ఆంగ్లో ఇండియన్
ఆంగ్లో-ఇండియన్లు అనగా భారతీయ మరియు బ్రిటీష్ వంశావళిని సమ్మేళనంగా కలిగిన ప్రజలు. ఒకప్పుడు భారతదేశంలో ఉండే బ్రిటీష్‌‌వారు ఐరోపా మరియు భారతీయ సమ్మేళన సంతతిని "యూరసియన్" అనే పేరుతో సంబోధించేవారు (cf. జార్జ్ ఓర్వెల్స్ "బర్మేస్ డేస్" ).
ఆధునిక రూపంలో చెప్పాలంటే, ఆంగ్లో-ఇండియన్ సమాజం అనగా భారతదేశంలో ఉద్భవించిన ఒక విశిష్ట, చిన్న మైనారిటీ సమాజం. బ్రిటీష్ మరియు భారతీయ వంశావళిని మిశ్రమంగా కలిగిన జనాభా ఈ ఆంగ్లో-ఇండియన్ సమాజంలో ఉంటారు. వీరి స్థానిక భాష ఆంగ్లంగా ఉంటుంది. ఆంగ్లో-ఇండియన్‌కు సంబంధించిన బ్రిటీష్ వంశావళి అనేది సాధారణంగా పితృ సంబంధ వారసత్వంగా ఉంటుంది.
భారత రాజ్యాంగంలోని "ఆర్టికల్ 366(2)" నిర్వచనం ప్రకారం, ఆంగ్లో-ఇండియన్ అనగా "అతని తండ్రి లేదా అతని పితృ సంబంధ పూర్వీకులు ఐరోపా సంతతివారైనప్పటికీ, వారు భారతదేశ భూభాగంలో నివసిస్తుండాలి. అలాంటి వారి సంతానంగా అతను భారతదేశ భూభాగం పరిథిలో జన్మించినవాడై ఉండాలి. అతనికి జన్మస్థానమైన భారతదేశ భూభాగంలో అతని తల్లితండ్రులు శాశ్వతంగా నివసిస్తున్నవారై ఉండాలే తప్ప తాత్కాలిక ప్రయోజనం కోసం నివసిస్తున్నవారై ఉండకూడదు". దీన్నిబట్టి "ఆంగ్లో-ఇండియన్" అనగా పూర్తిగా యూరోపియన్ (పితృ సంబంధ) సంతతివారై ఉండి భారతీయుల్లో కలిసినవారని ఈ నిర్వచనం పేర్కొంటుంది.
దీంతోపాటు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీలో కిరాయి సైనికులుగా చేరడంతో పాటు తమ కుటుంబాలను కూడా తమవెంట తీసుకువచ్చిన కోరమండల్ మరియు మలబార్ తీరానికి చెందిన పురాతన పోర్చుగీస్ కాలనీల వారికి కూడా ఈ నిర్వచనం వర్తిస్తుంది. అదేవిధంగా గోవాలోని మెస్టికోస్ (పోర్చుగీస్ మరియు భారతీయ సమ్మేళన సంతతి) మరియు ఇండో-ఫ్రెంచ్, మరియు ఇండో-డచ్ సంతతి ప్రజలను కూడా ఈ నిర్వచనం తనలో కలుపుకుంటుంది.
స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం భారతదేశంలో ఒక మైనారిటీ సమాజం రూపంలో ఆంగ్లో-ఇండియన్లు బాగా తక్కువ సంఖ్యలో ఉండేవారు, అయితే నేడు భారతదేశం లోపల మాత్రమే కాకుండా వెలుపల కూడా పెద్ద సంఖ్యలో వీరు నివసిస్తున్నారు. అయితే, వీరిలో అనేకులు యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజీలాండ్‌కు మరియు కొద్దిసంఖ్యలో కెనడా మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్‌కు వలసపోవడం వల్ల భారతదేశంలో వీరి సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గిపోయింది.
"ఆంగ్లో-ఇండియన్" అనే పదం బ్రిటన్‌లోనూ సాధారణంగా వాడుకలో ఉంది. బ్రిటీష్ సంతతివారైనప్పటికీ, భారతదేశంలో పుట్టి పెరిగిన (రుడ్‌యార్డ్ కిప్లింగ్, లేదా అన్వేషక-ప్రకృతివేత్త జిమ్ కార్బెట్లాంటి) వారిని బ్రిటన్‌లో ఆంగ్లో-ఇండియన్లుగా చెప్పడం పరిపాటి. వారి తల్లితండ్రులు భారతదేశంలోని పరిపాలన లేదా సాయుధ దళాల్లో పనిచేసినవారై ఉండడమే అందుకు కారణం; "ఆంగ్లో-ఇండియన్" అనే పదాన్ని "బ్రిటీష్ నివాసి" అనే మాటకు పర్యాయపదంగానూ వాడుకలో ఉంది.
ఆంగ్ల సాహిత్యాన్ని రచించిన భారతీయ రచయితలు విశేషణం రూపంలో ఉపయోగించిన "ఇండో-ఆంగ్లియన్," అనే పదాన్ని పోలి ఉన్నప్పటికీ ఆంగ్లో-ఇండియన్ అనే పదం ఏమాత్రం తికమకకు గురిచేయదు.
