hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
అదిలాబాద్ జిల్లా కథా రచయితలు
ఆంధ్రదేశంలోని ప్రతీ జిల్లాలో కథకులు ఉద్భవించారు. తెలుగు కథకు అత్యంత ఆదరణగల జిల్లాలో అదిలాబాద్ జిల్లా ఒకటి. అదిలాబాద్ జిల్లా కథా రచయితలు వర్తమానకాలంలో చాలా మందే ఉన్నారు.
మానవ సమాజ చరిత్రలో కథ ప్రక్రియకు ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. రాతి యుగపు మనిషి సంజ్ఞలతో అభివృద్ధికి బాటలు వేస్తే అనంతర కాలంలో మనిషికి సంఘజీవనం ప్రాణావసరమయ్యింది. ఆ సమయంలోనే భాష ఆవిర్భవించింది. మనిషి నుండి మనిషికి సమాచారం చేరవేయడానికి చిన్న చిన్న పదాలతోకూడిన కథలు ఊపిరి పోసుకున్నాయి. దేశాలవారీగా ప్రాంతాలవారీగా భాష రూపాంతరం చెందుతూ ప్రాంతీయ జీవన స్థితిగతుల నేపథ్యంలో అప్పటి ఆలోచనాపరులు మౌఖిక కథల ప్రచారప్రయాణం ప్రారంభించారు. తదనంతర కాలంలో భాష లిపిరూపం సంతరించుకోవడంతో కథాప్రయాణం వేగం పుంజుకుంది. నాటి రాజుల కాలం నుంచి ఈ ప్రాంతంలో కథ ప్రచారంలో ఉన్నప్పటికి ముద్రణా రంగం అందుబాటులోకి వచ్చిన తరువాత సామాన్య ప్రజానీకానికి సైతం చేరువ అయ్యింది. మన జీవితంలో కథ ఒక భాగమయ్యింది. ఆంధ్రదేశంలోని ప్రతీ జిల్లాలో కథకులు ఉద్భవించారు. తెలుగు కథకు అత్యంత ఆదరణగల జిల్లాలో అదిలాబాద్ జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లా ఎంతో మంది తెలుగు కథకులకు జన్మనిచ్చింది. ఇంతవరకు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఎంతో మంది కథకులు ఈ జిల్లాలో లబ్ధప్రతిష్ఠులయ్యారు. వర్తమాన కాలంలో ఎంతోమంది కథారచయితలుగా రాణిస్తున్నారు.
ఆంధ్రదేశంలోని ప్రతీ జిల్లాలో లాగానే అదిలాబాద్ జిల్లాలో కూడా తెలుగు కథకులు ఉద్భవించారు. గీతాంజలి కలం పేరుతో విరివిరిగా కథలు రాసే డాక్టరు భారతి అదిలాబాద్‌కు చెందినవారు. "బచ్చేదాని అనే కథా సంపుటిని వెలువరించారు. చాలా పత్రికల్లో వీరి కథలు ప్రచురితమయ్యాయి. బోన్సాయ్‌, ఖడ్గచాలనం, వికలాంగుడు మొదలగునవి వీరి కథా నిర్మాణాన్ని చూపుతాయి. ముస్లిం స్త్రీల సమస్యలపై విరివిగా కథలు రాస్తున్న గీతాంజలి ఇటీవలెనే ముస్లిం స్త్రీల అస్తిత్వ పోరాట కథలు ‘పహెచాన్‌’ను వెలువరించారు". భాగీరధి, వీరి జంగుబాయి లాంటి మరికొన్ని కథలు రాసిన గోపీభాగ్యలక్ష్మి ఈ జిల్లా వాస్తవ్యులే. అలాగే నాగుల రాధేశ్యాం, బి. మురళీధర్‌, వేట కథల రచయితలుగా వీరు గుర్తింపు పొందిన జె.పి. వైద్య డాక్టర్ చమన్ సింగ్ మున్నగు కథకులు అదిలాబాద్ జిల్లాలో తెలుగు కథా ప్రక్రియకు ప్రతిబింబాలు.
ఈ క్రింది జాబితాలో అదిలాబాద్ జిల్లాకథకుల వివరాలుక్రోఢీకరించబడ్డాయి.
డాక్టర్ చమన్ సింగ్
ప్రపంచం సీతారాం
డా. ప్రపంచం సీతారాం ప్రముఖ వేణుగానలోలురు. చిన్నతనంలోనే సంగీత రసజ్ఞలనలరించారు. సీతారాం విజయవాడలో 21.9.42 లో జన్మించారు. ఆకాశవాణిలో 1980 లో చేరడానికి ముందు ఢిల్లీ లోని అశోకా హోటల్లో వేణుగాన విద్వాంసులుగా పనిచేశారు. యు.పి.ఎస్.సి. ద్వారా 1976 లో ప్రోగ్రాం ఎగ్జిక్యూటివ్ గా సెలక్ట్ అయి మదరాసులో పనిచేశారు. అసిస్టెంట్ స్టేషను డైరక్టరుగా 11.2.85 నుండి విజయవాడలో పనిచేశారు. డైరక్టరేట్ లో సంగీత విభాగం చీఫ్ ప్రొడ్యూసర్ గా నాలుగేళ్లు పనిచేశారు. 1993 లో స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణానంతరం తిరుపతిలోని పద్మావతీ మహిళా విశ్వవిద్యాలయంలో సంగీతం ప్రొఫెసర్ గా చేరారు. సంగీతంలో సీతారాం డాక్టరేట్ పొందారు. విద్వాంసులుగా సీతారాం లబ్ధ ప్రసిద్ధులు. ఆయన ప్రముఖ వయోలిన్ వాద్యవిద్వాంసుడు అన్నవరపు రామస్వామి శిష్యుడు.
ఏ.సీతారాంపురం
"ఏ.సీతారాంపురం" కృష్ణా జిల్లా బాపులపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 521 105., యస్.ట్.డీ కోడ్=08656.
మండల పరిషత్తు ప్రాధమికోన్నత పాఠశాల.
ఈ గ్రామంలో 19-డిసెంబరు,2013న సప్తగిరి గ్రామీణ బ్యాంకు శాఖ ప్రారంభం. [1]
2013, జూలై లో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో శ్రీ కడగల శ్రీనివాసరావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. అనంతరం 2016,జనవరి-27న బాపులపాడు మండల పరిషత్తు కార్యాలయంలో నిర్వహించిన సమావేశంలో, వీరిని మండల సర్పంచిల సంఘం అధ్యక్షులుగా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నుకున్నారు. [2]&[3]
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
[1] ఈనాడు కృష్ణా డిసెంబరు,19-2013,5వ పేజీ.
[2] ఈనాడు అమరావతి; 2015,సెప్టెంబరు-4; 4వపేజీ.
[3] ఈనాడు అమరావతి; 2016,జనవరి-28; 33వపేజీ.
సప్తపర్ణి (పుస్తకం)
సప్తపర్ణి వ్యాససంకలనాన్ని కాండ్రేగుల నాగేశ్వరరావు రాశారు. చిత్రకళ గురించిన పలు అంశాలను, సినిమాల గురించిన విశేషాలను నాగేశ్వరరావు వివిధ పత్రికల్లో రాసిన వ్యాసాలను ఈ పుస్తక రూపంలో సంకలనం చేశారు.
కళలను ఆస్వాదించేందుకు కొంత అభినివేశం అవసరం. తెలుగువారిలో తమకు లోతైన అవగాహన ఉన్న కళల పట్ల పాఠకులకు అభిరుచి పెంచేలా కొందరు రచయితలు సాహిత్యం రచించారు. హిందుస్తానీ సంగీతం గురించి సామల సదాశివ, కొడవటిగంటి రోహిణీప్రసాద్ పుస్తకాలు, వ్యాసాలు రాశారు. పలువురు చిత్రకారుల జీవితం, వారి చిత్రకళ గురించి ప్రముఖ చిత్రకారుడు మోహన్ రాసిన పుస్తకాలు ఈ కోవలోనివే.
ఈ నేపథ్యంలో పలు కళలపై అభినివేశం ఉన్న మిసిమి పత్రిక సహసంపాదకుడు కాండ్రేగుల నాగేశ్వరరావు చిత్రకళ గురించి, శిల్పకళ గురించి, సినిమాల గురించి రాసిన వ్యాసాల సంకలనం ఈ పుస్తకం.
పుస్తకంలోని 68 వ్యాసాల్లో 47కు పైగా వ్యాసాలతో చిత్ర కళకు సంబంధించిన వ్యాసాలది అతిపెద్ద వాటా. చిత్రకళలో అతిరథ మహారథుల గురించీ, ప్రపంచ ప్రఖ్యాతిగాంచిన పికాసో గుయెర్నికా లాంటి కళాఖండాల గురించి, క్యూబిజం, డాడాయిజం వంటి ధోరణులు, చిత్ర శిల్ప కళల్లో నగ్నత్వం లాంటి అంశాలపై వ్యాసాలున్నాయి. ఈ వ్యాసాల్లో ప్రముఖంగా డాడాయిజం, ఇంప్రెషనిజం, అధివాస్తవికత(సర్రియలిజం), విశిష్ట వాదం(క్లాసిక్) వంటి వివిధ చిత్రకళా శైలులు, తాత్త్వికతలలో, తెలుపు రంగు, భారతీయ సంప్రదాయ రంగులు వంటి వివిధ వర్ణాల్లో ప్రయోగాలు చేసి వాటికి ప్రతినిధులుగా నిలిచిన పాశ్చాత్య, భారతీయ వైతాళికులను ఎంచుకుని వ్యాసాలు రాశారు. చిత్రకళ వ్యాసాలే కాక సిటిజన్ కేన్, మిథునం వంటి సినిమాల గురించి వ్యాసాలు, శిల్పకళ గురించి కొన్ని వ్యాసాలు మొదలైనవి ఈ సంకలనంలో ఉన్నాయి.
చిత్రకళాంశాలను వివరించడంతో పాటు పాఠకునికి చిత్రకళ ఆస్వాదన, ఆసక్తి పెరిగేలా ఆ రంగానికి సంబంధించిన విశేషాంశాలు అందిస్తూ వ్యాసరచన చేశారు. ఈ క్రమంలో ప్రముఖ చిత్రకారుల గురించిన వ్యాసాల్లో వారి చిత్రాల్లో ప్రాముఖ్యత పొందిన కళాఖండాలు ఆస్వాదించేందుకు వీలుగా అందంగా ప్రచురించారు. ఆయా చిత్రాల గురించి కొన్నిచోట్ల విశ్లేషణలు, సూచనలు ఇచ్చారు. చివరి అట్టలోపల సిస్టెయిన్ చాపెల్ (బహుశా చర్చిలోని కుడ్యచిత్రం అనుకుంటా) మైకెలాంజిలో వేసిన కుడ్యచిత్రం, మొదటి అట్టలోపల చిత్రకారిణి బ్రిడెట్ రిలే డిజైన్ లతో అలంకరించారు. వివిధ సైజుల్లో, నాణ్యంగా అచ్చొత్తిన చిత్రాలు మూడంకెల సంఖ్యను దాటేసాయి.
ఇందులో రచయిత భాష సూటిగా, సరళంగా ఉంది. నాగేశ్వరరావు గారు చిత్రకళకు చెందిన సాంకేతికాంశాలను కూడా విషయంలోని స్పష్టత కోల్పోకుండా వీలైనంత తేలికగా అర్థమయ్యే వాడుక భాషలోనే రాశారు. మరీ క్లిష్టమైన అంశాలే తీసుకోకుండా వైవిధ్యమైన, వినోదభరితమైన విశేషాలు, అభిరుచిని పెంపొందించే అంశాలు తీసుకుని ఆసక్తికరంగా రాశారు.
బుచ్చిపాపన్నపాలెం
"బుచ్చిపాపన్నపాలెం" గుంటూరు జిల్లా, రొంపిచర్ల మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 522 661., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08646.
ఆరెకపూడి రమేష్ చౌదరి
డా. ఆరెకపూడి రమేష్ చౌదరి (నవంబరు 28, 1922 - ఏప్రిల్ 30, 1983) ఆయన హిందీ, ఆంగ్ల భాషలలో సమ ప్రతిభ గలవారు. ఆకాశవాణిలో ఆయన డిప్యూటీ ఛీఫ్ ప్రొడ్యూసర్ గా పనిచేశారు.
