hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
నారాయణ కొచ్చెర్లకోట
నారాయణ కొచ్చెర్లకోట (జ. అక్టోబరు 12, 1963) భారతీయ సంతతికి చెందిన అమెరికా ఆర్థికవేత్త మరియు మిన్నియాపోలిస్ ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంకుకు 12వ మరియు ప్రస్తుత అధ్యక్షుడు.
కొచ్చెర్లకోట బాల్టిమోర్, మేరీలాండ్ నందు, ఒక తెలుగు బ్రాహ్మణ కుటుంబములో జన్మించాడు, కానీ ఈయన బాల్యమంతా చాలామటుకు మానిటోబా రాష్ట్రంలోని విన్నీపెగ్లో గడిచింది. 15 సంవత్సరాల వయసులో ప్రిన్స్‌టన్ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రవేశించి 1983లో గణితశాస్త్రంలో నాలుగేళ్ళ బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ పట్టా పుచ్చుకొనెను. అతను 1987 లో చికాగో విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆర్థికశాస్త్రంలో పిహెచ్.డి పట్టా అందుకున్నాడు.
కొచ్చెర్లకోట తొలుత నార్త్‌వెస్ట్రన్ విశ్వవిద్యాలయంలోని కెల్లాగ్ బిజినెస్ స్కూల్లో అధ్యాపకునిగా వృత్తిజీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. ఆ తరువాత ఐయోవా విశ్వవిద్యాలయం, స్టాన్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం మరియు మిన్నసోటా విశ్వవిద్యాలయంలలో ఆర్థికశాస్త్ర ఆచార్యునిగా పనిచేశాడు. మానిటరీ ఎకనామిక్స్, ఆసెట్ ప్రైజింగ్ మరియు పబ్లిక్ ఫైనాన్స్ అంశాలపై కొచ్చెర్లకోట చేసిన పరిశోధన ఎకానీమెట్రికా, జర్నల్ ఆఫ్ పొలిటికల్ ఎకానమీ, జర్నల్ ఆఫ్ ఎకనాకమిక్ థియరీ, జర్నల్ ఆఫ్ మానిటరీ ఎకనామిక్స్, జర్నల్ ఆఫ్ మనీ, క్రెడిట్ అండ్ బ్యాంకింగ్ తదితర ఆర్థికశాస్త్ర పరిశోధనా పత్రికలలో వెలువడింది.
2009, అక్టోబర్ 8న గారీ హెచ్. స్టెర్న్ పదవీవిరమణాంతరం, కొచ్చెర్లకోట మిన్నియాపోలిస్ ఫెడరల్ రిజర్వు యొక్క అధ్యక్షునిగా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. కొచ్చెర్లకోట 1999 నుండి మిన్నియాపోలిస్ ఫెడరల్ రిజర్వుకు సలహాదారుగా పనిచేస్తున్నాడు.
2011 జనవరిలో కొచ్చెర్లకోట, 2000 దశకంలో హౌసింగ్ బబుల్ (గృహరంగంలో ఏర్పడిన ద్రవ్యోల్భణ బుడగ) సంభవించడానికి మూలకారణం ఫెడరల్ రిజర్వు యొక్క చర్యలేనన్న ఆరోపణను వ్యతిరేకించాడు. "భూమి ధరలు పెరగటం 1996లో మొదలైంది. ఫెడరల్ రిజర్వు యొక్క నిర్ణీత వడ్డీరేట్లు 4.75% నుండి 6.5% మధ్యలో ఉండిన, 1996 - 2001 మధ్య కాలంలో సాలీనా ధరలు 11% దాకా పెరుగుతూ వచ్చాయి. అంత ఎక్కువ వడ్డీరేట్లు ఉండటం ఏమాత్రం సడలించిన మానిటరీ పాలసీ కాదు.'"
2011 ఆగస్టులో, సమీపకాలంలో వడ్డీరేట్లను సున్నాకు దగ్గరగా ఉంచడాన్ని మరో రెండేళ్లపాటు కొనసాగిస్తామని, హామీ ఇస్తూ చేసిన ప్రకటనకు వ్యతిరేకంగా ఓటు వేసిన ముగ్గురు ఫెడరల్ రిజర్వు గవర్నర్లలో కొచ్చెర్లకోట ఒకడు.
కొచ్చెర్లకోట బార్బరా మెక్కచ్చియాన్ ను పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. ఈయన భార్య చికాగో విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆర్థిక శాస్త్రంలో పి.హెచ్.డి పట్టా పొందింది.
వుయ్యీరివారి మెరక
వుయ్యీరివారి మెరక, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, సఖినేటిపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము..
రామాభ్యుదయము
రామాభ్యుదయము ఒక తెలుగు ప్రబంధము. దీనిని అయ్యలరాజు రామభద్రుడు రచించారు. ఇది ఎనిమిది ఆశ్వాసాల బృహత్ప్రబంధం; ఇందులో పద్దెనిమిది వందలకు పైగా పద్యాలున్నాయి.
రామకథ ఇందులోని ప్రధాన ఇతివృత్తం. దశరథుని జీవితంలోని యౌవనం మొదటి రెండు ఆశ్వాసాల్లో పేర్కొన్నారు. రామపట్టాభిషేకంతో గ్రంథం ముగుస్తుంది. ఉత్తర రామాయణం ఇందులో చేర్చలేదు.
కవి శైలిలో సంస్కృతం, తెలుగు రెండూ మనోజ్ఞమైన మైత్రి చేసుకుంటాయి. అచ్చతెలుగు వాడినా అది కృతక పాండిత్యపు చచ్చుతెలుగులా ఉండదు. పదిమంది మెచ్చుతెలుగులా ఉంటుంది. "కల్లోల డోలా సముల్లోల లీలాస రాళమరాళవా చాల ఝరము" వంటి రచనలో ఉయ్యాలలూగే శైలితోపాటు సంస్కృత భాషా మాధుర్యం గూడా జోలపాడుతుంది. సురలు శ్రీమన్నారాయణుని సేవించిన ఘట్టంలో రామభద్రుడు పోయిన పోకడలు చూపిన శైలీ విన్యాసాలు బహువర్ణచిత్రాలు.
ఒక్క స్వయంపాకం తప్ప అన్ని పాకములు ఈ గ్రంథమున గలవని చెళ్లపిళ్లవారి ప్రశంసా చమత్కారము.
పి.వి.రాఘవరావు
ఆకాశవాణి డైరక్టరేట్ జనరల్ కార్యాలయం కొత్త ఢిల్లీలోని పార్లమెంటు వీధిలోని ఆకాశవాణి భవనంలో ఉంది. ఈ కార్యాలయంలో ఎందరో ఆంధ్ర ప్రముఖులు పనిచేశారు. ఆకాశవాణి మాన్యువల్ రూపొందించిన ఘనత ఆంధ్రులకే దక్కింది. అకౌంటెంట్ జనరల్ గా పనిచేసి డెప్యుటేషన్ మీద ఆకాశవాణి డిప్యూటీ డైరక్టర్ జనరల్ (అడ్మినిస్ట్రేషన్) గా పనిచేసిన పి.వి. రాఘవరావు ప్రాతఃస్మరణీయులు. వీరు 1956 లో మనుస్మృతి వంటి మాన్యువల్ తయారుచేశారు. 1989 వరకు దానినే అనుసరించారు. 1989 లో మాన్యువల్ కు కొత్తరూపం యిచ్చారు. రాఘవరావుగారు పదవీ విరమణానంతరం హైదరాబాదులో 1992 లో పరమపదించారు. వీరి కుమారులు రాష్ట్రప్రభుత్వ కార్యదర్శిగా పనిచేస్తున్న పి.వి. రావు.
కంచెర్ల పాలెం
కంచెర్ల పాలెం, గుంటూరు జిల్లా, తెనాలి మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 522 202. ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08644.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్ళూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
కడప జిల్లా గండిపేట ప్రాంతం నుండి వలస వచ్చిన కుటుంబాలతో వచ్చిన గ్రామమే "కంచల" అను ఊరు. తొలి నాళ్ళలో భూమిని గుంతలు తీయగా వచ్చిన నీటితో వ్యవసాయం చేయడం వలన "కంచల" అనే పేరుతో ఊరుగా పేరుతెచ్చుకున్న గ్రామం, కాలక్రమేణా "కంచలపాలెం" గా, తరువాత "కంచర్లపాలెం"గా రూపాంతరం చెందింది.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీమతి అరుణ కుమారి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
[2] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/తెనాలి; 2013, జూలై-27; 1వపేజీ.