భారతదేశంలో నివసించే బ్రిటీష్ ప్రజల గురించి చెప్పేందుకు మొట్టమొదటగా ఆంగ్లో-ఇండియన్ అనే పదాన్ని ఉపయోగించడం జరిగింది. ఈ రకమైన నిర్వచనం భారతీయ రాజ్యాంగంలోనూ ఉంది. అయితే ప్రజల పరిభాషలో మాత్రం, పితృ వంశం బ్రిటీష్‌గాను మరియు మాతృ వంశం భారతీయతను కలిగిన రక్తాన్ని పంచుకు పుట్టిన సంతానాన్ని గురించి చెప్పేందుకు మాత్రమే ఈ ఆంగ్లో-ఇండియన్ అనే పదం పరిమితమైంది. బ్రిటీష్ మరియు భారతీయ వంశపారంపర్యత సమ్మేళనమైన సంతతిని గతంలో 'యూరసియన్స్' అని సంబోధించినప్పటికీ, ప్రస్తుతం మాత్రం సాధారణంగా 'ఆంగ్లో-ఇండియన్లు' అని పిలవడం అలవాటుగా మారింది.
బ్రిటీష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ భారతదేశంలో పాలన సాగించిన 18వ శతాబ్దం మొత్తంమీద మరియు 19వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో బ్రిటీష్ అధికారులు మరియు సైనికులు స్థానిక భారతీయ స్త్రీలను భార్యలుగాను, వారి ద్వారా యూరసియన్ పిల్లలను కలిగి ఉండడమనేది సర్వసాధారణం. అప్పట్లో భారతదేశంలో బ్రిటీష్ మహిళలు లేకపోవడమే అందుకు కారణం. 19వ శతాబ్దం మధ్యకు వచ్చేసరికి భారతదేశంలో దాదాపు 40,000 మంది బ్రిటీష్ సైనికులు, 2,000 మందికి తక్కువ కాకుండా బ్రిటీష్ అధికారులు ఉండేవారు. 19వ శతాబ్దం ప్రారంభం నుంచి మధ్యభాగం నాటికి బ్రిటీష్ స్త్రీలు పెద్ద మొత్తంలో బ్రిటీష్ ఇండియాకు తరలిరావడం జరిగింది. వీరిలో చాలామంది బ్రిటీష్ అధికారులు మరియు సైనికులు కుటుంబ సభ్యులై ఉండేవారు. దీంతో భారతదేశంలో నివసించే బ్రిటీష్ వారి విషయంలో వర్ణాంతర వివాహాలనేవి చాలావరకు అసాధారణ విషయంగా మారింది. అలాగే 1857 భారతీయ తిరుగుబాటు లాంటి ఘటనల తర్వాత పెద్ద సంఖ్యలో వర్ణ సంకర వ్యతిరేక చట్టాలు అమలులోకి రావడంతో బ్రిటీష్ మరియు భారతీయుల మధ్య వివాహం, పిల్లలు లాంటి విషయం అరుదైన వ్యవహారంగా మారింది. దీని ఫలితంగా, భారతదేశంలోని యూరసియన్ల విషయంలో అటు బ్రిటీష్‌వారు ఇటు భారతీయులు ఇద్దరు కూడా నిర్లక్ష్యం ప్రదర్శించారు.
దీంతో తమదైన ఒక సమాజాన్ని రూపొందించడం కోసం అనేక తరాలపాటు అంగ్లో-ఇండియన్లు ఇతర ఆంగ్లో-ఇండియన్లను వివాహం చేసుకోవడం ప్రారంభించారు. ఈ కారణంగా ఆంగ్లో-ఇండియన్లకు మాత్రమే ప్రత్యేకమైన ఒక సంస్కృతి అభివృద్ధి చెందింది. ఇలా ఆ తర్వాతి కాలంలో ఆంగ్లో-ఇండియన్ వంటకాలు, వస్త్రధారణ, భాష మరియు మతం లాంటివి స్థానిక జనాభా నుంచి ఆంగ్లో-ఇండియన్లను ఒక ప్రత్యేక సమాజంగా రూపొందించాయి. అదేసమయంలో ఆంగ్ల భాష మరియు సంస్కృతిపై దృష్టి పెట్టడం కోసం వారు ఒక పాఠశాల వ్యవస్థను స్థాపించడంతో పాటు, క్రిస్మస్ మరియు ఈస్టర్ లాంటి శుభసమయాల్లో కార్యక్రమాలు సాగించడం కోసం సాంఘిక క్లబ్బులు మరియు అసోసియేషన్లను స్థాపించారు.