1922, నవంబరు 28 న కృష్ణా జిల్లా ఉయ్యూరులో రమేష్ చౌదరి జన్మించారు. పత్రికా రచయితగా ఆయన జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. హిందూ, Free Press Journal, ఇండియన్ రిపబ్లిక్ పత్రికలలో ఆయన పనిచేశారు. హిందూస్తాన్ టైమ్స్, ఫోరమ్‌ పత్రికల కరస్పాండెంట్ గా వ్యవహరించారు.
హిందీలో దాదాపు పాతిక చక్కటి నవలలు వ్రాశారు. తెలుగు మాతృభాష అయినా తలస్పర్శిగా హిందీ భాషాభిమానుల ప్రశంసలు అందుకొన్నారు. ఆయన నవలలకు ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఏడు బహుమతులిచ్చింది. అది ఒక విశిష్ట గౌరవం 'సాఠ్‌గాంఠ్' నవల భారత ప్రభుత్వం బహుమతినందుకొంది. ఆయన రచనలు విశ్వవిద్యాలయాల పాఠ్యాంశాలుగా ఎంపిక చేయబడ్డాయి.
సారా సంసార్ మేరా, నిర్లజ్జ, ధన్యభక్షు, ఉధార్ కే పంఖ్, అప్నే పరాయ్ నదీ కా శోర్ వీరి నవలల్లో ప్రముఖాలు. వీరి నవల రష్యన్ భాషలోని అనువదించబడడం మరో విశేషం. అడవి బాపిరాజు 'నారాయణరావు ' నవలను వీరు హిందీలోంకి అనువదించారు.
చందమామ, దక్షిణ భారత్ పత్రికలకు ఆయన కొంతకాలం సంపాదకులుగా వ్యవహరించారు. ఆయన స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు కూడా. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని తామ్రపత్రం ప్రభుత్వం నుండి పొందారు. 1980లో ఆయన ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో కూడా గౌరవ ప్రొఫెసర్ గా పనిచేశారు. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం వీరిని కళాప్రపూర్ణ బిరుదంతో సత్కరించింది.
రమేష్ చౌదరి ఆకాశవాణిలో హిందీ ప్రవచన శాఖ ప్రొడ్యూసర్ గా చేరారు కొంతకాలానికి డిప్యూటీ ఛీఫ్ ప్రొడ్యూసర్ గా ప్రొమోట్ అయి ఢిల్లీ బదలీ అయ్యారు. 1979లో ఆయన ఆ పదవితో పాటు మదరాసు బదలీ అయ్యారు. 1980 సం|| నవంబరులో మదరాసులో ఆయన పదవీ విరమణ చేశారు. ఆకాశవాణి డైరక్టరేట్ జనరల్ కార్యాలయంలో రెండేళ్ళు పనిచేసి మంచి పేరు తెచ్చుకొన్నాడు.
1983, ఏప్రిల్ 30 న రమేష్ చౌదరి కాలధర్మం చెందారు.
రమేష్
రమేష్ తెలుగువారిలో కొందరికి ఇవ్వబడిన పేరు.
వీర్లగుడిపాడు
"వీర్లగుడిపాడు" నెల్లూరు జిల్లా సంగం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
మైలవరం పురాతన వస్తు ప్రదర్శనశాల
మైలవరం పురాతన వస్తు ప్రదర్శనశాల వై ఎస్‌ ఆర్‌ జిల్లా మైలవరంలో స్థాపించబడిన పురావస్తు ప్రదర్శన శాల. ఇది ప్రాచీన శిల్పసంపదకు, కళా నైపుణ్యానికీ అద్దంపడుతూ పర్యాటకులకు ఆనందాన్ని కలిగిసున్నది. కొన్నింటికీ సరైన ఆదరణ లేక పడి వున్నా పర్యాటకులకు కనువిందు చేస్తున్నాయి. మైలవరం జలాశయం అతిథి గృహం ఆవరణలో మొదటగా ఈ మ్యూజియం దర్శనమిస్తుంది.
మైలవరంలో జలాశయం నిర్మాణం పూర్తి అయిన తరువాత, 1976 లో ఇక్కడ పురాతన వస్తు ప్రదర్శనశాలను ఏర్పాటు చేశారు. అప్పట్లో పురాతన చరిత్ర కలిగిన గండికోట చుట్టుప్రక్కల ప్రాంతాలలో బయటపడిన అతి పురాతన వస్తుసామాగ్రిని ఇక్కడ భద్రపరిచారు. జలాశయంలో మునకకు గురైన 13 గ్రామాలకు సంబంధించిన చిన్న శిల్పకళా సామగ్రిని సైతం ఇక్కడే భద్రపరిచారు. 12వ శతాబ్దానికి చెందిన నాణేలు, 16వ శతాబ్దానికి చెందిన ఆయుధ సామాగ్రి, 3వ శతాబ్దంలో వినియోగించిన ఇటుకలు, హుక్కా లాంటి వస్తువులు, ఇక్కడ ఉన్నవి. ప్రస్తుతం ఈ భవనం శిధిలావస్థలో ఉంది. దీనిని అభివృద్ధి చేయవలసిన అవసరం ఎంతైనా ఉన్నది. అలాగే మ్యూజియం పరిసర ప్రాంతంలో పలు రకాల ఆకృతులలో కూడిన శిల్ప సముదాయాన్ని అప్పటి నీటి పారుదల శాఖ అధికారులు ఏర్పాటు చేయడం జరిగింది. దీనికి తోడు మ్యూజియంకు గండికోట భవనాలకు మధ్య వున్న ఏకశిల చూపరులను ఆకట్టుకుంటోంది.
తెలుగు వెలుగు
రామోజీరావు స్థాపించిన రామోజీ ఫౌండేషన్ ఆధ్వర్యంలో తెలుగు భాషా సంస్కృతుల అభివృద్ధి కోసం వెలువడుతున్న మాసపత్రిక తెలుగు వెలుగు ఈ పత్రిక రామోజీ విజ్ఞాన కేంద్రం సహకారంతో సాగుతోంది.
సెప్టెంబరు 2012 తొలిసంచికగా తెలుగు వెలుగు పత్రిక ప్రారంభమైంది.
ఈ పత్రికలోని రచనలు తెలుగు భాషను, సంస్కృతిని సుసంపన్నం చేసే కోణంలో ఉంటాయి.
అడ్లూరి అయోధ్యరామకవి
అడ్లూరి అయోధ్యరామకవి పత్రికా నిర్వాహకుడు, కవి, రచయిత, నైజాం విముక్తి పోరాట యోధుడు. ఆయన 1922లో వరంగల్ జిల్లా తాడికొండలో జన్మించారు.
అయోధ్యరామకవి కాంగ్రెస్ పార్టీ కార్యకర్తగా నిజాం పాలనకు వ్యతిరేకంగా పనిచేశారు. ప్రజలను చైతన్యపరిచేందుకు నిజాం పాలన వ్యవస్థల్లోని లోపాలు తెలియజేసే బుర్రకథలు చెప్తూ ఊరూరా తిరిగేవారు. పత్రిక, పుస్తకప్రచురణ, కథారచన వంటివి ఆయుధంగా చేసుకుని నిజాం వ్యతిరేక పోరాటంలో పాల్గొన్నారు.
అయోధ్యరామకవి కథలు, బుర్రకథలు, పద్యాలు, గేయాలు, నాటికలు, శతకాలు రచించారు. తెలంగాణా విముక్తి పోరాటం (నైజాం వ్యతిరేక పోరాటం) నేపథ్యంగా "బాంబుల భయం", "చీకటి రాజ్యం" కథలు రాశారు. బాంబుల భయం కథ గురించి ప్రముఖ కథా విమర్శకుడు వాసిరెడ్డి నవీన్ "వరంగల్ జిల్లాలో కాంగ్రెస్ దళాలు సంచరించినా వీటికి సంబంధించిన సమాచారం చరిత్రలో ఎక్కువ నమోదు కాలే"దంటూ అలాంటి వివరం నమోదు చేసిన కథగా దీని విశిష్టత వివరించారు. తప్పిపోయి హిందువులతో జీవిస్తున్న తన కూతురుని రజాకారుగా మారి రాక్షసత్వంలో అంతం చేసిన వ్యక్తి కథ "చీకటి రాజ్యం".
విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచించిన కిన్నెరసాని పాటలు విని పరవశించిన అడ్లూరి అయోధ్యరామకవి తాడికొండ గేయమాలిక అనే గ్రంథాన్ని రచించారు. ఆ విషయాన్ని స్వయంగా గ్రంథకర్త ముందుమాటలో చెప్పుకున్నారు. విశ్వనాథకు పరిచయమున్న కిన్నెరసాని వాగును గురించి ఆయన రాసినట్టే, అయోధ్యరామకవి తనకు చిన్నతనం నుంచీ తెలిసిన తాటిచెట్లున్న ప్రాంతాన్ని గురించీ ఈ రచన చేశారు. దీనికి ముందుమాట విశ్వనాథ వారు రాయడం మరో విశేషం.
ప్రచురణకర్తగా, పత్రికానిర్వాహకునిగా కూడా అయోధ్యరామయ్య కృషిచేశారు. 1948-50 మధ్య కాలంలో భాగ్యనగర్ పత్రికను నడిపారు. విజ్ఞాన గ్రంథమాల సంస్థను ఏర్పాటు చేసి 10పుస్తకాలను ప్రచురించారు.
నెల్లూరి కేశవస్వామి
నెల్లూరి కేశవస్వామి (1920 - 1984) తొలితరం తెలంగాణ రచయిత, అనువాదకుడు.
నెల్లూరి కేశవస్వామి 1920లో హైదరాబాద్ లో జన్మించాడు.
ఇంజనీరింగ్ విద్యను అభ్యసించిన కేశవస్వామి చాలాకాలం నీటిపారుదల శాఖలో ఇంజనీరుగా ఉద్యోగ బాధ్యతలు నిర్వహించాడు.
కేశవస్వామి కథలు, నవలలు, అనువాద నవలలు రచించారు. వీరి తొలి కథాసంపుటి పసిడి బొమ్మ. కేశవస్వామి కథాసంకలనం "చార్మినార్" ఆయనకు పురస్కారాలు, ప్రఖ్యాతి సంపాదించిపెట్టింది. "వెలుతురులో చీకటి" శీర్షికన వెలువడ్డ వీరి నవల ప్రసిద్ధి పొందింది. ఎన్నో రేడియో నాటికలు, నాటకాలు కూడా రచించారు. ప్రముఖ హిందీరచయిత ప్రేంచంద్ కథలను అనువదించాడు. వంటి కథలు రచించాడు.
కేశవస్వామి తమ కథాసంకలనం "చార్మినార్" ప్రసిద్ధ సాహితీపురస్కారమైన ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం పొందాడు.
హైదరాబాద్ నగర జీవితాన్ని, సంస్కృతిని తన కథల్లో చిత్రించిన కేశవస్వామి 1984లో మరణించాడు.
ఉప్పల లక్ష్మణరావు
ఉప్పల లక్ష్మణరావు నవల రచయితగా, అనువాదకునిగా సుప్రసిద్ధుడు. ఆయన నేటి ఒడిషా రాష్ట్రంలోని బరంపురంలో 1898లో జన్మించారు.
ఉప్పల లక్ష్మణరావు కమ్యూనిస్టు సిద్ధాంతాన్ని వ్యక్తిగతంగా నమ్మి తదనుగుణమైన కృషి సాగించారు. మాస్కోలో ప్రగతి ప్రచురణాలయంలో రష్యన్ సారస్వాన్ని అనువదించారు. రష్యన్-తెలుగు నిఘంటువు తయారుచేశారు. వీరు స్విట్జర్లాండ్ కు చెందిన మహిళ మెల్లీని వివాహం చేసుకున్నారు. రష్యా నుంచి భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చాకా బరంపురంలో "వికాసం" అనే సాహిత్యసంస్థతో అనుబంధాన్ని కొనసాగిస్తూ 1985లో మరణించారు.
