hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
కొటికెలపూడి వీరరాఘవయ్య
కొటికెలపూడి వీరరాఘవయ్య మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని గద్వాల సంస్థానపు ప్రభువైన పెద సోమనాద్రి ఆస్థాన కవి. రాఘవయ్య గారి పూర్వీకులది వినుకొండ. వీరిది పండిత కుటుంబం. వీరి ముత్తాత పేరు సూరకవి. రాయలవారి సభలో సత్కారాలు పొందినవాడు. పెద సోమన ప్రాభవాన్ని తెలుసుకొని వీరరాఘవయ్య గద్వాల సంస్థానానికి వచ్చాడు. తన రచనలను వినిపించి ప్రభువుల మెప్పు పొందాడు. " నూతన తిక్కన సోమయాజి " అను బిరుదును పొందాడు. మహాభారతం, భీష్మపర్వంలో తిక్కన వదిలేసిన మూల శ్లోకాలను అనువాదం చేయమని సోమన ఆదేశిస్తే చేశాడు. కవిత్రయ భారతంలో ప్రక్షిప్తాలను ప్రవేశపెట్టాడు. గద్వాల సంస్థానంలో సాహిత్య పునర్నిర్మాణ కార్యక్రమాన్ని పూర్తిచేశాక గద్వాలలోనే ఉండిపొమ్మని ప్రభువు ఆదేశించాడు." మా ఊరికి వెళ్ళి వస్తాను " అని చెప్పి వీరరాఘవయ్య వినుకొండకు వెళ్ళిపోయాడు. ఎంతకూ తిరిగిరాకపోతే సోమన కబురు పెట్టి తిరిగి పిలిపించాడు. ఉద్యోగపర్వం మొదలుకొని భారతాన్ని యథాశ్లోకానువాదం చేయమని ఆజ్ఞాపించాడు. కవి ఎనిమిది ఆశ్వాసాలుగా ఉద్యోగపర్వాన్ని అనువదించి పూడూరు కేశవస్వామికి అంకితమిచ్చాడు. ఈ ఉద్యోగపర్వాన్ని క్రీ.శ.1900లో గద్వాల సంస్థానం వారు అచ్చువేశారు. వీరు ఉద్యోగపర్వాన్నే కాకుండా ద్రోణపర్వాన్ని కూడా రచించినట్లు తెలుస్తుంది. ఇది అసమగ్రం, అముద్రితం. వీరి ఉద్యోగపర్వం మీద కేతవరపు రామకోటిశాస్త్రి విపులమైన విమర్శనాత్మక వ్యాసాన్ని ప్రకటించారు.
ఆదిభట్ట నారాయణ దాస సారస్వత స్వాదము (పుస్తకం)
ఆదిభట్ట నారాయణ దాస సారస్వత స్వాదము ఒక విలక్షణమైన తెలుగు పుస్తకం. దీనిని యస్వీ. జోగారావు రచించగా 1992లో ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం వారు ముద్రించారు. దీనికి సంపాదకులు డాక్టర్ వేదుల సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి.
రచయిత దీనిని మదరాసు స్వధర్మస్వారాజ్య సంఘం వ్యవస్థాపకులు, మహా మనీషి బహుదా మహానుభావుడు ఆధ్యాత్మ విద్యాధరాగ్రేసరుడు కలియుగ బలి చక్రవర్తి కీ.శే కౌతా సూర్యనారాయణరావుగారి దౌహిత్రుడు సహృదయ సమ్రాట్టు అంతర్వాణి వరేణ్యుడు శ్రీ బి.వి.వి.యస్. మణి గారికి మరియు వారి సతీమణి గారికి అంకితం చేశారు.
మల్లాది కామేశ్వరరావు
మల్లాది కామేశ్వరరావు (Malladi Kameswara Rao) తెలుగు రచయితలలో ఒకరు. ఆయన కథలు, నాలుగు వందలకు పైగా కవితలు, అంబేద్కర్ జీవితచరిత్ర, విజయానికి ఎనిమిది సూత్రాలు వంటి వ్యక్తిత్వవికాస పుస్తకాల రచన మరియు మరియు నవలా రచన చేసాడు. ఆయన అక్షర ప్రేమికుడనని ఆయానకే ప్రత్యేకమైన బాణిలో తెలియచేసాడు. ఆయన ముప్పైమూడేళ్ళు పత్రికా సంపాదకుడిగా పనిచేసాడు. గోదావరి, సర్కార్ ఎక్స్‌ప్రెస్, ఉదయం, ఆంధ్రజ్యోతి, బాలజ్యోతి, వనితా జ్యోతి, ఆంధ్రభూమి లలో తన సేవలందించి, ప్రస్తుతం విశాలాంధ్ర పత్రికలో ప్రధాన సహాయ సంపాదకుడు (ఛీఫ్ సబ్-ఎడిటర్) గా పనిచేస్తున్నాడు. అంతేకాక పలు పత్రికలలో పలు ప్రత్యేక ఫిచర్లు నిర్వహించాడు. ఆయన వ్రాసిన ఐదు వేలకు పైగా వ్యాసాలు పలు పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యయి. ఉద్యోగ నిర్వహణలో భాగంగా నిర్వహించిన పలువురు ప్రముఖులతో ముఖాముఖి పరిచయాలు పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి. 
ఆయన కాకినాడలో 1960లో మల్లాది వెంకట సత్యనారాయణ రావు మరియు సుబ్బలక్ష్మీ దంపతులకు జన్మించాడు. మల్లాది గారి తండ్రి సంగీతంలో డబుల్ డిప్లొమా పొందాడు. కాకినాడ జెడ్.పి హైస్కూలులో సంగీతం అధ్యాపకుడు. ఆయన స్వయంగా హరికథా భాగవతార్. తల్లి మల్లాది సుబ్బలక్ష్మి గృహనిర్వాహకురాలు. భార్య పేరు దివ్య గృహనిర్వాహకురాలు. ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులున్నారు. పెద్ద కుమారుడు విద్యాదిత్య బి.టెక్ పూర్తిచేసాడు. చిన్న కుమారుడు విద్యారణ్య బి.సి.ఎ (కంప్యూటర్ సైంసెస్) చేసి ఎం.ఎస్ చేయడానికి ప్రభుత్వ గ్రాంటును అందుకున్నాడు. ఆయనకు ఇద్దరు సోదరులున్నారు. వారిలో మల్లాది సత్యనారాయణ మూర్తి స్కూలు టీచర్‌గా పనిచేసి పదవీవిరమణ తీసుసుకున్నాడు. మరొక సోదరుడైన మల్లాది సుబ్బారావు పంచాయితీరాజ్, అసిస్టెంట్ ఇంజనీర్.
మల్లాదికామేశ్వరావు కలం నుండి వెలువడిన రచనలు 100 కంటే అధికమైన కథలు. వివిధ దినపత్రికలు, వారపత్రికలు మరియు మాసపత్రికలలో ముఖాముఖి పరిచయాల నిర్వహణ, కవితలు ప్రచురణ. అంతేకాక మల్లాది కామేశ్వరరావు కలం నుండి విజయానికి ఎనిమిది సూత్రాలు అనే ధారణాశక్తిని పెంపొదించి వ్యక్తిత్వ వికాసానికి ఉపయోగపడే పుస్తక రచన, మట్టిలో మాణిక్యం-అంబేద్కర్ అనే జీవితచరిత్ర పుస్తకాలు వెలువడ్డాయి. 
పత్రికా ముఖంగా ప్రత్యేక ఫీచర్స్:-
మాల్లాది కామేశ్వరరావుకు రచలనలే కాక నాటకాల దర్శకత్వంలో ప్రవేశం ఉంది. 1978 నుండి 1984 వరకు సంగీత నాటకాలలో ఆయన మూకాభినయం చోటుచేసుకుంది. కాకినాడ ప్రదర్శనలో " బయాస్కోప్ & వైద్యోనారాయణ హరి ", విశాఖపట్నం, భీమవరం, గుంటూరు మరియు మద్రాసు కళాసాగర్‌లో చలనచిత్ర నేపథ్యగాయకుడు ఎస్.పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, చలనచిత్ర దర్శకుడు కీ.శే జంద్యాల, జిత్‌మోహన్ మిత్ర, తంబు మరియు చలనచిత్ర ప్రముఖులతో కలిసి దాదాపు 50 రంగస్థల ప్రదర్శనలలో భాగస్వామ్యం వహించాడు. 
1998 ఉదయం యానివర్సరీ సందర్భంలో ప్రదర్శించిన " ఒక లైలా కోసం " సంగీత నాటకానికి రచన, దర్శకత్వం వహించాడు. అంతేకాక ఆనాటకంలో కథానాయిక పాత్ర వహించాడు. ఈ నాటకంలో అతని దర్శకత్వ ప్రతిభ, నటనకు ప్రముఖ దర్శకుడు, వివిధరంగాలలో నైపుణ్యం కలిగిన దాసరి నారాయణరావు (ఉదయం ఛైర్మన్) నుండి అవార్డు పొందాడు.
యువకులకు వారి భవిష్యత్తు కొరకు సలహాలు, సూచనలు అందించి వారిని లక్ష్యం వైపు నడిపించడం, వారి వ్యక్తిత్వ వికాసానికి శిక్షణ ఇవ్వడం మరియు వారి ధారణాశక్తి పెంచుకోవడానికి 
సూచనలు ఇవ్వడము. పుస్తకాలు చదవడం, కుటుంబానికి కొంత సమయం కేటాయిస్తూ సంగీతం వినడం. కంప్యూటర్ గేంస్ ఆడడం.
భారతదేశంలోని ప్రాచ్య పరిశోధనా సంస్థలు
ప్రాచ్య పరిశోధనా సంస్థలు ముఖ్యంగా తూర్పు దేశాల సిద్ధాంతాలను, చరిత్రను, జ్ఞానాన్నీ - మరీ ముఖ్యంగా భారతదేశానికి సంబంధించినవి - పరిశీలించి, భద్రపరిచి ముందు తరాలకు అందించేందుకు రూపొందినవి. గుళ్ళలో, మఠాలలో, కొన్ని కుటుంబాలలో తాళపత్రాల రూపంలో పరిమితమయిపోయిన కోట్లాది విజ్ఞాన భాండాగారాలను మూలంగా చేసుకుని ఈ సంస్థలు పని చేస్తున్నవి. ఆయా సంస్థల నుండి ఆ తాళపత్రాలను సంగ్రహించి భద్రపరుస్తున్నాయి. కొన్నిటిని పుస్తకాలుగా కూడా ప్రచురించాయి. ఈ పని చేసేందుకు అత్యాధునిక సాంకేతికతను వాడుతున్నారు. 
ప్రాచ్య పరిశోధనా సంస్థలు పూర్తి స్థాయిలో భారతీయతను అధ్యయనం చేసేందుకు ఉన్నాయి. భారతీయత అనేది భారతదేశ సంస్కృతిని అన్ని కోణాల్లో అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం.
గురుకులములు మరియు నలందా, తక్షశిల లాంటి సంస్థానాలు కనుమరిగయిపోయాక చాలా వరకూ భారతీయ విజ్ఞానం నష్టపోయింది. అలా నష్టపోయిన జ్ఞానాన్ని తిరిగి తెప్పించి భద్రపరచడం 20వ శతాబ్దం నాటికి చాలా అవసరం అయింది. 
పాశ్చాత్య పందితులెందరో ఈ విషయమై 19, 20వ శతాబ్దాలలో చాలా కష్టపడి ఎంతో శ్రమకోర్చి పరిశోధనలు చేసారు. భారతీయులు కూడా ఇందులో చాలా వరకూ సహకరించి పాల్గొన్నారు. ఎందరో భారతీయ పండితులు కూడా ఈ శాస్త్రంలో పరిశోధనలు చేసారు. 
ఈ ప్రాచ్య పరిశోధన సంస్థల ముఖ్యమయిన పని ప్రాచ్య లిపులలో (ప్రాకృతం మరియు నాగర లిపులు) ఉన్న తాళపత్రాలనూ, చేవ్రాతలనూ, తామ్రపత్రాలనూ సేకరించడం. ఈ పత్రాలలో మతం, ధర్మం, సాహిత్యం, వ్యాకరణం, కళలు, మరియు శాస్త్రాలు ఉన్నాయి. అలా సేకరించిన పత్రాలను సరిచేసి, వాటిని సవరింపులు చేసి ప్రచురించడం. ఇలా ప్రచురించేప్పుడు టీకా తాత్పర్యాలు కూడా ఇవ్వటం జరిగింది. అలా ప్రచురణ సాధ్యం కాని పత్రాలను చాలా జాగ్రత్తగా భద్రపరచారు.