మరోవైపు కాలగమనంలో ప్రత్యేకించి కస్టమ్స్ మరియు ఎక్సైజ్, పోస్ట్ మరియు టెలిగ్రాఫ్, అటవీ విభాగం, రైల్వేలు మరియు విద్యాబోధన లాంటి వాటిల్లో ఆంగ్లో-ఇండియన్లను నియమించడం జరిగింది. అయితే, ఇతర రంగాల్లోనూ వారి నియామకాలు జరిగాయి. ఈ విధంగా అనేక రకాల అంశాలు ఆంగ్లో-ఇండియన్ల సమాజం వృద్ధి చెందేందుకు తోడ్పడ్డాయి. వారి ఆంగ్ల భాష పాఠశాల విధానం, వారి ఆంగ్లేయకేంద్రిత సంస్కృతి, మరియు ప్రత్యేకించి క్రీస్తు పట్ల వారి విశ్వాసం లాంటివి ఆంగ్లో-ఇండియన్లను ఒక సమాజంగా కలిపి ఉంచేందుకు తోడ్పడింది.
నిజానికి, 1813 శాసనం VIII కింద ఆంగ్లో-ఇండియన్లు బ్రిటీష్ న్యాయ వ్యవస్థ నుంచి బహిష్కరించబడడంతో పాటు బెంగాల్‌లో కలకత్తా వెలుపల మొహమ్మదీన్ చట్టంలోకి తీసుకురాబడ్డారు - అలాగే వారు ఎవరని గుర్తించేందుకు వారి మధ్య అప్పటివరకు ఎలాంటి కులం లేదా హోదా లేకపోయింది. ఈ నేపథ్యంలో ఉద్యోగాల్లో పాలుపంచుకునే విషయమై యువ యూరసియన్ల మనసుల్లో చోటు చేసుకున్న ద్వేష భావాన్ని తొలగించడం కోసం 1821లో, "ఇండో-బ్రిటన్స్ పరిస్థితిని మెరుగ్గా చేయడంపై ఆలోచనలు" అనే పేరుతో ఒక "ప్రయోగాత్మక సంస్కర్త" ద్వారా ఒక కరపత్రం రచించబడింది. దీని తర్వాత "ఇండో-బ్రిటన్స్ తరపున ఒక అప్పీలు" పేరుతో మరో కరపత్రం రచించబడింది. అదేసమయంలో తమకు జరిగిన అన్యాయాలను సరిదిద్దుకోవడం కోసం బ్రిటీష్ పార్లమెంట్‌కు ఒక పిటిషన్‌ను పంపే దిశగా కలకత్తాలోని ప్రముఖ యూరసియన్లు కలిసి "ఈస్ట్ ఇండియన్ కమిటీ"ని ఏర్పాటు చేశారు. ఇందులో భాగంగా యూరసియన్ వివాద పరిష్కారానికి చొరవచూపినవారిలో ఆద్యుడైన Mr. జాన్ విలియం రికెట్స్, ఇంగ్లండ్ వెళ్లేందుకు స్వచ్చందంగా ముందుకొచ్చారు. అలా ఆయన చేపట్టిన కార్యం విజయవంతం కావడంతో పాటు, మద్రాసు మార్గం ద్వారా ఆయన భారతదేశానికి తిరిగివచ్చిన సమయంలో తాను సాధించిన విజయానికి చిహ్నంగా సొంత వర్గీయుల నుంచి ఆయన గొప్ప సత్కారాన్ని అందుకున్నారు; తర్వాత కలకత్తాకు మర్యాదపూర్వకంగా ఆహ్వానించబడిన ఆయన, అక్కడ కలకత్తా టౌన్ హాల్‌లో జరిగిన ఒక ప్రజా సమావేశంలో భాగంగా తన కార్యాచరణ నివేదికను చదివి వినిపించారు. అటుపై 1833 ఆగస్టులో జారీచేయబడిన పార్లమెంట్ చట్టాన్ని అనుసరించి 1834 ఏప్రిల్‌లో ఆంగ్లో-ఇండియన్లకి కూడా ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు కల్పించేందుకు భారత ప్రభుత్వం సిద్ధమైంది.
ఇక స్వతంత్ర పోరాటం సమయంలో, అనేకమంది ఆంగ్లో-ఇండియన్లు బ్రిటీష్ పాలన ద్వారా గుర్తింపు పొందారు (లేదా గుర్తించబడినట్టు భావించారు), దీంతో భారత జాతీయవాదులపై వీరు అపనమ్మకాన్ని మరియు ద్వేషాన్ని పెంచుకున్నారు. ఈ కారణంగానే స్వతంత్ర పోరాటంలో ఆంగ్లో-ఇండియన్ల పాత్ర క్లిష్టంగా మారింది. దీంతోపాటు ఎవరూ ఊహించని విధంగా వారు బ్రిటీష్ "పాలన" పట్ల విశ్వాసం ప్రదర్శించారు. దీంతోవారు చిన్నపాటి సాంఘిక గుర్తింపును సాధించారు. (స్వతంత్ర సంగ్రామ సమయంలో ఆంగ్లో-ఇండియన్ సమాజం ఎదుర్కొన్న అస్తిత్వ సంక్షోభం గురించి "భోవాని జంక్షన్" వివరించింది.) దీంతో వారు భారతదేశంలో తమకు రక్షణ లేదన్నట్టుగా భావించారు. ముఖ్యమైన ప్రభుత్వ హోదాల కోసం ముందస్తు అభ్యర్ధన అన్నట్టుగా వారు స్వతంత్ర సంగ్రామంలో పాల్గొనే విషయంపై ఈ అంశం ప్రభావం చూపింది.
