hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
మహిళ క్రికెట్ ప్రపంచ కప్-2017
ఐసిసి మహిళ క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ (ICC Women'S Cricket World Cup) అనేది మహిళల ఒక రోజు అంతర్జాతీయ (ODI) క్రికెట్‌కు సంబంధించిన ప్రధాన అంతర్జాతీయ పోటీలను సూచిస్తుంది. ఈ ప్రపంచ కప్‌ను క్రీడా పాలక సంస్థ అంతర్జాతీయ క్రికెట్ సంఘము (ICC) నిర్వహిస్తుంది, ప్రతి నాలుగేళ్లకు ఒకసారి జరిగే తుది టోర్నమెంట్‌కు ముందుగా ప్రాథమిక అర్హత పోటీలు జరుగుతాయి. ఈ టోర్నమెంట్ ప్రపంచంలో నాలుగో అతిపెద్ద మరియు అత్యధిక మంది వీక్షించే క్రీడా కార్యక్రమంగా గుర్తింపు పొందింది. అత్యంత ముఖ్యమైన టోర్నమెంట్‌గా మరియు ఈ క్రీడలో అత్యున్నత సాధనగా ఐ.సి.సి (ICC) దీనిని గుర్తిస్తుంది. మొదటి మహిళల క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌ను 1973 నుంచి ప్రతి నాలుగేళ్లకు ఒకసారి నిర్వహిస్తున్నారు.
ప్రపంచ కప్ అర్హత పోటీల్లో విజయవంతమైన దేశాలు పాల్గొంటాయి. ఆటల పోటిలో విజేతలుగా నిలిచిన జట్లలో ఆస్ట్రేలియా అత్యంత విజయవంతమైన జట్టుగా గుర్తింపు పొందింది, ఈ జట్టు ఆరుసార్లు ఈ టోర్నీ టైటిళ్లను గెలుచుకుంది. ఇంగ్లాండ్ మూడుసార్లు టైటిళ్లు గెలుచుకోగా, న్యూజిలాండ్ ఒక్కసారి టైటిల్‌ను సొంతం చేసుకున్నాయి.
2017 మహిళ క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ 24 జూన్ – 23 జూలై మధ్య తేదీల్లో జరిగింది. ఈ టోర్నమెంట్‌ ఇంగ్లాండ్లో జరిగింది. ఈ టోర్నమెంట్‌లో 08 దేశాలు పాల్గొన్నాయి.
2017 మహిళ క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ ఫైనల్ లో ఇండియా-ఇంగ్లాండ్ మధ్య జరిగింధి. ఇందులో 9 పరుగుల తేడాతో భారత్ పై ఇంగ్లాండ్ గెలుపొందింది.
కె.పి. లక్ష్మినరసింహ
కె.పి. లక్ష్మినరసింహ పాలమూరు జిల్లాకు చెందిన వర్ధమాన కవి. నిరుపేద రైతు కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆ నేపథ్యమే అతనిని కవిగా మార్చింది. అవాంతరాలకు పాఠశాల విద్యను అప్పగించేసి, పశువుల కాపరిగా జీవితాన్ని కొనసాగిస్తూ, చదువు మీద ప్రేమను చంపుకోలేక ప్రైవేట్‌గా పదవ తరగతి రాసి, ఆ తర్వాత పై చదువులు చదివేసి తన కవిత్వానికి మరింత మెరుగులు దిద్దుకున్నాడు.
కె.పి. లక్ష్మీనరసింహ మహబూబ్ నగర్ జిల్లా మూసాపేట్ మండలంలోని తిమ్మాపూర్ గ్రామానికి చెందినవాడు. తండ్రి పోచయ్య, తల్లి కొండమ్మ. ఈ దంపతులకు ఏడో సంతానం లక్ష్మీనరసింహ.
కళాశాల విద్యను అభ్యసించేటప్పుడే కవిత్వం రాయడం మొదలుపెట్టిన నరసింహ మొదట్లో ప్రేమ కవిత్వం రాసినా, తన నేపథ్యం తన మార్గాన్ని సుస్పష్టం చేశాకా రైతు గురించి రాయడం మొదలు పెట్టాడు. రైతుల ఇక్కట్లు, దళారుల మోసాలు, రాజకీయనాయకుల కుట్రలు, మతవిధ్వంసం, కులరక్కసి, కరువు, వలసలు, అంబేద్కర్ ఆశయ సమాజ స్థాపన ఈ కవికి కవిత్వ వస్తువులైనాయి. ఈ కవి కవిత్వం వివిధ పత్రికలలో, సంకలనాలలో ప్రచురించబడింది. అనేక వేదికల మీద తన కవిత్వాన్ని వినిపించాడు. ఇప్పటికే కుట్ర జేస్తున్న కాలం (2014), ఆరుతున్న మెతుకు దీపం (2016) అను పేరుతొ రెండు కవిత్వ సంకలనాలను వెలువరించిన ఈ కవి 'వెన్నెలవాడ ' పేరుతో మూడో కవిత్వ సంకలనాన్ని ప్రచురణకు సిద్దం చేస్తున్నాడు. కథకుడు కూడా అయిన ఈ కవి 'ఐ హేట్ యువర్ క్యాస్ట్ ' పేరుతో కొన్ని కథలను కూడా రాశాడు.
కవిత్వం 
1.కుట్ర జేస్తున్న కాలం (2014)
2.ఆరుతున్న మెతుకు దీపం (2016)
3.వెన్నెలవాడ (అముద్రితం)
కథలు 
4.ఐ హేట్ యువర్ క్యాస్ట్ (అముద్రితం)
ఎ కృష్ణారావు
ఎ.కృష్ణారావు (అప్పరుసు కృష్ణారావు) సీనియర్ పాత్రికేయుడు, కవి, రచయిత. ఉదయం, వార్త, ఆంధ్రభూమి, ఆంధ్రజ్యోతి పత్రికల్లో పనిచేశారు. ద ఇండియన్ ఎక్స్ ప్రెస్ హైదరాబాద్ ఎడిషన్ కు ఇంఛార్డ్ సంపాదకుడుగా ఉన్నారు. ఆంధ్రజ్యోతి ఢిల్లీ బ్యూరో ఛీఫ్ గా ఉన్నప్పుడు 'ఇండియాగేట్' పేరుతో ఆయన రాసిన కాలమ్స్ ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఇండియాగేట్, నడుస్తున్న హీన చరిత్ర పేరుతో ఆయన సమకాలీన రాజకీయాలపై పుస్తకాలు రాశారు. ఇంకెవరు, ఉన్నట్లుండి పేర్లతో ఆయన కవితా సంకలనాలు ప్రచురితమయ్యాయి. కృష్ణారావు కేంద్ర సమాచార మంత్రికి సలహాదారుగా కూడా పనిచేశారు.కృష్ణారావుకు మోటూరు హనుమంతరావు, తాపీ ధర్మారావు పేరిట ఉత్తమ జర్నలిస్టుగా పురస్కారాలు లభించాయి.
భాషా కుటుంబము
భాషా కుటుంబము అంటే ఒక ప్రాచీన భాష కాలంతోటి మారిపోయి కొత్త భాషలకు సృష్టిస్తుంది. ఈ భాషలు ఒకే భాష నుంచి వచ్చాయి కాబట్టి వీటిటిని భాషా కుటుంబము అని భాషావేత్తలు పిలుస్తారు.
భాషల సంఖ్య ఎక్కడైన 5000 నుంచి 8000 వరకు భాషావేత్తలు అంచనా చేస్తారు.
మాయా దర్పణ్
మాయా దర్పణ్ కుమార్ సహానీ దర్శకత్వం వహించి నిర్మించిన హిందీ సినిమా. ఈ చిత్రం 1972లో నిర్మించబడిన సినిమాలలో ఉత్తమ హిందీ సినిమాగా జాతీయ చలన చిత్ర పురస్కారాన్ని పొందింది.శిథిలమై బూజుపట్టిన చావిడి, పాతకాలపు తలుపులు, గోడలూ గల ఆ ఇంటి మధ్యకు చూస్తే ఒక యువతి కనిపిస్తుంది. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం రాకముందు ఒక చిన్న ఎస్టేట్‌కు దివాన్‌గా పనిచేసిన ముసలాయన చిన్నకూతురు ఆమె. చిన్నతనంలోనే తల్లిని పోగొట్టుకున్నది. ఇంకా ఆమెకు వివాహం కాలేదు. ఆమె అన్న తండ్రితో పాట్లాడి, ఇల్లు విడిచిపెట్టి వెళ్ళిపోయి అస్సాం టీ తోటలలో పనిచేస్తున్నాడు. అతను ఆమెకు తరచు ఉత్తరాలు రాస్తూ వుంటాడు. ఆ ఉత్తరాలు చదివినప్పుడల్లా బూజు పట్టి దుమ్ముకొట్టుకొని వున్న ఆ యింటిని విడిచిపెట్టి, ఆ పచ్చని, ప్రశాంతమైన వాతావరణంలోకి పారిపోవాలని ఆమె అనుకుంటూ వుంటుంది. కాని, వృద్ధాప్యంలో వున్న తండ్రితో గల అనుబంధం ఆమెను కదలనివ్వడం లేదు. కాని, ఆమె మాత్రం, ఆ అనుబంధాన్ని తెంపుకుని వెళ్ళిపోవాలనకుంటూ వుంటుంది. స్వేచ్ఛని కోరుకుని వెళ్ళాలనుకుంటూ వుంటుంది. తండ్రి తాను కోరుకున్న అబ్బాయితో అంతస్తుల కారణంగా చూపి వివాహం జరిపించలేదు. ఆ కారణంతో తండ్రి తన యౌవనాన్ని వృథా చేస్తున్నాడు. ఆమె సహించలేకపోయింది. అయితే, వదిలి వెళ్ళడానికీ ఆమెకు మనస్కరించడం లేదు. వితంతువైన ప్రేమ; తండ్రి పరిస్థితీ ఆమెను కదలనివ్వకుండా చేస్తున్నాయి.
తనలో మార్పు రావాలనుకున్నదామె. తను మారాలి అని నిశ్చయించుకుంది. ఆమెలో ఏవో ఘర్షణలు చెలరేగుతున్నాయి; ఏవో తుఫానులు రేగుతున్నాయి...
దేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం జరిగిన పోరాటపు నీడలు ఆమెకు కనిపిస్తున్నాయి. పోరాడిన వారి శౌర్యసాహసాలు ఆమెకు కనిపిస్తున్నాయి. చారిత్రాత్మకమైన నిక్షేపాలూ, వర్తమానపు విశేషాలూ మసకమసకగా ఆమె కళ్ళ ముందు ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.
నిశ్చితాభిప్రాయాలు గల ఒక యువక ఇంజినీరు ఆమెకు తారసపడ్డాడు. ఆమెను ఆకర్షించాడు. అతని అభిప్రాయాలు ఆమెలో స్వేచ్ఛాభావాలను చిగిరింపజేస్తున్నాయి. "అవసరం వున్నదనుకున్నప్పుడు - స్వతంత్రించడంలో తప్పులేదు" అన్న సిద్ధాంతాన్ని అతను ప్రతిపాదించాడు; ఆ ప్రతిపాదన ఆమెకు సబబుగానే కనిపించింది. తన స్వవిషయంలోనే కాదు - చరిత్రలో కూడా అలాంటి మార్పు రావాలని ఆమె ఆశించింది. తన అవసరాన్ని తన తండ్రి గుర్తించాలి; అయితే తను ఆయన సేవలను వదిలిపెట్ట కూడదు! కాని, చివరి వరకూ తండ్రి తన పట్టు వదలకుండానే కనిపించాడు. తండ్రి నిస్సహాయత, తన ప్రేమ, స్చేచ్ఛా స్వాతంత్ర్యాలు - ఆమెను ఎటూ కదలనివ్వకుండా చేస్తున్నాయి. చివరికి ఆమె ఒక నిర్ధారణకు రాగలిగింది. అస్సాం ప్రాంతాల వున్న పచ్చదనం దూరపు కొండల్లా కనిపించింది. తండ్రి స్థితిని తలచుకుని, తాను అక్కడే వుండిపోవడానికి నిర్ణయించుకుంది. ఇంజినీరుతో స్నేహాన్ని పెంచుకోవాలని కూడా నిర్ణయించుకుంది. తన చుట్టూ వున్న జీవిత వాతావరణమే ఆమెకు నచ్చింది. ప్రజలతో కలిసి నవ సమాజ నిర్మాణానికి దోహదం చెయ్యాలని నిర్ణయించుకుంది. కొత్త వూహలు, పాత బంధాలు ఒక్క చోటనే కలిపి - పాత కొత్తల మేలు కలయికతో నవసామ్రాజ్యస్థాపనకు కృషి చెయ్యలనుకున్నది.
