hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
వంశము
వంశము [ vaṃśamu ] vamṣamu. సంస్కృతం n. A race, line, lineage, family, stock, extraction; a dynasty. తండ్రి తాత మొదలైనవారి పరంపర. A bamboo. వెదురు. A multitude, సమూహము. వంశస్థుడు vamṣa-sthuḍu. n. A man belonging to a family. కులస్థుడు. వంశాసుచరితము vamṣ-ānu-charitamu. n. A pedigree, genealogy, a chronicle, or genealogical history. వంశచరిత్ర. వంశావళి vamṣ-āvaḷi. n. Genealogy. వంశక్రమము. వంశవృక్షము vamṣa-vṛikshamu. n. A genealogical tree.
వక్రము
వక్రము [ vakramu ] vakramu. సంస్కృతం adj. Crooked, awry, bent, curved, twisted. వంకరైన. Cruel, perverse, wicked. క్రూరమైన. "గ్రహములన్నియు వక్రగతుల నడిచె." (Vish. viii. 267.) all the planets moved in irregular courses. వక్రతమములు vakra-tamamulu. n. Lit. 'Most crooked' ones, In Telugu grammar, this term denotes the diphthongs ఐ and ఔ. వక్రత్వము vakratvamu. n. Crookedness. వంకరతనము. Perversity, cruelty. వక్రములు vakramulu. n. plu. In Telugu grammar this term denotes the vowels ఎ, ఏ, and ఒ, ఓ. వక్రించు vakrinṭsu. v. n. To err, or go in an irregular course, as planets. To turn, మరలు, మరలబడు. వక్రిమ or వక్రిమము vakrima. n. Crookedness, కుటిలత. "కనుబొమ్మల్ వక్రిమగనగమున్న." H. ii. 109. వక్రోక్తి vakr-ōkti. n. Equivoque, a hint, insinuation. evasion, వక్రోక్తి అలమారము, ఒక అలంకారము.
వడియం
వడియం (బహువచనం వడియాలు) ఒక ప్రత్యేకమైన ఆహార పదార్ధాలు. వీనిని మినపపప్పుతో తయారుచేస్తారు.
వత్సము
వత్సము [ vatsamu ] vatsamu. సంస్కృతం n. The breast, the chest. రొమ్ము. A year. సంవత్సరము. A calf. ఆవు లేగదూడ. A boy. బాలుడు. వత్సతరము vatsa-taramu. n. A steer. తరపిదూడ. "రత్నములబోని వత్సతరంబులకట." M. XII. iv. 40. వత్సలత vatsalata. n. Tenderness, affection, love. స్నేహము, విశ్వాసము, వాత్సల్యము. వత్సలము vatsalamu. adj Affectionate, kind. ప్రేమ గల, విశ్వాసము గల. వత్సలుడు vatsaluḍu.n. A kind or affectionate man, వాత్సల్యము గలవాడు. వత్సుడు vatsuḍu. n. A little boy. మగశిశువు. బాలుడు.
వధ
వధ [ vadha ] or వవధము vadha. సంస్కృతం n. Killing, slaying, murder, చంపడము, మారణము. వధించు or వవధియించు vadhinṭsu. v. a. To kill, slay. చంపు.
వధ్యము [ vathyamu ] vadhyamu. సంస్కృతం from వధ] adj. Deserving death, condemned to die. చంపదగిన. "కనుగొని వధ్యశృంగారంబు చేసి." (BD. iv. 782.) decking out a victim for sacrifice, or adorning a culprit for the halter. వధ్యుడు vadhyuḍu. n. A culprit: one who is condemned to death, చంపదగినవాడు.
వనము
వనము [ vanamu ] vanamu. సంస్కృతం n. A forest, a wood, అరణ్యము, అడవి. An orchard, grove, fruit garden. తోట, తోపు. Water, జలము. చింతవనము a tamarind grove. A multitude, సమూహము. సరసీవనము a group of lakes. వన vana. adj. Wild, not domesticated or tame, అడవి సంబంధమైన. వనగజము a wild elephant. వనమల్లిక a wild jasmine. వనమక్షిక a gadfly. వనచరము vana-charamu. n. Lit. a wood rover: i.e., a monkey, వానరము. వనజ లేదా వనజము vana-jamu. n. A lotus or water-lily. తామర పువ్వు. A wild elephant. A wild bird. వనజలోచనుడు vanaja-lōchanuḍu. n. An epithet of Vishṇu, విష్ణువు. వనజ సంభవుడు vanaja-sam-bhavuḍu. n. The one who sprang from the lotus, i. e. Brahma, చతుర్ముఖుడు. వనజాక్షి vanaj-ākshi. n. The lotus-eyed; a poetical word for a lady. వనిత. వనదము vaṇadamu. n. A cloud. మేఘము. వనదశ్యామము sky blue. వనదీపము vana-dīpamu. n. The glory of the garḍen, an epithet of the Champaka flower. సంపెంగపువ్వు. వనధి vana-ani. [from వన water+ధి. place for.] n. The sea. సముద్రము. "వనధి జీవనములగలగించి." R. v. 275. వనప్రియము vana-priyamu. n. A cuckoo. కోయిల. వనభూషణము vana-bhūshanamu. n. A bird called the Mocking bird. వనభోజనము vana-bhōjanamu. n. A picnic. వేడుకగా మిత్రబాంధవులతో కూడ ఒక తోటకు పోయి అక్కడ భోజనము చేయుట. A kind of bird, the Green Bulbul, Chloropsis jerdoni (F.B.I.) వనమాల vana-māla. n. A chaplet, or garland. వనమాలి vana-māli. n. An epithet of Krishna. కృష్ణుడు. వనవిహారము vana-vihāramu. n. Rambling in a garden for pleasure. తోటలో వేడుకగా తిరగడము. వనశృంగాటము vana-sṛingāṭamu. n. A plant, Ruellia longifolia, గోక్షురము, పల్లేరు. వనస్పతి vanaspati. n. A tree which bears fruit without flowering. పూచక కాచే చెట్టు. వనాటము vanātamu. n. An animal that lives in the woods.
వనము (అయోమయ నివృత్తి)
వనము అనగా అడవి, తోట, నీరు.
వరము
వరము [ varamu ] varamu. సంస్కృతం n. A boon or blessing sought in prayer, a divine gift. దేవతాదుల వల్ల పడసిన అనుగ్రహము. adj. Best, excellent, noble. శ్రేష్ఠమైన. వరరత్నము an excellent gem. సరోవరము a beautiful lake. వరదుడు vara-duḍu. n. A benefactor, one who bestows a boon. వరమిచ్చువాడు, కోరికను నెరవేర్చువాడు. వరవర్ణిని vara-varṇini. n. An excellent woman, a woman in general. ఉత్తమస్త్రీ. ఆడుది. వరసతి vara-sati. n. A fine or excellent woman. నిండా పతివ్రతగా నుండేటిది. Vēma. వరాంగము var-āngamu. n. The head, శిరస్సు. The organ of generation. వరారోహ var-ārōha. n. An excellent woman, a lady. ఉత్తమస్త్రీ. వరుడు varuḍu. n. A excellent man. శ్రేష్ఠుడు. One who chooses or selects (a wife), వరించువాడు. A husband, మగడు. A bridegroom, పెండ్లికొడుకు.
ఆశ్రయము
ఆశ్రయము [ āśrayamu ] āṣrayamu. సంస్కృతం n. Support, asylum. refuge, retreat, place of safety, protection, patronage, countenance. అండ, బలవంతు నాశ్రయించుట ఇల్లు.
పాండవులు (అయోమయ నివృత్తి)
పాండవులు అనగా మహాభారతంలోని పాండురాజు యొక్క ఐదుగురు కుమారులు.
భాసీపటలం
భాసీపటలం అనగా రెండు కాళ్ళను మడచి సుఖాసన స్థితిలో కూర్చోవడం. కొన్ని ప్రాంతాలలో దీన్నీ చక్రబెల్లం వేసుకుని కూర్చోవడం అని కూడా అంటారు. తెలంగాణా ప్రాంతాలలో కొన్ని జిల్లాలలో దీన్ని చెక్కలు ముక్కలు వేసుకుని కూర్చోవడం అని కూడా అంటారు. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాలలో పాఠశాలల్లోని విద్యార్ధినీ విద్యార్ధులను 'సరిగ్గా కూర్చో' లేదా 'కుదురుగా కూర్చో' (సిట్ రైట్) అని చెప్పడానికి ఈ పదాన్ని వాడతారు. ఈ తెలుగు పదం ప్రస్తుతం అంతరించిపోతోంది.
పానగల్లు
గమనిక: పానగల్లు (పానగల్ అని కూడా పిలవబడుతుంది) ని మహబూబ్ నగర్ జిలాలోని అదేపేరుగల (పానగల్) మండలంతో వ్యత్యాసాన్ని గమనించగలరు.
పానగల్లు, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నల్గొండ జిల్లా, నల్గొండ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన నల్గొండ నుండి 3 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇక్కడ పురాతన ప్రసిద్ధ ఆలయాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ ప్రాచీన ప్రసిద్ధ పచ్చలసోమేశ్వరాలయం, ఛాయా సోమేశ్వరాలయం ఉన్నాయి.ఇక్కడ నెలకొన్న శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి ఆలయాన్ని కాంచనపల్లి శింగరాజు నిర్మించినట్టుగా చారిత్రిక ఆధారాలను బట్టి తెలుస్తుంది.భోగ శ్రీనివాసమూర్తి ఇరు దేవేతలతో నెలవైన ఈ ఆలయం, భక్తులపాలిట పుణ్యధామమై విలసిల్లుతుంది. ఇప్పటికి 850 సంవత్సరాల క్రితం నిర్మించినట్లు తెలుస్తుంది.
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
సేవై
సేవై (Sevai) లేదా సంతకై అనేది ఒక రకమైన బియ్యంతో తయారుచేసే నూడిల్స్ వంటకం. దక్షిణ భారతదేశంలో, ప్రత్యేకించి తమిళనాడు (కొంగునాడు ప్రాంతం) మరియు కర్ణాటకల్లో ఇది అత్యంత ప్రసిద్ధం. సంతకై అనేది కేవలం బియ్యంతో మాత్రమే కాకుండా, గోధుమ, రాగి మొదలగు ఇతర ఆహార ధాన్యాలతోనూ తయారు చేస్తారు మరియు ఈ రూపాల్లోనూ ఇది అత్యంత ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది.
అదే సమయంలో సేవై/సంతకై అనేది అదే రకమైన వంటకమైన "ఇడియాప్పం" నుంచి పూర్తి వైవిధ్యం ప్రదర్శిస్తుంది. తయారీ పదార్థం, తయారీ విధానం మరియు వెలుపలకు వచ్చిన తర్వాత పదార్థాల విషయంలో వీటి మధ్య ఈ రకమైన వైవిధ్యం గోచరిస్తుంది. సేవై అనేది అల్ఫాహారం/రాత్రి భోజనంగా ప్రసిద్ధమైనది. దీని తయారీలో నూనె తక్కువగా ఉపయోగించడం లేదా పూర్తిగా ఉపయోగించకపోవడంతో పాటు ఆవిరి పట్టడం ద్వారా దీన్ని తయారు చేయడం వల్ల దీన్ని తేలిగ్గా జీర్ణమయ్యే ఆహారంగా పరిగణిస్తారు.
సేవై/సంతకైని చాలావరకు బియ్యం సంబంధిత ధాన్యాలు నుంచి తాజాగా తయారు చేస్తుంటారు. అలాగే ఆసియా కిరాణా స్టోర్లలో లభ్యమయ్యే ఎండబెట్టిన సేవై ప్యాకెట్లు (లేదా బియ్యం పిండితో చేసిన పుల్లల వంటి సేమియా) లాంటి తక్షణం తయారీకి ఉపయోగపడే వాటితో కూడా తయారు చేస్తుంటారు. సంప్రదాయకంగా, సేవైని ఇంట్లో తయారుచేసే ప్రక్రియలో కింది దశలు ఉంటాయి (ప్రదేశం మరియు కుంటుంబ ఆచారాలను అనుసరించి ఈ విధానాల్లో చిన్నపాటి విభిన్నతలు కనిపిస్తాయి) :
ఇంట్లో తయారైన సేవై చాలావరకు 100% బియ్యం (నీరు, ఉప్పు కలుపబడి ఉంటుంది) తో తయారవుతుంది. అదేసమయంలో ఎండించిన బియ్యం పిండి సేమియాల్లో మాత్రం చాలా తరచుగా టపియోకా, కార్న్ పిండి లాంటివి కలపబడి ఉంటాయి.