ఈ కారణంగానే 1947లో చాలామంది ఆంగ్లో-ఇండియన్లు భారతదేశాన్ని విడిచివెళ్లారు. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో లేదా ఆస్ట్రేలియా లేదా కెనడా లాంటి కామన్‌వెల్త్ దేశాల్లో కొత్త జీవితం ప్రారంభించగలమే విశ్వాసంతోనే వారు భారతదేశాన్ని విడిచివెళ్లారు. ఈవిధంగా ఆంగ్లో-ఇండియన్లు భారతదేశాన్ని విడిచివెళ్లడమనేది 1950ల్లో మరియు 1960ల్లో మరియు 1990ల్లోనూ సంభవించడమే కాకుండా ఇంకా మిగిలున్న వారు సైతం దేశాన్ని విడిచివెళ్లాలనే ఆకాంక్షతోనే ఉన్నారు.
పార్శీ సమాజం తరహాలోనే ఆంగ్లో-ఇండియన్లు సైతం ప్రధానంగా పట్టణవాసులు. అయితే, పార్శీల్లా కాకుండా, మెరుగైన విద్య మరియు ఆర్థిక భద్రతల కోసం ఆంగ్లో-ఇండియన్లు ఇతర కామన్వెల్త్ దేశాలకు తరలివెళ్లిపోవడం ప్రారంభించారు.
అయితే, అంతర్జాతీయ ఆంగ్లో-ఇండియన్ పునఃకలయికలు మరియు ఆంగ్లో-ఇండియన్లపై పుస్తకాల ప్రచురణ లాంటి రూపాల్లో 21వ శతాబ్దంలోనూ ఆంగ్లో-ఇండియన్ సంస్కృతిలో పునర్జీవనం చోటుచేసుకుంది. 2007 ఆగస్టులో టొరెంటోలో జరిగిన దానితో పాటు ఇప్పటివరకు ఏడుసార్లు ఆంగ్లో-ఇండియన్ పునఃకలయికలు జరిగాయి. "ఆంగ్లో-ఇండియన్స్ - వానిషింగ్ రెమ్నెనంట్స్ ఆఫ్ ఏ బేగాన్ ఎరా" ప్రచురణ (2002), "హంటిగ్ ఇండియా" ప్రచురణ (2003), "వాయిస్ ఆన్ ది వెరాంద్" ప్రచురణ (2004), "ది వే వి వేర్ - ఆంగ్లో-ఇండియన్ క్రానికల్స్" ప్రచురణ (2006) మరియు "ది వే వి యార్ - ఏన్ ఆంగ్లో-ఇండియన్ మొజాయిక్" ప్రచురణ (2008) లాంటి రచనలు ఆంగ్లో-ఇండియన్‌ల గురించి తెలియజేసే దిశగా వెలువడ్డాయి.
బ్రిటీష్ ఇండియాలో జన్మించిన ఆంగ్లో-ఇండియన్లు (అప్పట్లో 'యూరోసియన్లు'గా సుపరిచితం) సాధారణంగా బ్రిటీష్ వంశావళిని తండ్రి తరంగాను మరియు భారత వంశావళిని తల్లి తరంగాను కలిగి ఉంటారు. దీనికి పూర్తి భిన్నంగా బ్రిటన్‌లో జన్మించిన ఆంగ్లో-ఇండియన్లు సాధారణంగా భారత వంశావళిని తండ్రి తరంగాను మరియు బ్రిటీష్ వంశావళిని తల్లి తరంగాను కలిగి ఉంటారు. 17వ శతాబ్దం నుంచి బ్రిటన్‌లో జాత్యాంతర వివాహాం సాధారణ విషయమైంది. ఈ సమయంలో బ్రిటీష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ద్వారా వేలాదిమంది భారతీయ స్కాలర్లు, "కళాసీలు" మరియు పనివారు (చాలావరకు బెంగాలీ మరియు/లేదా ముస్లిం) బ్రిటన్‌కు చేరడమే ఇందుకు కారణం. ఆ సమయంలో బ్రిటన్‌లో భారతీయ మహిళలు లేకపోవడంతో అక్కడికి చేరిన భారతీయుల్లో చాలామంది స్థానిక శ్వేత బ్రిటీష్ మహిళలు మరియు అమ్మాయిలను పెళ్ళి చేసుకోవడం లేదా సహజీవనం సాగించడం జరిగింది. అయితే స్థానిక ఇంగ్లీష్ మహిళలు మరియు అమ్మాయిలు పెద్ద ఎత్తున ప్రత్యేకించి విదేశీ భారతీయ "కళాసీ"తో వివాహానికి మరియు సహజీవనానికి ఏవిధంగా సిద్ధపడుతున్నారంటూ 1817లో లండన్ టవర్ హామ్లెట్ల ప్రాంత మెజిస్ట్రేట్ అసహ్యం వ్యక్తం చేయడంతో అప్పటినుంచి ఈ వ్యవహారం వివాదంగా మారింది. ఏదేమైనప్పటికీ, భారతదేశంలో మాదిరిగా కాకుండా బ్రిటన్‌లో 'మిశ్రమ' వివాహాల విషయంలో ఎలాంటి చట్టబద్దమైన నియంత్రణ ఉండేది కాదు. దీంతో దక్షిణాసియా "కళాసీ" తండ్రులు మరియు శ్వేత జాతి తల్లులు కలిసి బ్రిటన్‌ తీరప్రాంతాల్లో జాత్యాంతర సమాజాలను ఏర్పాటు చేశారు. ఈ కారణంగా బ్రిటన్‌లో పెద్ద సంఖ్యలో "మిశ్రమ జాతి" పిల్లలు జన్మించడం జరిగింది. దీంతో "బ్రిటీష్ మరియు భారతీయుల మధ్య తేడాను, పాలకులు మరియు పాలించబడేవారి మధ్య అంతరాన్ని సులభంగా నిర్వచించడం కోసం" బ్రిటీష్ ఉన్నత వర్గాలు ప్రయత్నాలు ముమ్మరం చేశాయి. మరోవైపు శ్వేత జాతి తల్లులకు మరియు భారతీయ తండ్రులకు జన్మించిన "హాఫ్-క్యాస్ట్ ఇండియన్" కుమార్తెల వల్ల బ్రిటన్‌లో శ్వేతేతర మహిళల సంఖ్య లెక్కకు మిక్కిలిగా పెరిగింది.
