hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
క్లోనింగ్
జీవశాస్త్రంలో క్లోనింగ్ అనగా జన్యుపరంగా సారూప్య ఉత్పత్తి ప్రక్రియ, ఈ విధానంలో అలైంగిక పద్ధతి ద్వారా ప్రకృతిలో ఉన్న బాక్టీరియా, కీటకాలు లేక మొక్కలు వంటి జీవుల నుంచి అదే రూపం కలిగిన కొత్త జీవులను పునరుత్పత్తి చేస్తారు. క్లోన్ అంటే ప్రతిరూపం, ప్రతిరూపాన్ని తయారు చేయడాన్నే క్లోనింగ్ అంటారు. ప్రతి జీవి జీవకణాల (సెల్స్) తో రూపొంది ఉంటాయి. జీవిలో ఉండే జీవకణాలలో ప్రధానమైనవి అని రెండు అని అనుకుంటే వాటిలో ఒకటి సోమాటిక్ జీవకణం (సెల్), రెండోవది జెర్మ్ జీవకణం (సెల్), వీటిలో జెర్మ్ జీవకణాలు పునరుత్పత్తి కణాలు. జెర్మ్ జీవకణాలు ఆడ జాతిలో ఉంటే వాటిని అండ కణాలనీ, మగ జాతిలో ఉంటే శుక్ర కణాలనీ పిలుస్తారు. ఈ జెర్మ్ కణాలను మినహా ఇస్తే మిగతా శరీరమంతా ఉండే కణాలను సోమాటిక్ కణాలు అంటారు. ప్రతి కణంలోను కేంద్రకం (న్యూక్లియస్) ఉంటుంది. ప్రతి కణ కేంద్రకంలో క్రోమోజోములు ఉంటాయి. అయితే సోమాటిక్ కణాల కేంద్రకంలో క్రోమోజోములు జతలుగా ఉంటాయి, జెర్మ్ కణాల కేంద్రకంలో క్రోమోజోములు ఒంటరిగా ఉంటాయి. మామూలుగా సంతానోత్పత్తి జరిగేటప్పుడు ఆడ, మగ జాతుల కలయిక వలన ఆడ జాతిలో ఉన్న అండ కణాలు (ఒంటరి క్రోమోజోములు), మగ జాతిలో ఉన్న శుక్ర కణాలు (ఒంటరి క్రోమోజోములు) కలిసి జతగా ఏర్పడటాన్నే పిండం ఏర్పడటమంటారు. పిండం కణ విభజన చెందుతూ పెరిగి శిశువుగా రూపొందుతుంది. క్లోనింగ్ పద్ధతిలో కొత్త జీవిని పుట్టించడానికి ఆడజాతికి చెందిన జీవి అండకణంలోని ఒంటరి క్రోమోజోములతో కూడిన కేంద్రకాన్ని తొలగించి, అండ కణ కవచాన్ని మాత్రమే మిగులుస్తారు. ఆ తరువాత ఆడ లేక మగ జాతుల నుంచి సోమాటిక్ కణాన్ని తీసుకొని అందులో జంట క్రోమోజోములతో కూడిన కేంద్రకాన్ని వేరు చేసి జంట క్రోమోజోములతో కూడిన కేంద్రకాన్ని క్రోమోజోములు లేని అండ కణ కవచంలో ప్రవేశపెడతారు. ఇప్పుడు ఈ అండ కణం జంట క్రోమోజోములున్న కేంద్రకాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఇప్పుడు జంట క్రోమోజోముల కేంద్రకాన్ని కలిగి ఉన్న అండ కణానికి కొన్ని రసాయనిక పరీక్షలు జరపటం ద్వారా అండ కణం పిండ కణంగా మార్పు చెందుతుంది. తరువాత ఈ పిండ కణాన్ని ఆడ జీవి అండాశయంలో ఉంచుతారు. తరువాత పిండ కణం కణవిభజన జరుగుతూ శిశువుగా పెరుగుతుంది. తరువాత మామూలు గర్భధారణ సమయం తరువాత జరిగే ప్రసవం లాగే ప్రసవం జరిగి క్లోనింగ్ శిశువు జన్మిస్తుంది. ఈ క్లోనింగ్ శిశువు ఏ జీవి నుంచి సోమాటిక్ జీవకణాన్ని సేకరించామో ఆ జీవి పోలికలను కలిగి ఉంటుంది.
క్లోనింగ్ అనగా ప్రతిరూపాన్ని తయారు చేయటం కనుక కొన్ని వస్తువులను అదే రూపంతో తయారు చేయటాన్ని క్లోనింగ్ చేయటం అంటారు.
alltechgeek
గాలిపటం ఆట
గాలిపటములతో ఆడుకొనే ఆటను గాలిపటం ఆట అంటారు. గాలి పటముల ఆట ఆడువారు గాలిలో గాలిపటములను ఎగుర వేయుచూ ఒకరితో ఒకరు పోటీ పడుటను గాలిపటముల పోటీ అంటారు. గాలిపటాలను వినోదం కోసం పైకి ఎగుర వేస్తూ అవి కింద పడకుండా నియంత్రిస్తూ ఇతర గాలి పటాల నుంచి ఎదురయ్యే చిక్కుల నుంచి తమ గాలిపటాన్ని రక్షిస్తుంటారు. గాలి పటాల పోటీని ఒక పోటీగానే కాక ఒక పండుగగా జరుపుకుంటున్నారు. భారతదేశంలో గాలిపటాలు ఎగురవేయడానికి అనువుగా గాలి వీచే సంక్రాంతి పండుగ రోజున లేదా కొన్ని రోజుల పాటు గాలి పటాల పండుగను జరుపుకుంటారు.
గాలిపటాల పోటీలో పాల్గొనే వారికి గాలిపటముల పోటీ నిర్వాహకులు కొన్ని సౌకర్యాలు కల్పించడంతో పాటు విజేతలకు బహుమతులను అందించి ప్రోత్సహిస్తున్నారు.
గాలిపటం ఆకారంను బట్టి, రంగులను బట్టి, ఎగిరే ఎత్తును బట్టి, దూరాన్ని బట్టి, బరువులను బట్టి, పరిమాణాన్ని బట్టి, మోయగలిగిన బరువును బట్టి, గాలి పటానికి వాడిన సూత్రాన్ని బట్టి, ఒకే దారానికి కట్టిన గాలిపటముల సంఖ్యను బట్టి, గాలి పటానికి ఉపయోగించిన దారాన్ని బట్టి విజేతలను ఎంపిక చేస్తారు.
అంతర్జాతీయ గాలిపటాల పండుగ - గుజరాత్
ప్రతి సంవత్సరం గుజరాత్ లో రెండు వేలకు పైగా పండుగలను జరుపుకుంటారు. ఉత్తరాయణంలో జరుపుకునే అంతర్జాతీయ గాలిపటాల పండుగ అతిపెద్ద వేడుకగా భావించబడుతుంది. గాలిపటాల పండుగ వస్తుందన్న కొద్ది నెలల ముందే గుజరాత్‍లోని ఇళ్లలో గాలిపటాల తయారీ ప్రారంభమవుతుంది. హిందూ క్యాలెండర్ ప్రకారం ఉత్తరాయణం అనగా శీతాకాలం నుంచి వేసవి కాలానికి ప్రారంభ రోజు. రైతులు అత్యంత ఆసక్తిగా ఎదురు చూసే పంట కోతల కాలం మరియు సూర్యుడు మకరరాశిలో ప్రవేశిస్తాడు, ఈ రోజును మకర సంక్రాంతి అంటారు. ఈ రోజు భారతదేశం లో ముఖ్యమైన పంట రోజులలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. గుజరాత్ లోని చాలా నగరాలు ఈ గాలి పటాల పోటీని నిర్వహిస్తున్నాయి. గుజరాత్ మరియు ఇతర రాష్ట్రాల ప్రాంతంలో ఉత్తరాయాణాన్ని అత్యంత వేడుకగా నిర్వహించటం వలన భారతదేశంలో రెండు రోజులు ప్రభుత్వ సెలవులగా మారాయి. ఈ పండుగ సందర్భంగా ఉందియు అనే స్థానిక ఆహారాన్ని జనసమూహానికి అందజేస్తారు. ఈ పండుగకు కొన్ని రోజులు ముందు ఇక్కడి మార్కెట్లు సరఫరాదారులు మరియు కొనుగోలుదారులతో కిటకిటలాడుతుంది. 2012లో జరిగిన గుజరాత్ అంతర్జాతీయ గాలిపటాల పండుగలో 42 దేశాలు పాల్గొన్నందున గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్స్ బుక్ లో నమోదు కొరకు ప్రయత్నిస్తున్నారు.
మెట్రోరైలు
మహానగరాల్లో ఉన్న వివిధ రకాల రవాణా వ్యవస్థలలో మెట్రో రైలు వ్యవస్థ ఒకటి. రోడ్డు రవాణా వ్యవస్థపై పెరుగుతున్న భారాన్ని తగ్గించడంలో మెట్రో రైలు వ్యవస్థ ప్రధాన పాత్ర వహిస్తుంది. 
మెట్రో రైలు వలన కింది ప్రయోజనాలు కలుగుతున్నాయి
టోలెమీ
క్లాడియస్ టోలెమీ (ఆంగ్లం:Ptolemy, (గ్రీకు: Κλαύδιος Πτολεμαῖος "Klaudios Ptolemaios") ; క్రీ.పూ 90 నుండి క్రీ.పూ 168 మధ్య జీవించిన గ్రీకు గణిత శాస్త్రవేత్త. ఆయన రచలనలను గ్రీకు భాషలో చేశారు.ఆయన గణిత శాస్త్రవేత్త, ఖగోళ శాస్త్రవేత్త, భూగోళ శాస్త్రవేత్త, జ్యోతిష్య శాస్త్రవేత్త మరియు గ్రీకు భాషలో ఒక కవి.బాల్యమంతా గ్రీస్ లోనే గడిపి ఉన్నత విద్యను అభ్యసించడానికి టోలెమీ అలెగ్జాండ్రియా వచ్చినట్లు చెబుతారు.
టోలెమీ రాసిన ఖగోళ శాస్త్ర గ్రంథం ఆల్మరెస్టు పేరుతో 9 వ శతాబ్దంలో అరబ్బీ భాషలోకి అనువదింప బదినది. ఈ గ్రంథంలో త్రికోణ శాస్త్రం ఖగోళ శాస్త్రానికి ఏ విధంగా ఉపయోగపడుతుందో ఈయన స్పష్టంగా తెలియజేశారు. ఒక వృత్తాన్ని 360 డిగ్రీలుగా విభజించి, ఈ విభాగాలను మళ్ళీ సూక్ష్మ భాగాలుగా విభక్తం చేసి నిముషాలు, క్షణాలు ఏర్పాటు చేశాడు. అనంత విశ్వంలో భూమి మధ్యగా ఉంటుందనీ, దాని చుట్టూ గ్రహాలు తిరుగుతూ ఉంటాయని టోలెమీ నమ్మాడు. ఈ సిద్ధాంతమునే "భూకేంద్రక సిద్ధాంతము" అంటారు. ఈ భావన సరికాదని 16,17 శతాబ్దాలకు చెందిన శాస్త్రవేత్తలు నిరూపించారు.
ఈయన గ్రీకుల ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞులలో చివరివాడు. హిప్పార్కస్ ఈయన గురువని కొందరు నమ్ముతున్నారు. టోలెమీ ఖగోళ శాస్త్రంలో ఎంతో వైదుష్యాన్ని కనబరిచారు. అంతకు ముందు ఎవ్వరూ లెక్క పెట్టని 400 నక్షత్రాలను కలిపి మొత్తం 1028 నక్షత్రాల జాబితాను తయారు చేశాడు. వాటిలో టోలెమాయిక్ రూల్, అర్మిల్లరీ సర్కిల్, ఆర్మిల్లరీ స్పియర్, ఎస్టోనామికల్ రింగ్, మెరిటియన్ క్వాడ్రన్డ్స్ వంటివి ప్రత్యేకించి చెప్పుకోదగ్గవి.
దృక్ శాస్త్రం గురించి కూడా టోలెమీ రాశాడు. కాంతి కిరణాలు పరావర్తనం చెంది మన కంటిని చేరినప్పుడు మనకు కనిపిస్తాయి. ఇలాగే కాంతి కిరణాలు యానకాలను మారేటఫ్ఫుడు మార్గాలలో మార్పులు తెచ్చుకుని వక్రీభవనం ప్రదర్శిస్తాయని మనకు తెలుసు. ఈ విషయాలను ప్లేటో కూడా స్పృశించాడు. టోలెమీ వీటి గురించి చర్చించి ఇవన్నీ వాస్తవాలే అని తీర్మానించాడు.