[3] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/తెనాలి; 2014, ఫిబ్రవరి-11; 2వపేజీ. 
[4] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్/తెనాలి; మే-11,2014; 2వపేజీ.
[5] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ; 2015, సెప్టెంబరు-11; 14వపేజీ.
కోపల్లె (తెనాలి)
కోపల్లె, గుంటూరు జిల్లా, తెనాలి మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 522 307., యస్.ట్.డీ కోడ్=08644.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో, 2013,జులైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో, శ్రీమతి దశావత్ రాజమ్మ సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. ఉపసర్పంచిగా శ్రీ దండమూడి రాంబాబు ఎన్నికైనారు. [1]
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు[1] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ; 2015,డిసెంబరు-1; 43వపేజీ.
నర్రా విజయలక్ష్మి
నర్రా విజయలక్ష్మి (అక్టోబర్ 24, 1953) ప్రముఖ రంగస్థల నటి. అనేక పౌరాణిక, జానపద, చారిత్రక, సాంఘీక నాటకాల్లో పాత్రధారణ గావించారు, దూరదర్శన్, ఆకాశవాణిలో ఆర్టిస్ట్ గా పనిచేశారు.
వీరు 1953, అక్టోబర్ 24 న శ్రీమతి నర్రా యశోదమ్మ, రామస్వామి దంపతులకు జన్మించారు. ఈవిడకు చిరుప్రాయంలో భరతనాట్యంలో శిక్షణ ఇచ్చిన గురువు వేదాంత జగన్నాథశర్మ. నాటకరంగ గురువు ఎర్రంనేని చంద్రమౌళి.
1967లో జీవనశ్రీ రచనకు ఎర్రంనేని చంద్రమౌళి దర్శకత్వంలో రవీంద్రభారతిలో ప్రదర్శించిన ‘దేవాంగపిల్లలు’ నాటిక ద్వారా రంగస్థల నటనకు నాంది పలికారు. అనేక పౌరాణిక, జానపద, చారిత్రక, సాంఘీక నాటకాల్లో పాత్రధారణ గావించారు.
సత్యహరిశ్చంద్ర, భూకైలాస్, మాయాబజార్, బాలనాగమ్మ, కన్యాశుల్కము, వరవిక్రయము, దైవశాసనము, కప్పలు, సంఘం చెక్కిన శిల్పం, నటనాలయం, పసుపు బొట్టు పేరంటం, పుణ్యస్థలి, కళ్ళు, తెర వెనుక, కంచికి చేరనొ కథ, పైడిరాజు, మహానటి మొదలగు నాటిక/నాటకాల్లో నటించారు. కాగా అనేక తమిళ, హిందీ నాటకాలలో కూడా నటించారు. 
మంచి నటిగా గుర్తింపబడి ప్రముఖ సాంస్క తిక సంస్థలచే సత్కారాలు అందుకొన్నారు. ప్రభుత్వ సాంస్కృతికశాఖ వారిచే వివిధ సందర్భాల్లో నాలుగుసార్లు సత్కరింపబడ్డారు. ఢిల్లీలోని శ్రీకృష్ణ తెలుగు థియేటర్ ఆర్ట్సు వారిచే, ముంబాయి, కలకత్తా, పూణే, నాగపూర్, హస్సాన్, భోపాల్ లోని సాంస్కృతిక సంస్థల సత్కారాన్ని పొందారు. యువ కళావాహిని – హైదరాబాదు వారు కీ.శే. శశికుమార్ శ్యాండిల్యా స్మృత్యర్థం ప్రధానం చేసే ‘బంగారు పతకాన్ని’ అందుకున్నారు. ఉత్తమ రంగస్థల నటిగా ఎన్నో అవార్డులు అందుకున్న ఈవిడ సినీరంగ ప్రవేశం కూడా గావించారు. మెకన్సాస్ గోల్డ్ చిత్ర దర్శకుడు జేమ్సు జావర్ దర్శకత్వంలో శశికపూర్ నిర్మించిన ఆంగ్ల చిత్రం Heat and Dust లోనూ, మరెన్నో తెలుగు సినిమాల్లో నటించారు. గౌంతంఘోష్, శ్యామ్ బెనగల్, మృ ణాల్ సేన్ తదితర ప్రముఖ సినీ దర్శకుల చిత్రాలలో నటించారు. ఈవిడ దూరదర్శన్, ఆకాశవాణిలో ఆర్టిస్ట్ గా పనిచేశారు.
విజయలక్ష్మి నర్రా, కళాదీపికలు (సమకాలీన రంగస్థల నటీమణులు), ప్రథమ ముద్రణ, సంపాదకులు: వి.ఎస్. రాఘవాచారి., కళాదీపిక మాసపత్రిక, తిరుపతి, అక్టోబర్ 2011, పుట. 100.
సేవమాను
సేవమాను యొక్క వృక్ష శాస్త్రీయ నామం Aphanamixis polystachya.
సంస్కృతం : రోహితకః, హిందీ : హరిన్ హరా, కన్నడ : ముల్లుముంతల, మలయాళం : సెమ్మరం, తమిళం : మలంపులువం
భారతదేశమంతటా హరితారణ్యాలలో సేవమాను పెరుగుతుంది.
18 నుండి 25 మీటర్ల ఎత్తుకు పెరిగే ఈ చెట్టు కాండం చాలా ఎత్తుగా ఉండి దీనిపైన గుబురుగా శాఖలు వ్యాపించి ఉంటాయి. దీని కాండం బెరడు లేత గోధుమ, లేక ముదురు గోధుమ రంగులో దళసరిగా బాగా గరుకుగా ఉంటుంది. ఈ కాండంపై ఆకులు ఉండవు. బెరడు గుండ్రంగా పెచ్చులు లేచినట్లు ఉంటుంది. దీని కాండం చెక్క ఎరుపుతో కూడిన గోధుమ రంగులో ఉంటుంది. దీని పెద్ద ఆకులు ఒక ఈనెకు ఇరువైపులా ఎదురెదురుగా ఉంటూ చివరికొసన ఒక ఆకు ఉంటుంది. ఈ ఆకులు సాధారణంగా 9 నుండి 17 వరకు ఉంటాయి. ఆకులు కొలగా బారుగా కొసతేలి ఉంటాయి. ఆకు రెండువైపులా నున్నగా ఉంటుంది. మగ పూవులు ప్రత్యేక ఈనెకు పూస్తాయి. ఆడ, లేక ద్విలింగ పుష్పాలు మగ పుష్పాలు కంటే పెద్దవిగా ఉంటాయి. ఇవి ప్రత్యేకంగా ఒంటరిగా ఉంటాయి. కాయలు నున్నగా, పండినపుడు పసుపు పచ్చగా ఉంటాయి. ఎండినపుడు మూడు భాగాలుగా పగులుతుంది.
దీని బెరడు నాలుకపై చురుకుదనం కలిగిస్తుంది. వగరుగా ఉంటుంది. ఇది గాయాలను మాన్పుతుంది. జీర్ణశక్తిని కలిగించుటకు, రక్తశుద్ధికి, మూత్రములో రక్తస్రావమును నిలుపు చేయుటకు, కంటి జబ్బుల నివారణకు, దేహ చల్లదనానికి మంచి మందు. లివర్ జబ్బులకు గడ్డలకు, వృణములకు, అజీర్ణము, చిన్న ప్రేగులలో పురుగులకు, చర్మ వ్యాధులకు, కుష్టు వ్యాధులకు, మధుమేహము, కంటి జబ్బులకు దివ్యౌషధము. దీని గింజలు కూడా విరేచనకారిగాను, దేహ చల్లదనానికి, కంటి జబ్బులకు, చెవి జబ్బులకు, వాత వ్యాధులకు మంచి మందు.