అలాగే తక్షణ తయారీకి ఉపయోగించే బియ్యం నూడిల్స్‌లో గోధుమ పిండి, గార్ జిగురు, వంటకు ఉపయోగించే స్టార్చ్ లాంటివి కలపబడి ఉంటాయి.
తమిళనాడులోని పశ్చిమ ప్రాంతాల్లో సేవైని సంతకై అని పిలుస్తారు. కన్నడంలో దీన్ని 'సవిగే' అని పిలుస్తారు. మరోవైపు సేవై, ఇడియాప్పం అనేవి అనేక అంశాల్లో విభిన్నమైనవి అయినప్పటికీ, చాలామంది సేవై గురించి చెప్పేందుకు ఇడియాప్పం మరియు సేమియా (వెర్మిసెల్లి) పదాలను అత్యంత తరచుగా ఉపయోగిస్తుంటారు. తమిళంలో దీన్ని சந்தகை, சந்தவம், சந்தவை అని రాస్తారు.
సేవైని చాలావరకు నిమ్మ పులుసు, చింతపండు పులుసు, టమోటో, కొబ్బరి, పెరుగు లాంటి వాటితో కలిపి వంటకాలుగా తయారుచేస్తుంటారు. వెడిగా ఉన్నప్పుడే వడ్డిస్తే సేవై రుచి మరింత అద్భుతంగా ఉంటుంది. మరోవైపు మామూలు సేవైతో పాటుగా తియ్యగా ఉండే కొబ్బరి పాలు, అరటి చక్కెర మరియు నెయ్యి, మోర్-కులంబు (పెరుగు పచ్చడి), వివిధ రకాల కూరగాయల కుర్మాలు మరియు మటన్/చికెన్/చేప కుర్మా లాంటివి కలిపి వడ్డిస్తుంటారు.
సేవై తయారీలో ఉపయోగించే సేవై ప్రెస్‌లలోని కొన్ని రకాలు ఇక్కడ పేర్కొనబడ్డాయి
క్రికెట్ పదజాలం
క్రికెట్ అనేది ఒక్కోదానిలో పదకొండు మంది సభ్యులు ఉన్న రెండు జట్లు ఆడే ఆట. ఈ ఆటలో ఉన్న చాలా పదజాలము వలన అది పేరు పొందింది. ఈ ఆట గురించి అంతగా తెలియని వారికి కొన్ని పదములు అద్భుతముగా మరియు హాస్యభరితముగా ఉంటాయి.
ఇది క్రికెట్ ఆటలో సాధారణంగా వాడబడే సాంకేతిక పదముల సంగ్రహము. ఇక్కడ ఒక వాక్యములోని పదములు కూడా ఈ వ్యాసములో మరొక చోట ఎక్కడైనా నిర్వచించబడి ఉన్నాయి మరియు అవి ఇటాలిక్ లుగా కనిపిస్తాయి. క్రికెట్ యొక్క సాంకేతిక పదములలోని కొన్ని అంశములు క్రికెట్ స్టాటిస్టిక్స్ లో మరింతగా వివరించబడ్డాయి మరియు ఫీల్డింగ్ పొజిషన్ల పేర్లు ఫీల్డింగ్ (క్రికెట్) లో వివరించబడ్డాయి.
[[File:Cricket delivery lengths en.svg|thumb|500px|క్రికెట్ లెంత్స్]]
[[File:Pollock in nets.jpg|thumb|250px|షాన్ పొలాక్ ఇన్ ది నెట్స్]][[File:Cricket Stumps en.svg|thumb|150px|డయాగ్రమ్ ఆఫ్ ఏ వికెట్ కంపోజ్డ్ ఆఫ్ స్టంప్స్ అండ్ బిల్స్-బాల్ షోన్ ఫర్ స్కేల్]]
వైట్ వాష్
ముద్రిత వనరులువెబ్ సైట్స్
[[వర్గం:ఆర్టికల్ ఫీడ్ బ్యాక్ పైలట్]]
[[వర్గం:క్రికెట్ పదజాలం]]
[[వర్గం:క్రికెట్ లిస్ట్స్]]
[[వర్గం:గ్లోసరీస్ ఆన్ స్పోర్ట్స్]]
నిఘా
నిగా [ nigā ] or నిఘా nigā. హిందీ n. View. Attention, superintendence, control, care. చూపు. దృష్టీ, గమనము.
నిమ్మలూరి భాస్కరరావు
మాజీ మావోయిస్టు నిమ్మలూరి భాస్కరరావు స్వస్థలం నరసరావుపేట. భాస్కరరావు తండ్రి నిమ్మలూరి నారాయణమూర్తి నరసరావుపేట రాజావారికోట మేనేజరుగా 40 ఏళ్లపాటు పనిచేశారు. నరసరావుపేట తాలూకాలో రెవెన్యూ ఇన్‌స్పెక్టర్‌గా కొంతకాలం పనిచేశారు. 1977 నుంచి పీపుల్స్‌వార్ నేతలు 
కేజీ సత్యమూర్తి, కొండపల్లి సీతారామయ్యతో కలిసి పనిచేశారు. 1970వ దశకంలో లిన్‌పియావో పేరుతో దళాన్ని ఏర్పాటుచేశారు. 1991లో భాస్కరరావును పోలీసులు అరెస్టు చేశారు. ప్రతిచర్యగా వార్ నేతలు అప్పటి కేంద్ర మంత్రి పి.శివశంకర్ కుమారుడు, అప్పటి మలక్‌పేట శాసన సభ్యులు పి.సుధీర్‌కుమార్‌ను కిడ్నాప్ చేసి భాస్కరరావును విడిపించుకున్నారు. 1973, డిసెంబరు 30వ తేదీన జిల్లెళ్ళమూడి అమ్మ వారి సంస్థానంపై అర్ధరాత్రి పొగబాంబు విసిరి దాడిచేశారు. ఐ పీ ఎస్‌ వ్యాస్‌, చెరుకుపల్లి పోలీస్‌ స్టేషన్‌పై దాడి తదితర కేసుల్లో ఆయన నిందితుడిగా ఉన్నారు. 1994లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి కోట్ల విజయభాస్కరరెడ్డి ఎదుట భాస్కరరావు లొంగిపోయి జనజీవన స్రవంతిలోకి వచ్చారు. అతని తలపై ఉన్న రూ. 8 లక్షల రివార్డును ఆయనకే అందజేశారు. తర్వాత గుంటూరు జిల్లా నర్సరావుపేటలో హలోబ్రదర్స్ పేరుతో వస్తద్రుకాణం నిర్వహించారు. 2005 నుంచి విజయవాడలోని కృష్ణలంక శంకరమఠం వీధిలో కుమారుడి వద్ద ఉంటున్నారు. ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు. ‘అజ్ఞాత సూరీడు ’ పేరుతో కవితలు రాశారు.2.6.2011 న కన్ను మూశారు.
ఆయన రాసిన కవిత్వం మొత్తంగా సేకరించి ఈ మద్యనే జీవితం ఒక్కటే...యుద్ధాలే అనేకం పేరుతో సమగ్ర కవితా సంకలనం విడుదలైంది.
కార్యము
కార్యము [ kāryamu ] kāryamu. సంస్కృతం n. An act, deed, work, doing, business. An affair. An object. An effect, result. Use, good, profit, advantage. పని, ఫలము. అందువల్ల ఏమి కార్యము what is the good of it? The thing to be done or which ought to be. Bhāskara § 41. కార్యాకార్యము తెలియక not knowing good from bad. కార్యవాది one who looks to the main point opposed to ఖడ్గవాది a brawler. కార్యస్థుడు kāryas-thuḍu. n. A clever man, a man of ability. కార్యస్ధానము లేదా కార్యాలయము an office, a place of business. కార్యదర్శి a secretary. గౌరవ కార్యదర్శి an honorary secretary.
షోడశ సంపదలు
వేదాల ప్రకారము మనకు షోడశ (పదహారు) సంపదలు ఉన్నాయి. అవి
1. కీర్తి
2. విద్య
3. బలము
4. జయము
5. పుత్రులు
6. స్వర్ణము
7. ధాన్యము
8. సత్కాలక్షేపము
9. సద్భోజనము
10. జ్ఞానము
11. సౌందర్యము
12. క్షమ
13. బాల్యము
14. ధైర్యము
15. అరోగత
16. చిరాయువు
ఉపపాతకములు
ఈ క్రింద పేర్కొన్నవన్నియు ఉపపాతకములు అనబడతాయి. ఇవి చేయుట మహా పాపముగా పరిగణించబడతాయి.‍* బ్రహ్మచారియై స్త్రీ సంపర్కం పొందడం
చిన్ముద్ర
బొటనవేలు,చూపుడు వేలు చివరలు కలిసి, మిగిలిన మూడు వేళ్లను నిటారుగా ఉంచితే దానిని చిన్ముద్ర అని అంటారు. ధ్యాన సమయంలో ఆధ్యాత్మిక శక్తి బయటకు ప్రసరించకుండా ఈ ముద్ర ఆపుతుంది.
సంపద
సంవత్తి [ saṃvatti ] , సంవత్తు or సంపద sampatṭi. సంస్కృతం n. Fortune, riches, wealth, prosperity. ఐశ్వర్యము, కలిమి, శ్రేయస్సు. "ఇంద్రియంబులును పాటవ సంపద బొందె." M. XII. ii. 158. సంవత్కరము sampat-karamu. adj. Causing or bringing prosperity. శ్రేయస్కరమైన. సంపదధికుడు a wealthy man, మిక్కిలి భాగ్యవంతుడు సంపన్నము sampan-namu. adj. Wealthy, prosperous, enriched or endowed with, possessed of, సంపదతో వాడుకొనిన, సమృద్ధమైన. సంపన్నుడు sam-pannuḍu. n. A wealthy man. (In composition,) one who is endowed with or possessed of. సమృద్ధుడు, సహితుడు. అర్థసంపన్నుడై being wealthy, ద్రవ్యము గలవాడై.
రుక్మి
రుక్మి విదర్భ దేశాన్ని పరిపాలించే భీష్మకుడు అనే రాజు యొక్క పెద్ద కుమారుడు. ఇతనికి రుక్మరత, రుక్మకేతు, రుక్మబాహు, రుక్మనేత్ర అనే నలుగురు సోదరులు మరియు రుక్మిణి అనే సోదరి ఉంది.
శ్రీకృష్ణుడు మరియు రుక్మిణి దేవి ఒకరినొకరు ఇష్టపడతారు. రుక్మి మాత్రం తన సోదరిని శిశుపాలుడు కిచ్చి చేయాలని తీర్మానిస్తాడు. ఆ వివాహానికి సుముహూర్తం కూడా పెట్టిస్తాడు. వివాహ సమయంలో అనుకున్న ప్రకారము రుక్మిణీ దేవి నగర పొలిమేరలలో ఉన్న సర్వలోకేశ్వరి ఆలయానికి వస్తుంది. అందరు చూస్తూ ఉండగానే శ్రీకృష్ణుడు ఆమెని తన రథం మీద ఎక్కించుకొని హుటహుటిన ద్వారక వైపు బయలుదేరతాడు. రుక్మి తన సేనతో వెళ్ళి శ్రీకృష్ణుడి రథం ఎదురుగా నిలిచి దండయాత్ర చేస్తాడు. శ్రీకృష్ణుడు రుక్మి శిరస్సు ఖండించదలస్తుంటే రుక్మిణీ దేవి శ్రీకృష్ణుడి కాళ్ళపై పడి తన సోదరుడిని క్షమించి విడిచి పెట్టమంటుంది. శ్రీకృష్ణుడు శాంతించి రుక్మికి తల గొరిగించి సన్మానం చేస్తాడు.
