ఇసుక
ఇసుక (Sand) అనేది చిన్నగా ముక్కలు చేయబడిన రాళ్ళు మరియు ఖనిజ లవణాలతో సహజంగా తయారయ్యే పూసకట్టిన పదార్థం. 
ఇసుక మిశ్రమం స్థానిక రాళ్లు మరియు పరిస్థితులు ఆధారంగా వేర్వేరు ఉంటుంది, కాని భూఖండ ప్రాంతాలు మరియు ఉష్ణమండలేతర సాగర తీరాల్లోని ఇసుకలో సర్వసాధారణంగా సిలికా (సిలికాన్ డయాక్సైడ్ లేదా SiO) ఉంటుంది, ఇది ఎక్కువగా పలుగురాయి రూపంలో ఉంటుంది.
భూవిజ్ఞాన శాస్త్రజ్ఞులు ఉపయోగించే పదం, ఇసుక రేణువుల వ్యాసం 0.0625 మిమీ (లేదా మిమీ లేదా 62.5 మైక్రోమీటర్లు) నుండి 2 మిల్లీమీటర్లు వరకు ఉంటుంది. ఈ పరిమాణంలో ఉండే ఒక్కొక్క కణాన్ని ఇసుక రేణువు అని పిలుస్తారు. ఇసుక కంటే ఎక్కువ పరిమాణం గల పదార్థం కంకర, ఇది 2 మిమీ నుండి 64 మిమీ వరకు పరిమాణం కలిగి ఉంటాయి (వాడుకలో ఉన్న ప్రమాణాల కోసం కణ పరిమాణం చూడండి). భూగర్భ శాస్త్రంలో తదుపరి చిన్న పరిమాణ తరగతి ఒండ్రు: ఇవి 0.0625 మిమీ నుండి తక్కువగా 0.004 మిమీ వరకు వ్యాసాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఇసుక మరియు కంకర మధ్య పరిమాణ నిర్దేశం ఒక శతాబ్దం కంటే ఎక్కువకాలం స్థిరంగా మిగిలిపోయింది, కాని ప్రారంభ 20వ శతాబ్దంలో అమలులో ఉన్న ఆల్బెర్ట్ అటెర్బెర్గ్ ప్రమాణం ప్రకారం కనిష్ఠంగా 0.02 మిమీ కణ పరిమాణం గల వాటిని ఇసుకగా పరిగణిస్తారు. అమెరికన్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ స్టేట్ హైవే అండ్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ అధికారులు ప్రచురించిన ఒక 1953 ఇంజినీరింగ్ ప్రమాణంలో ఇసుక రేణువు వ్యాసాన్ని కనిష్ఠంగా 0.074 మిమీని పేర్కొన్నారు. యునైటెడ్ స్టేట్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ అగ్రికల్చర్ యొక్క ఒక 1938 నిర్దేశంలో 0.05 మిమీని పేర్కొన్నారు. ఇసుకను వేళ్ల మధ్య రుద్దినప్పుడు మెరికలుగా అనిపిస్తుంది (దీనిలో పోల్చినప్పుడు, ఒండ్రు పిండి వలె అనిపిస్తుంది.)
ISO 14688 స్థాయిల పల్చగా, మధ్యస్థ మరియు ముతక ఇసుక వ్యాసం 0.063 మిమీ నుండి 0.2 మిమీ మరియు 0.063 మిమీ మరియు 2.0 మిమీ మధ్య ఉంటుంది. సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో, ఇసుకను పరిమాణం ఆధారంగా ఐదు ఉప విభాగాలు వలె విభజిస్తారు: చాలా సన్నని మట్టి ( - మిమీ వ్యాసం), సన్నని మట్టి ( మిమీ - మిమీ), మధ్యస్థంగా ఉండే ఇసుక ( మిమీ - మిమీ), ముతక ఇసుక ( మిమీ - 1 మిమీ) మరియు ఎక్కువ ముతకగా ఉండే ఇసుక (1 మిమీ - 2 మిమీ). ఈ పరిమాణాలు కృంబియన్ ఫి స్కేల్ ఆధారంగా నిర్ణయించబడ్డాయి, ఇక్కడ Φలో పరిమాణం = మిమీలో పరిమాణంలోని -log బేస్ 2. ఈ ప్రమాణంలో, ఇసుక యొక్క Φ విలువ పూర్ణ సంఖ్యలో ఉప విభాగాల మధ్య విభాగాలతో -1 నుండి +4 మధ్య మారుతూ ఉంటుంది.