చెట్టు బెరడు, గింజలు
వనమూలికా వైద్యము
దుంపరాష్ట్రము
దుంపరాష్ట్రము యొక్క వృక్ష శాస్త్రీయ నామం అల్పినియా గలంగ (Alpinia galanga).
హిందీ - కులాంజన్, కులింజన్, కన్నడ - డొడ్డరసగట్టె, మలయాళం - అరట్టి, పేరరట్టి, సంస్కృతం -రాస్నా, సుగంధమూల
ముఖ్యంగా పశ్చిమ కనుమలలో విస్తృతంగా దొరుకుతుంది. అన్ని కాలాలలోనూ నిరంతరంగా పెరిగే మొక్క. సుగంధ ద్రవ్యం.
నేలలో నేలబారుగా దుంపలు విస్తరిస్తాయి. ఆ దుంపలకు కాండంపైన ఆకులు మొక్కలు వస్తాయి. మొక్కలు 1.8 నుంచి 2.1 మీటర్ల ఎత్తు పెరుగుతాయి. ఆకులు కొలగా మొనదేలి, నున్నగా, ఆకర్షణీయమైన పచ్చని రంగుతో ఉంటాయి. పూవులు, సువాసన కలిగి, లేత ఆకుపచ్చ తెలుపు రంగులో, ఎర్రటి తొడిమలతో గుత్తులుగా ఉంటాయి. ముదిరి పండిన కాయలు కాషాయ రంగులో ఉంటాయి.
దుంపభాగం. దుంపలు చేదుగానూ, కొద్ది మంట, చురుకుమనిపించే రుచి కలిగి ఉంటాయి. సువాసన కలిగి, నరాలకు బలాన్నిచ్చే టానిక్, ఉత్ప్రేరకం, జీర్ణకారి, కడుపును శుభ్ర పరచేది. దురదలను నివారిస్తుంది. వాత, కఫలాలను తగ్గిస్తుంది. దగ్గు, ఉబ్బసము, ఎక్కిళ్ళు, ఆయాసము, జ్వరాలు, మధుమేహము, అజీర్ణము, కడుపులో నొప్పి, కొవ్వు జ్వరాలకు దివ్యౌషధము.
ఆదిమ గిరిజన వైద్యము - పలురేతు షణ్ముఖరావు
ఈశ్వర వేరు
ఈశ్వర వేరు యొక్క వృక్ష శాస్త్రీయ నామం Aristolochia indica.
ఆంగ్లము - ఇండియన్ బర్త్ వర్ట్, హిందీ - ఈశ్వరమూల్, ఈసర్ మూల్, కన్నడ - ఈశ్వర బెరుస, మలయాళం - కరల్ ఆయం, ఈశ్వరముల్లా, కరలకం, సంస్కృతం - గరలిక, ఈశ్వరి, తమిళం - కరుటకొట్టి, ఈశ్వరమూలి
లోతట్టు ప్రాంతాలలోని పొదలు, కంచెలలో భారతదేశమంతటా పెరుగుతుంది.
పొదలాగా పెరిగే ఈ తీగ అన్ని ఋతువులలోను పెరుగుతూ అల్లుకొంటుంది. చాలా బారుగా ఉండే ఈ తీగలు దట్టంగా అల్లుకొంటాయి. తీగకు ఎటువంటి ముళ్లు, నూగు లేకుండా నున్నగా ఉంటుంది. ఆకులు మామూలుగా పొట్టిగా ఉండి తీగకు ఇరువైపులా ఒకదాని తరువాత మరొకటి ఉంటాయి. అకు అంచులు సాఫీగా ఉండక వంపులు కలిగి ఉంటాయి. పూవులు తెలుపు ఆకుపచ్చ లేత ఉందా రంగులో ఉంటాయి. గరాటా ఆకారంలో ఉంటాయి. కాయలు కోలగా, షడ్భుజాకారంలో ఉంటాయి. కాయ క్రింద భాగం నుండి ఆరు గొట్టాలుగా తొడమి సాగి ఉంటాయి. గింజలు పల్చగా, రెక్కలు కలిగి ఉంటాయి.
వేళ్లు, ఆకులు, కాయలు
వేళ్లు చేదుగా ఉంటాయి. నాలుకకు తగిలిస్తే చురుక్కుమనిపించే గుణముంది. జీర్ణకారి, విరేచనకారి, నొప్పులను తగ్గిస్తుంది. రక్తశుద్ధి, కడుపులో పురుగులను నాశనం చేస్తోంది. కడుపునొప్పిని తగ్గిస్తుంది. గుండె బలానికి, చర్మముపై మంటల నివారణకు పనిచేస్తుంది. తరచుగా వచ్చే జబ్బులను నివారిస్తుంది. కురుపులను తగ్గిస్తుంది. కఫ, వాత రోగాలకు, కీళ్ళ సంబంధమైన వాటికి పనిచేస్తుంది. కుష్టు బొల్లి, ఇతర చర్మ రోగాలకు దివ్యంగా పనిచేస్తుంది. పేగులలో నులి పురుగులు, గుండె బలహీనత, బహిష్టు నిలిచి పోవడం, అజీర్ణం, పిల్లల గుత్తి కడుపుకు సంబంధించిన వ్యాధులకు, అన్ని రకాల విష పురుగులు, జంతువులు కరిచినా, తేళ్ళలాంటి విషక్రీములు కొట్టినా దివ్యంగా పనిచేస్తుంది. అకులను కలరా నివారణకు ఉపయోగిస్తారు. పెద్ద ప్రేవులలోని బాధలకు చిన్న పిల్లలకు తరచుగా వచ్చే జ్వరాలకు ఉపయోగపడుతుంది. ఆకులను నూరి శరీర మంటలతో బాధ పడుతున్న చోట శరీర భాగాలపైన పూసిన వెంటనే తగ్గుతుంది. అదే విధంగా విత్తనాలు శరీరమంటలు, పొడి దగ్గు, కాళ్ళ నొప్పులు, పిల్లల శ్వాస రోగాలకు పనిచేస్తున్నాయి.
వశపరచుకొనుటకు ఈశ్వరి వేరును ఉపయోగిస్తారు
ఆదిమ గిరిజన వైద్యము - పలురేతు షణ్ముఖరావు
హార్స్ టెయిల్ జలపాతం
ఉత్తర అమెరికా ఖండంలో ప్రతి ఏటా రెండు వారాలు మాత్రమే కనిపించే అద్భుత దృశ్యం ఇది. జలజల దూకే జలపాతం ఇలా కాంతిపుంజాల్ని విరజిమ్ముతోందేమిటి? అన్న మీమాంసలో కొట్టుమిట్టాడే ముందు ఇది ఎప్పటి కథనో చూద్దాం. 1960 నాటి మాట. బహుశా అంతకు మునుపేనేమో? ఇదమిత్థంగా తెలీదు. ఇది అసలు జలపాతం కాదు. మానవుడు సృష్టించిన అభూత కల్పన. ‘యోసేమైట్’ పార్క్‌లో ఎత్తైన శిఖరాలపై నుంచీ మందుగుండు సామాగ్రిని పేల్చి - గలగల దుమికే అగ్ని శిఖల్ని దొర్లించటం ఇక్కడి ప్రత్యేకత. గ్లేసియర్ పాయింట్ మొదలుకొని పేల్చే ‘ఫైర్ వర్క్స్’ అనతికాలంలోనే ప్రాచుర్యం పొంది ఉన్నట్టుండి అదృశ్యమై పోవటానికి కారణం - ఇది ప్రమాదభరితమైన అంశం కావటమే. అడపాదడపా ‘యోసేమైట్’ పార్క్ వచ్చి వెళ్లే సందర్శకులను మరింత ఆకర్షించటానికి ఈ వినూత్న పద్ధతికి శ్రీకారం చుట్టారు. ఫిబ్రవరిలో రెండు వారాలపాటు జరిగే ఈ తంతు ఆ లోయకే కొత్త అందాల్ని తెచ్చిపెట్టాయి. అందుకే ముద్దుగా ‘హార్స్ టెయిల్ ఫాల్’ అంటూ స్థానికులు పిలుచుకుంటూంటారు
జలపాతం అంటేనే కిందకి దూకే నీటి ధారలు. కానీ అవే ధారలు బంగారు రంగులో మెరిసిపోతే? ఆ అద్భుతాన్ని చూడాలంటే కాలిఫోర్నియా లోని "హార్స్ టెయిల్" జలపాతం దగ్గరకు వెళ్లాల్సిందే. అయితే ఎప్పుడు పడితే అప్పుడు వెళితే లాభంలేదు. ఏడాదిలో కేవలం రెండు వారాలు మాత్రమే అవకాశం. ఆ రోజుల్లో సూర్యుడు అస్తమించేటఫ్ఫుడు కొద్ది క్షణాల పాటు నీళ్లన్నీ కిందికి దూకుతున్న మంటల్లా మారిపోతాయి. సూర్య కిరణాలు ఒక ప్రత్యేక కోణంలో పడేటప్పుడు జరిగే వింత ఇది. అందుకే దీన్ని "పైర్ ఫాల్స్"ని కూడా అంటారు.