రుక్మి తన కూతురైన శుభాంగిని ప్రద్యుమ్నునికిచ్చి వివాహము చేసెను. వివాహ సమయంలో ఇతడు బలరాముని అవమానింప దలచి జూదము నాడుటకు పిలిచెను. మూడు సార్లు అసత్యము లాడి బలరాముని కోపానికి పాత్రుడై యుద్ధంలో అతని చేత చంపబడ్డాడు.
మంథర
మంథర రామాయణంలో దశరథుని భార్య అయిన కైకేయి యొక్క ఆస్థాన దాసి. శ్రీరాముని పట్టాభిషేకము జరుగబోతున్న వార్త విని పట్టణమంతా కోలాహలంగా ఉన్న సమయంలో ఈమె కైకేయి మనసు విరిచి దశరథుడు కైకేయికి ఇచ్చిన వరములను జ్ఞాపకము చేసి రాముని వనవాసానికి పంపడానికి ప్రధాన కారణంగా చరిత్రలో నిలిచిపోయింది.
సంపూర్ణము
సంపూర్ణము [ sampūrṇamu ] sam-pūrṇamu. సంస్కృతం adj. Complete, finished, whole, entire: filled, full of, perfect. అఖిలము, సమగ్రము.
సంబంధము
సంబంధము [ sambandhamu ] sam-bandhamu. సంస్కృతం n. Connection, relation, relationship, relevancy, affinity. సంపర్కము, చుట్టరికము, చేరిక, కూడిక, పొందిక. నీ సంబంధమే నాకు కారాదు I cannot endure having anything to do with you. సంబంధి sam-bandhi. n. One who is connected by marriage. ఇచ్చి పుచ్చుకొన్నవాడు, సంబంధము చేసినవాడు, చుట్టము. ఆయన మా సంబంధి he is my kinsman. ఆమె మా సంబంధురాలు she is a connection of ours. సంబంధించు sam-bandhintsu. v. n. To be related to or connected with, to have to do with. చేరు, సంబంధము కలిగియుండు.
మత్తము
మత్తము [ mattamu ] mattamu. సంస్కృతం adj. Intoxicated, drunk, tipsy. Infatuated, wanton, lustful. Mad, insane. Proud, gay, merry. మత్తగజము, మత్తవారణము or మత్తేభము an elephant in rut. మత్తచకోరము the amorous dove, the lovelorn nightingale. మత్తకాశిని or మత్తకాసిని matta-kāṣini. n. A wanton woman. మదించిన స్త్రీ. మత్తకోకిల matta-kōkila. n. The name of a certain Telugu metre. మత్తి matti. n. Intoxication, amorous desire. కామము. మత్తికాడు matti-kāḍu. n. A lewd wretch. కాముకుడు. An impudent fellow. తలకొవ్వినవాడు. "చిక్కెజోనెడునాచే మత్తికాడు, చిక్కులబెట్టి శాశికుని మెప్పింతు." HD. ii. 535. మత్తు or మత్తా mattu. [from Skt.] n. Intoxication, drunkenness, pride, arrogance. కైపు, మయికము, మదము. మత్తు ఔషధము an intoxicating drug. మత్తిలు, మత్తిల్లు or మత్తుగొను mattilu. v. n. To be intoxicated, to be inebriated. నిషాచేయు, మదించు, కైపెక్కు. మత్తుడు mattuḍu. n. A drunkard, a lustful man. A proud man. మత్తుగొన్నవాడు, మదించినవాడు. మత్తేభము mattē-bhamu. n. The name of a Telugu Metre.
కేసరి (అయోమయ నివృత్తి)
కేసరి వానర వీరుడు. ఇతనికి అంజని వలన హనుమంతుడు జన్మించాడు.
లింగాలపాడు (నరసన్నపేట మండలం)
లింగాలపాడు (నరసన్నపేట మండలం), శ్రీకాకుళం జిల్లా, నరసన్నపేట మండలానికి చెందిన గ్రామము.
కృపి
కృపి (Krupi) మహాభారతంలోని పాత్ర. ఈమె కృపాచార్యుని సోదరి మరియు ద్రోణుని భార్య..
శరధ్వంతుడు ఒక రాజు. ధనుర్విద్య ఇతనికి పుట్టుక తోనే ప్రాప్తించింది. కొంతకాలం తపస్సు చేసి అన్ని యుద్ధవిద్యల్లో ఆరితేరాడు. ధనుర్విద్యలో తిరుగులేని మహావీరుడైనాడు. ఇంద్రుడు అద్భుత సౌందర్య రాశియైన జలపది అనే దేవకన్యను ఆయన బ్రహ్మచర్యాన్ని ఆటంకపరచేందుకు నియమించాడు. మహా సౌందర్యవతి అయిన ఆమెను చూచినదే సత్యధృతి చేతిలోని విల్లమ్ములు జారి క్రిందపడ్డాయి. అది గ్రహించి తన కామోద్రేకమును నిగ్రహించుకొనెను. కాని, అతనికి రేతః పతనమై ఆ వీర్యము రెల్లుగడ్డిలో పడెను. అది రెండు భాగములై అందులోనుంచి ఒక బాలుడు, ఒక బాలిక జన్మించారు.
కొంతకాలమునకు శంతన మహారాజు వేటాడుచు అక్కడికి వచ్చి వారిని చూచి తన బిడ్డలుగా పెంచుకొన్నాడు. వారికి జాతక కర్మాది సంస్కారములు గావించి తనచే కృపతో పెంచబడ్డారు కావున వారికి కృపుడు మరియు కృపి అని నామకరణము చేయించాడు. కృపుడు విలువిద్యయందు పరమాచార్యుడై భీష్ముని ప్రార్ధనమున కౌరవ పాండవులకు గురువు అయ్యాడు. కృపిని ద్రోణాచార్యుడు పరిణయం చేసుకున్నాడు. వీరికి కలిగిన పుత్రుడే అశ్వత్థామ.
విజ్ఞానశాస్త్రం
విజ్ఞాన శాస్త్రం లేదా సైన్సు అనేది ఈ ప్రపంచం గురించి మనకు తెలిసిన విషయాల్ని ఒక పద్ధతి ప్రకారం వివరించే శాస్త్రం.
ప్రస్తుతం ఈ శాస్త్రం అనేక విభాగాలుగా విభజించబడి ఉంది. ప్రకృతి శాస్త్రంలో భౌతిక ప్రపంచాన్ని గురించిన అధ్యయనం ఉంటుంది. సామాజిక శాస్త్రంలో ప్రజలు, సమాజం గురించిన విషయాలు ఉంటాయి. గణిత శాస్త్రం లాంటివి సాంప్రదాయ శాస్త్రాల క్రిందికి వస్తాయి. ఈ సాంప్రదాయ శాస్త్రాలు అనుభవం ద్వారా లేదా ప్రయోగాల ద్వారా ఏర్పడ్డవి కాదు కాబట్టి సాధారణంగా విజ్ఞానశాస్త్రాల కోవ లోకి రావు. విజ్ఞాన శాస్త్రాన్ని ఉపయోగించుకునే ఇంజనీరింగ్, మరియు వైద్యశాస్త్రం లాంటి రంగాలను అనువర్తిత శాస్త్రాలుగా చెప్పవచ్చు.
మధ్యయుగంలో మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతానికి చెందిన అల్ హజెన్ అనే శాస్త్రవేత్త కాంతిశాస్త్రం పై ఒక పుస్తకాన్ని ప్రచురించడం ద్వారా ప్రయోగ పూర్వక విజ్ఞాన శాస్త్రానికి నాంది పలికాడు.
17 మరియు 18 వ శతాబ్దాలలో శాస్త్రవేత్తలు శాస్త్ర పరంగా తాము కనుగొన్న సత్యాలను కొన్ని ప్రకృతి నియమాల రూపంలోకి సూత్రీకరించే ప్రయత్నం చేశారు. 19వ శతాబ్దం గడిచేకొద్దీ విజ్ఞాన శాస్త్రం అంటే కేవలం పరిశోధనల ద్వారా భౌతిక ప్రపంచాన్ని అర్థం చేసుకోవడమేనన్న భావన బలపడింది. 19వ శతాబ్దంలోనే జీవశాస్త్రం, రసాయన శాస్త్రం, భౌతిక శాస్త్రం లాంటి శాస్త్రాలు ప్రస్తుతం ఉన్న రూపును సంతరించుకున్నాయి. ఇదే శతాబ్దంలోనే శాస్త్రవేత్త, శాస్త్రీయ సమాజం, శాస్త్ర పరిశోధనా సంస్థ అనే భావనలు రూపుదిద్దుకున్నాయి.
సవ్యము
సవ్యము [ savyamu ] savyamu. సంస్కృతం adj. Left, left hand. వామము, ఎడమ. దీనికి వ్యతిరేక పదం అపసవ్యము the right. సవ్యకరము the left hand. జందెమును సవ్యముగా వేసుకొని యుండినాడు he wore the Brahminical thread on the proper shoulder, i.e., the left shoulder. జందెమును అపసవ్యముగా వేసుకొని యుండినాడు he wore the thread on the wrong shoulder i.e., the right shoulder. నక్తమచరుండుదంచితగతి సవ్యదిశ కొత్తతరుమనపసవ్యగతింజాళెంబునహయంబు బోనిచ్చుచు." Swa. iv. 159. "నీరుకావులు కట్టినీళ్లదర్బలచేత సవ్యాపసవ్యతల్ చల్లువారు." Rama Stava. Raj. ii. 74. సవ్యముగా savyamu-gā. adv. Towards the left hand. ఎడముగా. సవ్యసాచి savya-sāchi. n. Ambidexter; a title of Arjuna, because he used both hands equally well. అర్జునుడు. సవ్యేష్ఠుడు savyē-shṭluḍu. n. A charioteer, who stands on the proper side, that is, on the left. రథసారధి.
శ్రేయ ఘోషాల్
శ్రేయ ఘోషాల్ (; జననం : 1984 మార్చి 12) భారత గాయని. హిందీ చిత్రసీమయైన బాలీవుడ్లో ప్రముఖ నేపధ్య గాయని, హిందీ కాకుండా ఇతర భారతీయ భాషలైన అస్సామీ, కన్నడ, తమిళం, తెలుగు, బెంగాలీ, పంజాబీ, మరాఠీ మరియు మళయాళంలో ఎన్నో పాటలు పాడారు.
శ్రేయ తన సంగీత ప్రస్థానాన్ని హిందీ చిత్రం "దేవదాస్"తో ప్రారంభించారు. ఆమెకు ఆ మొదటి చిత్రమే భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం తెచ్చిపెట్టింది. అలా ఇప్పటికి ఆమెకు 4 జాతీయ పురస్కారాలు, 5 ఉత్తరాది ఫిల్మ్ ఫేర్ పురస్కారాలు, 4 దక్షిణాది ఫిల్మ్ ఫేర్ పురస్కారాలు లభించాయి.
శ్రేయ ఘోషాల్ పశ్చిమ బెంగాల్ లోని దుర్గాపూర్లో ఒక హిందూ కుటుంబంలో జన్మించారు. తన బాల్యం రాజస్థాన్ రాష్ట్రం యందున్నకోట పట్టణానికి సమీపంలో కల రావత్ భాట అనే చిన్న పట్టణంలో సాగింది. ఆమె తండ్రి బిశ్వజీత్ ఘోషాల్ న్యూక్లియర్ పవర్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (భారతీయ అణుధార్మిక శక్త్యుత్పాదక సంస్థ) లో ఇంజనీరుగా పని చేసేవారు. ఆమె తల్లి సాహిత్యంలో పోస్ట్ - గ్రాడ్యూయేట్.