భారత రాష్ట్రపతి ఎన్నికల విధానం
భారతదేశం లో అత్యుత్తమ పదవి అయినా రాష్ట్రపతి ఎన్నికల విధాన్నాన్ని భారత రాజ్యాంగ పరిషత్ ఐర్లాండ్ దేశం నుండి ఆదర్శంగా తీసుకున్నారు. ప్రతి ప్రాంతంలోని జనాభాను, ఆ ప్రాంత విస్తీర్ణాన్ని ప్రాతిపదికంగా తీసుకొని ఎన్నికలను నిర్వహిస్తారు. ఆర్టికల్-54 లో రాష్ట్రపతి ఎన్నికల ప్రస్తావన ఉంది. ఎలక్ట్రోరల్ కాలేజి సభ్యులు ఓటర్లుగా ఉంటారు. ఎలక్ట్రోరల్ కాలేజి లో అన్ని రాష్ట్రాల, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ఎమ్మెల్యే లు, పార్లమెంట్ ఉభయ సభల సభ్యులు ఓటర్లుగా ఉంటారు. 1992 లో 72 వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ఎమ్మెల్యేలకు ఓటు హక్కు కల్పించారు. దీన్ని భారత ఎన్నికల సంఘం నిర్వహిస్తుంది.
ఉదాహరణ:
ప్రసన్న యాదవము
ప్రసన్న యాదవము చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం రచించిన నాటకం. ఇది 1934లో ముద్రించబడింది. శ్రీకృష్ణుడు, నరకాసురుడు ల మధ్య జరిగిన యుద్ధ నేపథ్య నాటకమిది.
ఈ నాటకంలో 5 అంకాలు ఉన్నాయి. ప్రథమాంకంలో నరకుడు స్వర్గమును అక్రమించడం, ద్వితీయాంకంలో ఊర్వశీ - నరకుల సంవాదము, తృతీయాంకంలో నరకుని దుశ్చర్యలు శ్రీకృష్ణుడు సత్యభామ సమేతుడై బయలుదేరుట, చతుర్థాంకంలో శ్రీకృష్ణ - నరక - సత్యభామ యుద్ధాలు, పంచమాంకంలో శ్రీకృష్ణుడు నరక పుత్రుడైన భగదత్తును ఓదార్చి పదహారు వేల కన్నియలను పరిగ్రహించుట వంటివి ఉన్నాయి.
బేడర కన్నప్ప (కన్నడ సినిమా)
బేడర కన్నప్ప (కన్నడ: ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ) 1954లో నిర్మించబడిన కన్నడ సినిమా. గుబ్బి వీరణ్ణ ఈ చిత్రాన్ని నిర్మించాడు. ఈ చిత్రం ద్వారా ప్రముఖ నటుడు రాజ్‌కుమార్ సినిమా రంగానికి పరిచయం చేయబడ్డాడు. సినీ నటి పండరీబాయికి కూడా ఇది తొలి సినిమా. దీనిని సినిమాగా తీయకముందు నాటకంగా గుబ్బి వీరణ్ణ నాటక కంపెనీ ప్రదర్శించేది. కన్నడ చలనచిత్ర చరిత్రలో ఈ సినిమా విడుదల ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోయింది. ఈ చిత్రం 1954లో నిర్మించబడిన సినిమాలలో ఉత్తమ కన్నడ సినిమాగా జాతీయ చలన చిత్ర పురస్కారాన్ని పొందింది
ఈ సినిమా కన్నప్ప అనే బోయవాడు తన మూఢభక్తితో కళ్ళు రెండూ పెరికివేసి శివునికి సమర్పించడమనే ఒక జానపద కథపై ఆధార పడింది.ఈ సినిమా థియేటర్లలో వందరోజులకు పైగా ప్రదర్శింపబడింది. దీనిని తమిళంలో "వేడన్ కన్నప్ప" (తమిళం: வேடன் கண்ணப்பா) పేరుతో 1955లో డబ్బింగ్ చేశారు. ఇదే సినిమాను కాళహస్తి మహాత్యం పేరుతో తెలుగులో పునర్నిర్మించారు. రాజ్‌కుమార్ నటించిన ఏకైక కన్నడేతర చిత్రం కాళహస్తి మహాత్యం.
కొండముది గోపాలరాయశర్మ
కొండముది గోపాలరాయశర్మ ప్రముఖ నాటక, సినీ రచయిత. సామాజిక ఇతివృత్తంతో నాటకాలు రాసేవాడు.
ఆంధ్ర నాటక కళా పరిషత్తు నాటకపోటీలు ప్రారంభమైన తొలిరోజుల్లో నాటక రచనలు చేశాడు. ఈయన తొలి నాటకమైన ఎదురీతను ఆంధ్ర నాటక కళా పరిషత్తు వారు ముద్రించారు.
గోపాలరాయశర్మ రచనలు సామాజిక ఇతివృత్తాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
శ్రీజ సాధినేని
శ్రీజ సాధినేని ప్రముఖ రంగస్థల, టీవీ, చలనచిత్ర నటి, రచయిత, దర్శకురాలు మరియు వ్యాఖ్యాత.
శ్రీజ సాధినేని 1984, జూలై 29న జన్మించింది. అంబేద్కర్ ఓపన్ యూనివర్సిటీ నుండి బి.ఏ. డిగ్రీ పూర్తిచేసింది.
చిన్నతనంలోనే హరికథలు చెప్పడం ప్రారంభించిన శ్రీజ అనేక హరికథలను చెప్పడమేకాఉండా కథా వాచస్పతి, అభినేత్రి వంటి బిరుదులు కూడా అందుకుంది.
చెప్పిన కథలు:
శ్రీ శైల మహాత్మ్యం, అమర లింగ విజయం, ద్రౌపదీ స్వయంవరం, బకాసుర వధ, సీతారామ కల్యాణం, తులసీ జలంధర, షిరిడీ సాయిబాబా, వాసవీ కన్యకాపరమేశ్వరి, పుట్టపర్తి సత్యసాయి బాబా
1994, ఏప్రిల్ 14న తొర్రూరు పరిషత్ లో నిర్వహించిన నాటికల పోటీలలో జన చైతన్య ఒంగోలు వారి మేడిపండు నాటికలో అమ్ములు పాత్ర ద్వారా బాల నటిగా నాటకరంగంలో అడుగుపెట్టిన శ్రీజ అనేక ఇప్పటివరకు అనేక ప్రదర్శనల్లో పాల్గొని, వెయ్యికి పైగా బహుమతులను అందుకున్నది.
హెచ్.ఎం.టీవి, టీవి 7, భక్తి టీవి, వనిత టీవి, 99టీవి, శివ శక్తి సాయి టీవీలలో వ్యాఖ్యాతగా, రచయితగా, న్యూస్ ప్రజెంటర్, ప్రోగ్రాం డైరెక్టర్ పనిచేసింది.
నటించిన సీరియళ్లు:
ఫైర్‌ఫాక్స్ ఫోకస్
ఫైర్ఫాక్స్ ఫోకస్ (ఆంగ్లం: Firefox Focus) అనేది మొజిల్లా  యొక్క గోప్యతా-ఆధారిత బ్రౌజర్. ఇది  ఆపిల్ ఐఫోన్, ఐప్యాడ్, ఐపాడ్ టచ్ మొబైల్ పరికరాలు మరియు ఆండ్రాయిడ్ స్మార్ట్ఫోన్ మరియు టాబ్లెట్ పరికరాలకు అందుబాటులో ఉంది. దీనిని Firefox Klar అని కూడా పిలుస్తారు.
మల్లావఝ్జల సదాశివ్
మల్లావఝ్జల సదాశివ్ ( సెప్టెంబర్ 2, 1943 - నవంబర్ 25, 2005) ఉపాధ్యాయుడు, కవి, గేయరచయిత, సాహితీవేత్త, సామాజికవేత్త మరియు తెలంగాణ ఉద్యమకారుడు. ఉద్యమ సమయంలో తన గళంతో, కలంతో ఎంతో మందిని చైతన్యవంతుల్ని చేశారు. ఎన్నో పత్రికలకు సంపాదకుడిగా కూడా పనిచేశారు. మహనది అనే పత్రికను కూడా స్థాపించారు. సాంస్కృతిక ఉద్యమాన్ని విస్తృతంగా విస్తరించడం కోసం "చేతన సాహితి సాంస్కృతిక సమాఖ్య"ను ప్రారంభించారు. 20 ఏళ్ళ పాటు ఎన్నో విప్లవ, అభ్యుదయ గీతాలెన్నింటికో ఊపిరి పోశారు.
మల్లావఝ్జల సదాశివ్ 1943, సెప్టెంబర్ 2 రోజున ఆనాటి కరీంనగర్ జిల్లాలోని రామగుండం మండలం ముర్మూర్ గ్రామములో జన్మించాడు. తండ్రి వెంకట కృష్ణయ్య, తల్లి లక్ష్మీ నర్సమ్మ. వీరిది సాంప్రదాయ బ్రాహ్మణ కుటుంబం. వృతిరీత్యా ఉపాధ్యాయుడు. చిన్నపటి నుండే సాహిత్యం పై మక్కువ పెంచుకున్నారు.
మల్లావఝ్జల సదాశివ్ కు ఏడుగురు పిల్లలు. ఇద్దరు కుమారులు మరియు ఐదుగురు కుమార్తెలు.
తెలంగాణ పదాన్ని ఉచ్చరించడానికి వెనుకాడుతున్న సందర్భంలో నిర్బంధాన్ని ధిక్కరించి నీటి పంపిణీలో జరుగుతున్న అన్యాయాన్ని పాటతో రూపమిచ్చి తన తెగువను ప్రదర్శించిన కవి. బడి పంతుల్నే అయినా .. ఇడుముల్లో ఇరుక్కుల్లో ఉన్న ... సామానున్ని మాత్రం కాదు .. సంపూర్ణ మానవున్ని... జాతి భవితకు కారకున్ని... సామాజిక ఆర్థిక అసమానతలకు, పీడన దోపిడీకి, కుల వ్యవస్థకి, అంటరానితనానికి వ్యతిరేకంగా ఉద్యమించిన ఉద్యమకారుడు. ఆ క్రమంలో ప్రభుత్వ నిర్బంధాలను, అనేకనేక దాడులను, పోలీస్ కేసులను భరించి పోరాడిన ఉద్యమకారుడు. ప్రజలని చైతన్య వంతున్ని చేయడం కోసం అనేక సామాజిక సంస్థలను ఏర్పాటు చేసి వాటి ధ్వారా కులాధిపత్యాన్ని, మతపరమైన అసమానతలను, స్ర్రీలపై కొనసాగుతున్న పురుషాధిపత్య ధోరణికి రాష్ట్ర స్థాయిలో అనేక సభలను నిర్వహించి ఎంతో మందిని చైతన్యవంతున్ని చేసారు.
ఒక వైపు ఉపాధ్యాయుడిగా ఉంటూనే రామగిరి అనే పత్రికకు సంపాదకుడిగా వ్యవహరించేవారు. మహానది అనే పత్రికను కూడా ప్రారంభించి సంపాదకుడిగా ఉన్నారు. 90 వ దశకంలో జిల్లాలో ఏర్పాటు చేసిన "అక్షరాస్యత కార్యక్రమం", "అక్షర ఉజ్వల" కోసం ఎన్నో పాటలు రాసి తన కంచు కంఠంతో ఆలపించి కీలక భూమికను పోషించారు. ఎంతో మంది కవులు, జానపద కళాకారులను ప్రోత్సహించారు. మలి దశ ఉద్యమంలో ఆయన పాటతో ఒక చుక్కానిలా ముందుకు సాగారు.ఇతను నవంబర్ 25, 2005 న మరణించారు.
ఇతను రాసిన అనేక పాటలను "ఎర్రకుంకుమ" పేరుతో ఆడియో క్యాసెట్లు, పుస్తకాలు, కవితలను "సైరణ్" పేరుతో పుస్తక రూపంలో తీసుకొచ్చారు. 2007 నుంచి ప్రతి ఏడాది "సదాశివ స్మారక అవార్డు"ను సాంస్కృతిక రంగంలో రాణించిన వారికీ అందజేస్తారు.
