కార్తె
మన రైతులు ప్రకృతిలో సమతూకం దెబ్బతినకుండా పంటలు సాగు చేశారు.తమ అనుభవాల విజ్ఞాన సారాన్ని సామెతలలో పదిలపరచుకున్నారు.తెలుగురైతులు సామెతల రూపంలో వ్యవసాయ విజ్ఞానాన్ని దాచారు.తరువాతి తరాలకూ ఆ జ్ఞానం అందేలా చేశారు.పురుగుమందులు, జన్యుమార్పిడి విత్తనాలు, ప్రకృతి వైపరీత్యాలతో భయంగొలుపుతున్న కొత్త సమాజంలో రాబోయే రోజుల్లో ఇంకా కొత్త సామెతలు పుట్టవచ్చు. 
జోతిష్కులు 27 నక్షత్రాల ఆధారంగా జాతకాలు, పంచాంగాలు తయారు చేశారు.సూర్యోదయమప్పుడు ఏ చుక్క (నక్షత్రం) చంద్రుడికి దగ్గరగా ఉంటే ఆ రోజుకు ఆ నక్షత్రం పేరు పెట్టారు. పున్నమి రోజు చంద్రుడు ఏ చుక్కతో ఉంటే ఆ నెలకు ఆ పేరు పెట్టారు.కానీ తెలుగు రైతులు మాత్రం ఇవే నక్షత్రాలతో తమ అనుభవాల ఆధారంగా వ్యవసాయ పంచాంగాలు తయారుచేసుకున్నారు.ఈ నక్షత్రాలను కార్తెలు అని పిలిచారు.సూర్యుడు ఏ నక్షత్రానికి దగ్గరగా ఉంటే ఆ కాలానికి ఆ కార్తె పేరు పెట్టారు.సంవత్సరానికి 27 కార్తెలు.తెలుగు ప్రజానీకం చంద్ర మానాన్ని పాటిస్తుంటే తమిళులు సౌర మానాన్ని పాటిస్తున్నారు. తెలుగు రైతులు తరతరాలుగా తమ అనుభవాలలోనుంచి సంపాదించుకున్న వ్యవసాయ వాతావరణ విజ్ఞానాన్ని ‘కార్తెలు’, వాటిపై సామెతల రూపంలో ప్రచారం చేశారు. ఆయా కార్తెలు నెలలు రాశులు వారీగా పైరులకు వాతావరణం ఎలా ఉంటుందో అందరికీ అర్ధమయ్యేలా సామెతలలో ఎలా చెప్పుకున్నారో చూడండి:
1.అశ్వని, 2.భరణి, 3.కృత్తిక, 4.రోహిణి 5.మృగశిర 6. ఆరుద్ర 7.పునర్వసు 8.పుష్యమి 9.ఆశ్లేష 10.మఖ 11.పుబ్బ 12.ఉత్తర 13.హస్త 14. చిత్త 15.స్వాతి 16.విశాఖ 17.అనూరాధ 18.జ్యేష్ట 19.మూల 20.పూర్వాషాడ 21.ఉత్తరాషాడ 22.శ్రావణ 23.ధనిష్ట 24.శతభిషం 25.పుర్వాబాధ్ర 26.ఉత్తరాభాధ్ర 27.రేవతి
1.అశ్వని (ఏప్రిల్ – 14) '
2'.'భరణి' (ఏప్రిల్ – 27)
3.కృత్తిక (మే – 11)
4.రోహిణి (మే – 25)
5.మృగశిర (జూన్ – 8)
6.ఆరుద్ర (జూన్ – 22) 
7.పునర్వసు (జులై – 6) :-
8.పుష్యమి (జులై – 20) :-
9.ఆశ్లేష (ఆగస్టు – 3) :-
10.మఖ (ఆగస్టు – 17) :-
11.పుబ్బ (ఆగస్టు – 31) :-
12.ఉత్తర (సెప్టెంబరు – 13) :-
13.హస్త (సెప్టెంబరు – 27) :-