ఈయన భూగోళ శాస్త్రజ్ఞుడు కూడా. ఈయన రాసిన గ్రంథంలో అక్షాంశాల, రేఖాంశాల ఆధారంగా బ్రిటిష్ దీవుల నుండి అరేబియా హిందూ దేశాల మధ్య వరకు గల ఎన్నో స్థలాల గురించి స్థాన నిర్ణయాలు చేస్తూ క్రమబద్ధమైన వివరణలు యిచ్చాడు. ఈయన చెప్పిన వన్నీ సారికాక పోవచ్చు కాని ఈయన ప్రదర్శించిన శాస్త్రీయ దృక్పధం మాత్రం ఎవరు సరికాదనగలరు?
సూర్యకేంద్రక సిద్ధాంతం
సూర్య కేంద్రక సిద్ధాంతమును కోపర్నికస్ అనే పోలెండ్ దేశపు శాస్త్రవేత్త ప్రవేశ పెట్టారు. ఈ సిద్ధాంతం ప్రకారం విశ్వానికంతటికి సూర్యుడు కేంద్రంగా ఉండి గ్రహాలు, ఉపగ్రహాలు సూర్యుని చుట్టూ తిరుగుతాయి. ఆంతకు ముందు టోలెమీ ప్రవేశ పెట్టిన భూ కేంద్రక సిద్ధాంతం తప్పని తెలియజేశాడు.
విద్యుత్ శక్తి
నిరోధంలో విద్యుత్ ప్రవాహం ఉన్నప్పుడు, జనించే ఉష్ణానికి కారణం, విద్యుచ్ఛాలక బల పీఠము (విద్యుత్ ఘటం) పని చేయటమే. విద్యుత్ ఘటం తనలోని రసాయన శక్తిని ఉపయోగించి ఈ పని చేస్తుంది. రసాయన శక్తి విద్యుత్ శక్తిగా మారుతుంది.
విద్యుత్ సామర్థ్యం
ఘటము, బ్యాటరీ లేదా ఏదైనా శక్తి జనకం పనిచేసే రేటు దానికి సంధానం చేయబడిన విద్యుత్ సాధనంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ విద్యుత్ సాధనాలు వాటికి అందించబదిన పనిని కాంతి లేదా ఉష్ణం వంటి మరో శక్తి రూపంలోకి మార్చుతాయి. కాబట్టి ఒక విద్యుత్ సాధనం ఎంత శక్తిని వినియోగించుకున్నది అనే అంశం, విద్యుత్ జనకం చేసిన పని నుండి నిర్థారించవచ్చు.
విద్యుత్ పని రేటును, విద్యుత్ సామర్థ్యంగా నిర్వచిస్తారు.
ఒక విద్యుత్ వలయంలోని విద్యుత్ పరికరం formula_1 పనిని formula_2 కాలంలో చేస్తే, ఆ పరికర విద్యుత్ సామర్థ్యం formula_3 ను,
formula_4 జౌలు/సెకను లేదా వాట్ గా రాయవచ్చు.
పై సమీకరణముల నుండి
formula_5
అంటే సామర్థ్యం = పొటెన్షియల్ భేదం X విద్యుత్ ప్రవాహం. formula_3 సామర్థ్యాన్ని ఒక విద్యుత్ జనకం, విద్యుత్ పరికరానికి అందిస్తే అది పూర్తిగా వినియోగించు కుంటుంది. కాబట్టి విద్యుత్ పరికరం వినియోగించుకున్న శక్తిని విద్యుత్ జనక సామర్థంగా తెలుసుకోవచ్చు.
సామర్థానికి ప్రమాణం "వాట్". ఒక జౌలు పని ఒక సెకను కాలంలో జరిగితే విద్యుత్ సామర్థాన్ని ఒక వాట్ అంటాం. పై సమీకరణము నుండి వాట్ = వోల్టు x యాంపియర్.
వాట్
సామర్థానికి ప్రమాణం "వాట్"
ఘటము, బ్యాటరీ లేదా ఏదైనా శక్తి జనకం పనిచేసే రేటు దానికి సంధానం చేయబడిన విద్యుత్ సాధనంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ విద్యుత్ సాధనాలు వాటికి అందించబదిన పనిని కాంతి లేదా ఉష్ణం వంటి మరో శక్తి రూపంలోకిఒ మార్చుతాయి. కాబట్టి ఒక విద్యుత్ సాధనం ఎంత శక్తిని వినియోగించుకున్నది అనే అంశం, విద్యుత్ జనకం చేసిన పని నుండి నిర్థారించవచ్చు.
వాటేజ్
విద్యుత్ సాధనాలు విద్యుచ్ఛక్తిని వినియోగించుకునే రేటుని, దాని వాటేజ్ గా నిర్వచిస్తారు.
జౌల్ నియమం
కారకలు చేసే యాంత్రిక లేదా వేరే రూపంలోకి పనులను సులభంగా ఉష్ణంగా మార్చవచ్చునని జౌల్ అనే శాస్త్రవేత్త గమనించాడు. చేసిన పనికి, ఉత్పత్తి అయిన ఉష్ణానికి మధ్య తుల్యాంక సంబంధం ఉన్నదని నిరూపించాడు.
formula_16 నిరోధం ఉన్న ఒక విద్యుత్ సాధనంలో formula_17 పొటెన్షియల్ భేదంతో, formula_18 విద్యుత్ ప్రవాహం, formula_19 కాలంపాటు, ఉన్నపుదు జరిగే పనికి సమీకరణాలను ఈ క్రింది విధంగా వ్రాయవచ్చు.
భూ కేంద్రక సిద్ధాంతం
ఆకాశంలో చలించే సౌర కుటుంబంలోని భూమి, చంద్రుడు మొదలయిన రాశులన్నీ చాలా కాలంగా ఎంతో కుతూహలాన్ని రేకెత్తిస్తుండేవి. ఈ గ్రహాల చలనాలను ఒక పద్ధతి ప్రకారం పరిశీలించిన వారు గ్రీకు దేశస్థులు. గ్రీకుల ఖగోళ పరిశీనలన్నింటినీ తెలియజేసిన శాస్త్రవేత్త టాలెమీ (క్రీస్తుశకం రెండవ శతాబ్దం వాడు). అతని సిద్ధాంతాన్ని టాలమిక్ సిద్ధాంతం లేదా భూకేంద్రక సిద్ధాంతం అంటారు. దాని ప్రకారం విశ్వానికంతటికీ భూమి కేంద్రంగా ఉందనీ సూర్యుడు, చంద్రుడు వంటి గ్రహాలన్నీ భూమి చుట్టూ తిరుగుతుంటాయనీ తెలుస్తుంది. ఈ సిద్ధాంతం సుమారుగా 1400 సంవత్సరములు అందరి ఆమోదం పొందింది. పదహారవ శతాబ్దంలో కోపర్నికస్ అనే పోలెండు దేశపు సన్యాసి సూర్యకేంద్రక సిద్ధాంతంను ప్రతిపాదించాడు.
కెప్లర్ గ్రహ గమన నియమాలు
భూ కేంద్రక సిద్ధాంతం మరియు సూర్యకేంద్రక సిద్ధాంతముల ఆమోద యోగ్యతల మధ్య తలెత్తిన భేదాభిప్రాయాల పర్యవసానంగా ఖగోళ శాస్త్ర పరిశీలనలు అన్ని కచ్చితంగా లెక్కించాల్సి వచ్చింది. ఆ పరిశీలనల ఫలితాలను బట్టి టైకోబ్రాహి అను ప్రఖ్యాత ఖగోళ శాస్త్రవేత్త సూర్య కేంద్రక సిద్ధాంతమే సరైనదని వివరించాడు. దూర దర్శినులు లాంటి ఆధునిక పరికరాలేమీ లేని ఆ కాలంలో ఈయన ఖచ్చితమయిన వివరాలు కనుగొన్నాడు. టైకోబ్రాహీ పరిశోధనల ఫలితాలను అతని శిష్యుడైనటువంటి జోహాన్స్ కెప్లర్ క్రీ.శ. 1619 వ సంవత్సరంలో సూర్య కేంద్రక సిద్ధాంతానికీ కచ్చితంగా సరిపోయే విధంగా గ్రహాల చలనాలకు సంబంధించిన కొన్ని భావనలు చేశాడు. ఆ భావనలే కెప్లర్ గ్రహ గమన నియమాలు (Kepler's laws of planetary motion) గా ఈనాటికీ అనువర్తిస్తున్నాయి.
ఖగోళ శాస్త్రములో కెప్లర్ మూడు గ్రహ గమన నియమములను ప్రతిపాదించడం జరిగింది. కెప్లర్ నియమము ప్రకారం గ్రహములు సూర్యుని చుట్టూ దీర్ఘ వృత్తాకార కక్ష్యలలో తిరుగు తుంటాయి.
కిలోవాట్ అవర్
మన ఇండ్లలో ఉపయోగించే విద్యుత్ సాధనాలు వినియోగించుకునే విద్యుచ్చక్తిని, మీటరు నమోదు చేస్తుంది. ఒక నిర్ణీత కాలంలో వినియోగమయిన విద్యుచ్చక్తిని నమోదు చేయాలంటే ఈ మీటరు యొక్క, తొలి, తుది రీడింగులను నమోదు చేయాలి. ఈ రెండు రీడింగుల భేదము ఆ నిర్ణీత కాలంలో వినియోగమైన విద్యుచ్చక్తి ప్రమాణాలను తెలుపుతుంది.
న్యూటన్ విశ్వగురుత్వాకర్షణ సిద్ధాంతం
జోహన్నిస్ కెప్లర్ క్రీ.శ. 1619 వ సంవత్సరంలో సూర్య కేంద్రక సిద్ధాంతానికీ కచ్చితంగా సరిపోయే విధంగా గ్రహాల చలనాలకు సంబంధించిన కొన్ని భావనలు చేసిన 60 సంవత్సరముల తరువాత సర్ ఐజాక్ న్యూటన్ భూమి చుట్టూ తిరిగే చంద్రుని చలనాన్ని పరిశీలించాడు.
చంద్రుడు, భూమి చుట్టూ ఒకసారి తిరిగి రావడానికి 27.3 రోజులు పడుతుంది. భూమికి, చంద్రునికి మధ్య గల దూరం సుమారుగా :formula_1 కి.మీ.లు ఉంటుంది. ఈ విలువలననుసరించి న్యూటన్ భూమి దిశగా చంద్రునికి ఉండే త్వరణాన్ని లెక్కించి, అది :formula_2గా ఉంటుందని కనుగొన్నాడు. అయితే మరి ఇంత త్వరణానికి కారణమయిన బలం ఏమయి ఉంటుందన ప్రశ్నకు సమాధానం అతని ప్రఖ్యాతి నొందిన చెట్టుపై నుండి పడుతున్న ఆపిల్ పండు పరిశీలన నుండే వెల్లడయింది. దాని ప్రకారం భూమి తనపై నున్న ప్రతీ దానిని తన కేంద్రం వైపుగా ఆకర్షించుతుంటుంది. ఈ ఆకర్షణ సిద్ధాంతం ఒక్క భూమికే గాక అన్ని ఖగోళ రాశులకూ వర్తిస్తుందని కూడా నిర్ధారించాడు. అంటే భూమి పైకి ఆపిల్ పండు పడటానికి ఏది కారణమయిందో, అదే చంద్రుని భూమి వైపుగా ఉంచడానికి పనిచేస్తున్నది. న్యూటన్ తాను చేసిన యోచన పర్యవసానంగా ఒక సార్వత్రిక సూత్రాన్ని వివరించారు. దీని ప్రకారం ఒక భూమి మాత్రమే కాక విశ్వంలోని అన్ని వస్తువులు ఇతర వస్తువులను పరస్పరం ఆకర్షించుకుంటున్నాయి. ఆ బలాన్ని గురుత్వబలం లేదా గురుత్వాకర్షణ బలం అంటారు. ఈ సూత్రాన్ని విశ్వ గురుత్వాకర్షణ నియమం అంటారు.
ఈ నియమం ప్రకారం విశ్వంలో ఏ రెండు వస్తువుల మధ్య గురుత్వాకర్షణ బలం (formula_3) వాటి ద్రవ్యరాశుల (formula_4) లబ్ధానికి అనులోమానుపాతంలోనూ, వాటి మధ్య దూరపు వర్గానికి (formula_5) విలోమానుపాతంలోనూ ఉంటుంది. అనగా,
రెండు వస్తువుల ద్రవ్యరాశులు వరుసగా 'm", "m", వాటి మధ్య గల దూరం r, అయితే వాటి మధ్య పని చేసే ఆకర్షణ బలం (F) నిఈ విధంగా సూచించవచ్చు.