భూభాగ ప్రాంతాలు మరియు ఉష్ణమండలేతర సాగర తీరాల్లోని ఇసుకలో సర్వసాధారణంగా సిలికా (సిలికాన్ డయాక్సైడ్ లేదా SiO) ఉంటుంది, ఇది సాధారణంగా పలుగురాయి రూపంలో ఉంటుంది, దీని రసాయనిక స్తబ్దత మరియు గణనీయమైన కాఠిన్యం కారణంగా, ఇది శైథిల్యానికి సర్వసాధారణ ఖనిజ నిరోధకం. 
ఇసుక యొక్క మేళనం స్థానిక రాళ్లు మరియు పరిస్థితులు ఆధారంగా వేర్వేరుగా ఉంటుంది. ఉష్ణమండలీయ మరియు ఉప ఉష్ణమండలీయ తీర ప్రాంతాల్లో కనిపించే ప్రకాశవంతమైన తెల్లని ఇసుక అనేది సున్నపరాయి కోత వలన ఏర్పడుతుంది మరియు ఇతర సేంద్రీయ లేదా కర్బన సంబంధిత శకలాల పదార్థంతో పాటు పగడం మరియు గుల్ల అంశాలను కలిగి ఉండవచ్చు. న్యూ మెక్సికోలోని వైట్ సాండ్స్ నేషనల్ మోన్మెంట్ యొక్క ముగ్గుసున్నం ఇసుక తిన్నెలు వాటి ప్రకాశవంతమైన తెలుపు రంగుకు ఖ్యాతి గడించాయి. అర్కోస్ అనేది అత్యధిక భూస్ఫటిక పదార్థంతో ఒక ఇసుక లేదా ఇసుకరాయి, ఇది ఒక (సాధారణంగా సమీప) నల్ల రాయి గుట్ట శైధిల్యం మరియు కోత వలన ఏర్పడుతుంది. కొన్ని రకాల ఇసుకల్లో మాగ్నెటైట్, క్లోరైట్, గ్లౌకోనైట్ లేదా ముగ్గుసున్నం ఉంటుంది. అధిక మొత్తంలో మాగ్నెటైట్‌ను కలిగి ఉన్న ఇసుక ముదురు నలుపు రంగులో ఉంటుంది, ఈ ఇసుక లావా బాసాల్ట్‌లు మరియు ఒబ్సిడియాన్ నుండి తయారవుతుంది. క్లోరైట్-గ్లౌకోనైట్‌లను కలిగి ఉండే ఇసుక సాధారణంగా ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటుంది ఎందుకంటే ఇది అత్యధిక ఆలివైన్ పదార్థంతో బాసాల్టిక్ (లావా) నుండి ఏర్పడుతుంది. పలు ఇసుక రకాలు ముఖ్యంగా దక్షిణ ఐరోపాలో ప్రత్యేకంగా కనిపించే ఇసుకలోని స్పటికశిల రాళ్లల్లో ఇనుము మాలిన్యాలు ఉంటాయి, అందువలన ఇది ఒక ముదురు పసుపు రంగులో ఉంటుంది. కొన్ని ప్రాంతాల్లోని ఇసుక తిన్నెల్లో కొన్ని చిన్న విలువైన రాళ్లతో సహా గ్రానెట్‌లు మరియు ఇతర నిరోధక ఖనిజాలు ఉంటాయి.
ఇసుక గాలి మరియు నీటి ద్వారా రవాణా చేయబడుతుంది మరియు రేవులు, తిన్నెలు, ఇసుక దిబ్బలు, ఇసుక మేటలు మరియు సంబంధిత అంశాల రూపాల్లో ఏర్పడుతుంది. కంకర రాళ్లు నదులు మరియు హిమనదీయ మృతికలు వంటి పర్యావరణాల్లో, ఇది తరచూ సూచించబడే పలు రేణువు పరిమాణాల్లో ఒకదాని వలె ఏర్పడుతుంది. USAలోని నెబ్రాస్కాలోని ప్లాటే నది వంటి ఇసుక తిన్నె నదుల్లో ఎక్కువ ఇసుక ఉంటుంది ఎందుకంటే దానిని తరలించడానికి తగిన అంశం లేదు. అలాగే తిన్నెలు ఇసుకతో కూడి ఉంటాయి ఎందుకంటే బరువైన పదార్థం సాధారణంగా గాలి ద్వారా రవాణా కాదు మరియు ఇది ఎడారి పర్యావరణాల్లో ఒక విలక్షమైన భౌగోళిక అంశంగా చెప్పవచ్చు.
