ఉమ్రావ్ జాన్
"ఉమ్రావ్ జాన్" (ఉర్దూ: , హిందీ: उमराव जान) అనేది ముజఫ్ఫర్ అలీ దర్శకత్వం వహించిన ఒక 1981 బాలీవుడ్ చలన చిత్రం. ఈ చిత్రాన్ని ప్రఖ్యాత లక్నోలోని వేశ్య ఆధారంగా మిజ్రా హాదీ రుస్వా రాసిన ఉర్దూ నవల "ఉమ్రావ్ జాన్ అదా " (1905) ఆధారంగా నిర్మించారు. ఈ చలన చిత్రంలో ప్రధాన పాత్రల్లో నటి రేఖ మరియు ఫారుఖ్ షేఖ్ లు నటించారు.
1840 సంవత్సరంలో, అమిరాన్ (సీమా సాత్యు) అనే పేరు గల ఒక చిన్న అమ్మాయిని ఆమె పొరుగుఇంటిలో నివసిస్తున్న వ్యక్తి దిలావార్ ఖాన్ (సతీష్ షా) ఔద్, ఫైజాబాద్ లోని తన కుటుంబం నుండి అపహరించి, లక్నోలో ఒక వేశ్యాగృహం కలిగిన మేడమ్ ఖానుమ్ జాన్ (షౌకత్ కైఫీ)కు విక్రయిస్తాడు, ఇక్కడ ఆమె వేశ్యలకు (తవాయిఫ్) శిక్షణ ఇస్తుంది. ఉమ్రావ్ జాన్‌గా పేరు మార్చిబడిన అమిరాన్ చదవడం, రాయడం, నాట్యం చేయడం, పాడటం మరియు ధనవంతులైన పురుషులను అలరించడం నేర్చుకుంటుంది. ఆమె సాధారణ వేశ్య కాదు, పురుషుని యొక్క ధనం మరియు అభిరుచిని దోచుకోవడానికి శిక్షణ పొందిన ఒక సభ్య మహిళ.
యుక్త వయస్సుకు చేరుకున్న జాన్ (రేఖ) నవాబ్ సుల్తాన్ (ఫారూఖ్ షేఖ్) దృష్టిలో పడుతుంది మరియు వారిద్దరూ ప్రేమలో పడతారు. కాని నవాబ్ తన కుటుంబాన్ని సంతోషపెట్టడానికి పెళ్లి చేసుకుంటాడు మరియు ఉమ్రావ్ మనస్సు ముక్కలవుతుంది.
ఆమె ఒక సాహస బందిపోటు నాయకుడు ఫాయిజ్ ఆలీ (రాజ్ బబ్బర్)ను కలుసుకుంటుంది, అతను ఆమెను కష్టపడి గెలుచుకుంటాడు. ఆమె తన దేవుడిగా భావించి, పెళ్లి చేసుకుని, తన వేశ్య వృత్తిని విడిచిపెట్టాలని భావిస్తుంది. కాని స్థానిక పోలీసులు ఆమె ప్రేమికుడిని హతమార్చి, ఆమెను ఒంటరిగా వదిలివేస్తారు, దీనితో ఆమె తప్పని పరిస్థితిలో మళ్లీ పాత జీవితాన్ని ప్రారంభిస్తుంది.
కొద్దికాలం తర్వాత, బ్రిటీష్‌వారు లక్నో నగరంపై దాడి చేస్తారు మరియు ఉమ్రావ్ జాన్‌తో సహా అక్కడ నివాసులు పారిపోవాల్సి వస్తుంది. ఉమ్రావ్ యొక్క శరణార్థుల సమూహం లక్నోకు సమీపంలోని ఒక చిన్న గ్రామంలో బస చేస్తారు. నివాసులు ఆ వేశ్యను పాడుతూ, నృత్యం చేయాలని అడుగుతారు. ఉమ్రావ్ ఆ ప్రాంతాన్ని గమినించి, తన నగరం, ఫైజాబాద్, తన కుటుంబం నుండి ఆమెను అపహరించిన ప్రాంతంగా గుర్తిస్తుంది. ఆమె అపహరించబడిన సమయంలో చాలా చిన్న వయస్సు కనుక ఆ విషయాలు అన్నింటిని ఆమె మరిచిపోతుంది, ప్రస్తుతం ఆ విషయాలు అన్ని జ్ఞాపకం వస్తాయి.