తన నాల్గవ ఏట నుంచే శ్రేయ ఆమె తల్లి దగ్గరి హార్మోనియం పట్ల ఆసక్తి చూపించారు. ఆమె మహేష్ చంద్ర శర్మ దగ్గర హిందుస్థానీ సంగీతాన్ని అభ్యసించారు.
ఆమె 1996 వ సంవత్సరంలో జీ టీవీలో ప్రసారమయ్యే "స రె గ మ" (ఇప్పటి స రెగా మ ప) 75 వ పిల్లల ప్రత్యేక సంచిక (Children's special episode) విజేత. ఆ కార్యక్రమానికి న్యాయ నిర్ణేతగా వ్యవహరించిన కల్యాణ్ జీ వీర్ జీ షాహ్ ఆమె తల్లిదండ్రులను ముంబైకి రమ్మని ఒప్పించారు. 1997 వ సంవత్సరంలో ఆమె తండ్రికి ఉద్యోగరీత్యా బదిలీ అయ్యి కుటుంబమంతా ముంబైకి వచ్చింది. శ్రేయ కల్యాణ్ జీ దగ్గర 18 నెలలు శిక్షణ పొంది సాంప్రదాయ సంగీతాభ్యాసాన్ని ముక్తా భీదే దగ్గర కొనసాగించారు.
ఆమె మరల "స రె గ మ ప"లో ప్రవేశించినపుడు సంజయ్ లీలా భంసాలీ (న్యాయనిర్ణేత మరియు ప్రఖ్యాత దర్శకుడు) ని తన గాత్రంతో ఆకట్టుకున్నారు. 2000 లో భంసాలీ శ్రేయకు "దేవదాసు" చిత్రంలో కథానాయిక పాత్ర పారోకు గాత్ర దానం చేసే అవకాశం ఇచ్చారు. ఆమె ఆ చలన చిత్రంలో 5 పాటలను ఆలపించారు. ఆ చిత్రంలో "బైరీ పియా " పాటకు గాను ఆమెకు భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం లభించింది. అదే చిత్రానికి ఆమెకు ఉత్తమ నేపథ్య గాయనిగా ఉత్తరాది ఫిల్మ్ ఫేర్ పురస్కారం లభించింది.
ఆమె హిందీ లోనే కాకుండా దక్షిణాది భాషలలో ఎన్నో పాటలు ఆలపించారు. ఆమె, తమిళ్ చిత్రం 'ఆల్బం' లోని "చెల్లామే చెల్లామ్" అనే పాటతో దక్షిణ భారత చలన చిత్ర సీమ లోకి రంగప్రవేశం చేశారు. 'ఒక్కడు' చిత్రంలో "నువ్వేం మాయ చేసావో గాని " ఆమె మొదటి తెలుగు పాట. 'బిగ్ బి' చిత్రంలో "విదా పరయుకాయనో " శ్రేయ పాడిన మొట్ట మొదటి మలయాళ పాట. ఆమెకు ఇప్పటిదాకా ఆమె పాడిన హిందీ, తమిళ్, మలయాళం, కన్నడ పాటలకు ఫిల్మ్ ఫేర్ పురస్కారాలు మరియు మలయాళం, తమిళ్ రాష్ట్ర పురస్కారాలు లభించాయి. 2010 సంవత్సరంలో ఆంగ్ల చిత్రమైన వెన్ హేరీ ట్రైస్ టు మేరీ ('When Harry Tries to Marry') లో ఆమె పాడారు. ఆమె ఈ మధ్య తెలుగులో 'శ్రీ రామ రాజ్యం' చిత్రంలో పాడిన పాటలు చాలా ప్రఖ్యాతి పొంది వివిధ రకాల శ్రోతల మన్ననలను అందుకున్నాయి.
సోనీ టీవీలో ప్రసారమయ్యే "ఎక్స్ ఫ్యాక్టర్" అనే ఒక స్వర సంగ్రామానికి ప్రఖ్యాత నేపథ్య గాయకుడు సోనూ నిగమ్, సంజయ్ లీలా భంసాలీ లతో కలిసి న్యాయ నిర్ణేతగా శ్రేయ వ్యవహరించారు. అలాగే మ్యూజిక్ కా మహా మూకాబలా అనే పోటీలో ఆమె తన బృందానికి నాయకురాలిగా చాలా చక్కని పాత్ర పోషించారు.
హిందీ, ఇంగ్లీష్
ట్రైపానోసోమియసిస్
ట్రైపానోసోమియసిస్ లేదా ట్రైపానోసోమోసిస్ అనేది అకశేరుకాలలలోని పలు వ్యాధుల యొక్క పేరు, ఇది "ట్రైపానోసోమా" జాతియొక్క పరాన్నజీవి ప్రొటోజోవన్ ట్రైపానోసోమ్‌ల ద్వారా కలుగుతుంది. సబ్ సహారన్ ఆఫ్రికాలోని 36 దేశాల్లోని 500,000 మంది పురుషులు, మహిళలు, పిల్లలు హ్యూమన్ ఆఫ్రికన్ ట్రైపానోసోమియసిస్ బారిన పడుతున్నారు. ఇది "ట్రైపానోసోమా బ్రస్సీ గంబియెన్స్" లేదా "ట్రైపానోసోమా బ్రసి రోడెసియన్స్" ద్వారా ఈ వ్యాధి వస్తుంది. చాగాస్ వ్యాధి అని పిలువబడే ఇతర మానవ ట్రైపానోసోమియసిస్ వ్యాధి ప్రధానంగా లాటిన్ అమెరికాలో ప్రతి ఏటా 21,000 మరణాలకు కారణమవుతోంది.
==వైద్య పరీక్ష
ఆఫ్రికన్ ట్రైపానోసోమియస్‌ని పరీక్షించడానికి రక్త నాళాలలో "T.బ్రుసీ" , లింప్ నోడ్ యాస్పిరేట్స్, లేదా CSF వంటి వాటి డాక్యుమెంటేషన్ అవసరమవుతుంది.
అమెరికన్ ట్రైపానోసోమియసిస్ వ్యాధిని ప్రస్తుతం బెంజినిడజోల్ మరియు నిఫుర్టిమోక్స్‌తో సహా అనేక యాంటీఫంగల్ ఏజెంట్లతో నయం చేస్తున్నారు.
మెలార్సోప్రోల్ మరొక ఔషధం, ఇది "T. b. గంబియెన్సీ" చికిత్స కోసం ఉపయోగించబడుతుంది.
వైరల్ న్యుమోనియా
వైరల్ న్యుమోనియా్ అనేది వైరస్ ద్వారా వచ్చే న్యుమోనియా.
న్యూమోనియాకు దారితీసే రెండు ప్రధాన కారణాలలో వైరస్‌లు ఒకటి. మరొకటి బాక్టీరియా; మరికొన్ని తక్కువ కారణాలు ఫంగై మరియు పరాన్నజీవులు. పిల్లలలో న్యుమోనియా రావడానికి అత్యంత సాధారణ కారణం వైరస్‌లు, పెద్దలలో న్యుమోనియా రావడానికి సాధారణ కారణం బాక్టీరియా.
వైరల్ న్యుమోనియా లక్షణాలు జ్వరం, అనుత్పాదక దగ్గు, ముక్కు కారడం, మరియు వ్యవస్థాగత లక్షణాలు (ఉదా. మ్యాల్గియా, తలనొప్పి) వంటివి. వేర్వేరు వైరస్‌లు వేర్వేరు లక్షణాలకు కారణమవుతాయి.
వైరల్ న్యుమోనియా సాధారణ కారణాలు: సర్వసాధారణంగా న్యుమోనియాకు కారణమయ్యే అరుదైన వైరస్‌లు:
వైరస్‌లు ప్రధానంగా ఇతర వ్యాధులకు కారణమవుతాయి కాని కొన్ని సార్లు న్యుమోనియాకు కూడా ఇవి దారితీస్తుంటాయి:
వైరస్‌లు పునరుత్పత్తి కోసం కణాలపై దాడి చేస్తుంటాయి. ప్రత్యేకించి, వైరస్ నోరు మరియు ముక్కుతో పీల్చడం ద్వారా సూక్ష్మబిందువులలో ప్రయాణిస్తూ ఊపిరితిత్తులను చేరుకుంటుంది. అక్కడ, వైరస్ వాయుమార్గాలు మరియు అల్వెయోలి కణాలపై దాడి చేస్తుంది. ఈ దాడి తరచుగా వైరస్ ద్వారా ప్రత్యక్ష నిర్మూలన ద్వారా లేదా అప్పోప్టోసిస్ గుండా స్వీయ నిర్మూలన ద్వారా కణాలు చనిపోవడానికి దారితీస్తుంది.
రోగనిరోధక వ్యవస్థ ఇన్పెక్షన్‌ బారిన పడినప్పుడు ఊపిరితిత్తులు మరింతగా దెబ్బతింటాయి. తెల్లరక్తకణాలు, ప్రత్యేకించి లింపోసైట్‌లు, అనేక రసాయనాలు (సైటోకైన్‌లు) క్రియాశీలం కావడానికి కారణమవుతుంటాయి, దీనివల్ల ద్రవాలు అల్వెయోలిలోకి చేరుతుంటాయి. కణ విచ్చిత్తి మరియు ద్రవాలతో నిండిన అల్వెయోలి అనేవి రక్తనాళికలోకి ఆక్సిజన్ సరఫరాను అడ్డుకుంటుంది.
ఊపిరితిత్తులపై ప్రభావానికి అదనంగా, అనేక వైరస్‌లు ఇతర అవయవాలను ప్రభావితం చేస్తాయి మరియు అనేక శారీరక విధులను దెబ్బతీసే అస్వస్థతకు దారితీస్తాయి. వైరస్‌లు శరీరాన్ని బాక్టీరియా అంటువ్యాధులకు లోనయ్యేలా తయారుచేస్తాయి; ఈ కారణం వల్లనే బాక్టీరియల్ న్యుమోనియా వైరల్ న్యుమోనియీను మరింత జటిలం చేస్తుంది.
A లేదా B ఇన్‌ప్లుయెంజా వైరల్ న్యుమోనియాలు కారక ఏజెంట్లుగా ఉంటాయని భావిస్తున్న సందర్భాలలో, 48 గంటలలోపు లక్షణాలు బయటపడిన రోగులు ఒసెల్టామివిర్ లేదా జనమివిర్‌ చికిత్సతో ప్రయోజనం పొందుతాయి. రెస్పిరేటరీ సింకిషియల్ (RSV) వ్యాధిని రిబావిరిన్‌తో నయం చేయవచ్చు. హెర్పెస్ సింప్లెక్స్ వైరస్ మరియు వరిసెల్లా-జోస్టర్ వైరస్ ఇన్ఫెక్షన్‌లు సాధారణంగా అసిక్లోవిర్‌తో నయం చేయవచ్చు, కాగా, సైటోమెగాలోవైరస్‌కి చికిత్స చేసేందుకు గాన్సిక్లోవిర్‌‌ని ఉపయోగిస్తారు. SARS కరోనా వైరస్, అడెనోవైరస్, హంటావైరస్, పారా ఇన్‌ప్లుయెంజా లేదా H1N1 వైరస్ ద్వారా కలిగే న్యుమోనియాకు సమర్థవంతమైన చికిత్స లేదు. చికిత్స చాలావరకు రోగికి మద్దతు నిస్తుంది.
దివ్యచక్షువు
మనిషికి వున్నవి రెండు నేత్రాలు. శివుడికి ఫాలభాగంలో మూడో నేత్రం ఉంది. దానినే "పాలనేత్రం" లేదా "కాలాగ్ని నేత్రం" అని అంటారు. ఈ మూడో నేత్రంతోనే లోకాన్ని దర్శిస్తుంటాడు శివుడు. అయితే ఆ కన్ను తెరిస్తే అంతా భస్మమే. కనుక కన్ను తెరవకుండానే లోకాన్ని దర్శిస్తుంటాడు. కనుక దాన్ని "దివ్యచక్షువు" అని అంటారు. ఈ దివ్యచక్షువు ద్వారా గ్రహించేదే "దివ్యజ్ఞానం".