ఒక్కొక్క ఇసుక రేణువు అధ్యయనంలో రేణువు యొక్క మూలం మరియు రవాణా రకం వంటి అధిక చారిత్రక సమాచారం తెలుస్తుంది. ఇటీవల నల్లరాయి లేదా గ్నెయిస్ పలుగురాయి స్ఫటికాలు కోత వలన ఏర్పడిన పలుగురాయి ఇసుక కోణీయ ఆకారంలో ఉంటుంది. దీనిని భూగర్భ శాస్త్రంలో గ్రస్ అని లేదా భవన నిర్మాణ వ్యాపారంలో కాంక్రీట్ కోసం ఉపయోగించే మరియు బంకమన్ను నేలలకు ఒక నేల మార్పు వలె ఉపయోగించే తోట పనిలో "పదునైన ఇసుక" అని పిలుస్తారు. నీరు లేదా గాలిచే అత్యధిక దూరం రవాణా చేయబడిన ఇసుక గుండ్రంగా ఉంటుంది, ఇది రేణువ ఉపరితలంపై ఒరిపిడి నమూనాలు ఉంటాయి. ఎడారి ఇసుక సాధారణంగా గుండ్రంగా ఉంటుంది.
ఒక అభిరుచి వలె ఇసుకను సేకరించే వ్యక్తులను ఏరెనోఫిల్‌లు అని పిలుస్తారు. ఇసుక ప్రాంతాల్లో అభివృద్ధి చెందే ప్రాణులను ఫ్సామోఫిలెస్ అని పిలుస్తారు.ఇసుక సాధారణంగా హానికరం కానప్పటికీ, ఇసుక విస్ఫోటనం వంటి ఇసుకను ఉపయోగించే కార్యక్రమాల్లో జాగ్రత్తలు పాటించాలి. ఇసుక విస్ఫోటనం కోసం ఉపయోగించే సిలికా ఇసుక మూటలపై ప్రస్తుతం వినియోగదారు సన్నని సిలికా ధూళిని పీల్చకుండా ఉండటానికి శ్వాసక్రియ సంరక్షణను ధరించాలని ఒక హెచ్చరిక ఉంచబడుతుంది. సిలికా ఇసుక కోసం పదార్థ భద్రతా సమాచార పత్రాలు (MSDS) "స్ఫటికాకార సిలికాను ఎక్కువగా పీల్చడం వలన తీవ్ర అనారోగ్య సమస్యలు ఏర్పడతాయని" పేర్కొంటుంది.
అధిక బెజ్జాల నీటి పీడన ఇసుక మరియు ఉప్పు నీరు ప్రాంతాల్లో ఊబి ఏర్పడవచ్చు, ఇది ఒక జిగుర వంటి హైడ్రోజెల్, ఇది ఒక ద్రవం వలె ఉంటుంది. ఊబి దానిలో చిక్కుకున్న జీవులను తప్పించుకోవడానికి అవకాశం లేకుండా గణనీయమైన ఆటంకాలను ఏర్పరుస్తుంది, తరచూ అపాయానికి అవకాశం ఇవ్వడం వలన మరణిస్తారు (మునిగిపోవడం వలన కాదు).
పలువురు ఉపయోగించే ఇసుక కోసం ఒక ప్రధాన తవ్వకం పరిశ్రమ అవసరమవుతుంది, ఇది చేపల తగ్గుదల, నేలకోతలు మరియు వరదలు వంటి పలు పర్యావరణ సమస్యలు తలెత్తున్నాయి. చైనా, ఇండోనేషియా, మలేషియా మరియు కంబోడియా వంటి దేశాలు ఇసుక ఎగుమతులను నిషేధించాయి, ఈ సమస్యలను ఒక ప్రధాన కారకంగా పేర్కొన్నాయి.