బండి గుర్విన
బండి గుర్విన లేక బండి గురివెంద వృక్ష శాస్త్రీయ నామం Adenanthera pavonina.
సంస్కృతం : కుచందన, తామ్రకః, హిందీ : బారాజ్ఞచి, కన్నడ : మంజట్టి, మలయాళం : మనాకాటి, తమిళం : యానైకుంటామాని, ఆంగ్లము : కొరల్ ఉడ్ ట్రి, రెడ్ ఉడ్ ట్రి
భారతదేశమంతటా ఆకురాల్చు అడవులలో పెరుగుతుంది. భవనాల ముందు స్థలాలలో కూడా పెంచుతారు.
పెద్ద పెద్ద కొమ్మలు లేకుండా అందంగా ఉండే ఈ చెట్టు 20 మీటర్ల ఎత్తు పెరుగుతుంది. 6 మీటర్ల నున్నని దీని కాండము బెరడు ముదురు గోధుమ రంగులో ఉండి నిలుపు పగుళ్ళు కలిగి ఉంటుంది. పెద్ద తమ్మెలకు 3 లేక 6 చిన్నతమ్మెలు ఎదురెదురుగా ఉంటాయి. చిన్న తమ్మెలకు ఇరువైపులా దళాలు ఒకదాని తరువాత ఒకటి ఉంటాయి. దళాలు కొలగా పొడవుగా, నున్నగా, ముదురాకు పచ్చరంగులో ఉంటాయి. పూవులు లేత పసుపు పచ్చరంగులో సన్నని కాడ చుట్టూ సమాన దూరంలో గుత్తులుగా పూస్తాయి. కాయలు సన్నని బద్ధలులాగా వంకర తిరిగి ఉంటాయి. ఎండిన కాయలు పగిలి వంకర్లు తిరుగుతాయి. గింజలు గుండ్రంగా టాబ్లెట్లలాగా ఎర్రగా మెరుస్తుంటాయి.
ఈ చెట్టు బెరడు రక్తస్రావమును నిలుపు చేయుట, గాయములు మాన్పుట, వీర్యవర్థకముగా పనిచేస్తుంది. పెద్ద పేగుల నుండి బంకపడుట, మూత్రములో రక్తము పడుట, వ్రణములను మాన్పుటకు, వాత రోగములకు మంచి ఔషధము. దీని గింజలు రక్తస్రావము అరికట్టుట, కామోద్దీపనము, చలన చేయుట, చీము పట్టుటను అరికట్టుట, వాంతులను నివారించుట, జ్వరములను తగ్గించుటకు ఇది మంచి ఔషధము. వాత, పిత్త, రోగాలకు, శరీరపు మంటలను, అమిత దాహము, తలదిమ్మను తగ్గిస్తుంది. దీని కాండములోని గట్టి భాగము రక్తస్రావము అరికట్టుట, కామోద్దీపనము, బంక విరేచనములు అరి కట్టుట, రక్తస్రావము, వాత రోగములకు పనిచేస్తుంది.
బెరడు, ఆకులు, విత్తనాలు, కాండము గట్టి భాగము.
వనమూలికా వైద్యము
హర్షవర్ధన్
హర్షవర్ధన్ ఒక తెలుగు నటుడు, రచయిత మరియు సంగీత దర్శకుడు. అమృతం ధారావాహికలో తను పోషించిన పాత్ర ప్రాచుర్యం పొందింది.
హర్షవర్ధన్ స్వస్థలం విజయనగరం.
కస్తూరి ధారావాహిక అతనికి గుర్తింపు సాధించిపెట్టింది. జెమిని టి. వి. లో ప్రసారమైన అమృతం ధారావాహికలో కీలకమైన అమృతరావు పాత్రను పోషించాడు. ఇది కూడా ఇతనికి మంచి గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టింది. ఈ పాత్రను పోషించిన మూడో నటుడు హర్షవర్ధన్. అంతకు మునుపు నరేష్, శివాజీ రాజా ఈ పాత్రలు పోషించారు.
నేలతాడి
నేలతాడి యొక్క వృక్ష శాస్త్రీయ నామం కర్కులిగో ఆర్కి యూయిడిస్ (Curculigo orchioides). ఇది హైపాక్సిడేసి అనే కుటుంబమునకు చెందినది. వేరులో రెసిన్, టానిక్ మరియు కాల్షియం ఆక్సలేట్స్ ఉన్నాయి.
శాస్త్రీయంగా - కర్కులిగో ఆర్కి యూయిడిస్, సంస్కృతంలో - తాలమూరి లేక ముసాలి. మలయాళంలో నిలప్పన
అనేక గుణాలున్న ఈ మొక్కను పెరటిలో పెంచవచ్చును. ఇసుక నేలలు ఈ మొక్క పెరుగుదలకు మంచిది. ఈ మొక్కలను అరణ్యాల నుంచి సేకరించాలి.
నేలతాడి వేరును లైంగిక వృద్ధికి వాడే ఔషధాలలో ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. నేలతాడి వేరు శతావరి, బోడతరం, మోదుగ విత్తులు కలిపి చూర్ణం చేసి తగు మోతాదులో తేనెలో తీసుకుంటే ముసలితనంలో వచ్చే నిస్సత్తువ పోతుందని అంటారు.
తెల్లబట్ట వ్యాధికి ఋతు సంబంధ బాధలకు నేలతాడి వేర్లను, పల్లేరు కాయలు, బూరుగు (జిగురు), దూలగొండి విత్తులు, మాసారి తీగ సమభాగాలుగా కలిపి, ఎండించి చూర్ణం చేసి, పాలతో ఇస్తే తగ్గుతుంది. దీనినే ముసల్యాది చూర్ణం అని అంటారు.
వేరు నూరి పైపూతగా చనుకట్లు గట్టిపడడానికి, పెరగడానికి వాడతారు. ఆయుర్వేద ఔషధమయిన అశ్వగంధారిష్టలో ఈ మొక్కను ఉపయోగిస్తారు. అరటి దుంప రసంలో, నేలతాడి దుంపల చూర్ణం కలిపి, రోజుకు రెండు లేక మూడు సార్లు ఇస్తే, రోజు మార్చి రోజు వచ్చే జ్వరాలు తగ్గుతాయి. ఈ చూర్ణాన్ని పిపళ్ళ చూర్ణములో కలిపి తింటే, జీర్ణ జ్వరాలన్నీ పోతాయి. వన చూర్ణంలో, నేలతాడి దుంపల చూర్ణం కలిపి గుంటగలిజేరు రసంలో తీసుకుంటే, సకలవాత వ్యాధులు హరిస్తాయి. ఈ చూర్ణాన్ని మజ్జిగలో కలుపుకొని ప్రతి నిత్యం తీసుకుంటే, బొల్లి వ్యాధిగ్రస్తులకు చాలా మంచిది. కొంత కాలానికి గుణం కనిపిస్తుంది. నేలతాడి చూర్ణం త్రిఫల కషాయంలో రెండు లేక మూడు పూటలు 40 రోజులు తీసుకుంటే జలధరు వ్యాధి తగ్గుతుంది.