దూర్వాసుల వెంకట శాస్త్రి
దూర్వాసుల వెంకట శాస్త్రి ది తూర్పు గోదావరి జిల్లా లోని పెద్దాపురం, ఆయన తండ్రి దూర్వాసుల వెంకట సుబ్బారావు గారు స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, పెద్దాపురం నియోజకవర్గ మొదటి ఎమ్మెల్యే
దూర్వాసుల వెంకట శాస్త్రి గారి బాల్యం ప్రాథమిక విద్యాబ్యాసం పెద్దాపురం లూథరన్ ఉన్నత పాఠశాలలో జరిగింది, తండ్రి ప్రోద్భలంతో కేరళలోని కొచ్చిలో ఏరోనాటికల్ ఇంజనీరింగ్ చేశారు, అసోంలో దిబ్రూగఢ్ లో శిక్షణ పొందారు
దిబ్రూగఢ్ లో శిక్షణ అనంతరం అమెరికా లోని యునైటెడ్ ఎయిర్ లైన్స్ తో ఉద్యోగానికి ఒప్పందం కుదిరింది, విమానాల ఓవర్ హాలింగ్ తర్వాత వాటి వర్కింగ్ కండిషన్ పై నివేదిక ఇచ్చే అధికారిగా సుమారు 43 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ ఉద్యోగ ప్రయాణములో వృత్తిని దైవంగా భావిస్తూ, పదిమందికీ సహాయపడుతూ, అందరినీ కలుపుకుపోతూ అమెరికాలో అడుగుపెట్టిన తొలితరం తెలుగువారిగా తెలుగు వాడి తెగువను శాన్ ప్రాన్సిస్కోకి పరిచయం చేసిన ధీశాలిగా పేరు పొందారు.
తెలుగు సంప్రదాయాలను, సాహితీ కార్యక్రమాలను, కళారూపాలను, కళాకారులను అమెరికాకి పరిచయం చేసినవారిలో చెప్పుకోదగిన వ్యక్తి దూర్వాసుల వెంకట శాస్త్రి గారు, ఐదున్నర దశాబ్దాలుగా అమెరికాలో అనేక సాహితీ, సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహించి అమెరికా వెళ్లిన ప్రతీ తెలుగువాడికి అండగా నిలబడ్డారు.
ప్రవాస భారతీయ ప్రముఖులు
రస్ట్ (ప్రోగ్రామింగ్ భాష)
రస్ట్ అనేది మొజిల్లా పరిశోధన సమర్పిస్తున్న వ్యవస్థా ప్రోగ్రామింగ్ భాష. ఇది సురక్షిత, ఏకాకాలిక, ఆచరణాత్మక భాషగా రూపకల్పన చేశారు, ఇది సి++ను పోలి ఉన్నా మెమొరీ సేఫ్టీ విషయంలో మరింత మెరుగ్గా రూపకల్పన చేశారు.
ఫిదా
ఫిదా 2017లో విడుదలయిన హాస్య-శృంగార భరిత తెలుగు చలనచిత్రం. శేఖర్ కమ్ముల ఈ చిత్ర రచయిత మరియు దర్శకులు. వరుణ్ తేజ్, సాయిపల్లవి ముఖ్య పాత్రల్లో నటించారు. సాయిపల్లవికిది తొలి తెలుగు చిత్రం. ఈ చిత్రానికి ప్రేక్షకులు, విమర్శకుల నుండి మంచి అభిప్రాయాలు వచ్చాయి.
వరుణ్ అమెరికాలోని టెక్సాస్ లో వైద్యవిద్య నభ్యసిస్తుంటాడు. తన అన్న పెళ్ళికి తెలంగాణాలోని బాన్సువాడకి వస్తాడు. అక్కడ పెళ్ళి కూతురు చెల్లెలు భానుమతిని చూసి ప్రేమలో పడతాడు. భానుమతి చాలా స్వతంత్ర భావాలు కలిగిన అమ్మాయి. అక్క పెళ్ళై అమెరికా వెళ్ళిపోవడం చూసి బాధ పడుతుంది. తను మాత్రం పెళ్ళైనా తండ్రితోనే ఉండిపోవాలనుకుంటుంది. వరుణ్ కి తన ప్రేమను వ్యక్తం చేసి అతను భారత్ లోనే ఉండిపొమ్మని కోరాలనుకుంటుంది. కానీ వరుణ్ కి మాత్రం అమెరికాలోని మంచి విశ్వవిద్యాలయంలో చేరి న్యూరో సర్జన్ కావాలనుకుంటూ ఉంటాడు. అక్కడి అవకాశాల గురించి గొప్పగా చెబుతుండగా విన్న భానుమతి తన ప్రేమను మొగ్గలోనే తుంచేస్తుంది.
ఈ సినిమాలో వరుణ్ తేజ్, సాయిపల్లవి ముఖ్య పాత్రల్లో నటించారు. సాయిపల్లవికిది తొలి తెలుగు చిత్రం. గీత రచయిత సీతారామశాస్త్రి తనయుడు రాజా ఇందులో ఓ పాత్ర పోషించాడు.
శక్తికాంత్ కార్తీక్ ఈ సినిమాకు సంగీతం అందించాడు. శక్తికాంత్ ఇంతకు మునుపు శర్వానంద్ కథానాయకుడిగా వచ్చిన కో అంటే కోటి చిత్రానికి స్వరాలు సమకూర్చాడు. కీరవాణి దగ్గర కీబోర్డు వాయించే జీవన్ నేపథ్య సంగీతం రూపొందించాడు. సంగీతం ఆదిత్య మ్యూజిక్ ద్వారా విడుదలైంది.
తెలుగు నాటక వికాసము
తెలుగు నాటక వికాసము 1960లో పి.ఎస్.ఆర్. అప్పారావు తెలుగు నాటకరంగం గురించి రాసిన పరిశోధన పుస్తకం. ఈ పుస్తకానికి ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి డాక్టరేట్ పట్ట లభించింది.
తెలుగు నాటకరంగంలో 1960 వరకు దాదాపు రెండువేల నాటకాలు, నాలుగువేల ఏకాంకికలు, నాటికలు వచ్చాయి. సుమారు వేయిమంది ఏకాంకికా-నాటికా-నాటక-ప్రహసన రచయితలు ఉన్నారు. అయితే, వాటన్నింటి గురించి తెలియజేసే ప్రయత్నం 1960 వరకు జరగలేదు. తొలినాళ్లలో వెలువడిన కొన్ని నాటకముల ప్రతులు దొరకలేదు. కొందరు నాటక రచయితల గురించిగానీ, ఆధునిక నాటకరంగ ప్రారంభమెప్పుడో, ఎవరుముందో, ఎవరు వెనుకో, నాటకరంగ వికాసం ఎలా జరిగిందో తెలుసుకొనుటకు తగిన ఆధారాలు సంపూర్ణంగా లభించలేదు.
అలాంటి పరిస్థితుల్లో పి.ఎస్.ఆర్. అప్పారావు చాలా ప్రాంతాల్లో తిరిగి, ఎందరో వృద్ధ నటులను, నాటకకర్తలను, కళాభిమానులను కలిసి, తెలుగు నాటకరంగ చరిత్ర సమగ్ర నిర్మాణంకోసం చాలా సమాచారాన్ని సేకరించి, పుస్తక రూపంలోకి తీసుకొచ్చారు.
తెలుగు నాటక వికాసము ఐదు భాగాలుగా విభజించబడింది.
గోప్యత
ఒక విశాల సాంస్కృతిక సాహిత్య సంప్రదాయం వెళుతున్న ప్రారంభ నమోదిత చరిత్ర చర్చిస్తుంది భావన గోప్యతా. ఒక మార్గం వర్గీకరించడం అన్ని భావనలు గోప్యతా by considering all చర్చలు ఒకటిగా ఈ భావనలు:
బాల స్వేచ్ఛ
బాల స్వేచ్ఛ అనే గ్నూ లినెక్స్ కంప్యూటర్ నిర్వాహక వ్యవస్థ (నివ్య) ప్రత్యేకంగా బాలల కోసం రూపొందించబడింది.ఈ నిర్వాహక వ్యవస్థలో పిల్లల పాఠ్యాంశాలకు సంబంధించిన పలు విషయాలు అనువర్తనాలు (అప్లికేషన్స్) రూపంలో పొందుపరచబడినవి. విద్యార్థులు కంప్యూటర్ సహాయంతో తమ పాఠ్యాంశాలను పరస్పర సంకర్షణతో నేర్చుకునే వెసులుబాటు కలిపిస్తుంది ఈ నివ్య. త ద్వారా విద్యార్థులు పాఠము యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశాన్ని సులభంగా అర్థంచేసుకోవడమేకాకుండా వాటిని తమ నిజ జీవితంలో ఎలా అనువర్తించాలో తెలుసుకుంటారు.ప్రాథమిక తరగతులు మొదలుకుని పదవ తరగతి వరకు విద్యార్థులకు ఉపయోగపడె అనువర్తనాలు (అప్లికషన్స్) అన్ని పెన్సిల్ బాక్స్ లో ప్రభుత్వ పాఠ్య ప్రనాళికకు అనుగుణంగా పొందుపరచబడినవి.గణిత, భౌతిక, రసాయన, భౌగోల శాస్త్రాలకు సంబంధించిన అంశాలు విద్యార్థులకు ఆసక్తి కలింగించే విధంగా, వారి జిజ్ఞాసను పెంచే విధంగా, అతి సులభంగా తయారుచేయబడింది.వివిధ ప్రభుత్వ పాఠశాలలకు సంబంధించిన ఉపాధ్యాయులకు, కంప్యూటర్ బోధకులకు మరియు విద్యార్థులకు ఈ కంప్యూటర్ నిర్వాహక వ్యవస్థ పై అవగాహన కలిపించుటకు స్వేచ్ఛ సంస్థ పలు రకాల కార్యక్రమాలు చేపట్టింది.
ప్రభుత్వముచే ప్రారంభింపబడిన సర్వ శిక్షా అభియన్ ప్రాజెక్ట్ ని విద్యార్థులకు మరింత ఉపయోగకరంగా తీర్చిదిద్దడమే బాల స్వేచ్ఛ నివ్య యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం.ఆధునిక విద్యా ప్రమానాలతో రూపొందించిన బాల స్వేచ్ఛ సామన్యులకు అందుబాటులోలేని ప్రైవేటు మరియు టెక్నో స్కూళ్ళ యొక్క బొధనాపద్ధతులను ఉచితంగా విద్యార్థులకు అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చింది. సాంకేతికంగాను, విషయ పరిజ్ఞానం పరంగా గ్రామీణ విద్యార్థులను పట్టణాలలో ఉన్న విద్యార్థులకు దీటుగా తయారుచేస్తుంది. వాడుకరులకు అన్ని రకాల స్వేచ్ఛలను అందిస్తూ, విద్యార్థులకు ఉపయోగపడే అన్ని రకాల విద్యోపకరణాలతో వచ్చిన మొట్ట మొదటి నిర్వాహక వ్యవస్థ "బాల స్వేచ్ఛ."
తెలుగు మరియు ఇంగ్లీషు మాధ్యమాల విద్యార్థుల దృష్ట్యా, ప్రతి ఒక్కరికి సాంకేతిక విద్యా ప్రమానాలు అందుబాటులో ఉండాలని, ప్రతి ఒక్కరు ప్రయోజనం పొందాలనె ఉద్దేశంతో స్వేచ్ఛ సంస్థ బాల స్వేచ్ఛ నివ్యను తెలుగు భాష లోకి స్థానికీకరించే ప్రనాళికలను తయారుచేస్తుంది.
పౌరాణిక నాటకాలు
పౌరాణిక నాటకాలు పురాణ కథ లలోని పాత్రలను రంగస్థలం మీద నటుల ద్వారా ప్రదర్శించే నాటకాలను పౌరాణిక నాటకాలు అంటారు. ఆకాలంలో సమాజంలో నైతిక విలువలు మానవ సంబంధాలపై అవగాహన కలిగించేందుకు పౌరాణిక నాటకాలు దోహదపడేవి.
పూర్వకాలంలో కథాంశాలను పౌరాణిక ఇతిహాసాల నుంచి తీసుకొని హరికథ లు, బుర్రకథ లన ద్వారా అభినయాన్ని అందించే ప్రక్రియ పౌరాణిక నాటకాలకు ఆధారం. ధర్మవరం కృష్ణమాచార్యులు ధార్వాడా నాటక విధానాలను స్ఫూర్తిగా తీసుకొని చిత్రనళీయం అనే పౌరాణిక నాటకాన్ని రచించి ప్రదర్శించాడు. 1895లో సురభి గ్రామంలో సంపన్న కుటుంబానికి చెందిన రామిరెడ్డి, చెన్నారెడ్డి వివాహంలో వినోద కార్యక్రమాల్లో భాగంగా వనారస గోవిందరావు కీచకవధ అను నాటకాన్ని ప్రదర్శించారు.
చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం పార్వతీపరిణయం, భాష నాటకాలను సంస్కృతం నుండి అనువదించాడు. కీచకవధ, ద్రౌపది పరిణయం, గయోపాఖ్యానం రచించారు. వేదం వెంకటరాయశాస్త్రి ప్రతాపరుద్రీయం, బొబ్బిలియుద్ధం; కందుకూరి వీరేశలిగం హరిశ్చంద్ర; పానుగంటి వారి పాదుకాపట్టాభిషేకం, రాధాకృష్ణ, విజయరాఘవం, విప్రనారాయణ, కంఠాభరణం; తిరుపతి వేంకటకవులు రాసిన 5 నాటకాలలో పాండవోద్యోగ విజయాలు, కురుక్షేత్రం; బలిజేపల్లి లక్ష్మీకాంతం సత్యహరిశ్చంద్ర, ధర్మవరం గోపాలచార్యులు భక్తరామదాసు; ముత్తరాజు సుబ్బారావు శ్రీకృష్ణ తులాభారం; ఆవటవల్లి హనుమంతరావు మహాకవి కాళిదాసు, తాండ్ర సుబ్రమణ్యం శ్రీ రామాంజనేయ యుద్ధం వంటి పౌరాణిక నాటకాలు జనరంజకాలుగా నేటికి పల్లెటూళ్లలోను ప్రదర్శించబడుతున్నాయి.
త్రిపురనేని సాయిచంద్
త్రిపురనేని సాయిచంద్ తెలుగు చలనచిత్ర నటుడు మరియు డాక్యుమెంటరీ సినిమాల రూపకర్త. సుప్రసిద్ద రచయిత త్రిపురనేని గోపిచంద్ కుమారుడు. సంఘసంస్కర్త, హేతువాది అయిన కవిరాజు త్రిపురనేని రామస్వామి చౌదరికి మనుమడు. తెలంగాణ సాయుధ పోరాట నేపథ్యంలో ప్రసిద్ధ దర్శకుడు గౌతమ్ ఘోష్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన మాభూమి చిత్రంతో తెలుగు చలనచిత్రరంగంలో నటుడిగా ప్రవేశించాడు. ఆ చిత్రంలో కథానాయకుడు రామయ్య పాత్రలో మరుపురాని నటనను కనబరిచాడు. ఆ తర్వాత శివ, అంకురం మొదలగు తెలుగు సినిమాల్లో నటించాడు. శివ చిత్రంలో నటి అమలకు అన్నయ్యగా నటించాడు. నటనకు దూరమై మైత్రి కమ్యూనికేషన్స్ స్థాపించి కొన్నాళ్ళపాటు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు సందేశాత్మక డాక్యుమెంటరీలు తీస్తూ ఢిల్లీలో గడిపారు. పాతికేళ్ళ విరామం తరువాత మళ్ళీ శేఖర్ కమ్ముల దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఫిదా చిత్రంతో నటుడిగా పునఃప్రవేశం చేశాడు. నిజజీవితంలో బ్రహ్మచారిగా మిగిలిపోయిన సాయిచంద్, ఫిదా చిత్రంలో ఇద్దరు కూతుళ్ళ తండ్రిగా నటించి విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకున్నారు.
మైథిలీ శరణ్ గుప్త
మైథిలీ శరణ్ గుప్త (3 ఆగష్టు 1886 – 12 డిసెంబరు 1964) ఆధునిక హిందీ కవులలో ఎన్నదగిన వాడు. అప్పటి వరకు హిందీ కవులందరూ ఉపయోగిస్తున్న వ్రజభాషకు భిన్నంగా ఇతడు వ్యవహారిక ఖరీబోలీ మాండలికంలో కవిత్వం చెప్పడం ప్రారంభించాడు.ఇతడు భారతదేశపు మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్‌ను స్వీకరించాడు. భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామ సమయంలో ప్రముఖంగా పేర్కొనబడిన ఇతని పుస్తకం భారత భారతి(1912)ఇతనికి మహాత్మా గాంధీ చేత "రాష్ట్రకవి" బిరుదును సంపాదించి పెట్టింది.
ఇతడు ఉత్తరప్రదేశ్‌, ఝాన్సీకి చెందిన చిర్‌గావ్ గ్రామంలో గహోయి వర్గానికి చెందిన కంకనే తెగలో జన్మించాడు. ఇతని పూర్వీకులది సంపన్న జమీందారీ కుటుంబం కానీ ఇతడు జన్మించే కాలానికి ఆస్తి పూర్తిగా కరిగి పోయింది. ఇతని తండ్రి పేరు సేథ్ రామ్‌చరణ్ గుప్త, తల్లి పేరు కాశీబాయి.He disliked school as a child, so his father arranged for his education at their home. As a child, Gupt studied Sanskrit, English and Bengali. Mahavir Prasad Dwivedi was his mentor. He married in 1895.
He was the teacher of Dewan Shatrughan Singh(Bundelkhandi Royal), who is known as Bundelkhand Kesri & Bundelkhand Gandhi.
Gupt entered the world of Hindi literature by writing poems in various magazines, including "Saraswati". In 1910, his first major work, "Rang mein Bhang" was published by Indian Press. With "Bharat Bharati", his nationalist poems became popular among Indians, who were struggling for independence. Most of his poems revolve around plots from Ramayana, Mahabharata, Buddhist stories and the lives of famous religious leaders. His famous work "Saket" revolves around Urmila, wife of Lakshmana, from Ramayana, while another of his works "Yashodhara" revolves around Yashodhara, the wife of Gautama Buddha.
प्राण न पागल हो तुम यों, पृथ्वी पर वह प्रेम कहाँ..
मोहमयी छलना भर है, भटको न अहो अब और यहाँ..
ऊपर को निरखो अब तो बस मिलता है चिरमेल वहाँ..
After India became independent in 1947, he was also made an honorary member of the Rajya Sabha, where he used poetry to put his opinions before the other members. He remained a member of the Rajya Sabha till his death in 1964. He was awarded Padma Bhushan in 1954.
His works are based along patriotic themes, among others poets such as Ramdhari Singh Dinkar and Makhanlal Chaturvedi. His poetry is characterized by non-rhyming couplets in Khadi Boli. Although the couplet structure is non rhyming, the prominent use of alliterations lends a rhythmic backdrop due to the rhythmic alterations between vowels and consonants. He was a religious man, and this can be seen in his works.
కవిత్వం:
మల్లాది గోపాలకృష్ణ
మల్లాది గోపాలకృష్ణ ప్రముఖ రంగస్థల నటుడు, దర్శకుడు, రూపశిల్పి మరియు నటశిక్షణ అధ్యాపకులు.
గోపాలకృష్ణ 1948, సెప్టెంబరు 22 న సుబ్బారావు, జయలక్ష్మీ దంపతులకు విజయవాడలో జన్మించాడు.
చిన్నతనంలో ఏడిద కామేశ్వరరావు (రేడియో అన్నయ్య) ప్రోత్సాహంతో ఆకాశవాణి బాలానందం కార్యక్రమాలలో పాల్గొనడంతో గోపాలకృష్ణకి నాటకాలపై అభిరుచి ఏర్పడింది. రేడియో అన్నయ్య రచించిన నాటకాల్లో ముఖ్యపాత్రల్లో నటించడం ద్వారా వాచికాభినయంలో మెరుగులు దిద్దుకున్నాడు. క్రమక్రమంగా రంగస్థలంపై చిన్నచిన్న పాత్రలలో నటించడం ద్వారా గోపాలకృష్ణ నాటక జీవితం ప్రారంభమైంది.
గుంటూరులో గురజాల కృష్ణమూర్తి, మంచికంటి కామేశ్వరరావు, కృష్ణారావు, సోమశేఖర్, రాజాజీ, గబ్బిట మొదలైనవారితో కలసి మూడు సంవత్సరాలునాటకాల్లో పాల్గొని, తన నటనా సామర్థ్యాన్ని పెంచుకున్నాడు. ఆ తరువాత విజయవాడలో జి.ఎస్.ఆర్. మూర్తి శిష్యరికంలో, దర్శకత్వంలో జగపతిరాజు, అన్నపూర్ణ, అడవి శంకరరావు, సంజీవి ముదిలి, సీతాలత, జి.ఎస్.ఆర్.కె. శాస్త్రి, సి.హెచ్. కబీర్ దాస్, విన్నకోట రామన్న పంతులు, రామచంద్ర కాశ్యప, విజయరాం, జంధ్యాల, సి. మోహనరావు, నండూరి సుబ్బారావు, కోకా సంజీవరావు, వాసుదేవమూర్తి, మురళీమోహన్, శివరామిరెడ్డి మొదలైన వారితో కలిసి అనేక నాటకాలలో నటించాడు.
ఎ.ఆర్.కృష్ణ ఆధ్వర్యంలో సాగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ థియేటర్ ఇన్సిట్యూట్ అండ్ రిపర్టరీలో నటశిక్షణలో చేరి విద్యార్థిగా చేరి నటనలో మెళకువలు నేర్చుకున్నాడు. అటుతర్వాత అదే సంస్థలో ఆహార్యాభినయంలో అధ్యాపకునిగా చేరాడు. అనేక శిక్షణ శిబిరాల్లో ఆహార్యాభినయం, వాచికాభినయం అంశాలలో ఔత్సాహిక నటులకు శిక్షణలిచ్చాడు.
ఆహార్యం మీద దృష్టి సారించిన గోపాలకృష్ణ శాస్త్రీయ పద్ధతులలో మెళకువలు నేర్చుకొని, రూపశిల్పాన్ని వృత్తిగా స్వీకరించాడు. తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం, కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం, నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామా వారు నిర్వహించిన శిక్షణా శిబిరాల్లో ఆహార్యంపై శిక్షణలు ఇచ్చాడు. 2003లో శ్రీనాథుడు చారిత్రక నాటక ప్రదర్శనకు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలులో పర్యటించాడు. తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం రంగస్థల కళలశాఖలోని విద్యార్థులకు ఆహార్యంలో శిక్షణ ఇస్తున్నాడు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ నాట్య సంఘం
ఆంధ్రప్రదేశ్ నాట్య సంఘం జాతీయ స్థాయిలోని 'భారతీయ నాట్యసంఘానికి అనుబంధ సంస్థ. 1954, అక్టోబరు 1న ఎ.ఆర్.కృష్ణ ఆధ్వర్యంలో ప్రారంభమైన ఋ సంఘానికి మొదటి అధ్యక్షులుగా డా.మర్రి చెన్నారెడ్డి, రెండవ అధ్యక్షులుగా పి.వి.నరసింహారావు కొనసాగారు.
ఈ నాట్య సంఘం మొదట్లో ఇండియన్ నేషనల్ థియేటర్, కళామండలి, సాధన సంఘం, నాట్య కళానికేతన్, నవ కళా కేంద్రం అనే 5 సమాజాల సమాఖ్యగా రూపుదిద్దుకుంది. సంస్థ ఏర్పడిన కొద్దిరోజుల్లోనే వందకుపైగా నాటక సమాజాలు దీనికి అనుసంధింపబడ్డాయి. హైదరాబాద్ కేంద్రంగా ఉంటూ విశాఖపట్నం, విజయవాడ, అనంతపురం, నిజామాబాద్, వరంగల్లు మొదలైన నగరాల్లో ప్రాంతీయ కేంద్రాలు ఏర్పడ్డాయి. నటన, దర్శకత్వం, సాంకేతిక అంశాలలో శిక్షణ ఇవ్వడంతోపాటు వివిధ ప్రాంతాలో జరిగే రంగస్థల కార్యక్రమాలను సమన్వయ పరచడం వంటి కార్యక్రమాలను నిర్వహించడంలో ఈ సంస్థ ముఖ్యపాత్రను పోషించింది.
పుష్ప మిత్ర భార్గవ
పుష్ప మిత్ర భార్గవ ( ఫిబ్రవరి 22, 1928 - ఆగష్టు 1, 2017) (పి.ఎం.భార్గవ) భారతీయ ప్రముఖ శాస్రవేత్త. ఇతను "సెంటర్ ఫర్ సెల్యూలర్ అండ్ మాలిక్యూలర్ బయాలజీ" వ్యవస్థాపకులు. 
1928 ఫిబ్రవరి 22న అజ్మీర్‌లో జన్మించారు. లక్నో యూనివర్సిటీ నుంచి కెమిస్ట్రీలో ఎంఎస్సీ పూర్తి చేసి అదే యూనివర్సిటీలో 1946లో తన 21వ ఏట కెమిస్ట్రీలో పీహెచ్‌డీ పొందారు. ఆ తర్వాత హైదరాబాద్‌కు వచ్చి 1950 నుంచి 1953 మధ్య కాలంలో ప్రస్తుతం ఉన్న ఐఐసీటీలో, ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో పరోశధకుడిగా పనిచేశారు. తర్వాత 1953 నుంచి 56 వరకు అమెరికా వెళ్ళి అక్కడి యూనివర్సిటీ ఆఫ్‌ విస్‌కానిసన్‌, మెడిసన్‌లో ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్త హెడెల్‌ బర్గర్‌తో కలిసి విస్తృతమైన పరిశోధనలు చేశారు. 1956- 57 వరకు లండన్‌లోని నేషనల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఫర్‌ మెడికల్‌ రిసెర్చ్‌లో పనిచేసి 1957లో ఇండియాకు వచ్చి తిరిగి ఐఐసీటీలో చేరారు. తర్వాత ఐఐసీటీలో పనిచేస్తూనే సీసీఎంబీ పరిశోధన సంస్థను స్థాపించారు. ఆయన అందించిన సేవలకు గాను 1986లో భారత ప్రభుత్వం పద్మభూషణ్‌ పురస్కారంతో సత్కరించింది.
హైదరాబాదులోని ఉప్పల్‌లోని ఐదు అంతస్తుల నివాసంలో ఒక అంతస్తును పరిశోధనశాలకు, మరో అంతస్తును లైబ్రరీకి కేటాయించారు. ఇటీవల వరకూ ఆయన అనేక ఫార్మా కంపెనీలకు సలహాదారుగా పనిచేస్తున్నారు. బీజేపీ ఆధ్వర్యంలోని ఎన్‌డీఏ ప్రభుత్వం ఏర్పడ్డాక దేశ వ్యాప్తంగా అసహనం, దళితులపై దాడులు పెరిగిపోతున్నాయని నిరసన వ్యక్తం చేస్తూ.. 2016లో పద్మభూషణ్‌ అవార్డును వెనక్కి ఇస్తున్నట్టు ప్రకటించారు. ఆయన భార్య మనోరమ, ఇద్దరు పిల్లలు ఉన్నారు.
ఇతను ఆగస్టు 1, 2017 న హైదరాబాదులో మరణించారు.
ఎలియనేషన్ సిద్ధాంతం
నాటకం లోని పాత్రలు ముందుకొచ్చి ప్రేక్షకులతో మాట్లాడుతూ, రసానుభూతి నుంచి వారిని బయటకు తీసుకువచ్చే ప్రక్రియని ఎలియనేషన్ అంటారు. బెర్టోల్ట్ బ్రెహ్ట్ దీనిని రూపొందించాడు. 1936 లో ప్రచురించిన "చైనీస్ యాక్టింగ్ లో పరాయీకరణ ప్రభావాలను" అనే వ్యాసంలో బ్రెచ్ మొట్టమొదటిగా ఈ పదాన్ని ఉపయోగించాడు.
రంగస్థలంపై జరిగే సన్నివేశం, సంభాషణల్లో ప్రేక్షకులు తాదాత్మ్యం చెందకుండా ప్రతిక్షణం తాను నాటకాన్ని చూస్తున్నాననే భావాన్ని ప్రేక్షకుడికి విధిగా కలిగించాలి. అతడి తాదాత్మ్యనికి విచ్ఛిత్తి జరగాలి. అప్పుడే ప్రేక్షకునిలో ఆలోచన మొలకెత్తుతుంది. అదే ఎలియనేషన్ సిద్ధాంతం. ప్రేక్షకుడు నాటకాన్ని చూసి ప్రదర్శనానంతంరం నోరు మూసుకొని వెళ్లిపోయేవాడుకాదు, అతనికి ఆలోచనలు ఉంటాయి, ఆ ఆలోచనలకు పదును పెట్టాల్సిన అవసరం ఉందని చెప్పడంలో ఎలియనేషన్ చాలా ఉపయోగపడుతుంది.
వంటి నాటికలేకాకుండా ఇంకా వస్తూనే ఉన్నాయి.
ఈటీవీ ప్లస్
ఈటీవీ PLUS, ఈటీవీ నెట్‌వర్క్ లో వినోద సంబందమైన ఛానలు. ఈ ఛానలు నవంబర్ 14, 2015 న ప్రారంభించబడింది.
పాఠశాల (మాసపత్రిక)
ఈ మాసపత్రిక 1977లో ప్రారంభించబడింది. పదవ తరగతి విద్యార్థుల కొరకు ఈ ప్రత్యేక విద్యాసంబంధమైన పత్రిక వెలువడుతున్నది. విద్యార్థులకు అవసరమైన పాఠ్యాంశాలు, వాటికి సంబంధించిన విషయాలు ఈ పత్రికలోని ప్రధానాంశాలు. ఈ తరహా మాసపత్రిక తెలుగులో ఇదే మొదటిది. ఈ పత్రిక చిత్తూరు జిల్లా, చౌడేపల్లె నుండి వెలువడుతున్నది. విజయవాణి పబ్లిషర్స్ తరఫున ఈ పత్రికను నాయుని కృష్ణమూర్తి నడుపుతున్నాడు. ప్రస్తుతం ఈ పత్రికకు గుమ్మనూరు రమేష్ బాబు ప్రధాన సంపాదకునిగా వ్యవహరిస్తున్నాడు.
ఆంధ్ర విశ్వ కళాపరిషత్తు (నాటక సంస్థ)
ఆంధ్ర విశ్వ కళాపరిషత్తు (నాటక సంస్థ) తెలుగు నాటకరంగ కార్యకలాపాలు విస్తృతంగా జరగడంకోసం ఏర్పాటుచేయబడిన నాటక సంస్థ. స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ సమయంలో అప్పుడప్పుడు కొన్ని తెలుగు నాటకరంగ కార్యక్రమాలు మాత్రం జరిగేవి. అదే సయమంలో ఆంధ్ర విశ్వ కళాపరిషత్తు ఏర్పడింది. 1921 నుండి 1946 వరకు ఈ సంస్థ చురుకుగా పనిచేసింది.1928 ఇబ్సన్ శత జయంతి సమయంలో అందరి దృష్టి ఆధునిక పాశ్చాత్య నాటకరంగంవైపు మళ్లింది. తెలుగు నాటకరంగం చెల్లాచెదురు కాకూడదనే ఉద్దేశంతో ఆంధ్ర విశ్వ కళాపరిషత్తు నాటక సంస్థ తనవంతు కృషిచేసింది.
మాబడి (మాసపత్రిక)
ఈ మాసపత్రిక 1977లో ప్రారంభించబడింది. ఏడవ తరగతి విద్యార్థుల కొరకు ఈ ప్రత్యేక విద్యాసంబంధమైన పత్రిక వెలువడుతున్నది. విద్యార్థులకు అవసరమైన పాఠ్యాంశాలు, వాటికి సంబంధించిన విషయాలతో పాటు జనరల్ నాలెడ్జి, కళలు, సైన్స్, సమాజం, సాహిత్యం, వ్యక్తులు, ప్రదేశాలు మొదలైన అంశాలను నిపుణులైన అధ్యాపకులచేత వ్రాయించి ఈ పత్రికలో ప్రచురిస్తున్నారు. ఐదవ తరగతి విద్యార్థులకోసం కూడా ఈ మాసపత్రిక 1995 నుండి వెలువడుతున్నది. 2010 నుండి ఈ పత్రికను రంగులలో ప్రచురిస్తున్నారు. ఈ పత్రిక చిత్తూరు జిల్లా, చౌడేపల్లె నుండి వెలువడుతున్నది. విజయవాణి పబ్లిషర్స్ తరఫున ఈ పత్రికను నాయుని కృష్ణమూర్తి నడుపుతున్నాడు. ప్రస్తుతం ఈ పత్రికకు గుమ్మనూరు రమేష్ బాబు ప్రధాన సంపాదకునిగా వ్యవహరిస్తున్నాడు.
ప్రసాదమూర్తి ముదనూరి
ప్రసాదమూర్తి ముదనూరి ప్రముఖ రంగస్థల నటుడు, దర్శకుడు, ప్రయోక్త, నిర్వాహకుడు. నాటకాన్ని కేవలం పరిషత్తుల ప్రదర్శనకే పరిమితం చేయకుండా, నాటక ప్రదర్శనలో సాంకేతిక విలువలు పెంచి, తెలుగు నాటకం జాతీయ స్థాయిలో సుస్థిర స్థానం సంపాదించుకోవడానికి పునాదులు వేయాలకున్నాడు.
ప్రసాదమూర్తి 1955, జనవరి 14 న ముదనూరి రామన్న, రత్నమ్మ దంపతులకు పశ్చిమగోదావరి జిల్లా లోని కాశిపాడులో జన్మించారు. తూర్పుగోదావరి జిల్లా, రాజమండ్రి స్థిరనివాసం ఏర్పరచుకొన్నాడు.
1972లో వరుడుకావాలి నాటికతో ప్రసాదమూర్తి నాటకరంగ ప్రస్థానం మొదలైంది. నటుడుగా, దర్శకుడుగా, ప్రయోక్తగా, నిర్వాహకుడుగా ఉన్నత శిఖరాలను అధిరోహించి, ఎన్నెన్నో ఆణిముత్యాల్లాంటి నాటక ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు. వద్దంటే పెళ్ళి (2009) ఆయన చివరి నాటిక.
తెలుగు నాటకరంగంలోని అన్ని పరిషత్తుల్లోనూ ప్రసాదమూర్తి నాటకం వేశాడు. 1973లో కళావాణి అనే సంస్ధ పెట్టి ఉభయగోదావరి జిల్లా అంతా నాటకాలు ప్రదర్శించాడు. నంది నాటక పరిషత్తులో అనేకసార్లు నందులు, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం పురస్కారం అందుకున్నాడు. రాజమండ్రి కేంద్రంగా చేసుకొని మూడు దశాబ్దాలపాటు నాటకరంగానికి సేవలు అందించాడు.మొదలగునవి ఆయన నటనా ప్రతిభకు, దర్శకత్వ నిపుణతకు ప్రతిబింబాలు.
ప్రసాదమూర్తి 2009, ఆగష్టు 5న (మరో రెండు రోజుల్లో, అంటే ఆగస్టు 7న తన పుత్రుని వివాహం జరుగవలసి వుంది) గుండెపోటుతో హఠాత్తుగా మరణించారు.
ఫ్రీజ్ టెక్నిక్
ఫ్రీజ్ టెక్నిక్ అనేది నాటకం లో ఉపయోగించే ఒక ప్రక్రియ. ఒక సన్నివేశంలో ఒక విషయం ఒక పాత్ర చెప్పిన తరువాత సంతోషంకానీ, విషాదంకానీ, ఆశ్చర్యంగానీ కలిగినప్పుడు మిగిలిన పాత్రలు ఎలా ఉన్నవి అలా బిగుసుకుపోయి కావలసిన భావాన్ని కలుగజేయడాన్ని ఫ్రీజ్ టెక్నిక్ అంటారు. నాటకంలో ఏపాత్ర తోనైనా స్వగతం చెప్పించేటప్పుడు మిగతా పాత్రలను ఫ్రీజ్ చేయించవచ్చు. అలాగే వ్యాఖ్యాత జరుగుతున్న సన్నివేశం గురించి వ్యాఖ్యానించవలసి వచ్చినప్పుడు ఆ సన్నివేశం మొత్తాన్ని ఫ్రీజ్ చేయించవచ్చు. ఇంకా సన్నివేశ బ్యాక్ గ్రౌండ్ లో ఫ్లాష్ బ్యాక్ గానీ, షాడో ప్లే గానీ, డైరెక్టు దృశ్యంగానీ చూపించేటప్పుడుగానీ ముందు రంగస్థలంపైనున్న నటులను ఫ్రీజ్ చేయవచ్చు. ఇలా ఇంకా అనేక సందర్భాలలో దర్శకుడు అవసరాణుగుణంగా ఫ్రీజ్ టెక్నిక్ ను ఉపయోగించుకొనవచ్చు.
విదేశాలలో పర్యటించి రంగస్థల శాస్త్ర అధ్యయనం, చేసిన అధ్యాపకుల వల్ల విదేశీ నాటకాలలో వినియోగించిన ఫ్రీజ్ టెక్నిక్ ను తెలుగు నాటకరంగంలోకి తీసుకురావడం జరిగింది.
1964లో మరో మొహెంజొదారో నాటకం ద్వారా ఎన్.ఆర్.నంది ఈ ఫ్రీజ్ ప్రక్రియును తెలుగు నాటకరంగంలోకి ప్రవేశపెట్టారు. ఆ తరువాత ఇది అనేక నాటకాలలో ప్రవేశపెట్టబడింది. ఎలియనేషన్ ధోరణి ప్రయోగించిన సందర్భంలో విధిగా మిగిలిన పాత్రలన్నీ ఫ్రీజ్ అయిపోతాయి. సూత్రధారుడు పాత్రలను, లేదా సన్నివేశాన్ని వివరించే సమయంలో కూడా పాత్రలు ఫ్రీజ్ అవుతాయి.
సుందర్.సీ
సుందర్.సీ తమిళ చలనచిత్ర దర్శకులు మరియు నటుడు. వీరు తమిళనాడులోని ఈరోడు జిల్లాలో జన్మించారు, తమిళంలో 24 సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించారు. "తలై నగరం" చిత్రముతో హీరోగా మారారు. తొలి నాళ్ళలో, మణివణ్ణన్ గారి దగ్గర సహాయకులుగా ఉన్న వీరు "ముఱై మామన్" అనే హాస్యరసప్రధాన చిత్రముతో మొదటిసారి దర్శకులురా మారారు. వీరి తెరకెక్కించిన కొన్ని చిత్రములలో హీరోయిన్ పాత్ర పేరు "ఇందు" అనబడుతుంది .
1995-వ సంవత్సరం "ముఱై మామన్" అనే హాస్యరసప్రధాన చిత్రముతో సుందర్.సీ మొదటిసారి దర్శకులురా మారారు, ఆ తర్వాత "ముఱైమాప్పిళ్ళై", అని నటుడు విజయకుమార్ తనయుడు అరుణ్ విజయ్ మొదటి సినిమాకు దర్శకత్వం వహించారు. రజనీకాంత్ గారితో "అరుణాచలం", "కమల్ హాసన్"తో శివం మాత్రమే కాక మరికొందరి నటులతో అనగా కార్తీక్, ప్రశాంత్, అర్జున్, శరత్ కుమార్ మరియు అజీత్ కుమార్ మొదలైనవారి చిత్రములకు దర్శకత్వం వహించారు.ఇయన తెలుగులో నేరుగా దర్శకత్వం వహించిన చిత్రం సమ్ థింగ్ సమ్ థింగ్ .
2006-వ సంవత్సరం అతని దర్శకత్వపు వృత్తిని విరమించి,"తలై నగరం" చిత్రముతో హీరోగా మారారు. ఆరంభ దశలో పరాజయం పొందినప్పటికీ తదుపరి ఘన విజయాలను సొంతం చేసుకున్నారు. 2007-వ సంవత్సరం విడుదలైన "వీరాప్పు" సినిమానూ, 2008-వ సంవత్సరం విడుదలైన "శండై" సినిమానూ విజయం పొందాయి.
2017-వ సంవత్సరం దక్షిణ భారత నాలుగు భాషలలో ఏకకాలంలో నందిని అనే దారవాహికను స్వయంగా తన సతీమణి కుష్బూ గారితో కలిసి నిర్మించారు.చలనచిత్రాన్ని తలపించేలా ఆ దారవాహికను రూపుదిద్ది ప్రముఖుల మన్ననలు అందుకున్నారు.అంతేకాక, ఈ దారవాహికకు పాక్షికంగా కథనందించారు.
సుమధుర కళానికేతన్
సుమధుర కళానికేతన్ విజయవాడలోని నాటక సంస్థ. 1973లో ప్రారంభించబడిన ఈ సంస్థ, 1995 నుండి తెలుగు హాస్య నాటిక పోటీలను నిర్వహిస్తుంది.
సుమధుర కళానికేతన్ వారి 22వ తెలుగు హాస్య నాటికల పోటీలు 2017, ఆగస్టు 4,5,6 తేదీలలో విజయవాడ లోని సిద్దార్థ కళాశాలలో జరిగాయి.
అమరేంద్ర బొల్లంపల్లి
అమరేంద్ర. బి రంగస్థల, టీవీ నటుడు, దర్శకుడు మరియు సినిమా నటుడు.
అమరేంద్ర 1952, ఆగష్టు 8 న బొల్లంపల్లి వేంకటహరి, ఆండాళమ్మ దంపతులకు హైదరాబాద్ లో జన్మించాడు. బి.ఏ. వరకు చదువుకున్నాడు. పి.జి. డిప్లొమా ఇన్ థియేటర్ ఆర్ట్స్ లో చేరి నటన, దర్శకత్వంలో శిక్షణ పొందాడు.
కల్పనశ్రీ తో 1977, జూన్ 7న అమరేంద్ర వివాహం జరిగింది. వారికి ఇద్దరు అమ్మాయిలు (స్పందన, భావన)
వజీర్ సుల్లాన్ టొబాకో కంపనీలో సీనియర్ బ్లెండింగ్ అధికారిగా పనిచేసి, 1997లో స్వచ్ఛంద పదవి విరమణ చేశాడు.
అమరేంద్ర, తన పెద్దన్నయ్య భాను ప్రకాష్ ప్రోత్సాహంతో పత్తర్ కే ఆన్సూ అనే హిందీ నాటకంలో నాటకరంగ ప్రవేశంచేశాడు. వివిధ సంస్థలలో 4వేల వరకు నాటిక, నాటక ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు. మొదటిసారిగా ఎన్.ఆర్. నంది రాసిన వాన వెలిసింది నాటికకు దర్శకత్వం వహించాడు. 1972లో రవి ఆర్ట్స్ సంస్థ హైదరాబాద్ లో నిర్వహించిన నాటిక పోటీలలో ఉత్తమ దర్శకుడిగా బంగారు పతకం అందుకున్నాడు. అనేక నాటక పోటీలకు న్యాయ నిర్ణేతగా వ్యవహరించాడు.
1969లో ఆదర్శ యువభారతి అనే సంస్థను ప్రారంభించి, ఆ సంస్థ ఆధ్వర్యంలో నాటిక, నాటక ప్రదర్శనలు ఇస్తున్నాడు.
నంది బహుమతులు:
పురస్కారాలు - సత్కారాలు:
తూర్పు పడమర, మిస్టరీ, జీవన తీరాలు, ధరణికోట, ధూర్జటి, పోతన, ఫ్యాక్షన్ - ఫ్యాక్షన్, కాశీమజిలీ కథలు, ఊహల పల్లకి, మాయాబజార్, మంచుపర్వతం, ఉషోదయం, విధి, పద్మవ్యూహం, ఎండమావులు, అనురాగధార, ఓ అమ్మకథ, బుజ్జి - బజ్జిబాబు, కథా స్రవంతి, శ్రావణీ సుబ్రహ్మణ్యం వంటి దాదాపు 250 సీరియళ్లలో నటించాడు.
అమరేంద్ర నటించిన ఆందమే ఆనందం నాటిక చూసిన జంధ్యాల విచిత్రప్రేమ సినిమాలో అమరేంద్రకు అవకాశం ఇచ్చాడు. ఆ తరువాత బావా బావా పన్నీరు, విషజ్వాల, చీకటి సూర్యులు, కూలన్న, రైతురాజ్యం, ఊరుమనదిరా, భీముడు, వేగుచుక్కలు, గంగమ్మ జాతర, వీరివీరి గుమ్మడి పండు, అమ్మమీద ఒట్టు, బతుకమ్మ, వీర తెలంగాణ, పోరు తెలంగాణ, రాజ్యాధికారం మెదలైన సినిమాలలో నటించాడు.
నరకం మరెక్కడో లేదు
నరకం మరెక్కడో లేదు సుఖమంచి కోటేశ్వరరావు (విజయవాడ) రచించిన సాంఘీక నాటిక. నరకం అనేది ఎక్కడో లేదని, ప్రభుత్వ వైద్యశాలే నరకం వంటిదని, ప్రభుత్వ వైద్యశాలల్లోని అవినీతి, లంచగొండితనం, నిర్లక్ష్యం మూలంగా సాధారణ ప్రజలు అనుభవిస్తున్న బాధలను ఈ నాటిక హృద్యంగా వివరించింది. 1980లో రచించిన నాటికను రాజమహేంద్రవరం కు చెందిన ప్రజా దర్శకుడు టి.జె రామనాధం అద్భుత దృశ్యకావ్యంగా రూపుదిద్దాడు. రంగస్థలం ను ఆరు భాగాలుగా విభజించి ఓ వైద్యశాల సెట్ వేశాడు. ప్రధాన ద్వారం, రోగులు నిరీక్షణ గది, పెద్ద డాక్టరు గది, ఇంజెక్షన్ గది, సర్జరీ రూమ్‌, మార్చురీ, జనరల్‌ వార్డులతో ఆసుపత్రి ప్రేక్షకుల ముందు ప్రత్యక్ష మవుతుంది.
పేదల పట్ల వైద్యుల, నర్సుల నిర్లక్ష్యపు ధోరణి... మంత్రుల బిడ్డలకు చేసే మర్యాదలు... బతికున్న మనిషిని నిర్లక్ష్యం చేసి మార్చురీలో పడెయ్యడం... శవాన్ని చూడాలనుకున్న రక్త సంబంధీకుల దగ్గర లంచాలడిగే కర్కశత్వం... యాక్సిడెంట్‌ అయ్యి ప్రాణాపాయంలో ఉన్న పేషెంట్‌ని సంపూర్ణంగా నిర్లక్ష్యం చేసి, తమ ప్రాణం మీద కొచ్చినపుడు అతన్ని బతికించడానికి పడే తపన... పసిబిడ్డలను మార్చేయ్యడం... వద్దనుకున్న బిడ్డను అధికారానికి భయపడి ప్రమోషన్‌ కోసం స్వార్థంతో చంపెయ్యడం... ఏ స్ధాయి మహిళ ఉద్యోగినైనా లైంగిక దృష్టితో చూడటం... అది డాక్టరయినా, క్లాస్‌ ఫోర్‌ ఎంప్లాయైనా మగ దృష్టితోనే వ్యవహరించడం... మహిళలు సైతం మనుగడ కోసం తమ స్త్రీత్వాన్ని ప్రదర్శించడం వంటివి ఈ నాటిక ఇతివృత్తం.
హాస్పిటల్‌లో జరిగే అవినీతితో ఆరంభమై, డబ్బుల వాటాల్లో కొట్టుకు చచ్చే పెద్దా, చిన్న డాక్టర్లల స్వభావాలను, డాక్టర్లు నర్సుల సరససల్లాపాలు, రోగుల పట్ల నిర్లక్ష్యం ఈ నాటిక కళ్లకు కట్టినట్లు చూపిస్తుంది.
మొత్తం 11 పాత్రలుగల ఈ నాటిక కొన్ని వందల ప్రదర్శనలు పూర్తిచేసుకొని, వేదికెక్కిన ప్రతిచోటా బహుమతులు అందుకుంది.
రామనారాయణ తర్కరత్న
రామనారాయణ్ తర్కరత్న (1822-1886) ప్రముఖ బెంగాలీ నాటకకర్త మరియు రచయిత. 'నాటుకె రామనారాయణ్' గా ప్రసిద్ధుడైన ఇతను తన నాటక కృతులతో బెంగాలీ నాటకరంగ అభివృద్ధికి ఇతోధికంగా తోడ్పడ్డాడు. ఇతని మొదటి నాటక రచన 'కులీనకుల సర్వస్వ' (1854) బెంగాలీ భాషలో తొలి స్వతంత్ర నాటకంగా గుర్తించబడింది.
రామనారాయణ్ తర్కరత్న పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని దక్షిణ 24 పరగణాలజిల్లాలో హరినావి గ్రామంలో 1822 డిశంబర్ 26 న ఒక పండిత కుటుంబంలో జన్మించాడు. తండ్రి రామధన శిరోమణి. తండ్రి, తాత లిరువురూ సంస్కృత కళాశాలలో అధ్యాపకులు. రామనారాయణ్ తర్కరత్న ప్రాధమిక విధ్యాభ్యాసానంతరం కలకత్తాలోని సంస్కృత కళాశాలలో 1843 నుండి 1853 వరకు ఉన్నతవిద్యను అభ్యసించాడు. హిందూ మెట్రోపాలిటిన్ కళాశాలలో ప్రధాన పండితుడుగా 2 సంవత్సరాలు పనిచేసాడు. ఇక్కడ పనిచేస్తున్నప్పుడే అతనిలో నాటక రచనావ్యాసంగం ప్రారంభమైంది. అనంతరం 27 ఏళ్ళుపాటు సంస్కృత కళాశాలలో అధ్యాపకుడుగా పనిచేసాడు. 1882 లో పదవీ విరమణఅనంతరం తన స్వస్థలం హరినావిలో ఒక సంస్కృత పాఠశాలను ప్రారంభించాడు. 1886 జనవరి 19న స్వస్థలంలో మరణించాడు. ఇతని సోదరుడు ప్రాణకృష్ణ విద్యాసాగర్ కూడా సంస్కృత కళాశాల అధ్యాపకుడు.
రామనారాయణ్ తర్కరత్న మొత్తం 9 నాటకాలను రాసాడు. ఇతని మొట్టమొదటి నాటకం కులీనకుల సర్వస్వ సాంఘిక సంస్కరణ అంశంతో ముడిపడిన ఒక సాంఘిక నాటకం. ఐదు సంస్కృత నాటకాలను బెంగాలీ భాషలోకి అనువదించాడు. మూడు పౌరాణిక నాటకాలను బెంగాలిలో రచించాడు.
సుప్రసిద్ధ సంస్కృత నాటకాలను బెంగాలీ భాషలో అనువదించాడు.
ఆర్యా శతకం, దక్షయజ్ఞం
రుక్మిణీ హరణ (1871), కంసవధ (1875), ధర్మవిజయ (1875)
బూఝవేకినా, జెమన కర్మతెమని ఫల (Yeman Karma Teman phal) (1863), ఉభయసంకట (1869), చక్షుదాన (1869)
ఇది రామనారాయణ్ తర్కరత్న తొలి నాటక రచన. ఇతని నాటక కృతులలో ప్రసిద్ధమైనది. బెంగాలీ భాషలో తొలి స్వతంత్ర నాటకంగా గుర్తించబడింది. 1854 లో వెలువడిన 'కులీనకుల సర్వస్వ' బెంగాలీ నాటకం ఆనాటి హిందూ సమాజంలో పాతుకుపోయిన బహుభార్యాత్వ దురాచారాన్ని ఖండిస్తూ, సమాజంలో దాని విషప్రభావాన్ని ఎత్తిచూపుతూ రాయబడిన సాంఘిక నాటకం. సాంఘిక సంస్కరణను ఆలంబనగా చేసుకొని వచ్చిన బెంగాలీ నాటకాలలో ఇది మొదటిది. ఉదాహరణకు చక్కని నిర్మాణకౌశలంతో రూపొందిన ఈ నాటకం 1858 లో జరిగిన నాటక ప్రదర్శనలో 50 రూపాయల బహుమతిని గెలుచుకొంది.
ఇది రామనారాయణ్ తర్కరత్న మరో ప్రసిద్ధ నాటక రచన. శ్రీహర్షుని సంస్కృత నాటకం రత్నావళి కి బెంగాలీ భాషానువాదం. కలకత్తా లోని పాయికపడా రాజమందిరంలో 1858 లో విజయవంతంగా ప్రదర్శింపబడటంతో బెంగాలీ నాటక రంగంలో నూతనశకం ప్రారంభమైంది. ఈ నాటక ప్రదర్శన చూసాకే మైఖేల్ మధుసూదన్ దత్ బెంగాలీ నాటక రచనకు పూనుకొన్నాడు.
రామనారాయణ్ తర్కరత్న బెంగాలీ నాటక అభివృధికి గణనీయమైన సేవ చేసాడు. అతని తొలి రచన 'కులీనకుల సర్వస్వ' (1854) సామాజిక రుగ్మతలను ఖండిస్తూ రాయబడిన తొలి బెంగాలీ స్వతంత్ర నాటకం. తదనంతర కాలంలో ఈ నాటకాన్ని అనుసరించి సామాజిక సంస్కరణ అంశంతో అనేక బెంగాలీ నాటకాలు వెలువడ్డాయి. వీటిలో ప్రాణకృష్ణ విద్యాసాగర్ రచించబడినదిగా భావించిన 'సంబంద సమాధి' నాటకం (దీని పూర్తి పేరు 'కులీనీ వైదికకుల కాలీన కాలాల కరవాల భూతసంబంది సమాధి' నాటకం), తారక చంద్ర చూడామణి రచించిన 'సపత్నీ నాటకం' లు ముఖ్యమైనవి. ఇతని 'రత్నావళి' నాటక ప్రదర్శన మరో సంచలనం. ఇది అనేకమంది వంగ రచయితలకు తమ మాతృభాష బెంగాలీలో నాటకాలు రాయడానికి కావలిసినంత ప్రేరణ ఇచ్చింది.
'నాటుకె రామనారాయణ్' గా పేరుపొందిన రామనారాయణ్ తర్కరత్న 'బెంగాల్ ఫిల్‌హర్మోనిక్ అకడమీ' (Bengal Philharmonic Academy) నుండి 'కావ్యోపాధ్యాయ' పురస్కారం పొందాడు. ఇతని నాటకాలు ఎక్కువగా కలకత్తా లోని బెల్గాచియాలో గల ఖ్యాతిగాంచిన 'రంగ్‌మంచ్' లో అనేకసార్లు ప్రదర్శించబడటమే కాకుండా నాటక ప్రదర్శనలలో అనేక బహుమతులు గెలుచుకొన్నాయి.
ఎక్స్‌ప్రెషనిజం
ఎక్స్‌ప్రెషనిజం (భావవ్యక్తీకరణవాదం) అనేది నాటకంలో ఉపయోగించే ఒక ప్రక్రియ. అస్పష్టత, క్లిష్టత, ప్రతీకలమయం పోలికలులేని వాటి మధ్య పోలికలు తెచ్చి దిగ్ర్భాంతిని తీవ్రభావావేశాన్ని కలిగించడాన్ని ఎక్స్‌ప్రెషనిజం అంటారు. మామూలుగా ఉండే సహజమైన ఎక్స్‌ప్రెషన్స్ కన్నా అదనంగా, అతిగా, ఆశ్చర్యకరమైన ఎక్స్‌ప్రెషన్స్ తో దిగ్భ్రాంతికరమైన భావాలను పలికించడం, విషయాన్ని ఎగ్జాగ్జరేట్ చేసి చూపించడం, అతిశయోకక్తులను ప్రదర్శించడం, పారడీ చేయడం, హేళన వ్యక్తీకరించడం, విమర్శ ప్రస్పుటంగా చూపడం మొదలైన అతివాద ధోరణులను చూపించడానికి, విషయ తీవ్రతను ఎక్కువగా తెలపడానికి చేసే ప్రయత్నమే ఈ ఎక్స్‌ప్రెషనిజం.
ఎక్స్‌ప్రెషనిజం అనే పదాన్ని తొలిసారిగా 1901లో ఫ్రెంచి చిత్రకారుడైన జులీన్ ఆగస్టు హెర్వే చిత్రలేఖనంలో ఉపయోగించాడు. 1914లో వాల్టేర్ హసెన్ క్లెవర్ ప్రదర్శించిన ది సన్ అనే నాటకంలో ఈ ఎక్స్‌ప్రెషనిజం విజయవంతమయింది.
ఎక్స్‌ప్రెషనిజం లక్షణాలను ఆర్.ఎస్. ఫ్యూర్నెస్ ఎక్స్‌ప్రెషనిజం అనే గ్రంథంలో ఈ క్రింది విధంగా పేర్కొన్నాడు.
హుమాయున్ ఆజాద్
హుమయూన్ అజాద్ (; 28 ఏప్రిల్ 1947 - 12 ఆగస్టు 2004) బంగ్లాదేశ్ రచయిత, కవి, పండితుడు, భాషావేత్త. అతను 70కి పైగా రచనలు చేసాడు. మతపరమైన ఫండమెంటలిజం కు వ్యతిరేకంగా ఉన్న అతని రచనలు సానుకూల, ప్రతికూల సమీక్షలను పొందాయి. అతను ముస్లిం తీవ్రవాదులు చంపబడ్డాడు.
అతను బంగ్లా అకాడమీ లిటరరీ పురస్కారాన్ని 1986లో పొందాడు. 2012లో అతను బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వంచే "ఎకుషే పడక్" పురస్కారాన్ని పొందాడు.
అతను 1947 ఏప్రిల్ 28న బిక్రంపూర్,మున్షీగంజ్ కు చెందిన రార్హీ గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇదే గ్రామంలో ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త జగదీశ్ చంద్ర బోస్ కూడా జన్మించాడు.
అతని బాల్యనామం హుమయూన్ కబీరా. అతను 1988 సెప్టెంబరు 28 న నారాయణగంజ్ మెజిస్ట్రేటు నుండి "హుమయూన్ ఆజాద్" పేరును స్వీకరించాడు. అతను 1962లో జగదీష్ చంద్రబోస్ ఇనిస్టిట్యూట్ లో సెకండరీ పరీక్షను ఉత్తీర్ణుడైనాడు. తరువాత ఉన్నత విద్యను ఢాకా కళాశాలలో 1964లో చేసాడు. అతను బెంగాలీ భాష లో బి.ఎ, ఎం.ఎ డిగ్రీలను పొందాడు. 1968లో ఢాకా విశ్వవిద్యాలయం నుండి సాహిత్యంలో ఎం.ఎ చేసాడు. అతను 1976లో ఎడిన్‌బర్గ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పి.హెచ్.డి చేసాడు.
అతను 1989లో చట్టగాంగ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. అతను 1970 ఫిబ్రవరి 11 న చట్టగాంగ్ విశ్వవిద్యాలయంలో, 1972లో జహంగీర్ నగర్ విశ్వవిద్యాలయంలో అధ్యాపకునిగా చేరాడు. అతను 1978 నవంబరు 1న ఢాకా విశ్వవిద్యాలయంలో అసోసియేట్ ప్రొఫెసరుగా నియమింపబడ్డాడు. 1986లో పదోన్నతి పొంది ప్రొఫెసర్ అయ్యాడు.
జీడిపల్లి విఠల్ రెడ్డి
"జీడిపల్లి విఠల్ రెడ్డి" ( 1922 - 2017 ) స్వాతంత్ర సమరయోధుడు , రాజకీయ నాయకుడు, లాయర్ . కామారెడ్డి నియోజక వర్గానికి తొలి ఏమ్మెల్యే. ప్రచార ఆర్భాటాలు లేని, మచ్చ లేని రాజకీయాలకు ప్రతినిధి. ఆయన జీవితం తొలి తరం నేతలకు ప్రతీక. రాజకీయాలంటే నిస్వార్ధంగ్గా చేసే ప్రజాసేవ మాత్రమేనని నమ్మే విఠల్ రెడ్డి. ఒకానొక సమయంలో తానెంచుకున్న సిద్ధాంతాల కోసం రాజకీయాలను సైతం వదులుకున్న నిజాయితీపరుడు.
ప్రస్తుత కామారెడ్డి జిల్లా మాచారెడ్డి మండలం ఫరీదుపేట లో జానకమ్మ - పాపిరెడ్డి దంపతులకు 1922 లో జన్మించారు. వృత్తిరీత్యా వ్యవసాయం.
ఆగస్టు 14, 1947న స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన నిజాం ప్రభుత్వం నుండి విముక్తి దొరకకపోవడంతో రైతులందరితో కలిసి ఉద్యమం కొనసాగించారు. అదే విదంగా అక్రమంగా నిల్వ ఉంచిన నిజాం గోదాంలపై రైతు లందరితో కలిసి వాటి ఫై దాడి చేసారు.ఈ దాడిలో నిజామాబాద్ జైల్లో శిక్ష కూడా అనుభవించారు. కానీ ఆయన ముక్కుసూటి తత్వంతో జైల్లో నిరాహార దీక్ష కొనసాగించారు. అది తీవ్రమవుతున్న సందర్భంలో ఇతన్ని ఔరంగబాద్ జైల్లో కి తరలించారు. భారత ప్రభుత్వం చేపట్టిన పోలీస్ చర్యతో 1947, సెప్టెంబర్ 17 హైదరాబాద్ కి విముక్తి కలిగి భారత యూనియన్ లో విలీనం అయిపోయింది. ఇది జరిగిన పది రోజులకు జైల్ నుండి విడుదలయ్యారు.
1952 తొలిసారి జరిగిన ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీ నుంచి పోటీచేసి ఘనవిజయం సాధించి 30 ఏళ్ళకే అసెంబ్లీ లో అడుగుపెట్టారు. ఎమ్మెల్యే అయిన చదువుకోవాలని జిజ్ఞాస తో ఉస్మానియా లో బి ఏ కోర్సులో చేరారు. ఉదయం అసెంబ్లీకి, సాయంత్రం డిగ్రీ తరగతులకు హాజరు అయ్యేవారు. 1957 ఎన్నికల్లో పోటీ చేయనని బహిరంగగా ప్రకటించాడు. కానీ పార్టీ శ్రేయస్సు దృష్ట్యా వెంకట్రామి రెడ్డి పేరును సూచించి, ఆయనను గెలిపించారు. ఆయనను "ఆన్ క్రౌన్ డ్ కింగ్" అని పిలిచేవారు. 1967 నుంచి క్రమంగా రాజకీయాలకు దూరం అయ్యారు. భార్య భూపుత్రమ్మ పేరు మీద ఎన్నో సేవ కార్యక్రమాలు నిర్వహించేవారు.
ఇతను తన 95 వ ఏటలో ఆగస్టు 3, 2017 న మరణించారు.
పద్మప్రియ భళ్లముడి
పద్మప్రియ భళ్లముడి ప్రముఖ రంగస్థల నటి, దర్శకురాలు మరియు అధ్యాపకురాలు. 1992లో రంగస్థలంపై అడుగుపెట్టిన పద్మప్రియ, దాదాపుగా 500లకు పైగా ప్రదర్శనల్లో పాల్గొని, అనేక బహుమతులను అందుకుంది.
పద్మప్రియ 1979, ఆగష్టు 11న భళ్లముడి కృష్ణమూర్తి, కళ్యాణి దంపతులకు హైదరాబాద్ లో జన్మించింది. డిగ్రీ (బి.కాం.) పూర్తిచేసిన పద్మప్రియ, కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం లోని రంగస్థలశాఖలో ఎం.పి.ఏ. చదివారు. తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం లో పిహెచ్.డి. చేసింది.