గురుత్వత్వరణం
భూమ్యాకర్షణ వల్ల వస్తువుకి కలిగిన త్వరణాన్ని గురుత్వ త్వరణం అంటారు. దీనిని formula_1తో సూచిస్తారు. దీనివిలువ ప్రదేశాన్ని బట్టి మారుతుంది.గురుత్వ త్వరణం వల్ల వస్తువు భారం కూడా మారుతుంది. ఈ గురుత్వ త్వరణం విలువ ప్రతి గ్రహంపై వేర్వేరుగా ఉంటుంది.
పై సమీకరణములో
భూమిపై నుండి ఎత్తుకు పోయినపుడు గురుత్వ త్వరణం తగ్గుతుంది. భూమి వ్యాసార్థం (సుమారు 6400 కి.మీ) లో సగం దూరం (సుమారు 3200 కి.మీ.) పైకి పోయినపుడు గురుత్వ త్వరణం శూన్యమవుతుంది. లోతునకు పోవునపుడు గురుత్వ త్వరణం తగ్గును. కావున భూ కేంద్రం వద్ద గురుత్వ త్వరణం శూన్యమగును.
భూమిపై గురుత్వ త్వరణం 9.8 మీ/సె ఉండును. చంద్రుని పై గురుత్వ త్వరణం 1.67 మీ/సె ఉండును. ఈ విలువ భూ గురుత్వ త్వరణంలో 1/6 వంతు ఉండును. కనుక చంద్రునుపై వస్తువు భారం భూమిపై వస్తుపు భారంలో 1/6 వంతు ఉండును.
ఉదా: ఒక వ్యక్తి బరువు భూమిపై 60 కి.గ్రాం.లు అయిన అదె వ్యక్తి బరువు చంద్రునిపై 10 కి.గ్రా. ఉండును.
భూమిపై గురుత్వ త్వరణం 9.8 మీ/సె ఉండును. సూర్యుని పై గురుత్వ త్వరణం 274.1 మీ/సె ఉండును. ఈ విలువ భూ గురుత్వ త్వరణం కన్నా 28 రెట్లు ఎక్కువ ఉండును. కనుక సూర్యునిపై వస్తువు భారం భూమిపై వస్తుపు భారం కన్నా 28 రెట్లు ఎక్కువ ఉండును.
గురుత్వ మాపకాలు
ఒక ప్రదేశంలో గల వివిధ కారణాల వల్ల గురుత్వ త్వరణం లో స్వల్ప మార్పులు సంభవిస్తుంటాయి. ఈ స్వల్ప మార్పులను గుర్తించుటకు గురుత్వ మాపకాలు వాడతాలు. దీనిలో ప్రస్తుతం బాలిడన్ గురుత్వ మాపకం, మరియు గర్ఫ్ గురుత్వ మాపకం వంటివి వాడుతున్నారు.
స్ప్రింగ్ త్రాసు
ఒక వస్తువు భారమును కనుగొనుటకు వాడే పరికరము స్ప్రింగ్ త్రాసు. ఇది హుక్ సూత్రము పై ఆధారపడి పనిచేస్తుంది.
బరువు లేదా భారము (ఆంగ్లం Weight) ఒక రకమైన కొలమానము. భౌతిక శాస్త్రం ప్రకారం, ఒక వస్తువు పై గల గురుత్వాకర్షణ బలమును "భారము" లేదా "బరువు"అందురు. వస్తువు బరువు దాని ద్రవ్యరాశి మరియు గురుత్వ త్వరణం ల లబ్ధానికి సమానము. 'm' ద్రవ్యరాశి గాను, 'g' గురుత్వ త్వరణం గల వస్తువుకు కలిగే భారం W=mg అవుతుంది. ఇది ప్రదేశాన్ని బట్టి మారుతుంది. ఒక కిలోగ్రాం ద్రవ్యరాశి గల వస్తువు భారం భూమిపై సాధారణంగా 9.8 న్యూటన్లు ఉంటుంది. భారం అనగా వస్తువుపై గల గురుత్వాకర్షణ బలం కావున దీని ప్రమాణాలు బలం ప్రమాణాలతో సమానంగా ఉంటుంది. భారమునకు దిశ ఉంటుంది కావున భారం సదిశ రాశి. దీనిని స్ప్రింగ్ త్రాసుతో కనుగొనవచ్చును.
హుక్ సూత్రము
స్థితిస్థాపక హద్దులో ఉన్నపుడు ఒక స్ప్రింగులోని సాగుదల ప్రయోగించిన బలానికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది. ఈ సూత్రంస్ప్రింగ్ త్రాసు పనిచేసే నియమానికి ఉపయోగపడుతుంది. ఈ సూత్రమును 17 వ శతాబ్దంలో బ్రిటిష్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త రాబర్ట్ హుక్ కనుగొన్నాడు.
బరువు లేదా భారము (ఆంగ్లం Weight) ఒక రకమైన కొలమానము. భౌతిక శాస్త్రం ప్రకారం, ఒక వస్తువు పై గల గురుత్వాకర్షణ బలమును "భారము" లేదా "బరువు"అందురు. వస్తువు బరువు దాని ద్రవ్యరాశి మరియు గురుత్వ త్వరణం ల లబ్ధానికి సమానము. 'm' ద్రవ్యరాశి గాను, 'g' గురుత్వ త్వరణం గల వస్తువుకు కలిగే భారం W=mg అవుతుంది. ఇది ప్రదేశాన్ని బట్టి మారుతుంది. ఒక కిలోగ్రాం ద్రవ్యరాశి గల వస్తువు భారం భూమిపై సాధారణంగా 9.8 న్యూటన్లు ఉంటుంది. భారం అనగా వస్తువుపై గల గురుత్వాకర్షణ బలం కావున దీని ప్రమాణాలు బలం ప్రమాణాలతో సమానంగా ఉంటుంది. భారమునకు దిశ ఉంటుంది కావున భారం సదిశ రాశి దీనిని స్ప్రింగ్ త్రాసుతో కొలుస్తారు.
నారుమడి
నారు కోసం విత్తనాలు చల్లేందుకు లేక నారు నాటేందుకు తయారుగా ఉన్న కయ్యను నారుమడి అంటారు.
నారుమడిని పది నుండి పన్నెండు రోజుల ముందుగానే దమ్ము చేసి (నీటితో నింపి), చదును చేయాలి.
నారుమడికి సాగునీరు అందించేందుకు, నీరు ఎక్కువైనప్పుడు లేక మురికి నీటిని బయటికి పంపేందుకు కాలువలు ఏర్పాటు చేసుకోవాలి.
జాన్ నేపియర్
లాగరిధమ్స్ గురించి ఎంతోమందికి తెలుసు. క్లిష్టమైన సమస్యలను త్వరితగతిలో చేయాలంటే ఇప్పటికీ ఎంతో మంది లాగరిధమ్స్ నే ఉపయోగిస్తారు. క్యాలిక్యులేటర్లు, కంప్యూటర్లు వచ్చి లాగరిథంమ్స్ వాడకాన్ని తగ్గించాయి. కాని దాని వైశిష్ట్యాన్ని మాత్రం కొంచెంకూడా తగ్గించలేకపోయాయి. ఈ వేళ ఏ విజ్ఞాన శాస్త్రాన్ని తీసుకున్నా లాగరిథమ్స్ వాడటం తప్పనిసరిగా జరుగుతోంది. అంత ప్రాముఖ్యాన్ని పొందిన లాగరిథమ్స్ సృష్టి కర్త జాన్ నేపియర్.
ఈయన స్కాట్ లాండ్కు చెందిన గణిత శాస్త్రవేత్త. 1550 లో ఎడిన్ బర్గ్ లో జన్మించాడు. గమ్మత్తు ఏమిటంటే అప్పుడు ఈయన తండ్రి వయస్సు కేవలం 16 సంవత్సరాలే. 13 సంవత్సరాల వయస్సులో నేపియర్ సెయింట్ ఆండ్రూన్ విశ్వవిద్యాలయంలో చేరాడు. కాని డిగ్రీ మాత్రం పుచ్చుకోలేదు. నేపియర్ తరువాతి జీవితం గూర్చి సరిగా తెలియలేదు. బహుశా విదేశాలకు వెళ్ళి ఉండవచ్చని చరిత్రకారుల అభిప్రాయం. 1571 లో నేపియర్ మళ్ళీ జన్మస్థలం చేరుకున్నాడు. 1572 లో పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. కొన్నాళ్ళ తరువాత భార్య చనిపోయిందని తరువాత మళ్ళీ పెళ్ళి చేసుకున్నాడని తెలుస్తోంది. ఈయనకు వివాదస్పదమైన విషయాలంటె మహా యిష్ఠం. 1593 లో మతాధికారులగురించి ఒక పుస్తకం రాసాడు.అందులో 1688-1700 మధ్య కాలంలో పోప్ లు ప్రపంచాన్ని నాశనం చేస్తారని రాసాడు. ఈ పుస్తకం ఎంతో గొడవను రేపింది. ఇది 21 సార్లు ప్రచురించబడింది.అందులో పదిసార్లు నేపియర్ జీవిత కాలంలోనే జరగటం విశేషం.
ఆ తరువాత నేపియర్ యుద్ధ పరికరాలు తయారు చేయడంలో నిమగ్నుడయ్యాడు. కాచివేసే దర్పణాలను రెండు రకాల వాటిని రోపొందించాడు. వీటి సాయంతో శత్రువును దెబ్బకొట్టడం తేలికగా ఉండేది. ఒక లోహరథాన్ని తయారుచేశాడు. ఈ రథం పైకి ఎక్కి సురక్షితంగా ఉండి శత్రువుల మీద తుపాకీ తూటాలు వర్షాన్ని కురిపించవచ్చు. ఇంతటి అమోఘమైన నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శించిన నేపియర్ తన ప్రతిభా పాటవాలను గణితంలో కూడా చూపడం మొదలుపొట్టాడు. నేపియర్ రాడ్ అనే పరికరాన్ని తయారు చేసి ఈ పరికరం సాయంతో కూడికలు, తీసివేతలు, వర్గమూలాలు చేయటం చాలా తేలికగ ఉండేది. 1593 నాటికి నేపియర్ లాగరిథమ్స్ ను రంగంలోకి తీసుకుని వచ్చాడు. రకరకాల గణిత విన్యాసాలను అతి తేలికగా అతి తొందరగా చేయటానికి లాగరిథమ్స్ కు మించింది లేకపోయింది. నేపియన్ అంటే లాగరిథమ్స్ అనే ముద్ర పడింది. ఈయన ఏప్రియల్ 4, 1617 న మరిణించాడు.
నేపియర్ గణిత శాస్త్రానికి చేసిన సేవలు తెలియాలంటే "డిస్క్రిప్షన్ ఆఫ్ మార్వెలాన్స్ కానన్ ఆఫ్ లాగరిథమ్స్ " (1614 ప్రచురణ), "కనస్ట్రక్షన్ ఆఫ్ ది మార్వెలాన్స్ కానన్ ఆఫ్ లాగరిథమ్స్ " (1620 ప్రచురణ) సంపుటాలను చూస్తే చాలు గణిత శాస్త్రంలో లాగరిథమ్&శ్ ఒక నవ శకాన్ని సృష్టించింది. ఈ లాగరిథమ్స్ నిలిచియున్నంత కాలం నేపియర్ నిలిచే ఉంటాడు.
==యివి కూడా చూడండి=
నవ బిందు వృత్తం
ఒక త్రిభుజంలో గల ఈ దిగువనీయబడిన తొమ్మిది బిందువుల గుండా పోతు వృత్తమును నవ బిందు వృత్తం అంటారు.
పై 9 బిందువుల గుండ పోవు వృత్తమును నవ బిందు వృత్తం అంటారు. (nine-point circle)
పై పటంలో వృత్తము తొమ్మిది జ్యామితీయ బిందువులైన formula_1 గుండా పోయింది. ఈ బిందువులలో "D", "E", మరియు "F"లు త్రిభుజ భుజాల మధ్య బిందువులు. "G", "H", మరియు "I" బిందువులు త్రిభుజ భుజాలపై గల లంబ పాదములు. "J", "K", మరియు "L" బిందువులు త్రిభుజ శీర్షములైన "A", "B" మరియు "C" లనుండి లంబకేంద్రం (S) కు గల రేఖాఖండం యొక్క మధ్య బిందువులు.
ఆయిలర్ రేఖ
జ్యామితిలో ఆయిలర్ రేఖ అనునది త్రిభుజంలో ఈ క్రింది నాలుగు బిందువుల గుండా పోవు రేఖ.
పరివృత్తం
జ్యామితిలో పరివృత్తం అనునది ఒక బహుభుజి యొక్క శీర్షముల గుండా పోయే వృత్తము. ఒక బహుభుజిలో గల అన్ని శీర్షముల గుండా పోయే వృత్తమును ఆ బహుభుజి యొక్క పరి వృత్తము అంటారు. ఆవృత్త కేంద్రమును "పరివృత్త కేంద్రము" అంటారు. పరివృత్త కేంద్రం నుండి బహుభుజిలో ఏదైనా శీర్షం నకు గల దూరాన్ని "పరివృత్త వ్యాసార్థం" అంటారు.