19వ శతాబ్దం అర్ధభాగానికి, దాదాపు 40,000 మందికి పైగా భారతీయ నావికులు, దౌత్యవేత్తలు, స్కాలర్లు, సైనికులు, అధికారులు, పర్యాటకులు, వ్యాపారవేత్తలు మరియు విద్యార్థులు బ్రిటన్‌కు చేరారు. ఇక 19వ శతాబ్దం అర్ధభాగం తర్వాత మరియు 20వ శతాబ్దం ప్రారంభం నాటికి, దాదాపు 70,000 మంది భారతీయులు బ్రిటన్ చేరగా అందులో 51,616 మంది "కళాసీ" నావికులుగా లెక్కతేలారు (ఈ సమయంలో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైంది). వీరికి అధనంగా 19వ శతాబ్దంలో అనేకమంది బ్రిటీష్ అధికారులు మరియు సైనికులు భారతదేశంలోని తమ భారతీయ భార్యలను మరియు ఆంగ్లో-ఇండియన్ పిల్లలను తరచుగా బ్రిటన్ తీసుకురావడం ప్రారంభమైంది. బ్రిటన్‌లోని ఆంగ్లో-ఇండియన్లు స్థానిక శ్వేతజాతి ప్రజలతో వివాహ సంబంధాలు నెరపడం ద్వారా బ్రిటీష్ సమాజంలో భాగస్వాములయ్యేవారు. ఈ కారణంగానే భారతదేశంలో మాదిరిగా బ్రిటన్‌లో వారు వైవిధ్యం కలిగిన సమాజంగా అవతరించలేదు. అయితే, బ్రిటన్‌కు పూర్తి విరుద్ధంగా భారతదేశంలోని ఆంగ్లో-ఇండియన్లు మాత్రం తమలో తామే పెళ్ళిళ్లు చేసుకోవాల్సి వచ్చేది.
1902లో, సర్ విలియం హట్ కర్జాన్ వైలీ మరియు లార్డ్ జార్జ్ హామిల్టన్ లాంటివారు బ్రిటన్‌లోని భారతీయ విద్యార్థులు, "రాజులు" (రాచరికం), "సిపాయిలు" (సైనికులు) మరియు "కళాసీలు" (నావికులు) స్థానిక శ్వేతజాతి మహిళలతో సంబంధాలు కొనసాగించడంపై ఆందోళనలు వ్యక్తం చేశారు. 1909లో, C. హామిల్టన్ మెక్‌గునీస్ పేర్కొన్న ప్రకారం, బ్రిటన్‌లో "బస్సుల్లోను, వీధుల్లోను, థియేటర్లలో మరియు ప్రతిఒక్కరూ వెళ్లే ప్రదేశాల్లో" శ్వేతజాతి మహిళలతో భారతీయ పురుషులు కనిపించడం సర్వసాధారణమైంది. ఈ విధమైన జాత్యాంతర సంబంధాల నేపథ్యంలో శ్వేతజాతి మహిళ "గౌరవాన్ని" రక్షించే దిశగా ఈ విషయంలో పోలీసులు జోక్యం చేసుకోవాలని ఆయన సలహా ఇచ్చినప్పప్పటికీ ఆరకమైన ప్రయత్నం విజయవంతం కాలేదు.