విద్యుత్‌ ఆదా దీపం యోజనా
విద్యుత్‌ ఆదా దీపం యోజనా (బచత్‌ లాంప్ యోజనా)
భారత దేశంలోగల మొత్తం విద్యుత్‌ అవసరాలలో కాంతి కొరకు అవసరమయ్యేది 20 శాతం విద్యుత్తు అని గణింప బడుతుంది. అధిక మొత్తంలో కాంతి కొరకు ముఖ్యంగా గృహావసరాలకు ఫిలమెంటు దీపాలు ఉపయోగ పడ్తున్నాయి. ఫిలమెంటు దీపాలలో 90 శాతం కన్నా ఎక్కువగా విద్యుచ్చక్తి, ఫిల మెంటును మండించడానికి వృధా అవుతుంది. కేవలం ఇవి 10 శాతం మాత్రమే వెలుగు నివ్వడానికి ఉపయోగపడ్తున్నాయి.
సమర్ధవంతంగా శక్తిని వినియోగించుకునే కాంపాక్ట్‌ ఫ్లోరసెంట్‌ దీపాలు (చక్కగా బిగించబడి, కూర్చబడిన ప్రతిదీప్తి దీపాలు-సిఎఫ్‌ఎల్‌) ఫిలమెంట్‌ దీపాలకు ప్రత్యామ్నాయంగా ఉండి 1/5 వ వంతు విద్యుత్తును వినియోగించుకుని ఫిలమెంట్‌ దీపాలతో సమానంగా కాంతినిస్తాయి. మన దేశంలో సిఎఫ్‌ఎల్‌ పూర్తిగా వాణిజ్య విపణిలోనికి చొరబడింది. 2003 సంవత్సరంలో 20 మిలియన్ల వరకు ఉన్న అమ్మకాలు 2008 వ సం|| నాటికి 200 మిలియన్ల వరకు అమ్మకాలు పెరిగాయి. కాంతినిచ్చే దీపాల గణాంక సంఖ్య సూచికను బట్టి గృహావసరాలకు కేవలం 5 శాతం నుండి 10 శాతం వరకు మాత్రమే ఉంది. గృహాలకు వినియోగించడానికి సిఎఫ్‌ఎల్‌లు ఎక్కువ వాడకం లేకపోవడానికి ధరలో ఫిలమెంట్‌ దీపాలతో పోలిస్తే 8-10రెట్లు ఎక్కువగా ఉండడమే కారణమౌతున్నది.
నేడు భారత దేశంలో 400 మిలియన్ల దీపస్థానాలు (లైట్‌ పాయింట్స్‌) ఏర్పడడంలో ఫిలమెంటు దీప కాంతులతోనే ఉన్నాయనేది అంచనా వేసారు. ఆయా ఫిలమెంట్‌ దీపాల స్థానంలో కాంపాక్ట్‌ ఫ్లోరసెంట్‌ దీపాలను ఏర్పరిస్తే 10,000 మెగావోల్టుల పైగా విద్యుత్‌ ఆదా అవుతుంది.
బచత్‌ లాంప్ యోజన ఉద్దేశం ప్రకారం ఎక్కువ పరిమాణంలో ఫిలమెంట్‌ దీపాల స్థానంలో గృహావసరాలకొరకు కాంపాక్ట్‌ ఫ్లోరసెంట్‌ దీపాలను ఏర్పరచడం. గృహావసరాల కొరకు సిఎఫ్‌ఎల్‌ నుఅందించడానికి ఫిలమెంట్‌ దీపాల ధరతో సమానంగా ఉండేటట్లు ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. క్యోటో ప్రోటోకాల్‌ యొక్క క్లీన్‌ డెవలెప్‌మెంట్‌ మెకానిజమ్‌ (సిడిఎమ్‌) వాణిజ్య ధరకు గృహావసరాలకు ఉపయోగించే ఫ్లోరసెంట్‌ దీపాల ధరల మధ్య భేదాన్ని పూడుస్తుంది . విద్యుత్‌ ఆదా దీపం యోజన (బచత్‌ లాంప్ యోజన ఫిబ్రవరి 2009వ సంవత్సరంలో ప్రారంభించబడింది.
బచత్‌ లాంప్ యోజన భారత ప్రభుత్వం పబ్లిక్‌ - ప్రవేటు భాగస్వామ్యంలో (డిజైన్‌) ను చేసింది. ప్రవేటు సెక్టారు (ప్రభుత్వేతర విభాగం) సిఎఫ్‌ఎల్‌ సరఫరాదారులు, రాష్ట్ర స్థాయి విద్యుత్‌ పంపిణీ (డిస్ట్రిబ్యూషన్‌) కంపెనీల ద్వారా (డిస్కామ్స్‌ - డిఐఎస్‌ సిఒ ఎమ్‌). సిఎఫ్‌ఎల్‌ సరఫరాదారులు ఉన్నత, నాణ్యమైన కాంపాక్ట్‌ ఫ్లోరసెంట్‌ దీపాలను గృహాల కొరకు ఒక్కొక్క దీపానికి 15 రూపాయల చొప్పున నియుక్తమైన ప్రోజెక్ట్‌ (డిజిగ్నేటెడ్‌ ప్రోజెక్ట్‌) ప్రాంతంలో డిస్కామ్స్‌ - డిఐఎస్‌ సిఒ ఎమ్‌ నిర్వహణలో అమ్మడం జరుగుతుంది. సి ఎఫ్‌ ఎల్‌ సరఫరాదారులు డిస్కామ్‌ ద్వారా మిక్కిలి ఓర్మితో చేసిన ప్రయత్నంతో సిఎఫ్‌ఎల్‌ సరఫరాదారులు జాబితాతో బిఎఫ్‌ఎఫ్‌ పట్టికతో ఎంపిక చేసారు. ఈ పథకం క్రింద కేవలం 60, 100 వాట్ల ఫిలమెంట్‌ దీపాలకు బదులు 11-15వాట్లు, 20-25 వాట్ల సిఎఫ్‌ఎల్‌లను ఏర్పరచడం జరుగుతుంది. బ్లాక్‌ ఎక్జిక్యూటివ్‌ ఇంజనీరు (బిఇఇ) ప్రాజెక్ట్‌ ప్రాంతంలో విద్యుత్‌ ఆదా విధానమును పర్యవేక్షిస్తారు.
ప్రతీ పంపిణీ కంపెని (డిస్‌ కామ్‌) ప్రాంతంలో దాదాపు 50లక్షల సిఎఫ్‌ఎల్‌ లను ఫిలమెంట్‌ దీపాలకు బదులుగా ఏర్పరచాలని ఆశిస్తున్నారు.
ఓజోన్
ఆమ్లజని (ఆక్సీజన్‌) మరో రూపమే ఓజోన్‌. ఇది విషవాయువు. ప్రతీ ఓజోన్‌ అణువులోను మూడు ఆమ్లజని పరమాణువులున్నాయి. దీని రసాయన సాంకేతికం O3 అతినీల లోహిత వికిరణాల కారణంగా వాతావరణం పై పొరలో ఆక్సీజన్‌ అణువులు (O2) విడిపోతాయి. స్వేచ్ఛగా ఉన్న ఆక్సీజన్‌ పరమాణువు (O), తాడితంతో ఆక్సీజన్‌ అణువులోకి చేరి (O3) ఆక్సీజన్‌ పరమాణువులుగా మారి ఓజోన్‌ అణువవుతుంది.
వాతావరణపు గాలి పొరలో (భూ ఉపరితలానికి సుమారుగా 15 - 50 కిలోమీటర్ల వరకు ఉంటుంది) ఓజోన్‌ సహజంగా ఉంటుంది. సూర్యుని నుండి వచ్చే అతి నీల లోహిత కిరణాలను భూమి పైకి రాకుండా అడ్డుకొని జీవరాశిని రక్షిస్తుంది. వాహనాల కాలుష్యం నైట్రోజన్‌ ఆక్సైడ్‌ల హైడ్రో కార్బన్‌ల స్థాయిలు పెరగడం వల్ల వాతావరణపు పైపొర భూఉపరితలానికి దగ్గర అయింది. సూర్యరశ్మిలో ఈ రసాయనాలు ఓజోన్‌గా మారతాయి. దగ్గు, గొంతు నొప్పి, ఉబ్బసవ్యాధిని పెంచడం శ్వాస కోశ వ్యాధులు మొదలగు సమస్యలను ఈ ఓజోన్‌ కల్గిస్తుంది. పంటలను కూడా నాశనం చేస్తుంది. వాతావరణపు గాలి పొరలో గల ఓజోన్‌ భూమిపై నున్న జీవరాశిని సూర్యుని నుండి వచ్చే అతినీలలో హిత కిరణాల నుండి రక్షిస్తుంది.
వాతావరణానికి దిగువున ఉన్న ఓజోన్‌ ఆరోగ్య సమస్యలను కల్గిస్తుంది.
ఓజోన్‌ పొర తరిగి పోవడం వల్ల అతి నీల లోహిత కిరణాలు భూమిని తాకడం అధికం అవుతుంది. దీని వల్ల జన్యువులు, కళ్ళు దెబ్బ తినడంతో పాటు సముద్ర జీవరాశి పై దుష్ప్రభావాన్ని చూపిస్తుంది.
మోళ్ళగుంట
"మోళ్ళగుంట" గుంటూరు జిల్లా, రేపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామం.
మండల పరిషత్తు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం:- గ్రామములోని ఈ కేంద్రానికి 55 లక్షల రూపాయల అంచనా వ్యయంతో నిర్మించుచున్న శాశ్వత భవనం నిర్మాణం రెండు సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభమైనా ఇంకనూ పూర్తికాలేదు. [2]
[2] గుంటూరు రూరల్/రేపల్లె; 2015,సెప్టెంబరు-28; 2వపేజీ.
అడయారు గ్రంథాలయము
అడయారు గ్రంథాలయము మరియు పరిశోధనా కేంద్రం 1886లో హెన్రీ స్టీల్ ఆఁల్కాట్ట్ ద్వారా ప్రారంభించబడింది. ఇది చెన్నై లోని అడయారు థియసాఫికల్ సొసైటీలో ఉంది.
డిసెంబరు 1886లో హెన్రీ స్టీల్ ఆఁల్కాట్ట్ "లైబ్రెరీ ఆఁల్కాట్ట్" ను స్థాపించాడు. ఈ గ్రంథాలయం లో ఆఁల్కాట్ట్ తన జీవితకాలంలో సేకరించిన 24 భాషల్లో ఉన్న 200 పుస్తకాలు ఉండేవి. ఆసియా కు అతను వచ్చిన ప్రతీ సారీ మరిన్ని పుస్తకాలను, కొన్ని అరుదయిన వాటిని సేకరించాడు. 1907లో ఆఁల్కాట్ట్ మరణానంతరం మరికొందరు మతజ్ఞులు ఆ గ్రంథాలయాన్ని నిర్వహించారు. ఈనాడు ఈ గ్రంథాలయంలో దాదాపు రెండున్నర లక్షల (2,50,000) పుస్తకాలు మరియు ఇరవై వేల (20,000) తాళపత్ర గ్రంథాలు ఉన్నాయి. నేడు ఈ గ్రంథాలయం అన్ని ప్రపంచ ప్రాచ్య గ్రంథాలయాల్లోకీ ముఖ్యమయినదిగా ఉంది.
ఈ గ్రంథాలయం మొదట థియసాఫికల్ సొసైటీ లోపల ఉండేది. 1966లో వేరే ప్రత్యేక భవనానికి మార్చబడింది. ఇదే "అడయారు గ్రంథాలయ భవనం". ఇక్కడ పబ్లిక్ మ్యూజియం అనే సంగ్రహాలయం కూడా ఉంది. ఈ సంగ్రహాలయంలో పాత పుస్తకాలు మరియు తాళపత్ర, తామ్రపత్ర గ్రంథాలు ప్రదర్శనకు ఉన్నాయి. మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం స్నాతకోత్తర విద్యార్థులు సంస్కృతం మరియు భారతీయత చదివేవారు ఈ గ్రంథాలయాన్ని ఉపయోగిస్తారు.