అన్ని త్రిభుజములు చక్రీయమవుతాయి. అనగా ప్రతి త్రిభుజ శీర్షాల గుండా వృత్తమును గీయవచ్చు. త్రిభుజంలో ఏ రెండు భుజాల లంబ సమద్విఖండన రేఖల ఖండన బిందువైనా దాని పరి వృత్త కేంద్రమవుతుంది.(లంబ సమద్విఖండనరేఖ అనగా ఒక భుజం యొక్క మధ్య బిందువువద్ద గీసిన లంబ రేఖ) త్రిభుజమునకు మూడు లంబ సమద్విఖండన రేఖలు గీయవచ్చు. ఆ మూడు రేఖలు మిళిత రేఖలు. ఆ మిళిత బిందువు పరివృత్త కేంద్రమవుతుంది. పరివృత్త కేంద్రము త్రిభుజ శీర్షాల నుండి సమాన దూరంలో ఉంటుంది.
పరివృత్తమును వేరొక విధంగా గీయవచ్చు. పటంలో చూపినట్లు శీర్షకోణం కొలతను 90 డిగ్రీలలో తీసివేసి వచ్చిన కోణముతో మిగిలిన రెండు శీర్షముల వద్ద రేఖలు గీయవలెను. ఆ రెండు రేఖల ఖండన బింవువు ఆ పరివృత్తమునకు కేంద్రమగును.పై సమీకరనములలో "a", "b", "c"లు త్రిభుజ భుజాల కొలతలు. అనునది త్రిభుజ చుట్టుకొలతలో సగం.formula_2 అనునది త్రిభుజ వైశాల్యమునకు సూత్రము. త్రికోణమితీయ ప్రమేయాల ఆధారంగా పరివృత్త వ్యాసము
యూక్లిడియన్ తలములో ఒక త్రిభుజ శీర్షములు "A", "B", మరియు "C" యొక్క కార్డీజియన్ నిరూపకాలు,
క్రింది సమీకరణములు సత్యమయ్యేటట్లు v = ("v","v") అయ్యె బిందువు వ్యవస్థితమవుతుంది.
A, B, C, మరియు v బిందువులు ఉమ్మడి కేంద్రం నుండి "r" దూరంలో కచ్చితంగా ఉంటాయి. ఈ సమీకరణములను మాత్రిక రూపములో చూపవచ్చు.
పరివృత్తము యొక్క కార్డీజియన్ నిరూపకాలు
చక్రీయ చతుర్భుజంలో అభిముఖ కోణములు సంపూరకాలు అనగా 180° లేదా π రేడియన్లు
ద్రవ్యరాశి మరియు భారం
ఒక పదార్థంలో గల ద్రవ్య పరిమాణము (ద్రవ్య సంచయము) ను దాని ద్రవ్యరాశి అంటారు.ఇది అదిశరాశి. ఇది ప్రదేశమును బట్టి మారదు. ఇది వస్తువుల యొక్క ప్రాథమిక లక్షణం. ఇది విశ్వంలో ఎక్కడైనా స్థిరంగా యుంటుంది. దీనిని సాధారణ త్రాసుతో కొలుస్తారు. దీనిని "formula_1" అనే అక్షరంతో సూచిస్తారు. దీని ప్రమాణములు C.G.S పద్ధతిలో "గ్రాము", F.P.S పద్ధతిలో "పౌండు" S.I పద్ధతిలో "కిలో గ్రాము".
వస్తువుపై గల భూమ్యాకర్షణ బలాన్ని భారం అంటారు. దీనికి దిశ పరిమాణం ఉంటుంది కనుక ఇది సదిశరాశి. ఇది దాని ద్రవ్యరాశి మరియు గురుత్వ త్వరణాల లబ్ధానికి సమానం.ఇది ప్రదేశం బట్టి మారుతుంది. ఎందువలనంటే భారం గురుత్వ త్వరణం పై ఆధారపడి యుంటుంది. గుతుత్వ త్వరణం ప్రదేశాన్ని బట్టి మారుతుంది. దీనిని స్ప్రింగ్ త్రాసుతో కొలుస్తారు.దీనిని "formula_2"తో సూచిస్తారు.
'm' ద్రవ్యరాశి గాను, 'g' గురుత్వ త్వరణం గాను ఉన్న ఒక వస్తువుకు కలిగే భారం formula_3
వస్తుభారం, దాని మీద పని చేసే గురుత్వాకర్షణ వలన ఏర్పడుతుంది, కనుక బలం మరియు భారాల ప్రమాణాలు ఒకటే. S.I. పద్ధతిలో భారం ప్రమాణం న్యూటన్ (N). మరొక ప్రమాణం కూడా ఉంది. అది కిలోగ్రాం భారం లేదా kg wt లేదా kgf లేదా gmwt లేదా gmf లు వరుసగా S.I. మరియు C.G.S. ప్రమాణాలు.
1 కి.గ్రాం ద్రవ్యారాశి కల వస్తువు మీద పని చేసే గురుత్వాకర్షణ బలం 1 కి.గ్రా. భారం
g = 9.8 మీ.సె, అనుకుంటే,
1 కి.గ్రా. భారం = 1 Kgf = 9.8 న్యూటన్ అనగా 1 కి.గ్రా. ద్రవ్యరాశి భారం 9.8 న్యూటన్. g విలువ ఎత్తు, లోతు మరియు ప్రదేశాలను బట్టి మారడం వలన భారం కూడా అదే విధంగా మారుతుంది. కాని ద్రవ్యరాశి మాత్రం మారదు.
ద్రవ్యరాశి
భారం
గురుత్వాకర్షణ
దేశాల వారీగా హిందూమతం
అమెరికా దేశపు రాష్ట్రవిభాగం ప్రచురించిన అంతర్జాతీయ మత స్వాతంత్ర్య నివేదిక -2006 (International Religious Freedom Report 2006), నుండి వివిధ దేశాలలో హిందూ జనాభా శాతాన్ని తీసుకోబడింది. ఇంచుమించు అన్నిదేశాలలోని లెక్కలూ 2007జనగణనపైన ఆధారపడినట్టివి. హిందూ జనశాతం అత్యధికంగా నేపాలులో ఉన్నది. అటుపైన భారతదేశం, మారిషస్ అత్యధిక హిందూ జనశాతాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. దక్షిణ అమెరికా ఉత్తర భాగాన గల సురినామ్ లో హిందూ ధర్మం అవలంబించే వారి శాతం దాదాపు 25%. అలాగే యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ నందు హిందూ ధర్మాన్ని ఆచరించేవారి సంఖ్య దాదాపు 22%
పైన పేర్కొన్న గణాంకాల ఆధారంగా వివిధ ప్రాంతాలలో హిందూ జనశాతం గణింపబడింది.
సంఘసంస్కర్త
సమాజాన్ని సంస్కరించేందుకు పూనుకున్న వ్యక్తిని సంఘసంస్కర్త అంటారు. సమాజంలో గల విభిన్న మతాలకు, వర్గాలకు, భాషలకు, సంస్కృతులకు అతీతంగా మానవుల మధ్య గల ప్రేమ మరియు గౌరవాల భావనలనే "సౌభ్రాతృత్వం" అనే లక్షణాన్ని కలిగి ఉంటాడు. ఇంకనూ ముందుకు సాగి, సర్వమానవ ప్రేమ, మానవకళ్యాణం, విశ్వమానవ సమానత్వం, వసుదైక కుటుంబ భావనలు మున్నగు ఉన్నత భావనలు, సద్-నీతి, ప్రకృతినియమాలు, విశ్వజనీయ మానవసూత్రాలు, సమ్మిళిత సామాజిక స్పృహలు వంటి ఉన్నత విలువలతో కూడిన విశాల దృక్పథానికి పాటు పడతాడు. ఆదర్శవంతుడై ఆదర్శవంతులు తయారవడానికి దోహదపడతాడు.
సౌభ్రాతృత్వం
భారతీయ సంఘ సంస్కర్తలు
భారతీయ సంఘ సంస్కర్తలు
ఆధునిక భారతదేశ పునాది స్థాననలో భారతీయ సంఘ సంస్కర్తలు గొప్ప చరిత్రను కలిగి ఉన్నారు. కొన్ని సందర్భాలలో వీరు తమ రాజకీయ మరియు తత్వజ్ఞాన బోధనల ద్వారా ప్రపంచంలోని అన్ని ప్రాంతాలను ప్రభావితం చేశారు. కొంతమంది భారతీయ సంఘ సంస్కర్తలు :
భారతీయ గణిత శాస్త్రవేత్తలు
గణితశాస్త్రాన్ని, ప్రాచీనకాలంనుండి ఎంతోమంది భారతీయులు అభివృద్ధి పరుస్తూ వచ్చారు. భారతీయ గణిత ఆవిష్కరణల్లో ముఖ్యమైనవిగా సున్నా వాడకం, బీజగణితం వంటివాటిని చెబుతారు.తెలుగు శాస్త్రవేత్తలు
క్రియ (వ్యాకరణం)
ఏ భాషలోనైనా ప్రాథమిక క్రియలు కొన్నే ఉంటాయి. మిగతా క్రియలన్నీ నామవాచకాల (nouns)ని విశేషణాల్ని (adjectives) రూపాంతరించగా ఏర్పడ్డవై ఉంటాయి. ఇలా క్రియల్ని కల్పించడానికి తెలుగుభాష అందిస్తున్న సౌకర్యాల గురించి మనం ఇప్పుడు చర్చిస్తున్నాం.
తెలుగులో క్రియా ధాతువులు అంతమయ్యే విధానాన్ని ముందు అధ్యయించాలి.
"చు" తో అంతమయ్యే రెండు అక్షరాల క్రియాధాతువులు
అనుస్వార పూర్వకమైన (సున్నా ముందు గల)"చు" తో అంతమయ్యే రెండు అక్షరాల క్రియాధాతువులు.
ద్విరుక్త (వత్తు) "చు" తో అంతమయ్యే రెండు అక్షరాల క్రియాధాతువులు
"చు" తో అంతమయ్యే మూడు అక్షరాల క్రియాధాతువులు.
"ఇంచుక్" ప్రత్యయంతో అంతమయ్యే అచ్చతెలుగు క్రియాధాతువులు.
"ఇంచుక్" ప్రత్యయంతో అంతమయ్యే ప్రేరణార్థక క్రియా ధాతువులు.
"ఇంచుక్" ప్రత్యయంతో అంతమయ్యే తత్సమ (సంస్కృత/ప్రాకృత)క్రియా ధాతువులు. (ఇవి లెక్కకు మిక్కిలిగా ఉన్నాయి)
"యు" తో అంతమయ్యే రెండు అక్షరాల క్రియాధాతువులు.
"యు" తో అంతమయ్యే మూడు అక్షరాల క్రియాధాతువులు.
"ను" తో అంతమయ్యే క్రియాధాతువులు.
సామాన్య క్రియా ధాతువులు.
విశేష క్రియా ధాతువులు (special verbs).
మరొక విషయం: తెలుగులో క్రియలు రెండు విధాలుగా ఉంటాయి. 1.సకర్మక క్రియలు (transitive verbs) 2. అకర్మక క్రియలు (intransitive verbs).
సూత్రం 1. సకర్మక క్రియలకు మాత్రమే చివర "ఇంచుక్" ప్రత్యయం వస్తుంది.
ఉదా: ధరించు: ఆయన కిరీటం ధరించాడు. (ఇక్కడ ధరించు అనే క్రియకు కిరీటం కర్మ కనుక ఇది కర్మ గలిగిన సకర్మక ధాతువు)
సూత్రం-2. అకర్మక క్రియలకు చివర "ఇల్లుక్" వస్తుంది. ఉదా: ఆమె హృదయేశ్వరిగా విరాజిల్లింది. (ఈ వాక్యానికి కర్మ లేదు కనుక "విరాజిల్లు" అకర్మక ధాతువు)
కాబట్టి మనం ఇంచుక్ బదులు ఇల్లుక్ చేర్చడం ద్వారా సకర్మక ధాతువుల్ని అకర్మక ధాతువులుగా మార్చడానికి తెలుగుభాష అవకాశం కల్పిస్తోంది. దీన్ని ఇలా అర్థం చేసుకోవచ్చు.