పురాణాలలో దివ్యచక్షువు పొందినవారు:
అక్కినేని నాగ చైతన్య
నాగ చైతన్య (జననం: 1986 నవంబరు 23) ప్రముఖ నటుడు అక్కినేని నాగార్జున,లక్ష్మి (నటుడు వెంకటేష్ సోదరి)ల తనయుడు. ఇతడు జోష్ అనే చిత్రం ద్వారా తెలుగు చిత్రసీమ లోకి ప్రవేశించాడు. కానీ ఆ చిత్రం ఆశించదగ్గ ఫలితాన్ని ఇవ్వలేదు, కానీ గౌతమ్ మీనన్ దర్శకత్వంలో తన తదుపరి చిత్రం ఏ మాయ చేసావే ద్వారా మంచి విజయాన్ని నమోదు చేశాడు.
నాగ చైతన్య నటించిన మొదటి సినిమా దిల్ రాజు నిర్మాణంలో వాసు వర్మ దర్శకత్వంలో వచ్చిన జోష్. ఈ సినిమా ద్వారా ప్రముఖ నటి రాధ కూతురు కార్తీక నటిగా పరిచయమైంది. ఈ సినిమా ఆశించదగ్గ విజయం సాధించనప్పటికీ, చైతన్యకు ఉత్తమ నూతన నటుడిగా ఫిలింఫేర్ మరియ, నంది అవార్డులను పొందాడు. కానీ 2010లో తను అతిథి పాత్రలో నటించిన విన్నైతాండి వరువాయా సినిమా యొక్క తెలుగు పునః నిర్మాణం ఐన ఏ మాయ చేశావే చైతన్యకు మొదటి భారీ విజయాన్ని అందించింది. గౌతం మీనన్ దర్శకత్వంలో సమంత కథానాయికగా తెరకెక్కిన ఈ ప్రేమకథా చిత్రంలో చైతన్య తన నటనకు విమర్శకులనుంచి ప్రశంసలందుకున్నాడు. నేటికీ తెలుగు సినిమాల్లోని ఎన్నో క్లాసిక్స్ లో ఒకటిగా ఈ చిత్రం నిలిచిపోయింది. ఈ సినిమాకి చైతన్యకు ఉత్తమ నటుడికి గాను నాటి ఫిలింఫేర్ అవార్డుకు నామినేట్ అయ్యాడు.
ఆ తర్వాత 2011లో సుకుమార్ దర్శకత్వంలో 100% లవ్ సినిమాలో నటించాడు. ఇందులో తమన్నా కథానాయిక. ఈ సినిమా కూడా భారీ విజయాన్ని సాధించింది. కానీ ఆ తర్వాత అజయ్ భుయాన్ దర్శకత్వంలో కాజల్ అగర్వాల్ కథానాయికగా తెరకెక్కిన తన చిత్రం దడ, వివేక్ కృష్ణ దర్శకత్వంలో అమలాపాల్ కథానాయికగా తెరకెక్కిన బెజవాడ సినిమాలు పరాజయాన్ని చవిచూసాయి.నాగ చైతన్య దేవ కట్ట దర్శకత్వంలో సమంత సరసన ఆటోనగర్ సూర్య, కిషోర్ పార్థాసాని దర్శకత్వంలో సునీల్, తమన్నా, ఆండ్రియా సరసన తడాఖా, విక్రమ్ కే కుమార్ దర్శకత్వంలో మనం, వీరూ పోట్ల దర్శకత్వంలో తెరకెక్కనున్న సినిమాల్లో నటించాడు. వాటిలో చెప్పుకోదగ్గ చిత్రం 'మనం'. ఈ చిత్రంలో స్వర్గీయ అక్కినేని నాగేశ్వరరావు గారు నటించడంతో అభిమానుల్లో, ప్రేక్షకుల్లో కూడా అంచనాలు ఎక్కువయ్యాయి. అయితే, ఈ చిత్రం పూర్తి కాకుండానే, ఎ.ఎన్.ఆర్ చనిపోవడంతో, 'మనం' సినిమా అంచనాలకు మించి, బాక్సాఫీస్ దగ్గర అద్భుతాలు సృష్టించింది.ఆ తర్వాత 2014 చివర్లో 'ఒక లైలా కోసం'తో మరొక విజయాన్ని తన ఖాతాలో వేసుకున్నాడు.2015 లో సుధీర్ వర్మ దర్శకత్వంలో 'దోచేయ్' అనే సినిమా చేసినప్పటికీ అది ఆశించిన స్థాయిలో విజయం సాధించలేకపోయింది.2016 లో మలయాళం రీమేక్ అయిన 'ప్రేమమ్' సినిమాతో మరొక విజయాన్ని అందుకున్నాడు.ఆ వెంటనే గౌతమ్ మీనన్ దర్శకత్వంలో 'సాహసమే శ్వాసగా సాగిపో'అనే చిత్రంలో నటించి ఓ మోస్తరు విజయాన్ని అందుకున్నాడు.2017 లో 'రారండోయ్ వేడుక చూద్దాం'తో మళ్ళీ ఘన విజయం సాధించింది.2018 లో విడుదల అయిన శైలజా రెడ్డి  అల్లు డు విజయం సాదించింది.
హైదరాబాద్ లో జన్మించిన నాగ చైతన్య తన తల్లిదండ్రులు విడిపోయాక చెన్నైలో ఉంటున్న తల్లి దగ్గరికి వెళ్ళిపోయాడు. పీ.ఎస్.బీ.బీ. పాఠశాలలో చదువుకున్నప్పుడు చైతన్య తన తండ్రి నాగార్జున, తన పిన్ని అమలతో సఖ్యతగా ఉండేవాడు. తన పాఠశాల బ్యాండ్ లో అప్పుడప్పుడూ గిటార్ వాయించేవాడు. ముంబైలో, కాలిఫోర్నియాలోని స్టూడియోలో నటనలో శిక్షణ పొందాడు. నేటికి కూడా చైతన్య తనకు కార్లమీద ఉన్న అభిమానంతో కార్ రేసుల్లో పాల్గొంటుంటాడు. 100% లవ్ సినిమా విడుదలైన కొత్తల్లో తనకీ, ప్రముఖ నటి అనుష్కకి నిశ్చితార్థం జరిగిందని మీడియాలో వార్తలొచ్చాయి. ఐతే అవన్నీ వదంతులని నాగార్జున, చైతన్య, అనుష్కలు తేల్చి చెప్పారు. అయితే, తనతోపాటు 'ఏం మాయ చేసావే', 'మనం' వంటి చిత్రాల్లో కలిసి నటించిన సమంతను 6 అక్టోబర్ 2017 న వివాహం చేసుకున్నారు
మేకపోతుల సోమనాథ్
మేకపోతుల సోమనాథ్ (Mekapotula Somanath) (1937–1992) సుప్రసిద్ధ భారతీయ కళా దర్శకుడు, who worked for Telugu (Tollywood) and Tamil (Kollywood) film industries. He worked for most of the films made by Tamil actor, Bhagyaraj and Telugu actor Chalam. He also worked for movies made by Telugu directors Mutyala Subbaiah and Relangi Narasimha Rao.
He worked as an Art Director for a Bollywood movie Aakhree Raasta, directed by Bhagyaraj.
Some of his works include-
సీతాదేవి
సీతాదేవి శ్రీరాముని ధర్మపత్ని సీత.
సందీప్ చౌతా
సందీప్ చౌతా (Sandeep Chowta) భారతీయ సంగీత దర్శకుడు. ఇతను ప్రధానంగా హిందీ, తెలుగు మరియు కన్నడ సినిమాలకు సంగీతాన్ని అందించాడు. ఇదియే కాక ఇతను మనదేశంలో కొలంబియా రికార్డ్స్ సంస్తకు అధిపతిగా ఉన్నాడు.
విద్యాసాగర్ (సంగీత దర్శకుడు)
విద్యాసాగర్ (ఆంగ్లం: Vidyasagar) భారతీయ సినీ సంగీత దర్శకుడు. ఈయన తెలుగువారే అయినా అధికంగా మలయాళం బాషాలో మరియు, తెలుగు, తమిళ,హిందీ భాషల్లోనూ సంగీతం అందించారు. మలయాళ సినీ పరిశ్రమలో ప్రఖ్యాత సంగీత దర్శకుల్లో ఈయన ఒకరు.
విద్యాసాగర్ 1962లో అమలాపురంలో జన్మించాడు. తండ్రి రామచందర్, తల్లి సూర్యకాంతం. తాత ఉపద్రష్ణ నరసింహమూర్తి బొబ్బిలి సంస్థానంలో ఆస్థాన విద్వాంసునిగా పనిచేసేవారు. తండ్రికి కూడా సంగీతంలో ప్రవేశం ఉండుట వలన మొదటగా ఆయనే గురువుగా సాధన చేసాడు. ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడు ఏ.ఆర్.రెహమాన్తో కలసి ధనరాజ్ మాస్టర్ వద్ద గిటార్, పియానోలలో శిక్షణ పొందాడు.అక్కడి నుండి వెస్ట్రన్ మ్యూజిక్ నేర్చుకొనేటందుకు లండన్ వెళ్ళాడు.లండన్ నుండి తిరిగి వచ్చాక సినిమాలకు నేపథ్య సంగీతం అందించడం మొదలెట్టాడు.
ఎస్.పి.కోదండపాణి సంగీత దర్శకత్వంలో వచ్చిన శభాష్ పాపన్న సినిమాకు కోదండపాణి గారి కుమారినితో కలసి నేపథ్య సంగీతం అందించాడు. అలా అనేక మందికి ఘోస్ట్ సంగీత దర్శకునిగా దాదాపు 600 సినిమాలకు పనిచేసాడు. 16 ఏళ్ళపాటు అలా చేసాక తమిళంలో పూమనం సినిమాకు మొట్టమొదటిగా సంగీత దర్శకత్వం చేసాడు. తరువాత కృష్ణంరాజు సినిమా ధర్మతేజ, తమ్మారెడ్డి భరద్వాజ అలజడి సినిమాలకు పనిచేసాడు. తెలుగులో బ్రేక్ తెచ్చిన సినిమాగా తేనెటీగ. తదనంతర కాలంలో అనేక సినిమాల అనంతరం తెలుగులో కంటే తమిళంలోనూ మలయాళంలోనూ ఎక్కువగా అవకాశాలు రావడంతో అటువైపు ఎక్కువగా సంగీతం అందిస్తున్నాడు. తెలుగులో చిరంజీవి, తమిళంలో రజనీకాంత్ వంటి ఎందరికో సినిమాలు చేసాడుకేరళ రాష్ట్ర అవార్డులు:
తమిళ రాష్ట్ర అవార్డులుఇతర అవార్డులు:ప్రధాన వ్యాసం: విద్యాసాగర్ డిస్కోగ్రాఫీ
వి.బి.రాజేంద్రప్రసాద్
నటుడవ్వాలని వచ్చి నిర్మాతగా స్ధిరపడ్డ వి.బి.రాజేంద్రప్రసాద్ జగపతి పిక్చర్స్ మరియు జగపతి ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్ అధినేత. అరవై, డెబ్బై దశకాలలో విజయవంతమైన చిత్రాలు నిర్మించి ఆనాటి మేటి చిత్ర నిర్మాతలలో ఒకరిగా నిలిచారు. ఆయన నిర్మాత, దర్శకుడు కూడా. తెలుగు, తమిళ హిందీ భాషలలో 32 సినిమాలు నిర్మించి 19 సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించారు.