1990 లో ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన ఎలిస్టన్ కాయ్ంప్బెల్ (1891-1990) అడయారు గ్రంథాలయానికి మరిన్ని నిధులు సమకూర్చి ఆస్ట్రేలియాలోని సిడ్నీ లో క్యాంప్బెల్ థియసాఫికల్ రిసెర్చ్ లైబ్రెరీని స్థాపించాడు.
షికాగో విశ్వవిద్యాలయం వారు (యూనివర్సిటీ ఆఫ్ షికాగో) అడయారులోని పురాతన కృతులను భద్రపరిచేందుకు అత్యాధునిక సాంకేతికాలను వాడుతున్నారు.
పొటాషియం క్లోరైడ్
పొటాషియం క్లోరైడ్ (potassium chloride / KCl) ఒక్ లోహపు హాలైడ్ లవణము. దీనిలో పొటాషియం (potassium) మరియు క్లోరిన్ (chlorine) ప్రధానమైన మూలకాలు. శుద్ధమైన లవణం రంగు లేని తెల్లని స్ఫటికాలతో కూడి ఉంటుంది. చారిత్రాత్మకంగా దీనిని " మ్యూరియేట్ ఆఫ్ పొటాష్ " ("muriate of potash") అని పిలుస్తారు. ఎరువుగా విస్తృత ఉపయోగంలోనున్న పొటాష్ (Potash) దీని యొక్క మిశ్రమమే. పొటాషియం క్లోరైడ్ ను వైద్యంలో పొటాషియం లోపాన్ని సవరించడానికి వాడుతారు. మరికొన్ని శాస్త్ర ప్రయోగాలలోను, ఆహారాన్ని నిలువచేయడానికి కూడా దీనిని ఉపయోగిస్తారు. ప్రకృతిసిద్ధంగా ఈ లవణం సిల్వైట్ (sylvite]] గాను లేదా సోడియం క్లోరైడ్తో కలిసి సిల్వినైట్ (sylvinite) గాను లభిస్తుంది.
పొటాషియం హైడ్రాక్సైడ్ (potassium hydroxide/KOH) ను హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం (hydrochloric acid/HCl) తో చర్యజరిపించడం ద్వారా పొటాషియం క్లోరైడ్ ను తయారు చేయవచ్చును.
ప్లమ్మర్-విన్సన్ సిండ్రోమ్
ప్లమ్మర్-విన్సన్ సిండ్రోమ్ (Plummer–Vinson syndrome / PVS) లేదా పేటర్సన్-బ్రౌన్-కెల్లీ సిండ్రోమ్ (Paterson–Brown–Kelly syndrome) or sideropenic dysphagia ఒక రకమైన వ్యాధి. వీరిలో మ్రింగడం కష్టంగా ఉండడం, అన్నవాహికలో అడ్డంగా పొరలు మరియు ఇనుము ధాతువు లోపించడం వలన రక్తహీనత ముఖ్యమైన లక్షణాలు. ఈ వ్యాధి ఎక్కువగా కాలందాటిన స్త్రీలలో కనిపిస్తుంది.
శిక్ష (వేదాంగం)
శిక్ష (వేదాంగం) ప్రధాన లక్ష్యం వేద శ్లోకాలు మరియు మంత్రము ల లోని అక్షరములను, స్వరములను ఉచ్చారణ సరైన రీతిగా బోధించునది. ఇందులో అతి పురాతన శబ్ద పాఠ్యపుస్తకాలు ప్రాతిశాఖ్యములు గా చెప్పవచ్చును.
పైన సూచించినవి మాత్రమే కాకుండా అదనంగా, అనేక శిక్షా పాఠాలు ఇతర రూపంలో ఉన్నాయి. వీటిలో కొన్ని (శివ సూత్రాలు) సూత్ర రూపంలో ఉన్నాయి. 
ఈ క్రింది సూచించిన జాబితా కొన్ని పాఠాలు జీవించివున్నవి కలిగి యున్నది. (ఫాణినీయ శిక్ష.పిడి.ఎఫ్ యొక్క ఆంగ్ల అనువాదం)హల్లులు ఉచ్చారణ అనేది ఒక తార్కిక భాగాల కలయిక (మిశ్రమం)గా రెండు ప్రయత్నములలో ఉంటుంది. ఈ క్రింద పట్టిక హల్లులు ఉచ్చారణ మీద ఒక అభిప్రాయాన్ని అందిస్తుంది.
చెర్లొపల్లి.బి
"చెర్లోపల్లి-బి " శ్రీ పొట్టిశ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా పొదలకూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
చొప్పవారిపల్లె
"చొప్పవారిపల్లె" కడప జిల్లా రాజంపేట మండలానికి చెందిన గ్రామం.
[1] ఈనాడు కడప; జనవరి-6,2014; 8వ పేజీ.
కోడిపర్రు
"కోడిపర్రు" గుంటూరు జిల్లా వేమూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీమతి పడమటి లలితకుమారి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.
వరి, అపరాలు
వ్యవసాయము
జీసాట్ -14
5/1/2014, ఆదివారము, జి.ఎస్.ఎల్.వి-డి5 అనే ఉపగ్రహాన్ని విజయవంతంగా ప్రయోగించించి. దీఓతో ఇండియా కూడా క్రయోజనిక్ ఇంజన్ సామర్థ్యం గల ప్రపంచ దేశాల సరసన నిలిచింది. ఇప్పటివరకూ క్రయోజనిక్ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఐదు దేశాలకు మాత్రమే సొంతం. జి.ఎస్.ఎల్.వి -డి5లో మూడో దశ కోసం అమర్చిన దేశీయ క్రయోజనిక్ ఇంజన్ విజయంవంతంగా పని చేయడంతో అమెరికా, రష్యా, జపాన్, చైనా, ఫ్రాన్స్, ఈ.యు ల సరసన ఇండియా కూడా చేరింది. గత సంవత్సరం ఆగస్టులో జరగవలసిన ప్రయోగం చివరి క్షణాల్లో ఇంధనం లీకేజీని గుర్తించడంతో వాయిదా పడింది. లోపాలను సవరించి చేసిన పరీక్ష విజయవంతం కావడంతో శాస్త్రవేత్తల్లో ఆనందోత్సాహాలు వ్యక్తం అయ్యాయి.
పొటాషియం సిట్రేట్
పొటాషియం సిట్రేట్ (Potassium citrate) ఒక పొటాషియం (potassium) మరియు సిట్రికామ్లం ల లవణము. దీని రసాయన ఫార్ములా CHKO. ఇది తెల్లని స్ఫటికాలతోనున్న పొడి. ఇది రంగు, రుచి, వాసన లేనిది. దీనిలో 38.3% పొటాషియం ఉంటుంది.
దీనిలో ఆహార పదార్ధాలలో ఆమ్లత్వాన్ని నియంత్రించడానికి వాడుతారు. వైద్య శాస్త్రంలో మూత్రపిండాలలోని రాళ్లను కరిగించడానికి దీర్ఘకాలంగా వాడకంలో నున్నది.
పొటాషియం సిట్రేట్ ను పొటాషియం బైకార్బొనేట్ లేదా పొటాషియం కార్బొనేట్ లను సిట్రికామ్ల ద్రావణంలో కలిపి, నురుగు ఆగిన తర్వాత ద్రావణాన్ని వడపోయగా వచ్చిన పదార్ధాన్ని ఎండబెట్టి తయారుచేస్తారు.
నములకంటి జగన్నాథమ్
నములకంటి జగన్నాథం మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన కవి. రాజకీయనాయకుడు. కాంగ్రేసువాది. మహబూబ్ నగర్ జిల్లా పరిషత్ సభ్యులుగా, రెండు పర్యాయాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యునిగా పనిచేశారు. ఈ కవి ' అరుంధతీదేవి చరిత్రం ' అను వచన కావ్యాన్ని, ' వనితా విలాసం ' అను పద్యకావ్యాన్ని, నల్గొండ జిల్లాలోని యాదగిరి నరసింహస్వామిపై శార్దూల మత్తేభ విక్రీడితలతో ' శ్రీయాదగిరి నరసింహస్వామి ' శతకాన్ని రచించారు... అంతేకాకుండా శివకేశవ భేదరాహిత్యాన్ని తెలుపుటకంటూ, ఉత్పలమాల, చంపకమాలలతో 'గిరిజా మనోహరా!' అను మకుటంతో, శతక రూపంలో ' శ్రీశైల గిరిజా మనోహరం ' అను కావ్యాన్ని రచించాడు. దీనిని నాటి ముఖ్యమంత్రి శ్రీకాసు బ్రహ్మానందరెడ్డికి...
శైలజామనోనాథుని- శతక కృతిని
స్వీకరింపుము శ్రీశైల క్షేత్రపతిని
గూర్చి వ్రాసితి శుభములు - గొనుము జగతి
మానితౌదార్య మాముఖ్యమంత్రివర్య! " అంటూ అంకితమిచ్చాడు.
అల్టిట్యూడ్
అల్టిట్యూడ్ అనగా భూమికి పైన లేదా సముద్రమట్టానికి పైన ఎత్తు. సాధారణంగా విమానయానంలో (ఫ్లయింగ్, పారాచూటింగ్, గ్లైడింగ్) మరియు భౌగోళిక/సర్వేయింగ్ లలో ఉపయోగిస్తారు. జ్యామితిలో దీనిని వస్తువు యొక్క ఎత్తుగా కూడా ఉపయోగిస్తారు. సాధారణంగా అల్టిట్యూడ్ అనగా ఒక వస్తువుకు పైనున్న మరొక వస్తువుకు గల దూరం. ఇది నిలువుగా లేదా "పై" దిశలో ఉంటుంది. భూమి యొక్క ఎత్తు కోసం (కొండలు మరియు పర్వతాల వంటి వాటి ఎత్తు కోసం) ఎలివేషన్ పదం ఉపయోగిస్తారు మరియు ఆ పదం మంచి ఎంపిక కూడా కావచ్చు. నిలువు దూర కొలతలను "క్రింది" దిశలో సాధారణంగా లోతు అనే పదంతో సూచిస్తారు. (పర్వత అధిరోహకులు సాధారణంగా అల్టిట్యూడ్ పదం ఉపయోగిస్తారు, ముఖ్యంగా శరీర ప్రభావితాల గురించి ఎలా ఉంది అని మాట్లాడుకునేప్పుడు) . నేలపైనున్న భవనాలు మరియు ఇతర విషయాలలో సాధారణంగా ఎత్తు అనే పదం ఉపయోగిస్తారు.
వరంగల్ జిల్లా కథా రచయితలు
ఆంధ్రదేశంలోని ప్రతీ జిల్లాలో కథకులు ఉద్భవించారు. తెలుగు కథకు అత్యంత ఆదరణగల జిల్లాలో వరంగల్ జిల్లా ఒకటి. వరంగల్ జిల్లా కథా రచయితలు చాలా మందే ఉన్నారు.
మానవ సమాజ చరిత్రలో కథ ప్రక్రియకు ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. రాతి యుగపు మనిషి సంజ్ఞలతో అభివృద్ధికి బాటలు వేస్తే అనంతర కాలంలో మనిషికి సంఘజీవనం ప్రాణావసరమయ్యింది. ఆ సమయంలోనే భాష ఆవిర్భవించింది. మనిషి నుండి మనిషికి సమాచారం చేరవేయడానికి చిన్న చిన్న పదాలతోకూడిన కథలు ఊపిరి పోసుకున్నాయి. దేశాలవారీగా ప్రాంతాలవారీగా భాష రూపాంతరం చెందుతూ ప్రాంతీయ జీవన స్థితిగతుల నేపథ్యంలో అప్పటి ఆలోచనాపరులు మౌఖిక కథల ప్రచారప్రయాణం ప్రారంభించారు. తదనంతర కాలంలో భాష లిపిరూపం సంతరించుకోవడంతో కథాప్రయాణం వేగం పుంజుకుంది. నాటి రాజుల కాలం నుంచి ఈ ప్రాంతంలో కథ ప్రచారంలో ఉన్నప్పటికి ముద్రణా రంగం అందుబాటులోకి వచ్చిన తరువాత సామాన్య ప్రజానీకానికి సైతం చేరువ అయ్యింది. మన జీవితంలో కథ ఒక భాగమయ్యింది.