లక్ష్మణరావు "అతడు-ఆమె" నవల రచన ద్వారా తెలుగు నవల రంగంలో కీర్తిని ఆర్జించారు. మూడు భాగాలుగా ఉండే ఈ నవల భారతస్వాతంత్ర్య పోరాటాన్ని చిత్రీకరించే చారిత్రిక నవల. ఈ నవల పాఠకుల ఆదరణతో పాటుగా విమర్శకుల ప్రశంసలు కూడా పొంది లక్ష్మణరావును రచయితగా సుపరిచితుల్ని చేసింది.
లక్ష్మణరావు "బతుకు పుస్తకం" పేరిట తన ఆత్మకథను రచించారు. ఉద్యోగబాధ్యతల్లో భాగంగా రష్యాలో దాదాపు 40 రష్యన్ గ్రంథాలను సరళమైన తెలుగులోకి అనువాదం చేశారు.
ఉప్పల లక్ష్మణరావు రచించిన "అతడు-ఆమె" నవలను పలు సాహితీసంస్థలు, పత్రికలు విడుదల చేసిన "చదవవలసిన తెలుగు పుస్తకాల జాబితా"ల్లో చోటుచేసుకుంది. మాలతీచందూర్ వంటి సాహితీవేత్తలు వివిధ శీర్షికల్లో ఈ పుస్తకాన్ని పాఠకులకు పరిచయం చేశారు. చారిత్రిక నవలగా, నవలగా తెలుగు నవలా వికాసంలో కీలకమైన రచనగా "అతడు-ఆమె" తద్వారా గ్రంథకర్త ఉప్పల లక్ష్మణరావు సాహిత్యచరిత్రలో స్థానం సంపాదించారు.
గుమ్మలూరి సత్యనారాయణ
ఆకాశవాణిలో వ్యవసాయ ప్రసారాలకు నాందీ ప్రవచనం చేసిన ప్రముఖులలో శ్రీ గుమ్మలూరి సత్యనారాయణ ఆద్యులు. 1966 జూన్ లో తొలకరినాడు విజయవాడ కేంద్రం నుండి వ్యవసాయ కార్యక్రమాలు ' పంటసీమలు ' పేర ప్రారంభించబడ్డాయి. సత్యనారాయణ ఆ కార్యక్రమాల తొలి ప్రయోక్త. అప్పటికే ఆయన రాష్ట్ర ప్రభుత్వ వ్యవసాయ శాఖలో మూడు దశాబ్దులు (1937-66) పనిచేశారు. పాడిపంటలు మాసపత్రికలో కొంతకాలం పనిచేశారు. రాష్ట్ర వ్యవసాయ సమాచార విభాగాధికారిగా, బాపట్ల వ్యవసాయ కళాశాల ఉపన్యాసకులుగా, మదరాసు స్పెషల్ వెజిటబుల్ డెమాన్‌స్ట్రేటర్ గా సామర్లకోట ఫారం మేనేజరుగా వ్యవహరించారు.
1911 జూన్ 3న శ్రీకాకుళం జిల్లా సంగం అగ్రహారంలో సత్యనారాయణ జన్మించారు. కోయంబత్తూరు వ్యవసాయ కళాశాల నుండి 1934లో వ్యవసాయ పట్టభద్రులై కొంతకాలం శాంతి నికేతన్ లో రవీంద్ర కవీంద్రుని అంతేవాసిగా చేరారు.
ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్రంలో 1966-69 మధ్యకాలంలో వ్యవసాయ కార్యక్రమాల ప్రయోక్తగా పనిచేశారు. 1955-59 మధ్యకాలంలో హైదరాబాదులో పంచవర్ష ప్రణాళిక ప్రాంతీయ ప్రచారాధికారిగా కార్యభారం నిర్వహించారు. 1970 నుండి సర్వారాయ షుగర్స్, చెల్లూరులో చెరకు ఆఫీసరుగా విశిష్ట కృషి చేశారు. 15 సం. పైగా యిక్కడ పనిచేశారు. 1979లో అమెరికా, ఇంగ్లాండు దేశాలు, 1981 లో మలేషియా పర్యటించారు. 1980లో శాస్త్రీయ విజ్ఞాన సమితి కాకినాడలో స్థాపించారు.
సత్యనారాయణ గ్రంథకర్త కూడా, 1975లో డెల్టా శిల్పి-ఆర్థర్ కాటన్ అనే ఉద్గ్రంథం వ్రాశారు. రామాయణ హితోపదేశం పేర రామాయణ రహస్యాలను వెలువరించారు. నేటి రైతాంగం పేర 1969 నుండి ఆంధ్రప్రభ దినపత్రికలో ధారావాహిక వ్యాసాలు ప్రచురించారు. మాలి, చిన్నయ చెరువు, బ్రతుకు తెరువు, కళాపాసి నాటకములు వ్రాశారు. హాలిక సూక్తులు శతకం వెలువరించారు.
పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా కృషిక్ సమాజ్ సంస్థవారు వ్యవసాయ కళోద్ధారక బిరుదంతో సత్కరించారు. కొత్తగూడెం ఆకాశవాణి కేంద్రం వారి కొరిక మేరకు వీరు రచించిన గోదావరి కిన్నెర రూపకానికి జాతీయ స్థాయి పోటీలలో 1990 సం.లో బహుమతి లభించింది. సహస్ర మాసొప జీవియైన గుమ్మలూరు చరమ జీవితాన్ని హైదరాబాదులో గడుపుతున్నారు.
పాడవోయి భారతీయుడా (పాట)
పాడవోయి భారతీయుడా అనే ఈ పాట 1961లో విడుదలైన వెలుగు నీడలు చిత్రంలోని సుప్రసిద్ధమైన పాట. ఈ పాట రచయితలు ఆత్రేయ, శ్రీ శ్రీ, గానం ఘంటసాల, పి. సుశీల, మాధవపెద్ది సత్యం, వెంకటేశ్వరరావు, స్వర్ణలత. సంగీతం పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు, నటీనటులు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, సావిత్రి, జగ్గయ్య, గిరిజ, ఎస్.వి. రంగారావు, రేలంగి, సూర్యకాంతం. దర్శకత్వం ఆదుర్తి సుబ్బారావు,
పాడవోయి భారతీయుడా
ఆడి పాడవోయి విజయగీతికా ఆ ఆ
పాడవోయి భారతీయుడా
ఆడి పాడవోయి విజయగీతికా ఆ ఆ
పాడవోయి భారతీయుడా
నేడె స్వాతంత్ర్య దినం వీరుల త్యాగ ఫలం
నేడె స్వాతంత్ర్య దినం వీరుల త్యాగ ఫలం
నేడె నవోదయం నీదే ఆనందం ఓ..
పాడవోయి భారతీయుడా
ఆడి పాడవోయి విజయగీతికా ..
పాడవోయి భారతీయుడా
ఓ ఓ ఓ ఓ
స్వాతంత్ర్యం వచ్చెననీ సభలె చేసీ
సంబర పడగానే సరిపోదోయి
స్వాతంత్ర్యం వచ్చెననీ సభలె చేసీ
సంబర పడగానే సరిపోదోయి
సాధించిన దానికి సంతృప్తిని పొందీ
అదె విజయమనుకుంటె పొరపాటోయి 
ఆగకోయి భారతీయుడా
కదలి సాగవోయి ప్రగతి దారులా
ఆగకోయి భారతీయుడా
కదలి సాగవోయి ప్రగతి దారులా ఆ ఆ
ఆగకోయి భారతీయుడా
ఆకాశం అందుకొనే ధరలొక వైపు
అదుపు లేని నిరుద్యోగమింకొక వైపు
ఆకాశం అందుకొనే ధరలొక వైపు
అదుపు లేని నిరుద్యోగమింకొక వైపు
అవినీతి బంధుప్రీతి
చీకటి బజారూ
అలముకొన్న నీ దేశం ఎటు దిగజారు
కాంచవోయి నేటి దుస్థితి
ఎదిరించవోయి ఈ పరిస్థితీ ఈ ఈ
కాంచవోయి నేటి దుస్థితి
ఎదిరించవోయి ఈ పరిస్థితీ ఈ ఈ
కాంచవోయి నేటి దుస్థితి
పదవీ వ్యామోహాలు కులమత భేదాలు
భాషా ద్వేషాలు చెలరేగె నేడు
పదవీ వ్యామోహాలు కులమత భేదాలు
భాషా ద్వేషాలు చెలరేగె నేడు
ప్రతి మనిషి మరియొకని దోచుకొనె వాడే ఏ ఏ
ప్రతి మనిషి మరియొకని దోచుకొనె వాడే
తన సౌఖ్యం తన భాగ్యం చూచుకొనె వాడే
స్వార్ధమీ అనర్ధకారణం
అది చంపుకొనుట క్షేమదాయకం మ్ మ్ మ్ మ్
స్వార్ధమీ అనర్ధకారణం
అది చంపుకొనుట క్షేమదాయకం మ్ మ్ మ్ మ్
స్వార్ధమీ అనర్ధకారణం
సమ సమాజ నిర్మాణమే నీ ధ్యేయం
నీ ధ్యేయం
సకల జనుల సౌభాగ్యమె నీ లక్ష్యం
నీ లక్ష్యం
సమ సమాజ నిర్మాణమే నీ ధ్యేయం
సకల జనుల సౌభాగ్యమె నీ లక్ష్యం
సమ సమాజ నిర్మాణమే నీ ధ్యేయం
సకల జనుల సౌభాగ్యమె నీ లక్ష్యం
ఏక దీక్షతో గమ్యం చేరిన నాడే
లోకానికి మన భారతదేశం అందించునులె శుభ సందేశం
లోకానికి మన భారతదేశం
అందించునులె శుభ సందేశం
లోకానికి మన భారతదేశం
అందించునులె శుభ సందేశం
లోకానికి మన భారతదేశం
అందించునులె శుభ సందేశం
వీరవల్లడు (నవల)
వీరవల్లడు నవల కవిసామ్రాట్ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచించారు. ఇది 19వ శతాబ్దం చివరి కాలాన్ని ప్రతిబింబించే సాంఘిక నవల.
వీరవల్లడు నవలను విశ్వనాథ సత్యనారాయణ 1935-40 ప్రాంతాల్లో రచించారు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ఆశువుగా చెప్తూండగా ఆయన పెద్దతమ్ముడు విశ్వనాథ వేంకటేశ్వర్లు గానీ, పెద్ద అల్లుడు గుంటూరు సుబ్బారావు గానీ లిపిబద్ధం చేసి ఉండొచ్చు. తొలిసారి ఈ నవల భారతి మాసపత్రిక 1944 సెప్టెంబరు సంచికలో ప్రచురితమైంది.
విశ్వనాథ వారి కుటుంబంలో ఆయనకు రెండు, మూడు తరాల క్రితం జరిగిన వాస్తవ సంఘటనలకు కథారూపమే ఈ నవల అని నవల 2006 ముద్రణకు ముందుమాటలో గ్రంథకర్త కుమారులు విశ్వనాథ పావని శాస్త్రి ధృవీకరించారు. 2001 నాటికి ఈ పుస్తకం 5 ముద్రణలు పొందింది.
పట్నవాసపు చదువుల్లో చేరిన ఓ పల్లెటూరి బ్రాహ్మణ బాలుడికి పాఠశాలలో మాస్టారు వల్లప్ప అనే తన పేరును వెక్కిరించగా తన పేరంటేనే విరక్తి ఏర్పడుతుంది. సెలవుల్లో తన పేరు మార్చమని చెప్పగా వల్లడనే పాలేరు పేరు పెట్టామనీ అది అందుకని గొప్ప పేరనీ తండ్రి చెప్తే అతనికి పేరు మార్చుకోవాలని ఇంకా పట్టుదల పెరుగుతుంది. ఈ నేపథ్యంలో తన చిన్నతనంలో వల్లని గురించి దాదాపు ఇదే పరిస్థితుల్లో విన్న కథను ఆయన కొడుక్కి చెప్తాడు. తన దొర మరణానంతరం ఆయన కుటుంబానికి ఆస్తి దక్కకుండా చేసిన దొర బాబాయిని ఒంటరిగా ఎదిరించి, నేర్పుగా వ్యవహారాన్ని చక్కబెట్టి ఎలా ఆస్తి తిరిగి రప్పించాడన్నదే వల్లడి కథ. అయితే పందొమ్మిదవ శతాబ్ది తొలినాళ్ళలోని భూవ్యవహారాలు, ఆనాటి కులకట్టుబాట్ల మధ్య ఈ కథను రచయిత నడిపిన తీరు ఆకట్టుకుంటుంది.