ఈ మార్గంలో కల్పించదగిన కొన్ని పదాలు:
"ఇంచుక్, ఇల్లుక్" లని తెలివిగా పదాలకు చేర్చడం ద్వారా అంతులేనన్ని కొత్త క్రియాధాతువుల కల్పనకు తెలుగుభాష అవకాశమిస్తోంది. రెండూ ముఖ్యమైనవే. "ఇల్లుక్" చేర్పు తెలుగు నుడికారానికి స్వాభావికం కాని కర్మార్థక (passive voice) ప్రయోగాల ఆవశ్యకతని గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది.
ఇక్కడ కొన్ని నియమాలు ప్రవర్తిస్తాయి. మనం కల్పించే పదాల శ్రావ్యతని బట్టి వాటిని పాటించడమో మానుకోవడమో చెయ్యొచ్చు.
సంస్కృత పదాలకు ఇంచుక్ చేరే విధానం మనకందరికీ కొద్దో గొప్పో తెలుసు కనుక సవిస్తరంగా ఆ జోలికి పోను. విశేష వివరణలు కావాల్సినవారు చిన్నయసూరి రచించిన బాలవ్యాకరణంలోని క్రియాపరిచ్ఛేదం చదవండి. అయితే ప్రస్తుతం ఈ మార్గంలో కూడా అవసరమైన పదాల కల్పన జరగడంలేదు. దీనికి సామాజిక కారణాలున్నాయి. సంస్కృత భాషా పరిజ్ఞానం చాలావరకు బ్రాహ్మణులకే పరిమితమైనది. ప్రస్తుతం మన తెలుగు బ్రాహ్మణులకు తెలుగే సరిగా రాదు. సంస్కృతం సంగతి చెప్పనక్కరలేదు. ఇలాంటి పరిస్థితిలో వారు ఎవరికీ ఏమీ నేర్పే సావకాశం లేదు. మిగతావారికేమో సంస్కృతంతో సంపర్కం ఎప్పుడూ లేదు. We are apparently living in age of cultural disconnect with our history and past. ఏతావతా మనం ఇంగ్లీషు పదాలకు దీటైన దేశిపదాల్ని పట్టుకోవడంలో విఫలమౌతున్న దశాపరిణామం గోచరిస్తోంది. నేను కొంత ప్రదర్శిస్తాను. తరువాత ఎవరైనా ప్రయత్నించండి.
"ఇంచుక్" ఉపయోగించి ప్రసిద్ధ సంస్కృత వ్యక్తుల/దేవతల పేర్లని కూడా క్రియాధాతువులుగా మార్చొచ్చు.అలాంటివి ఒకటిరెండు ఇప్పటికే సుప్రసిద్ధం. ఉదా: భీష్ముడు - భీష్మించుట, శివాలెత్తుట మొ. మఱికొన్నిటిక్కూడా అవకాశముంది. కాని అలాంటి క్రియాధాతువులు అర్థం కావాలంటే వారి గుణగణాలు కొంచెమైనా తెలియాలి.
శ్వేతాశ్వతర
శ్వేతాశ్వతర ఉపనిషత్తు శ్వేతాశ్వతర ఉపనిషత్తు కృష్ణయజుర్వేద శాఖకు చెందినది. ఈ ఉపనిషత్తు లో ఆరు అధ్యాయములు ఉన్నాయి. ఈ ఆరు అధ్యాయాల్లో మొత్తం 113 మంత్రములు ఉన్నాయి.ఈ ఉపనిషత్తు శ్వేతాశ్వతర బ్రహ్మర్షి తన శిష్యులకు బోధించగా ఆయన పేరిటనే ఈ ఉపనిషత్తు విఖ్యాతమైంది. శ్వేతాశ్వతరం అనే పదానికి చాలా అర్థాలు ఉన్నాయి. ఇంద్రియనిగ్రహం అని ఒక అర్థం (శ్వేత = శుభ్రమైన + అశ్వతర = ఇంద్రియములు)మరియు మంచి కోడెదుడ అని ఇంకొక అర్థం (శ్వేత = స్యచ్ఛమైన + అశ్వతర = కోడెదూడ)
ఎంతోమంది భాష్యకరులు ఈ ఉపనిషత్తు కు ఎంతో ప్రాముఖ్యతనిచ్చారు.
మనం వినే ప్రవచనాలలో ఏ ఒక్క సిద్ధాంతాన్ని ఈ ఉపనిషత్తు బలపరచదు. ద్వైతానికీ,విశిష్టాద్వైతానికీ,అద్వైతానికీ,తదితర వేదాంత శాఖలకూ కూడా సంబంధపడే మంత్రాలు ఇందులో ఉన్నాయి. కొన్ని మంత్రాల్లో సాంఖ్యము,యోగముల భావాలు ప్రముఖ స్థానాన్ని వహిస్తాయి. కొన్ని మంత్రాల్లో వైదిక శైలి, ఊహ,భావ ప్రకటనలు కుడా ఉన్నాయి.
స్వదేహమరణిం కృత్వా ప్రణవం చోత్తరారణిమ్। ధ్యాననిర్మథనాభ్యాసాద్దేవం పశ్యేన్నిగూఢవత్॥ (1 - 14)
ద్రవ్య నిశ్చత్వ నియమము
ఒక రసాయన చర్యలో క్రియా జనకాల మొత్తం ద్రవ్యరాశి, క్రియా జన్యాల మొత్తం ద్రవ్యరాశికి సమానంగా ఉంటుంది.
ఆర్యభటుని సంఖ్యాపద్ధతి
ఆర్యభటుని సంఖ్యాపద్ధతి, సంస్కృత అక్షరమాలమీద ఆధారపడినట్టిది. ఇది క్రీ.శ 6వ శతాబ్దికి చెందిన ఆర్యభట వ్రాసిన ఆర్యభటీయం, "గీతిక పదం" అనే మొదటి అధ్యాయం లో పేర్కొనబడింది. ఇందులో సంస్కృత అక్షరమాలలోని ప్రతీ గుణింతానికీ (క = 1 నుండి హౌ = 10 ) ఒక సంఖ్యావిలువనివ్వడం జరిగింది 
ఈ పద్ధతికి చెందిన వివరణ, ఆర్యభటీయంలోని మొదటి అధ్యాయంలోని రెండవ భాగంలో కనిపిస్తుంది.
హల్లులలోని వర్గ అక్షరాలకు, ( అనగా "క" నుండి "మ" వరకు) వర్గస్థానాలు (1, 10,10...), అవర్గ అక్షరాలకు (య నుండి హ వరకు) అవర్గ స్థానాలు (10,1000,100000..)లలో ఉంచాలి. వర్గ అక్షరాలకు ( అనగా "క" నుండి "మ" వరకు) 1 నుండి 25 వరకు విలువ ఇవ్వబడుతుంది. అవర్గ అక్షరాలకు (య నుండి హ వరకు) 30,40..90 విలువ ఇవ్వబడుతుంది. అచ్చులకు పట్టికలో చూపిన విలువలివ్వబడ్డాయి. అంతకన్న పెద్ద స్థానాలను సూచించడానికి ప్రత్యేక చిహ్నాలను వాడవచ్చును. 
అర్యభటుడు తన గణిత, ఖగోళ, జ్యోతిష గణనల్లో చిన్న, పెద్ద సంఖ్యలను సూచించడానికి, ఈ సంఖ్యాపద్ధతిని వాడాడు. ఈ విధానంలో భిన్నాలను కూడా సూచించవచ్చును.
ప్రాచీన భారతీయ సంఖ్యావళి ఆధునికమైన దానికి వ్యతిరేకదిశలో ఉంటుంది.
పూర్తి పట్టిక క్రింద ఇవ్వబడింది.
గుల్జార్ దెహ్లవి
గుల్జార్ దెహ్లవి : పండిత్ ఆనంద్ మోహన్ జుత్షి "గుల్జార్" దెహ్లవి. సమకాలీన ఉర్దూ కవులలో అత్యంత ప్రముఖమైన పేరు. ఉర్దూ ముషాయిరాలు గుల్జార్ దెహ్లవి అధ్యక్షతన అనేకం జరుగుతున్నవి. ఉర్దూ ముషాయిరాలు, భారత్ నుండి దుబాయి వరకు ఇతని పరిణతి చెందిన ఉర్దూ ప్రసంగాలు మరియు కవితలచే నడుస్తున్నవి.
ఉర్దూ కవి, ప్రముఖ పత్రికా రంగ ప్రముఖుడిగా పేరు గలదు. మహాత్మాగాంధీ మరియు జవాహర్ లాల్ నెహ్రూల విధానాలచే ఆకర్షితుడైన ఆనంద్ మోహన్, స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. తర్వాత రాజకీయరంగంలోను, పత్రికారంగంలోనూ కొనసాగాడు. ప్రస్తుతం ఉర్దూ సాహితీరంగంలో స్థిరపడ్డాడు. ఆసియా ఖండంలోనే గాక, ఉర్దూ సాహిత్య ప్రపంచంలో ఓ ప్రముఖ సాహితీకారుడు మరియు కవి.
శ్వేత పత్రం
ఏదేని విషయం, సమస్య పైన నిర్ణయాలు తీసుకోడం, పరిష్కరించడం గురించి చదువరులకు పూర్తి అవగాహన కల్పించేందుకు విడుదల చేసే సాధికారిక నివేదిక/గైడు నీ శ్వేతపత్రం (White paper) అంటారు. ఇవి రెండు రకాలు. ప్రభుత్వానికి సంబంధించినవి, వ్యాపారులకు సంబంధించినవి.
శ్వేత పత్రం అనే పరిభావన, ప్రభుత్వాల నిర్వహణ నుండే పుట్టింది. చాలామంది 1922లో చర్చిల్ ప్రభుత్వం విడుదల చేసినదానినే, మొదటి శ్వేతపత్రంగా భావిస్తారు. శ్వేత పత్రాలు, "ఒక విషయం మీద ప్రభుత్వ విధానాలను వివరిస్తూనే, మరో పక్క వాటిపైని అభిప్రాయాలను అహ్వానిస్తాయి". "
1990 ప్రాంతాలలో వ్యాపారరంగంలో కూడా శ్వేత పత్రాలు కనిపించడం మొదలుపెట్టాయి. ఇవి ప్రధానంగా మార్కెటింగు, అమ్మకాలకు సంబంధించినవై ఉన్నాయి. ఎక్కువ శాతం, "ఫలాని" వ్యూహం "ఫలానా" సమస్యకు పరిష్కారం అంటూనో, వ్యాపారస్థులు సొంత విడుదలను విశదీకరిస్తూనో ఉంటాయి.
కొత్తగా పారిశ్రామికీకరణ చెందుతున్న దేశం
కొంతమంది రాజకీయ శాస్త్రవేత్తలు, ఆర్థిక వేత్తలు, ప్రస్తుత ప్రపంచ గమనాన్ని బట్టి కొన్ని దేశాలను "కొత్తగా పారిశ్రామికీకరణ చెందుతున్న దేశం" (Newly industrialized country ) అనే కొత్త వర్గంలో భాగంగా పరిగణిస్తారు.
ఈ కొ.పా.దేలు ఆర్థికంగా అభివృద్ధి చెందిన దేశాల స్థాయికి చేరుకోకపోయినా, తతిమ్మా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల స్థాయిని దాటి చాలా ముందుకు పోయాయి. ఈ కొపాదేల మరో లక్షణం వేగంగా వృద్ధి చెందిన ఆర్థిక వ్యవస్థ (ఎగుమతుల ప్రాధాన్యతలో సైతం ). వేగవంతమైన పారిశ్రామికీకరణ, మరో లక్షణం. సామాజికంగా మరో మార్పు, ఉద్యోగాలనిచ్చే పరిశ్రమలు, కర్మాగారాలు, అవి ఉండే పట్టణ ప్రాంతాలవైపు, వలసపోయే గ్రామీణ జనాభా. 
వివిధ ఆర్థికవేత్తల అభిప్రాయాల ప్రకారం, "కొత్తగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశం"గా ఈ క్రింది వాటిని పిలుస్తున్నారు.
గోల్డ్ మన్ సాచ్ అభిప్రాయం ప్రకారం, 2050నాటికి అతి పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలు వరుసగా, చైనా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు, భారతదేశం, బ్రెజిల్ మరియు మెక్సికోలు.
అర్జెంటీనా, చిలీ, ఈజిప్టు, ఇండోనేసియా మరియు రష్యాలను కూడా కొంతమంది కొపాదేలుగా పేర్కొంటున్నారు.
ఈ కొపాదేలు, అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో పోలిస్తే తక్కువ ధరలకే కార్మికులు లభిస్తున్నారు. ఇది, ఆయా దేశాలకి, తక్కువ ధరకే సేవలనందిచడంలో తోడ్పడుతోంది. "న్యాయమైన వాణిజ్యం" గురించి మాట్లాడేవారి వద్దనుండి, ఇది తరచూ విమర్శలకు గురవుతోంది.