ఆంధ్రదేశంలోని ప్రతీ జిల్లాలో లాగానే వరంగల్ జిల్లాలో కూడా తెలుగు కథకులు ఉద్భవించారు. వరంగల్ జిల్లాలో పుట్టి అక్కడే పెరిగి, అక్కడే స్థిర నివాసం ఏర్పరుచుకున్న కథా రచయితలు అంపశయ్య నవీన్, కోవెల సుప్రసన్నాచార్యులు, బుర్ర రాములు, రామా చంద్రమౌళి మొదలైనవారు కాగా, వరాంగల్ జిల్లాలో పుట్టి, కొంతకాలం అక్కడే ఉండి వివిధ కారణాలతో వేరే ప్రాంతానికి వెళ్ళి స్థిరపడ్డవారు దాశరధి రంగాచార్యులు, దాశరధి కృష్ణమాచార్యులు, తుమ్మేటి రఘోత్తం రెడ్డి, పేర్వారం రాములు, జైపాల్ రెడ్డి, ప్రొ. ననుమాసస్వామి మొదలైన కథా రచయితలు కనబడుతారు. ఈ జిల్లాలో నుండి వచ్చిన కథలలో చాలావరకు సాయుధ పోరాటాన్ని, తెలంగాణ సాధన ఉద్యమాన్ని, రైతాంగ జీవితాన్ని, తెలంగాణ ప్రాంతంలోని భౌగోళిక, ఆర్థిక, సామాజిక, రాజకీయ, సాంస్కృతిక రంగాల్లోని సమస్యలని స్పృశిస్తూ నడుస్తాయి. డా. వేలూరి శ్రీదేవి వరంగల్ జిల్లాలో పుట్టిన కథా ప్రక్రియను విశ్లేషిస్తూ ఇక్కడ " పుట్టిన కథ నిత్య నూతనం , నవ యవ్వనం , ఎందరికో ప్రేరణ . బాధితుల ఆర్తనాదాలు , దుర్మార్గుల దౌష్ట్యాలు, విప్లవ రక్తాక్షరాలు, తేట తెలుగు హృదయాల స్వచ్చతా పరిమళాలు, బోసినవ్వుల పాపాయిల నుండి, కరుడు గట్టిన నియంతల పాశవిక చర్యల వరకు, కులం కుళ్ళును, మతం మత్తును…. ఇలా ఒకటేమిటి సమస్తాంశాలను వరంగల్ జిల్లా కథ నింపుకుని రాబోయే కొత్త రచయితలకు ప్రేరణగా నిలుస్తూ ముందుకు సాగుతూనే ఉంది" అని అభివర్ణించారు.
ఈ క్రింది జాబితాలో వరంగల్ జిల్లాకథకుల వివరాలుక్రోఢీకరించబడ్డాయి 
డా.ప‌సునూరి ర‌వీంద‌ర్‌|| || || || |శివ‌న‌గ‌ర్‌, వ‌రంగ‌ల్‌|
పల్లె నాగెష్వర రావు || || || ||హనుమకొంద
అరణ్యకాలు
ప్రాచీన కాలంలో వేదంలోని ఋక్కులు, యజస్సులు, సామలు అన్నీ కలిసి ఒకే ఒక వేదరాశిగా ఉండేది. ఎవరయినా వేదం నేర్చుకోవాలంటే ఒకే ఒక వేదరాశిగా ఉన్న వేదంలోని ఋక్కులు, యజస్సులు, సామలు అన్నీ కలిపి నేర్చుకునేవారు. కృతయుగం నుండి ద్వాపరయుగం వచ్చేసరికి మొత్తం వేదరాశిని అధ్యయనము చేయవలెనంటే బహుకష్టముగా ఉండేది. భగవానుడు అంశ అయిన వేదవ్యాసుడు ఈ వేదరాశిని విడివిడిగా ఋగ్వేదము, యజుర్వేదము, సామవేదము మరియు అధర్వణవేదము అను నాలుగు భాగములుగా విభజించాడు. వేదాలలో సంహితలు మూలగంథాలు. వీటికి వ్యాఖానాలు బ్రాహ్మాణాలు అవతరించాయి. బ్రాహ్మాణాలలోని ఒక భాగంగానే అరణ్యకం ఆవిర్భవించింది.
అరణ్యకములు అనగా అడవులకు సంబంధించిన విషయాలు. వివిధ కర్మ, యజ్ఞ కార్యముల అంతరార్ధాలను వివరించేవి. ఇవి బ్రాహ్మణములకు, ఉపనిషత్తులకు మధ్యస్థాయిలో ఉంటాయి. ఇవి కూడా బ్రాహ్మణాలలాగానే కర్మవిధులను ప్రస్తావిస్తాయి. కాని వీటిలో కర్మలయొక్క భౌతిక భాగం ఉండదు. కర్మలవెనుక ఉన్న నిగూఢమైన తత్వాలమీది ధ్యానానికి ఆరణ్యకాలు ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనిస్తాయి. ప్రతి సంహితలు బ్రాహ్మణాలున్నట్లే అరణ్యకాలు కూడా ఉండేవి. కాలాలు గడిచే కొద్దీ ప్రజల నిరాదరణకు బలై చాలా వరకు నశించి పోయాయి. అథర్వవేదానికి చెందిన గోపథబ్రాహ్మణం అనే బ్రాహ్మణానికి సంబంధించిన అరణ్యకం లేకపోవడము ఇందుకు తార్కాణం.
వేదములలో సంహితలు మహర్షులు దర్శించినవి కావున ఇవి మూలగ్రంథాలు. బ్రాహ్మణాలనేవి సంహితలకు వ్యాఖ్యాన రూపాలు. వేద రాశిలో సంహితలు, బ్రాహ్మణాలు వరుసగా ఒకటి, రెండు స్థానములు కాగా అరణ్యకాలు మూడవ స్థానమును పొందినవి. అరణ్యకాలు అంటే అనేకమంది ద్వారా ఈ క్రింది విధముగా అనేక అర్థాలు ప్రతిపాదించబడినవి.
వేద విభాగానికి చెందిన సంహితలు మంత్రములతో కూడినవే మునుముందు వేదం అనుకునేవారు. తదుపరి కాలాములో మంత్రముతో పాటు వ్యాఖ్యాన రూపాలైన బ్రాహ్మణాలు కూడా కలిపిందే "వేదం" అని ఇంకొందరు అభిప్రాయ పడ్డారు. అరణ్యకాలు మాటేమిటి ? ఇవి కూడా కర్మభాగంతో పాటుగా జ్ఞాన మార్గమునకు చెందిన ఉపనిషత్తులు కలిగి ఉండుటచే వేదమని పిలువ కూడదని కొందరి అభిప్రాయము. అందుకు కారణము వేదాంతమే ఉపనిషత్తులు అని వ్యవహరించారు.
రోసా పార్క్స్
రోసా లూయిస్ మెక్కాలీ పార్క్స్ (1913 ఫిబ్రవరి 4 - 2005 అక్టోబరు 24) ఒక ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ కుట్టుపనిచేసే స్త్రీ మరియు పౌర హక్కుల ఉద్యమకారి. ఈమెను "ఆధునిక అమెరికన్ పౌర హక్కుల ఉద్యమం యొక్క తల్లి" అని పిలుస్తారు. 1955 డిసెంబరు 1 లో ఆమె సొంత పట్టణం మోంట్గోమెరీ, అలబమలో ఆమె చేసిన పని వలన పార్క్స్ అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె ఒక బస్సు యొక్క ముందు సీటులో కూర్చొనింది, ముందు సీట్లు తెల్ల ప్రయాణీకులు పొందేవి కాబట్టి బస్సు డ్రైవర్ ఆమెను బస్సులో వెనుకకు వెళ్ళమని చెప్పారు. పార్క్స్ వెనుకకు వెళ్లేందుకు నిరాకరించింది. ఎందుకంటే ఆమె చర్మం రంగు యొక్క కారణంగా ఒక దిగువ తరగతి వ్యక్తిగా పొందిన ప్రవర్తనలకు విసిగిపోయి ఉంది. ఈమె అరెస్టు చేయబడింది. ఇది మాంట్గోమెర్రి బస్సు బహిష్కరణకు దారితీసింది. ఆ తరువాత, నల్లజాతి వారు బస్సులో వారు కోరుకున్న చోట కూర్చునేందుకు అవకాశమేర్పడింది.
ఆఫ్రికా-అమెరికా చట్ట హక్కుల ఉద్యమం (1955-1968)
ఆంధ్ర క్రియాస్వరూప మణిదీపిక
ఆంధ్ర క్రియాస్వరూప మణిదీపిక తెలుగు భాషలో ప్రచురించబడిన పుస్తకం. దీనిలో ప్రత్యేకంగా క్రియలు నిఘంటువు మాదిరిగా ఆకారక్రమంలో చేర్చబడ్డాయి. దీనిని ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి, హైదరాబాదు 1962లో ముద్రించింది. దీనికి సంపాదకులు విశ్వనాథ సత్యనారాయణ.
బెజవాడ గోపాలరెడ్డి అకాడమీ సమావేశంలో ప్రవేశపెట్టిన ప్రణాళిక ఆధారంగా వాడుకలోనున్న తెలుగు భాషలో చాలా క్రియలు అందరకు తెలిసినా వాటిలో కొన్ని మాత్రమే నిఘంటువులో చేర్చబడ్డాయి. ఈ లోటును పూడ్చడానికి సమగ్రమైన క్రియా నిఘంటువు తయారుచేయాలని తీర్మానించారు.
దీనికోసం వివిధ నిఘంటువులలోని క్రియలను తీసికొని వివిధ జిల్లాలలోని తెలుగు పండితులను సంప్రదించి వాడుకలోనున్న క్రియా రూపాలను ఒక దగ్గర చేర్చారు. దాని అర్ధాన్ని కూడా వివరించారు. దీనిలో విశ్వనాథ వారికి నెల్లురు జిల్లాలోని క్రియాస్వరూపాల కోసం శ్రీ మరుపూరి కోదండరామ రెడ్డి గారిని, తెలంగాణములోని క్రియారూపాల కోసం శ్రీమతి పి.యశోదారెడ్డి గారిని నియమించారు.
ఒక్కొక్క క్రియను శ్రీ నిడుదవోలు వేంకటరావు వినిపించగా ఏయే గ్రంథాలలో ఏ పద్యంలో ఆ క్రియ ఉపయోగించబడినదో తెలియజేసేవారు. దాని ఆధారంగా ఆయా క్రియల అర్ధాన్ని పొందుపరచేవారు.
దీనికి క్రియాస్వరూప మణిదీపిక అని పేరుపెట్టింది శ్రీ అబ్బూరి రామకృష్ణారావు గారు. దీనిలోని పదాలు ధాతువులు కావు కావున ధాతునిఘంటువు అనడానికి ఆస్కారం లేదు.
వెడల్పు
చతురస్రాకార ఘనముగా ఉన్న వస్తువు పొడవులను మూడు విధములుగా సూచించవచ్చు. క్షితిజ లంబంగా లేదా నిలువుగా మొదలు నుంచి చివరకు అత్యంత తక్కువ వచ్చేలా కొలిచే కొలతను ఎత్తు అని, అలాగే అడ్డంగా కొలిచే కొలతలలో మొదలు నుంచి చివరకు అత్యంత తక్కువ వచ్చేలా కొలిచిన కొలతలలో ఎక్కువ పొడవు ఉన్న పొడవును పొడవు అని, తక్కువ పొడవు ఉన్న పొడవును వెడల్పు అని అంటారు. ఇది పొడవును కొలిచినట్టు వలె అడ్డంగా కొలవబడినను, పొడవుకు లంబ (90 డిగ్రీల కోణంలో) దిశలో ఉంటుంది.