వల్లడి కథను రచయిత వివరించేందుకు ఆ కథకు రెండు తరాల అనంతరం ఆ వంశంలోని కుర్రాడి విషయంతో ప్రారంభించి ఆసక్తి రేకెత్తిస్తారు. ఆ కుర్రాడికి తండ్రి వల్లడి గురించి చెప్పేప్పుడు కూడా తండ్రి చిన్నవయసులో వల్లడు ముసలివానిగా ఉన్నప్పుడు జరిగిన ఉదంతం, ఇప్పుడు కథ చెప్తున్న నాటి కుర్రాడి తండ్రి మందలించి వల్లడి కథను చెప్పడంతో ఆ కథలో మరో పొర కల్పిస్తారు ఆయన. ఇలా మూడో పొరలో వల్లడు తాను చేసిన విషయాన్ని చెప్పిన కథలోకి వెళ్ళేసరికి పాఠకుని ఆసక్తిని అత్యున్నత స్థితిలోకి తీసుకువెళ్తారు.
విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ఈ నవల ఇతివృత్తాన్ని బట్టి వ్యావహారికాన్ని ఎన్నుకుని రచన చేశారు. కథాప్రారంభ ఘట్టాల్లోని కథాకాలానికి వల్లని కథలోని కథాకాలానికి రెండు తరాల అంతరువులు ఉండడంతో రచయిత ఆయా ఘట్టాల్లోని పాత్రల భాషలో చక్కని సూక్ష్మమైన అంతరం చూపిస్తారు. నవలలో ప్రత్యేకంగా వర్ణించకనే ఆ గ్రామాన్ని సందర్భవశాన చక్కని వర్ణన చేశారు.
విశ్వనాథ సత్యనారాయణ
శ్రీ గోపాల్
శ్రీ గోపాల్ (1938-1986) గా రేడియో శ్రోతలకు చిరపరిచితులైన కొంపెల్ల గోపాలకృష్ణమూర్తి రేడియో కార్యక్రమాల రూపశిల్పిగా, రచయితగా, కార్టూనిస్ట్ గా, చలనచిత్ర నటుడుగా, ఫ్రీలాన్స్ జర్నలిస్టుగా బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి.
ఇతడు 1938 సం|| జనవరి 20వ తేదీన కాకినాడలో జన్మించారు. మదరాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి M.A. ఫిలాసఫీలో స్వర్ణపతకాన్ని పొందారు. ప్రతిభా వ్యుత్పత్తులు కలిగి శ్రీగోపాల్ గా ప్రసిద్ధులయ్యారు. 1965లో ఆకాశవాణి హైదరాబాదు కేంద్రములో ట్రాన్స్‌మిషన్ ఎగ్జిక్యూటివ్ గా సెలక్టు అయ్యారు. అంతకు ముందు ఫ్రీలాన్స్ రాజకీయ కార్టూనిస్ట్ గా పనిచేశారు.
తర్వాత వివిధ హోదాలలో ఆకాశవాణి మదరాసు, పోర్ట్ బ్లయర్, గోవా, విజయవాడ, కడప కేంద్రాలలో పనిచేశారు. శ్రవ్య మధ్యమంలో శక్తిని గ్రహించి అనేక రూపకాలు, నాటకాలు రూపొందించి ప్రసారం చేశారు. యువవాణి విభాగం అధిపతిగా యువశక్తికి ప్రోత్సాహం కలిగించారు.
ఆకాశవాణి వార్షిక పోటీలలో నాలుగు బహుమతులు శ్రీ గోపాల్ పొందడం విశేషం. టెన్జింగ్ ఎవరెస్టు శిఖరారోహణను గూర్చి విద్యా ప్రసారాలలో విక్రాంత గిరిశిఖరం అనే రూపకం ప్రసారం చేశారు. 1974వ సంవత్సరంలో ఆ రూపకానికి జాతీయస్థాయిలో ప్రథమ బహుమతి లభించింది. భగవాన్ రమణ మహర్షిపై యువవాణి విభాగంలో సమర్పించిన రూపకానికి బహుమతి లభించింది. కొండ నుండి కడాలి దాకా అనే రూపకాన్ని గోదావరి నదిపై బాలాంత్రపు రజనీకాంత రావు నిర్వహణలో శ్రీ గోపాల్ ఒక రూపకం ప్రసారం చేసి ప్రశంసా బహుమతులందారు. చలం నవల మార్తా ఆధారంగా పుర్ణమానవుడు అనే రేడియో నాటకాన్ని రూపొందించి వార్షిక పోటీలలో బహుమతి పొందారు. 1979వ సంవత్సరంలో ఢిల్లీలో జరిగిన ఇండో అమెరికన్ డ్రామా ప్రొడ్యూసర్ల సెమినార్ కి ఆంధ్ర రాష్ట్రం నుండి శ్రీ గోపాల్ ప్రతినిధిగా ఎంపికయ్యారు.
జాతీయస్థాయిలో గుర్తింపు పొందిన శంకరాభరణం చిత్రంలో సంగీతం మాష్టారు దాసుగా శ్రీ గోపాల్ పాత్రపోషణ ప్రేక్షకులకు చిరకాలం గుర్తువుంటుంది. ఇంకా మంచుపల్లకి, స్వాతిముత్యం, ఆలాపన, తాయారమ్మ బంగారయ్య చిత్రాలలో కూడా ఆయన నటించారు.
1979 నుండి 82 వరకు హైదరాబాదు దూరదర్శన్ కేంద్రంలో ప్రోగ్రాం ఎగ్జిక్యూటివ్ గా ఎన్నో కార్యక్రమాలు రూపొందించారు. కడప ఆకాశవాణిలో పనిచేస్తూ అనారోగ్యంతో 1986 సం|| మే 18న హైదరాబాద్ లో శ్రీ గోపాల్ తనువు చాలించారు.
ధూమ్‌ 3
ధూమ్-3 2013 డిసెంబరు 20 న విడుదలైన హిందీ చిత్రం. ఇది ధూమ్‌ సిరీస్ లో మూడవ చిత్రం. ఈ చిత్రం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 4000 చిత్ర మందిరాలలో విడుదలైంది.
షికాగో లోని గ్రేట్ ఇండియన్ సర్కస్ అప్పుల్లో కూరుకుపోతుంది. యజమాని ఇక్బాల్ (జాకీ ష్రాఫ్) అప్పులను తీర్చడానికి చేసిన ప్రయత్నాలు వెస్టర్న్ బ్యాంక్ ఆఫ్ షికాగో అధికారులు మెప్పించలేకపోవడంతో అతడు ఆత్మహత్య చేసుకుంటాడు. దాంతో ఇక్బాల్ కొడుకు సాహిర్ (అమీర్ ఖాన్) ఏకాకి అవుతాడు. తండ్రి మరణానికి, సర్కస్ కంపెనీ మూత పడటానికి కారణమైన బ్యాంక్ అధికారులపై సాహిర్ ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి దొంగగా మారుతాడు. వెస్టర్న్ బ్యాంక్ ఆఫ్ చికాగోను సాహిర్ కొల్లగట్టడం ప్రారంభించిన తర్వాత ఆ బ్యాంక్ దివాళా తీయడమే కాకుండా అమెరికన్ స్టాక్ మార్కెట్ లో షేర్ విలువ దారుణంగా పడిపోవడానికి కారణమవుతాడు. ఓ భారతీయ దొంగను పట్టుకోవడానికి ముంబైలోని టాప్ పోలీస్ అధికారులు జై దీక్షిత్ (అభిషేక్ బచ్చన్), ఆలీ ఖాన్ (ఉదయ్ చోప్రా)లను అమెరికా రప్పిస్తారు.
అమెరికా చేరుకున్న జై, ఆలీ ఖాన్ లు... సాహిర్ ను అడ్డుకోవడంలో సఫలమయ్యారా?, పోలీసుల కళ్లు గప్పి బ్యాంక్ ను కొల్లగొట్టడానికి సాహిర్ ఎలాంటి ప్రణాళికలను అమలు పరిచారు. వెస్టర్న్ బ్యాంక్ ఆఫ్ చికాగోను దెబ్బ తీయడానికి సాహిర్ పెట్టుకున్న లక్ష్యాన్ని ఎలా అధిగమించాడు అనే అంశాలపై కథ సాగుతుంది.
మల్లిక్ (గాయకుడు)
మల్లిక్ గా రేడియో శ్రోతలకు పరిచితులైన కందుల మల్లికార్జునరావు (1921-1996) ప్రముఖ లలిత సంగీత స్వరకర్త.
వీరు 1921లో మచిలీపట్నంలో జన్మించారు. మచిలీపట్నంలో క్రోవి సత్యనారాయణ వద్ద సంగీత విద్యాభ్యాసం గావించారు. 1942లో ఆకాశవాణి మదరాసు కేంద్రంలో లలిత సంగీత స్వరకర్తగా (కంపోజర్) చేరి ఆ తరువాత విజయవాడ కేంద్రానికి 1972లో బదిలీపై వచ్చారు. లలిత సంగీత విభాగంలో సీనియర్ గ్రేడ్ మ్యూజిక్ కంపోజర్ గా పనిచేశారు. సినీరంగంలో కొంతకాలం పనిచేసి కీర్తి గడించారు. వెంపటి చినసత్యంగారితో కలిసి నృత్య నాటికలకు సంగీతం సమకూర్చారు. జానపద, లలిత సంగీత బాణీలలో తనదైన ముద్రవేసి పాడేవారు. స్వరపరచేవారు. లలిత సంగీతం ఆడిషన్ బోర్డు మెంబరుగా ఆకాశవాణికి సలహా సంప్రదింపులు అందించారు. భక్తిరంజని కార్యక్రమాలకు వీరు కొత్త ఒరవడి పెట్టారు.
అదిగో అల్లదిగో హరివాసము, తందనాన భళా తందనాన అన్నమయ్య కీర్తనలు వీరు పాడి శ్రోతలను మంత్రముగ్ధులను చేసేవారు. రజనీకాంతరావు గారి పర్యవేక్షణలో మదరాసు కేంద్రంలో లలితసంగీత విభాగంలో పనిచేసి తర్వాత విజయవాడకు బదిలీ అయ్యారు.
డా.వెంపటి చిన సత్యంగారి బృందంలో ఎంతో కాలం గాత్రసహకారం అందించారు. ప్రముఖ నర్తకీమణులు రాజసులోచన,శోభానాయుడు,మంజుభార్గవి,చంద్రకళ, కొత్తపల్లి పద్మ, రత్నపాప మొదలగువారి నృత్యప్రదర్శనలకు గాత్రసహకారం అందించారు. శ్రీనివాస కల్యాణం, చండాలిక, శ్రీకృష్ణ పారిజాతం, మోహినీ భస్మాసుర, వాల్మీకి మొదలైన ఎన్నో నృత్య రూపకాలకు సంగీతం సమకూర్చారు.
మల్లిక్ బంగారుపాప, భాగ్యరేఖ, లవకుశ, వింధ్యరాణి, సంపూర్ణ రామాయణం, భక్త శబరి, జయభేరి, చరణదాసి చిత్రాలలొ పాడారు. తమిళ చలనచిత్రరంగంలో - నేపథ్యగాయకుడు మల్లిక్ అంటే ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది. చంద్రలేఖ అనే తమిళచిత్రానికి తొలిసారిగా నేపథ్యగానం చేశారు.
ఆయన మదరాసు, హైదరాబాదు, విజయవాడ కేంద్రాలలో 38 సంవత్సరాలు అవిశ్రాంతంగా పనిచేసి, 1981లో పదవీ విరమణ చేశారు.
1952 నుండి 1993 వరకు తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ఆస్థాన విద్వాంసులుగా వ్యవహరించారు. ప్రతియేటా అన్నమాచార్య ఉత్సవాలలో పాల్గొన్నారు. - వెంకటేశ్వరునిపై అపార భక్తిప్రపత్తులు. అందుకేనేమో 1996 ఏప్రిల్ శనివారం 76వ ఏట విజయవాడలో ఆయన సునాయాస మరణం పొందారు.
వింజమూరి శివరామారావు
వింజమూరి శివరామారావు (1908-82) ప్రముఖ తెలుగు కవి.