ప్రపంచ యుద్ధం I సమయంలో, దాదాపు 135,000 మంది భారతీయ సైనికులు బ్రిటన్‌లో పనిచేయడంతోపాటు ఫ్రాన్స్‌లో అనేకమంది శ్వేతజాతి మహిళలను వివాహమాడడం మరియు వారితో కలిసి ఉండడం జరిగింది. అయితే, ఈ రకమైన భిన్న జాతుల మధ్య సంబంధం గురించి ఆసమయంలో ఫ్రెంచ్ అధికారులు ఆందోళనపడనప్పటికీ, బ్రిటీష్ అధికారులు మాత్రం గాయపడి బ్రిటన్ ఆస్పత్రుల్లో చికిత్స పొందుతున్న భారతీయ దళాలకు మహిళా నర్సులు చికిత్స చేయకుండా నిరోధించడం లాంటి కర్ఫూ ప్రవేశపెట్టడం ద్వారా జాత్యాంతర సంబంధాలను పరిమితం చేసే ప్రయత్నం చేశారు. ప్రపంచ యుద్ధం I తర్వాత, బ్రిటన్‌లో మహిళల సంఖ్య బాగా ఎక్కువ కావడంతో పాటు విదేశాల నుంచి వచ్చే నావికులు ప్రత్యేకించి భారత ఉపఖండంకు చెందినవారు బ్రిటన్‌కు రావడం పెరిగింది. ఈ రకమైన పరస్థితి వల్ల విదేశీయులు స్థానిక శ్వేతజాతి మహిళలను వివాహం చేసుకోవడం మరియు వారితో సంసార జీవితం సాగించడం లాంటి పరిస్థితికి దారితీసింది, అదేసమయంలో ఈ రకమైన సంబంధాల వల్ల జన్మిస్తున్న సంకర సంతానం గురించి ఆందోళనలు పెరగడంతో పాటు ఆసమయంలో అనేక జాతుల మధ్య ఘర్షణలు కూడా చోటు చేసుకున్నాయి. భారతీయ నావికులతో శ్వేతజాతి కౌమార అమ్మాయిలు సంబంధాన్ని ఏర్పరచుకోవడంపై 1920ల్లో తరచుగా ఆందోళనలు తలెత్తాయి. ఇక 1920ల నుంచి 1940ల వరకు అనేక మంది రచయితలు 'మిశ్రమ జాతి' జనాభాపై ఆందోళనలు వ్యక్తం చేశారు. ఈ రకమైన జనాభా ప్రధానంగా విదేశీ ఆసియా (చాలావరకు భారతీయులు) తండ్రులు మరియు స్థానిక శ్వేతజాతి తల్లుల వల్ల వృద్ధి చెందుతుండేది, అప్పుడప్పుడు కనీసం పెళ్ళి కూడా లేకుండా ఈ రకమైన సంతానం జన్మించడం జరిగేది. ఆసియా మగవారితో శ్వేతజాతి మహిళలు జతకట్టడాన్ని వారు 'సిగ్గుచేటు'గా భావించడంతో పాటు 'మిశ్రమ జాతి' సంతానం వృద్ధి చెందడంపై నిషేధం విధించాలని పిలుపునిచ్చారు. అయితే, ఈ రకమైన ఆందోళనల ఫలితంగా తెరమీదకు వచ్చిన సంకర సంతాన వ్యతిరేక చట్టాలు ఏమాత్రం విజయం సాధించలేదు. అయితే, 1970ల నుంచి కుటుంబ సభ్యుల రూపంలో పెద్ద సంఖ్యలో భారతీయ మహిళలు బ్రిటన్‌కు రావడం ప్రారంభమైంది. దీంతో బ్రిటన్‌లోని మెజారిటీ భారతీయలు భారతదేశం నుంచి వచ్చిన మహిళలను వివాహం చేసుకునేందుకు మొగ్గు చూపారు. దీంతో భిన్న జాతుల మధ్య వివాహాల జోరు తగ్గినప్పటికీ, బ్రిటీష్ ఇండియన్ సమాజంలో మాత్రం జనాభా పెరుగుదల ఎప్పటిలాగే కొనసాగింది.
యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ జనాభా లెక్కలు 2001 ప్రకారం, దక్షిణాసియా నుంచి వచ్చిన అన్ని జాతుల బృందాలుకు చెందిన బ్రిటీష్ ఆసియా పురుషులు ఆసియా మహిళల కంటే ఇతర జాతుల బృందాల (శ్వేత మరియు నల్లవారితో కలిపి)తో అంతర్గత వివాహాలు చేసుకోవడమే ఎక్కువగా జరిగింది. ఆసియా వారి మధ్య ఉండే బ్రిటీష్ ఇండియన్‌లు విభిన్న జాతి బృందానికి చెందిన వారిని అంతర్గత వివాహాం చేసుకునే విషయంలో శ్వేత, నల్లవారి తర్వాత కచ్చితంగా బ్రిటీష్ పాకిస్థానీలు మరియు బ్రిటీష్ బంగ్లాదేశీయులు ఉండేవారు. బ్రిటన్‌లో జరిగే మొత్తం జాతి అంతర్గత వివాహాల్లో శ్వేత మరియు భారతీయుల మధ్య జరిగే వివాహాలు 11% కాగా, బ్రిటన్‌లో జరిగే జాతి అంతర్గత వివాహాల్లో శ్వేత మరియు 'మిశ్రమ-జాతి' (ఆంగ్లో-ఇండియన్లతో సహా) ప్రజల మధ్య జరిగే వివాహాలు 26%గా నమోదయ్యాయి. ఇక 2005లో, అంచనాల ప్రకారం బ్రిటన్‌లోని కనీసం ఐదు శాతం మంది భారతీయ పురుషులు శ్వేతజాతి మహిళలను భాగస్వాములుగా కలిగి ఉన్నారు. 2006 అంచనాల ప్రకారం, మిశ్రమ శ్వేత మరియు దక్షిణాసియా (చాలావరకు భారతీయులు)కు చెందిన 246,400 మంది బ్రిటీష్ పౌరులు బ్రిటన్‌లో నివసిస్తున్నారు. 'బ్రిటీష్ మిశ్రమ-జాతి' జనాభాలో ఈ సంఖ్య 30% వరకు ఉంటుంది.