పొడవు, వెడల్పు మధ్య తేడాను సులభంగా గుర్తించుటకు రోడ్డు మంచి ఉదాహరణ. మనం రోడ్డుపై ప్రయాణిస్తున్నపుడు ఎదురుగా దూరంగా చాలా పొడవుగా కనిపించే పొడవును పొడవు అంటారు. మన ఎడమ చేతి వైపు నుంచి కుడి చేతి వైపుకి గల కొన్ని అడుగుల లేదా కొన్ని మీటర్ల పరిమితంగా ఉన్న రోడ్డు మార్జిన్ల మధ్య దూరాన్ని వెడల్పు అంటారు. కొన్ని సమయాలలో వెడల్పు మరొక తక్కువ వెడల్పుతో సూచించే సందర్భాలలో ఆ వెడల్పే పొడవుగా సూచింపబడుతుంది. రోడ్డు నిర్మాణ సమయంలో ఇటువంటి సందర్భాలు కన్పించవచ్చు.
మల్లినాథుడు
మల్లినాథ సూరి లేదా మల్లినాథుడు ఎంతో ప్రసిద్ధిగాంచిన తెలుగు కవి, సంస్కృత విమర్శకుడు. అతను విమర్శకుడిగా బాగా పేరు పొందాడు. సంస్కృతంలోని పంచమహాకావ్యాలకూ అతడు రాసిన భాష్యాలు ఆయనకి పేరు తెచ్చి పెట్టాయి. మహామహోపాధ్యాయ మరియు వ్యాఖ్యాన చక్రవర్తి అనే బిరుదులు పొందిన వ్యక్తి ఈయన. ఇతను రాచకొండరాజైన సింగభూపాలుడు మరియు విజయనగరాన్ని మొదటి దేవరాయలు పాలిస్తున్ననాటి వాడు. అతని రాతలను బట్టి అతను 1350-1450 మధ్య కాలపు వాడని తెలుస్తోంది.
మల్లినాథుడి ఇంటిపేరు కొలచాల. దీనికి కొలచేల, కొలిచాల, ఇంకా కొలిచెలమ అనే వికారాలున్నాయి. కొలిచెలమ (నేటి కొల్చారం) అనే గ్రామం మెదక్ జిల్లాలోని పటాన్చెఱువు సమీపంలో ఉంది. కాకతీయుల పాలన సమాప్తమయ్యాక కొలచెమల వారు సింగభూపాలుని రాజధాని రాచకొండకు వలస వెళ్ళారు. సంజీవని రాసిన గద్యాల నుండి తైవచ్చేదేమిటంటే సింగభూపాలుడు మల్లినాథుడిని మహామహోపాధ్యాయునిగా, మల్లినాథుని కొడుకును మహోపాధ్యాయుని బిరుదుతో సత్కరించాడు.
మల్లినాథుడు వ్యాఖ్యానకర్త అయినప్పటికీని ఎన్నో సృజనాత్మక కృతులు కూడా చేసాడు. ఈయన రాసిన సంజీవని అనే మేఘసందేశ భాష్యం మిక్కిలి ప్రసిద్ధమయినది. అతను కవి అన్న విషయం చాలా మందికి తెలియదు. కానీ సంస్కృత సాహిత్యాన్ని క్షుణ్ణంగా పరిశీలించినవారికి ఇతను సుపరిచితుడే.
ఈ కింది తెలిపిన జాబితా సంస్కృత మహాకావ్యాలపై మల్లినాథుడు రాసిన వ్యాఖ్యానాల పేర్లను వివరిస్తుంది.
శాస్త్రీయ కృతులపై ఈయన రాసిన వ్యాఖ్యానాలు :మల్లినాథుడి వ్యాఖ్యానం ఎంత ప్రాచుర్యం పొందిందంటే మరాఠీలో వ్యాఖ్యానించడానికి వాడే పదం మల్లినాథి.
అష్టాత్రింశతి మహాదానములు
ఈ క్రింద తెలిపుని వాటిని దానమొసగిన స్వర్గ ప్రాప్తి లభింస్తుందని పురాణోక్తి.
ఏకోన చతుర్వింశతి పిండ దానార్హులు
ఈ క్రింద తెలిపిన వారు పిండ దానానికి అర్హులు.
సమాచారం
సమాచారం అనే పదాన్ని అనేక విధాలుగా ఉపయోగిస్తారు. నిజానికి, ఇది ఒక పదం నుండి వచ్చింది దీనర్ధం ఏదో ఒక రూపం ఇవ్వటం. సమాచారం అనగా ఏదో ఒకటి అది ప్రజలు నేర్చుకునేలా, తెలుసుకునేలా, లేదా అర్థం చేసుకునేలా చేయగలుగుతుంది.
సమాచార హక్కు చట్టం (పుస్తకం)
ఇందులో...
సమాచార హక్కు చట్టం 2005... ప్రకారము ఏవిషయం గురించైనా దరఖాస్తు చేసుకోడానికి... ఆ దరఖాస్తు నమూన, దానికి సంబంధించిన విధి విధానలు, అప్పీలు, మరియు సమాచార కమిషన్ దరఖాస్తు విధి విద్నాలు చాల విపులంగా వివరించ బడి ఉన్నాయి.
బూతుమిల్లి
"బూతుమల్లి" గుంటూరు జిల్లా వేమూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 522 261., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08644.
పాల సేకరణ కేంద్రం.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీమతి పులివర్తి బేబీ సావిత్రి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [1] 
గ్రామ దేవత శ్రీ నూకాలమ్మ అమ్మవారి ఆలయం:- ఈ ఆలయంలో అమ్మవారి వార్షిక వేడుకలు, 2015, జూన్-5వ తేదీ శుక్రవారంనాడు ఘనంగా నిర్వహించారు. ఉదయం నుండియే ఆలయం వద్ద, భక్తిగీతాలు ఆలపించారు. వేదమంత్రోచ్ఛారణల మధ్య అమ్మవారికి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. మహిళలు పొంగళ్ళు వండి అమ్మవారికి నైవేద్యాలు సమర్పించి మొక్కులు తీర్చుకున్నారు. అనంతరం భక్తులకు అన్నదానం కార్యక్రమం నిర్వహించారు. [2]
[1] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/వేమూరు; 2013, ఆగస్టు-2; 3వపేజీ.
[2] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ; 2015, జూన్-6; 38వపేజీ.
చలికాలం
చలికాలం సంవత్సరం యొక్క ఉష్ణ వాతావరణాలలోని అన్ని కాలాలలోకి చలిగా ఉండే కాలం, ఇది వానాకాలమునకు మరియు ఎండాకాలమునకు మధ్య వస్తుంది. సూర్యుడు భూమి యొక్క అక్షానికి దూరంగా అర్ధ గోళంలో ఉండటం వలన ఈ విధంగా సంభవిస్తుంది.
శీతాకాలం యొక్క ప్రారంభం వలె వివిధ సంస్కృతులు వివిధ తేదీలను నిర్వచిస్తాయి, మరియు కొన్ని వాతావరణ ఆధారిత నిర్వచనములను ఉపయోగిస్తాయి, కాని ఉత్తర అర్ధగోళంలో శీతాకాలం ఉన్నప్పుడు దక్షిణార్ధగోళంలో వేసవి ఉంటుంది, మరియు ఇదే విధంగా విరుద్ధంగా. అనేక ప్రాంతాల్లో శీతాకాలం మంచు మరియు ఘనీభవన ఉష్ణోగ్రతతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. శీతాకాలపు రోజులలో పగటి సమయం తక్కువగాను మరియు రాత్రి సమయం ఎక్కువగాను ఉంటుంది. అయనాంతం తరువాత సీజన్ ముందుకు వెళుతున్న కొద్దీ పగటి సమయం పెరుగుతూ, చలి తగ్గుతూ ఉంటుంది.
ప్రజలు చలికాలంలో చలిమంటలు వేసి చలికాచుకుంటారు. ఆంధ్రులు భోగి పండుగనాడు వేసే చలిమంటలను భోగిమంటలు అంటారు.
వింటర్ అత్యంత చల్లదనం ఉండే సమయం. ఇది నాలుగు సీజన్లలో ఒకటి. వింటర్ శరదృతువు తర్వాత మరియు వసంతరుతువుకు ముందు వస్తుంది. ఉత్తర అర్థగోళంలో శీతాకాలపు కాలం సాధారణంగా డిసెంబర్ 21 లేదా డిసెంబర్ 22. దక్షిణ అర్థగోళంలో శీతాకాలపు కాలం సాధారణంగా జూన్ 21 లేదా జూన్ 22. ఈ రోజులలో పగటి సమయం తక్కువగాను మరియు రాత్రి సమయం ఎక్కువగాను ఉంటుంది. కొన్ని జంతువులు ఈ సీజన్లో క్రియాశూన్యంగా ఉంటాయి. శీతాకాలపు సెలవుదినాలలో ఒకటి క్రిస్మస్.
శీతము
చలి లేదా శీతము అనునది తక్కువ ఉష్ణోగ్రత కలిగి ఉండటాన్ని సూచిస్తుంది, ఇది వేడికి వ్యతిరేకం. ఉష్ణోగ్రతకు తక్కువ హద్దు అనగా కేవల మూలబిందువు, కెల్విన్ స్కేలుపై 0 K గా నిర్వచించబడింది, కెల్విన్ ఒక సంపూర్ణ ఉష్ణగతిక ఉష్ణోగ్రత స్కేల్. ఇది సెల్సియస్ స్కేలుపై -273.15 °C, ఫారెన్ హీట్ స్కేలుపై -459.67 °F, మరియు రాంకిన్ స్కేలుపై 0 ° R లకు అనుగుణంగా ఉంటుంది. ఉష్ణోగ్రత ఉష్ణ శక్తికి సంబంధించినది, ఇది ఒక వస్తువు లేదా పదార్థం వంటి ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది, దీనికి పదార్థం యొక్క కణ విభాగాల యొక్క యాదృచ్ఛిక చలనం యొక్క చలన శక్తి ఉంటుంది, ఒక వస్తువు చల్లగా ఉన్నప్పుడు తక్కువ ఉష్ణ శక్తిని మరియు వేడిగా ఉన్నప్పుడు ఎక్కువ ఉష్ణ శక్తిని కలిగి ఉంటుంది.
పరపరాగ సంపర్కము
ఒక మొక్కలోని పుష్పములలో వుండే పరాగ రేణువులు అదే మొక్కకు సంబంధించిన మరొక పుష్పములోని కీలాగ్రమును చేరుటను, లేదా అదే జాతికి చెందిన మరొక చెట్టు పుష్పములోని కీలాగ్రమును చేరుటను పరపరాగ సంపర్కము అని అంటారు.
పుష్పములోని పరాగ రేణువులు ఒక పుష్పమునుండి మరొక పుష్పములోనికి చేరడం అనేక విధములుగా జరుగుతుంది.
మిరపకాయ బజ్జీ
ఆంధ్రులకు ఇష్టమైన కారపు వంటలలో ముఖ్యమైనది మిరపకాయ బజ్జీ, వీటిని ఎక్కువగా శనగ పిండితో చేస్తారు. దీనిని మిర్చి బజ్జీగా వ్యవహరిస్తారు.భారతీయ వంటకాలు
పితుకుపప్పు
పచ్చి అనప గింజలపై నున్న తొక్క తొలగించిన పప్పునే "పితుకు పప్పు " అని అంటారు.
ముదిరిన అనప కాయలను తీసుకొని వాటిలోని గింజలను వేరు చేయాలి. ఇవి చిక్కుడు గింజల వలె వుంటాయి. ఆ పచ్చి అనప గింజలను ఒక రాత్రంతా నీళ్ళలో నాన బెట్టాలి. తెల్లవారి ఆ గింజలను ఒక్కొక్క దానిని చేతిలోకి తీసుకొని చూపుడు వేలు - బొటన వ్రేలు మద్యలో గింజ చివరన పట్టుకొని గట్టిగా వత్తితే... గింజ పై నున్న తొక్క వేళ్ళమద్యలో మిగిలిపోయి.. తొక్క లేని గింజ బయట పడుతుంది. అలా అన్ని గింజలను తొక్క తీసి వేరు చేయాలి. ఆ తొక్క తీసే విధానాన్ని పితుకుట అని అంటారు. అందుకే దానికి పితుకు పప్పు అని పేరు.