శ్రీ వి.బి.రాజేంద్రప్రసాద్ 1932 నవంబర్ 4 వ తేది, న కృష్ణా జిల్లాలోని డోకిపర్రు (కృష్ణా జిల్లా) గ్రామంలో, వ్యవవసాయ కుటుంబానికి చెందిన జగపతి చౌదరి, లక్ష్మీనరసమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. ఆయన పాఠశాల విద్యాబ్యాసం డోకిపర్రు గ్రామంలోనూ, కళాశాల విద్యాబ్యాసం కాకినాడ లోనూ జరిగింది. అక్కడ వారికి ఏడిద నాగేశ్వరరావుతో పరిచయమైంది.' రాఘవ కళాసమితి' అనే సాంస్కృతిక సంస్థను ప్రారంభించి పలు నాటకాలు ప్రదర్శించడమే కాకుండా స్త్రీ పాత్రలో నటించి ఉత్తమ కథానాయిక బహుమతిని గెలుచుకున్నారు. కొన్నాళ్ళు విజయవాడ లో, కొంతకాలం బందరులో వ్యాపారాలు నిర్వహించారు.
నటుడవ్వాలని మద్రాస్ కి వచ్చారు వి.బి.రాజేంద్రప్రసాద్. అక్కడ ఆయనకు అక్కినేని నాగేశ్వరరావుతో పరిచయం కలిగింది. అది రాజేంద్రప్రసాద్ జీవితంలో ఒక మలుపు. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, వి.బి. రాజేంద్రప్రాద్ ను చాలా ప్రోత్సహించారు. వి.బి.రాజేంద్రప్రసాద్ ను అక్కినేని, ప్రముఖ నిర్మాత దుక్కిపాటి మధుసూదనరావుకు పరిచయం చేసారు. కానీ నటుడిగా అవకాశాలు దొరకలేదు. దానితో నాగేశ్వరరావు ప్రోత్సాహంతో తండ్రిగారి పేరిట జగపతి సంస్థ స్థాపించి అన్నపూర్ణ చిత్రంతో చిత్ర నిర్మాణం ప్రారంభించారు. దసరా బుల్లోడు చిత్రంతో దర్శకుడిగా మారారు. వారి సంస్ధలలో నిర్మించిన చిత్రాలకేకాకుండా అందరూ దొంగలే సినిమాకు దర్శకత్వం వహించారు. ఎనభై దశకం నుండి చిత్ర విజయాలు తగ్గాయి. క్రమంగా చిత్రనిర్మాణాన్ని తగ్గించారు.
చిత్రరంగానికి నిర్మాతగా, దర్శకునిగా వి.బి.రాజేంద్రప్రసాద్ అందించిన సేవలను గుర్తించి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 2003వ సంవత్సరానికి ప్రతిష్ఠాత్మకమైన రఘుపతి వెంకయ్య పురస్కారంతో సత్కరించింది.
ఫిల్మ్ నగర్ లో దేవాలయ నిర్మాణానికి నడుంకట్టి, దైవసన్నిధానాన్ని ఏర్పాటు చేసి ఆముష్మిక జీవితాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు.అంతస్తులు (1965) - ఉత్తమ ప్రాంతీయ చిత్రంరఘుపతి వెంకయ్య జీవన సాఫల్య పురస్కారం (2003)
కె.వి. రెడ్డి మొమోరియల్ పురస్కారం
తీవ్రమైన అస్వస్థతకు గురై హైదరాబాద్ లోని ఇషా ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతన్న ఈయన 2015, జనవరి 12 సోమవారం రోజున మరణించారు
29.10.2009 నాటి ఆంధ్రప్రభ దినపత్రికలో వ్యాసం
అనగాని భగవంతరావు
అనగాని భగవంతరావు (1923 మే 28 - జనవరి 27, 1986) ప్రముఖ న్యాయవాది మరియు మంత్రివర్యులు.
వీరు గుంటూరు జిల్లా లోని చెరుకుపల్లి మండలంలో అనగానివారిపాలెంలో కోటయ్య మరియు వెంకమ్మ దంపతులకు, 1923, మే-28న జన్మించారు. గుంటూరు తర్వాత నాగపూర్ లలో విద్యాభాసం చేసి న్యాయశాస్త్రంలో పట్టా పొందారు. వీరు సింగం బసవపున్నయ్య గారితో కలసి 1950లో రేపల్లెలో న్యాయవాదిగా జీవితం ప్రారంభించారు. 1955లో తొలిసారిగా శాసనసభ సభ్యులుగా ఎన్నికయ్యారు. తర్వాత 1967లో మరియు 1972 లో కూచినపూడి నియోజక వర్గం నుండి కాంగ్రెస్ అభర్ధిగా విజయం సాధించారు. నీలం సంజీవరెడ్డి గారి మంత్రివర్గంలో దేవాదాయ ధర్మాదాయ మంత్రిగాను, 1967 నుండి సహకార శాఖ మంత్రిగాను, 1974లో ఆర్థికశాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు. 1963 నుండి 1967 వరకు రాష్ట్ర ఖాదీ బోర్డు ఛైర్మన్ గా సేవలందించారు.
రేపల్లె ప్రాంతంలో విద్యాభివృద్ధికి డిగ్రీ కళాశాలను ఏర్పాటు చేసారు. వీరి సేవలకు చిహ్నంగా ఎ.బి.ఆర్. ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల రేపల్లె పట్నంలో ఇప్పటికీ పనిచేస్తుంది. రాష్ట్రమంత్రిగా, బలహీన వర్గాల అభివృద్ధికి కృషి చేసారు. కూచినపూడి నియోజకవర్గంలోని గ్రామీణప్రాంతాలలో విద్యాభివృద్ధికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. రాజకీయాలలో ఉన్నత విలువలకు, నిరాడంబరతకు పట్టం కట్టినారు.
వీరు 1986 జనవరి 27 తేదీన పరమపదించారు.
[1] 20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, మొదటి భాగం, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 2005, పేజీ 395-6.
[2] ఆంధ్రజ్యోతి, దినపత్రిక/గుంటూరు; 2016, నవంబరు-25; 2వపేజీ.
గ్రంధి మంగరాజు
గ్రంధి మంగరాజు (డిసెంబర్ 11, 1896 - ?) ప్రముఖ సినిమా పంపిణీదారులు మరియు నిర్మాత.
వీరు విశాఖపట్నంలో గ్రంథి కామరాజు మరియు గౌరమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. వీరి తండ్రి కామరాజు పెద్దాపురం నుండి విశాఖపట్నం వచ్చి వ్యాపారం చేసి అక్కడి ధనికులలో ఒకరుగా పేరుపొందారు.
మంగరాజు విద్యాభ్యాసం తర్వాత ఇరవై ఏళ్ళకే సొంతగా వ్యాపారం ప్రారంభించారు. దయానంద సరస్వతి గారి వైదిక సిద్ధాంతాల పట్ల ఆకర్షింపబడి 1935 ప్రాంతంలో విశాఖపట్నంలో ఆర్య సమాజం స్థాపించారు.
1929లో చలనచిత్రరంగంలో ప్రవేశించి విశాఖపట్నంలో "పూర్ణా టాకీస్" సినిమా హాలును నిర్మించారు. 1937లో దశావతారములు చిత్రానికి నిర్మాణ బాధ్యతలు వహించారు. ఆ రోజుల్లోనే విజయవాడలో సినీ పంపిణీ సంస్థ "పూర్ణా పిక్చర్స్"ను ప్రారంభించారు. వీరు తొలిరోజుల్లో తెలుగు సినిమా అభివృద్ధిలో ఒక మూలస్తంభంగా నిలిచారు.
వీరు ప్రజలలో భక్తిభావాన్ని పెంపొందించే నిమిత్తం యాత్రా బస్సు మరియు రైలు సేవలను నడిపేవారు.
అబద్ధం (సినిమా)
అబద్ధం కె.బాలాచందర్ దర్శకత్వం వహించిన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా.
వటపత్రశాయికి వరహాల లాలి
వటపత్రశాయికి వరహాల లాలి స్వాతి ముత్యం సినిమా కోసం సి.నారాయణ రెడ్డి రచించిన లాలి పాట. దీనిని పి.సుశీల మధురంగా గానం చేయగా ఇళయరాజా సంగీతాన్ని అందించారు. దర్శకుడు కె.విశ్వనాథ్ ఈ పాటను రాధిక మీద చిత్రీకరించారు.
భర్తను పోగొట్టుకున్న కథానాయిక (రాధిక) కు ఒక బాబు ఉంటాడు. ఆ అబ్బాయికి స్నానం చేయించి ఊయల్లో వేసి జోలపాడి నిద్ర పుచ్చే సన్నివేశం లో ఈ పాటను సందర్భోచితంగా ఉంటుంది.
పల్లవి :
వటపత్ర శాయికి వరహాల లాలి
రాజీవ నేత్రునికి రతనాల లాలి | | వటపత్రశాయికి | |
మురిపాల కృష్ణునికి ముత్యాల లాలి
జగమేలు స్వామికి పగడాల లాలి | | వటపత్రశాయికి | |
చరణం 1 :
కల్యాణ రామునికి కౌసల్య లాలి
యదువంశ విభునికి యశోద లాలి
కరిరాజ ముఖునికి గిరితనయ లాలి
పరమాంశభవునికి పరమాత్మ లాలి | | వటపత్రశాయికి | |
చరణం 2 :
అలమేలు పతికి అన్నమయ్య లాలి
కోదండరామునికి గోపయ్య లాలి
శ్యామలాంగునికి శ్యామయ్య లాలి
ఆగమనుతునికి త్యాగయ్య లాలి | | వటపత్రశాయికి | |
ఏరువాక పున్నమి
వర్షఋతువులో జ్యేష్ఠశుద్ధ పూర్ణిమను తెలుగు రైతులు ఏరువాక పున్నమిగా జరుపుకుంటారు. తొలకరి జల్లుల ఆగమనంతో రైతులు ఆనందోత్సాహాల మధ్య అరక దున్నటంతో పొలం పనులు మొదలుపెడతారు.
ఏరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధం చేసిన నాగలి అని, ఏరువాక అంటే దున్నడానికి ప్రారంభమనీ అర్థం. అంటే వ్యవసాయం మొదలుపెట్టడం. సాంప్రదాయికంగా రైతులు ఏరువాక పున్నమిని పండుగలా జరుపుకుంటారు. ఆ రోజు ఎద్దులను కడిగి చక్కగా అలంకరిస్తారు. వాటికి పొంగలి పెడుతారు. అనంతరం రైతులందరూ సామూహికంగా ఎద్దులను తోలుకుని పొలాలకు వెళ్లి దుక్కి దున్నుతారు.
ఆరోజున ఆడపడుచులు పుట్టింటికి వస్తారు. ఈ పండుగనాడు చేసే మరో ముఖ్యమైన వేడుక ఎడ్ల పందేలు. ఎద్దులను బాగా అలంకరించి పరిగెత్తిస్తారు. వాటి వెనుక యువకులు పరుగులు తీస్తారు. అంతేకాకుండా ఎద్దులకు బండలు (బరువైన రాళ్ళూ) కట్టి పరుగులు తీయిస్తారు. దీన్ని బండలాగుడు పోటీ అంటారు.
ఏరువాక పౌర్ణమి రోజునే ఇళ్ళలో పనిచేసే జీతగాళ్ళ సంవత్సరం ముగిసి కొత్త సంవత్సరం మొదలవుతుంది.
ఏరువాక పున్నమిని “"వప్పమంగల దివసం"” గా రైతాంగం జరుపుకునే వారని జాతక కధల ద్వారా తెలుస్తోంది.
తెలుగు సినిమాల్లో కూడా ఏరువాక ప్రముఖంగా కనిపించింది. రోజులు మారాయి సినిమా కోసం ఏరువాక నేపథ్యంలో కొసరాజు రాఘవయ్య చౌదరి కింది పాట రాసాడు.“ఏరువాక సాగారో రన్నో చిన్ననా...నీ కష్టమంతా తీరునురో రన్నో చిన్నన్నా...”
వినియోగదారుల సంఘాలు
మొట్టమొదటి వినియోగదారుల సంఘం అమెరికాలో ఏర్పడింది."
