్వినియోగ పరచటం మిగతా అన్ని చట్టాలతో పోలిస్తే ఈ చట్టంలోనే ఎక్కువగా ఉండటం గమనార్హం. ఇతర చట్టాలక్రింద వేసిన వ్యాజ్యాలలో నేరాలు 40-50 శాతం ఋజువు అవుతుండగా, ఈ చట్టాలక్రింద వేసిన వ్యాజ్యాలలో నేరారోపణలు కేవలం 2-3 శాతం మాత్రమే ఋజువు అవుతున్నాయి. ఇటీవలె నమోదవుతున్న కేసులలో దాదాపుగా 85 శాతం కేసులు కేవలం భర్తను/అతని కుటుంబ సభ్యులను బెదిరింపులకు గురి చేయటం కొరకేనని తేలినవి. అత్తా ఒకింటి కోడలే అన్నట్టు స్త్రీ సంక్షేమం కోసం రూపొందించిన చట్టాలే, వృద్ధాప్య వయసులో అత్త స్థానంలో ఉన్న స్త్రీలకు, సప్తసముద్రాల అవతల సంసార సాగరాలను ఈదుతున్న ఆడపడుచుల స్థానంలో ఉన్న స్త్రీలకు గొడ్డలి పెట్టు అయినవి. ఈ బలి ఇంతటితో ఆగక భర్త యొక్క తండ్రి, అన్నదమ్ముల పై కూడా నిరాధార లైంగిక వేధింపు అభియోగాలు తోడౌతున్నాయి.
స్వయంగా ఒక సుప్రీం కోర్టు జడ్జి గారి వ్యాఖ్య -
మరొక న్యాయనిపుణుడు ఈ దుష్పరిణామాన్ని చట్టపరమైన తీవ్రవాదం (Legal Terrorism) గా వ్యవహరించారు.
ఢిల్లీలో స్త్రీల తరపున వ్యాజ్యాలనే ఎక్కువగా స్వీకరించే సాధనా రామచంద్రన్ ఒక మహిళా న్యాయవాది యొక్క స్పందన -
మరొక న్యాయవాది -
బెంగుళూరుకు చెందిన శంకరప్ప అనే న్యాయవాది -
ఈ చట్టాల దుర్వినియోగానికి బలయ్యే పురుషులకు సలహాలు/సూచనలు ఇచ్చే ఒక స్వచ్ఛంద సేవా సంస్థ కార్యకర్త -
ఈ చట్టాలకే బలి అయిన అటు పిమ్మట సేవ్ ద ఫ్యామిలీ ఫౌండేషన్ ను నెలకొల్పిన స్వరూప్ సర్కార్ -
సోదరుని పై మరదలు వేసిన వరకట్న వేధింపు వ్యాజ్యాలకు చలించిపోయి సంగ్యబాల్యను స్థాపించిన అరుణ్ మూర్తి -
ఈ బాధలని ప్రత్యక్షంగా అనుభవించిన రాజ్ చోప్రా -
ఒక్కొక్క కేసు ఒక్కొక్క రకంగా ఉన్ననూ, ప్రణాళికా బద్ధంగా భర్తను కేవలం చట్టపరంగా ఇరికించటానికే ఇటువంటి కేసులు బనాయించబడే కారణంగా, వీటిలో సాధారణంగా ఆరోపణలన్నీ ఒకే విధంగా ఉంటాయి. చివరకు పతిహత్యకు ఒడిగట్టిన స్త్రీలు కూడా తమ భర్త ఈ క్రూర చర్యలకు పదేపదే పాల్పడుతుండటం వల్లనే తాము అతణ్ణి హతమార్చామని చెప్పుకోవటం విశేషం .
కొన్ని ఉదాహరణలు. 
పరువుగా బ్రతుకుతున్న ఏ పురుషుడైనా ఇటువంటి ఆరోపణలు చూడగనే బెంబేలెత్తి పోవటం సహజమే. కానీ ఇటువంటి ఆరోపణలేవీ న్యాయస్థానంలో ఋజువు కాలేవు. ఇవే కాదు, వాగ్వాదం జరిగిన సమయంలో చేసే వాయిస్ రికార్డింగ్ లు, తీసిన వీడియోలు వంటి వాటిని కూడా న్యాయస్థానంలో ఋజువు చేయటం కష్టతరమే. (వాయిస్ రికార్డింగులో వినిపించే స్వరం ముద్దాయిదేనా/కాదా, వీడియోలో కనిపించేది ముద్దాయేనా/కాదా వంటి వాటిని నిరూపణ చేయటం కష్టతరం. ఈ నాటి సాంకేతిక విప్లవాలతో తప్పుడు వాయిస్ రికార్డింగులు, వీడియోలు సృష్టించటం పెద్ద కష్టమేమీ కాదు.)
భారతదేశపు వివాహ వ్యవస్థ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆదరణకు నోచుకొనబడ్డదనీ, ఇటీవలి కాలంలో ఇటువంటి వ్యవస్థను అపహాస్యం పాలు జేసేలా చిన్న విషయాలకు కూడా మహిళలు న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయిస్తున్నారనీ సుప్రీం కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది. ఒక్కోమారు ఈ చట్టం యొక్క దుర్వినియోగం వలన మరణశయ్యల పైనున్న వయోవృద్ధులు కూడా బలిపశువులౌతున్నారని వాపోయింది.
కుటుంబాల లో రేగిన కలతలను మాపి కుటుంబ వ్యవస్థను రక్షించవలసిన బాధ్యత గల రక్షకభటులు, న్యాయవాదులు (కొందరు) ఇదే అదునుగా భర్తను అదుపులోకి తీసుకొనే/జైలలో వేసే కారణం చూపి తమ ధనదాహాన్ని తీర్చుకొంటున్నారని, పోలీసు స్టేషన్లలో/క్రింది-స్థాయి కోర్టులలో అంతర్గతంగా పైరవీలు చేసి అయినా సరే భర్తను అదుపులోకి తీసుకొనేలా చేస్తున్నారని సుప్రీం కోర్టు పదే పదే తీవ్రంగా దుయ్యబట్టినది.
కేవలం అధికారం ఉన్నంత మాత్రాన అడ్డగోలుగా అరెస్టు చేయటం కాదనీ, అరెస్టు ఎందుకు చేస్తున్నామన్న విచక్షణా జ్ఞానం కూడా పోలీసులకు ఉండాలని హెచ్చరించింది. చివరకు ఈ విషయమై భారత పార్లమెంటు జోక్యం కలుగజేసుకొనవలసిన దుర్దశ వచ్చినందుకు బాధను వ్యక్తం చేసినది. అయిననూ ఆశించిన ఫలితం లేకపోవటంతో క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (Cr.PC) తాజా సవరణలలో సరైన కారణం లేనిచో ఇటువంటి కేసులలో అభియోగాలు మోపబడిన ఏ వ్యక్తినీ (భర్తతో సహా) అదుపులోకి తీసుకొనరాదనీ, అతిక్రమించిన వారిపై క్రమశిక్షణ చర్యలు ఉంటాయని పేర్కొన్నది.
శ్వేతా కిరణ్ అనే వివాహిత తన భర్త అర్నేష్ కుమార్ మరియు అతని తల్లిపై వేసిన వ్యాజ్యంలో క్రింది కోర్టు మరియు హై కోర్టులు వారికి బెయిల్ ను నిరాకరించినవి. దీనితో అర్నేష్ కుమార్ అత్యున్నత న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించారు. 2 జూలై 2014న సుప్రీం కోర్టు ఇరువురికీ బెయిళ్ళు మంజూరు చేసినది. ఏడు సంవత్సారాలు, లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ శిక్ష పడేంత పెద్ద నేరం చేసిన వారినే అదుపులోకి తీసుకోవాలని, వరకట్న వేధింపు చట్టాలలో అత్యధికంగా పడేది మూడేళ్ళ జైలు శిక్ష మాత్రమే అని, కావున ఇప్పటి నుండి ఈ కేసులలో సాక్ష్యాధారాలు లేకుండా (భర్తతో సహా) ఎవరినీ అదుపులోకి తీసుకొనరాదని సుప్రీం కోర్టు ఈ సందర్భంగా చేసిన సంచలన వ్యాఖ్యలు:
కేవలం భర్త, అతని తోబుట్టువులకు అసౌకర్యం కలిగించాలనే దురుద్దేశ్యంతోనే ఆధారాలు లేని వ్యాజ్యం వేసిన మనీషా పొద్దార్ పై ఆమె ఆడపడుచు ప్రీతి గుప్తా వేసిన ప్రతివ్యాజ్యంలో అత్యున్నత న్యాయస్థానం 13 ఆగష్టు 2010 న చేసిన వ్యాఖ్యలు.
క్రౌర్యం అనేది భాగస్వాముల యొక్క జీవన విధానాలను బట్టి, సాంఘిక/ఆర్థిక స్థితిగతులను బట్టి, ఆయా కుటుంబాలు అవలంబించే సంస్కృతి-సాంప్రదాయలు/మానవీయ విలువలను బట్టి; ఒక్కొక్క కేసులో ఒక్కొక్క విధంగా పరిగణించవలసి ఉంటుంది. ఒక కేసులో క్రూరమైనదిగా కనబడే చర్య మరొక కేసులో క్రూరంగా కనబడకపోవచ్చు. వీటికి ఇదమిత్థంగా నియమాలు లేకపోయినప్పటకీ న్యాయనిపుణులు సూత్రప్రాయంగా కొన్ని చర్యలను క్రూరమైన చర్యలుగా నిర్ధారించారు.
క్రింద పేర్కొన్న చర్యలేవీ శారీరక హింసగా పరిగణింపబడకపోయిననూ, భర్త యొక్క హృదయాన్ని గాయపరచే చర్యలు కావటం మూలాన, వీటి వలన భర్త యొక్క శారీరక/మానసిక ఆరోగ్యాల పై ప్రభావం ఉంటుంది కనుక ఈ చర్యలు క్రూరమైన చర్యలుగా నిర్ధారించబడినవి.
మానసిక క్రౌర్యానికి విశాలమైన అర్థము ఉన్ననూ ఇటువంటి కేసులలో ఈ విధంగా నిర్వచించబడినది -
ఈ క్రింది చర్యలు మానసిక క్రూర చర్యలుగా నిర్ధారింపబడినవి
వివాహం సాధారణ మరియు సమగ్ర లైంగిక సంబంధంతోనే పరిపూర్ణం అవుతుంది. వివాహం జరిగే నాటికి భాగస్వాములలో ఎవరికైననూ జనాంగాలు లోపాలు కలిగి ఉండటం వలన గానీ లేదా ఏదేని ఇతర కారణాల వలన సాధారణ లైంగికానందాన్ని ఇవ్వలేక పోవటం గానీ జరిగితే అవి వివాహాన్ని అసంపూర్ణంగానే ఉంచేస్తాయి కాబట్టి, అటువంటి వివాహమును తప్పించటం లేదా రద్దు చేయటం జరుగుతుంది.
భర్తపై మోపబడ్డ వివాహేతర సంబంధ అభియోగాలు నిరాధారాలు అని తేలిననూ అది కూడా క్రూరమైన చర్య క్రిందకే జమకట్టబడుతుంది.
2012 నాటికి నమోదైన 498A కేసులలో ఋజువైన నేరాలు కేవలం 15% మాత్రమే. నానాటికీ ఇవి తగ్గుముఖం పట్టటం శుభపరిణామం. అయితే నిరాధారమైన ఆరోపణలకు మానవ ప్రయత్నంతో కొంతవరకు కళ్ళెం వేయవచ్చును. వాటిలో కొన్ని -
సంసారంలో తరచూ ఘర్షణలు ఏర్పడటం, భర్త పట్ల క్రౌర్యానికి దారి తీసే ప్రమాదము ఉంది. భార్యకు ఆ ఉద్దేశం లేకపోయిననూ, ఇతరుల ప్రోద్బలాలు మరియు దురుద్దేశ్యాలకు ఆమె లొంగటం వలన తను న్యాయస్థానాన్ని అశ్రయించే అవకాశం ఎంతయిననూ ఉంది. దీని వలన భర్త ఉద్యోగరిత్యా, వ్యక్తిగతంగా కొన్ని హఠాత్పరిణామాలు ఎదుర్కొనవలసి ఉంటుంది. వీటికి భర్త సంసిద్ధంగా ఉండాలి.
ఈ చట్టం గురించి ఒక న్యాయవాది -
498A తో బాటుగా గృహ హింస చట్టం మరియు భరణం చట్టాలను భార్య ప్రయోగించే అవకాశం ఉన్నది. 498A మరియు గృహ హింస చట్టాలకు ఇట్టే తేడా లేదు. పోలీసుల, న్యాయవాదుల జోక్యం లేకుండా సామరస్య పరిష్కరణ కొరకే ప్రత్యేకమైన గృహహింస చట్టం తేబడినది. గృహహింస జరిగినట్లు సాక్ష్యాలుంటే స్త్రీ-శిశు సంక్షేమ మహిళా అధికారి దంపతులకి కౌన్సిలింగ్ నిర్వహించి భార్యకు భర్త నుండి రావలసిన పరిహారం ఇప్పించే వసతి ఉన్నది. అయితే ముందు కోర్టును ఆశ్రయించి తర్వాత సంక్షేమాధికారిని ఆశ్రయించినచో, ఈ కేసు విచారన కూడా కోర్టు పరిధికే వెళుతుంది.
భార్య నిరుద్యోగి అయినచో ఆమె ఐపీసీ సెక్షను 125 క్రింద తాత్కాలిత/శాశ్వత భరణం కోరే అవకాశం ఉన్నది. అయితే, భర్త ఎక్కడ ఉద్యోగం చేస్తున్నాడు, అతనికి ఎంత జీతం వస్తోంది, అతని స్థిర/చరాస్తులేవి అన్న వాటికి భార్య వద్ద ఖచ్చితమైన సాక్ష్యాధారాలు ఉండాలి. వీటిని పరిశీలించిన తర్వాత వివాహం జరిగి ఎంత కాలమైనది, ఎంత మంది పిల్లలు ఉన్నారు, నిజంగానే భార్య ఉద్యోగం చేసే పరిస్థితులు లేవా వంటి అంశాలని పరిగణలోకి తీసుకొని న్యాయస్థానం ఎంత భరణమివ్వాలో నిర్ణయిస్తుంది. భరణం ఎంత అన్నది కేసు-కేసుకీ మారుతూ ఉండటం మూలాన దీనికి ఖచ్చితమైన నియమనిబంధనలేవీ లేవు.
కేసు జరిగినన్ని రోజులు కోరే భరణం తాత్కాలితం కాగా విడాకులు తీసుకొన్న తర్వాత కోరే భరణం శాశ్వతం. ఇది నెలవారీగా తీసుకోవాలా, జీవితకాల భరణం ఒకే మారు తీసుకోవాలా అన్నది భార్య నిర్ణయం. క్రింది కోర్టులో విధించిన భరణం ఎక్కువగా ఉన్నది అని భర్తకు అనిపించినచో, అతను పై కోర్టును ఆశ్రయించవచ్చును. విధించబడిన భరణం ఎందుకు ఎక్కువ అనే విషయంపై వాదోపవాదాలు విన్న తర్వాత పై కోర్టు తగిన చర్యలు తీసుకొంటుంది.
భరణం కడుతూ ఉండే సమయంలో, నెలవారీగా కట్టే భరణం భర్త కట్టలేకపోయినచో, అతడు భార్యను వెనక్కి పిలిపించకొనవచ్చును. భార్య రాని పక్షంలో భర్త కోర్టుని ఆశ్రయించవచ్చును. నెలవారీ భరణమూ ఇవ్వక, తనను వెనక్కీ పిలుచుకొనక ఉండే భర్త పై మరల భార్య దావా వేయవచ్చును. ఈ పరిస్థితులలో భర్తను జైలుకి పంపే అవకాశం ఉన్నది. జైలు వలన జీవనభృతి కోల్పోయే ప్రమాదమూ ఉన్నది.
ఒకే మారు జీవితకాలం భరణం ఇచ్చినచో ఇరువురూ కొత్త జీవితాలని ప్రారంభించవచ్చును.మిగతా చట్టాలలో వలె భర్త పట్ల క్రౌర్యం చట్టంలో కూడా అభియోగాలు మోపే వ్యక్తే వాటి సాక్ష్యాధారాలను చూపవలసి ఉంటుంది. సరైన సాక్ష్యాధారాలు ఉండి, క్రౌర్యం గనుక ఋజువైతే ఏకగ్రీవంగా కోర్టు విడాకులను మంజూరు చేయటం జరుగుతుంది.
సరియైన సాక్ష్యాధారాలు లేకపోయిననూ/సాక్షులు (భార్య కూడా సాక్షే) తాము కేసును ఉపసంహరించుకోవాలనుకొన్ననూ వారి వద్ద నుండి వాంగ్మూలమును తీసుకొని 498ఏ కేసు కొట్టివేయబడుతుంది. ఒకవేళ లోక్ అదాలత్ ద్వారా కేసును ఉపసంహరించుకొనదలచుకొంటే, మూడు నెలల గడువు వరకు కేసును పరిశీలనలో ఉంచి (ఈ కాలంలో ఎటువంటి గృహహింస జరగనిచో), ఎటువంటి విచారణ లేకుండా లోక్ అదాలత్ ద్వారా కేసు కొట్టివేయబడుతుంది.
గృహహింస, భరణం వంటి కేసులను కూడా లోక్ అదాలత్ ద్వారా పరిష్కరించుకొనే సౌలభ్యం కలదు.
విడాకులను మంజూరు చేసే అధికారం మాత్రం లోక్ అదాలత్ కు లేదు. ఇరువురి అంగీకారంతో విడాకుల దరఖాస్తును పొందిన కోర్టు, ఆరు నెలల గడువు సమయమిచ్చి, అప్పటికి కూడా భార్య విడాకులు కోరుకొంటూ ఉంటేనే, వాటిని మంజూరు చేస్తుంది.
తెలుగు చలన చిత్ర పరిశ్రమ లో గయ్యాళి అత్తగా/భార్యగా సూర్యకాంతం భర్తపై ప్రత్యక్షంగా, అల్లుడిపై పరోక్షంగా క్రూరత్వం కనబర్చే పాత్రలకి పెట్టింది పేరు.
క్రూరత్వాన్ని అనుభవించే భర్తను, సమాజం ఎప్పుడూ హాస్యాస్పదంగానే పరిగణిస్తోంది. భర్త పడే వేదన తేలికగానే తీసుకొనబడుతోంది.
అహ్మదాబాద్ కు చెందిన, కెనడాలో స్థిరపడిన మక్దూంకు, భారతదేశానికి చెందిన ముస్కాన్ సెర్ అనే ఒక స్త్రీ తో షాదీ.కాం లో పరిచయమైనది. ఆమె కోసం అతను కెనడా వదిలి భారతదేశానికి వచ్చి ఆమెను పెళ్ళి చేసుకొన్నాడు. వారికి ఒక కుమారుడు (సయ్యద్ రెయ్యాన్). అయితే అంతకు ముందే ఆమెకు వివిధ పేర్లతో నాలుగు మార్లు వివాహములైనవని, నాలుగు మార్లూ వరకట్న వేధింపు చట్టాలతోనే ఆమెకు వారితో విడాకులవటమే కాక పలుమార్లు తాను అబార్షన్ చేయించుకొన్నదని మక్దూం కు తెలిసినది. ముస్కాన్ యొక్క అసలు రంగు మక్దూంకు తెలియటంతో ఆమె అతనిపై మరల ఈ చట్టాల దుర్వినియోగానికి ఒడిగట్టినది. దీనితో వారు విడిపోయారు. మక్దూం ను మానసికంగా వేధించి అతని ఆస్తిపాస్తులను సొంతం చేసుకోవాలనే దురుద్దేశ్యంతోనే ముస్కాన్ తో సహా ఆమె కుటుంబసభ్యులందరూ కలిసి అతనిని కుమారునికి దూరం చేశారు. ఆమె రెయ్యాన్ ఆలన-పాలనలపై సరిగా ధ్యాస చూపేది కాదని, బాలుడిని శారీరకంగా హింసించేదని కూడానని ఒక లేఖలో మక్దూం పేర్కొన్నాడు. స్వాభావికంగానే పిల్లలంటే ఇష్టపడే మక్దూం, తాము విడిపోయినా తన రక్తం పంచుకుపుట్టిన రెయ్యాన్ పై గల అమితమైన ప్రేమను మాత్రం చంపుకోలేకపోయాడు. రెయ్యాన్ ను చూడకుండా ఉండలేకపోయాడు. రెయ్యాన్ ను చూడటానికి మక్దూం చేయని ప్రయత్నం లేదు.
పాషాణ హృదయురాలైన ముస్కాన్ ఏ మాత్రం కరగకపోవటంతో మక్దూం వకీలును ఆశ్రయించాడు. కానీ మక్దూం యొక్క ప్రేమాభిమానాలను, భావోద్వేగాలను అర్థం చేసుకోలేని తన వకీలు కేసును సాగదీయటం తప్ప మరేమీ చేయలేకపోయాడని వాపోయాడు. రెయ్యాన్ ను తనకు చూపించటానికి సహాయపడమని తన భార్యను, ఆ సామాజిక వర్గాన్ని ప్రాధేయపడుతూ 2009లో మక్దూం తన పై తనే ఒక వీడియో తీసుకొన్నాడు. తల్లిదండ్రులకు క్షమాపణలు చెబుతూ దానిని యూట్యూబ్ లో ఎక్కించి ఆత్మహత్య చేసుకొన్నాడు.
పైసా కట్నం లేకుండా, పెళ్ళి ఖర్చులు కూడా తనే భరించి అంజును ప్రేమ వివాహం చేసుకొన్న, ఢిల్లీకి చెందిన లఘుచిత్ర రూపకర్త సుహైబ్ ఇల్యాసీకి తన భార్య తమ ప్రేమకు కానుకగా ఒక కుమార్తెను ఇచ్చింది. కొంతకాలం తర్వాత ఇతర కారణాల వలన ఆమె ఆత్మహత్య చేసుకొన్నది. ఆమె వైపు తల్లిదండ్రులు/సోదరుడు అతని పై హత్యానేరాలు మోపారు. అతని పేరుప్రతిష్ఠలు మంటగలపాలని, అతని కుమార్తె సంరక్షణ వారికే చెందాలనేదే వారి దురుద్దేశ్యం. కానీ ఇల్యాసి పై వారు చేసిన ఏ నేరారోపణలు ఋజువు కాలేదు.
అయితే స్వీయ జీవితంలో తను అనుభవించిన ఈ బాధ కంటే, తన స్నేహితుడు సయ్యద్ మక్దూం అనుభవించిన వేదన, క్షోభలు మరింత దయనీయమైనవని, దాని ప్రేరణతోనే తాను 498A: The Wedding Gift అనే విమర్శాత్మక లఘుచిత్రాన్ని నిర్మిస్తున్నానని ఇల్యాసి తెలిపాడు.
మృదుభాషి అయిన ఇల్యాసి మాటలలో -