పితికిన ఆ గింజలను బగా ఎండ బెట్టి నిల్వ చేసుకుంటే చాల రోజుల వరకు నిల్వ వుంటాయి. కూర గాయలు లేని కాలంలో వాటితో కూర వండు కుంటారు. ఆకూర అత్యంత రుచికరంగాను మధురమైన సువాసన గాను వుంటుంది. రాయల సీమ జిల్లాలలో ఈ విధంగా పితుకు పప్పుకూరను తయారు చేసు కుంటారు. రాగి సంగటి పితుకు పప్పు కూర ... ఈ రెండింటి సంయోగము అత్యంత అద్భుతము. అనప గింజలను ఉడక బెట్టి గుగ్గిళ్ళను తయారు చేస్తారు. కాని గుగ్గిళ్ళను చాల అరుదుగా చేస్తారు. అనప గింజల ఉపయోగము ముఖ్యంగా పితుకు పప్పు చేయడానికే ఉపయోగిస్తారు.
పోటుమీద
"పోటుమీద" కృష్ణా జిల్లా కోడూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
సముద్రమట్టానికి 7 మీ.ఎత్తు. 
రేపల్లె, పెడన, మచిలీపట్నం, గుడివాడ. 
అవనిగడ్డ, మోపిదేవి, నాగాయలంక, చల్లపల్లి. 
కొత్తమాజేరు, అవనిగడ్డ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్:- గుంటూరు 79 కి.మీ
రవితేజ హైస్కూల్, కోడూరు జిల్లాపరిషత్ హైస్కూల్, లింగారెడ్దిపాలెం
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీ కడవకొల్లు నాగేశ్వరరావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [1]
[1] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014, జనవరి-8; 2వపేజీ.
[2] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014, ఫిబ్రవరి-22; 1వపేజీ.
[3] ఈనాడు అమరావతి/అవనిగడ్డ; 2017, మార్చి-9; 2వపేజీ.
నాలి
"నాలి" కృష్ణా జిల్లా కోడూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 521 120., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08671.
సముద్రమట్టానికి 7 మీ.ఎత్తు
కోడూరు, మందపాకల, క్రిష్ణాపురం
అవనిగడ్డ, మోపిదేవి, నాగాయలంక, చల్లపల్లి
మండల పరిషత్ పాఠశాల
నాగాయలంక, అవనిగడ్డ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; గుంటూరు 82 కి.మీ
ఈ గ్రామాన్నీ, ఈ గ్రామ పరిధిలోని ఆవాస గ్రామాలను, ప్రభుత్వ-ప్రైవేటు భాగస్వామ్యంతో, ఆకర్షణీయ గ్రామాలు (స్మార్ట్ విలేజెస్) గా అభివృద్ధి చేయడానికై, మిట్-సుబిషి కార్పొరేషన్ అను ఒక ప్రైవేటు సంస్థ ముందుకు వచ్చింది. [1]
[1] ఈనాడు అమరావతి; 2015, ఆగస్టు-13; 13వపేజీ.
స్వతంత్రపురం
"స్వతంత్రపురం" కృష్ణా జిల్లా కోడూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 521 328 ., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08671.
సముద్రమట్టానికి 7 మీ.ఎత్తు
ఈ గ్రామం కోడూరు గ్రామ పంచాయతీలోని శివారు గ్రామం.
కోడూరు, మందపాకల, కృష్ణపురం, లింగారెడ్డిపాలెం
అవనిగడ్డ, మోపిదేవి, నాగాయలక, చల్లపల్లి.
నాగాయలంక, అవనిగడ్డ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; గుంటూరు 82 కి.మీ
(1) ఈ పాఠశాలలో 10వ తరగతి చదువుచున్న తిరుమలకొండ గోపీకృష్ణ, జాతీయస్థాయి కబడ్డీ పోటీలకు ఎంపికైనాడు. 2014, డిసెంబరు-21 నుండి 23 వరకు, గుంటూరుజిల్లాలోని ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయంలో నిర్వహించిన, రాజీవ్ గాంధీ ఖేల్ అభియాన్, రాష్ట్రస్థాయి కబడ్డీ పోటీలలో ఇతడు ప్రతిభ కనబరచి, జాతీయస్థాయికి ఎంపికైనాడు. [1]
(2) ఈ పాఠశాలలో 9వ తరగతి చదువుచున్న బి.ఎన్.వి.ఎస్.చైతన్య అను విద్యార్థి, 2015, సెప్టెంబరు-8వ తెదీనాడు, విజయవాడలోని డాన్ బాస్కో పాఠశాలలో నిర్వహించిన జిల్లాస్థాయి సైన్స్ ఫేర్ పోటీలలో ప్రదర్శించిన, చెత్తను చేద్దాం చిత్తు అను ప్రదర్శన ప్రశంసలనందుకుని, రాష్ట్రస్థాయి ప్రదర్శనకు ఎంపికైనది. [2]
(3) ఈ పాఠశాలలో 2016-17 విద్యా సంవత్సరంలో పదవ తరగతి చదివిన కె.ఉమాప్రసన్నలక్ష్మి (9.8 జి.పి.ఏ), శ్రీకాకుళం ఐ.ఐ.ఐ.టి.(9.8 జి.పి.ఏ)లోనూ, మద్దాల పూజ (9.7జి.పి.ఏ) కు నూజివీడులోనూ, బి.ఎన్.వి.ఎస్.చైతన్య (9.7జి.పి.ఏ)కూ, పి.ప్రదీప్ (9.7జి.పి.ఏ)కూ ఒంగోలులోనూ ప్రవేశం సంపాదించినారు. [4]
ప్రస్తుతం ఇక్కడ 62 మంది విద్యార్థులు ఉంటున్నారు. [3]
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం.
[1] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014,డిసెంబరు-25; 2వపేజీ.
[2] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2015,సెప్టెంబరు-11; 2వపేజీ.
[3] ఈనాడు అమరావతి; 2015,అక్టోబరు-3; 43వపేజీ.
[4] ఈనాడు అమరావతి/అవనిగడ్డ; 2017,జులై-1; 1వపేజీ.
పరుచూరివారిపాలెం
"పరుచూరివారిపాలెం" కృష్ణా జిల్లా కోడూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 521 328., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08671.
సముద్రమట్టానికి 7 మీ.ఎత్తు
కోడూరు, మందపాకల, కృష్ణపురం, లింగారెడ్డిపాలెం
అవనిగడ్డ, మోపిదేవి, నాగాయలంక, చల్లపల్లి
మండల పరిషత్ పాఠశాల
నాగాయలంక, అవనిగడ్డ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; గుంటూరు 82 కి.మీ
సోమేశ్వరపురం
"సోమేశ్వరపురం" శ్రీపొట్టిశ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా బోగోలు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు
హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు
హిందూ మతములో "ఆధ్యాత్మికత" మరియు "పుణ్యయాత్ర" లకు విశిష్ట స్థానం ఉంది. హిందువులు తమ విశ్వాసాల ప్రకారం క్రింది విధంగా పుణ్యక్షేత్రాలకు దర్శిస్తారు.
పుణ్యక్షేత్రం : హిమాలయాల లోని "చార్ ధాం"లు - బద్రీనాథ్, కేదారనాథ్, గంగోత్రి, మరియు యమునోత్రి. 
వారణాసి / కాశీ, అలహాబాద్/ప్రయాగ్, హరిద్వార్-రిషికేశ్, మథుర-బృందావనం, మరియు అయోధ్య.
దేవాలయం : నాలుగు పీఠాలు పురీ, రామేశ్వరం, ద్వారక మరియు బద్రీనాథ్.
, వైష్ణోదేవి ఆలయ క్షేత్ర, పూరీ పూరీ జగన్నాధుని ఆలయం, మరియు రథయాత్ర ఉత్సవం; తిరుమల తిరుపతి వేంకటేశ్వరుని ఆలయం ; షిర్డీ సాయిబాబా ఆలయం; శబరిమల అయ్యప్ప స్వామి ఆలయం. శక్తి పీఠాలు మరియు జ్యోతిర్లింగాలు
మేళా: "కుంభ మేళా" ప్రతి 12 సం.లకు ఒకసారి జరిగే పుణ్యయాత్రలు; అలహాబాదు, హరిద్వార్, నాసిక్ మరియు ఉజ్జయినిలో జరిగే కుంభమేళా ఉత్సవాలు. దేవఘడ్ లో జరిగే శ్రావణి మేళా. గయలో జరిగే పిత్రపక్ష మేళా
దేవుడు : "కులదేవత" హిందూ కుటుంబాలు కొలిచే దేవతలు. కుటుంబాలు గాని, వంశాలు గాని, ప్రాంతాలు గాని కొలిచే దేవతలు.
సుప్రసిద్ధుల జీవిత విశేషాలు
సుప్రసిద్ధుల జీవిత విశేషాలు 1994లో రచించబడిన తెలుగు పుస్తకం. దీనిని జానమద్ది హనుమచ్చాస్త్రి రచించగా విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్ వారు ప్రచురించారు. దీనిలో సుమారు 20 మంది ప్రముఖుల జీవితచరిత్రలు వివరించబడ్డాయి.
రైతులోకం మాసపత్రిక ప్రధాన సంపాదకులు ఎన్. శివరామరెడ్డి గారు హనుమచ్ఛాస్త్రి గారిని మహనీయుల జీవిత విశేషాలు గలవ్యాసాలు కూడా తన పత్రికలో వుంటే బాగుండునన్న అభిప్రాయంతో సుప్రసిద్ధుల జీవిత విశేషాలను ధారావాహికంగా వ్రాయమని కోరారు. వారి కోరిక మేరకు సుమారు ఇరవైకి పైగా వ్యాసాలు వ్రాశాను.
జానమద్ది హనుమచ్ఛాస్త్రి 5-9-1926 తేదీన రాయదుర్గం, అనంతపురం జిల్లా లో జన్మించారు. వీరి జననీ జనకులు: జానకమ్మ- సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి
వీరి విద్యాయోగ్యతలు: ఎం.ఏ. (ఆంగ్లం); ఎం.ఏ. (తెలుగు); బి.ఎడ్ -రాష్ట్ర భాషా విశారద. వీరు ప్రభుత్వ విద్యాశాఖలో అధ్యాపకుడుగా - స్కూళ్ల ఇన్ స్పెక్టర్ గా, జిల్లా విద్యావిషయక సర్వే ఆఫీసర్ గా, కళాశాలలో ఇంగ్లీష్ లెక్చరర్ గా నాలుగు దశాబ్దాలు పనిచేశారు. వీరి ముద్రిత రచనలు: మా సీమకవులు, కడప సంస్కృతి, దర్శనీయ స్థలాలు, నాట్యకళాప్రపూర్ణ బళ్ళారి రాఘవ జీవిత చరిత్ర, కస్తూరి-కన్నడ సాహిత్య సౌరభం , గణపతి - వినాయకుని గురించిన పరిశోధనాత్మక గ్రంథం (కన్నడం నుండి తెనిగింపు), మన దేవతలు, రసవద్ఘట్టాలు, దేవుని కడప, విదురుడు, డా. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్, డా.భీమరావ్ అంబేద్కర్, సి.పి.బ్రౌన్ చరిత్ర. వీరు వివిధ దినపత్రికలలో 2 వేలకు పైగా వ్యాసాలను ప్రచురించారు. అనేక సాహిత్య సదస్సులలో ప్రసంగాలు-పత్ర సమర్పణ. అయ్యంకి అవార్డు స్వీకారం, కవిత్రయ జయంతి పురస్కారం రెండుసార్లు. మరెన్నో సత్కారాలు పొందారు.
పుస్తకంలో చేర్చబడిన వారు.
హిడింబి
హిడింబి మహాభారతంలో భీముని భార్య. ఘటోత్కచుడు ఆమె కుమారుడు. ఆదిపర్వంలోని 18 వ ఆశ్వాసంలో హిడింబి భీముని కలుసుకుంటుంది. ఈమెకే పల్లవి అనే పేరు కూడా ఉంది.
పాండవులు లక్క ఇంటి నుంచి తప్పించుకుని ఒక దట్టమైన అడవిలోకి వెళతారు. చాలా సేపు నడచి అలసిపోయి ఆ రాత్రి ఒకచోట విశ్రమిస్తారు. అందరూ నిద్రపోతుండగా భీమసేనుడు కాపలాగా ఉంటాడు. వారికి సమీపంలో రాక్షస జాతికి చెందిన హిడింబి, తండి అనే అన్నా చెల్లెళ్ళు ఉంటారు. తండి పాండవుల వాసనను పసిగట్టి అక్కడ బాగా బలిష్టంగా ఉన్న భీముని ఆకర్షించి ఆహారంగా తీసుకుమ్మని హిడింబిని పంపిస్తాడు. కానీ హిడింబి భీముణ్ణి మోహిస్తుంది. ఒక అందమైన స్త్రీ రూపం ధరించి తనను పెళ్ళాడమని భీముని కోరుతుంది. భీముడు అందుకు అంగీకరించడు. ఆమె తన నిజస్వరూపం ధరించి తన అన్న చెప్పిన పని గురించి చెబుతుంది. భీముడు తండితో యుద్ధానికి తలపడతాడు. ఆ పోరులో భీముడు తండిని సంహరిస్తాడు.