చైనాదేశంలో రాజకీయ స్వేచ్ఛలేకపోవడం, ఇంటర్నెట్ సెన్సార్షిప్పులు, మానవహక్కుల హననాలు సర్వసాధారణం. అదే భారతదేశం పరిస్థితి ఇందుకు పూర్తిగా విరుద్ధం. భారతదేశ ప్రజలు అపరిమితమైన స్వేచ్ఛని అనుభవిస్తున్నప్పటికీ, కొన్ని ప్రాంతాలలోని అసమర్థ ప్రభుత్వాలు, వ్యవస్థలో గూడుకట్టుకుపోయిన అవినీతి విమర్శలకు గురయ్యే వాటిల్లో మొదటివరుసలో ఉంటాయి. దక్షిణ ఆఫ్రికా, జింబాబ్వే నుండి వస్తున్న వలసదారులలో ఇబ్బంది పడితూ ఉంటే, మెక్సికో డ్రగ్స్ వార్లతో ఇబ్బందులు పడుతోంది.
సతివాడ (భామిని)
భామిని మందడలం లోని ఒక గ్రామము.
పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల వారీగా - ప్రపంచ దేశాలు
ప్రపంచ శక్తి సంస్థ లెక్కల ప్రకారం ప్రపంచ పెట్రోలియం ఉత్పత్తిలో 63%, 10దేశాల చేతుల్లోనే ఉంది.
ఆ దేశాలు వరుసగా 1) సౌదూ అరేబియా 517 (12.9 %), 2) రష్యా 510 (12.7 %), 3) అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు 346 (8.6 %), 4) ఇరాన్ 215 (5.4 %), 5) చైనా 203 (5.1 %), 6) కెనడా 169 (4.2 %), 7) యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ 149 (3.7 %), 8) వెనెజులా 148 (3.7 %), 9) మెక్సికో 144 (3.6 %), 10) నైజీరియా 139 (3.5 %), తక్కిన ప్రపంచం 1 471 (36.6 %), ప్రపంచం 4 011 (100 %).
నేషనల్ కౌన్సిల్ ఫర్ ప్రమోషన్ ఆఫ్ ఉర్దూ లాంగ్వేజ్
నేషనల్ కౌన్సిల్ ఫర్ ప్రమోషన్ ఆఫ్ ఉర్దూ లాంగ్వేజ్ : (قومی کونسل براۓ فروغ ارد و زبان ), "జాతీయ ఉర్దూ భాషాభివృద్ధి సంస్థ. (NCPUL) ఒక స్వయంప్రతిపత్తి గల ప్రభుత్వ సంస్థ. దీని ముఖ్య అధికారికగ, భారత్ లో ఉర్దూ భాష మరియు విద్యారంగం. ఉర్దూ భాష యొక్క అధికారిక సంస్థ.
సిద్ధాంత శిరోమణి
సిద్ధాంత శిరోమణీ, ప్రాచీన భారతీయ గణితవేత్త రెండవ భాస్కరుని ప్రధాన రచన. 36 సంవత్సరాల వయసులో (అనగా క్రీ.శ 1150) రాయబడిన ఈ ఉద్గ్రంథంలో మూడు సంపుటాలుగా, సుమారు 1450 శ్లోకాలు ఉన్నాయి.
ఇది భాస్కరుడు, తన కుమార్తె లీలావతి పేర రాసాడని ప్రసిద్ధి. ఇది సిద్ధాంత శిరోమణిలోని మొదటి భాగం. 13 అధ్యాయాలు, 278 శ్లోకాలు ఉన్న ఈ గ్రంథం అంకగణితం, కొలతలు గురించి చర్చిస్తుంది. 
సిద్ధాంత శిరోమణిలోని రెండవ భాగం బీజగణితం. ఇది 6 అధ్యాయాలుగా, 213 శ్లోకాలుగా ఉండి బీజగణితం () గూర్చి చర్చిస్తుంది.
సిద్ధాంత శిరోమణిలోని మూడవ భాగమైన గణితాధ్యాయం మరియు గోళాధ్యాయం, జ్యోతిష్య గ్రంథం. ఇది సుమారు 900 శ్లోకాలతో కూడి ఉన్నది.
బ్రాహ్మస్ఫుటసిద్ధాంతం
క్రీ.శ 628 లో వ్రాయబడిన ఈ బ్రహ్మస్ఫుట సిద్ధాంతం, ప్రాచీన భారతీయ గణితవేత్త బ్రహ్మగుప్తుని ప్రధాన రచన. ఈ గ్రంథం యొక్క ప్రధాన విశేషాలు, గణితంలో సున్నా ప్రాముఖ్యతని అర్థం చేసుకోవడం, గణనల్లో ధన, ఋణ సంఖ్యల లక్షణాలు, వర్గమూలాల్ని లెక్కించడం, రేఖీయ, వర్గ సమీకరణాల సాధన తదితరాలు ఉన్నాయి.
ధన సంఖ్యలు, ఋణసంఖ్యలు, సున్నాలకి చెందిన నియమాలను స్పష్టంగా ప్రతిపాదించిన మొదటి గ్రంథం, బ్రహ్మస్ఫుటసిద్ధాంతం. ఇందలి నియమాలు
చివరి మూడు ప్రతిపాదనలు ఆధునిక గణితశాస్త్రం, తప్పు అని నిరూపించింది. కానీ, సున్నని అర్థం చేసుకోడానికి జరిగిన మొట్టమొదటి ప్రయత్నంగా దీనిని గుర్తిస్తోంది.
స్వేచ్ఛా పతనం
గురుత్వాకర్షణ క్షేత్రంలో కొంత ఎత్తునుండి వస్తువుని జారవిడిచినపుడు అది గ్రహము (భూమి) యొక్క గురుత్వాకర్షణ ప్రభావంతో క్రిందికి పడుతుంది. ఇలా పడటాన్ని స్వేచ్ఛాపతనం అంటారు. ఆ వస్తువును స్వేచ్ఛా పతన వస్తువు అంటారు. ఒక వస్తువు కొంత ఎత్తు నుండి స్వేచ్ఛాగా పడినపుడు దాని తొలివేగం శూన్యమవుతుంది. కాని దాని వేగం, భూమి యొక్క గురుత్వాకర్షణ క్షేత్రంలో, సెకనుకు 9.8 మీ/సె చొప్పున నిరంతరం పెరుగుతూ ఉంటుంది. వేగం క్రమంగా పెరుగుతుంది కనుక వేగంలో మార్పు కూడా పెరుగుతుంది. కనుక, ఈ సందర్భంలో, గురుత్వత్వరణాన్ని ధనాత్మకంగా తీసుకుంటాము.
ఒక వస్తువు గరిష్ఠ ఎత్తు నుండి స్వేచ్ఛా పతనంతో కిందికి ప్రయాణిస్తూ భూమిని చేరటాన్ని అవరోహణ కాలం అంటారు
స్వేచ్ఛగా క్రిందికి పడుతున్న వస్తువుకు
గా రాయవచ్చు.
ఒక వస్తువు తనంతట తానే, భూమి నుండి దూరంగా వెళ్లలేదు, ఎందుకంటే వస్తువుపై గురుత్వాకర్షణ పనిచేస్తుంటుంది. కాబట్టి వస్తువు, భూమికి దూరంగా పైకి వెళ్లాలంటే, దానిపై కొంత బలాన్ని ఉపయోగించి, కొంత తొలివేగం u తో, పైకి విసరాలి. అయినా, ఒకసారి పైకి విసిరిన వస్తువు, పై వైపుకే వెళ్లక, కొంత ఎత్తుని చేరుకుని, తిరిగి భూమి వైపుకే వచ్చి పడుతుంది. దీనికి కారణం, పైకి విసిరిన వస్తువు వేగం, నెమ్మదిగా తగ్గిపోతూ చివరికి శూన్యం అయిపోతుంది. దీని కారణం పైకి విసిరిన వస్తువు ప్రయాణించే దిశకి వ్యతిరేక దిశలో, గురుత్వ త్వరణం పనిచేస్తూండడమే. అందువలన పైకి విసిరిన వస్తువులపై ఋణాత్మక గురుత్వ త్వరణం '-g' పనిచేస్తుంది.
పైకి విసిరిన వస్తువుల సమీకరణాలు
ప్రక్షిప్త వస్తువు
ఒక వస్తువును కొంత కోణంతో పైకి విసిరితే ఆ వస్తువును ప్రక్షిప్త వస్తువు అంటారు. సాధారణంగా ఒక వస్తువు గురుత్వాకర్షణ పరిధిలో భూమ్యాకర్షణ ప్రభావం వల్ల క్రిందికి పడుతుంది. కొంత బలాన్ని ఉపయోగించి పైకి విసిరినపుడు ఆ వస్తువు ప్రక్షిప్త వస్తువు అవుతుంది.
ఒక వస్తువు తనంతట తానే, భూమి నుండి దూరంగా వెళ్లలేదు, ఎందుకంటే వస్తువుపై గురుత్వాకర్షణ పనిచేస్తుంటుంది. కాబట్టి వస్తువు, భూమికి దూరంగా పైకి వెళ్లాలంటే, దానిపై కొంత బలాన్ని ఉపయోగించి, కొంత తొలివేగం u తో, పైకి విసరాలి. అయినా, ఒకసారి పైకి విసిరిన వస్తువు, పై వైపుకే వెళ్లక, కొంత ఎత్తుని చేరుకుని, తిరిగి భూమి వైపుకే వచ్చి పడుతుంది. దీనికి కారణం, పైకి విసిరిన వస్తువు వేగం, నెమ్మదిగా తగ్గిపోతూ చివరికి శూన్యం అయిపోతుంది. దీని కారణం పైకి విసిరిన వస్తువు ప్రయాణించే దిశకి వ్యతిరేక దిశలో, గురుత్వ త్వరణం పనిచేస్తూండడమే. అందువలన పైకి విసిరిన వస్తువులపై ఋణాత్మక గురుత్వ త్వరణం '-g' పనిచేస్తుంది.
పైకి విసిరిన వస్తువుల సమీకరణాలు
భ్రమణ చలనం
ఒక నిర్దేశ బిందువు చుట్టూ వక్రమార్గంలో ప్రయాణించే వస్తువు యొక్క గమనమును భ్రమణ చలనం అంటారు.
కోణీయ వేగం
భౌతిక శాస్త్రంలో కోణీయ వేగం అంటే ఏదైనా కణం ఎంపిక చేసుకున్న కేంద్ర బిందువు చుట్టూ ఎంత వేగంతో తిరుగుతుందో కొలవడానికి ఉపయోగించే ఒక కొలమానం. కేంద్ర బిందువు చుట్టూ తిరుగుతున్న కణం నిర్ణీత సమయంలో ఎంత కోణీయ దూరం ప్రయాణిస్తుందో దీన్ని ఉపయోగించి కొలుస్తారు. ఉదాహరణకు సూర్యుడి చుట్టూ భూమి ఎంత వేగంగా తిరుగుతుందో తెలుసుకోవడానికి ఈ కొలమానాన్ని ఉపయోగించవచ్చు. దీన్ని ప్రామాణిక కొలమానం (ఎస్. ఐ) ప్రకారం "రేడియన్స్ పర్ సెకండ్" లో కొలుస్తారు. ఒమేగా గుర్తుతో (ω, కొన్నిసార్లు Ω) సూచిస్తారు. సాంప్రదాయం ప్రకారం ఈ విలువ ఋణాత్మకంగా ఉంటే సవ్య దిశలో తిరుగుతున్నట్టు, ధనాత్మకంగా ఉంటే అపసవ్య దిశలో తిరుగుతున్నట్లు భావిస్తారు.
లాండ్రీ డ్రయ్యర్
లాండ్రీ డ్రయ్యర్ లో తడిబట్టలను స్థూపాకార పాత్రలో వెస్తారు. ఈ పాత్రని వేగంగా త్రిప్పినపుడు తడిబట్టలు పాత్ర గోడలకు తట్టుకొని తడి బట్టల లోని నీరు అపకేంద్రబలం వలన, కన్నాలగుండ నెట్టి వేయబడుతుంది. ఈ విధంగా బట్టలు ఆరవేయబడతాయి.
పరారుణ వికిరణాలు
పదార్థాలలోని అణువుల భ్రమణ లేదా కంపన స్థితులలో మార్పు జరగటం వల్ల పరారుణ వికిరణాలు ఉద్గారమవుతాయి.