సమాజాలు మరియు మతాలు మరియు భాషాపరమైన మైనారిటీలకు రాజ్యాంగం కల్పించిన హక్కులను అనుసరించి ఆంగ్లో-ఇండియన్లు సొంతంగా పాఠశాలలు నడిపేందుకు మరియు వాటిల్లో ఆంగ్లాన్ని బోధనా మాధ్యమంగా ఉపయోగించేందుకు అవకాశం లభించింది. అయితే అతిపెద్ద సమాజమైన భారతదేశంలో, సమాజ ఏకీకరణలో భాగంగా ఆంగ్లో-ఇండియన్ పాఠశాల్లో నిర్ణీత సంఖ్యలో ఇతర భారత సమాజానికి చెందిన విద్యార్థులను కూడా అనుమతించాలని ప్రభుత్వం నిబంధన విధించింది.
ప్రస్తుత ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల నిబంధనల ప్రకారం ఆంగ్లో-ఇండియన్ల విషయంలో అధికారిక వివక్ష ఉందనేందుకు ఎలాంటి ఆధారం లేదు. అయితే, స్థానిక భాషలను చక్కగా నేర్చుకునే విషయంలో ఆంగ్లో-ఇండియన్లు శ్రద్ధ చూపకపోవడమే ఆధునిక భారతదేశంలో వారి ఉద్యోగ అవకాశాలను దెబ్బతీస్తోంది.
అయితే సైన్యం విషయంలో ఆంగ్లో-ఇండియన్లకి ఘనమైన చరిత్ర ఉంది. ఎయిర్ వైస్-మార్షల్ మౌరిస్ బార్కర్ భారతదేశ మొదటి ఆంగ్లో-ఇండియన్ ఎయిర్ మార్షల్‌గా గుర్తింపు సాధించారు. బార్కర్ తర్వాత మరో ఏడుగురు ఆంగ్లో-ఇండియన్లు ఆ పదవిని అలంకరించారు. ఒక చిన్న సమాజానికి ప్రతినిధులైన వారు పెద్ద సంఖ్యలో అలాంటి ఉన్నత స్థానాన్ని అందుకోవడం ఒక గొప్ప విషయం. మరికొందరు ఆంగ్లో-ఇండియన్లు సైతం అత్యున్నత సైనిక పదవులను అలంకరించారు. 1971లో బంగ్లాదేశ్‌తో జరిగిన యుద్ధంలో విజయాన్ని అందించిన వ్యక్తిగా ఎయిర్ మార్షల్ M.S.D. వులెన్ గౌరవిచబడుతుంటారు. భారత నౌకాదళం మరియు సైన్యం రెండింటిలోనూ ఆంగ్లో-ఇండియన్లు విలక్షణమైన సేవలందించారు.
ఈ రెండు రంగాలతో పాటు విద్యా రంగంలోనూ ఆంగ్లో-ఇండియన్లు ఘన విజయం సాధించారు. భారతదేశంలో అత్యంత గౌరవనీయమైన మెట్రుక్యులేషన్ విద్యార్హత అయిన ICSEని వారు ముందుకు తెచ్చారు. ఆంగ్లో-ఇండియన్ సమాజంలో బాగా సుపరిచితులైన పలువురు విద్యావేత్తలు దీన్ని ప్రారంభిచారు, వీరిలో ఫ్రాంక్ ఆంథోనీ దీనికి అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించగా, A.E.T. బారో దాదాపు అర్ధ శతాబ్దం పాటు కార్యదర్శిగా పనిచేశారు. కనీసం ప్రాథమిక విద్య సైతం పూర్తి చేయనివారితో సహా అనేకమంది ఆంగ్లో-ఇండియన్లు పాఠశాలల్లో టీచర్లుగా చాలా సులభంగా ఉద్యోగం సాధిస్తుంటారు. ఆంగ్ల భాషపై వారు మంచి పట్టు కలిగి ఉండడమే అందుకు కారణం.
ఇక క్రీడా విభాగంలోనూ ఆంగ్లో-ఇండియన్లు చెప్పుకోదగ్గ పాత్ర పోషించారు, ప్రత్యేకించి ఒలింపిక్ స్థాయిలో నార్మన్ ప్రిట్చర్డ్ భారతదేశం తరపున మొట్టమొదటి ఒలింపిక్ పతక విజేతగా నిలిచారు. ఫ్రాన్స్‌లోని ప్యారీస్‌లో జరిగిన 1900 ఒలింపిక్ క్రీడల్లో ఆయన రెండు రజత పతకాలను సాధించారు. క్రికెట్‌ విషయాన్ని తీసుకుంటే భారత జట్టు విజయం సాధించిన 1983 ప్రపంచ కప్‌లో రోజర్ బిన్నీ అత్యధిక వికెట్లు తీసుకున్న ఆటగాడిగా నిలిచారు. అలాగే విల్సన్ జోన్స్ భారత మొట్టమొదటి వరల్డ్ ప్రొఫెసనల్ బిలియర్డ్స్ ఛాంపియన్‌గా పేరు సాధించారు.