సోదరుని మరణంతో తనమీద ప్రతీకారం తీర్చుకుంటుందేమోనని భీముడు హిడింబిని కూడా చంపబోతాడు. ధర్మరాజు అడ్డుకుంటాడు. తరువాత హిడింబి తను ఒంటరిదానను కాబట్టి పెళ్ళి చేసుకోమని భీముడిని ఒప్పించమని కుంతీదేవిని వేడుకుంటుంది. ఆమె కుమారుణ్ణి హిడింబిని పెళ్ళాడమని ఆజ్ఞాపిస్తుంది. అయితే భీమసేనుడు ఆమెను పెళ్ళాడిన తరువాత విడిచి వెళ్ళడానికి ఆమె అనుమతిస్తేనే అందుకు అంగీకరిస్తానంటాడు. హిడింబి అందుకు అంగీకరించి భీముని పెళ్ళాడుతుంది. వారికి ఘటోత్కచుడు అనే కుమారుడు కలిగిన తరువాత పాండవులు అక్కడినుండి నిష్క్రమిస్తారు. తల కుండ లాంటి ఆకారంతో ఉండటం వల్ల ఘటోత్కచుడికి ఆ పేరు వచ్చింది. ఘటోత్కచుడు పెరిగి పెద్దైన తరువాత మంచి యోధుడవుతాడు. మహాభారత యుద్ధంలో ప్రముఖ పాత్ర పోషిస్తాడు. అతని మంత్ర తంత్ర విద్యలకు తను తప్ప ఇంకెవ్వరూ సాటి రారని శ్రీకృష్ణుడు వరం ప్రసాదిస్తాడు.
హిమాచల్ ప్రదేశ్ లో హిడింబాదేవిని దేవతగా ఆరాధిస్తారు. మనాలిలొ ఆమెకు ఓ ఆలయం కూడా ఉంది.
యుయుత్సుడు
యుయుత్సుడు మహాభారతంలో ధృతరాష్ట్రునికి వైశ్య కన్యకయైన సుఖదకు జన్మించిన పుత్రుడు. ధుర్యోధనునితో సమ వయస్కుడు. మరియు వంద మంది కౌరవులలో ఒకడు. మహాభారత యుద్ధం తరువాత కౌరవులలో జీవించియున్నది ఒక్క యుయుత్సుడు మాత్రమే. తరువాత ఇంద్రప్రస్థానికి రాజైనాడు.
గాంధారి గర్భం దాల్చి రెండేళ్ళు గడిచినా సంతానం కలగక పోవడంతో ధృతరాష్ట్రుడు వైశ్య కన్యకయైన సుఖదను వివాహమాడి యుయుత్సుని పుత్రుడుగా పొందాడు. యుయుత్సుడు, దుర్యోధనుడు ఒకే రోజు జన్మించారు. మిగతా కౌరవులు, దుస్సల కన్నా ముందే జన్మించాడు.
ఒకసారి విషపు నీటి ప్రయోగం నుంచి భీముని కాపాడాడు. అలాగే ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం సమయంలో అందరూ మౌనంగా ఉన్నా యుయుత్సుడు మాత్రమే దానిని వ్యతిరేకించాడు. మహాభారతం ధర్మయుద్ధం కావును అందులో పాల్గొనే ఇరు పక్షాల యోధులకు వారికి ధర్మం ఏ పక్షాన ఉందనిపిస్తుందో ఆ వైపుకి మారే అవకాశం ఉంది. యుద్ధ సమయంలో కౌరవులకు సమాచారం చేరవేయడంలో సహాయం చేశాడు. కౌరవుల యుద్ధ వ్యూహాలను ఎదుర్కోవడంలో పాండవులకు కూడా సహాయం చేశాడు.
గాంధారి మూడో కొడుకు వికర్ణుడు కూడా యుయుత్సుడితో సమానంగా ధర్మాచరణుడే. ధుర్యోదనుని కుటిల బుద్ధిని ద్వేషించిన వాడే కానీ ధర్మాన్ని అనుసరించి యుయుత్సుడు ధుర్యోధనుడిని విడిచి పెట్టాడు. వికర్ణుడు అన్నగారిని విడిచిపెట్ట లేక పోయాడు. ఇది రామాయణంలో విభీషణుడు, కుంభకర్ణుడు సంబంధం లాంటిది.
పాండవులకు, కౌరవులకూ కురుక్షేత్ర యుద్ధం ప్రారంభమవక ముందే యుయుత్సుడు పాండవుల పక్షానికి చేరాడు. నారి తరఫునే పోరాడాడు. కౌరవ సైన్యంలో ఉన్న పదకొండు మంది అతిరథుల్లో (ఒక్కసారి పదివేల మందితో పోరాడగలిగినవాడు) యుయుత్సుడు కూడా ఒకడు. యుద్ధానంతరం పదకొండు మందిలో జీవించి ఉన్నది కూడా యుయుత్సుడే.
సంగ్రామం ముగిసిన తరువాత పాండవులు హిమాలయాలకు వెళుతూ చిన్నవాడైన రాజు పరీక్షిత్తుకు యుయుత్సుడిని సంరక్షకుడిగా నియమించారు.
యాదవకులంలో ముసలం ప్రారంభం కాకమునుపే నగరంలో అరాచకం ప్రభలడం గమనించాడు యుయుత్సుడు. దాన్ని గురించి ప్రజలను అడగగా వారు అతని మీదే నిందలు వేసి ద్రోహిగా సొంత బంధువుల మరణానికి కారకుడిగా ముద్ర వేశారు. కలియుగం ప్రారంభమౌతుందన్న సూచనలు తెలుసుకొన్న ధర్మరాజు ఇంద్రప్రస్థానికి రాజుని చేశారు.
రాజశేఖరా నీపై మోజు తీరలేదురా
రాజశేఖరా నీపై మోజు తీరలేదురా ఒక సంగీతభరితమైన పాట. ఇది అనార్కలి (1955) చిత్రంలోనిది. దీనిని సముద్రాల రాఘవాచార్య రచించారు. దీనిని ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు మరియు జిక్కి కృష్ణవేణి గానం చేయగా; ఆదినారాయణరావు స్వరసంగీతాన్ని గొప్పగా అందించారు. ఇది తెలుగువారి మదిలో ఒక మరుపురాని మధురగీతం.
మొఘల్ రాజు అక్బర్ దర్బారులో నర్తకి అనార్కలి అద్భుతంగా నాట్యం చేస్తుంది. ఆశ్చర్య చకితుడైన యువరాజు సలీం ఆమెను ప్రేమిస్తాడు. అనార్కలి సినిమాకు చాలా కీలకమైన పాట కోసం ఖవ్వాలి బాణిలో ఉత్తరహిందుస్తానీ తరహా కథక్ నాట్యంతో చిత్రీకరించారు. అక్బర్ గా యస్వీ రంగారావు నటించగా యువరాజు సలీంగా అక్కినేని నాగేశ్వరరావు మరియు అనార్కలిగా అంజలీదేవి అద్భుతంగా నటించిన ప్రేమ దృశ్యకావ్యంగా ఈ సినిమా నిలిచిపోయింది.మదన మనోహర సుందర నారి
మధుర ధరస్మిత నయనచకోరి
మందగమన జిత రాజమరాళి
నాట్యమయూరి అనార్కలి
రాజశేఖరా నీపై మోజు తీరలేదురా
రాజసాన ఏలరా
రాజశేఖరా నీపై మోజు తీరలేదురా
రాజసాన ఏలరా రాజశేఖరా
రాజశేఖరా నీపై మోజు తీరలేదురా
రాజసాన ఏలరా రాజశేఖరా
మనసు నిలువ నీదురా
మమత మాసిపోదురా || మనసు నిలువ నీదురా ||
మధురమైన బాధరా
మరపురాదు ఆ ఆ ఆ ఆ || రాజశేఖరా ||
కానిదాన కాదురా కనులనైన కానరా || కానిదాన కాదురా ||
జాగుసేయనేలరా వేగ రావదేలరా || జాగుసేయ నేలరా ||
వేగరార వేగరార వేగరార
బసవ పురాణం
ఇది పాలురికి సోమనాధ కవి రచించిన ప్ర్రథమాంధ్ర ద్విపద గ్రంథము. ఏడు ఆశ్వాసాలు గల ఈ గ్రంథము శివ సంబంధమైన అనేక కథలు ఉన్నాయి. గూడ వేంకట సుబ్రహ్మణ్యం సంక్షిప్త పరచి పరిష్కరించారు. 
అల్లయ్య మధువయ్యల కథ
మొదలుగా గల అనేక కథలు గలవు.
రతి అనంతర పరీక్ష
రతి అనంతర పరీక్ష (Post-coital test) వంద్యత్వం ఉన్న దంపతులలో సమస్యను గుర్తించడానికి మహిళా భాగస్వామి మీద చేసే వైద్య పరీక్ష.
గర్భాశయ కంఠం దగ్గర ఉండే రసాయనిక ద్రవాలు కొంతమంది స్త్రీలలో పురుష బీజకణాలమీద చెడుఫలితాలని కలిగించి తగినన్ని బీజకణాలని గర్భాశయంలో చేరకుండా చేస్తాయి. ఎందుకంటే గర్భాశయ కంఠం నుండి, యోని ద్వారం నుండి వెలువడే ద్రవాలు ఆమ్ల గుణాలు కలిగి ఉంటాయి. ఈ ఆమ్ల ద్రవాలు మరింత ఎక్కువగా అక్కడ ఊరుతూ ఉంటే పురుష బీజకణాలు చైతన్య రహితమవుతాయి. ఇదికూడా వంధ్యత్వానికి ముఖ్యకారణం, ఆమ్ల ద్రవాలవల్ల పురుష బీజకణాలు ఎంతవరకు గర్భాశయంలోకి పయనించగలుగుతున్నాయని తెలుసుకోవడానికి రత్యనంతర పరీక్ష చేయడం జరుగుతుంది.
ఈ పరీక్ష సంయోగం జరిపిన 16 గంటలలోగా చేయడం జరుగుతుంది.
కాని సంయోగం జరిగిన రెండు గంటలలోగా ఈ పరీక్ష చేస్తే పురుష బీజకణాలు ఎంత చైతన్యవంతంగా గర్భాశయంలోకి పయనించగలుగుతున్నాయో స్పష్టంగా తెలుసుకోవచ్చు. ఈ పరీక్షకి ఒక ప్రత్యేక సాధన ద్వారా గర్భాశయ కంఠంనుంచి తెల్లగా సుద్దగా ఉన్న దానిని కొద్దిగా తీసి మైక్రోస్కోప్ క్రిందపెట్టి వెంటనే పరీక్ష చేయడం జరుగుతుంది. సక్రమంగా ఉన్న పరిస్థితుల్లో మైక్రోస్కోపు క్రింద పరీక్ష చేసి చూస్తున్నప్పుడు ప్రతి ఫీల్డులోను పదినుంచి పదిహేను పురుష బీజకణాలు చైతన్యవంతంగా కనబడతాయి.
ఒకవేళ పురుష బీజకణాలు అధిక ఆమ్లద్రవాలవల్ల గర్భాశయంలోకి చేరలేని స్థితిలో ఉంటే ఈ పరీక్ష చేసినప్పుడు బీజకణాలు మామూలుకంటే చాలా తక్కువగా వుంటాయి. గర్భాశయకంఠం దగ్గర పూట ఉన్నా పుండున్నా కుటుంబ నియంత్రణకి సంబంధించిన బిళ్ళలుకాని, పేస్టూగాని సంయోగం సమయంలో యోని ద్వారంలో ఉంచినా ఈ రత్యానంతర పరీక్షవల్ల సరైన రిపోర్టు రాదు. పైన చెప్పుకున్న పరీక్ష లన్నింటివల్ల ఒక్కొక్కసారి వంధ్యత్వానికి కారణం ఏమీ కనబడకపోవచ్చు. కామశిల్పం సరిగ్గా తెలియకపోయినా, గర్భాధారణకాలంలో సంయోగం జరపకపోయినా వంధ్యత్వానికి కారణం అవుతుంది.