దూర సంచార ఉపగ్రహాలు
కొన్ని రకాల ఉపగ్రహాలు, భూమి ఉపరితలంపై ఉన్న వివిధ భూగోళ భాగాల్ని గుర్తించగలవు. ఉదాహరణకి, అడవి ప్రాంతాల్ని, ఎడారి ప్రాంతాల్ని, సముద్ర ప్రాంతాలను గుర్తించి, వాటి చిత్రాలను తీయగలవు. దీని ద్వారా అడవుల క్షీణత, ఎడారుల విస్తరణ వంటి విషయాలను తెలుసుకోవచ్చు. సముద్రంలో, ఏదైనా ఒక ప్రాంతంలో ఎక్కువగా చేపలు చేరినట్లయితే, ఆ విషయాన్ని ఉపగ్రహం ద్వారా శోధించి, మత్స్యకారులకు అందజేయవచ్చు. భూమిలో ఉండే ఖనిజాలు, నీరు వంటి సంపదలను, ఉపగ్రహం ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. ఇలాంటి ఉపగ్రహాలను దూర సంచార ఉపగ్రహాలు అంటారు.
అపకేంద్రబలం
సమవృత్తాకార చలనంలో ఉన్న ఒక వస్తువుపై కేంద్రం వైపు పనిచేస్తూ, భ్రమణంలో ఉన్న చట్రంలో మాత్రమే గమనించడానికి వీలైన బలాన్ని అపకేంద్రబలం (Centripetal force) అంటారు. అపకేంద్ర బలం అంటే కేంద్రం వైపు లాగేందుకు పనిచేసే బలం అని అర్థం. అభికేంద్ర, అపకేంద్ర బలాల పరిమాణాలు సమానం. అపకేంద్ర బలం, ప్రతిచర్యాబలం కాదు.
అపకేంద్ర యంత్రం
బాంకింగ్
వక్రమార్గంలో ప్రయాణించే వాహనాలకి అభికేంద్ర బలాన్నివ్వడానికి, వక్రతాకేంద్ర వ్యాసార్థం (r) తో ఉన్న రహదారి, లోతట్టు అంచుకన్నా వెలుపలి అంచు ఎత్తు కొంచెం ఎక్కువగా ఉండేలా, నిర్మించడాన్ని బాంకింగ్ లేదా గట్టులు కట్టడం అంటారు.
గట్టు కోణం
గట్టు కోణం
క్షితిజ సమాంతరానికి, రహదారి లోతట్టు నుండి వెలుపలి అంచుని కలుపుతున్న సరళరేఖ చేసే కోణాన్ని గట్టు కోణం అంటారు. గట్టు కోణం విలువ, వాహనపు వడి, వక్రతా వ్యాసార్థాల పైన ఆధారపడి ఉంటుంది.
గట్టులు కట్టడం
బౌ టై
బౌ టై, ఒక రకమైన పురుషుల నెక్ టై. రిబ్బను వంటి ఈ అలంకారం కాలరు మధ్యకి ఇరు వైపులా అతికినట్లు ఉంటుంది. ముందే కట్టి ఉంచిన రెడీ-టైడ్ బౌ టైలతో బాటు, స్వయంగా కట్టుకునే సాంప్రదాయిక "సెల్ఫ్-టై", "టై-ఇట్-యువర్సెల్ఫ్ " లేదా "ఫ్రీ స్టయిల్ " బౌ టైలు కూడా లభ్యమవుతాయి.
దుస్తులను తయారు చేసే పట్టు, పాలిష్టరు, నూలు లేదా వీటి కలయికలతో బౌ టై లను తయారు చేస్తారు. అరుదుగా వీటి తయారీలో ఉన్నిని కూడా వినియోగిస్తారు.
17వ శతాబ్దంలో క్రొయేషియా యుద్ధాలలో సైనికులు కాలరు యొక్క రెండు అంచులని పట్టి ఉంచటానికి స్కార్ఫ్ వంటి వస్త్రాన్ని వాడేవారు. దీని నుండే బౌ టై మరియు నెక్ టై ఉద్భవించినవి.
అతినీలలోహిత వికిరణాలు
అతినీలలోహిత వికిరణాలు (ఆంగ్లం: Ultraviolet) అనేవి ఒకరకమైన విద్యుదయస్కాంత వికిరణాలు. వీటి తరంగ దైర్ఘ్యం (Wavelength) 10 నా.మీ నుంచి 400 నా.మీ వరకు ఉంటుంది. ఇది దృశ్యకాంతి కంటే తక్కువ, మరియు ఎక్స్ కిరణాల కంటే ఎక్కువ. సూర్యుని నుండి వెలువడే మొత్తం కాంతిలో ఇది 10% వరకు ఉంటుంది. ఈ కిరణాలు శరీరాన్ని ఎక్కువగా తాకితే చర్మం కందిపోవడం, మాడినట్టు అవడం జరుగుతుంది. చర్మ క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాలు కూడా పెరుగుతాయి. భూమిపై ఉన్న వాతావరణం సూర్యుడి నుంచి వచ్చే అతినీలలోహిత కిరణాలను చాలా వరకు నిరోధిస్తుంది. అలా జరగకపోతే భూమిపైన జీవజాలానికి తీరని ముప్పు ఎదురవుతుంది. భూమిపై నివసించే సకశేరుకాలలో ఎముకలు గట్టిపడటానికి కారణమయ్యే విటమిన్ డి తయారవడానికి కూడా ఈ కిరణాలు కొంతవరకు కారణమవుతాయి. కాబట్టి ఈ కిరణాలు ఒక రకంగా మంచివి మరో రకంహా హానికరమైనవి. చాలావరకు మానవుల కంటికి ఈ కిరణాలు కనిపించవు కానీ కొన్ని కీటకాలు, పక్షులు, క్షీరదాలు వాటికున్న ప్రత్యేక దృష్టి వల్ల వీటిని చూడగలవు.
తరంగ దైర్ఘ్యాల లేదా పౌనఃపున్యాల సముదాయాన్ని వర్ణపటమంటారు. థర్మోపైల్ అనే ఒక సూక్ష్మగ్రాహ్య ఉష్ణమాపకాన్ని వర్ణపటంలో ఉన్న ఎరుపు రంగుకు కుడివైపుకి జరిపినపుడు ఉష్ణోగ్రతలో పెరుగుదలని సూచిస్తుంది. దీని మూలంగా, ఈ వికిరణాలను ఉష్ణవికిరణాలనీ, వీటినే పరారుణ వికిరణాలు అని అంటారు. ఇలాంటి వికిరణాలను ఉష్ణజన కాలయిన ఎలక్ట్రిక్ హీటర్, వేడిగా ఉన్న సోల్డరింగ్ ఐరన్, వేడిగా ఉన్న ఇస్త్రీ పెట్టెల నుండి ఉత్పత్తి అవుతాయి. పరారుణ వికిరణాలు (IR - Infrared Radiations) కంటికి కనిపించవు. సాధారణ సోడా గాజు, పరారుణ వికిరణాలని శోషణము చేస్తుంది. రాక్‍సాల్ట్ పరారుణ కిరణాలను శోషణం చేసుకొనదు. దీనివలన రాక్‍సాల్ట్తో తయారైన పట్టాకాలనుపయోగించి, ఈ (పరారుణ) వికిరణాలను గమనిస్తారు.
ప్రత్యేక ఫోటోగ్రాఫిక్ ప్లేట్లను ఉదా రంగుకు అవతల తరంగదైర్ఘ్యాలు తగ్గే దిశలో ఉంచినచో ఆ ప్లేటును వికిరణాలు ప్రభావితం చేస్తాయి. కంటికి కనిపించని ఈ వికరణాల్ని అతినీలలోహిత వికిరణాలు (UV - Ultra Violet Radiations) అంటారు.
రేడియో ఖగోళశాస్త్రం
రేడియో తరంగాల తరంగదైర్ఘ్యం 1మీ. నుండి 100కి.మీ.ల వరకు ఉంటుంది. తక్కువ పౌనఃపున్యాలున్న విద్యుదయస్కాంత డోలకాల నుండి ఇవి ఉత్పత్తి అవుతాయి. ఈ వికిరణాలని, సరైన విద్యుత్ వలయంలోని ఎలక్ట్రాన్లకు త్వరణం కల్గించడం వలన ఉత్పత్తి అవుతాయి. రేడియో తరంగాలు సమాచారాన్ని తీసుకొని చాలా దూరం వరకు ప్రయాణించగలవు. ఇవి గ్రహాంతరాల నుండి కూడా ప్రసరిస్తుంటాయి. గ్రహాంతర రేడియో ఉద్గారాల నుపయోగించి పట చిత్రనం చేయడాన్ని రేడియో ఖగోళ శాస్త్రం అంటారు. దృశ్యమాన దూరదర్శనులతో (Optical telescopes) కనుక్కోలేని విషయాలను ఈ పద్ధతి ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు.
నిర్దేశ భ్రమణ చట్రం
తిరుగుతున్న చట్రానికి, నిరూపకాక్షాలను గనక ఊహించినట్లైతే, అవి కూడా చట్రానికి ఉన్న త్వరణంతోనే తిరుగుతుంటాయి. ఇలాంటి వ్యవస్థను నిర్దేశ భ్రమణ చట్రం అంటారు.
అపకేంద్రబలం
మిథ్యా బలం
భ్రమణం చేస్తున్న చట్రంను ఒక కోణం నుంచి పరిశీలించినప్పుడు అపకేంద్ర బలం యదార్థమైన బలంగాను, ఇదే దృశ్యాన్ని బయటి నుండి చూసినపుడు అపకేంద్రబలం కల్పితమైనది గాను అనిపిస్తుంది. దీనికి కారణం అపకేంద్ర బలాన్ని జడత్వ నిర్దేశ చట్రంలోని ఏ రాశితోను పోల్చలేక పోవడమే. అందుకే దీన్ని మిథ్యా బలం అంటారు.
జాతీయ పండగ
భారత్ - గణతంత్ర దినోత్సవం
మనము ప్రతి సంవత్సరము గణతంత్ర దినోత్సవము (Republic Day) జరుపు కుంటాము . ఇది దేశవ్యాప్తముగా అందరూ జరుపుకొనే జాతీయ పండగ. 200 సంవత్సరాల పైగా మన దేశాన్ని ఆంగ్లేయులు పరిపాలించిరి. వారు పరిపాలించినంత కాలము మనదేశములోని పరిపాలనా విదానము బ్రిటిష్ రాజ్యాంగము ప్రకారము జరిగేది. వారు వెళ్లిపోయాక మన దేశాన్ని మనమే పరిపాలించుకునేందుకు రాజ్యాంగాన్ని తయారుచేసుకోవాల్సి వచ్చింది. రాజ్యాంగమూ తయారైనది , అలా తయారయిన రాజ్యాంగము ఎప్పుదో ఒకప్పుడు మొదలిపెట్టాలి కదా, మనము అలా మొదలు పెట్టిన రోజే .. 1950 జనవరి 26. ఆ రోజు నుంచి మనము ప్రతి సంవత్సరము జనవరి 26 న పండగ జరుపుకుంటున్నాము .
మనకు 1947 ఆగస్టు 15 న స్వాతంత్రము వచ్చినది. రాజ్యాంగము తయారు చేయడానికి ఎంతోమంది మేధావులు ఎన్నో దేశాల రాజ్యాంగాలను పరిశీలించి , ఎన్నో అంశాలతొ చాలా కాలం పాటు కృషి చేసి రూపొందించారు. ఈ రాజ్యాంగము తయారు చేయటానికి రాజ్యాంగ పరిషత్ ఏర్పడింది. దీనికి అధ్యక్షుడుగా డాక్టర్ బాబు రాజేంద్ర ప్రసాద్ ఎన్నికయ్యారు. 1947 ఆగస్టు 29 న డాక్టర్ బి.ఆర్.అంబేద్కర్ ఛైర్మన్ గా రాజ్యాంగ ముసాయిదా కమిటీ ఏర్పడింది. అనేక సవరణల అనంతరము 1949 నవంబరు 26 న భారత రాజ్యాంగాన్ని రాజ్యాంగ పరిషత్ ఆమోదించింది. భారత రాజ్యాంగాన్ని 2 (రెండు)సంవత్సరాల, 11 నెలల, 18 రోజుల కాలములో పూర్తిచేశారు. ప్రపంచములోనే అతి పెద్ద రాజ్యాంగమైన భారత రాజ్యాంగము లిఖిత రాజ్యాంగము. అలా తయారైన రాజ్యాంగాన్ని 1950 జనవరి 26 నుంచి అమలుపరిచారు. నాటినుండి భారతదేశము " సర్వసత్తాక, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర రాజ్యముగా రూపొందింది.