ఆమె స్వంత ప్రజలే ఆమెను ఒక "పరాయి" వినోదం కలిగించే వ్యక్తిగా భావించడంతో ఆమె విచార సంవేదనలకు ఒక రహస్య సూచనగా "యే... క్యా జగే హాయ్ దోస్తో ... యే కౌన్ సా దయార్ హై ..." ? -- ఈ ప్రాంతం ఏమిటి, స్నేహితులారా? -- పాటను గానం చేస్తుంది. తర్వాత, ఆమె చనిపోయిందని బావిస్తున్న ఆమె తల్లి మరియు సోదరుడిని కలుసుకుంటుంది. ఆమె తల్లి ఆమె తిరిగి కుటుంబంలోకి ప్రవేశించడానికి సంతోషంగా అంగీకరిస్తుంది కాని ఆమె సోదరుడు దానికి వ్యతిరేకిస్తాడు-ఆమె తన వృత్తితో మచ్చ ఏర్పడిందని మరియు కుటుంబంలోకి ప్రవేశించరాదని పేర్కొంటాడు.
చలన చిత్ర ముగింపులో, ఉమ్రావ్ లక్నోలని ప్రస్తుతం ఎడారిగా మారిన మరియు దోచుకోబడిన వేశ్యగృహానికి తిరిగి చేరుకుంటుంది మరియు ఆమె తన వృత్తి మరియు తన కవిత్వం మినహా ఒంటరిగా మిగిలినట్లు తెలుసుకుంటుంది.
రేఖ తన నటనకు ప్రశంసలు అందుకుంది, కాని బాక్స్ ఆఫీస్ వద్ద ఒక సాధారణ విజయాన్ని మాత్రమే సాధించింది. సహాయ పాత్రల్లో నసీరుద్దీన్ షా, ఫారూఖ్ షేఖ్ , రాజ్ బబ్బర్ మరియు భరత్ భూషణ్‌లు నటించారు. విమర్శకులు జాగ్రత్తగా నిర్మించిన చారిత్రక సెట్టింగ్‌కు అనుకూలంగా ప్రతిస్పందించారు.
సౌండ్‌ట్రాక్‌లను ఖయ్యాం కంపోజ్ చేశాడు మరియు పాటలను షహ్రేయార్ రాశాడు. చలన చిత్రంలో ఆశా భోంస్లే పాడిన పలు పాటలను చలన చిత్ర సంగీతంలో క్లాసిక్‌లు వలె భావిస్తారు: "దిల్ చీజ్ క్యా హై", "జుస్తజూ జిస్కీ థీ", "ఇన్ అంఖోఁ కీ మస్తీ", మరియు " యేహ్ క్యా జగా హై దోస్తో ".
"ఉమ్రావ్ జాన్ అదా"కు రానా షేక్ దర్శకత్వం వహించారు మరియు కథాంశాన్ని ప్రముఖ కవి జోహ్రా నిగాహ్ రచించారు. ఈ నాటకాన్ని ముందుగా జీయో టివీలో విడుదల చేశారు. తారాగణం: అమ్నా బానో, షబ్బీర్ జాన్, బుష్రా అన్సారీ, ఫైసల్ కురేషీ, హుమాయున్ సీడ్, అడ్నాన్ సిద్దిక్యూ, సాదియా ఇమామ్, బాదర్ ఖాలిల్, మొహమ్మద్ అస్లామ్, జంషెడ్ అన్సారీ, ఇమ్రాన్ అబ్బాస్, ఆతిఖ్ ఓదో మరియు షాకీల్. అతిథి పాత్రలు: మీరా, రేషమ్ మరియు జియా ఆలీ
దర్శకుడు: రానా షేక్ దుస్తుల రూపకల్పన: బంటో కాజ్మీ, అస్మా అక్బర్
నగల రూపకల్పన: రెహనా సెహ్గల్
నృత్యం: నిగాట్ చౌదరీ
"ఉమ్రావ్ జాన్" యొక్క ఒక రీమేక్ 3 నవంబరు 2006న విడుదలైంది. దీనిని J.P. దత్తా దర్శకత్వం వహించాడు మరియు దీనిలో ఉమ్రావ్ జాన్ వలె ఐశ్వర్యరాయ్, ఫాయిజ్ అలీ వలె సునీల్ షెట్టీ, పురు రాజ్ కుమార్ వలె గౌహార్ మిర్జా మరియు నవాబ్ సుల్తాన్ వలె అభిషేక్ బచ్చన్‌లు నటించారు. షాబనా ఆజ్మీ మేడమ్ ఖానమ్ జాన్ వలె కనిపించింది (ముఖ్యంగా, చలన చిత్రం యొక్క యదార్థ సంస్కరణలో అజ్మీ యొక్క తల్లి, షౌకత్ కైఫీ మేడమ్ ఖానుమ్ జాన్ పాత్ర పోషించింది) . సంగీతాన్ని అనూ మాలిక్ అందించాడు మరియు పాటలను జావెద్ అక్తర్ రాశాడు. ఈ సినిమా అనేక విమర్శలకు ఎదురైంది. ఉర్దూ భాష సరిగా మాట్లాడలేని సినీ నటీ నటులు తమ పాత్రలకు న్యాయం చేకూర్చలేక పోయారు. జే.పీ.దత్తా ఈ సినిమా ఫ్లాప్ వాళ్ళ తీవ్ర నిరాశకు గురయ్యాడు.