14. చిత్త (అక్టోబరు – 11) :-
15.స్వాతి (అక్టోబరు – 27) :-
16.విశాఖ (నవంబరు – 16) :-
17.అనూరాధ (నవంబరు – 20) :-
18.జేష్ట్య (డిసెంబరు – 3) :-
19.మూల (డిసెంబరు – 16) :-
20.పూర్వాషాడ (డిసెంబరు – 29) 
21.ఉత్తరాషాడ (జనవరి – 11) 
22.శ్రావణం (జనవరి – 24) 
23.ధనిష్ట ( ఫిబ్రవరి – 6 )
24.శతభిషం ( ఫిబ్రవరి – 19)
25.పుర్వాబాధ్ర ( మార్చి - 4 )
26. ఉత్తరాబాధ్ర ( మార్చి - 4 )
27.రేవతి ( మార్చి - 31 )
కన్యలో చల్లితే కను గుంటల్లోకి రావు (ఊదుకు తినటానికి కూడా రావు)
కర్కాటకం కురిస్తే కాటకం బందు (కాడి మోకు కూడా తడవదు)
పన్నెండవ శతాబ్దం లోనే ఉమర్ ఖయ్యాం జలాలీ సౌర కేలండర్ ను ప్రవేశ పెట్టాడు. అబ్దుల్ రహ్మాన్ సూఫీ, నసీరుద్దీన్ తూసీ, కుతుబుద్దీన్ సిరాజీ లాంటి ముస్లిం ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు కొత్త నక్షత్రాలను కనుగొన్నారు.
1. వ్యవసాయ పంచాంగం - అశ్వని కార్తె
2. వ్యవసాయ పంచాంగం - భరణి కార్తె
3. వ్యవసాయ పంచాంగం - కృత్తిక కార్తె
4. వ్యవసాయ పంచాంగం - రోహిణి కార్తె
5. వ్యవసాయ పంచాంగం - మృగశిర కార్తె
6. వ్యవసాయ పంచాంగం - ఆర్ధ్ర కార్తె
7. వ్యవసాయ పంచాంగం - పునర్వసు కార్తె
8. వ్యవసాయ పంచాంగం - పుష్యమి కార్తె
9. వ్యవసాయ పంచాంగం - ఆశ్లేష కార్తె
10. వ్యవసాయ పంచాంగం - మాఘ కార్తె
11. వ్యవసాయ పంచాంగం - పుబ్బ కార్తె
12. వ్యవసాయ పంచాంగం - ఉత్తర కార్తె
13. వ్యవసాయ పంచాంగం - హస్త కార్తె
14. వ్యవసాయ పంచాంగం - చిత్త కార్తెలు
15. వ్యవసాయ పంచాంగం - స్వాతి కార్తె
16. వ్యవసాయ పంచాంగం - విశాఖ కార్తె
17. వ్యవసాయ పంచాంగం - అనూరాధ కార్తె
18. వ్యవసాయ పంచాంగం - జ్యేష్ఠ కార్తె
19. వ్యవసాయ పంచాంగం - మూల కార్తె
20. వ్యవసాయ పంచాంగం - పూర్వాషాడ కార్తె
21. వ్యవసాయ పంచాంగం - ఉత్తరాషాడ కార్తె
22. వ్యవసాయ పంచాంగం - శ్రవణం కార్తె
23. వ్యవసాయ పంచాంగం - ధనిష్ఠా కార్తె
24. వ్యవసాయ పంచాంగం - శతభిషా కార్తె
25. వ్యవసాయ పంచాంగం - పూర్వాబాధ్ర కార్తె
26. వ్యవసాయ పంచాంగం - ఉత్తరబాధ్రా కార్తె
27. వ్యవసాయ పంచాంగం - రేవతి కార్తె