వినియోగదారుల ఉద్యమం ప్రప్రథమంగా అమెరికాలో ప్రారంభమయ్యింది. 1920లో మొట్టమొదటి వినియోగదారుల సంఘం అమెరికాలో ఏర్పడింది. దీని తర్వాత ఆస్ట్రేలియా, ఇంగ్లాండ్‌, డెన్మార్క్‌, నార్వే ఇతర ఐరోపా దేశాలలో కూడా ఉద్యమం వ్యాప్తి చెంది అక్కడ కూడా వినియోగదారుల సంఘాలు ఏర్పడ్డాయి. 'రాల్ఫ్‌నాడార్‌'ని వినియోగదారుల ఉద్యమ పితామహుడుగా పిలుస్తారు. ఆయన కృషి వల్ల నేడు ప్రపంచమంతటా వినియోగదారుల ఉద్యమ సంఘాలు ఉన్నాయి.
మార్చి 15, 1962లో జెఎఫ్‌ కెన్నెడి ప్రప్రథమంగా నాలుగు వినియోగదారుల హక్కులు అమెరికా ప్రజలకు ప్రకటించారు. అవి- రక్షణ, సమాచారం, ఎంపిక, విజ్ఞప్తి చేసుకునే హక్కులు. తర్వాత ఆ హక్కులు ఎనిమిది అయ్యాయి.
1972లో అంతర్జాతీయ వినియోగదారుల సంఘాల సంస్థ ప్రాంతీయ సంచాలకుడు అన్వర్‌ ఫజల్‌ మార్చి 15 తారీకుని ప్రపంచ వినియోగదారుల హక్కుల దినోత్సవంగా పరిగణించాలని తీర్మానించారు. దాంతో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా దాదాపు 20 సంఘాలు, సంస్థలు 1973 మార్చి 15 ని వినియోగదారుల హక్కుల దినంగా పాటించాయి.
మనదేశంలో మొట్టమొదటి వినియోగదారుల సంఘాన్ని అప్పటి బొంబాయి (ఇప్పటి ముంబయి)లో ప్రారంభించారు. మన రాష్ట్ర విషయానికి వస్తే ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఈ ఉద్యమాన్ని 1973లో విశాఖపట్నంలో పరిగి వసంతకుమార్‌ ఆధ్వర్యంలో ప్రారంభమయ్యింది. ఆయన మొదటి వినియోగదారుల సంఘాన్ని ప్రారంభించారు. ప్రస్తుతం 500 పైన సంఘాలు ఉన్నాయి. వినియోగదారుల్లో చైతన్యం, వారి సంరక్షణ, సంక్షేమం, సేవాలోపాలు, వినియోగదారుల విద్య తదితర అంశాలలో ఈ సంఘాలు, సంస్థలు పనిచేస్తున్నాయి. మన దేశంలో 1986లో వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం అమలులోకి వచ్చింది. ఈ చట్టం ప్రకారం వినియోగదారులుగా మనకు ఆరు హక్కులు ప్రకటించింది. అవి-
1. వినియోగదారుల రక్షణ- మానవప్రాణాలకు, ఆస్తికి ప్రమాదకారక వస్తువులు, సేవల నుంచి రక్షణ పొందే హక్కు. అవసరాలు తీర్చడమే కాకుండా, దీర్ఘకాలం మన్నే వస్తువులు, సేవలను పొందాలి.
2. సమాచారం పొందే హక్కు- అవాంఛిత వ్యాపార కార్యకలాపాల నుంచి వినియోగదారులకు రక్షణ కల్పించేందుకు వస్తు నాణ్యత, బరువు, స్వచ్ఛత, పుష్టి, ప్రమాణం గురించి తెలియజేయాలి. నాణ్యమైన సేవలు పొందే సమాచారాన్ని తెలుసుకునే హక్కు ఉంది.
3. వస్తువులను, సేవలను ఎంపిక చేసుకునే హక్కు- వివిధ రకాల వస్తువులు, సేవలు పొందేటప్పుడు వాటి మధ్య రేటు తెలుసుకోవడం మంచిది. సముచిత రేటులో నాణ్యత, సేవలు పొందడం
4. ప్రాతినిధ్యం వహించే హక్కు- వినియోగదారుల ఆసక్తిని, వారి అవసరాలను సరైన వేదికలు, ఫోరంలలో వినిపించడం. వినియోగదారుల సంక్షేమార్థం ఏర్పాటు చేసిన వివిధ వేదికలలో ప్రాతినిధ్యం వహించడం.
5. వినియోగదారుల ఫోరంలో విజ్ఞప్తి చేయడం ద్వారా సేవాలోపాలు, వస్తు లోపాల నుండి పరిహారం పొందే హక్కు- వినియోగదారులు మోసానికి గురయినప్పుడు ఫోరంలో కేసులు వేసి, తగిన పరిహారాన్ని పొందడం.
6. వినియోగదారుల విద్య హక్కు- వినియోగదారులు నిరంతరం తమ హక్కులను తెలుసుకుంటూ, తమ జ్ఞానాన్ని పెంచుకోవడం, నైపుణ్యాలను పెంపొందించుకోవడం ఎంతో అవసరం. గ్రామీణ ప్రాంతాలలో వినియోగదారులు హక్కుల పట్ల అవగాహన లేక ఎంతో మోసపోతున్నారు.
భారత ప్రభుత్వం 1989లో మార్చి 15 ని వినియోగదారుల దినోత్సవంగా ప్రకటించింది. అప్పటి నుంచి ప్రతి సంవత్సరం మనం ప్రపంచ వినియోగదారుల దినోత్సవాన్ని మార్చి 15 న జరుపుకుంటున్నాం.
మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి
మల్లాది రామకృష్ణ శాస్త్రి (1905- 1965) ప్రముఖ తెలుగు రచయిత.
మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి 1905, జూన్ 17న కృష్ణా జిల్లా, చిట్టిగూడూరు గ్రామంలో ఒక సంపన్న కుటుంబంలో కనకవల్లి, నరసింహశాస్త్రి దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడు మచిలీపట్నంలో బి.ఎ. వరకు చదివాడు. తరువాత మద్రాసులో సంస్కృతాంధ్రాలలో ఎం.ఎ.పట్టా పుచ్చుకున్నాడు. నలభైకి పైగా భాషలను అభ్యసించి అనేక శాస్త్రాలలో పాండిత్యాన్ని సంపాదించాడు. ఇతడు వేద విద్యను యడవల్లి సుబ్బావధాన్లు వద్ద, మహాభాష్యాన్ని నోరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి వద్ద, బ్రహ్మసూత్రాలను శిష్ట్లా నరసింహశాస్త్రి వద్ద నేర్చుకున్నాడు. నాట్యం, చిత్రలేఖనం, సంగీతంలో కూడా ప్రవేశం ఉంది. ఆస్తి లావాదేవీలలో సంపదను అంతా పోగొట్టుకుని బందరు వదిలి కొంతకాలం గుంటూరులో ఉన్నాడు. ఇతనికి 15వ యేట పురాణం సూరిశాస్త్రి కుమార్తె వెంకటరమణతో వివాహం జరిగింది. ఇతనికి ఇద్దరు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు. ఇతడు గుంటూరులో పాములపాటి వెంకట కృష్ణయ్యచౌదరి నడిపే దేశాభిమాని పత్రికకు ఉపసంపాదకుడిగా పనిచేశాడు. ఇతడు సినిమాలలో మాటలు, పాటలు రాయడానికి ముందు, పలు పత్రికల్లో వ్యాసాలు, కథలు వ్రాశాడు. నవలలు, నాటకాలు రాసి పేరు తెచ్చుకున్నాడు. దర్శకుడు గూడవల్లి రామబ్రహ్మం ‘పల్నాటియుద్ధం’ చిత్ర రచన విషయంలో సలహాల కోసం 1945లో ఇతడిని మద్రాసుకు ఆహ్వానించాడు. ఆ విధంగా ఇతడు 1945, మార్చి 24న మద్రాసులో అడుగుపెట్టాడు. మద్రాసులోని పానగల్ పార్కులో పగలంతా ఒక చెట్టు క్రింద ఉండే రాతిబల్లపై కూర్చుని వచ్చినవారికి మదనశాస్త్రం నుండి మంత్రశాస్త్రం వరకు బోధించేవాడు. ఎంతో మంది వర్ధమాన కవులకు సందేహ నివృత్తి చేసేవాడు. మద్రాసులో సముద్రాల రాఘవాచార్యకు అత్యంత ఆప్తుడయ్యాడు. అతడికి చాలా కాలం "ఘోస్ట్ రైటర్"గా ఉన్నాడు. 1952 వరకు ఇతడు చేసిన సినిమా రచనలలో ఇతని పేరు లేకపోవడం గమనార్హం. చిన్న కోడలు చిత్రంతో ఇతడు అజ్ఞాత వాసం వదిలి బహిరంగంగా సినీజీవితం కొనసాగించాడు. తన సొంత పేరుతో 39 చిత్రాలలో 200కు పైగా పాటలను రచించాడు.
ఇతడు కృష్ణా పత్రికలో ఛందోబద్ధమైన కవిత్వం వ్రాశాడు. కృష్ణాపత్రికలో చలువ మిరియాలు పేరుతో వ్యంగ్య వ్యాసాలను వ్రాశాడు. 19వ యేట నుండే కథారచన ప్రారంభించి సుమారు 125 కథలను వ్రాశాడు. ఇతడు వ్రాసిన డుమువులు కథ 14 భారతీయ భాషలలోకి అనువదించబడింది. అహల్యా సంక్రందనం, హంసవింశతి గ్రంథాలకు అమూల్యమైన పీఠికలు వ్రాశాడు.
‍* బాలరాజు (1948)
యాగంటి
కర్నూలు జిల్లాలో బ్రహ్మం గారు నివసించిన బనగానపల్లి గ్రామానికి సమీపంలో ఉన్న పుణ్యక్షేత్రమే యాగంటి. ఆహ్లాదకరమైన ప్రకృతి సౌందర్యంతో పరవశింపచేసే పుణ్యక్షేత్రాలలో యాగంటి ఒకటి. యాగంటి గ్రామంలో ఉమామహేశ్వర స్వామి ఆలయం నెలకొనివుంది. సమీపంలోని కొండ గుహ ఒకదానిలో వేంకటేశ్వరస్వామి విగ్రహం ఉంది. అగస్త్య మహర్షి, వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి వంటివారి పేర్లతో ఇక్కడి చారిత్రక, పౌరాణిక గాథలు ముడిపడివున్నాయి. యాగంటి ఆలయంలోని నంది విగ్రహానికి "యాగంటి బసవన్న" అని పేరు. ఈ విగ్రహం అంతకంతకూ పెరుగతూవుంటుందని, కలియుగం అంతమయ్యేనాటికి లేచి రంకె వేస్తుందని వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి కాలజ్ఞానంలో వర్ణించారు. అగస్త్యమహర్షి శాపం వల్ల ఈ గ్రామంలో కాకులు ఉండవని ప్రతీతి. 
యాగంటి దేవాలయం కర్నూలు జిల్లాల్లో చాలా ప్రసిద్ధి చెందిన ఆలయం. ఇక్కడ వున్న నందీశ్వరునికి దేశవ్యాప్తంగా ప్రచారం ఉంది.
యాగంటి క్షేత్రంలో ప్రధాన ఆలయంలో శ్రీ ఉమామహేశ్వరుని లింగం ఉంది. తొలుత ఈ ఆలయంలో శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించాలని కట్టారనీ కాని తయారయిన విగ్రహంలో చిన్న లోపం వున్నందున వెంకటేశ్వరుని విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించలేదనీ, స్వయంభువుగా ఆ చుట్టు పక్కల వెలసిన ఉమా మహేశ్వర స్వామి వారిని తీసుకుని వచ్చి ఆలయంలో ప్రతిష్ఠించారని ఒక కథ ప్రచారంలో ఉంది. లోప భూయిష్టమైన శ్రీ వెంకటేశ్వరస్వామి వారి విగ్రహాన్ని ప్రధాన ఆలయానికి ప్రక్కనే కొండపైన సహజ సిద్దంగా వున్న గుహలో ఇప్పటికీ దర్శించుకోవచ్చు. ఇక్కడున్న పుష్కరిణి లోనికి నీరు నంది నోటి నుండి వస్తూ వుంటుంది.
