ముంబయి విశ్వవిద్యాలయం
ముంబయి విశ్వవిద్యాలయం (మరాఠీ: मुंबई विद्यापीठ), (మునుపు బాంబే విశ్వవిద్యాలయం ), అనేది భారతదేశంలోని రాష్ట్రం మహారాష్ట్రలో ప్రభుత్వ విశ్వవిద్యాలయం. ఇది NAAC ద్వారా ఐదు-తారల హోదా పొందింది. దీని ప్రపంచ ర్యాంకింగ్ 401. 1996 సెప్టెంబరు 4 నాటి ప్రభుత్వ గెజెట్ ద్వారా, ఈ విశ్వవిద్యాలయం పేరు, బాంబే విశ్వవిద్యాలయం నుండి ముంబయి విశ్వవిద్యాలయంగా మార్చబడింది. దీని సంక్షిప్త రూపం యూనివర్సిటీ అఫ్ ముంబయి(UoM) లేదా ముంబయి విశ్వవిద్యాలయం(MU). మొదట్లో, ఎల్ఫిన్స్టోన్ కళాశాల భవనాన్ని ముంబయి విశ్వవిద్యాలయం కొరకు వాడడం జరిగింది.
ముంబయి నగరం మరియు థానే, రాయగడ్, రత్నగిరి మరియు సింధుదుర్గ్ జిల్లాల్లోని లోని ఎన్నో కళాశాలలు ముంబయి విశ్వవిద్యాలయంయొక్క అనుబంధ సంస్థలు. ముంబయి విశ్వవిద్యాలయం విద్యార్థులకు బాచిలర్స్, మాస్టర్స్ మరియు డాక్టర్ పట్టాలు అందిస్తుంది. ఇది ఇన్స్టిట్యూట్ అఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీ (మునుపు UDCT), టాటా ఇన్స్టిట్యూట్ అఫ్ ఫండమెంటల్ రిసెర్చ్ (TIFR), ఇది ముంబయి విశ్వవిద్యాలయం యొక్క డీమ్డ్ యూనివర్సిటీ, మరియు టాటా మెమోరియల్ హాస్పిటల్ వంటి ప్రపంచంలో ఉన్నత స్థాయి పరిశోధనా కేంద్రాలకు అనుబంధ సంస్థగా ఉంది. THES - QS ప్రపంచ విశ్వవిద్యాలయాల ర్యాంకింగ్ లో, ఈ UoM ప్రపంచంలో గొప్ప 500 విశ్వవిద్యాలయాల్లో స్థానం పొందింది.
ఇక్కడి ప్రధాన గ్రంథాలయం లేదా కేంద్ర గ్రంథాలయం, సుమారు మిలియన్ పుస్తకాలు (850,000), దస్తావేజులు, విజ్ఞాన పత్రికలు, పరిశోధనాపత్రాలు,విజ్ఞాన సర్వస్వాలు, మరియు 30,000కు పైగా మైక్రోఫిలింలు మరియు 1200కు పైగా అరుదైన వ్రాతప్రతులు, IMF నివేదికలు, జనగణన రికార్డులు మరియు ఆన్లైన్ చందా ద్వారా ఎన్నో వందల E-పత్రికలు కలిగిన జవహర్లాల్ నెహ్రూ గ్రంథాలయం (JNL). ఈ (JNL) జాబితా కంప్యూటరైజ్ చెయ్యబడింది. ఈ గ్రంథాలయంలో ప్రధానంగా ప్రాథమిక విజ్ఞానం మరియు సాంఘిక మరియు ప్రవర్తన విజ్ఞానానికి చెందిన పుస్తకాలు ఉన్నాయి.
ముంబయి విశ్వవిద్యాలయంయొక్క సాంకేతికత మరియు అనువర్తిత పరిశోధనా పత్రికలు మరియు పుస్తకాలు ICT, TIFR, JBIMS & టాటా మెమోరియల్ హాస్పిటల్ లోని ఎన్నో ఇతర గ్రంథాలయాల్లో ఉంచబడ్డాయి. అన్నీ కలిపి, ముంబయి విశ్వవిద్యాలయంయొక్క పుస్తకాలు మరియు విజ్ఞాన పత్రికల సంగ్రహం మిలియన్ కు పైగా ఉంటుంది.
ముంబయి విశ్వవిద్యాలయంయొక్క వివిధ విభాగాలు ఫోర్ట్ లేదా కలినా ఆవరణకు వెలుపల ఉన్నాయి. ఇందులో ఒకటి, ముంబయి విశ్వవిద్యాలయంయొక్క ఇన్స్టిట్యూట్ అఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీ, మునుపు (UDCT). వైద్యశాస్త్రం మరియు వైద్య పరిశోధన విభాగాలు ముంబయిలోని ఎన్నో ప్రముఖ వైద్యశాలల్లో విస్తరించి ఉన్నాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనవి టాటా మెమోరియల్ హాస్పిటల్, బాంబే హాస్పిటల్ మరియు ముంబయి విశ్వవిద్యాలయంయొక్క G.S. వైద్య కళాశాల. సెం. జేవియర్స్ కళాశాల, పట్టా-అందించే మొట్టమొదటి విశ్వవిద్యాలయ అనుబంధ కళాశాల.