మందుమొక్క - ఆదివారం, ఆంధ్రజ్యోతి - డా.వేదవతి
నాగదంతి
నాగదంతి యొక్క వృక్ష శాస్త్రీయ నామం Heliotropium indicum. దీనికి తెలుగులో గల ఇతర పేర్లు : కొడిక్కి, భూచంపకము, కొండకలువ, కుంజర, నాగస్ఫోటము, నాగపడిగలు.
సంస్కృతం : భూమి కంపాక, భూచంపక, హల్లాకః, హిందీ : భూయిచంపా, కన్నడ : నెలసంపింగె, మలయాళం : సెన్నల విర్కిలన్ను, తమిళం : నెర్పిసిన్
భారతదేశమంతటా చిత్తడి నేలల్లో పెరుగుతుంది, పెంచబడుతుంది.
అందంగా ఉండే ఈ సుగంధ ఔషధ మొక్కకు దుంపలు ఉంటాయి. మొక్క చిన్నదిగానే ఉంటుంది. ఆకులు కోలగా పొడుగ్గా ఉంటాయి. ఆకులు కొద్దిగానే ఉంటాయి. దాదాపు 30 సెం.మీ. పొడవు 10 సెం.మీ. వెడల్పు ఉంటాయి. ఆకులు పై కొస ముదురు ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటాయి. పువ్వులు సువాసన కలిగి తెలుపు రంగులో ఎరుపు రంగుని కూడి ఉంటాయి. గుత్తులుగా పూస్తాయి. పూవులు ఒక్కసారిగాక క్రమంగా ఒకదాని తర్వాత, మరొకటి విచ్చుకుంటాయి. మొక్క క్రింది భాగం అర్ధగోళాకారంగా ఉండే దుంపకు చుట్టు కొలగా పొడుగ్గా ఉండే దుంపలు ఉంటాయి.
దుంపలు వగరుగా ఉంటాయి. చలవచేస్తాయి. సువాసన కలిగి ఉంటుంది. శరీర మంటలను తగ్గిస్తుంది. లాలాజలాన్ని వృద్ధి చేస్తుంది. వాంతులు కలిగిస్తుంది. గాయాలను మాన్పుతుంది. వాత, కఫ ప్రకోపం వల్ల వచ్చు వ్యాధులకు మంచి మందు. గృహిణి, అతిసారము, శరీరంలో నీరు పట్టుట, వ్రణములు, రక్తం గడ్డకట్టుట, కణుతులు, పుట్టకురుపు వాపుల పైన పనిచేస్తుంది.
దుంపలు
గడపరాకు
గడపరాకు యొక్క వృక్ష శాస్త్రీయ నామం Aristolochia bracteolata. గడపరాకును గాడిదగడప అని కూడా అంటారు. ఇది దాదాపు ఒక మీటరు వరకు పెరిగే, నేలపై పాకే బహువార్షిక మొక్క. ముఖ్యంగా రేగడి భూములలో, పొలం గట్ల మీద విస్తారంగా కనిపిస్తుంది. ఆకులు కొంచెం వెడల్పుగా హృదయాకారంగా ఉండి బూడిదవర్ణం కలిసిన ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటాయి. చెట్టంతా మదపు వాసన కలిగి కాడ గట్టిగా ఉంటుంది. పుష్పాలు కోలగా ముదురు ఊదా రంగులోను, కాయలు తిరగబడిన గొడుగు ఆకారంలోను ఉంటాయి. ఈ మూలిక చేదు రుచి కల్గి వెగటుగా ఉంటుంది. దీని అన్ని భాగాలు ఔషధ ప్రాధాన్యతను కలిగి ఉన్నాయి.
అరిస్టోలోకియా
కలేకూరి ప్రసాద్
కలేకూరి ప్రసాద్ (1964 అక్టోబర్ 25 - 2013 మే 17 ) (యువక) ప్రముఖ కవి, సినీ గీత రచయిత, సాహితీ విమర్శకుడు, మార్క్సిస్టు విశ్లేషకుడు, దళిత ఉద్యమకారుడు. జననాట్యమండలి, విప్లవ రచయితల సంఘంలో పనిచేశారు. 
ప్రసాద్ 1964 అక్టోబర్ 25వ తేదీన కృష్ణా జిల్లా, కంచికచెర్లలో జన్మించాడు. ఆయన తల్లి తండ్రులు లలితా సరోజిని, శ్రీనివాసరావులు ఇద్దరూ ఉపాధ్యాయులే. కలేకూరి ప్రసాద్‌ తమ గ్రామంలో కంచికచర్ల కోటేశు అనే యువకుడ్ని పెత్తందార్లు సజీవదహనం చేయడంతో చలించిపోయి పీపుల్స్‌వార్‌ ఉద్యమంలో చేరారు. పార్టీ రాజకీయ పాఠశాలల్లో బోధకుడిగా పనిచేశారు. కారంచేడులో దళితుల మారణకాండతో దళిత ఉద్యమాల్లో పనిచేశారు.
శ్రీరాములయ్య సినిమాలో వాడిన భూమికి పచ్చాని రంగేసినట్లు అమ్మలాలో.. పాట కారంచేడును ఉద్దేశించి రాసినదే. అదే సమయంలో పీపుల్స్‌వార్‌ నుంచి విభేదించి బయటకు వచ్చిన కె.జి.సత్యమూర్తి వంటి నాయకులతో కలిసి జిల్లాలో జరిగిన పలు ప్రజా, దళిత ఉద్యమాల్లో పనిచేశారు. టంగుటూరులో నవవధువు ఇందిర హత్యకు గురైన సమయంలో ఆయన రాసిన కర్మభూమిలో పూసిన ఓ పువ్వా.. విరిసీ విరియని ఓ చిరునవ్వా.. పాట రాసి మహిళా ఉద్యమానికి వూపిరిలూదారు. డర్బన్‌లో జాతి వివక్షపై జరిగిన చారిత్రక అంతర్జాతీయ సదస్సులో కలేకూరి పాల్గొన్నారు. అప్పటి క్యూబా అధ్యక్షుడు ఫీడెల్ కాస్ట్రో సైతం తన ఉపన్యాసాన్ని ఆసక్తిగా విన్నారని కలేకూరి పలు సందర్భాల్లో చెప్పేవారు.
యువక అనే కలం పేరుతో కలేకూరి ప్రసాద్‌ రాసిన కవితలు ఎంతోమందిని కదిలించాయి. మండుతున్న చుండూరు, దళిత కవిత్వం లాంటి కవితా సంకలనాల్లో ఆయన కవితలు చోటుచేసుకున్నాయి. ప్రసాద్‌ రాసిన పాటలను పలు చిత్రాలకు ఉపయోగించుకున్నారు. 'కర్మభూమిలో పూచిన ఓ పువ్వా'.. 'భూమికి పచ్చాని రంగేసినట్టూ', చిన్ని చిన్ని ఆశలే చిందులేయగా తదితర గీతాలు బహు ప్రాచుర్యం పొందాయి. ఉద్యమ అవసరాల కోసం పలు పత్రికలకు సంపాదకత్వం వహించారు. ఇంగ్లీష్ భాషపై మంచి పట్టున్న ఆయన విదేశీ సాహిత్యాన్ని తెలుగులోకి అనువదించారు. స్వామి ధర్మతీర్థ రచించిన "హిందూ సామ్రాజ్యవాద చరిత్ర" పుస్తకాన్ని తెలుగులోకి తెచ్చారు. ఆ అనువాదం దాదాపు పది ముద్రణలు పొందింది. తెలుగులో రాచమల్లు రామచంద్రారెడ్డి తర్వాత ఆ స్థాయిలో అనువాదాలు చేసిన ఘనత కలేకూరికే దక్కుతుంది. కొంతకాలం సబ్ ఎడిటర్‌గానూ పనిచేశారు. చిలకలూరిపేట బస్సు ఘటనలో ఉరిశిక్ష పడిన చలపతి, విజయవర్ధనం కోసం జరిగిన ఉద్యమంలో ప్రముఖ విప్లవ దళిత కవి శివసాగర్‌తో కలిసి పాల్గొన్నారు.