శివరామారావు పిఠాపురం తాలూకా చంద్రపాళెంలో 15-5-1908లో జన్మించారు. ప్రముఖ అభ్యుదయ కవి దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి వీరి మేనమామ. శివ రామారావు కలం పేరు ' గౌతమి '.
శివరామారావు ఆకాశవాణిలో రెండు దశాబ్దాలు (1949-68) స్క్రిప్ట్ రైటరుగా విజయవాడ కేంద్రంలో పనిచేశారు. ఆకాశవాణిలో చేరడానికి ముందు పత్రికలలో పనిచేశారు. ' జ్వాల ' పత్రికలోను, నవోదయ పత్రికలోను సహాయ సంపాదకులుగా వ్యవహరించారు. పద్యాలను, గేయాలను సమప్రతిభతో వ్యాయగల నేర్పరి. ఆకాశవాణికి ఎన్నో లలిత గీతాలను, రూపకాలను వ్రాసి ప్రసారం చేశారు. 600 రేడియో నాటికలు వ్రాశారు. ఈయన అనువాద రచనలో కూడా సమర్ధులు. అమరుకం, మొపాసా కథలు, గోర్కీ కథలు వీరి అనువాద సామర్థ్యాన్ని చాటిచెబుతాయి. కల్పవల్లి ఈయన ఖండ కావ్య సంపుటి. విజయపతాక, కళారాధన, రజకలక్ష్మి, కళోపాసన, కృష్ణదేవరాయలు, విశ్వామిత్ర నాటకాలుగా ప్రసిద్ధాలు. 1982లో వింజమురి శివరామారావు విజయవాడలో కాలధర్మం చెందారు.
ఆంధ్ర విశ్వకళా పరిషత్ వింజమూరి వారిని కళాప్రపూర్ణ బిరుదంతో సత్కరించింది.
ఎబి డెవిలియర్స్
ఎబి డెవిలియర్స్ దక్షిణాఫ్రికా క్రికెట్ ఆటగాడు మరియు వన్డే జట్టు నాయకుడు. తన విభిన్న మైన బ్యాటింగ్ శైలితో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అభిమానులను సంపాదించుకున్నాడు.
డివిలియర్స్ ఆటను, శైలిని వర్ణించేందుకు సాధారణ విశేషణాలు సరిపోక, పదాలు తడుముకునే పరిస్థితి. అయితే గొప్ప ఆటగాడు, దిగ్గజం అనే మాటలకు మించి అతనిలో ఏదో మాయ ఉంది. 2015 నాటికి వన్డేల్లో 50కు పైగా సగటు, 100కు పైగా స్ట్రైక్ రేట్ ఉన్న ఏకైక క్రికెటర్ అతను. కొంత కాలం ఇదే జోరును కొనసాగిస్తే కొత్త చరిత్ర సృష్టిస్తాడు. ఒకప్పుడు ఇలా ఆడే క్రికెటర్ కూడా ఉండేవాడు... అని భవిష్యత్ తరాలు చెప్పుకునే కథల్లో అతను నాయకుడిగా నిలిచిపోవడం మాత్రం ఖాయం .
చాలా మంది దిగ్గజాలలాగే డివిలియర్స్ కెరీర్ కూడా సాదాసీదాగానే ఆరంభమైంది. తొలి టెస్టులోనే ఓపెనర్‌గా దిగిన అతను పెద్దగా ఆకట్టుకోలేదు. చాలా రోజుల వరకు అందరిలో ఒకడిగానే ఉండిపోయాడు. జట్టు అవసరం కొద్దీ ఒకటో నంబర్‌నుంచి ఎనిమిదో స్థానం వరకు కూడా అతను బ్యాటింగ్‌కు దిగాడు. అయితే 2008లో అహమ్మ దాబాద్‌లో భారత్‌పై డబుల్ సెంచరీ చేసిన తర్వాతే అతనికి టెస్టు క్రికెటర్‌గా గుర్తింపు దక్కింది. డెవిలియర్స్ వన్డేల్లో తొలి మ్యాచ్ ఆడిన రెండున్నరేళ్లకు గానీ మొదటి సెంచరీ కొట్టలేకపోయాడు. అది కూడా 2007 ప్రపంచకప్‌లో ఘోరమైన ఫామ్‌తో మూడు డకౌట్ల తర్వాత వచ్చిన శతకం! ఆ తర్వాత నిలకడ కొనసాగించినా... మరో రెండేళ్లకు అతనిలోని అసలైన హిట్టర్ బయటికి వచ్చాడు.
ఇతని పేరుతో పలు రికార్డులు ఉన్నాయి
రామాపురం(గురజాల)
"రామాపురం",గుంటూరు జిల్లా,గురజాల మండలానికి చెందిన గ్రామము.
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
దేవతల యుద్ధము
దేవతల యుద్ధము నవలను కవిసామ్రాట్ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచించారు. రచయిత నవలలో సమాజంలో ఆధ్యాత్మిక భావాల విషయంలో వస్తున్న మార్పులను ఒక జమీందారీ గ్రామాన్ని నేపథ్యంగా తీసుకుని చిత్రీకరించారు.
దేవతల యుద్ధము అనే నవల విశ్వనాథ సత్యనారాయణ 1947లో రచించారు. రచయిత నవలను ఆశువుగా చెప్తూ ఉండగా చతుర్వేదుల లక్ష్మీనరసింహం లిపిబద్ధం చేసి ఉండవచ్చని గ్రంథకర్త కుమారుడు విశ్వనాథ పావని శాస్త్రి అభిప్రాయ పడ్డారు. ఈ పుస్తకం ద్వితీయ ముద్రణ 1960లో జరిగింది.
ఇది ఒక జమీందారీ రాజకుటుంబంలో జరిగిన కథగా గ్రంథకర్త కుమారుడు విశ్వనాథ పావని శాస్త్రి అభివర్ణించారు. కొత్త దేవతలు పాత దేవతలు - మనుషుల విశ్వాసాల వల్ల మారిన పరిస్థితుల్లో సంఘంలోని కొందరు వ్యక్తులు ఎలా బలి అవుతారో ఈ నవలలో చిత్రించారు. జమీందారు, ఆయన దివాను నీలకంఠశాస్త్రి వేదబాహిరమైన వేదాంత సంబంధమైన రెండు వేర్వేరు కొత్త మతాలు అవలంబించడం ప్రారంభించడంతో ఆయన చుట్టూ ఉన్న సేవకులు, ఆశ్రితులు కూడా వారి అనుగ్రహం కోసం ఆ మతాల్లో ఒకటి ఎంచుకోవడం చేస్తారు. ఆశ్రితుల్లో ఒకరైన సోమేశ్వరం మాత్రం ఆయన మతమూ స్వీకరించక, పూర్వాచారాలైన బాల్యవివాహం కూడా చేసుకోవడంతో దేవిడీలోకి మన్నా అవుతుంది. పూర్వం ఈ జమీందారు వంశానికి జమీ రావడానికి సోమేశ్వరం తండ్రి రామశాస్త్రి కొన్ని న్యాయపరమైన కాగితాలు బయటపెట్టకపోవడం కారణం. సోమేశ్వరం కొత్తగా జమీందారుతో ఏర్పడ్డ వైమనస్యం పక్కన పెట్టి మరీ ఆ కాగితాలు జమీందారు ప్రతిపక్షులు ప్రలోభపెట్టినా వారికి ఇవ్వక, జమీందారుకు నిరపేక్షంగా ఇస్తాడు. ఈ నేపథ్యంలో సంఘజీవితంలో పాత, కొత్త మత విశ్వాసాల ఘర్షణ వంటి అంశాలు నవలలో పొందుపరిచారు.
ఈ నవలను విశ్వనాథ సత్యనారాయణ వాడుక భాషలో రాశారు. ఆయన నవలలో ఉపయోగించే పదప్రయోగాలు పాఠకులను వెంటాడే లక్షణంతో ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా క్లుప్తంగానూ, స్పష్టంగానూ పెద్ద పెద్ద అంశాలను చెప్పడం శైలిలో ఉన్న బలంగా భావించవచ్చు.విశ్వనాథ నవలాచక్రంలో ధ్వన్యాత్మకతను అవలంబింపక వర్తమాన పరిస్థితులలోని లోపాలను ఇంత స్పష్టంగా అభివ్యక్తీకరింపబూనిన నవల వేఱొకటి లేదు. ‘దేవతల యుద్ధము’ ఒక సమ్మోహకమైన విశిష్ట కథనశిల్పంతో సాగిన ఉపన్యాసప్రవాహం.
-ఏల్చూరి మురళీధరరావు, విమర్శకుడు, సాహితీవేత్త.
విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, 
పుస్తకం.నెట్లో దేవతల యుద్ధము సమీక్ష
గుదిబండి వెంకటరెడ్డి
గుదిబండి వెంకటరెడ్డి సీనియర్ రాజకీయ నేత, దుగ్గిరాల మాజీ ఎమ్మెల్యే.
ఆయన ఒకప్పటి దుగ్గిరాల నియోజకవర్గం పరిధిలోని కొల్లిపరలో 1944 ఏప్రిల్ 1 న కామేశ్వరమ్మ, నరసింహారెడ్డి దంపతులకు ఆయన జన్మించాడు. ఆయన తొలుత కొల్లిపర పాల ఉత్పత్తిదారుల సహకార సంఘం అధ్యక్షుడిగా తొమ్మిదేళ్లు పనిచేశారు. 1989లో దుగ్గిరాల ఎమ్మెల్యేగా కాంగ్రెస్ తరఫున ఎన్నికయ్యారు. అక్కడి నుంచే వరుసగా నాలుగు పర్యాయాలు 1989 నుండి 2004 వరకూ విజయం సాధించి ఆనవాయితీని బ్రేక్ చేశారు. విలువలు కలిగిన ప్రజానాయకుడిగా గుర్తింపు పొందారు.
2009లో నియోజకవర్గాల పునర్ వ్యవస్థీకరణలో దుగ్గిరాల నియోజకవర్గం రద్దవడంతో వెంకటరెడ్డి ఆ తర్వాత ఎన్నికల్లో పోటీచేయలేదు. దివంగత మహానేత వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డికి ఆప్తుడైన ఆయన ఆ అభిమానంతోనే వైఎస్ జగన్‌మోహన్‌రెడ్డి స్థాపించిన వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీకి అభిమానిగా ఉంటూ, 2014 ఎన్నికల్లో పార్టీ అభ్యర్థుల విజయం కోసం పాటుపడ్డాడు.
వీరి హయాంలో ఈ గ్రామాలలో చాలావరకూ అభివృద్ధి సాధించారు. పలుచోట్ల వంతెనలు, కాలి వంతెనల నిర్మాణం, కరకట్ట పనులు, గ్రామాలలో భారీగా సిమెంటు రహదారులు వేయించారు.
కొంతకాలంగా మధుమేహంతో బాధపడుతున్న ఆయన గుంటూరులోని ఓ కార్పొరేట్ వైద్యశాలలో అక్టోబరు 7 2016 న మరణించాడు.
జువ్వలపాలెం(కొల్లూరు)
"జువ్వలపాలెం"(కొల్లూరు) గుంటూరు జిల్లా కొల్లూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల.
[2] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/వేమూరు; 2013,జులై-25; 4వపేజీ.
తిప్పలకట్ట
"తిప్పలకట్ట' గుంటూరు జిల్లా, కొల్లూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.[2] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/వేమూరు; 2013, జూలై-25; 2వ పేజీ.