చాలావరకూ ఇతర కోర్సులు నడిపే చిన్న ఆవరణ రత్నగిరి పట్టణంలో ఉంది. ఈ ఆవరణ అం శ్రీనులో ఉంది.
మరొక పెద్ద ఆవరణ ముంబయి వెలుపల కలినా, శాంటాక్రజ్ లో ఉంది. అక్కడి 230 ఎకరాల (930,000 m²)లో ఎక్కువ భాగం భవిష్యత్తులో అందించబోయే అధ్యయనాల కొరకు కేటాయించబడింది. అక్కడ ఆవరణలోనే పట్టభద్ర శిక్షణ మరియు పరిశోధనా కేంద్రాలు ఉన్నాయి. ఎక్కువగా ప్రసిద్ధమైన శిక్షణలు జీవ శాస్త్ర రంగంలో ఉన్నాయి. ఇంకా ఇక్కడ మాస్టర్స్ మరియు డాక్టర్ కార్యక్రమాలు అందించే సాంఘిక శాస్త్రాలు మరియు ప్రవర్తన శాస్త్రాలు విభాగాలు ఉన్నాయి, వీటిలో ఆర్థికశాస్త్ర విభాగం మరియు మనస్తత్త్వ విభాగం కూడా ఉన్నాయి. కలినా ఆవరణలో బయో-టెక్నాలజీ విభాగం, భౌతిక శాస్త్ర విభాగం, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మరియు గణిత విభాగం వంటి కొన్ని విజ్ఞానశాస్త్ర విభాగాలు, మరియు ముంబయి విశ్వవిద్యాలయంలో మాస్టర్స్ మరియు డాక్టర్ స్థాయిలో సాంఘిక శాస్త్రాలు మరియు భాషా విభాగాలు కూడా ఉన్నాయి. ది నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ నానోసైన్సెస్ అండ్ నానోటెక్నాలజీ కూడా, పశ్చిమ భారతదేశంలో ఒకటైన విభాగం, జీవభౌతికశాస్త్ర విభాగంతో పాటు, ఈ ఆవరణలో ఉంది. పరిమాణంలో అతిపెద్ద గ్రంథాలయం, జవహర్లాల్ నెహ్రూ గ్రంథాలయం ఈ ఆవరణలోనే ఉంది.
అసలైన ఆవరణ ముంబయి నగరానికి దక్షిణాన ఫోర్ట్, ముంబయిలో ఉంది. ఇందులో విశ్వవిద్యాలయంయొక్క పరిపాలనా విభాగం ఉంది. ఇది గోథిక్ నిర్మాణ శైలిలో నిర్మించబడింది మరియు ఎన్నో అసలైన వ్రాతప్రతులను కలిగిన గ్రంథాలయాన్ని కూడా కలిగి ఉంది. బాంబే విశ్వవిద్యాలయం, ఫోర్ట్ ఆవరణలో 1857లో స్థాపించబడింది. అదే సంవత్సరం, రెండు ఇతర ప్రెసిడెన్సీ నగరాలైన కలకత్తా మరియు మద్రాస్ లలో విశ్వవిద్యాలయాలు స్థాపించబడ్డాయి. భారతదేశంలో 1854లో సర్ చార్లెస్ వుడ్ యొక్క విద్యపై నివేదిక తరువాత, బ్రిటిష్ ద్వారా స్థాపించబడిన మొట్టమొదటి విద్యా సంస్థల్లో ఫోర్ట్ ఆవరణ ఒకటి.డా. జాన్ విల్సన్ చే 1857 లో స్థాపించబడిన ముంబయి విశ్వవిద్యాలయం, బ్రిటన్ విశ్వవిద్యాలయాల నమూనా మరియు ప్రాథమికంగా విద్యను అనుబంధ కళాశాలల ద్వారా అందిస్తుంది. 1868లో విశ్వవిద్యాలయానికి అనుసంధానించబడినది సెం. జేవియర్స్ కళాశాల, ఇక్కడి మొట్టమొదటి ఉపకులపతి డా. జాన్ విల్సన్, అతడి భార్య మార్గరెట్ బేన్ విల్సన్ ప్రధానంగా బాలికలకు 16 పాఠశాలలు స్థాపించింది, వీటిలో ప్రముఖమైనది సెం. కోలుంబా ఉన్నత పాఠశాల, ప్రస్తుతం విశ్వవిద్యాలయం ఆవరణలు కొంత ఉన్నత విద్యా కేంద్రాలు మరియు పరిపాలనా కేంద్రాలుగా ఉన్నాయి. అనుబంధ కళాశాలలు నగరం మొత్తం మరియు నాలుగు తీరప్రాంత జిల్లాలు థానే, రాయగడ్, రత్నగిరి మరియు సింధుదుర్గ్ లలో విస్తరించి ఉన్నాయి.. ప్రధానమైన ముఖ్య ఆవరణ ప్రదేశాలు::