నేను ఎప్పుడు పుట్టానో తెలియదు గానీ వేలఏళ్ళ క్రితం ఈ గడ్డ మీదనే చంపబడ్డాను తనెవరో, తన మూలాలేమిటో గుర్తించిన ఒక మూలవాసి చేసిన సాధికార ప్రకటన ఇది. పిడికెడు ఆత్మ గౌరవం కోసం, తనదైన జీవితం కోసం మరణం గొంతు మీద కాలేసి నిలదీసిన వైనమిది.
కవిగా, కార్యకర్తగా నాయకుడిగా, గాయకుడిగా, విమర్శకుడిగా, అనువాదకుడిగా, పాత్రికేయుడుగా, మధుపాత్రికేయుడుగా, ప్రేమికుడిగా, కాముకుడిగా, సాయుధుడుగా, నిరాయుధుడుగా ఒక కొత్త రూపాన్ని ఆవిష్కరించుకుంటూ పోయిన బహురూపి. సిద్ధాంతపరంగా విప్లవవాదిగా మొదలై దళితవాదిగా కొనసాగాడు. మార్క్సిజాన్ని అంబేద్కరిజాన్ని రెండు కళ్ళు చేసుకుని దృష్టికోణాన్ని విస్తరించుకున్నాడు. బాల కార్మిక వ్యవస్థ నిర్మూలన ప్రాజెక్ట్ డైరెక్టర్ (మహబూబ్‌నగర్)గా, సాక్షి హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్ సంచాలకుడుగా,స్వచ్ఛంద సంస్థలకు సలహాదారుడుగా ఎన్నో పాత్రలు నిర్వహించాడు. ఎక్కడా కుదురుగా నిలవకపోవడం అతని ప్రత్యేకత.అతను స్వేచ్ఛావాది అరాచక వాది. ఒక మూసలో ఇమిడేరకం కాదు. బంధాలకు, అనుబంధాలకు, సంకెళ్ళకు, ప్రేమలకు, పెళ్ళిళ్లకు, స్నేహాలకు, దేహాలకు చిక్కినట్టే చిక్కి లిప్తపాటులో తప్పించుకుపోగల అపర పాపియాన్.-పైడి తెరేష్ బాబు
ఈయన 2013, మే 17 న ఒంగోలు లోని అంబేద్కర్‌ భవన్‌లో మరణించారు.
కూరమిరప
కూరమిరపను ఆంగ్లంలో బెల్ పెప్పర్ అని కారం లేక పోవడంవల్ల లేదా తక్కువ కారం కలిగి ఉండడం వల్ల స్వీట్ పెప్పర్ అని అంటారు. ఈ కాయలు ఎక్కువ కండకలిగి గంట ఆకారంలో ఉండడం వల్ల దీనికి బెల్ పెప్పర్ అని పేరు వచ్చింది. బెంగుళూరు, సిమ్లా పరిసర ప్రాంతాలలో విరివిగా సాగు చేయడం వల్ల వీటిని బెంగుళూరు మిరప, సిమ్లా మిర్చి అని వివిధ ప్రాంతాలలో వివిధ రకాలుగా పిలుస్తారు. ఈ మిరపకాయల్లో కారం లేకపోవడం లేదా తక్కువగా ఉండడం వల్ల వీటిని మామూలు మిరపకాయలలాగా కాకుండా కూరగాయలాగా వాడాలి. ఈ కాయలలో పోషక పదార్థాలు ఎక్కువగా ఉండడంతో పాటు విటమిన్ ఎ, విటమిన్ సి లు టమాటోలో కన్నా ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఈ కూరమిరపను టమాటో, వంగ లాంటి పంటలు సాగుచేసే వాతావరణంలో, ప్రదేశాలలో సాగుచేయవచ్చు. బెంగుళూరు పరిసర ప్రాంతాల్లో ఏప్రిల్, మే నెలలు మినహాయించి సంవత్సరంలో ఎప్పుడైనా పంట ప్రారంభించవచ్చు. కానీ మన రాష్ట్రంలో ఎక్కువగా సాగు చేసే రంగారెడ్డి, మెదక్, హైదరాబాదు పరిసర ప్రాంతాల్లో రబీ కాలంలో సాగుచేస్తున్నారు. పంట ప్రారంభించడానికి జూలై, ఆగష్టు, ఆక్టోబరు, నవంబరు నెలలు మంచి అదునుగా చెప్పుకోవచ్చు.
మిరప
మిరపకాయ
పెండలం
ద్వినామ పద్ధతిలో మనకి తరచుగా తారసపడే పెండలం యొక్క శాస్త్రీయ నామం Dioscorea alata. దీనికి తెలుగులో ఇతర పేర్లు: దుక్క పెండలం (లేదా, పెద్ద పెండలం), గున్న పెండలం (లేదా, చిన్న పెండలం), కవిలి గడ్డ. తీగ జాతికి చెందిన ఏకవార్షిక మొక్క ఇది. తమలపాకు తీగ మాదిరి ఈ తీగ చెట్ల పైన, నేల పైన పాకుతుంది. ఈ తీగ కాండానికి - బీరకాయకి ఉన్నట్లు - నాలుగు రెక్కలు ఉంటాయి. ఈ తీగకు దూరం దూరంగా పెద్ద ఆకులు ఉంటాయి. అవి హృదయాకారంలో మొదలు వెడల్పుగా, కొస సన్నగా, కోలగా పొడుగ్గా ఉంటాయి. తీగ మీద ఆకులు ఎదురెదురుగా ఉంటాయి. తీగ బాగా ముదిరితే ఎర్రటి కాయలు కాస్తాయి. నేలలో పొడుగుగా దుంపలు ఊరుతాయి. దుంపలపై మందపాటి ముదురు గోధుమ రంగు చర్మం ఉంటుంది. లోపలి భాగం తెల్లగా, కొద్దిపాటి జిగటగా ఉంటుంది. పెద్ద పెండలం తీగ కుడి వైపుకి అల్లుకుంటూ పెరిగే తీగయితే, చిన్న పెండలం తీగ ఎడమ వైపుకి అల్లుకుంటూ పెరుగుతుంది. ఈ లక్షణాన్ని బట్టి మొత్తం పెండలం జాతిని స్థూలంగా రెండు వర్గాలుగా విభజించేరు.
ఆఫికా ఖండపు పశ్చిమ కోస్తాలో ఉన్న మాండే భాషలో పెండలాన్ని "నియాం" అంటారుట. అందులోంచే ఇంగ్లీషు మాట "యాం" (yam) వచ్చింది. ఇది ఆఫ్రికా ఖండం నుండి భారత దేశానికి 26 మిలియన్లు సంవత్సరాల కిందటే (అంటే మానవ జాతి ఆవిర్భావానికి ముందే) వలస వచ్చిందని శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం. అయినప్పటికీ నేడు భారతదేశంలో విస్తారంగా పెరిగే పెండలం జాతులన్నీ బర్మా, థాయిలాండ్ దేశాల నుండి వచ్చేయని అభిప్రాయపడుతున్నారు.
సాధారణంగా పెండలాన్ని అంతర పంటగా సాగు చేస్తారు. అనగా అల్లం, పసుపు, చిలగడ దుంప వగైరా నాటిన పొలాలలోనే, మధ్యలో ఉన్న ఖాళీలలో పెండలాన్ని వేస్తారు. లోతుగా దున్నిన భూమి, మంచి ఎరువు, తేమ ఉన్న నేల ఉన్న చోట్ల పెండలం బాగా దిగుబడి ఇస్తుంది. అయినా పొలంలో నీరు నిల్వ ఉండకుండా మంచి మురుగు నీటి పారుదల ఉండాలి, పెండలం దుంపల పై భాగం కోసి నాటితే మొలకలు వస్తాయి. వాటిని పందిళ్ల మీదకి ఎక్కిస్తారు. భారత దేశంలో దరిదాపు అన్ని ప్రాంతాలలోనూ పెండలం సాగు చేస్తున్నారు. ప్రపంచంలోని మొత్తం పెండలం పంటలో 96 శాతం ఆఫ్రికా ఖండం లోనే! 
పెండలంలో 21 శాతం పిండి పదార్థాలు (starches), 73 శాతం నీరు. పెండలాన్ని ముక్కలుగా కోసి, నూనెలో వేయించి కాని, ఉడకబెట్టి తాలింపు వేసి కాని, ఎండబెట్టి పొడి చేసి కాని వాడుతారు. కరువు కాలంలో పెండలమే ఆహారంగా ఆదుకుంటుంది. నాణ్యమైన పెండలాలు రుచికి బంగాళా దుంపలతో పోటీ పడతాయి.
కొన్నిరకాల పెండలాలలో ఆక్జలేట్లు ఉన్న కారణంగా అవి విష పదార్థాలు అవుతాయి. ఉడకబెట్టినా, కాల్చినా, వేయించినా విషతుల్యమైన క్షారార్థాలు (alkaloids) నశిస్తాయి. పెండలం ఓని పిండి పదార్థాలని ముడిసరుకుగా వాడి ఆల్కహాలు తయారు చెయ్యవచ్చు. 
ఆయుర్వేద వైద్యుల అభిప్రాయం ప్రజకారం పెండలం దుంపలు చలవ చేస్తాయి. బలవర్థకము. వీర్యవృద్ధి, కామాన్ని పెంచుతుంది. మూత్రము సాఫీగా అయ్యేటట్లు చేస్తుంది. కడుపులో పురుగులను చంపుతుంది. మేహశాంతి కలిగిస్తుంది. దాహాన్ని తగ్గిస్తుంది. పిత్త రోగములపై పనిజేయును. మధుమేహము, కుష్టు, గనేరియా, మూత్రము బొట్లు బొట్లుగా అగుటను మాన్పును. కాయలు కూర చేసుకొని తినిన దేహ పుష్టి, బలమును కలిగిస్తుంది.
కొన్ని రకాల పెండలం జాతుల నుండి తయారు చేసిన "స్టీరాయిడ్ సేపోజెనిన్" అనే ఘృతార్థాలని (steroids) గర్భ నిరోధక మాత్రల తయారీలో వాడుతున్నారు. వనమూలికా వైద్యము
పేనుకొరుకుడు
తలపైన అక్కడక్కడ ఒక్కమారుగా వెండ్రుకలు రాలిపోయి మచ్చలు మచ్చలుగా అగుపించే దానిని సామాన్యంగా పేనుకొరుకుడు అంటారు. గుంట గలిజేరు మొక్కను వేరుతో సహా సేకరించి మెత్తటి ముద్ద అయ్యేట్లు నూరి పేనుకొరుకుడు గల ప్రదేశాల్లో పూయాలి. ఈ విధంగా ఒక వారం రోజులు చేస్తే వెండ్రుకలు రాలటం ఆగి పోయి కొత్త వెండ్రుకలు వస్తాయి.
పేను
దర్భ
దర్భ గడ్డి వృక్ష శాస్త్రీయ నామం Desmostachya bipinnata. దర్భ గడ్డి ఒక గడ్డి మొక్క. దర్భను కుశదర్భ అని కూడా అంటారు.
సంస్కృతం : దర్భ, కుశః, హిందీ : దబ్, దహోలీ, కన్నడ : దర్భ, మలయాళం : దర్భ, దర్భప్పుల్లు, తమిళం : దర్బైపుల్, ఆంగ్లం : సాక్రిఫిషియల్ గ్రాప్
భారతదేశమంతటా.
గడ్డి జాతికి చెందిన ఈ మొక్క వేళ్ల నుండి అనేక సన్నగా పొడవుగా మందపాటి పోచలు నిటారుగా గుబురుగా పెరుగుతాయి. సంవత్సరం అంతా పెరుగుతుంది. వేళ్ల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది. దర్భ పోచలు అంచులో చాలా పదునుగా ఉంటాయి. కొస కూడా ముల్లులాగా ఉంటుంది. ఈ పోచలు 50 సెం.మీ. నుంచి 1 మీటరు పొడవున నూగు ఏమీ లేకుండా నున్నగా ఉంటాయి. దీని గింజలు 0.5 నుండి 0.6 సెం.మీ. బారు ఉంటాయి. కొలగా, ముక్కొంగా అణగగొట్టబడ్డట్టు ఉంటాయి.
వేర్లు వగరుగా ఉంటాయి. చలవ చేస్తుంది. మూత్రాన్ని సాఫీగా అయ్యేటట్లు చేస్తుంది. మూత్రము బొట్లు బొట్లుగా అవుటను మాన్పుతుంది. క్షీరవర్దనిగా పని చేస్తుంది. ఉబ్బసము, కామెర్లు, పిత్త ప్రకోపము వలన వచ్చు రోగములకు, అతిదాహము, మూత్రములో రక్తము పోవుటకు, మంచి మందు. దీని కాడలు రుచిగా ఉంటాయి. మూత్రాన్ని సాఫీగా అయ్యేటట్లు చేస్తుంది. ఉత్సహ ప్రేరకము, కామోద్రేకాన్ని కలిగిస్తుంది. బంక విరేచనాలకు మంచి మందు. అతి బహిష్టుస్రావమును అరికడుతుంది. కామెర్లు, ఉబ్బసము, మూత్రము బొట్లు బొట్లుగా పడుటను, మూత్ర నాళ రోగులకు, చర్మము పెట్లుట వంటి వ్యాధులకు మంచి మందు.
మొక్క మొత్తము.
యజ్ఞ, యాగాలలో దర్భ గడ్డి ప్రముఖ పాత్ర వహిస్తుంది. (పూజకు తగిన, యోగ్యమైన అష్టార్ఘ్యములు : పెరుగు, తేనె, నెయ్యి, అక్షతలు, గరిక, నువ్వులు, దర్భగడ్డి, పువ్వులు)
వనమూలికా వైద్యము
చలపతిరావు తమ్మారెడ్డి
చలపతిరావు అలియాస్ తమ్మారెడ్డి చలపతిరావు సుప్రసిద్ద తెలుగు సినీ నటుడు. ఇతను పన్నెండు వందల పైగా సినిమాల్లో పలు రకాలైన పాత్రల్లో నటించాడు. ఆయన స్వస్థలం కృష్ణాజిల్లా పామర్రు మండలంలోని బల్లిపర్రు. నాన్న పేరు మణియ్య. అమ్మ వియ్యమ్మది పక్కనే ఉన్న మామిళ్ళపల్లి . 
ఆయనకు ఇద్దరు అమ్మాయిలు, ఒక అబ్బాయి. ఆడపిల్లలు అమెరికాలో ఉంటారు. వాళ్లు ఇండియా వచ్చినప్పుడు పిల్లలందరితో కలిసి బల్లిపర్రు వెళుతుంటారు. అక్కడ ఉన్న వారికి స్వంత ఇల్లు, రెండెకరాలు పొలం ఉంది.
పంచ లింగాలు
పరమేశ్వరుడు లింగరూపంలో భక్తులకు దర్శనమిస్తాడు. ఆ లింగరూపాన్ని దర్శించుకునే వారికి సకలసంపదలు చేకూరుతాయని పండితులు అంటున్నారు. అందులో కీలకమైన పంచలింగాలు. పృథ్విలింగం, ఆకాశలింగం, జలలింగం, తేజోలింగం, వాయులింగములను పంచభూతలింగాలు అంటారు.
1. పృథ్విలింగం:
ఇది మట్టిలింగం. కంచిలోఉంది. ఏకాంబరేశ్వర స్వామి అంటారు. పార్వతీదేవిచే ఈ లింగం ప్రతిష్టించబడినది. ఇక్కడున్న అమ్మవారి పేరు కామాక్షీదేవి. అష్టాదశ పీఠాలలో ఇది ఒకటి.
2. ఆకాశలింగం:
ఇది తమిళనాడులోని చిదంబర క్షేత్రంలో ఉన్నది. ఆకాశలింగ దర్శనం రహస్యమైనది. ఆకాశంవలే శూన్యంగా కనిపిస్తుంది. లింగ దర్శనముండదు. అందువల్లనే చిదంబర రహస్యం అనే పేరు వచ్చినది. ఈ క్షేత్రంలో నటరాజస్వామి, శివకామ సుందరి అమ్మవార్లు మాత్రమే ఉంటారు.