పార్శ్వపు తలనొప్పి
పార్శ్వపు తలనొప్పి లేదా మైగ్రేన్ తలనొప్పి చాలావరకు తలకు ఒక పక్క వస్తుంది. ఇది స్త్రీలలో అధికంగా వస్తుంది. వాంతులూ ఉండవచ్చు. తలలోని రక్తనాళాలు ఒత్తిడికి లోనయి వాచడం వల్ల ఈ నొప్పి వస్తుంది. చాలామంది పార్శ్వనొప్ప తలలో ఒకవైపే వస్తుందని భావిస్తుంటారు. కానీ కొన్నిసార్లు రెండు వైపులా కూడా రావచ్చు. ఈ రకం తలనొప్పి తీవ్రంగా ఉంటుంది. తలలో కొట్టుకుంటున్నట్లుగా.. వస్తూ పోతున్నట్లుగా.. తగ్గుతూ, తీవ్రమవుతున్నట్టు ఉంటుంది. కొందరికి వాంతులవుతాయి, కొందరికి కావు. ఎవరన్నా మాట్లాడితే చికాకుగా ఉంటుంది. శబ్దాలు వినబుద్ధి కాదు, వెలుతురు చూడబుద్ధి కాదు. ప్రయాణం చేసినా, ఎండలో ఎక్కువగా తిరిగినా, భోజనం ఆలస్యమైనా లేక అస్సలు తినకపోయినా, నిద్ర తక్కువైనా లేక మరీ ఎక్కువైనా.. ఇలాంటి సందర్భాలన్నింటిలోనూ ఈ రకం తలనొప్పి రావచ్చు. వాస్తవానికి ఇవన్నీ పార్శ్వనొప్పిని ప్రేరేపించేవేగానీ.. పార్శ్వనొప్పికి మూలకారణాలు కావు. పార్శ్వనొప్పి జన్యుపరమైన సమస్య. వంశంలో ఎవరికైనా ఉంటే మనకూ రావచ్చు. పురుషుల్లోనూ ఉండొచ్చుగానీ ముఖ్యంగా స్త్రీలలో ఎక్కువ. ఈ పార్శ్వనొప్పిని శాశ్వతంగా తగ్గించే మందేదీ లేదు. కాకపోతే దీన్ని తగ్గించి, నియంత్రించేందుకు మంచి చికిత్సలున్నాయి. ఇలా నియంత్రణలో ఉంచితే కొన్నాళ్లకు దానంతట అదే పోతుంది. కానీ మళ్లీ కొంతకాలం తర్వాత రావచ్చు.
పార్శ్వనొప్పి ఎప్పుడన్నా ఓసారి వేధిస్తుంటే, ఆ నొప్పి వచ్చినప్పుడు సాధారణ పెయిన్‌ కిల్లర్లు తీసుకుంటే సరిపోతుంది. వీటితో నొప్పి వెంటనే తగ్గుతుంది. అలా కాకుండా నొప్పి మరీ తరచుగా వస్తూ తీవ్రంగా వేధిస్తుంటే మాత్రం.. కొంతకాలం పాటు కొన్ని ప్రత్యేక తరహా మందులు తీసుకోవటంతో ఫలితం ఉంటుంది. ఈ ప్రత్యేక చికిత్సకు చాలా రకాల మందులున్నాయి. వీటిని వ్యక్తి లావు-సన్నం, స్త్రీలు-పురుషులు, పిల్లలు-వృద్ధులు... ఇలా రకరకాల అంశాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఇస్తారు. తలనొప్పి మరీ తీవ్రంగా రోజువారీ పనిని దెబ్బతీస్తూ, తరచూ వేధిస్తుంటేనే ఈ తరహా ప్రత్యేక మందులు ఇస్తారు. రెండు మూడు నెలలకోసారి వస్తుంటే.. అది వచ్చినప్పుడు సాధారణ పెయిన్‌ కిల్లర్లు సరిపోతాయి. నెలకు రెండు మూడుసార్లకంటే ఎక్కువగా వస్తున్నా, ఒక్కసారే వచ్చి మరీ ఎక్కువసేపు వేధిస్తున్నా అప్పుడీ ప్రత్యేక మందుల గురించి ఆలోచించాల్సి ఉంటుంది.
కళ్ళు (నాటిక)
ప్రతీకవాద ధోరణిలో రాయబడిన గొప్ప నాటిక కళ్ళు. గొల్లపూడి మారుతీరావు ఈ నాటిక రచయిత. రంగస్థలంపై ఎన్నో ప్రదర్శనలు జరుపుకొని, అనేక బహుమతులను పొందింది. 1975లో సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు లభించింది.
తోడూ నీడా లేని ఓ అంధ ప్రపంచం. వారి మధ్య అల్లుకున్న అనుబంధాలు ఆప్యాయతలు అభిమానాలకు విలువకట్టే షరాబులేడు. ఎక్కడో పుట్టారు ఎలాగో పెరిగారు భిక్షాటన వృత్తిలో కలిసారు. ఎకరికి బాధ కలిగితే నాలుగు చేతులు కన్నీళ్లు తుడిచే స్థితికి ఎదిగిపోయారు.
పెద్దయ్య, కరీం, రాజీగాడు, రంగడు, సీతాలు కళ్లుండీ పేదలైన ఈ ప్రపంచంలో కళ్లులేని అభిమాన కోటీశ్వరులు. జానెడు పొట్ట నింపుకునేందుకు చేసే ఆకలి పోరాటంలో ఒకరికి మరొకరు కొండంత అండ. వీళ్ల అంధత్వాన్ని ఆసరాగా చేసుకొని వారిని తెలివాగా దోపిడీచేసే పూజారా బసవయ్య, సింహాచలం. ఇలా ఒక్కొక్క పాత్ర మన కళ్లకు కనిపిస్తారు.
భాక్షాటనతో వచ్చిన డబ్బలతో ఒకరికి కళ్లు తెప్పించాలని తద్వారా మిగిలిన జీవితాలను అదుకోవాలని నిర్ణయిస్తారు. వీరి హృదయపు పొరల్లో స్వార్థం ప్రవహించడంలేదు. అందుకే ప్రతావారూ తోటివాడికి కళ్లు రావాలని కోరుకుంటారు తమకు వచ్చిన అవకాశాన్ని తిరస్కరిస్తారు. ఒక్క రంగడికి తప్ప మిగిలిన వారెవరికి కళ్లు వచ్చే అవకాశమే లేదు. అందుకే తమలో ఉత్సాహంగా ఉన్నవాడు, క్షణక్షణం నవ్వుతూ నవ్విస్తూ తమపై కొండంత అభిమానాన్ని కురిపించే రంగడికి కళ్లు తెప్పించడానికి నిర్ణయిస్తారు.
రంగడికి కళ్లు వస్తాయి. దృష్టి పరిసరాలపై పడుతుంది. తమ స్థితి, తిండి, దారిద్ర్యంతాండవిస్తున్న స్థితిని చూస్తే అసహ్యం వేస్తుంది. ఇన్నాళ్లూ ఏ మనుషులతో ఒకటిగా సహజీవనం చేశాడో, ఆ మనుషుల బాహ్యమైన స్థితి ఏవగింపు కలిగిస్తుంది. తాము తినకుండా తనకోసం దాచివుంచే పాచి రొట్టను చూసి వాంతి చేసుకుంటాడు. పూజారి బసవయ్య చేస్తున్న మోసాన్ని చూసి రంగడిలో స్వార్థం మొలకెత్తుతుంది. రంగడి కళ్లతో లోకాన్ని చూడాలనుకునే నేస్తాలు రంగడి తెలివితేటలకు గర్వపడిపోతున్నారు కానీ మోసం కుబుసం విడిచి బుసలుకొట్టబోయే విషయాన్ని పసిగట్టలేకపోతారు. కళ్లున్న రంగడు కళ్లులేని మనుషులను అడ్డంపెట్టుకొని వ్యాపారంచేసే స్థాయికి ఎదుగుతాడు. నాలుగు రాళ్లు వెనకేసుకుంటాడు. అంహంకారం వంటికి పడుతుంది. తోబుట్టువులాగా కష్టసుఖాల్లో తోడుగా ఉన్న సీతను మానభంగం చేయబోతాడు. మానసంరక్షణ కోసం శేలాన్ని రంగడిపై విసురుతుంది. రంగడు తిరిగి గుడ్డివాడైపోతాడు. తాను అసహ్యించుకున్న మనుషులు తనను క్షమించి కలిసిపొమ్మని కోరినా వారి మంచితనాన్ని భరించలేని రంగడు వారినుండి శాశ్వతంగా విడిపోతాడు.
ఈ నాటిక ఆధారంగా 1988 సంవత్సరంలో కళ్ళు సినిమా తీయడం జరిగింది. దీనికి ప్రముఖ ఛాయాగ్రహకులు ఎం.వి.రఘు దర్శకత్వం వహించారు. దీనికి ఉత్తమ సినిమాగా నంది పురస్కారం లభించింది.
అంజనా సౌమ్య
అంజనా సౌమ్య ఒక జానపద మరియు సినీ గాయని. విజయవంతమైన పలు చిత్రాలలో మధురమైన పాటలు పాడింది. ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం నిర్వహించిన పాడుతా తీయగా కార్యక్రమంలో పాల్గొని జూనియర్స్ రౌండ్‌లో రన్నర్ గా నిలిచింది. సూపర్ సింగర్ 4లో విజేతగా, సూపర్ సింగర్ 7లో విజేతగా నిలిచింది. సదార్చన, సాయి సౌమ్యలహరి1,2, అన్నమయ్య సంకీర్తనామృతం, టీ సీరిస్‌లో భక్తితో అంజన సౌమ్య వంటి ఆల్బమ్స్ చేసింది.సుమారు 60 సినిమాల్లో పాటలు పాడింది. మలేషియా, సింగపూర్, జపాన్, అమెరికా తదితర దేశాల్లో సంగీత ప్రదర్శనలు ఇచ్చింది. 
నాన్న గోపాలకృష్ణ, అమ్మ విద్యల సుమతి. ఈమెకు చిన్నప్పటినుంచే పాడాలని ఉన్న కోరిక సంగీతం వైపు నడిపించింది. కాకినాడలో ఇంజనీరింగ్, విశాఖపట్నం గీతం విశ్వవిద్యాలయంలో ఎంబీఏ చేసింది. కాకినాడలోని సంగీతోపాధ్యాయులు కాకరపర్తి వీరభద్రరావు, పెద్దాడ సూర్యకుమారి వద్ద సంగీతం నేర్చుకున్నది. సంగీతంలో డిప్లొమో చేసి ఆల్ ఇండియా లెవెల్లో గోల్డ్ మెడల్ సాధించింది.
2011 లో ఆమెరికా కాలిఫోల్నియాలో సాఫ్ట్‌వేర్ ఉద్యోగిగా పనిచేస్తున్న రావులపాలెం గ్రామానికి చెందిన రవితేజను పెళ్ళి చేసుకుంది.
నల్లాన్ చక్రవర్తుల కృష్ణమాచార్యులు
నల్లాన్ చక్రవర్తుల కృష్ణమాచార్యులు (జ.సెప్టెంబరు 15, 1923) ప్రముఖ సంస్కృతాంధ్ర పండితులు మరియు రేడియో కళాకారులు.
వీరు 1923 సెప్టెంబరు 15న కృష్ణా జిల్లా జగ్గయ్యపేటలో సంప్రదాయ వైష్ణవ కుటుంబంలో జన్మించారు. చిన్నతనంలోనే సంస్కృతాంధ్ర భాషలను క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేశారు. తర్క, వ్యాకరణ, అలంకాల శాస్త్రాలను చదవటమే గాక సంగీతంలోనూ అందెవేసిన చేయి. 1948 డిసెంబరులో ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్రం స్థాపించారు. అప్పుడే వీరు వైలిన్ కళాకారులుగా ఉద్యోగంలో చేరారు. 35 సంవత్సరాలు విధి నిర్వహణ గావించి, 1983లో పదవీ విరమణ చేశారు. వీరు ప్రస్తుతం వయోలిన్ A Top కళాకారులు. హరికథా గానంలోను స్వీయ రచనలలోనూ ప్రతిభావంతులు. విప్రనారాయణ చరిత్ర వంటి యక్షగాన రచనలు, అష్టావధాన ప్రదర్శనలు వీరి ప్రతిభకు నిదర్శనలు. సంస్కృతాంధ్రాలలో 25కు పైగా గ్రంథాలు వ్రాశారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ సంగీత అకాడమి వారు ' గాన కళాప్రపూర్ణ ' బిరుదుతో సత్కరించారు. ' సంగీత సాహిత్య కలానిధి ', ' హరికథా చూడామణి ' వీరి ఇతర బిరుదులు. సునిశిత హాస్యానికి ఆచార్యులవారు మారుపేరు. బిడాల మోక్షం పేరుతో వీరు వ్రాసిన కావ్య ప్రహసనం ఈ కోవకు చెందినది. గోదా గ్రంథమాల వారు వీరి త్యాగరాయ చరితము, పరకాల విలాసము, శఠగోప చరితము, శ్రీనృసింహ తాండవము ప్రచురించారు.
ఆచార్యులవారి సప్తతి పూర్తి మహోత్సవాలను అసంఖ్యాకమైన వారి శిష్య కోటి 1995 అక్టోబరులో విజయవాడలో ఘనంగా జరిపింది. కళాతపస్వి కృష్ణామాచార్యులని చినజియ్యర్ స్వామి] ప్రశంసించారు. బాలమురళి, అన్నవరప, N. Ch. త్రయం పారుపల్లి రామకృష్ణయ్యగారి శిష్య పరంపరకు చెందినవారు. కృష్ణమాచార్యుల తండ్రిగారు తిరువేంకటాచార్యులూ గొప్ప పండితులు. సంస్కృతం లోనూ కృష్ణమాచార్యులవారు నౌకా చరిత్రం, శఠ గోప చరితం, భూప్రశంస అనే గ్రంథాలు వ్రాశారు. నౌకా చరితము త్యాగరాజు తెనుగు గ్రంథానికి సంస్కృత అనువాదము. సంగీత సాహిత్యముల పరస్పరోపకారము ఈ రచనలో ప్రతిఫలించుచున్నదని రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మగారు ప్రశంసించారు. బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి యైన ఆచార్యుల వారివద్ద ఎందరో గాత్ర సంగీతము వయోలిన్ వాదనము అభ్యసించారు. N.C.V. జగన్నాధాచార్యూలు, N. Ch. నరసింహాచార్యులు వీరి బంధు వర్గములోని వారు. వారు కూడా ఆకాశవాణిలో పనిచేయటం విశేషం.
అన్నవరపు రామస్వామి
పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య శిష్యులలో బాలమురళీకృష్ణ, అన్నవరపు రామస్వామి, నల్లాన్ చక్రవర్తుల కృష్ణమాచార్యులు ప్రసిద్ధులు. అన్నవరపు రామస్వామి 1926, ఆగష్టు 7 న సోమవరప్పాడులో జన్మించారు. తండ్రి పెంటయ్య ప్రముఖ నాదస్వర విద్వాంసులు. అన్నయ్య అన్నవరపు గోపాలం మృదంగ విద్వాంసుడుగా చాలా కాలం ఆకాశవాణిలో కళాకారులుగా పనిచేసి పదవీ విరమణ చేసి మరణించారు.
ఐదు దశాబ్దాల కాలంలో రామస్వామి వాయులీన విద్వాంసులుగా అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి గడించారు. ఆయన వయోలిన్ పై సహకరించని ప్రముఖ కళాకారులు లేరు. సహకార వాద్యంగానే గాక స్వతంత్రంగా కచేరీలు చేసి రసజ్ఞఉల మన్ననలు ఖండ ఖండాంతరాలలో పొందారు.
ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్రంలో 1948 నవంబరులో చేరారు. అప్పటి కింకా విజయవాడ కేంద్రం ప్రారంభం కాలేదు. N. S. రామచంద్రన్ గారు వీరిని, కృష్ణమాచార్యులను, దండమూడిని సెలక్టు చేసి కేంద్రాన్ని ప్రారంభించారు. వీరు కళాకారులుగా 1986 వరకు పనిచేశారు. ఆయన యిప్పుడు ఆకాశవాణిలో టాప్ గ్రేడ్ వాద్యకారుడు.
అమెరికా, బ్రిటన్, కెనడా, ఫ్రాన్స్, శ్రీలంక, సింగపూరు, మలేషియా, బెహరిన్, దుబాయ్, మస్కట్ వంటి అనేక దేశాలలో పర్యటించి కచేరీలు నిర్వహించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ సంగీత అకాడమీ ఫెలోగా ఎంపికయ్యారు. విజయవాడ, రాజమండ్రి, భీమవరాలలో కనకాభిషేకము, సువర్ణఘంటా కంకణం పొందారు. 1986 లో వీరి షష్టిపూర్తి మహోత్సవాలు వైభవంగా విజయవాడలో జరిపారు.
నాద సుధార్ణవ, వాయులీన కళాకౌముది, వాద్యరత్న, కళా సరస్వతి వంటి బిరుదులతో ఆంధ్రదేశం ఆయనను సత్కరించింది. గురుకుల పద్ధతిలో ఆయన వద్ద ఎందరో శిష్యులు విద్య నభ్యసించి ప్రసిద్ధులయ్యారు. గాత్రంలోను, వయొలిన్, వీణ, వేణువు, క్లారినెట్ వంటి కళలలో ఆయన వద్ద ఎందరో శిక్షణ పొందారు. అందులో ప్రపంచం సీతారాం ప్రముఖులు.
ధూర్జటి (ఖతి)
ధూర్జటి ఖతి యూనికోడ్లో రూపొందించబడిన తెలుగు ఖతి. ఈ ఖతి 2012 నవంబరులో విడుదల చేసిన తెలుగు విజయం ఖతులలో ఒకటి.
దండమూడి రామమోహనరావు
దండమూడి రామమోహనరావు సుప్రసిద్ధ మార్దంగికులలో విశిష్ట వ్యక్తి.
వీరు రామస్వామి చౌదరి కుమారులుగా రామమోహనరావు 1933 మార్చి 18న విజయవాడలొ జన్మించారు. పళని సుబ్రహ్మణ్యం పిళ్లె, కొండపాటూరి రంగనాయకుల వంటి గురువుల వద్ద మృదంగ విద్యను అభ్యసించారు. తన ఆరవ ఏట శ్రీ యస్ దొరై సంగీత కచేరీకి మృదంగం వాయించి పండితుల ప్రశంసలు అందుకొన్నారు.
కర్ణాటక సంగీతంలోని ప్రసిద్ధులు పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య, ద్వారం వెంకట స్వామినాయుడు, దాలిపర్తి పిచ్చిహరి, వోలేటి, ఈమని, చిత్తూరు సుబ్రహ్మణ్య పిళ్లె, బాలచందర్, చెంబై వంటి ఆ తరం వారికి మృదంగ సహకారం అందించారు. నేటి సంగీత కళాకారులలో ఆయన సహకరించని ప్రసిద్ధులు లేరనడం ఆశ్చర్యం కాదు. రామమోహనరావు ఆకాశవాణిలో టాప్ గ్రేడ్ ఆర్టిస్టుగా ఎంపికయ్యారు. 1944 నుండి ఆకాశవాణి కళాకారుడుగా పేరుపొందారు. 1949 లో ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్రంలొ మృదంగ విద్వాంసులుగా చేరి 1993 లో పదవీ విరమణ చేశారు. కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమి 1995 లో వీరిని సత్కరించింది. వాద్యరత్న నాద భగీరథ, కళా ప్రవీణ వంటి బిరుదులతో పాటు కనకాభిషిక్తులయ్యారు. ఫ్రాన్స్, పశ్చిమ జర్మనీ, ఇటలీ, నార్వే, డెన్మార్క్, స్విట్జర్లాండ్, ఇతర యూరప్ దేశాలు విస్తృతంగా పర్యటించి కచేరీలు చేశారు. పాంప్ విశ్వవిద్యాలయంలో పాఠాలు బోధించారు. ఎందరో సంగీత విద్వాంసుల్ని తయారుచేశారు. వీరి సతీమణి శ్రీమతి సుమతి విజయవాడ సంగీత ప్రభుత్వ కళాశాలలో లెక్చరర్ గా పనిచేస్తున్నారు.
బలిజేపల్లి రామకృష్ణశాస్త్రి
బలిజేపల్లి రామకృష్ణశాస్త్రి ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసులు మరియు రేడియో కళాకారులు.
రామకృష్ణశాస్త్రి గుంటూరులో 1932 జనవరి 6వ జన్మించారు. తండ్రి సీతారామశాస్త్రి గారి వద్ద సంగీత విద్యాభ్యాసం గావించారు. 1947 నుండి సంగీత కచేరీలు నిర్వహిస్తున్నారు. 1956 నుండి ఆకాశవాణి సంగీత కార్యక్రమాలలో పాల్గొంటున్నారు. విజయవాడ ఆకాశవాణి కేంద్రంలో సంగీతవాద్యాల పరిరక్షకులుగా (Care taker, Musical Instruments) 1962 వ సంవత్సరంలో చేరారు. భక్తిరంజని, సంగీత శిక్షణ, సంగీత రూపకాలు, కచేరిల ద్వారా శ్రోతల మన్ననలు పొందారు. 1980 లో తంబురా కళాకారులుగా నియుక్తులయ్యారు. 1992లో పదవీ విరమణ చేసేంతవరకు రామకృష్ణశాస్త్రి తమ గాత్రమాధుర్యంతో శ్రోతల నలరించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ సంగీత నాటక అకాడమీవారు శాస్త్రి ప్రతిభను గుర్తించారు. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం సంగీత విభాగానికి Visiting Professor గా కొంతకాలం వ్యవహరించారు. తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారు వీరి సేవలను పరిక్షాధికారిగా వినియోగించుకొంటున్నారు. శాస్త్రి విజయవాడలో స్థిరపడ్డారు.
రేవూరి అనంత పద్మనాభరావు
రేవూరి అనంత పద్మనాభరావు కవి, నవలా రచయిత, వ్యాసకర్తగా ప్రసిద్ధులు.
వీరు 1947 జనవరి 29న నెల్లూరు జిల్లా చెన్నూరులో జన్మించారు. నెల్లూరు వి. ఆర్. కళాశాల నుండి బి. ఏ. పట్టభద్రులైనారు. శ్రీ వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం. ఏ.లో సర్వ ప్రథములుగా స్వర్ణ పతకాన్ని 1967లో పొందారు. 1967 నుండి 75 వరకు కందుకూరు ప్రభుత్వ కళాశాలలో తెలుగు అధ్యాపకులుగా పనిచేశారు. ఆ కాలంలో 50కి పైగా అష్టావధానాలు చేశారు. కవిగా, రచయితగా పద్మనాభరావు 70 గ్రంథాలు ప్రచురించారు. కందుకూరి రుద్రకవి పై పరిశోధన చేసి పి. హెచ్.డి. పట్టా పొందారు.
1975 ఆగస్టు 16న ఆకాశవాణి కడప కేంద్రంలో తెలుగు ప్రసారాల ప్రొడ్యూసర్ గా చేరి 75-82 మధ్యకాలంలో కడప, విజయవాడలలో పనిచేశారు. 1982 అక్టోబరు నుండి ఆకాశవాణి హైదరాబాదు కేంద్రంలో అసిస్టెంట్ స్టేషను డైరక్టరుగా (UPSC సెలక్షన్) 85 జనవరి వరకు పనిచేశారు. 85-87 మధ్య కాలంలో వాణిజ్య ప్రసార విభాగం అధిపతిగా చేశారు. 1987 ఏప్రిల్ నుండి 88 వరకు ఢిల్లీ లోని Staff Training Instititue లో పనిచేశారు. 1988 లో UPSC ద్వారా డైరక్టర్ గా సెలక్టయి డైరక్టరేట్ జనరల్ కార్యాలయంలో ప్రసంగాల శాఖ డైరక్టర్ గా (Director of Programmes, Spoken word) గా పనిచేశారు. 88-90 మధ్య ఢిల్లీ స్టాఫ్ ట్రైయినింగ్ ఇనిస్టిట్యూట్ డిప్యూటీ డైరక్టర్ గా రెండేళ్ళు పనిచేశారు. 1990 ఆగస్టు నుండి అనంతపురం ఆకాశవాణి తొలి డైరక్టరుగా మూడేళ్లు పనిచేశారు. సెలక్షన్ గ్రేడ్ డైరక్టరుగా 93-95 మధ్యకాలంలో కడప కేంద్ర డైరక్టర్ గా పనిచేశారు. 1995 మార్చి నుండి విజయవాడ కేంద్ర డైరక్టర్ గా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఆకాశవాణి కొత్తగూడెం కేంద్రం ప్రారంభ సమయంలో 1989 మార్చిలో ఆయన తొలి డైరక్టరు.
కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ వారికి "ప్రభాతవదనం" తెలుగులోకి అనువదించారు. ముల్క్ రాజ్ ఆనంద్ "Morning Face"కు అది తెలుగు అనువాదం. ఈ గ్రంథం 1993లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారిచే ఉత్తమ అనువాదకుని బహుమతి తెచ్చిపెట్టింది. వీరి మారని నాణెం, సంజ వెలుగు, వక్రించిన సరళరేఖ నవలపై శ్రీకృష్ణ దేవరాయ విశ్వవిద్యాలయంలో శ్యాంప్రసాద్ పరిశోధన చేసి M. Phil. పట్టా పొందారు. జర్మనీ రేడియో వారి ఆహ్వానం మేరకు 1996 ఆగస్టు నెలలో ప్రసార మాధ్యమాలపై జర్మనీలోని కొలోన్ లో జరిగిన అంతర్జాతీయ సదస్సులో పద్మనాభరావు భారత ప్రతినిధిగా పాల్గొన్నారు. 12 దేశాల ప్రతినిధులు యిందులో పాల్గొనడం విశేషం.తెలుగు సాహిత్యానికి విశిష్ట సేవలందించిన డాక్టర్ అనంత పద్మనాభరావుకు పలు అవార్డులు లభించాయి. వానిలో కొన్నింటి వివరాలు.
మూకుడు
మూకుడు అనేది ఒక వంట పాత్ర. దీనిని నూనె ద్వారా వండే వంటలకు వాడుతారు. దీనికి రెండువైపులా రింగులు ఉంటాయి.
మూకుళ్ళను వివిధరాకాల లోహాలతో చేస్తారు. 
దీని తయారీకి వివిధ లోహాలు వాడుతారు. వీటిలో మిఠాయిల తయారీ కొరకు ప్రత్యేకంగా పెద్దగా క్రింద రాగి పైన ఇత్తడితో చేయిస్తారు. ఇళ్ళలో వాడు వాటికి అల్యూమినియం, ఇనుము వాడుతారు. ప్రస్తుతం మాడురాకుండా ఉండుటకు నాన్‌స్టిక్ వాడుతున్నారు
ఇంద్రగంటి శ్రీకాంత శర్మ
ఇంద్రగంటి శ్రీకాంత శర్మ ప్రముఖ తెలుగు కవి.
తూర్పు గోదావరి జిల్లా రామచంద్రపురంలో ఇంద్రగంటి శ్రీకాంత శర్మ మే 29 1944 న జన్మించాడు. సుప్రసిద్ధకవి ఇంద్రగంటి హనుమచ్ఛాస్త్రి ఇతని తండ్రి కావడంతో చిన్ననాటి నుండే సాహిత్యవాతావరణంలో పెరిగి విద్యార్థి దశలోనే రచనావ్యాసంగం చేపట్టాడు. తెలుగులో ఎం. ఏ. పట్టభద్రుడై ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రికలో (విజయవాడ) సబ్-ఎడిటర్ గా 1969-76 మధ్య పనిచేశాడు. అభ్యుదయ కవిగా శర్మ ప్రసిద్ధుడు.
1976లో ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్రంలొ అసిస్టెంట్ ఎడిటర్ (Scripts) గా శర్మ చేరాడు. తెలుగు ప్రసంగాల శాఖకు ఉషశ్రీకి సహాయకునిగా సంస్కృత కార్యక్రమాలు నిర్వహించాడు. శర్మ వివిధ పత్రికలలో గేయాలు, కవితలు, సాహిత్యవ్యాసాలు వ్రాశాడు. అనేక రేడియో నాటికలు, నాటకాలు, డాక్యుమెంటరీలు, సంగీతరూపకాలు రచించాడు. రేడియో ప్రసంగాలు చేశాడు. 1994లో ప్రోగ్రాం ఎగ్జిక్యూటివ్ గా నిజామాబాద్ కేంద్రంలో పనిచేశాడు. 1995లో స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణ చేసి ఆంధ్రప్రభ సచిత్ర వారపత్రిక సంపాదకులుగా చేరాడు. కృష్ణావతారం (1982), నెలవంక (1983), రావు - గోపాలరావు (1984) మొదలైన చిత్రాలకు గీతరచన చేశాడు.
రచనలన్నీ రెండు సంపుటాలుగా 2014లో వెలువడ్డాయి.
అభిలాష (రచయిత్రి)
అభిలాష వర్ధమాన రచయిత్రి, అభ్యుదయ కవయిత్రి, నాస్తికురాలు. 
ఈమె గుంటూరు జిల్లా వేమూరు లో మల్లిపెద్ది కేశవరావు, నాగరాణి దంపతులకు జన్మించారు. తుమ్మల వీర బ్రహ్మం, కుమారి దంపతులు ఈమెను పెంచుకున్నారు. ఆమె నాలుగు పుస్తకాలను రచించింది. ఆమె రెండవ సంకలనం "మహోజ్వలనం" ప్రముఖుల ప్రశంసలనందుకుంది.
నళినీ మోహన్ కుమార్ కాల్వ
కాల్వ నళినీ మోహన కుమార్ అభ్యుదయ రచయిత.నాస్తికుడు.నరసరావుపేట లో కాల్వ వెంకటేశ్వర్లు ,వకుళాదేవి దంపతులకు 1958లో జన్మించారు.ఆంధ్రప్రదేశ్ సచివాలయంలో ఫైనాన్స్ డిపార్ట్ మెంట్ లో అసిస్టెంట్ సెక్రెటరీగా పనిచేస్తున్నారు.ఉద్యోగక్రాంతి మాసపత్రిక సంపాదకవర్గ సభ్యుడు.
నాయుడువారిపాలెం
నాయుడువారిపాలెం, ప్రకాశం జిల్లా, కారంచేడు మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523 168
దక్షణాన చీరాల మండలం,ఉత్తరాన పర్చూరు మండలం,దక్షణాన వేటపాలెం మండలం,పశ్చిమాన ఇంకొల్లు మండలం.
యర్రంవారిపాలెం
యర్రంవారిపాలెం, ప్రకాశం జిల్లా, కారంచేడు మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523 169 
దక్షణాన చీరాల మండలం,ఉత్తరాన పర్చూరు మండలం,దక్షణాన వేటపాలెం మండలం,పశ్చిమాన ఇంకొల్లు మండలం.
గిడుగు (ఖతి)
గిడుగు ఖతి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ద్వారా విడుదల చేయబడిన ఖతులలో ఒకటి.
కొండుభొట్ల సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి
కొండుభొట్ల సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి (1852 - జూన్ 6, 1897) ప్రథమాంధ్ర నాటకకర్త, కవి, సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు. వీరి తల్లిదండ్రులు వీరమ్మ, గోపాలకృష్ణ శాస్త్రి. ఈయన 1852వ సంవత్సరంలో గుంటూరు లో జన్మించారు.
తండ్రి గోపాలకృష్ణ శాస్త్రి తెలంగాణలోని విప్పుల మడక అగ్రహారంలో కొంతకాలం ఉన్నాడు. తరువాత ఈయన గుంటూరు జిల్లా కారుమూరు గ్రామంలో స్థిరపడడంతో సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి మెట్రిక్యులేషన్ వరకు ఇక్కడే చదివారు. గుంటూరులోని అమెరికన్ ఎవాంజెలికల్ లూథరన్ మిషన్ స్కూల్లో 1884 వరకు, గవర్నమెంట్ హైస్కూల్లో 1889 వరకు తెలుగు పండితుడిగా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత మదరాసు వచ్చయప్ప కళాశాలలో ప్రధానాధ్రోపాధ్యాయుడిగా పనిచేశారు.
1881లో గుంటూరులో తెలుగు పండితులుగా పనిచేస్తున్నకాలంలో ధార్వాడ వారి నాటకాలు చూసి తను కూడా వచనంలోనే నాటకాలు రచించి ప్రదర్శింపజేశారు. ఆత్మానందంకోసం గుంటూరు హిందూ నాటక సమాజం స్థాపించారు. ఈ సమాజం ఆంధ్రదేశంలో స్థాపించబడ్డ సమాజాలలో రెండవది అని పరిశోధకుల అభిప్రాయం.
నాటకాలలో నటించడం అగౌరవంగా ఉన్న రోజులలో శాస్త్రి తన విద్యార్థులతోనే కాక, అన్న కుమారుడు గోపాలకృష్ణయ్యతో కూడా నాటకాలలో నటింపచేసి ఇతరులకు మార్గదర్శకులయ్యారు. ఈయన రచించిన నాటకాలేవి అచ్చుకాలేదు. క్రమంగా రాతప్రతులు కూడా అంతరించిపోయాయి. ఈనాడు నాటకరంగంలో ప్రసిద్ధిగాంచిన నాటకకథలలో చాలాభాగం శాస్త్రి ఆనాడే నాటకాలుగా రాసి మార్గదర్శకులయ్యారు.
ఈయన నాటకాలలో ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం తప్ప అన్నీ వచన నాటకాలే. ప్రదర్శనీయత, సౌలభ్యాలను దృష్టిలో పెట్టుకొనే నాటకాలు రచించారు. ఒక దృశ్యం నడుస్తుంటే ఇంకో దృశ్య సజ్జీవకరణకు వీలుగా రంగాలను కూర్చడం ఈయన నాటకాలలోని విశేషం.
ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణ నాటకం ధర్మవరం రామకృష్ణమాచార్యల నాటకాల బాణీలో నడిచింది. పద్యాలు, పాటలే గాక పాత్రల గుణగణాలను, నాటక రీతిని తెలిపే ఉత్తరరంగం, ఒకే భావంగల గద్య, పద్య, గేయ రచన, కొత్త కొత్త చంధస్సులు వాడడం ఇందుకు నిదర్శనలు.
ఈయన రచించిన 31 నాటకాలలో 13 నాటకాలు మాత్రమే ఇప్పడు లభిస్తున్నాయి. వీటిలో గయోపాఖ్యానం, సిరియాళ చరిత్ర, వజ్ర దంష్ట్రోపాఖ్యానం, శుకరంభాసంవాదం, శశిరేఖా పరిణయం, శ్రీరామ జననం, కీచక వధ, సత్యహరిశ్చంద్ర, సుగ్రీవపట్టాభిషేకం, సీతాన్వేషణం, సీతాపహరణం అముద్రితాలు. ద్రౌవది వస్త్రాపహరణం (1882) ముద్రితం.
నాటకకర్తగా, నాటక సమాజ నిర్వాహకుడుగా, దర్శకుడిగా పేరు తెచ్చుకొన్న ఈయన 1897, జూన్ 6వ తేదీన స్వర్గస్థులయ్యారు.
నండూరి విఠల్
నండూరి విఠల్ రేడియో ప్రముఖుడు.
తన కమ్ర కంఠ స్వరంతో శ్రీతల నాకట్టుకొన్న నండూరి విఠల్ ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్రలో అనౌన్సర్ గా జీవితం ప్రారంభించారు. విజయవాడ, హైదరాబాదులలో ప్రోగ్రాం ఎగ్జిక్యూటివ్ గా పనిచేసారు. దూర దర్శన్ హైదరాబాదు కేంద్ర డైరక్టర్ గా పనిచేశారు. వీరి "విష కన్య" నవల ప్రసిద్ధం. చిన్నారి ప్రచురణల పేర విజయవాడలో పుస్తకాల ప్రచురించారు. అనారోగ్య రీత్యా స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణ చేసి 1994 లో హైదరాబాదులో మరణించారు.
N.V.S. ప్రసాద రావు
తెనాలి వాసవ్యులయిన ఎన్.వి.ఎస్. ప్రసాదరావు ఆకాశవాణిలో 64 ప్రాంతాల్లో హైదరాబాదు కేంద్రంలో గ్రామీణ కార్యక్రమాల ప్రొడ్యూసరుగా చేరారు. రాజకీయ నాయకులతో సన్నిహిత సంబంధాలు గల ప్రసాదరావు గ్రామీణ కార్యక్రమాల రూపకల్పనలో సిద్ధహస్తులు. 1980 లో రిటైర్ అయిన తర్వాత కొంతకాలం రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖ నడిపే మాస ప్రత్రిక ఎడిటర్ గా పనిచేశారు. ఆ తర్వాత రవీంద్ర భారతి డైరక్టర్ గా వ్యవహరించారు. హైదరాబాదు లోని వివిధ సాంస్కృతిక సంస్థలతో ఆయనకు సన్నిహిత సంబంధం. వీరి కుమార్తె సుశీల హైదరాబాదు కేంద్రంలో అనౌన్సర్ గా పనిచేస్తున్నారు.