భారతదేశంలో ఆర్థికంగా బలహీనంగా ఉన్న ఆంగ్లో-ఇండియన్ సమాజం కోసం విదేశాల్లో అనేక ఛారిటీలు నెలకోల్పడం జరిగింది. ఇటువంటి ఛారిటీల్లో మొట్టమొదటిదైన CTR (కలకత్తా టిల్‌జలాహ్ రిలీఫ్ - USA నుంచి పనిచేస్తోంది)ను 300 మంది వృద్ధులకు ప్రతినెలా ఫించను ఇవ్వడం కోసం ప్రారంభించారు. దీంతోపాటు 200 పిల్లలకు సైతం CTR విద్యాదానం చేస్తుంది.
నేడు, కనీసం 80,000 మంది ఆంగ్లో-ఇండియన్లు భారతదేశంలో ఉన్నట్టు అంచనా. ఇందులో అత్యధికులు ఢిల్లీ, కోల్‌కతా, చెన్నై, బెంగుళూరు, హైదరాబాదు, మరియు ముంబై లాంటి నగరాల్లో నివసిస్తున్నారు. దీంతోపాటు కొచ్చి, గోవా, పూణే, సికింద్రాబాద్, విశాఖపట్నం, లక్నో, ఆగ్రాలతో పాటు బీహార్, జార్ఖండ్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ లాంటి పట్టణాల్లోనూ ఆంగ్లో-ఇండియన్లు నివసిస్తున్నారు. ఒరిస్సాలోని రద్దీ రైల్వే జంక్షన్ అయిన ఖోర్డా పట్టణంలోనూ ఆంగ్లో-ఇండియన్లు పెద్దమొత్తంలో నివసిస్తున్నారు.
విదేశాల విషయానికి వస్తే, బ్రిటన్, అస్ట్రేలియా, కెనడా, USA, మరియు న్యూజీలాండ్ లాంటి దేశాల్లో వీరి సంఖ్య ఎక్కువగా ఉంది. గణాంకాల ప్రకారం, భారతదేశం నుంచి వలసపోయిన దాదాపు ఒక మిలియన్ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది (పూర్వీకులతో సహా)లో కొంతమంది ఆసియా దేశాలైన పాకిస్థాన్ మరియు మయన్మార్‌లతో పాటు యూరోపియన్ దేశాలైన స్విట్జర్లాండ్, జర్మనీ మరియు ఫ్రాన్స్ లాంటి దేశాల్లో స్థిరపడ్డారు. ఆస్ట్రేలియాలో స్థిరపడిన ఆంగ్లో-ఇండియన్ల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఎక్కువ ప్రదేశాల్లో ఉన్న తమ సమాజాన్ని కలపడం కష్టమైన పనేమీ కాదు. మయన్మార్‌లో ఉండే ఆంగ్లో-ఇండియన్ సమాజం తరచూ స్థానిక ఆంగ్లో-బర్మీయులతో అంతర్గత వివాహాల ద్వారా ఏకమవుతుంటుంది. అయితే, బర్మా సైన్యం 1962లో ప్రభుత్వాన్ని హస్తగతం చేసుకున్నప్పటి నుంచి ఇక్కడున్న ఈ రెండు సమాజాలు ప్రతికూల వివక్షను ఎదుర్కొంటున్నాయి. దీంతో ఇక్కడున్న చాలామంది ఆంగ్లో-ఇండియన్లు విదేశాలకు తరలిపోతున్నారు.
భారతదేశ పార్లమెంటులో లోక్‌సభ (కింది సభ)కు తమ సొంత ప్రతినిధులను నామినేట్ చేసుకునే అవకాశం కలిగిన ఏకైక భారతీయ సమాజంగా ఆంగ్లో-ఇండియన్ సమాజం వర్థిల్లుతోంది. అఖిల భారత ఆంగ్లో-ఇండియన్ అసోసియేషన్‌కు మొదటి మరియు దీర్ఘకాల అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించిన ఫ్రాంక్ అంథోనీ, నెహ్రూ నుంచి ఈ రకమైన హక్కును దక్కించుకున్నారు. దీనిఫలితంగా ఆంగ్లో-ఇండియన్ సమాజం నుంచి ఇద్దరు సభ్యులు సభకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంటారు. ఈ సమాజానికి సొంత రాష్ట్రం లేని కారణంగా ఈ విధమైన ఏర్పాటు జరిగింది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తమిళ నాడు, బీహార్,పశ్చిమ బెంగాల్,కర్ణాటక మరియు కేరళ లాంటి రాష్ట్రాలు సైతం తమ రాష్ట్ర శాసనసభల నుంచి ఒక్కో సభ్యుడిని నామినేట్ చేస్తాయి.