నోహ్కలికై జలపాతం
నోహ్కలికై జలపాతం భారతదేశం లో ఎత్తైన జలపాతం. దీని ఎత్తు 1100 అడుగులు (335 మీటర్లు). 
ఈ జలపాతం చిరపుంజీ సమీపంలో ఉంది, భూమి మీద అతి తేమగా ఉండే ప్రదేశాలలో ఇది ఒకటి. కొద్దిపాటి పీఠభూమిగా ఉండే శిఖరంపై స్వీకరించబడే వర్షపు నీటి ద్వారా ఏర్పడిందే ఈ నోహ్కలికై జలపాతం. వర్షాకాలంలో బాగా ఎక్కువగా పడే ఈ జలపాతం ఎండాకాలంలో తగ్గుతుంది. ఈ జలపాతం క్రింద ఆకుపచ్చ రంగు నీటితో ఒక అసాధారణ నీటిగుండం ఏర్పడింది.
తేనెటీగల పెంపకం
తేనెటీగల పెంపకం వ్యవసాయాధార పరిశ్రమ. రైతులు అదనపు ఆదాయం కోసం తేనేటీగల పెంపకాన్ని చేపట్టవచ్చు. తేనెటీగలు పూవులలో మకరందాన్ని తేనెగా మార్చి, తేనెపట్టు అరలలో నిల్వ చేసుకుంటాయి. అడవుల నుంచి తేనె సేకరించడమనేది ఎప్పటి నుంచో వున్నదే. తేనెకు దాని ఉత్పత్తులకు మార్కెట్లో గిరాకీ పెరుగుతుండడంతో, తేనెటీగల పెంపకం లాభసాటి పరిశ్రమగా మారింది. తేనెటీగల పెంపకం నుంచి లభించే విలువైన ఉత్పత్తులలో తేనె, మైనము ముఖ్యమైనవి.ఇండియాలో నాలుగు జాతుల తేనెటీగలు ఉన్నాయి. అవి
తేనెటీగలను పొలంలో లేదా ఇంటివద్ద పెట్టెలలో పెంచవచ్చు
తేనెటీగల పెంపకానికి కావలసిన పరికరాలుగ్రీక్ బాస్కెట్ హైవ్ (బుట్టలో తేనెపట్టు పెంపకం) 
గ్రీక్ బాస్కెట్ హైవ్ అనేది సాంప్రదాయికమైన పరిజ్ఞానం. కేవలం, స్థానికంగా లభ్యమయ్యే వస్తువులు, స్థానిక నైపుణ్యాలతో ఈ బుట్టతో తేనెటీగల పెంపకం సాగించ గలుగుతుండడంతో, ఇది ఇప్పటికీ అనువైన విధానమే.
ఆధారము: సెంటర్ ఆఫ్ సైన్స్‌ ఫర్ విలేజెస్, మగన్ సంగ్రహాలయ, వార్ధా-442 001, మహారాష్ట్ర
ప్రియదర్శిని జూరాల ప్రాజెక్టు రోడ్ రైల్వేస్టేషన్
మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని రైల్వే స్టేషను లలో ఇది ఒకటి. ఇటీవల గద్వాల రైల్వేస్టేషను జంక్షన్ గా ఏర్పడి, కర్ణాటక లోని రాయచూరుకు నూతన రైల్వే మార్గం ఏర్పడింది. గద్వాల నుండి రాయచూరుకు వెళ్ళు ఈ మార్గంలో గద్వాలకు పశ్చిమాన 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఈ రైల్వేస్టేషను వస్తుంది. ఈ మార్గంలో మొదటి స్టేషను కూడా ఇదే. ఈ స్టేషను మండల కేంద్రమైన ధరూర్ గ్రామానికి అతి దగ్గరలోనే ఉన్నా, మండలంలో పేరుగాంచిన జురాల ప్రాజెక్ట్ ఉండడం, ప్రాజెక్ట్ కు వెళ్ళు మార్గంలో ఈ స్టేషను ఉండటం వలన 'ప్రియదర్శిని జురాల ప్రాజెక్ట్ రోడ్'అని ఈ స్టేషనుకు నామకరణం చేశారు. మన్నాపూర్, ధరూర్ గ్రామాల మధ్య ఆకర్షణియంగా ఈ రైల్వేస్టేషనును ఏర్పాటు చేశారు. చాలా ఎత్తులో ఉండి, విశాలమైన, అహ్లాదకరమైన వాతావరణంతో ప్రయాణికులను సేదతీరుస్తుంది. ఈ స్టేషనును దాటి పశ్చిమవైపు ముందుకు వెళ్తే, పాండురంగ స్వామి రోడ్ రైల్వేస్టేషను వస్తుంది.
డయాస్పొరా
డయాస్పోరా అనేది డయాస్పొరా సాఫ్ట్వేర్ ఆధారంగా నిర్మించబడిన ఒక లాభాపేక్షలేని, వాడుకరి స్వంతంగా నడిపే వికేంద్రీయ సామాజిక అనుసంధాన వేదిక.
జీయెడిట్
జియెడిట్ అనేది గ్నోమ్ రంగస్థల పర్యావరణంలో అప్రమేయంగా ఉండే పాఠ్య కూర్పరి. ఇది లినక్సుకు మాత్రమే కాక మ్యాక్, విండోస్ వ్యవస్థలకు కూడా అందుబాటులో ఉంది. ఇందులో మూల సంకేతాన్ని (సోర్స్ కోడ్) మరియు నిర్మాణాత్మకమైన పాఠ్యాన్ని(మార్కప్ లాంగ్వేజెస్) సవరించుటకు అనుకూలమైన పనిముట్లను కలిగివుంది.
ఇమ్యాక్స్
ఇమ్యాక్స్ అనేది గ్నూ పరియోజన కోసం రిచర్డ్ స్టాల్మన్ రూపొందించిన పాఠ్య కూర్పరి.
బ్రాహ్మణపల్లి(రాజుపాలెం)
"బ్రాహ్మణపల్లి(రాజుపాలెం)" గుంటూరు జిల్లా, రాజుపాలెం మండలానికి చెందిన గ్రామం. [1] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్; జనవరి-10,2014; 11వ పేజీ.
తెలుగు సినిమా పాట
ఈ కాలంలో దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, శ్రీశ్రీ, ఆరుద్ర, ఆత్రేయ దాశరథి, సి.నారాయణరెడ్డి మొదలైన సాహితీ ప్రముఖులు సినిమా పాట విలువను పెంచారు. వీరికి తోడుగా వేటూరి, మల్లెమాల, జాలాది, గోపి మొదలైన కొత్త కవులు చిత్రరంగ ప్రవేశం చేశారు.
దేవులపల్లి శ్రీ రాజేశ్వరీ విలాస్ కాఫీక్లబ్ చిత్రానికి నా దారి ఎడారి, నా పేరు బికారి అనే గీతం, ఆరుద్ర ముత్యాలముగ్గు చిత్రం కోసం ముత్యమంతా పసుపు ముఖమంతా ఛాయ వంటి తెలుగుతనం నిండిన పాటని రచించారు. దసరా బుల్లోడు, ప్రేమనగర్ చిత్రాల పాటలు అపూర్వ విజయం సాధించి ఆత్రేయకు తెలుగు సినీరంగంలో పేరు ప్రఖ్యాతులు లభించాఅయి. సామాన్యునికి అర్థమయ్యే భాషలో "మనసుగతి యింతో మనిషి బ్రతుకింతే" లాంటి భావుకత కలిగిన మనసుకవి ఆత్రేయ ఈకాలంలో రాయక నిర్మాతలను రాసి ప్రేక్షకులను ఏడిపిస్తాడని పేరుపడ్డారు. అల్లూరి సీతారామరాజు సినిమా కోసం తెలుగువీర లేవరా పాటను రచించిన శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు జాతీయ స్థాయిలో మొదటిసారిగా తెలుగు పాటకు గుర్తింపు తెచ్చాడు. తొలిసారిగా సినీ గేయరచయితగా ప్రవేశించిన జాలాది రాజారావు ప్రాణం ఖరీదు సినిమా కోసం "ఏతమేసి తోడినా ఏరు ఎండదు అంటూ సందర్భోచితమైన పాటను రచించారు. వీరు జానపద, సామాజిక తాత్త్విక భావాలతో నిండిన పాటలు విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందాయి. ఇదే కాలంలో రాజశ్రీగా ప్రవేశించిన ఇందుకూరి రామకృష్ణంరాజు కురిసింది వాన నా గుండెలోన అనే గీతంతో పాటు ఉన్నతమైన డబ్బింగ్ చిత్రాలకు సాహిత్య విలువల్ని చేర్చి వాటిని ప్రధానబరిలోని సినిమాలతో సమానంగా సినీ సాహిత్యాన్ని కూర్చారు.
ఈ మధ్యకాలాన్ని డాక్టర్ పైడిపాల తన సినిమా పాట చరిత్ర అనే పరిశోధన గ్రంథంలో అయోమయంగా వివరించారు. అడవి రాముడు, యమగోల చిత్రాలు సాధించిన విజయాలతో పాట స్వరూపం మారిపోయింది. పాటల రచయితల సంఖ్య పెరిగింది. ఈకాలంలో వేటూరి సుందరరామమూర్తి రాసిన గీతాలు యువతరాన్ని ఉర్రూతలూగించాయి. ఇదే కాలంలొ సిరివెన్నెల చిత్రానికి పాటలు రాసి తెలుగు సినిమా పాటకు ఎంతో మంచిపేరు తెచ్చిన సీతారామశాస్త్రి, తన తొలి సినిమా పేరునే ఇంటిపేరుగా చేసుకొని నేటికీ సాహిత్యసౌరభాలతో కూడిన పాటల్ని రచించి సినీ ప్రేమికుల్ని అలరిస్తున్నారు.
"విరించినై విరచించితిని ఈ కవనం" అంటూ రాసిన శాస్త్రిగారు "బోటనీ పాఠముంది మేటనీ ఆటవుంది దేనికో ఓటు చెప్పరా" అనే యూత్ ను ఊగించారు. అదే సమయంలో వెన్నెలకంటి, జొన్నవిత్తుల రామలింగేశ్వరరావు మొదలైన గీత రచయితలు సినీరంగ ప్రవేశం చేశారు. "గువ్వ గోరెంకతో అడిందిలే బొమ్మలాట" అనే పాటతో ఖైదీ నం. 786 చిత్రం ద్వారా భువనచంద్ర ప్రవేశించారు.
ఆకాలంలో వచ్చిన సినిమా పాటల్ని పరిశీలిస్తే అనేక ధోరణులు కనిపిస్తాయి. బాణీలకు సరిపోయే పదాల సమతూకంతోనే ఎక్కువగా పాటల రచన జరిగేది.
1992 తర్వాత ఎందరో కొత్త గీత రచయితలు సినీరంగ ప్రవేశం చేసారు. వీరిలో చంద్రబోస్, పోతుల రవికిరణ్, భాస్కరభట్ల రవికుమార్ మొదలైన వారున్నారు.
చంద్రబోస్ తాజ్ మహల్ చిత్రానికి తొలిసారిగా "మంచుకొండల్లోన చంద్రమా మళ్లీ మళ్లీ వచ్చిపో" అని రాశారు. తర్వాత స్టూడెంట్ నంబర్ 1, పరదేశి పాటలు ఎంతో విజయవంతమయ్యాయి. నా ఆటోగ్రాఫ్ సినిమాకు రాసిన "మౌనంగానే ఎదగమని మొక్క నీకు చెబుతుంది" ఎంతో సందేశాత్మకంగా సాగుతుంది.
వీరు కాకుండా తక్కువైనా చక్కని గీతారు రాసిన రసరాజు ఒకరు. వీరు అసెంబ్లీ రౌడీ కోసం రాసిన "అందమైన వెన్నెలలోన అచ్చతెలుగు పడుచువలె" ఒక చక్కని గీతం.
కోనంపల్లి
"కోనంపల్లి" కడప జిల్లా లక్కిరెడ్డిపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామం.