hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
హింగ్లాజ్
హింగ్లాజ్ (ఇంగ్లీషు: Hinglaj, సంస్కృతం: हिङ्ग्लाज, హిందీ: हिंगलाज) అనునది పాకిస్తాన్‌లోని బెలూచిస్తాన్ రాష్ట్రంలోని ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రం మరియు శక్తిపీఠం. హింగ్లాజ్ లేదా హింగుళ దేవి భారతదేశంలోని చాలామంది క్షత్రియులకు, ఇతర తెగలకూ కులదేవత. ఇది బెలూచిస్తాన్ రాష్ట్రంలో కరాచీ నుండి 250 కి.మీ దూరంలో ఉన్నది.
సతీ వియోగదుఃఖం తీరని శివుడు ఆమె మృతశరీరాన్ని అంటిపెట్టుకొని ఉండి తన జగద్రక్షణాకార్యాన్ని మానివేశాడు. దేవతల ప్రార్ధనలు మన్నించి విష్ణువు సుదర్శన చక్రంతో ఆ దేహాన్ని ఖండాలుగా చేసి, శివుడిని కర్తవ్యోన్ముఖుడిని చేశాడు. సతీదేవి శరీరభాగాలు పడిన స్థలాలు శక్తి పీఠాలుగా భక్తులకు, ముఖ్యంగా తంత్రసాధకులకు ఆరాధనా స్థలాలు అయినాయి. ప్రతి శక్తి పీఠంలోను దాక్షాయణీ మాత భైరవుని(శివుని)తోడుగా దర్శనమిస్తుంది. సతీ దేవి బ్రహ్మరంధ్రం ఇక్కడ పడినట్టు చెప్పుకుంటారు. ఇక్కడ భైరవుడు భీమలోచనుడనే పేర పిలువబడుతున్నాడు. 
రామాయణం ప్రకారం, రావణ వధ తర్వాత రాముడు బ్రహ్మహత్యదోష నివారణ కోసం హింగ్లాజ్ దేవిని సందర్శించాడు. 
హింగుళా దేవికి చెందిన ఈ మంత్రం దధీచీవిరచితంగా భావిస్తారు. 
ఓం హింగుళే పరమ హింగుళే అమృతరూపిణీ తనుశక్తి
మనః శివే శ్రీ హింగుళాయ నమః స్వాహా
హింగ్లాజ్ దేవి ఆలయం కథనాంశంగా, టి.గోపిచంద్ కథానాయకుడిగా సాహసం అనే తెలుగు చిత్రం, చంద్రశేఖర్ యేలేటి దర్శకత్వంలో వచ్చింది. భారత్-పాకిస్తాన్ విభజన అనంతరం, భారతదేశానికి వచ్చిన హిందువుల, కుటుంబంలో పుట్టిన కథానాయకుడు, తన వారసత్వ ఆస్తికోసం, పాకిస్తాన్ కి వెళ్ళే నేపథ్యంలో, సినిమా కథ సాగుతుంది.
అల్లిపురము
అల్లీపురం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, ఆత్మకూరు,నెల్లూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
రావులకొల్లు(ఆత్మకూరు)
రావులకొల్లు, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, ఆత్మకూరు,నెల్లూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
రావులకొల్లు అనే పదం రావుల అనే పూర్వపదం, కొల్లు అనే ఉత్తరపదాల నుంచి వచ్చింది. రావుల అనే పదం వృక్షనామసూచి కాగా కొల్లు అనే పదం కొలనుకు రూపాంతరం, జలనామసూచి. కొలను అన్నది అటు మరీ చిన్న గుంట కాక, ఇటు మరీ పెద్ద చెరువు కాక మధ్యస్థంగా ఉండే భౌగోళిక విశేషం.
అల్లీపురం (ఆత్మకూరు)
అల్లీపురం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, ఆత్మకూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
లింగంగుంట (అనంతసాగరం)
లింగంగుంట, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, అనంతసాగరం మండలానికి చెందిన గ్రామము
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి మెట్టుకూరు అమ్మణ్ణమ్మ, సర్పంచిగా, ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైనారు. [1]
[1] ఈనాడు నెల్లూరు; 2013, జూలై-20; 5వ పేజీ.
శ్రీవారి కళ్యాణం
శ్రీదేవి, భూదేవి సమేతుడైన శ్రీమలయప్పస్వామికి ప్రతినిత్యం కల్యాణోత్సవం జరుగుతుంది. రెండవ అర్చన, గంట, నివేదన పూర్తయిన తర్వాత శ్రీవారి ఉత్సవమూర్తులు సకల రాజమర్యాదలతో తిరుచ్చిని అధిరోహించి, ఆనందనిలయం నుండి సంపంగి ప్రదక్షిణలో గల కల్యాణమండపానికి తరలివస్తారు.
15వ శతాబ్దంలో తాళ్లపాక వంశస్థులచే ఈ కల్యాణోత్సవం ఆరంభించబడినట్లు శాసనాలవల్ల తెలుస్తూంది. తాళ్లపాక వంశస్థులే నేటికీ కన్యాదాతలుగా వ్యవహరించటం గమనార్హం. సర్వజనులు క్షేమ స్థైర్య ధైర్యాదులతో ఉండాలనీ స్త్రీలు ఈ జన్మలోనూ రాబోవు జన్మలోను సువాసినులుగా ఉండాలనే మహాసంకల్పంతో ఏడు కొండలరాయనికి కళ్యాణోత్సవం చేయటం పరిపాటి. ఈ నిత్యకల్యాణం వల్ల్లనే శ్రీవారికి కల్యాణచక్రవర్తి అని, తిరుమల క్షేత్రం నిత్యకల్యాణం పచ్చతోరణంగా విరాజిల్లుతున్నదని ప్రశస్తి ఏర్పడింది. 
ప్రతిరోజు మధ్యాహ్నం 12గంటల నుండి 1గంట వరకు నిర్వహించే ఈ నిత్యకల్యాణోత్సవాన్ని శ్రీ వెంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్ ప్రతిరోజూ ప్రత్యక్షప్రసారం చేస్తోంది.
తిరుమల సహస్ర దీపాలంకరణ
ఉభయదేవేరులతో కూడిన మలయప్పస్వామివారు, సర్వాలంకార భూషితులై వైభవోత్సవ మండపం నుండి కొలువు మండపానికి విచ్చేస్తారు. అప్పటికే దేదీప్యమానంగా ప్రకాశిస్తున్న సహస్రదీపాల మధ్య ఉన్న ఊయలలో స్వామివారు ఉభయ దేవేరుల సమేతంగా ఆసీనులై, భక్తులకు దర్శనమిస్తారు. ఆ సమయంలో వేదపండితులు వేదమంత్రాలతో స్వామివారిని కీర్తిస్తారు. నాదస్వరవిద్వాంసులు సుస్వరంగా నాదస్వరాన్ని వినిపిస్తారు. అనంతరం గాయకులు అన్నమాచార్యుల సంకీర్తనలతోను, పురందర కీర్తనలతోనూ శ్రీవారికి స్వరార్చన చేస్తారు. వేద, నాద, గానాలను ఆలకిస్తూ, మలయప్పస్వామి మెల్లమెల్లగా ఉయ్యాలలూగుతూ భక్తులకు దర్శనమిస్తారు.
సహస్ర దీపాలంకరణ సేవను శ్రీ వెంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్ ప్రతిరోజూ సాయంత్రం గం.5.30ని.లకు ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేస్తుంది.
డేవిడ్ బాల్టిమోర్
డేవిడ్ బాల్టిమోర్ (David Baltimore (జ. మార్చి 7, 1938) అమెరికా దేశానికి చెందిన జీవశాస్త్రంవేత్త మరియు నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత.
బాల్టిమోర్ న్యూయార్క్ పట్టణంలో రిచర్డ్ బాల్టిమోర్ మరియు జెర్టూడ్ లిప్షిజ్ దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడు 1956 పట్టభద్రుడై జీవశాస్త్రములో శ్రద్ధ కనపరిచి జాక్సన్ ప్రయోగశాలలో ప్రవేశించాడు. ఇతడు స్వార్త్ మోర్ కళాశాలలో బి.ఎ. డిగ్రీని 1960లో పొంది రాకెఫెల్లర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి 1964లో పి.హెచ్.డి. సంపాదించాడు. తర్వాత మెశాచుసెట్స్ సాంకేతిక సంస్థ మరియు ఆల్బర్ట్ ఐన్ స్టీన్ కళాశాలలో ఫెల్లోషిప్ చేశాడు. మెశాచుసెట్స్ లో 1968 సంవత్సరం చేరి 1974 ఫెల్లోషిక్ ఆఫ్ అమెరికన్ అకాడమీ సంపాదించాడు.
కటాసరాజ ఆలయం
కటాసరాజ ఆలయం, పాకిస్తాన్‌లోని పంజాబురాష్ట్రానికి చెందిన ఒక ప్రముఖ దేవాలయం. ఇది చక్వాల్ జిల్లాలోని కటాస్ గ్రామంలో ఉంది. ఇది ఒక శివాలయం. మహాభారతకాలంలో పాండవులు తమ అరణ్యవాసంలో కొంతకాలాన్ని ఈ ప్రదేశంలో గడిపినట్టు భావిస్తారు. పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం, ఈ ప్రాంతానికి ప్రపంచ వారసత్వ సంపదగా గుర్తింపు తేవాలని భావిస్తోంది. మూడు దశల్లో, దీని పునరుద్ధరణకు 20 మిలియన్లు కేటాయించాలని కూడా ప్రతిపాదించింది.
దక్షయజ్ఞసమయంలో, సతీదేవి ప్రాయోప్రవేశం చేసినదన్న వార్త తెలిసినపుడు శివుని కంటి నుండి రెండు కన్నీటిబొట్లు రాలాయి. అవి భూమి మీద పడినపుడు, ఒకటి ఇక్కడి కటాసక్షేత్రంలోని అమృతకుండ్ తీర్థంగానూ, రెండవది భారతదేశం, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని అజమేరు (అజ్మీర్) లోని పుష్కరరాజ్ తీర్థంగానూ మారాయి.
మహాభారత అరణ్య పర్వంలో పాండవులు అరణ్య వాసంలో ఉన్నప్పుడు ఒక బ్రాహ్మణుడు పాండవుల వద్దకు వచ్చి తర ఆరణి లేడికొమ్ములలో యిరుకుకొని పోయినదని దానిని తెచ్చి యివ్వవలసినదిగా ఆ బ్రాహ్మణుడు కోరగా ధర్మరాజు నలుగురు తమ్ములతో లేడిని పట్టుటకు బయలుదేరినారు. కొంతసేపటికి ఆ లేడి మాయమైనది. వెతికి వెతికి అలసట చెంది మంచి నీరు తెమ్మని నకులుని పంపినారు. నకులుడు ఎంతకూ రాకుండుటచే సహదేవుని పంపారు. అదే విధంగా అర్జునుడు, భీముడు ఎవరు తిరిగిరాలేదు. చివరకు ధర్మరాజు బయలు దేరాడు. మంచినీటి కొలను ప్రక్కనే నలుగురు తమ్ములను చూసి, దు:ఖంతో భీతిల్లసాగాడు. అంతలో అదృష్యవాణి పలికినది... ధర్మనందనా నేను యక్షుడను. ఈ సరస్సు నా ఆధీనంలో ఉంది. నేనడిగే ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పక, నీ తమ్ములు అహంభావంతో దాహం తీర్చుకోబోయి నందుననే ఈ గతి పట్టినది. నీవయిననూ, నా ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పి నీ దాహం తీర్చుకో అన్నాడు యక్షుడు. సరే అన్నాడు ధర్మరాజు. వీటినే, యక్షప్రశ్నలుగా హిందువులు చెప్పుకుంటూ ఉంటారు. ఇది కటాసక్షేత్రంలోని అమృతకుండ్ వద్దనే జరిగింది.
ఇక్కడ100కి పైగా ఉన్న ఆలయాల్లో ఎక్కువ శాతం 900 సంవత్సరాలు లేదా అంతకన్నా పూర్వానివేనని చరిత్రకారుల ఉద్దేశం. కటాసక్షేత్రం ఉచ్ఛస్థితిలో ఉన్నపుడు విశ్వవిద్యాలయంగా కూడా భాసిల్లినది. ఎందరో దేశీ, విదేశీ విద్యార్థులు ఇక్కడ విద్యనభ్యసిస్తూ ఉండేవారు. ప్రముఖ గణితజ్ఞుడు అల్ బెరూని ఈ విశ్వవిద్యాలయంలో సంస్కృత అధ్యయనం చేస్తూ, భూమి చుట్టుకొలతను లెక్కించాడు. 1947 కాలంలో ఇక్కడి హిందువులందరూ భారతదేశంలోని పంజాబుకు వెళ్లిపోయారు.
ఈ ఆలయక్షేత్రాన్ని ప్రపంచవారసత్వ సంపదగా గుర్తింపజేయాలని పాకిస్తాన్ ప్రయత్నిస్తోంది. 2006-07లో ఇక్కడి ఏడు ఆలయాలలో విగ్రహాలను పునఃప్రతిష్ఠించేందుకు నిర్ణయించి 51.06 మిలియన్ రూపాయలను కేటాయించింది. భారతదేశంనుండి ఈ విగ్రహాలను దిగుమతి చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకొంది.ఈ పని మీద, ముగ్గురు పురాతత్వవేత్తల జట్టు భారతదేశంతోపాటు, శ్రీలంక, నేపాల్‌లలో కూడా సందర్శించింది. 2005 సంవత్సరంలో భారత మాజీ ఉపప్రధాని లాల్ కృష్ణ అద్వానీ ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించారు.
గుప్త లిపి
ఇది భారతదేశ చరిత్రలో స్వర్ణయుగంగా పేరొందిన గుప్తుల కాలంనాటి లిపి. దీన్ని గుప్తబ్రాహ్మీ లిపిగా, అనంతర బ్రాహ్మీ లిపిగా కూడా పిలుస్తారు. గుప్తులకాలంనాటి ఉత్కృష్టమైన అధ్యాత్మిక, శాస్త్రీయ విజయాలు ఈ లిపిలోనే వ్రాయబడ్డాయి. ఈ లిపి నుండి దేవనాగరి లిపి, శారదా లిపి, సిద్ధం లిపి ఉద్భవించాయి. ఈ లిపి అశోకుని కాలంనాటి బ్రాహ్మీ లిపి నుండి ఉద్భవించింది.
గుప్త లిపిలో ఉన్న శాసనాలు., ఇనుప లేదా రాతి స్తంభాలపైన, గుప్తుల కాలంనాటి బంగారు నాణేలమీదని చూడవచ్చు. వీటిలో "అలహాబాద్ ప్రశస్తి" ప్రసిద్ధమైనది. సముద్రగుప్తుని పట్టాభిషేకంనాటి నుండి, ఇతర రాజులపైన సాగించిన విజయయాత్రలు, ఇత్యాది విషయాలు., ఆతని ఆస్థాన కవి మరియు మంత్రి అయిన హరిసేనుని రచనలు, శాసనాలపై చెక్కించారు.
సిద్ధం లిపి
సిద్ధం లిపి క్రీ.శ 600 - 1200 మధ్యలో సంస్కృత రచనలకు వాడబడిన లిపి. ఇది బ్రాహ్మీ లిపి కుటుంబంలోని గుప్త లిపి నుండి ఉద్భవించింది. గుప్తుల కాలంనాటిని లిపిని అభివృద్ధి పరచగా, ఇది ఏర్పడిందని భావిస్తున్నారు. బెంగాలీ లిపి, అస్సామీయ లిపి, టిబెట్ లిపులు ఈ లిపినుండి ఉద్భవించాయి.
పట్టు దారి ద్వారా చైనాకు తీసుకుపోబడిన ఎన్నో సంస్కృత గ్రంథాలు సిద్ధం లిపి లోనే వ్రాయబడి ఉన్నాయి. సంస్కృత శబ్దాలకు తగిన అక్షరాలు చైనీయ లిపిలో లేకపోవడం వల్ల సిద్ధం లిపిలోనే వ్రాసేవారు. అందువల్ల సిద్ధం లిపి తూర్పు ఆసియాలో నిలిచి ఉంది. ఇప్పటికీ చైనీయ బౌద్ధులు సిద్ధం లిపిని వాడుతున్నారు.
క్రీ.శ 806లో కుకాయ్ ఈ లిపిని జపాన్‌కు పరిచయం చేసాడు. అయితే, కుకాయ్ మరియు ఇతరులు ఈ లిపిని నేర్చుకొనే సమయానికి పట్టు దారి మహమ్మదీయ సామ్రాజ్యాలవల్ల మూసివేయబడడంతో భారతదేశంతో సంబంధాలు తెగిపోయాయి.
జపానుదేశపు షింగాన్, తెండాయ్ వంటి వజ్రాయన బౌద్ధ పాఠశాలల్లోనూ, షుగెండో వంటి తెగలలోనూ మంత్రాలూ, సూత్రాలూ వ్రాయడానికి సిద్ధం లిపినే వాడుతున్నారు. ఈ అక్షరాలను షిట్టాన్ లేదా బొంజి అని పిలుస్తారు. చైనీయ త్రిపీఠకాల తైషో ప్రతిలో చాలా మంత్రాలకు సిద్ధం అక్షరాలనే వాడుతున్నారు. కొరియా బౌద్ధులు సిద్ధం నుండి కొద్దిగా మారి ఉన్న బీజాక్షరాలను వాడుతున్నారు. జపానులో బొంజి అక్షరాలతోకూడిన నినాదాలు ప్రస్తుత ఫ్యాషన్. అయితే జపనీయ సిద్ధం లిపికీ, పురాతన సిద్ధం లిపికీ చాలా తేడా ఉంది.
అంతర్జాతీయ సంస్కృత లిప్యంతరీకరణ వర్ణమాల
అంతర్జాతీయ సంస్కృత లిప్యంతరీకరణ వర్ణమాల (ఆంగ్ల భాష: International Alphabet of Sanskrit Transliteration, అ.సం.లి.వ.) , అనునది సంస్కృత అధారితములైన భారతీయ లిపులను దోషాలు లేనివిధంగా రోమనీకరించడానికి ఉపయోగించు లిప్యంతరీకరణ విధానము. అ.సం.లి.వ. సంస్కృతం మరియు పాళీ భాషలలోని గ్రంథాలను రోమనీకరణ చేయడానికి ఎక్కువగా వాడుతున్నారు. ముఖ్యంగా భారతదేశపు మతాలకు సంబంధించిన ప్రచురణలలోనూ, వ్యాసాలలోనూ దీనిని వాడుతున్నారు. ఏకసంకేత ఖతులు విస్తారంగా లభ్యమౌతున్న కారణాన, అంతర్జాలంలో దీని వాడకం ఎక్కువగుతున్నది.
అయితే సంస్కృత, పాళీ భాషలను ఒకే పుటలో వ్యక్తపరచడానికి ఇది సరిపోవడం లేదు. ఇక్కడ ఏకసంకేత ఖతులు మరియు ISO-15919 లను వాడవచ్చును. 1894 సంవత్సరం జెనీవాలో ఇంటర్నేషనల్ కాంగ్రెస్ ఆఫ్ ఓరియంటలిస్ట్స్ ఏర్పరిచిన ప్రమాణం మీద అ.సం.లి.వ ఆధారపడి ఉంటుంది. దీని ద్వారా సంస్కృతమే కాక, ఇతర భారతీయ లిపులను కూడా లిప్యంతరీకరించవచ్చును. అదే విధంగా, కోల్‌కత జాతీయ గ్రంథాలయం రోమనీకరణ(ఆంగ్ల భాష: ) ఇతర భారతీయ భాషలలో రోమనీకరణ చేయడానికి ఉద్దేశించినది.
అంతర్జాతీయ ధ్వన్యాత్మక వర్ణమాల
అంతర్జాతీయ ధ్వన్యాత్మక వర్ణమాల (ఇంగ్లీషు International Phonetic Alphabet), అనునది ప్రపంచంలోని అన్ని భాషల ధ్వనులనూ రాయగల లిపి. ఇందులో ఒక్కొక్క అక్షరానికీ, ఒక్కొక్క ధ్వని మాత్రమే ఉంటుంది. మొదట్లో, రోమన్ లిపిలో రాయడం ప్రారంభించినా, ప్రపంచంలోని అన్ని శబ్దాలనూ రాయడం కోసం గ్రీకు అక్షరాలను కూడా వాడుతున్నారు. అంతేగాక కొత్త అక్షరాలను కూడా సృష్టిస్తున్నారు.
అచ్చులు లేదా స్వరాలను క్రింది విధంగా వర్గీకరించవచ్చు.
1. నాలుక ఎత్తు పరంగా
2. నాలుక ఉద్ధృతి అధారంగా
3. పెదవుల స్థితిని బట్టి
4. గుణింతాల అధారంగా
సిల్క్ రోడ్
పట్టుదారి లేదా సిల్కు మహామార్గం (ఇంగ్లీషు - Silk Road), అనునది పూర్వకాలంలో అఫ్రికా, ఆసియా, ఐరోపా భూభాగాలలోని తూర్పు, దక్షిణ, పశ్చిమ ఆసియా లను మధ్యధరా సముద్రం, ఐరోపాతో బాటు ఉత్తర, తూర్పు అఫ్రికాల వాణిజ్యమార్గాలను కలుపుతూ ఏర్పడిన చారిత్రాత్మక అల్లిక. కొన్ని చోట్ల ఎర్ర సముద్రం నుండి తూర్పు ఆఫ్రికా, భారతదేశం, చైనా, అగ్నేయ ఆసియాలకు సముద్రమార్గాలు కూడా పట్టుదారి లోకి చేర్చబడ్డాయి.
చైనా యొక్క ప్రసిద్ధ పట్టు పేర ఇది పట్టుదారిగా వ్యవహరిస్తారు. హన్ సామ్రాజ్యకాలంలో ప్రారంభమైన ఈ వాణిజ్యమార్గం, తదనంతర కాలంలో 6500 కి.మీకు పైగా విస్తరించింది. మధ్యయుగాలలో భూమార్గాల కన్నా జలమార్గాల వాడకం ఎక్కువగా ఉండేది. అయితే, ప్రస్తుత కాలంలో భూ, సముద్ర మార్గాలన్నిటినీ వాడుతున్నారు.
ఈ పట్టుదారి భారతదేశం, చైనా, ప్రాచీన ఈజిప్టు, పర్షియా, అరేబియా, ప్రాచీన రోమ్ లలో గొప్ప గొప్ప నాగరికతలకు దోహదపడటమే కాక ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాణానికి కూడా కారణమయ్యింది. చైనీయ పట్టు ఈ దారిన ప్రధాన వాణిజ్య వస్తువు అయినప్పటికీ, ఇతర వాణిజ్య వస్తువులు కూడా ఉన్నాయి. ఈ దారి గుండా ఎన్నో శాస్త్రవిజ్ఞాన ఆవిష్కరణలు, మతాలు, తత్త్వశాస్త్రాలు లతో బాటు ప్లేగు వంటి వ్యాధులు కూడా ప్రయాణించాయి. ఈ దారి గుండా చైనా ప్రధానంగా పట్టు, తేయాకు, పోర్సలీన్ ఎగుమతి చేసేది. భారతదేశం సుగంధద్రవ్యాలు, దంతాలు, మిరియాలు, నేతవస్త్రాలు, విలువైన రత్నాలూ ఎగుమతి చేసేది. రోమన్ సామ్రాజ్యం బంగారం, వెండి, ద్రాక్షరసం, తివాచీలు, నగలు ఎగుమతి చేసేది. పట్టుదారి పొడవునా పూర్తిగా ప్రయాణించినవారు చాలా తక్కువ. మధ్యలో ఎంతోమంది దళారీలు ఉండేవారు. ప్రాచీన భారతీయులు, బాక్టీరియనులు ప్రధాన వర్తకులుగా ఉండగా క్రీ.శ 5-8 శతాబ్దాలలో సోగ్దియనులు, ఆ తర్వాతకాలంలో అరేబియా, పర్షియా వర్తకులు ప్రధానంగా వర్తకం చేసేవారు.
హృదయ సూత్రం
హృదయ సూత్రం( ప్రజ్ఞాపారిమిత హృదయం సంస్కృతం : प्रज्ञापारमिताहृदय ) అనునది ఒక మహాయాన బౌద్ధ సూత్రం. ప్రజ్ఞాపారిమిత హృదయం అనే సంస్కృత నామానికి అర్థం "మానవాతీతమైన జ్ఞానాన్ని పొందిన హృదయం" అని అర్థం. హృదయం సూత్రం, వజ్ర సూత్రం అనేవి ప్రజ్ఞాపారిమిత (పరిపూర్ణ జ్ఞానాన్ని ఇచ్చే) వర్గానికి చెందిన రచన.
ఇది క్రీ.శ 1వ శతబ్దానికి చెందిన కుషాణ సామ్రాజ్యానికి చెందిన ఎవరో సర్వాస్తివాది వ్రాసి ఉంటారని భావిస్తున్నారు.
ధనం
ధనమును డబ్బు, రొక్కము అని కూడా అంటారు. ధనమును ఇంగ్లీషులో Money అంటారు. ధనంతో కొన్ని వస్తువులను కొనవచ్చు మరియు కొన్ని సేవలను పొందవచ్చు. ధనంను లోహంతోను, కాగితం రూపంలోను మరియు ఇతర వస్చేస్తారు.ధనంపై అధికారిక సమాచారం ముద్రితమై ఉంటుంది. ధనమును వివిధ అవసరముల నిమిత్తం అప్పు తీసుకొని తిరిగి చెల్లించవచ్చు. వివిధ దేశములకు సంబంధించిన ప్రభుత్వాలు మానవ సమాజము యొక్క ఆర్థిక పరిస్థితులు మెరుగు పరచడానికి ధన నియంత్రణ చేస్తుంది.
కాగితం రూపంలో లేక నాణేల రూపంలో తయారు చేసిన ధనాన్ని చూడగానే గుర్తించ గలిగేలా దాని విలువ వెంటనే తెలుసుకునేలా వీటిని వాటి విలువను బట్టి ఆకారంలోను, పరిమాణంలోను, నాణ్యతలోను, రంగులలోను మార్పులు కలుగజేస్తారు.
ధనాన్ని వివిధ దేశాలలో విభిన్న పేర్లతో పిలవడమే కాకుండా వాటికి వివిధ చిహ్నాలను కూడా ఉపయోగిస్తుంటారు. ఉదాహరణకు అమెరికా డాలర్ చిహ్నం $, అలాగే భారతీయ రూపాయి చిహ్నము ₹.
రక్తం ఏ విధంగా నిరంతరం గుండెను చేరి శుద్ధి పడుతూ అన్ని శరీర భాగాలను ఆరోగ్యంగా ఉంచుతుందో అలాగే ధనం కూడా క్రమ పద్ధతిలో నిరంతరం నడుస్తూ అన్ని ప్రాంతాలను, ప్రజలందరిని అభివృద్ధి పరుస్తూ ఉంటుంది.
డబ్బు - క్యాష్
తిరుమల ఆర్జిత బ్రహ్మోత్సవం
ఉభయదేవేరులతో కూడిన మలయప్పస్వామికి సంక్షిప్తంగా వాహనసేవలను నిర్వహించడం ఆర్జిత బ్రహ్మోత్సవంగా పిలువబడుతుంది. నిర్ణీత రుసుము చెల్లించిన భక్తుల సమక్షంలో మలయప్పస్వామి వారిని వరుసగా శేష, గరుడ, హనుమంత వాహనాలపై వేంచేపు చేయించి, కర్పూర నీరాజనాన్ని సమర్పిస్తారు. 
ప్రతిరోజు మధ్యాహ్నమ్ 2 - 3 గంటల మధ్య వైభవోత్సవ మండపంలో జరిగే, ఈ ఆర్జిత బ్రహ్మోత్సవాన్ని శ్రీ వెంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్ లో ప్రత్యక్ష ప్రసారంగా వీక్షించవచ్చు.
తిరుమల ఆర్జిత వసంతోత్సవం
ఆర్జిత వసంతోత్సవానికి నిర్ణీత రుసుమును చెల్లించిన భక్తుల సమక్షంలో వసంతోత్సవం జరుగుతుంది. పాలు, పెరుగు, చందనం, పసుపు మున్నగు అభిషేక ద్రవ్యాలతో కన్నుల పండువగా జరిగే ఈ వసంతోత్సవం వైభవోత్సవ మండపంలో సాయంకాలం 3 - 4 గంటల మధ్యలో నిర్వహించబడుతుంది.
సాయంకాలం 3 - 4 గంటల మధ్య శ్రీ వెంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్ లో ఈ కార్యక్రమం ప్రత్యక్ష ప్రసారం అవుతుంది.
తిరుమల సహస్రనామార్చన
తిరుమల క్షేత్రంలో శ్రీ వెంకటేశ్వరస్వామి వారికి ప్రతి రోజూ మూడుపూటలా ఈ అర్చనసేవ జరుగుతుంది. ఉదయాత్పూర్యం జరిగే మొదటి అర్చనలో శ్రీవారు సహస్రనామావళితోను, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం జరిగే అర్చనలలో, అష్టోత్తరశత నామాల తోను అర్చింపబడతారు. ఆనందనిలయంలో, ఉదయం 4 నుండి 5 గంటల మధ్య జరిగే సహస్రనామార్చనకు నిర్ణీత రుసుము చెల్లించిన భక్తులు, వైకుంఠం క్యూ ద్వారా శ్రీవారి ఆలయంలోకి ప్రవేశిస్తారు. ఈ భక్తులు కులశేఖరపడి నుండి గరుడాళ్వార్ సన్నిధి వరకు బారులుతీరి కూర్చొని, సహస్రనామార్చనలో పాల్గొంటారు. శ్రీవారి పాద పద్మాల వద్ద వైఖానసార్చకస్వాములు ఒక మేడికర్రతో చేయబడిన కూర్మాసనం మీద కూర్చొని, లోక కల్యాణార్ధం శ్రీవారి సహస్రనామార్చనను ప్రారంభిస్తారు.
పవిత్రమైన బ్రాహ్మీముహుర్తంలో శ్రీవారి సహస్రనామావళి, ఆలయంలోనే గాక, తిరుమల పుణ్యక్షేత్ర మంతటా వినిపిస్తూ, భక్తుల హృదయాలలో దివ్య ప్రశాంతిని ప్రసాదిస్తుంది. ఆ తరువాత ఆర్చకులు శ్రీవారి పాదాలను అర్చించిన తులసీదళాలతో, శ్రీస్వామి వారి వక్ష:స్థలంలో వెలసియున్న మహాలక్ష్మీ అమ్మవారిని అర్చిస్తారు. అనంతరం శ్రీవారికి నక్షత్రహారతిని ఇస్తారు. నారికేళం, అరటి పండ్లను నివేదించి కర్పూరహారతిని సమర్పిస్తారు. దీనితో సహస్రనామార్చన పూర్తవుతుంది.
శ్రీవారి ఎదురుగా కూర్చుని శ్రీ వెంకటేశ్వరుని దివ్య మంగళ విగ్రహాన్ని కరువుదీరా దర్శిస్తూ, ఆనంద డోలికల్లో తేలుతున్న భక్తులు దివ్యానుభూతితో స్వామివారి సమీపానికి వారుసగా వెళ్లి కర్పూర హారతి వెలుగుల్లో శ్రీస్వామిని దర్శించి, మైమరచి మరలలేక, మరల, మరల స్వామివారిని తిరిగి తిరిగి చూస్తూ పరమానందభరితులౌతారు.
ఆ తర్వాత స్వామివారికి చక్కెర పొంగలి, పులిహోర, పొంగలి మున్నగు అన్నప్రసాదాలతోను, లడ్లు, వడలు వంటి పిండి వంటలతో నిండిన గంగాళాలను స్వామివారి ముందు వుంచి వివేదన జరుపుతారు. అంతకుముందుగానే, ఒక పరిచారకుడు శ్రావారి వంటశాల నుండి ప్రసాదాలను ఛత్రచామర మంగళవాద్యపురస్సరంగా వరాహస్వామి ఆలయానికి బయల్దేరతాడు. తిరుమల క్షేత్ర సంప్రదాయం ప్రకారం శ్రీ వరాహస్వామి వారికి తొలి నివేదన జరుగుతుంది. అక్కడ నివేదన జరిగిన తర్వాత, ఇక్కడ ఆనందనిలయంలో శ్రీవారికి నైవేద్య సమర్పణ జరుగుతుంది. ఆనంతరం అర్చకులు సుగంధ ద్రవ్య పూరితమైన తాంబూలాన్ని భక్తిగా శ్రీవారికి సమర్పిస్తారు.
తిరుమల క్షేత్రంలో ఎంతో ప్రాచీనతను, ఔన్నత్యాన్ని సంతరించుకున్న ఈ సహస్రనామార్చన నేటికీ భక్తలోకంలో విశేషమైన ప్రాముఖ్యాన్ని పొందింది. ఈ అర్చన చేసినా, చూచినా, విన్నా, పాపవిముక్తులౌతారని, సర్వదోషాలు హరిస్తాయని ఈ నామావళి మహాత్యాన్ని నారదమహర్షి కీర్తించాడు.
తిరుమల శ్రీవారి కొలువు
బంగారు వాకిలికి అనుకుని లోపల వున్న గదిని స్నపన మండపం అంటారు. ఇక్కడే శ్రీవారికి ప్రతిరోజూ ఆస్థానం జరుగుతుంది. సన్నిధిలో వున్న కొలువు శ్రీనివాసమూర్తిని ఛత్రచామరాది మర్యాదలతో, మంగళవాద్య పురస్సరంగా స్నపనమండపంలో ఉంచిన బంగారుసింహాసనంపై వేంచేపు చేస్తారు. ఆ తరువాత స్వామికి కొలువు నిర్వహించబడుతుంది. ఈ సేవ పూర్తిగా ఏకాంతం, ఆలయ అధికారులు, అర్చకులచే నిర్వహించబడుతుంది. ఉదయం 4.30లకు ప్రారంభమవుతుంది.
ఈ మూర్తికి షోడశోపచారాలు నిర్వహించి, ధూపదీప హారతులు సమర్పిస్తారు. అనంతరం అర్చకులు శ్రీవారి చేత తాంబూలం, దక్షిణతో కూడిన బియ్యాన్ని దానంగా స్వీకరించి నిత్యైశ్వర్యోభవ అని శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి వారిని భక్తిపూర్వకంగా ప్రార్థిస్తారు. ఆస్థానసిద్ధాంతి శ్రీనివాసప్రభువునకు పంచాంగ శ్రవణం చేస్తూ, ఆనాటి, తిథి, వార, నక్షత్ర, యోగ, కరణాలను వినిపిస్తూ, నాటి ఉత్సవవిశేషాలను శ్రీవారికి తెలుపుతారు. అదేవిధంగా మరునాటి తిథి, వార, నక్షత్రాదులను కూడా వినిపిస్తారు. నిత్యాన్న ప్రసాద పథకంలో విశేషమైన విరాళాలు ఇచ్చిన దాతల పేర్లను శ్రీవారికి వినిపిస్తారు. బొక్కసం (లెక్కల) గుమాస్తా, శ్రీవారికి సమర్పింపబడిన ముందునాటి ఆదాయ వివరాలను, ఆర్జితసేవలవల్ల, ప్రసాదాల విక్రయం వల్ల, హుండీద్వారా, కానుకలుగా వచ్చిన బంగారు, వెండి, రాగి, ఇతర లోహపాత్రలు, నగలు, వగైరాల ద్వారా వచ్చిన నికర ఆదాయాన్ని పైసలతో సహా లెక్కగట్టి శ్రీనివాససార్వభౌమునికి వివరంగా వినిపించి, భక్తి ప్రపత్తులతో సాష్టాంగనమస్కారం చేసి సెలవు తీసుకుంటాడు.
తిరుమల ఊంజల్ సేవ
తిరుమలలో శ్రీదేవి భూదేవి సమేత శ్రీ మలయప్ప స్వామి వారి కళ్యాణోత్సవము తర్వాత గృహస్తుల కోరికపై అద్దాల మహలుకు వేంచేస్తారు. ఈ మండపం మద్యలో వున్న డోల (డోల అనగా ఉయ్యాల) లో స్వామి వారికి ఉభయ దేవేరులతో డోలోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు. ఈ మండపంలో అన్ని వైపుల వున్న అద్దాలలో స్వామి వారు కనిపిస్తూ భక్తులకు దివ్యదర్శనాన్ని అనుగ్రహిస్తారు. అనంతరము కర్పూర నీరాజనము, ప్రసాదా వితరణ జరుగుతుంది. ప్రతి రోజు మద్యాహ్నము 1 -2 గంటల మద్య జరిగే ఈ డోలోత్సవాన్ని శ్రీ వేంకటేశ్వర భక్తి చానల్ లో భక్తుల సౌకర్యార్థము ప్రత్యక్ష ప్రసారం కూడా చేస్తారు.
గరిమెళ్ల బాలకృష్ణ ప్రసాద్
గరిమెళ్ళ బాలకృష్ణ ప్రసాద్ (జననం నవంబర్ 9, 1948) పేరొందిన సంగీత విద్వాంసులు. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానంలో 1978 నుండి 2006 వరకు ఆస్థాన గాయకుడిగా ఉన్నాడు. 600లకు పైగా అన్నమాచార్య సంకీర్తనలకు స్వరకల్పన చేశాడు. "వినరో భాగ్యము విష్ణుకథ..", "జగడపు చనువుల జాజర..", "పిడికిట తలంబ్రాల పెండ్లి కూతురు.." వంటి సుప్రసిద్ధ కీర్తనలకు ఆయన స్వరాలు సమకూర్చాడు. ఆయన సంప్రదాయ కర్ణాటక సంగీతంలో, లలిత సంగీతంలో, జానపద సంగీతంలోనూ పేరొందాడు.
ఆయన కృష్ణవేణి, నరసింహారావు దంపతులకు రాజమండ్రి లో జన్మించాడు. కర్ణాటక సంగీతంలో డిప్లొమా చేశాడు. ఆల్ ఇండియ రేడియోలో ఏ-గ్రేడ్ గాయకుడు. ఆయన సంగీత కళానిధి నేదునూరి కృష్ణమూర్తి ఆధ్వర్యంలో అన్నమాచార్య సంకీర్తనలలో ప్రత్యేకత సంపాదించాడు. కేవలం సంగీతం నేర్చుకోవటమే కాకుండా, అన్నమాచార్య సంకీర్తనల స్వరకల్పనలోనూ, వాటికి సంగీత స్వరాలతో కూడిన పుస్తకాలు ప్రచురించడంలోనూ, సిడి రికార్డింగ్ లలోనూ పాలుపంచుకున్నాడు. 1978లో అన్నమాచార్య ప్రాజెక్ట్ లో గాయకుడిగా చేరాడు. అన్నమయ్య సంగీత, సాహిత్యాలను ప్రజలకు చేరువ చెయ్యడానికి ఉద్దేశించిన ఈ ప్రాజెక్ట్, ఆయన సంగీత నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శించే చక్కని వేదికగా ఉపయోగపడింది. అక్కడ చేరినప్పటినుండి, 2006లో పదవీ విరమణ వరకు ఆయన ఈ ప్రాజెక్ట్ లో ప్రధాన సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. వివిధ స్థాయిలలో ఈ సంస్థను గొప్ప సాంసృతిక సంస్థగా తీర్చిదిద్దటానికి కృషి చేశాడు. నాలుగు దశాబ్దాల నాదోపాసనలో సంపూర్ణ విశ్వాసంతో, అంకిత భావంతో, పరిపూర్ణత కోసం నిరంతరం పరిశ్రమించాడు. 6000లకు పైగా కచేరీలు చేశాడు. 600లకు పైగా అన్నమాచార్య కీర్తనలకు స్వరకల్పన చేశాడు. తితిదే కోసం ఆడియో రికార్డింగ్ లు చేశాడు, స్వరకల్పనతో కూడిన పుస్తకాలను ప్రచురించాడు. అన్నమాచార్య కృతులకు ఇంకా ప్రాచుర్యం కల్పించడానికి తరగతులు నిర్వహించాడు.ఆయన జి.రాధను వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి ఇద్దరు సంతానం- జి.యస్.పవన కుమార్, జి.వి.యన్.అనిల కుమార్. ఈయన సినిమా గాయని యస్.జానకి మేనల్లుడు.
ఆయన తితిదే కోసం 24 రికార్డింగ్లు చేశారు.
ఆయన 36 ఇతర రికార్డింగులు చేశారు.
అన్నమయ్య సంకీర్తనలకు ఆయన స్వరకల్పన తితిదే వారిచే ప్రచురించబడింది.
వజ్ర సూత్రం
మహాయాన బౌద్ధానికి చెందిన ప్రజ్ఞాపారిమిత సూత్రాల వర్గ రచనలలోని "వజ్రచ్ఛేదిక ప్రజ్ఞాపారిమిత సూత్రాని"కి ఉన్న సంక్షిప్తనామం వజ్ర సూత్రం. క్రీ.శ 868 నాటి చైనీయ వజ్ర సూత్రాల దున్‌హువాంగ్ ప్రచురణలు 20వ శతాబ్దంలో లభ్యమయ్యాయి. బ్రిటీషు గ్రంథాలయం వారి ఉద్దేశ్యం ప్రకారం, ఇది పూర్తిగా దొరుకుతున్నవాటిలో అత్యంత ప్రాచీన సాహిత్యం.
వజ్ర సూత్రాల చరిత్ర గురించి ఇప్పటి వరకూ ఎవరూ నిర్ధారించలేకపోయారు. జపనీయ విద్వాంసులు ప్రజ్ఞాపారిమిత సూత్రాలతోనే వజ్రసూత్రం ప్రారంభమైందని భావిస్తారు. దీని మొట్టమొదటి అనువాదం క్రీ.శ 401లో కుమార రాజీవుడు చైనీయ భాషలోకి చేసాడని భావిస్తున్నారు. కుమారరాజీవుడేకాక ఇతరులు కూడా సంస్కృతం నుండి చైనీయ భాషలోని అనువాదం చేసారు. వాటిలో క్రీ.శ 509 నాటి బోధిరుచి, 558నాటి పరమార్థ, 648నాటి గ్జువాన్‌జాంగ్, 703నాటి యింజింగ్ ల అనువాదాలు కూడా ఉన్నాయి.
ఒకరోజు, బుద్ధుడు తక్కిన సన్యాసులతో కలిసి భిక్షాటన ముగించుకొని, విశ్రాంతిగా కూర్చొని ఉంటాడు. అప్పుడు ముసలివాడైన సుభూతి ముందుకు వచ్చి బుద్ధుని ప్రశ్నిస్తాడు. జ్ఞానం యొక్క స్వభావం గురించిన సంభాషణ జరుగుతుంది. కొన్ని సందర్భాలలో బుద్దుడు "ఉన్నతబోధన అని దేనిని అంటారో అది నిజానికి ఉన్నతబోధన కాదు" అని కూడా అంటాడు. వాస్తవం మరియు జ్ఞానోదయం లకు సంబంధించిన అపరిపక్వ భావనల నుండి సుభూతి దూరం కావడానికి బుద్ధుడు సహాయం చేస్తున్నట్టుగా భావిస్తారు.
ఇందులోని అఖరి నాలుగు వాక్యాల అర్థం ఈ విధంగా ఉంటుంది.
భౌతికమైన విషయాలన్నీ 
స్వప్నాలూ, భ్రమలూ, బుడగలూ, నీడలూనూ..
ఇది పూర్తిగా పఠించడానికి 40-50 నిమిషాలు మాత్రమే పట్టడం వల్ల, బౌద్ధ మఠాలలో దీనిని కంఠతా పట్టి వల్లె వేస్తూ ఉంటారు.
పిల్లి సుభాష్ చంద్రబోస్
పిల్లి సుభాష్ చంద్రబోస్ ఆగస్టు 8, 1950న తూర్పుగోదావరి జిల్లా హసన్‌బాద్‌లో జన్మించాడు. 1970లో రాజకీయాలలో ప్రవేశించాడు. 1989లో తొలిసారిగా కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. 2004లో కాంగ్రెస్ పార్టీ మద్దతుతో ఇండిపెండెంటుగా పోటీచేసి గెలుపొందాడు. 2009లో కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున మూడవసారి శాసన సభ్యులు అయ్యాడు. వైఎస్సార్ మంత్రివర్గంలో స్థానం పొందాడు. ఆ తర్వాత జరిగిన రాజకీయ పరిణామాలతో జగన్మోహన్ రెడ్డికి సన్నిహితుడై మంత్రిపదవికి రాజీనామా చేశాడు. డిసెంబరు 2011లో తెలుగుదేశం పార్టీ కిరణ్ కుమార్ మార్ రెడ్డి పై పెట్టిన అవిశ్వాసతీర్మానంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ జారీచేసిన విప్‌ను ఉల్లంఘించి అనుకూలంగా ఓటుచేయడంతో శాసనసభ్యత్వాన్ని కోల్పోయాడు.
హిందుస్థాన్ నౌకానిర్మాణ కేంద్రం
హిందుస్థాన్ నౌకానిర్మాణ కేంద్రం (Hindustan Shipyard Limited) భారతదేశపు తూర్పుతీరంలో, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో విశాఖపట్టణంలో ఉన్నది. ఇది ఆధునిక భారతదేశపు మొట్టమొదటి నౌకానిర్మాణకేంద్రం
1941 జూన్ 22న డా. రాజేంద్ర ప్రసాద్ దీనికి శంకుస్థాపన చేశాడు. సింధియా స్టీమ్ నేవిగేషన్ కంపెనీ లిమిటెడ్ లో భాగంగా వాల్‌చంద్ హీరాచంద్ అనే పారిశ్రామికవేత్త దీనిని స్థాపించాడు. అప్పట్లో దీనిని సింధియా షిప్‌యార్డ్ గా పిలిచేవారు. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన పిమ్మట నిర్మించిన మెట్టమొదటి నౌక "జల ఉష"ని, 1948లో అప్పటి భారత ప్రధాని పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహరూ జలప్రవేశం చేయించారు.
1961వ సంవత్సరంలో జాతీయం చేయబడినపుడు, దీని పేరు హిందుస్థాన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్ అయింది. 
2009 సంవత్సరంలో జలరవాణా మంత్రిత్వ శాఖ పరిధి నుండి రక్షణశాఖ పరిధిలోకి మార్చబడింది. అరిహంత్ తరహా అణుజలాంతర్గాముల అభివృద్ధిలో కూడా పాలుపంచుకున్నది.
సుమారు 46.2 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఈ నౌకా నిర్మాణ కేంద్రంలో ప్లాస్మా కోతయంత్రాలు, ఉక్కు సంవిధాన మరియు వెల్డింగ్ యంత్రాలు, పదార్థ నిర్వహణ పరికరాలు మరియు నిల్వ వసతులు కూడా ఉన్నాయి. పరీక్షా వసతులు, కొలతల వసతులు కూడా ఉన్నాయి. 80,000 సామర్థ్యం గల ఓడలు నిర్మించగల కవర్డ్ బిల్డింగ్ డాక్ కూడా ఉంది. సామర్థ్యరీత్యా భారతదేశంలో కొచ్చిన్ నౌకానిర్మాణకేంద్రం తర్వాత పెద్దది ఇదే.
పదమూడు
13 అనే సంఖ్య అతి భయంకరమైనది.13 వ తారీకు శుక్రవారం వస్తే కొన్ని చోట్ల అపశకునమని బావిస్తారు.కొదరు ఈ13 ను రాక్షషుల సంఖ్య అని అంటారు. 
కొంత మంది ఈ సంఖ్యను తమ అదృష్ఠ సంఖ్యగా భావిస్తారు.ఈ సంఖ్యవలన తమ పనులు చాలా వకు కలిసొస్తాయి అని చెపుతారు.
విక్రమశిల విశ్వవిద్యాలయం
పాల సామ్రాజ్యకాలంలోని, రెండు ప్రముఖమైన బౌద్ధ అభ్యాసకేంద్రాలలో ఒకటి నలందా విశ్వవిద్యాలయం కాగా రెండవది ఈ విక్రమశిల విశ్వవిద్యాలయం. నలందా విశ్వవిద్యాలయంలోని పండితుల నాణ్యత పడిపోతూ ఉండుటవల్ల, పాలవంశపు రాజు ధర్మపాలుడు (783-820) విక్రమశిలని స్థాపించాడు. ఇక్కడి పండితులలో ముఖ్యమైనవాడు అతిషుడు.
ప్రస్తుత బీహార్ రాష్ట్రంలోని భగల్‌పూర్ 50 కి.మీ దూరంలో అంతిచక్ గ్రామం ఉన్న స్థలమే ఒకప్పటి విక్రమశిల విశ్వవిద్యాలయం.
పాలవంశరాజుల కాలంలో ప్రాచీన వంగ, మగధ ప్రాంతాలలో ఎన్నో బౌద్ధ మఠాలు వెలిసాయి. టిబెట్‌వారి సమాచారం ప్రకారం, ఆ కాలంలో ఐదు మహావిహారాలుండేవి. మొదటిదైన విక్రమశిల ఆ కాలంనాటి అత్యున్నతమైనది కాగా, నాలందా పాతదైపోయినప్పటికీ వెలుగులీనుతూనే ఉంది. మిగిలినవి సోమపుర, ఓదంతపుర మరియు జగ్గదల లు.
పాలవంశపు రాజు ధర్మపాలుడు (783-820) విక్రమశిలని స్థాపించినప్పటి నుండి 12వ శతాబ్దంలో భక్తియార్ ఖిల్జీ అనేక బౌద్ధ కేంద్రాలతో బాటు దీనిని కూడా ధ్వంసం చేసేవరకూ వెలుగొందింది. మనకు విక్రమశిల గురించిన సమాచారం కేవలం టిబెట్ వారి వద్దనే లభ్యమౌతోంది. అందులో ముఖ్యమైనవి క్రీ. శ 16-17 శతాబ్దాలనాటి తారనాథుడనే టిబెట్ సన్యాసి రచనలు.
100మందికి పైగా అచార్యులతోనూ, 1000కిపైగా విద్యార్థులతోనూ విక్రమశిల అతి పెద్ద బౌద్ధ విశ్వవిద్యాలయం. బౌద్ధ అభ్యాసం, సంస్కృతి, మతం ప్రచారం చేసేందుకు ఇక్కడి పండితులకు విదేశాలనుండి కూడా అహ్వానాలోస్తూ ఉండేవి.
విక్రమశిల తక్కిన విశ్వవిద్యాలయాకంటే స్పష్టమైన అధికార క్రమాన్ని కలిగి ఉండేదని, సుకుమార్ దత్త్ వంటివారి అభిప్రాయం.
ఇచ్చట విద్యాభ్యాసము ముగించినవారికి రాజులు 'పండిత ' అని బిరుదునిచ్చి గౌరవించుచుండిరి. రత్నవ్రజ, జేతారి, ద్వీపంకర, రత్నకీర్తి, జ్ఞానశ్రీమిత్ర, రత్నాకరశాంతి మున్నగువారీ పండితులలో అగ్రగణ్యులు. 
విక్రమశిలావిద్యాపీఠమున ఆరుద్వారములుండెడివి. వానివద్ద దిగ్దంతులగు పండితులుండెరి. వీరిలో ప్రజ్ఞాకరమతి అనునాతడు దక్షిణద్వారమున, రత్నాకరశాంతి ప్రాగ్ద్వారమును, వాగీశ్వరకీర్తి ఉతారద్వారమును నొకప్పుడు రక్షించుచుండెరని తారానాధుడనే చరిత్రకారుడు వ్రాసియున్నాడు. ఈ ఆరు ద్వారములకు ఎదురుగా ఆరు విశాలమగు కళాశాలలుండెడివి. ఒకో కళాశాలలో నూటయెన్మండు ఉపాధ్యాయులుండిరి. ఇదిగాక దీని అంతర్భాగమున ఒకేసారిగ యెనిమిదివేలమంది ఉపాసకులు నిల్చుటకు సరియగు స్థలము ఉండేడిదట. ఈ విద్యాపీఠము చుట్టునూ గల గోడపై సింహద్వారమునకు దక్షిణ పార్స్వమున నాగార్జునియొక్కయు, ఉత్తరపార్స్వంబున దతిశుని యొక్కయు చిత్రములు వ్రాయబడియున్నవి. ఈవిధముగ పండితశిఖామణులిచ్చట బహూకరింపబడుచుండెరి.
బౌద్ధ తంత్రమునకు ఈ విశ్వవిద్యాలయము విశేషవిఖ్యాతి వహించి యుండెను. క్రీ.శ.5 వ శతాబ్దమున ఇంద్రజాలాదికములతో గూడిన తంత్ర శాస్త్రము బౌద్ధులలో ప్రబలి 8, 10 వ శతాబ్దములలో విశేషముగ అభివృద్ధి చెందినది. ఏకేశ్వరాత్మకమగు మహాయాన బౌద్ధమున ఈ శక్త్యారాధమగు ఈ తంత్ర విద్య చేర్చారు. వ్యాకరణ, వేదాంత, తర్కశాస్త్రమలు పిమ్మట పేర్కొన వలసిన విషయములు. నాలందా విద్యాపఠమునకు పిమ్మట విశేషఖ్యాతిని గాంచిన ఈ విద్యాపీఠము తుదకు భక్తయార్ ఖల్జీచే నాశనమొనర్పబడెను.
విశ్వవిద్యాలయ శిథిలాలలో కొన్నిటిని మాత్రమే ఇప్పటివరకూ తవ్వకాలలో బయట పడ్డాయి.
దగ్గర్లోని పెద్ద పట్టణం కహాల్‌గావ్ 13కి.మీ దూరంలో ఉంది. భారతీయ రైల్వే ఢిల్లీ నుండి భగల్‌పూర్‌కి నెం2367/2368 విక్రమశిల ఎక్స్‌ప్రెస్ ని కూడా నడుపుతోంది.
జాల విహరిణి
జాల విహారిణి (వెబ్ బ్రౌజర్) అనేది అంతర్జాలంలో వున్న సమాచారాన్ని మనకు చూపించే సాప్టువేర్ అనువర్తనము. దీనితో సమాచారాన్ని పొందటం, ప్రదర్శించటం మరియు ఒక సమాచార వసతి నుండి ఇంకోసమాచార వసతికి మారటం చేయవచ్చు. సమాచారవసతిని ఏకరూప వనరు గుర్తు (యూనిఫార్మ్ రిసోర్స్ ఐడెంటిఫయర్) గా పేర్కొంటారు.దీని రూపం వెబ్ పేజి, చిత్రం, చలచిత్రం, లేదా మరోవిధమైన విషయభాగం కావొచ్చు.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఆర్థిక రంగం, ఎక్కువగా వ్యవసాయం మీద ఆధారపడి ఉంది. గోదావరి, కృష్ణా జీవనదులు రాష్ట్రాన్ని సస్యశ్యామలం చేస్తున్నాయి. వరి, చెరకు, ప్రత్తి, మిరపకాయలు, మామిడి, పొగాకు ఇక్కడి ప్రధాన పంటలు. ఇటీవలి కాలంలో వంటనూనెలకు వాడే పొద్దుతిరుగుడు పువ్వు, వేరుశెనగల పంటల సాగు బాగా పెరిగింది. గోదావరి మరియు ఇతర నదుల పరీవాహక ప్రాంతంలో బహుళార్థక సాధన ప్రాజెక్టులు నిర్మాణంలో ఉన్నాయి. సుప్రసిద్ధ నాగార్జున సాగర్ డ్యాం కూడా ఇక్కడే ఉంది.
ఇటీవలి కాలంలో, సమాచార సాంకేతిక రంగం, జీవసాంకేతిక రంగాలపైన రాష్ట్రం దృష్టి పెడుతోంది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్, ఐ.టి ఎగుమతుల్లో మహారాష్ట్ర, కొత్త ఢిల్లీ, కర్ణాటక, తమిళనాడు, పశ్చిమ బెంగాల్, గుజరాత్ రాష్ట్రాల తర్వాత 7వ స్థానంలో ఉంది. ఖనిజసంపదలో దేశంలో రెండవ స్థానంలో ఉంది. దేశంలోని సున్నపురాయి నిల్వల్లో మూడవ వంతు అంటే సుమారు 30 బిలియన్ టన్నులు ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లోనే ఉన్నాయి.
సుమారు 11% వాటాతో, జలవిద్యుదుత్పత్తిలో దేశంలో మొదటిస్థానంలో ఉంది. కృష్ణా-గోదావరి హరివాణంలోని 60 ట్రిలియన ఘనపు అడుగుల సహజవాయునిల్వ భారతదేశపు అవసరాలను 1/3 వరకూ తీర్చగలవు. గత దశాబ్దాలలో రాష్ట్రపు ఆదాయం ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిశ్రమలు
ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో అనేక కేంద్రప్రభత్వ పరిశ్రమలు, రాష్ట్రప్రభుత్వ పరిశ్రమలు, ప్రైవేటురంగ పరిశ్రమలు, విదేశీమూలధన పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. రాష్ట్రప్రభుత్వ సంస్థ అయిన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పారిశ్రామిక అవస్థాపనా సంస్థ (APIIC) మరిన్ని పరిశ్రమలు స్థాపించుటకు తోడ్పడుతున్నది. రాష్ట్రంలోని ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలాలలో తెలంగాణ ప్రాంతంలో 68, తీరాంధ్రలో 28, రాయలసీమలో 7 ఉన్నాయి. కాకినాడ - విశాఖపట్నం మధ్య అభివృద్ధి చేయదలచిన పి.సి.పి.ఐ.ఆర్ ద్వారా మరిన్ని పరిశ్రమలు రాబోతున్నాయని ప్రభుత్వం ఆశిస్తోంది.1. http://www.mapsofindia.com/energy/andhra-pradesh-thermal-power-plants-map.html
http://www.apiic.in/
http://www.apind.gov.in/
ఎదురీత (ధారావాహిక)
ఎదురీత ఒక తెలుగు దైనిక ధారావాహిక. ఇది 2010 నుండి మా టీవీలో ప్రసారమవుతుంది. అమృతం సీరియల్లో "సర్వం" పాత్రతో ప్రసిద్ధి చెందిన వాసు యింటూరి, ఈ దారావాహికకు దర్శకత్వం వహిస్తున్నారు.
దక్షిణ సూడాన్
దక్షిణ సూడాన్ ( or ), అధికారిక నామం, దక్షిణ సూడాన్ రిపబ్లిక్ , భూఖండాలే హద్దులుగా గల దేశం. ఇది తూర్పు ఆఫ్రికాలోని సహేల్ ప్రాంతంలోనిది. ఇది ఐక్యరాజ్యసమితి యొక్క ఉత్తర ఆఫ్రికా ఉపప్రాంతంలోనిది. దీని ప్రస్తుత రాజధాని జూబా. ఇది పెద్ద నగరంకూడా. భవిష్యత్తులో దేశం మధ్యలో గల రామ్సియల్ అనే ప్రదేశం రాజధాని అవుతుంది. 
దీని ఉత్తరాన సూడాన్, ఈశాన్యాన ఎర్ర సముద్రం, తూర్పునఇథియోపియా, ఆగ్నేయాన కెన్యా, దక్షిణానఉగాండా, నైఋతిన కాంగో మరియు సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్, పశ్చిమాన మధ్య ఆఫ్రికా రిపబ్లిక్లు గలవు. దీనిలో సుడ్డ్ అనబడే చిత్తడినేల ప్రాంతం ఉంది. ఇది శ్వేత నైలు నదిచే ఏర్పడింది.
సూడాన్, దక్షిణ సూడాన్ దేశాలు ఈజిప్ట్ ని పరిపాలించిన మహమ్మద్ ఆలీ వంశంలోనివి. బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా వున్నతరువాత 1956 na స్వతంత్రం పొందాయి. మొదటి సూడాన్ అంతర్యుద్ధం తరువాత దక్షిణ సూడాన్ స్వతంత్రప్రాంతం 1972 లో ఏర్పడి 1983 వరకు కొనసాగింది. రెండవ సూడాన్ అంతర్యుద్ధం ప్రారంభమై 2005 లో పూర్తి శాంతి ఒప్పందంతో ముగిసింది. అదే సంవత్సరంలో స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి గల ప్రభుత్వం ఏర్పాటయింది.
2011 జూలై 9న దక్షిణ సూడాన్ స్వతంత్ర దేశంగా ఏర్పడింది. 
దీనికి ఐక్యరాజ్యసమితిలో సభ్యదేశం మరియు ఆఫ్రికా యూనియన్ లో సభ్యదేశం.
ధనుంజయ గోత్రం
ధనుంజయ గోత్రము అనగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఉన్న రాజుల ( ఆంధ్ర క్షత్రియులు ) కులంలో నాలుగు గోత్రములలో ఒకటి. ఇతర గోత్రములు ఏవనగా - కౌండిన్య, వశిష్ట, కాస్యప. ఈ గోత్రం కర్ణాటక రాజులకు, రాజాపూర్ సరస్వతి బ్రాహ్మణులకు, కన్యకుబ్జ బ్రాహ్మణులకు, గౌడ సరస్వతి బ్రాహ్మణులకు కూడా చెందుతుంది. వేలాది సంవత్సరాలుగా ధనుంజయ గోత్రానికి కౌండిన్య, వశిష్ట, కాస్యప గోత్రాలతో వివాహ సంబంధాలు ఉన్నాయి.
సుప్రసిద్ధ కామకోటి పీటం వారి ప్రకారము ధనుంజయ గోత్రానికి ఋషి ప్రవ్రర ఏమనగా : బ్రహ్మర్షి విశ్వామిత్రుడి తండ్రి యైన గాది చంద్రవంశానికి చెందిన రాజు. కనుక ధనుంజయ గోత్రము చంద్రవంశానికి చెందినదని తెలుస్తున్నది. 
ఈ గోత్రపు రాజ ప్రవర: భరత్ పరిక్షిత్ విష్ణువర్ధన ప్రవరాన్విత కోట హరిసీమ కృష్ణ మహారాజ వంశ'
ఆంధ్ర దేశములో ధరణి కోటను రాజధానిగా చేసుకుని 400 సంవత్సరాల పాటూ గుంటూరు జిల్లాను పాలించిన ధరణికోట రాజులు ధనుంజయ గోత్రీకులు నేడు కోస్తా జిల్లాలలో కనిపించే ఆంధ్ర క్షత్రియులలో ధనుంజయ గోత్రము వారు ధరణికోట రాజుల వంశస్తులు.
1. అడ్డాల; 2. ఈపూరి (వీపూరి); 3. ఉద్దరాజు; 4. ఉయ్యూరి; 5. ఏటికూరి (వేటికూరి); 6. కంకిపాటి; 7. కంతేటి; 8. కమ్మెల (కమ్మెళ్ళ); 9. కళ్ళేపల్లి; 10. కాశి; 11. కూనపరాజు; 12. కూసంపూడి (కూచంపూడి); 13. కొండూరి; 14. కొక్కెర్లపాటి; 15. కొత్తపల్లి; 16. కొప్పెర్ల; 17. కొలనువాడ 18. కొల్నాటి(కొల్లాటి); 19. కొవ్వూరి; 20. గండ్రాజు; 21. గాదిరాజు; 22. గుంటూరి; 23. గూడూరి; 24. గొట్టుముక్కల (గొట్టెముక్కల, గొట్టుముక్కుల); 25. గోకరాజు; 26. చంపాటి (చెంపాటి); 27. చింతలపాటి; 28. చెరుకూరి; 29. చేకూరి; 30. కోటజంపన 31. జుజ్జూరి; 32. తిరుమలరాజు; 33. తోటకూర (తోటకూరి); 34. దండు; 35. దంతులూరి; 36. దాట్ల; 37. నల్లపరాజు; 38. నున్న; 39. పచ్చమట్ల (పట్సమట్ల); 40. పాకలపాటి; 41. పూసంపూడి; 42. పెన్మెత్స (పెనుమత్స); 43. భూపతిరాజు; 44. బైర్రాజు; 45. మద్దాల; 46. ముదుండి; 47. రుద్రరాజు; 48. వడ్లమూడి; 49. వానపాల; 50. వేగిరాజు; 51. సాగిరాజు 52.సాకిరాజు
కర్ణాటక రాజుల్లో ధనుంజయ గోత్రపు గృహనామాలు:
గుంటుమడుగు, చెలమగుంట, కాశి, వడ్లమూడి, వానపాల, నందిమండలం, అరవీటి, రాచకొండ, పాండురాజు,
కేంద్రీయ ఔషధ పరిశోధనా సంస్థ
కేంద్రీయ ఔషధ పరిశోధనా సంస్థ (Central Drug Research Institute or CDRI) భారత స్వాతంత్ర్యం అనంతరం స్థాపించిన మొదటి ప్రయోగశాలలో ఒకటి. ఇది శాస్త్రీయ మరియు పారిశ్రామిక పరిశోధనా పరిషత్తు (CSIR) ఆధీనంలో పనిచేస్తున్నది. దీనిని 7 ఫిబ్రవరి 1951 తేదీన జవహర్ లాల్ నెహ్రూ ద్వారా ప్రారంభించబడినది.
ఈ సంస్థలో కొత్త మందుల్ని తయారుచేయడానికి కావలసిన అత్యాధునికమైన పరికరాలు ఉన్నాయి. పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి దృష్ట్యా దీనిని 17 విభాగాలుగా చేశారు.
స్నేహితుడు (సినిమా)
స్నేహితుడు 2012 లో శంకర్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన తమిళ అనువాద చిత్రం. తమిళంలో వచ్చిన "నన్బన్" అనే సినిమా దీనికి మాతృక. దీని ప్రధాన నటీనటవర్గం: విజయ్, జీవా, శ్రీకాంత్, ఇలియానా, సత్యన్ శివకుమార్ మరియు సత్యరాజ్j. దీని చిత్రకథ IIIT లో చదువుకున్న ముగ్గురు స్నేహితులు కోల్పోయిన స్నేహితుని వెతుకుతున్నట్లుగా హాస్యప్రధానంగా సాగుతుంది.
వసంతోత్సవం
వసంతోత్సవం వసంతఋతువులో జరిగే ప్రత్యేకమైన ఉత్సవాలు. ఇవి చైత్రమాసం ప్రారంభంలో జరుగుతాయి.
తిరుమలలో జరిగే తిరుమలేశుని వసంతోత్సవాలు అత్యంత ప్రసిద్ధిచెందినది. కొంతమంది దీనిని ఆర్జిత సేవగా కూడా చేయించుకుంటారు.
ఫాల్గుణమాసంలో జరుపుకునే హోళీని కొంతమంది వసంతోత్సవం చెబుతారు.
లైసెన్సు
లైసెన్స్ లేదా లైసెన్సు అనేది ప్రభుత్వ/వ్యక్తి/సంస్థల స్థిర/చర ఆస్తుల వినియోగానికి వినియోగదారునికి వాడుకకోసం ఇచ్చే అనుమతి.
వాడుక కోసం జారీచేయబడింది అనుమతి. ఆంగ్లంలో క్రియా రూపంలో అధికారాల్ని అప్పచెప్పటాన్ని లైసెన్స్ అంటారు. నామవాచక రూపంలో లైసెన్స్ ను వాడినప్పుడు అది ఆ హక్కు పొందటం మరియు ఆ హక్కును ఆపాదించిన ప్రమాణపత్రం అనే అర్ధాలు వస్తాయి.
సూటిగా చెప్పాలంటే - "(లైసెన్స్ ఇచ్చిన అధికారి/సంస్థ ద్వారా) లైసెన్స్ పొందిన వస్తువు పై(లైసెన్స్ ఉన్న వ్యక్తికి) తగు హక్కులు (లైసెన్స్)అందజేస్తుంది."
లైసెన్స్ తీసుకోగోరిన వ్యక్తి ఆ లైసెన్స్ కు తగిన మొత్తాన్ని లైసెన్స్ ను అందజేసే అధికారికి గానీ సంస్థకు గానీ కట్టవలసి ఉంటుంది. 
గ్నూ జనరల్ పబ్లిక్ లైసెన్స్ వంటి ఉచితంగా అందుబాటులో ఉన్న లైసెన్సులూ ఉన్నాయి.
గ్రీష్మ ఋతువు
భారతదేశంలో వివిధ కాలాలలో వాతావరణంలో ఏర్పడే మార్పులను బట్టి సంవత్సరంను ఆరు ఋతువులుగా విభజించారు. వాటిలో ఒకటి గ్రీష్మఋతువు. గ్రీష్మఋతువు అంటే జ్యేష్ఠ, ఆషాఢ మాసములు. ఎండలు మెండుగా వుండు కాలము.
వేసవి కాలం
జ్యేష్టం మరియు ఆషాఢం
మే 20 నుండి జూలై 20 వరకు
చాలా వేడిగా ఉంటుంది, 40 డిగ్రీల పైన ఉష్ణోగ్రతలు ఉంటాయి. ప్రస్తుతం కొన్ని ప్రాంతాలలో 45 నుంచి 50 డిగ్రీలకు పైన ఉష్ణోగ్రతలు పెరుగుతున్నాయి.
రైతులు వరి పైరు నాటేందుకు సిద్ధమవుతారు.
వటపూర్ణిమ, రధాయాత్ర, గురుపూర్ణిమ
వసంతఋతువు
వర్షఋతువు
శరదృతువు
హేమంతఋతువు
శిశిరఋతువు
ఋతువు
ఋతుపవనాలు
శరదృతువు
శరదృతువు అంటే ఆశ్వయుజ, కార్తీక మాసములు. మంచి వెన్నెల కాయు కాలము. భారతదేశంలో వివిధ కాలాలలో వాతావరణంలో ఏర్పడే మార్పులను బట్టి సంవత్సరమును ఆరు ఋతువులుగా విభజించారు. వాటిలో ఒకటి శరదృతువు.
శరత్కాలం - మంచి వెన్నెల కాయు కాలం
ఆశ్వయుజం మరియు కార్తీకం
సెప్టెంబర్ 20 నుండి నవంబర్ 20 వరకు
తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు, 19 నుంచి 22 డిగ్రీల సెల్సియస్ ఉంటుంది.
దసరా నవరాత్రి, విజయదశమి, దీపావళి, శరద్ పూర్ణిమ, బిహు, కార్తీక పౌర్ణమి,
వసంత ఋతువు
గ్రీష్మ ఋతువు
వర్ష ఋతువు
హేమంత ఋతువు
శిశిర ఋతువు
ఋతువు
ఋతుపవనాలు
హేమంత ఋతువు
హేమంత ఋతువు అంటే మార్గశిర, పుష్య మాసములు. మంచు కురియును, చల్లగా నుండు కాలము. భారతదేశంలో వివిధ కాలాలలో వాతావరణంలో ఏర్పడే మార్పులను బట్టి సంవత్సరమును ఆరు ఋతువులుగా విభజించారు. వాటిలో ఒకటి హేమంత ఋతువు లేదా హేమంతర్తువు.
శీత కాలము
మార్గశిరం మరియు పుష్యం
నవంబర్ 20 నుండి జనవరి 20 వరకు
చాలా తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు (20-25 డిగ్రీలు), ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది, ఇదే సమయంలో ఢిల్లీలో ఉష్ణోగ్రతలు 5 డిగ్రీలకు పడిపోయి సందర్శనకు ఆహ్లాదకరంగా ఉండదు.
పంట కోతల కాలం, రైతులు వరి ధాన్యాన్ని పొందుతారు.
పంచ గణపతి, భోగి, సంక్రాంతి, కనుమ
వసంత ఋతువు
గ్రీష్మ ఋతువు
వర్ష ఋతువు
శరదృతువు
శిశిర ఋతువు
ఋతువు
ఋతు పవనాలు
శిశిర ఋతువు
శిశిర ఋతువు అంటే మాఘ, ఫాల్గుణ మాసములు. చెట్లు ఆకులు రాల్చు కాలం. భారతదేశంలో వివిధ కాలాలలో వాతావరణంలో ఏర్పడే మార్పులను బట్టి సంవత్సరమును ఆరు ఋతువులుగా విభజించారు. వాటిలో ఒకటి శిశిర ఋతువు.
శీత కాలము
మాఘం మరియు ఫాల్గుణం
జనవరి 20 నుండి మార్చి 20 వరకు
చాలా చల్లగా ఉంటుంది, కానీ కొన్ని సందర్భాలలో సూర్యరశ్మి సమయంలో చాలా ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది. ఉష్ణోగ్రతలు 10 డిగ్రీల క్రిందకు వెళ్లవచ్చు. ఈ ఋతువు ఉష్ణమండల మరియు ఉప ఉష్ణమండల ప్రాంతాల్లో ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే ఈ ఋతువు లో ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో చెట్లు వాటి ఆకులను రాల్చుతాయి. ఆకురాలుట సమశీతోష్ణ ప్రాంతాలకు విరుద్ధంగా ఉంటుంది, అక్కడ సెప్టెంబరు ప్రారంభంలో ఆకులు రాలుతాయి.
శివరాత్రి, హోళీ
వసంత ఋతువు
గ్రీష్మ ఋతువు
వర్ష ఋతువు
శరదృతువు
హేమంత ఋతువు
ఋతువు
ఋతుపవనాలు
అనుభవం
అనుభవం ను ఇంగ్లీషులో Experience అంటారు. ఒక వ్యక్తి తన జీవితంలో ఎదుర్కొన ఆటుపోటుల నుంచి లభించిన జ్ఞానమును అనుభవం అంటారు. ఒక వ్యక్తి పుస్తకాలను చదివి నేర్చుకున్న జ్ఞానం కన్నా తన అనుభవం ద్వారా లభించిన జ్ఞానంతో సమస్యలను సులభంగా పరిష్కరించుకోగలడు.
ఒక పనిలో అనుభవం ద్వారా నైపుణ్యాన్ని సాధించిన వారిని అనుభవజ్ఞులు అంటారు. సాధారణంగా అనుభవంలేని వ్యక్తి కన్నా అనుభవం ఉన్న వ్యక్తి చేసిన పనిలో మంచి ఫలితాలు వస్తాయి.
పుస్తకాలను చదవడం ద్వారా సంపాదించినది జ్ఞానం అయితే పనిని చేయడం ద్వారా ఉదాహరణకు స్వయంగా చేపలను పట్టుకోవడం ద్వారా సంపాదించిన జ్ఞానాన్ని చేపలను పట్టుకోవడంలో సంపాదించుకున్న అనుభవం అంటారు.
అనుభవజ్ఞుడిని ఇంగ్లీషులో Expert అంటారు. వివిధ రంగాలలో నైపుణ్యాన్ని సాధించిన మగవారిని అనుభవజ్ఞుడు లేక నిపుణుడు అని, నైపుణ్యం గల మహిళలను అనుభవజ్ఞురాలు లేక నిపుణురాలు అని అంటారు. కొన్ని సమస్యలను పరిష్కరించుకోవడానికి వీరి సలహాలు ప్రముఖ పాత్ర వహిస్తాయి.
టక్స్
టక్స్, లినక్సును సూచించే చిహ్నము. ఇది నలుపు తెలుపు రంగులు గల పెంగ్విన్ యొక్క బొమ్మ. లినక్స్ కు లోగో పోటీల్లో మొదటిసారి రూపొందించబడింది. నేటికీ ఇది లినక్స్ నుసూచించటానికి వాడబడుతుంది.
జీవితకాలం
జంతువులు వాటి జీవితకాలం
ఈగ 220 నుండి 360రోజులు
కీచురాయి 17 నుండి 20 సంవత్సరాలు
తూనీగ 2 నుండి 3 సంవత్సరాలు
ఫ్లాజెల్లేటులు కొన్ని గంటల నుంచి ఒక రోజు వరకు
రాక్షస ఆల్చిప్ప 80 నుండి 100 సంవత్సరాలు
వాటర్ ప్లూక్ 25 సంవత్సరాలు
వానపాము 10 సంవత్సరాలు
సాలీడు 28 సంవత్సరాలు
అడవిపిల్లి 15 సంవత్సరాలు
ఆవు 25 సంవత్సరాలు
ఆస్ట్రిచ్ ఉష్ట్రపక్షి 40 నుండి 72 సంవత్సరాలు
ఈల్ 55 సంవత్సరాలు
ఉడుత 10 సంవత్సరాలు
ఎలుగుబంటి 40 నుండి 50 సంవత్సరాలు
ఏనుగు 80 నుండి 100 సంవత్సరాలు
ఒంటె 30 సంవత్సరాలు
కప్ప 3 నుండి 5 సంవత్సరాలు
కస్తూరి మృగం 10 నుండి 15 సంవత్సరాలు
కాకి 70 సంవత్సరాలు
కాట్ ఫిష్ 60 సంవత్సరాలు
కానరీ పక్షి 20 నుండి 50 సంవత్సరాలు
కార్ప్ చేపలు 100 సంవత్సరాలు
కుందేలు 10 సంవత్సరాలు
కుక్క 12 నుండి 15 సంవత్సరాలు
గాడిద 50 సంవత్సరాలు
గుంటనక్క 15 సంవత్సరాలు
గుడ్లగూబ 68 సంవత్సరాలు
గుర్రం 30 సంవత్సరాలు
గోల్డ్ ఫిష్ 30 సంవత్సరాలు
చిట్టెలుక 2 నుండి 3 సంవత్సరాలు
చిలుక 140 సంవత్సరాలు
డాగ్ ఫిష్ 70 నుండి 267 సంవత్సరాలు
తిమింగలం 50 నుండి 100 సంవత్సరాలు
తోడేలు 15 సంవత్సరాలు
నల్ల త్రాచు 100 సంవత్సరాలు
పంది 20 సంవత్సరాలు
పాము 10 నుండి 30 సంవత్సరాలు
పిల్లి 12 నుండి 15 సంవత్సరాలు
పులి 40 నుండి 50 సంవత్సరాలు
బల్లి 10 సంవత్సరాలు
బీవర్ 30 సంవత్సరాలు
బుల్ ఫ్రాగ్ 16 సంవత్సరాలు
మడ్ స్కిప్పర్ చేప 1 సంవత్సరం
రాక్షస తాబేలు 200 నుండి 300 సంవత్సరాలు
సింహం 30 సంవత్సరాలు
సికా జింక 20 సంవత్సరాలు
స్కంక్ 7 నుండి 8 సంవత్సరాలు
స్టర్జియాన్ చేపలు 100 సంవత్సరాలు
హిప్పోపోటామస్ (నీటిగుర్రం) 40 నుండి 50 సంవత్సరాలు
శ్రీ వేంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్
శ్రీ వెంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్ 24 గంటలు ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలను ప్రసారంచేసే ఒక టెలివిజన్ సంస్థ. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం వారిచే ఈ శ్రీ వెంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్ నడుపబడుతుంది. తిరుమలలో శ్రీవారికి జరిగే వివిధ ముఖ్యమైన పూజా కార్యక్రమాలను మరియు వివిధచోట్ల దేవాలయాలలో జరిగే ముఖ్యమైన ఉత్సవ కార్యక్రమాలను ఈ ఛానల్లో ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేస్తారు. ఈ ఛానల్ కు సంబంధించిన ప్రధాన కార్యాలయం హైదరాబాదులో ఉంది.
శ్రీ వెంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్ ను భారత రాష్ట్రపతి ప్రతిభాపటేల్ 7 జూలై 2008న ప్రారంభించారు. ఈ ఛానల్ యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం ఆధ్యాత్మిక సంబంధమైన హిందూ కార్యక్రమాలను ప్రసారం చేయడం. ఈ ఛానల్ ప్రసారం చేసే ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలను తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం వారు ప్రతిరోజు పర్యవేక్షిస్తారు. ప్రతి సంవత్సరం శ్రీ వెంకటేశ్వరస్వామి బ్రహ్మోత్సవాలలో జరిగె వివిధ వాహన సేవల మరియు రథోత్సవంలను ఈ ఛానల్ ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేస్తుంది. శ్రీవారి భక్తులకు అంకితం చేయబడిన ఈ ఛానల్ తెలుగు భాషతో పాటు దక్షిణ భారతదేశంలోని ఇతర భాషలలో కూడా ప్రసారం చేస్తుంది.
ఆధ్యాత్మిక పరమైన కార్యక్రమాలను ప్రసారం చేసే ఈ ఛానల్ 2009లో నంది టివి అవార్డ్స్ గెలుపొందింది. ఈ ఛానల్ భారతదేశంలో అన్ని కేబుల్ మరియు డిష్ టివి లకు ఉచితంగా తన ప్రసారాలను అందిస్తుంది. ఇంటర్నెట్లో కూడా ఈ ఛానల్ తన కార్యక్రమాలను ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేస్తుంది.
జాన్ జేమ్స్ రికర్డ్ మెక్లియాడ్
జాన్ జేమ్స్ రికర్డ్ మెక్లియోడ్ (ఆంగ్లం: John James Rickard Macleod) FRS (1876 సెప్టెంబరు 6 – 1935 మార్చి 16) స్కాట్లాండ్కు చెందిన వైద్యుడు. మధుమేహంలో కీలకపాత్ర పోషించే ఇన్సులిన్ కనుగొన్నందుకు గాను నోబెల్ బహుమతిని ఫ్రెడరిక్ బాంటింగ్‌తో పంచుకున్నాడు.
మెక్లియాడ్ స్కాట్లాండ్ లో రాబర్ట్ మెక్లియాడ్ దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడు 1898 లో ఎబర్డీన్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి వైద్యశాస్త్రంలో పట్టాపొందారు. తర్వాత లీప్జిగ్ విశ్వవిద్యాలయంలో కొంతకాలం పనిచేశారు. 1899 లో ఫిజియాలజీలో బోధకునిగా లండన్ హాస్పిటల్ వైద్య పాఠశాలలో చేరి 1902 లో లెక్చరర్ గా పదవీ వున్నతి పొందారు. తర్వాత ఫిజియాలజీ శాఖ ప్రొఫెసర్ గా కేస్ వెస్టర్న్ రిజర్వ్ విశ్వవిద్యాలయంలో 1903లో చేరారు. టొరాంటో విశ్వవిద్యాలయంలో 1918 లో ప్రొఫెసర్ గా ఎన్నికకాబడ్డాడు. 1928 లో తిరిగి ఎబర్డీన్ విశ్వవిద్యాలయానికి తిరిగివచ్చి మరణానంతం వరకు అక్కడే పనిచేశారు.
మెక్లియాడ్ ప్రధానంగా కార్బోహైడ్రేట్ల జీవక్రియ మీద పనిచేశాడు. ఇతడు ఫ్రెడెరిక్ బాంటింగ్ మరియు చార్లెస్ బెస్ట్ తో కలిసి ఇన్సులిన్ ను కనుగొన్నారు. ఆ కాలంలో మధుమేహానికి ఇదొక్కటే వైద్యం. ఇందుకు గాను బాంటింగ్ మరియు మెక్లియాడ్లకు సంయుక్తంగా 1923లో నోబెల్ బహుమతిని ప్రదానం చేశారు. ఆవిష్కారానికి సంబంధించినంతవరకు మెక్లియోడ్ పాత్ర పెద్దగా ఎమీ లేదని ఫెడరిక్ బాంటింగ్ చెప్పడంతో ఇది వివాదాస్పదమైంది. కొన్ని దశాబ్దాల తరువాత జరిగిన ఒక స్వతంత్ర సమీక్షతో అతడి పాత్ర మొదట భావించిన దాని కంటే చాలా ఎక్కువ ఉందని తేలింది.
మెక్లియాడ్ సుమారు 11 పుస్తకాలు రచించాడు:
టొరంటో విశ్వవిద్యాలయంలోని ఆడిటోరియం ఇతని జ్ఞాపకార్ధం నామకరణం చేయబడింది.
మనోహర్ పారికర్
మనోహర్ గోపాలకృష్ణ పార్రికర్ (Manohar Gopalkrishna Prabhu Parrikar) (Konkani: मनोहर गोपालकृष्ण प्रभु पारिकर) 1955, డిసెంబరు 13న గోవాలోని మపూసాలీ జన్మించాడు. ఇతను ప్రముఖ రాజకీయ నాయకుడు. ఐఐటి విద్య అభ్యసించాడు. ఐఐటి చేసి ఒక రాష్ట్రపు ముఖ్యమంత్రి పదవి పొందిన వారిలో ఇతను ప్రథముడు.
1994లో మనోహర్ పార్రికర్ తొలిసారిగా గోవా శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. 1999లో గోవా శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా వ్యవహరించాడు. 2000, అక్టోబరు 24న తొలిసారిగా గోవా ముఖ్యమంత్రి పీఠం అధిష్టించాడు. 2002 ఫిబ్రవరి 27 వరకు ఆ పదవిలో ఉన్నాడు. మళ్ళీ 2002 జూన్ 5న మరోసారి ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. 2005 జనవరిలో నలుగురు భారతీయ జనతా పార్టీ శాసనసభ్యులు రాజీనామా చేయడంతో మైనారిటీలో పడ్డ ప్రభుత్వాన్ని కూడా నెట్టుకొచ్చాడు. 2007 ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ పార్టీ విజయంతో దిగంబర్ కామత్‌కు ముఖ్యమంత్రి పీఠం అప్పగించాడు. 2012 శాసనసభ ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ మెజారిటీ సాధించడంతో మరోసారి పార్రికర్ గోవా ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు.
బ్లాగు పుస్తకం
బ్లాగు పుస్తకం అనేది తెలుగులో బ్లాగులపై విడుదలైన మొదటి పుస్తకం. ఈ పుస్తకాన్ని తెలుగు బ్లాగరులైన సుజాత మరియు రహ్మానుద్దీన్ లు వ్రాసారు.
కంప్యూటరులో తెలుగులో టైపింగు చేయడం నుండి స్వంతంగా బ్లాగు రూపొందించి ఎలా నిర్వహించుకోవచ్చో ఈ పుస్తకంలో సవివరంగా వ్రాసారు. ప్రతీ అంశాన్నీ చక్కగా తెరపట్టులతో అంచెలవారీగా వివరించారు. బ్లాగులు సృష్టించడం మరియు వాడటం మాత్రమే కాకుండా బ్లాగుల వలన కలిగే లాభనష్టాలు, అగ్రిగేటర్లు గురించి కూడా వ్రాసారు.
పీరారామచంద్రపురము
పీరారామచంద్రపురం అనపర్తి మండలం లోని శివారు గ్రామము.. పిన్ కోడ్: 533 342. అనపర్తి నుండి అనపర్తి-రాజానగరం రోడ్డులో, అనపర్తికి 4కి.మీ.దూరంలో ఉంది.ఇది గ్రామపంచాయితి. పీరారామచంద్రపురం తరువాత రాజానగరము యొక్క మండల పరిథి మొదల్వుతుంది.
గ్రామంలో పింకిటిల్లు మరియు డాబాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలోజిల్లా పరిషత్‌ ప్రాథమిక పాఠశాల ఉంది. వూరిలోని రోడ్డులు సిమెంట్ రోడ్డులు.
వ్యవసాయం ప్రధానవృత్తి.వరి ప్రధాన పంట.ఆతరువాత మొక్కజొన్న పంట.ఈ రెండు ఏకవార్షిక పంటలు.ఇవికాక పామాయిల్‌, మామిడి, జీడిమామిడి తోటల సాగుకూడా ఉంది.
ఈ గ్రామ పరిధిలో లెవీ బియ్యం సేకరించి, నిలువవుంచు FCI వారి గోదాం (Godown) ఉంది.
ఈ గ్రామ పరిధిలో తవుడునుండి నూనెతీయు పరిశ్రమ (సాల్వెంట్‌ప్లాంట్) ఉంది.రోజుకు 300టన్నులతవుడు నుండి నూనె తీయు సామర్థ్యం కలిగి ఉంది.అంతియే కాక కోళ్ళఫారాలు, రైసు మిల్లులు ఉన్నాయి.
తిరుమల శిలాతోరణం
తిరుమలలో శ్రీ వెంకటేశ్వరస్వామి ప్రధాన ఆలయానికి ఉత్తరం వైపున ఒక కిలోమీటరు దూరంలో సహజ సిద్ధంగా ఏర్పడిన శిలాతోరణం ఒకటి ఉన్నది. ఎతైన తిరుమల కొండలపై ఇటువంటి శిలాతోరణం ఏర్పడటం ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తుంది. ఈ శిలాతోరణం యొక్క కొలతలు 8 మీటర్లు (26.2 అడుగులు) వెడల్పు, 3 మీటర్ల (9.8 అడుగులు) ఎత్తు.
శిలాతోరణం
గజల్ శ్రీనివాస్
గజల్ శ్రీనివాస్ గా పేరుగాంచిన కేశిరాజు శ్రీనివాస్ ప్రముఖ తెలుగు గజల్ గాయకుడు. గజల్ శ్రీనివాస్ 125 ప్రపంచ భాషలలో గాంధేయవాదం పై గజల్స్ పాడటం ద్వారా మూడు గిన్నీస్ ప్రపంచ రికార్డులు మరియు లిమ్కా రికార్డ్ నెలకొల్పాడు.
శ్రీనివాస్ శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలిలో పుట్టారు. అతని తండ్రి అదే జిల్లాలో పంచాయతీ అధికారిగా పనిచేశారు. శ్రీకాకుళాన్ని గిన్నీస్‌బుక్‌ రికార్డులో చూపిస్తానన్నారు. ప్రపంచ భాషల్లో గాంధేయవాదం, సత్యాగ్రహ సిద్ధాంతాలు, శాంతగీతాలాపనలు చేయడం ద్వారా బాపూజీ పట్ల అవగాహన, తనకు ప్రజాదరణ లభిస్తుందని చెప్పారు. 125 భాషల్లో పాడి రెండు ప్రపంచ గిన్నీసు రికార్డులు సాధించారు. ప్రపంచభాషల్లో శాంతి గీతాలు పాడడం వల్ల ఇరాన్‌, ఇరాక్‌ లాంటి దేశాల వారు ఆహ్వానిస్తున్నారు. అంటార్కిటికా ఖండంలో తప్ప మిగతా ప్రపంచంలో మొత్తం 6 వేల కచేరీలు చేశారు.
శ్రీనివాస్ తల్లిదండ్రులు శ్రీమతి రత్నావళి, నరసింహరావు దంపతులు. ఇల్లాలు సురేఖ, ఏకైక పుత్రిక సంస్కృతి
అపఖ్యాతి
గజల్‌ గీతాలతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా పేరుపొందిన ఆయన హైదరాబాదులో సేవ్‌ టెంపుల్‌ కార్యాలయంలో ఒక మహిళా ఉద్యోగిని తీవ్రంగా లైంగిక వేధింపులకు గురిచేశారని ఆమె ఫిర్యాదు చేయగా, పోలీసులు జనవరి 2వ తేదీ, 2018న అరెస్టు చేసి రిమాండుకు తరలించారు. లైంగిక కార్యకలాపాల వీడియోలు లీకై తీవ్ర సంచలనం సృష్టించాయి.
శ్రీనివాస్ అమెరికాలో అనేక సార్లు పర్యటించి తెలుగు తోరణం అనే పేరుతో కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. తాను సుమారు 60 గజళ్లను రాశానని, సినారే, డాక్టర్‌ తాటపర్తి రాజగోపబాలం, రెంటాల వేంకటేశ్వరరావుల గజళ్లను గానం చేస్తుంటానని చెప్పారు. ఎవరైనా రచయితలు గజళ్లను రాస్తే పుస్తక ప్రచురణకు అయ్యే ఖర్చు తమ ట్రస్టు భరిస్తుందని తెలిపారు.
తాను పుట్టిన శ్రీకాకుళం జిల్లాలో గజల్‌ శ్రీనివాస్‌ ఫౌండేషన్‌ ఛారిటబుల్‌ ట్రస్టు ద్వారా జిల్లాలో విస్తృతంగా వైద్యసేవలు, అవగాహన సదస్సులు నిర్వహించనున్నట్లు ప్రసిద్ధ గజల్‌ గాయకుడు శ్రీనివాస్‌ వెల్లడించారు. ప్రపంచ ప్రసిద్ధ లాజరస్‌ ఆసుపత్రికి సాంస్కృతిక రాయబారిగా తాను ఉన్నందున ఇచ్ఛాపురం, కవిటి వంటి ప్రాంతాలను దత్తత తీసుకొని ప్రముఖ వైద్య నిపుణులతో సేవలందిస్తానని తెలిపారు. నల్గొండ జిల్లాలో ఫ్లోరోసిస్‌ వ్యాధి బారిన పడిన పలుగ్రామాలను దత్తత తీసుకొని వైద్యసేవలందిస్తున్న తెలిపారు. కళాకారులు, పారిశ్రామికవేత్తలు తాము పుట్టిన గ్రామాలనయినా దత్తత తీసుకొని సేవలందించాలని, 'ఓనామాలు నేర్పిన నీ వీధిబడి కూలిపోతూ నీకు సెలవు అడగమంది..' 'ఆనవాలు పట్టలేని రాములోడి భజన గుడి' అని పాడి విన్పించారు.
గజల్‌ గీతాలతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా పేరుపొందిన ఆయన హైదరాబాదులో సేవ్‌ టెంపుల్‌ కార్యాలయంలో ఒక మహిళా ఉద్యోగిని తీవ్రంగా లైంగిక వేధింపులకు గురిచేశారని ఆమె ఫిర్యాదు చేయగా, పోలీసులు జనవరి 2వ తేదీ, 2018న అరెస్టు చేసి రిమాండుకు తరలించారు. లైంగిక కార్యకలాపాల వీడియోలు లీకై తీవ్ర సంచలనం సృష్టించాయి.
వాగ్గేయకారుడు
స్వయంగా గేయాన్ని రాసుకుని, సంగీతాన్ని సమకూర్చుకొని, స్వయంగా పాడుతాడు వాగ్గేయకారుడు.
తిరుమల మోకాళ్ళ పర్వతం
అలిపిరి నుంచి తిరుమలకు నడచి వెళ్ళే దారిలో ఉండే ఏడుకొండలలోని చివరి కొండలోని మొకాళ్ళ మండపం నుంచి కొండపైకి మెట్లు గల ప్రదేశాన్ని మోకాళ్ళ పర్వతం అంటారు. మొకాళ్ళ మండపం నుంచి తిరుమలకు సుమారు 400 మెట్లు ఉండగా వాటిలో మొదటి వంద మెట్లు మామూలు మెట్ల కంటే కొంచెం పెద్దగా ఉంటాయి. ఈ మెట్ల వద్ద నడిచేటప్పుడు మోకాళ్ళపై ఎక్కువ భారం పడటం మరియు ఈ మెట్ల వద్ద భక్తులు మోకాళ్ళపై నడవటం వలన ఈ ప్రదేశాన్ని మోకాళ్ళ పర్వతం అంటారు.
అన్నమయ్య మొదటి సారి తిరుమలకు వచ్చినపుడు ఈ మోకాళ్ళ పర్వతం వద్ద అలసిపోయాడని చెబుతుంటారు.
రామానుజాచార్యులు తిరుమలకు తొలి దర్శనానికి వచ్చినపుడు ఈ వేంకటాద్రి పవిత్రతను గురించి తెలుసుకుని ఆ పవిత్రమయిన ప్రదేశాన్ని పాదరక్షలు/పాదాలతో తాకరాదని, మోకాళ్ళతోనే కొండ ఎక్కాడట. అప్పటి నుండి ఈ మోకాళ్ళ పర్వతం దారిలో మోకాళ్ళతో ఎక్కడం ఆనవాయితీ అయింది. అన్ని మెట్లూ, వంద మెట్లు, పదకొండు మెట్లు , కనీసం మూడు మెట్లు మోకాళ్ళతో నడచి ఆ పాత సాంప్రదాయాన్ని నేటికీ భక్తులు తిరిగి పాటిస్తున్నారు. 
1830లో ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించిన యాత్రికుడు, యాత్రాచరిత్రకారుడు ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య అప్పట్లో ఈ ప్రాంతం ఎలావుండేదో వ్రాశారు. గాలిగోపురం వరకూ ఎక్కడం, దిగడం బహు ప్రయాస అని వ్రాసుకున్నారు. అక్కడ నుంచి కొంత భూమి సమంగా ఉండేదని, మళ్ళీ ఎక్కిదిగాల్సిన ప్రాంతాలున్నా ఆపై ప్రయాణం అంత ప్రయాసగా ఉండేది కాదన్నారు. దారిలో నిలిచేందుకు జలవసతి గల మంటపాలు చాలా ఉండేవి. గాలిగోపురం వద్ద ఒక బైరాగి శ్రీరామవిగ్రహాన్ని పూజిస్తూ, యాత్రికులకు మజ్జిగ వంటివిచ్చి ఆదరించేవాడని వ్రాశారు.
తిరుమల శ్రీ మలయప్ప స్వామి
తిరుమల శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి యొక్క ఉత్సవ మూర్తిని మలయప్ప స్వామి అంటారు. శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి భార్యలైన శ్రీదేవి, భూదేవి ఉత్సవ విగ్రహాలను ఉభయ నాంచారులు అంటారు.
మలయప్ప స్వామి యొక్క original name Malai Kuniya Ninra Perumal
966A.D, కన్య మాసం లో ఈ బ్రహ్మోత్సవాలు తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి కి ఒక్కసరె జరిగేవి. అప్పుడు పల్లవుల రాణి "సామవై" శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామికి వెండి విగ్రహం ప్రతిష్టించింది దీనిని "భోగ శ్రీనివాసా" అని పిలుచుకునేవారు. ఈ భోగశ్రీనివాసునినే ఉత్సవ మూర్తిగ బ్రహ్మోత్సవాలు సమయం తిరు వేధుల్లో 9 రోజులు తిప్పేవారు. కాని ఇప్పుడు వుండే మలయప్ప స్వామి ఉత్సవ మూర్తి మాత్రం 1339A.D నించి వెలుగులోకి వచ్చింది.
తిరుమల ఉభయ నాంచారులు
తిరుమల శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి భార్యలైన శ్రీదేవి, భూదేవి ఉత్సవ విగ్రహాలను ఉభయ నాంచారులు అంటారు. శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి యొక్క ఉత్సవ మూర్తిని మలయప్ప స్వామి అంటారు.
ఉభయ నాంచారులలోని శ్రీదేవి విగ్రహం ఎల్లప్పుడు మలయప్ప స్వామికి కుడి వైపున ఉంటుంది. 26 అంగుళాల ఎత్తు గల శ్రీదేవి విగ్రహం 4 అంగుళాల పీఠముపై నిలబడి ఉంటుంది.
అలాగే భూదేవి విగ్రహం ఎల్లప్పుడు మలయప్ప స్వామికి ఎడమవైపున ఉంటుంది.