న్యూఢిల్లీ : దేశ రాజధాని న్యూఢిల్లీలో 63వ గణతంత్ర దినోత్సవ వేడుకలు అత్యంత వైభవోపేతంగా సాగుతున్నాయి. రాష్ట్రపతి ప్రతిభాపాటిల్‌ త్రివర్ణ పతాకాన్ని ఆవిష్కరించి, సైనిక వందనాన్ని స్వీకరించారు. త్రివిధ దళాల కవాతు దేశ ప్రజలను ముచ్చటగొలిపింది. దేశ ఔన్నత్యాన్ని చాటేవిధంగా ముందుకు సాగిన శకటాలు శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాల పురోగతిని కళ్లముందుంచాయి. థాయిలాండ్‌ ప్రధాని షినవత్రా ఈ ఏడాది గణతంత్ర వేడుకలకు ముఖ్యఅతిథిగా హాజరయ్యారు. ప్రధాని మన్మోహన్‌సింగ్‌, యుపిఎ చైర్‌పర్సన్‌ సోనియాగాంధీ, బిజెపి నేత అద్వానీ తదితరులు ఈ వేడుకల్లో పాల్గొన్నారు. అంతకు ముందు ప్రధాని ఇండియా గేట్ వద్ద అమర్ జవాన్ జ్యోతికి నివాళులు అర్పించారు.
హైదరాబాద్ : గాంధీభవన్లో గణతంత్ర దినోత్సవ వేడుకలు గురువారం ఘనంగా జరిగాయి. పీసీసీ అధ్యక్షుడు బొత్స సత్యనారాయణ జెండాను ఎగురవేశారు. ఈ కార్యక్రమానికి ముఖ్యమంత్రి Kiran Kumar Reddy, ఉప ముఖ్యమంత్రి దామోదర రాజనర్సింహ, చిరంజీవి, పలువురు కాంగ్రెస్ నేతలు హాజరయ్యారు.
పద చతురస్రం
పద చతురస్రమును ఆంగ్లంలో వర్డ్ స్క్వేర్ అంటారు. ఇది అక్రోస్టిక్ అనే వింత కవిత్వంలో ఒక ప్రత్యేక రకం. ఒక చతురస్రం గ్రిడ్ లో అడ్డంగా ఎన్ని పదాలు ఉంటాయో, అవే పదాలు నిలువు వరుసలోను కూర్చబడి ఉంటాయి. పద చతురస్రంలో వాడిన ప్రతి పదంలో అక్షరాల సంఖ్య సమానంగా ఉంటుంది. అందువలన దీనిని చతురస్రం యొక్క పద క్రమం లేక పద చతురస్రం అంటారు.
ఉదాహరణకు ఇది 5 ఆర్డర్ చతురస్రం:
భుక్తాయాసం
భుజించినప్పుడు వచ్చే ఆయాసంను భుక్తాయాసం అంటారు. పరిమితికి మించి భోజనం భుజించడం వలన ఎక్కువ ఆయాసం వస్తుంది. 
మితంగా భోజనం చేయటం. అన్నం తినేటప్పుడు సగం కడుపుకే అన్నం తిని కాలు భాగం నీరు తాగి కాలు భాగం ఖాళీగా ఉంచాలని పెద్దలు చెబుతుంటారు. మితంగా భోజనం భుజించటం వలన ఊపిరితిత్తులపై భారం తగ్గి ఆహారం ఆరగడానికి అవసరమయిన గాలిని సాఫీగా అందించగలుగుతాయి. 
త్రేన్పు
ఆట్టో వాన్ గెరిక్
వైద్యునిగా, ఇంజనీరుగా, తత్వవేత్తగా ఆట్టో వాన్ గెరిక్ (Otto von Guericke) కు శాస్త్ర లోకంలో ఎంతో పేరు ఉంది. మొట్టమొదటి ఎయిర్ పంపుని రూపొందించిన వాడు గెరిక్. దహన క్రియలో, శ్వాస క్రియలో గాలి పాత్ర గురించిన ఆలోచనలకు బీజాలు వేసింది ఈయనే. శూన్య ప్రదేశం గురించి వివరణలు ఇవ్వడానికి ప్రయత్నాలు చేసింది కూడా ఈయనే యని చెప్పాలి.
గెరిక్ ఆగర్భ శ్రీమంతుడు. లెయిప్జిగ్ విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యాభ్యాసం కొనసాగించాడు. జీనా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి 1621 లో న్యాయ శాస్త్రం లోనూ, లీడన్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి 1622 లో గణిత శాస్త్రం, ఇంజనీరింగ్ లలోనూ, పట్టాలను స్వీకరించిన గెరిక్ 1631 లో రెండవ గస్తవస్ ఆడోల్ఫన్ సైన్యంలో (స్వీడన్) ఇంజనీర్ గా ప్రవేశించాడు.
1646 నుంచి 1681 వరకు మాబ్డసర్గ్ కు మేయర్ అవడం కూడా చాలా గమ్మత్తుగా జరిగింది. 1618 లో జర్మనీలో యుద్ధం ప్రారంభమై 30 సంవత్సరాలు వరకు సాగింది. గెరిక్ ఇంజనీర్ గా యుద్ధంలో ఎంతో చురుకుగా పాల్గొన్నప్పటికీ ఓడిపోయి శత్రువుల చేత మాగ్డె బర్గ్ కు తరలించబడ్డాడు. ఆ పట్టణం మొత్తం నాశనమై పోయింది. 30 వేల మందిదాకా మరణించారు. కాని గెరిక్ ఎలాగో బతికి బట్టకట్టి ఆ పట్టణాన్ని తిరిగి నిర్మించి దానికి మేయర్ కాగలిగాడు. 35 ఏళ్ళ పాటు ఆ పదవిలోనే ఉండగలిగాడు.
మేయర్ గా విసుగు విరామం లేకుండా ఉన్నప్పటికీ పరిశోధనలను మాత్రం గెరిక్ మానలేదు. అరిస్టాటిల్ శూన్య ప్రదేశం ఉండడం అసంభవమని అనటాన్ని ఈయన ఒప్పుకోలేక పోయాడు. గెలీలియో గాలికి బరువు ఉందని చెప్పిన సంగతి కూడా ఈయనకు తెలుసు. టోరసెల్లీ భారమితి గురించి కూడా ఈయన విని ఉన్నాడు. ఈ పరిశీలనలను దృష్టిలో పెట్టుకును 1650 లో శూన్య ప్రదేశాన్ని ఏర్పరచ గెలిగే ఎయిర్ పంప్ ను ఈయన ఆవిష్కరించాడు. అంతే కాదు. శూన్యం గుండా కాంతి ప్రసారం అవుతుంది. కాని శబ్దం ప్రసారం కాలేదని కూడా ఈయన తెలియ జేశాడు. పోతే శూన్య ప్రదేశంలో దీపాలు వెలగవని, ప్రాణులు బతకలేవని కూడా ఈయనప్రకటించాడు.
ఈయన ఎన్నో రకాల వాక్యూం మెషీన్లను తయారుచేశాడు. శూన్య ప్రదేశం లేదా వాక్యూంకు ఉన్న శక్తి ఎంతటిదో కూడా ఈయన ఋజువు చేశాడు. 14 అంగుళాల వ్యాసం ఉన్న రెండు రాగి అర్థ గోళాలను ఒకటిగా చేర్చి మధ్యలో శూన్య ప్రదేశాన్ని సృష్టిస్తే ఆ అర్థ గోళాలను విడగొట్టడం అసథ్యమని నిరూపించాడు. 16 గుర్రాలు లాగితే తప్ప అర్థ గోళాలు విడిపోవక పోవటం ఆశ్చర్యం గానే తోస్తుంది. శూన్య ప్రదేశానికి ఉన్న శక్తి అటువంటిది.
1663 లో జాన్ గెరిక్ ఇలక్ట్రిక్ జనరేటర్ ను కూదా రూపొందించాడు. అంతే కాదు విద్యుత్ ఉద్దీపనాన్ని గురించి 1672 లో ఈయనే మొదటిసారిగా తెలిపాడు. వాన్ గెరిక్ " తోకచుక్కలు క్రమానుగతంగా దర్శనమిస్తూ ఉంటాయని" కూడా చెప్పాడు. 1686 లో హాంబర్గ్ లో ఈయన చనిపోయే నాటివరకు విజ్ఞాన తృష్ణ ఈయనను వన్నంటే ఉంది. ఈయన గతించినా ఆ తుష్ణ అంతకంతకు పెరుగుతూనే ఉంది.
ఎలక్ట్రో టైపింగ్
విద్యుద్విశ్లేషణ పద్ధతిలో అక్షరాలు చెక్కి ఉన్న దిమ్మె నుండి ఒక ప్రతిని తయారు చేయటాన్ని ఎలక్ట్రో టైపింగ్ అంటారు. ఈ పద్ధతిని మోరిట్జ్ వాన్ జకోబి అనే రష్యా దేశస్తుడు క్రీ.శ 1838 లో కనుగొన్నాడు. ఈ విధానం కనుగొన్న వెంటనే ముద్రణా విధానం కొరకు, అసలు ప్రతికి నకలు తయారీకీ వాడబడుచున్నది. ఈ విధానమును అక్రమాకారముగా ఉన్న వివిధ వస్తువుల మరియు విగ్రహాల నకలు తయారీకి వాడతారు.
చెక్క దిమ్మె నుండి పటం, బొమ్మ లేదా అక్షరాల మైనపు అచ్చుని తయారుచేస్తారు. ఈ మైనపు అచ్చుకు గ్రాఫైట్ లేదా సీసం అద్ది, వాహకంలా తయారు చేస్తారు. ఇపుడు దీనిని వోల్టామీటరులో కాథోడుగా ఉపయోగించి, కావలసిన లోహంతో పూత పూస్తారు. ఇలా పూతపూసిన తర్వాత, మైనాన్ని కరిగించి నకలు ఉన్న గాగి లోహాన్ని దృఢంగా చేస్తారు. ఇలా తయారైన గుల్లతో అలాంటి మరెన్నో ప్రతులని తయారు చేయవచ్చు.
సహజ కంపనాలు
ఒక వస్తువుని కంపింపజేసి, వదిలినపుడు అది చేసే కంపనాల్ని సహజ కంపనాలు లేదా స్వేచ్ఛా కంపనాలు అంటారు. ఒక్కసారి వస్తువుని ఉత్తేజపరిస్తే అది తనంతట తాను కంపిస్తూ ఉంటుంది. అయితే కంపించే వస్తువులని ఆవరించియున్న గాలి వస్తువు కంపనాలను నిరోధించడం వలన కంపించే వస్తువుల కంపన పరిమితి కాలంతో పాటు తగ్గిపోతుంటాయి. కాలంతో తగ్గిపోయే కంపనాలను అవరుద్ధ కంపనాలు అంటారు.
తూగు
ప్రతి మనిషి ప్రతి రోజు వయసుని బట్టి తక్కువ, ఎక్కువ సమయాలు నిద్రిస్తూ ఉంటాడు. సాధారణంగా తక్కువ వయసు ఉన్నవారు ఎక్కువ సమయం, ఎక్కువ వయసు ఉన్నవారు తక్కువ సమయం నిద్రిస్తూంటారు, నిద్రించటం ఖచ్చితమయిన అవసరం కూడా. మామూలుగా నిద్ర రాక ముందే హాయిగా నిద్రించడానికి తగిన ఏర్పాట్లు చేసుకొని పడుకున్నప్పుడు మెల్లగా 
నిద్రలోకి జారుకుంటాడు. అయితే కొన్ని పరిస్థితులలో సరైన సమయానికి నిద్రించక బలవంతంగా మేల్కొన్ని ఉండటానికి ప్రయత్నించినప్పుడు నిద్ర ఆవహించటం వలన శరీరం ఏదో ఒక వైపు తూగుతుంది. ఈ విధంగా బలవంతంగా మేల్కొన్ని నిద్రలోకి జారుకొని ఒక వైపుకి తూగటాన్నే తూగు లేక తూగుట అంటారు. తూగుతున్న మనిషి నిద్రలోకి జారుకోవడం, తూగిన వెంటనే మళ్ళీ మేల్కొనడం, మళ్ళీ నిద్రలోకి జారుకోవడం, మళ్ళీ మేల్కొనడం ఈ విధంగా అనేక సార్లు జరుగుతుంది.
తూగు వస్తున్నప్పటికి వాహన చోదకులు వాహనాలు నడుపుట వలన ప్రమాదాలు సంభవిస్తాయి. ప్రమాదాలు జరగకుండా ఉండేందుకు డ్రైవర్లు తూగు వస్తదని భావించినప్పుడే ఇతర వాహనాలకు ఇబ్బంది కలుగకుండా బండిని ప్రక్కగా ఆపి ముఖం కడగటం, వీలయినంత వరకు నిద్రించడం చాలా అవసరం.
నిద్ర
విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు
ప్రసరించే దిశకి లంబంగాను మరియు, ఒకదానికి మరొకటి లంబ దిశలోను కంపిస్తున్న విద్యుత్తు అయస్కాంత క్షేత్రాలను కలిగియున్న తరంగాలను విద్యుదయస్కాంత తరంగాలంటారు.
==ఇవి కూడా చూడండి
Electron electro magnetic waves