సిహెచ్. నటరాజ్ తో పద్మప్రియ వివాహం జరిగింది. వీరికి కూతురు (స్నిగ్ధ). తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం లోని రంగస్థల కళలశాఖలో రంగస్థల అధ్యాపకులుగా పనిచేస్తున్నది.
1992లో ఏడవ తరగతిలోనే మళ్లీ గిళ్లీ పుడితే అనే నాటకం ద్వారా రంగస్థలంపై అడుగుపెట్టిన పద్మప్రియ సుమారు 500 నాటిక, నాటకాల్లో నటించడమేకాకుండా, 25 నాటికలకు దర్శకత్వం వహించింది. ఈవిడ నాటకరంగ గురువు దుగ్గిరాల సోమేశ్వరరావు.
నాలుగుసార్లు నంది బహుమతి అందుకున్న పద్మప్రియ వివిధ పోటీలలో 50కి పైగా ఉత్తమ నటి బహుమతులను అందుకుంది.
నంది బహుమతులు:
ఇతర బహుమతులు:
1995లో జె.వి. సోమయాజులు దర్శకత్వంలో లఘుచిత్రంలో నటించడం జరిగింది. దూరదర్శన్ లో వచ్చిన కన్యాశుల్కం ధారావాహిక ద్వారా టీవిరంగంలోకి ప్రవేశించింది. అటుతరవాత లేడి డిటెక్టీవ్, ఇంటింటి రామాయణం, పల్నాటి వీరభారతం, ఆలుమగలు, బంధం, ఆశ వంటి ఈటీవి, జెమినీ టీవీ ఛానల్స్ ధారావాహికల్లో నటించింది.
శ్వేతనాగు
శ్వేతనాగు సంజీవి దర్శకత్వంలో సి. వి. రెడ్డి నిర్మించగా 2004 లో విడుదలైన చిత్రం. ఇందులో సౌందర్య ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. కథానాయికపై ఒక నాగు తనకు హాని చేసిన వారిపై పగబట్టడం, నాగదేవత సాయంతో ఆమె అందులోంచి బయటపడటం ఈ చిత్ర ప్రధాన కథాంశం.
ఈ సినిమా సౌందర్య 100వ సినిమా. ఆమె పెళ్ళైన తర్వాత మొదటి సినిమా. ఆమె చనిపోబోయే ముందు నటించిన ఆఖరి చిత్రాల్లో ఇది కూడా ఒకటి.
మధుమతి (సౌందర్య) పాములపై పరిశోధనలు చేసే ఒక విద్యార్థి. ఒకసారి ఆమె గైడు (శరత్ బాబు) నాగుల ప్రవర్తనపై కొన్ని శతాబ్దాల క్రితం కొంతమంది పూజారులచే రాయబడ్డ "నాగ శాస్త్రం" గురించి ఆమెకు చెబుతాడు. ఆ గ్రంథం నల్లమల అడవుల్లో ఎక్కడో దాగి ఉందనీ దానిని అన్ని వేళలా ఒక నాగుపాము సంరక్షిస్తూ ఉంటుందని చెబుతాడు. ఆ ప్రయత్నంలో భాగంగా మధుమతి నల్లమల అడవుల్లోని ఒక గూడేనికి చేరుకుని ఆ గ్రంథాన్ని స్వంతం చేసుకోవాలని ప్రయత్నిస్తుంటుంది. ఆ ప్రయత్నంలో ఉండగా ఆమెకు ఒక శ్వేతనాగు కనిపించి ఆమెను కాటు వేయాలని ప్రయత్నిస్తుంటుంది. ఆమెకు ఒక సాధువు కనిపించి ఆమె పూర్వ జన్మలో ఒక పామును చంపిందనీ అది ఈ జన్మలో ఆమె మీద పగ తీర్చుకోవాలనుకుంటుందనీ చెబుతాడు. దాన్నుంచి రక్షించడానికి ఆమెకు తాయెత్తు కూడా ఇస్తాడు. మధుమతి ఆ శ్వేతనాగునుంచి తప్పించుకుని నాగదేవత అనుగ్రహం ఎలా సంపాదించుకుంటుందనేది మిగతా కథ.
లక్ష్మణ్ మీసాల
లక్ష్మణ్ మీసాల యువ రంగస్థల, సినిమా నటుడు. అనేక పౌరాణిక, సాంఘీక నాటకాల్లో నటించిన లక్ష్మణ్ 'కో అంటే కోటి' సినిమా ద్వారా తెలుగు సినిమారంగంలోకి ప్రవేశించి, హితుడు,
మనమంతా, వంగవీటి, ఘాజీ చిత్రాలలో నటించి గుర్తింపుపొందాడు.
2007లో హైదరాబాద్ కి వచ్చిన లక్ష్మణ్, డి.యస్. దీక్షితులు దగ్గర నటనలో శిక్షణ పొంది అదే సంవత్సరం ప్రదర్శించిన అమ్మా నాకు బ్రతకాలని ఉంది నాటకంలో త్రిపాత్రాభినయంతో నాటకరంగంలోకి అడుగుపెట్టాడు. నేషనల్ స్కూల్ అఫ్ డ్రామా వారి ఆధ్వర్యంలో 2009లో హైదరాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం లో నెల రోజులపాటు జరిగిన రంగస్థల శిక్షణా శిబిరంలో పాల్గొని నటనలో మెళకువలు నేర్చుకోవడంతోపాటు, ఆ శిక్షణా శిబిరంలో తయారుచేసిన స్వప్న వసంతం నాటకంలో నటించాడు.
నాటకాలు:
నాటికలు:
సోనార్ కెల్లా
సోనార్ కెల్లా (బంగారు కోట) 1974లో విడుదలైన బెంగాలీ సినిమా. పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్మించిన ఈ వర్ణచిత్రానికి సత్యజిత్ రే కథ, మాటలు, స్క్రీన్ ప్లే, సంగీతం సమకూర్చి దర్శకత్వం వహించాడు. 1971లో సత్యజిత్ రే వ్రాసిన నవల "సోనార్ కెల్లా" ఆధారంగా అదే పేరుతో నిర్మించబడిన సినిమా ఇది.
ముకుల్ ధర్ ఆరేళ్ళ కుర్రవాడు. అంత చిన్న వయసులోనే అందంగా బొమ్మలు గీస్తూ, తన తల్లిదండ్రులను మురిపిస్తూ వుండేవాడు. మామూలుగా కోతి, పిల్లి బొమ్మలు గీస్తూ వుంటే అందులో అంతగా ఆశ్చర్యపడడానికేమీ ఉండేది కాదు. పెద్దపెద్ద మైదానాలు, రాజప్రాసాదాలు, ఉద్యానవనాలు, నెమళ్ళు అందంగా చిత్రిస్తూ అంతటితో వూరుకోక ఒక చక్కని కోట బొమ్మ వేసి 'ఇదొక బంగారు కోట. పోయిన జన్మలో నేను అందులోనే ఉన్నాను ' అనే సరికి ముకుల్ తల్లిదండ్రుల మనసుల్లో కలవరం ప్రారంభమైంది. కొన్ని రోజులైతే ఇంకా ఏమంటాడోనని కంగారుపడుతూ డాక్టర్ బిజ్రా అనే సైకియాట్రిస్టు దగ్గరకు తీసుకెళ్ళి, ముకుల్ మనస్తత్వాన్ని పరిశీలించవలసిందిగా చెప్పి అతనికి అప్పగించారు.
డాక్టర్ బిజ్రా, ముకుల్ మాటలను బొమ్మలను ఆధారంగా చేసుకుని అదే వాతావరణం ప్రతిబింబించే జోధ్‌పూర్‌కు తీసుకువెళితే ఫలితం ఉండవచ్చునని ముకుల్‌తో కలిసి ఆ ఊరికి బయలుదేరాడు. ఇంతలో వార్తా పత్రికలలో కలవరాన్ని రేకెత్తించే ఒక వార్త ప్రచురించబడింది. ఆ వార్త ప్రకారం జోధ్‌పూర్‌లో ఒక బంగారు కోట ఉందనీ, ఆ కోట ఉన్న ప్రాంతంలో నిధి నిక్షేపాలు ఉండే అవకాశాలున్నాయనీ అందరూ అనుకోసాగారు.
తమ పిల్లవాడి మనస్తత్వం గురించి అప్పటికే నలుగురూ నాలుగు విధాలుగా అనుకోవడం, డాక్టరుతో ముకుల్ జోధ్‌పూర్ వెళ్ళడం, అక్కడున్నట్లు పిల్లవాడు ఊహించిన బంగారు కోట నిజంగా ఉన్నట్లు పేపర్‌లో వార్తలు రావడం - ఇవన్నీ చూస్తున్న తల్లిదండ్రులు తమ కొడుక్కి ఎటువంటి ప్రమాదం వస్తుందోనని భయపడుతూ ఆ కుర్రవాడి సంరక్షణార్థం ప్రదోష్ అనే ప్రైవేట్ డిటెక్టివ్‌ను జోధ్‌పూర్ పంపించారు.
వాళ్ళు భయపడినట్లే అయ్యింది. డాక్టర్ బిజ్రాను, ముకుల్‌ను అనుసరిస్తూ, అంతకు ముందే ఇద్దరు దొంగలు జోధ్‌పూర్ చేరుకోవడం జరిగింది. సమయం చూసి, దొంగలిద్దరూ ఆ డాక్టర్‌ను ఒక అగాధంలోకి తోసేసి, ముకుల్‌ను తమతో తీసుకు వెళ్తారు. పుర్వజన్మపు వాసనలున్న ఆ కుర్రవాడు బంగారు కోటలో ఉన్న నిధి నిక్షేపాలను గురించి చెబితే, అవి తాము పొందవచ్చని వాళ్ళ ఆశ.
ముకుల్ సంరక్షణార్థం జోధ్‌పూర్ బయలుదేరిన ప్రైవేట్ డిటెక్టివ్ ప్రదోష్‌కు రైలులో ఒక డిటెక్టివ్ కథా రచయితతో పరిచయం ఏర్పడుతుంది. ఇద్దరి ఆసక్తీ ఒకటే కావడంతో ఈ మిస్టరీని కలిసే ఛేదించాలన్న నిర్ణయానికి వస్తారు. జోధ్‌పూర్‌లో వాళ్ళకు అనుకోకుండా, తొందరలోనే ఆ ఇద్దరు దొంగలూ ముకుల్‌తో పాటు తటస్థపడతారు. తామెవ్వరో చెప్పకుండా అప్పటికప్పుడే ఓ ప్లాన్ రూపొందిస్తారు. ఆ దొంగలు వీళ్ళను అనుమానించలేక పోయినా ఎప్పటికప్పుడు జాగ్రత్త పడుతూనే ఉంటారు. కొన్ని కొన్ని సందర్భాలలో విడిగాను, కలిసీ ఆ నిధినిక్షేపాలను కనిపెట్టడానికి కుర్రవాడితో రకరకాలుగా ప్రయత్నాలు చేస్తుంటారు.
ఆ ఇద్దరు దొంగలలో ఒకడు మామూలు ప్రయత్నాలతో లాభం లేదనుకుని ముకుల్‌ను హిప్నటైజ్ చేసి బంగారు కోటను గురించి అడిగే సరికి జై సల్మేర్ అనే ప్రాంతంలో అవి లభిస్తాయని చెబుతాడు. ప్రైవేట్ డిటెక్టివ్ ప్రదోష్, అతని మిత్రుడూ తమకు ఎన్ని ఇబ్బందులు ఎదురైనా ముకుల్‌ను అనుసరిస్తూనే వుంటారు.
ఈలోగా అగాధంలోకి తోసివేయబడ్డ డాక్టర్ బిజ్రా చావుతప్పి, కన్నులొట్టబోయిన స్థితిలో కూడా ఆశ చావక ముకుల్‌ను వెదికే ప్రయత్నంలో రైలెక్కుతాడు. ఆ ఇద్దరు దొంగలలో ఒకడు - తను ఎక్కిన కంపార్టుమెంట్లోనే ఉండడం చూస్తాడు. చనిపోయాడనుకున్న డాక్టర్ ఎదురుగా కనబడేసరికి, కంగారుపడిపోయిన ఆ దొంగ వెళుతున్న రైల్లోంచి దూకేస్తాడు.
అప్పటికే జైసల్మేర్ చేరుకున్న ప్రదోష్ తన మిత్రుని సహాయంతో నేర్పుగా దొంగను పట్టుకుని - ముకుల్‌ను ఆ బంగారు కోటలోంచి తప్పించి ఇంటికి తీసుకువస్తాడు.