ప్రకృతి ఒడిలో పుట్టిన జలధార పర్వత సానువుల్లో ప్రవహించి ఆలయ ప్రాంగణంలోని కోనేరులో చేరుతుంది. ఈ కోనేరులో అగస్త్యుడు స్నానమాచరించిన కారణంగా దీనిని అగస్త్య పుష్కరిణి అని అంటారు.
ఏ కాలంలో నైనా పుష్కరిణి లోని నీరు ఒకే మట్టంలో వుండడం విశేషం. ఇందులోని నీటికి ఔషధ గుణాలున్నాయని, ఇందులో స్నానమాచరిస్తే సర్వ రోగాలు నయమౌతాయని నమ్మకం. 
పుష్కరిణి నుండి ఆలయానికి వెళ్ళడానికి సోపాన మార్గం ఉంది. ప్రధాన గోపురం ఐదు అంతస్తులు కలిగి ఉంది. దీన్ని దాటగానే రంగ మంటపం, ముఖ మంటపం, అంతరాళం, ఉన్నాయి. గర్బాలయంలో లింగ రూపం పై ఉమా మహేశ్వరుల రూపాలు కూడా ఉన్నాయి. పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి గారు రచించిన కాలజ్ఞానంలో యాగంటి బసవన్న రోజు రోజుకి పెరుగుతున్నాడని రాశారు.
యాగంటిలో సహజ సిద్ధంగా ఏర్పడిన కొండగుహలు మనని ఆశ్చర్య చకితులను చేస్తాయి. వెంకటేశ్వరస్వామి గుహలో అగస్త్య మహర్షి శ్రీ వేంకటేశ్వరుని విగ్రహం ప్రతిష్ఠించాడు. ఇక్కడున్న వేంకటేశ్వరుడు భక్తుల పూజలనందు కొంటున్నాడు. ఆ ప్రక్కనే ఇంకో గుహలో బ్రహ్మం గారు కొంత కాలం నివసించారని, శిష్యులకు ఙ్ఞానోపదేశం చేసారని భక్తులు నమ్ముతారు. దీనిని శంకరగుహ, రోకళ్ళగుహ అనికూడా అంటారు. యాగంటిలో వసతి సౌకర్యాలు లేవు. దగ్గర వున్న బనగానపల్లిలో వసతులున్నాయి. ఈ క్షేత్రం కర్నూలు నుండి సుమారు వంద కిలో మీటర్ల దూరంలో ఉంది. కర్నూలు, బనగానపల్లి, నంద్యాల నుండి యాగంటి క్షేత్రానికి బస్సు సౌకర్యం ఉంది.
ఇక ఇక్కడి ముఖ మంటపంలో స్వయంభువుగా వెలసిన బసవన్న విగ్రహంలో జీవకళ ఉట్టిపడుతూ ఉంటుంది. దానిని చూడగానే లేచి రంకె వేయడానికి సిద్ధంగా ఉందేమోనని అనిపిస్తుంది. ఈ బసవన్న అంతకంతకు పెరిగిపోతూ ఉంటోందన్న మాటని పురావస్తు శాఖ కూడా నిర్ధారణ చేయడంతో మరింత మహిమాన్వితమైనదిగా వెలుగొందుతోంది. కలియుగాంతంలో యాగంటి బసవన్న లేచి రంకె వేస్తాడని బ్రహ్మంగారి కాలజ్ఞానం లో ప్రస్తావించబడి ఉంది. యుగాంతంతో ముడిపడి ఉన్న ప్రత్యేకత యాగంటి బసవన్నకు ఉంది.
రేవులగడ్డ సోమేశ్వరరావు
ప్రొఫెసర్ రేవులగడ్డ సోమేశ్వరరావు అలియాస్ ఆర్.ఎస్. రావు (74) స్వస్థలం విశాఖపట్టణం జిల్లాలోని చోడవరం గ్రామం. సామాజికం గా అణగారిన వర్గాల అభివృద్ధే లక్ష్యంగా జరిగిన అనేక ఉద్యమాలనేత. ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ నుంచి మ్యాథ్స్‌లో ఆయన పీజీ చేశారు. ఒడిశాలోని సంభల్‌పూర్ యూనివర్సిటీలో ఎకనామిక్స్ విభాగం ప్రొఫెసర్‌గా రిటైరయ్యారు. ఒడిశాలో మావోయిస్టులు కిడ్నాప్ చేసిన మల్కన్‌గిరి జిల్లా కలెక్టర్ వినీల్‌ కృష్ణ విడుదల్లో మావోయిస్టులతో చర్చలకు ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నియమించిన మధ్యవర్తుల్లో ఒకరిగా ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. తెలుగుదేశం హయాంలో, ఆ తరువాత వైఎస్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు మావోయిస్టులతో ప్రభుత్వం జరిపిన చర్చల సమయంలోనూ ఆర్.ఎస్,రావు తన వంతు పాత్రను నిర్వహించారు. 17.6.2011 న ఢిల్లీలో కన్నుమూశారు.
సర్వర్ సుందరం
సర్వర్ సుందరం (Server Sundaram) ఒక 1966 జులై 29న విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. దీనికి మాతృక ఇదే పేరుతో నున్న తమిళ సినిమా సర్వర్ సుందరం. దీని కథను ప్రముఖ దర్శకుడు కె.బాలచందర్ అందించారు. తెలుగులో ఈ చిత్ర దర్శకుడు క్రిష్ణన్-పంజు.
దీనిని "మై సుందర్ హూ" పేరుతో మహమూద్ హీరోగా 1971 సంవత్సరం హిందీలో నిర్మించారు.
సుందరం (నగేష్) ఒక హోటల్ లో సర్వర్ గా పనిచేస్తుంటాడు. ఇతడు తన తల్లితో హాయిగా జీవిస్తుంటాడు. అదే హోటల్ కు రాధ (విజయ) ఎక్కువగా వస్తుంటుంది. సుందరం రాధను ప్రేమిస్తుంటాడు. అయితే రాధ మాత్రం ఏ మాత్రం ఇష్టపడదు. ఆమెను ఆకర్షించడానికి రాఘవన్ (ముత్తురామన్) సహాయంతో సినిమాలలో ప్రవేశిస్తాడు. సినిమా అంతా చివరికి ఏ విధంగా అతడు రాధ ప్రేమను సంపాదిస్తాడని చూపిస్తుంది. 
తమిళ సర్వర్ సుందరం సినిమాకు ఉత్తమ చిత్రంగా భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం మరియు పిలింఫేర్ అవార్డులు కైవసం చేసుకున్నది.
అంకుసాపూర్
అంకుసాపూర్, కరీంనగర్ జిల్లా, సిరిసిల్ల మండలానికి చెందిన గ్రామము. ఈ గ్రామం సిరిసిల్ల నుండి 6కి.మి వరకు వుంటుంది. అంకుసాపూర్ మంచి గ్రామం, ఆ గ్రామంలో హోటల్ ఒక్కటి ఉన్నది అది ఆ గ్రామంలో పేరు గాంచిన హోటల్.
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=03
జీన్స్ (సినిమా)
జీన్స్ (Jeans) తెలుగులో 1998 విడుదలైన ఒక డబ్బింగ్ సినిమా. దీని మాతృక తమిళంలోని "జీన్స్" సినిమా.
దళపతి
దళపతి తెలుగులో విడుదలైన ఒక డబ్బింగ్ సినిమా. దీనికి మూలం తమిళంలో మణిరత్నం దర్శకత్వం వహించిన "తళపతి" చిత్రం
నన్ను దోచుకొందువటే
నన్ను దోచుకొందువటే వన్నెల దొరసాని...అను ఈ పాట గులేబకావళి కథ (1962) అను సినిమాలోనిది. ఇందులో ఎన్.టి. రామారావు మరియు జమున కలిసి నటించారు. ఈ సినిమాలోని పాటలన్నీ దాదాపుగా ఘంటసాల మరియు పి.సుశీల గారు కలిసి ఆలపించారు.
పల్లవి:
నన్ను దోచుకొందువటే వన్నెల దొరసాని ...
కన్నులలో దాచుకొందు నిన్నే నా స్వామి ... నిన్నే నా స్వామి
నన్ను దోచుకొందువటే...
చరణం 1 :
ఆమె:
తరియించును నీ చల్లని చరణమ్ముల నీడలోన
తరియించును నీ చల్లని చరణమ్ముల నీడలోన
పూల దండవోలే ...కర్పూర కళికవోలె... కర్పూర కళిక వోలె...
అతడు:
ఎంతటి నెరజాణవు... నా అంతరంగమందు నీవు
ఎంతటి నెరజాణవు... నా అంతరంగమందు నీవు
కలకాలము వీడని సంకెలలు వేసినావు...సంకెలలు వేసినావు
నన్ను దోచుకొందువటే...
నన్ను దోచుకొందువటే వన్నెల దొరసాని ...
కన్నులలో దాచుకొందు నిన్నే నా స్వామి ... నిన్నే నా స్వామి
చరణం 2 :
ఆమె:
నా మదియే మందిరమై... నీవే ఒక దేవతవై
నా మదియే మందిరమై... నీవే ఒక దేవతవై
వెలసినావు నాలో నే కలిసిపోదు నీలో...కల్సిపోదు నీలో
అతడు:
ఏనాటిదో మమ బంధం... ఎరుగరాని అనుబంధం
ఏనాటిదో మమ బంధం... ఎరుగరాని అనుబంధం
ఎన్ని యుగాలైనా ఇది ఇగిరిపోని గంధం...ఇగిరిపోని గంధం...
నన్ను దోచుకొందువటే...
నన్ను దోచుకొందువటే వన్నెల దొరసాని ...
కన్నులలో దాచుకొందు నిన్నే నా స్వామి ... నిన్నే నా స్వామి
నన్ను దోచుకొందువటే...
డా.సి.నారాయణరెడ్డి గారు ఈ సినిమా పాటలకు సాహిత్యాన్ని అందించారు. ఇదే ఆయనకు మొదటి సినిమా. ఈ సినిమాకు గాను ఆయన రాసిన మొదటి పాట ఇది. అందరూ పాడుకునేలా సరళమైన పదాలతో, ఎంతో అర్ధం వచ్చేలా రాశారు.
లా కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియా లోని లా కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా చూడు.
లా కమిషన్ నివేదికలు. 2009 సంవత్సరం వరకు 18 లా కమిషన్లు, భారతీయ చట్టాలను, న్యాయ వ్యవస్థ పనితీరును పరిశీలించి, 236 నివేదికలను (రిపోర్టులను ) ఇచ్చాయి. ప్రస్తుతం, 19వ లా కమిషన్, జస్టిస్ పి.వి రెడ్డి అధ్యక్షతన పనిచేస్తుంది. 19వ లా కమిషన్ పదవీ కాలం 2009 నుంచి 2012 వరకు.
మానాపురం అప్పారావు
మానాపురం అప్పారావు తెలుగు సినిమా దర్శకుడు.
భారతదేశపు చట్టాలు
1833లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఛార్టర్ ఏక్ట్ 1833 (గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా ఏక్ట్ 1833 అని కూడా అంటారు) అమలు చేయటంతో, భారతదేశానికి (నాటి బ్రిటిష్ ఇండియా) అంతటికీ ఒకే శాసనం చేయటానికి అధికారం కలిగింది. అప్పటినుంచీ భారతదేశానికి (బ్రిటిష్ ఇండియా) అంతటికీ చట్టాలు చేయటం మొదలైంది. ఆనాటి నుంచి, అంటే 1834 సంవత్సరం నుంచి, 2011 జూన్ 20 వరకు, భారత దేశంలో 2245 చట్టాలు అమలులో ఉన్నాయి. వాటి వివరాలు ఈ క్రింది పట్టికలో చూడండి.
అంజలి (సినిమా)
అంజలి 1990 లో విడుదలైన ఒక తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. దీనికి మాతృక మణిరత్నం నిర్మించి దర్శకత్వం వహించిన "అంజలి" అనే తమిళ సినిమా.