3. జలలింగం:-
ఈ లింగం క్రింద ఎప్పుడూ నీటి ఊట ఉండటం వలన దీనిని జలలింగం అంటారు. ఇది తమిళనాడులోని తిరుచురాపల్లికి సమీపంలో జంబుకేశ్వర క్షేత్రంలో ఉంటుంది. ఈ స్వామి పేరు జంబుకేశ్వరుడు. అమ్మవారి పేరు అఖిలాండేశ్వరి. బ్రహ్మహత్యా పాతక నివారణకోసం పరమేశ్వరుడు జంబూక వృక్షం క్రింద తపస్సు చేసినందుకే ఇక్కడి శివునికి జంబుకేశ్వరుడని పేరువచ్చెను.
4. తేజోలింగం:
తమిళనాడులోని అరుణాచలంలో తిరువన్నామలై క్షేత్రంలో తేజోలింగం ఉన్నది. అరుణాచల శిఖరాగ్రంపై అగ్నిశిఖ ఒకటి ఆవిర్భవించి తేజోలింగ రూపమయ్యాడు శివుడు. ఈయన పేరే అరుణాచలేశ్వరుడు. అమ్మవారి పేరు అరుణాచలేశ్వరి.
5. వాయులింగం:
ఆంధ్రప్రదేశ్ తిరుపతికి దగ్గరలోని శ్రీ కాళహస్తీశ్వరస్వామి ఆలయంలోని లింగమే వాయులింగం. ఈయన పేరు కాళహస్తీశ్వరుడు. అమ్మవారి పేరు ఙ్ఞానప్రసూనాంబ. సాలెపురుగు, పాము, ఏనుగులకు మోక్షము ప్రసాదించిన క్షేత్రం. ఇవే పంచభూతలింగాలుగా ప్రసిద్ధి చెందినవి.
చేదు
ప్రాథమిక రుచులైన షడ్రుచులలో ఒకటి చేదు. చేదు రుచి గల ఆహార పదార్థాలు నోటికి రుచించవు. ఔషధాలు ముఖ్యంగా చేదు రుచిని కల్గి ఉంటాయి. వేప ఆకులు, వేప పూత చేదు రుచిని కలిగి ఉంటాయి. వేప పుల్లలు చేదుగా ఉన్నప్పటికి ఆ పుల్లతో పళ్లు తోముకోవడం వలన నోటిలోని క్రిములు చనిపోయి పళ్లు శుభ్రం అవుతాయి. చేదు తీపికి వ్యతిరేకమని చెప్పవచ్చు. కొన్ని ఆహార పదార్థాలు ఎక్కువ చేదు రుచిని, కొన్ని ఆహార పదార్థాలు తక్కువ చేదు రుచిని కలిగి ఉంటాయి. చేదు పదార్థాలు గాఢమైన వాసన కలిగి ఉంటాయి.
కొన్ని ఆహార పదార్థాములను నిల్వ చేయుటకు చేదు రుచిగల వేప ఆకులను వాడుతారు, దీని వల్ల ఆహార పదార్థములు చెడిపోకుండా ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉంటాయి. బియ్యంలో పురుగు పట్టకుండా ఉండేందుకు అందులో వేపాకులను ఉంచుతారు.
కాకర - కాయర కాయలు చేదు రుచిని కలిగి ఉంటాయి, వీటిని కూర చేసుకొనేటప్పుడు కూరలో చక్కెర కలపడం ద్వారా చేదుదనం తగ్గిస్తారు.
జీవితంలో ఎదురయ్యే కొన్ని బాధాకరమైన సంఘటనలను చేదు అనుభవాలు అంటారు.
ఉగాది రోజున తయారు చేసే ఉగాది పచ్చడిలో చేదు రుచి కోసం వేప పూతను ఉపయోగిస్తారు.
చేదు రుచి గల ఆహార పదార్థాలను కొందరు ఇష్టంగా భుజిస్తారు. ఆరోగ్య సంరక్షణ కొరకు కొందరు చేదు రుచి గల ఆహార పదార్థాలను ఆహారంగా తీసుకుంటారు.
చేదు అనునది అన్ని రుచులలో అతి సున్నితమైన రుచి. ఇది చాలా మందికి అప్రియమైన, కఠినమైన లేదా అంగీకారయోగ్యంగా లేని రుచి. కానీ కొన్ని సమయాలో ఇది అవసరమైనది మరియు ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా కొన్ని చేదు గల పదార్థాలను తీసుకోవససి వస్తుంది. సాధారణ చేదు పదార్థములు మరియు కాఫీ వంటి పానీయాలు, తీపిగా లేని "హాట్ చాక్లెట్", దక్షిణ అమెరికా లో "మేట్" అనే పానీయం, కొన్ని రకాల మిఠాయి దినుసులు, కాకరకాయ, బీరు(చేదుగా గల ఒక ఔషథం), ఆలివ్(ఫలం), పీల్(ఫలం), బ్రెసికాసి వర్గానికి చెందిన అనేక చెట్లు, డాండెలియన్(ఒక రకపు అడవి మొక్క) ,వైల్డ్(చికోరీ), మరియు క్వినైన్ వంటీ వాటిలో కూడా చేతు తత్వము ఉంటుంది. టోనిక్ నీటిలో కూడా చేదు తత్వం ఉంటుంది.
చేదుదనము అనునది జీవపరిమాణం అధ్యయనం మరియు ఆరోగ్య పరిశోధనలు చేయువారికి యిష్టంగా ఉంటుంది. చేదుగా ఉన్న పదార్థములలో చాలా పదార్థములు విషపూరితమైనవి. చేదుగా గల పదార్థములలో విషపూరితమైన వాటిని గుర్తించు సామర్థ్యం కలిగి యుండటం ఒక ముఖమైన రక్షణ ప్రమేయంగా ఉంటుంది.
మొక్కల పత్రాలు తరచుగా విషపదార్థాలను కలిగి ఉంటుంది. ఆకులు తిని జీవించే వానర జాతి జంతువులు అపక్వమైన ఆకులను మాత్రమే తీసుకొనుటకు యిష్టపడతాయి. ఎందువలనంటే వాటిలో అధిక ప్రోటీన్లు(మాంసకృత్తులు) మరియు తక్కువ ఫైబర్(పీచుపదార్థం), విషపదార్థములు పక్వమైన ఆకులకంటే తక్కువ ఉంటుంది. మానవుల విషయంలో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఆహార పదార్థములలో గల విషమయ పదార్థాలు లేకుండాచేసి రుచికరంగా తయారుచేసే అనేక ఆహార విశ్లేషణా పద్ధతులు కలిగి ఉన్నారు.
క్వినైన్ లో చేదు తత్వం యొక్క గాఢత సుమారు 0.000008 M ఉంటుంది .యితర చేదు పదార్థములలో చేదు స్వభావం క్వినైన్ తో సాపేక్షంగా రిఫరెన్స్ ఇండెక్స్ 1 గా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు "బ్రూసైన్" కు ఇండెక్స్ 11 ఉంటుంది. ఇది క్వినైతో పోల్చితే చాలా ఎక్కువ చేదుదనము మరియు ఇది చాలా విలీన ద్రావణంలో కూడా ఉంటుంది.
అలసంద
అలసందను అలసందులు, బొబ్బర్లు అని కూడా అంటారు. దీని వృక్ష శాస్త్రీయ నామం Vigna unguiculata. నవ ధాన్యాలలో ఒక రకం అలసంద. ఇది ఫాబేసి కుటుంబానికి చెందినది. ముఖ్యంగా అలసందలు రెండు రకాలుగా అనగా ఒకటి తీగ మాదిరిగా అల్లుకోగా, రెండవది చెట్టు వలె పెరుగుతుంది.
ఇది సుమారు మూడు నెలల పంట. అలసంద తీగను మిశ్రమ పంటగా, అలసంద చెట్టును ప్రత్యేక పంటగా పండిస్తారు. అలసందలు తీయగా, లేదా తక్కువ తీయదనాన్ని కలిగి ఉంటాయి. కాయలు పచ్చిగా ఉన్నప్పుడు విత్తనాలు మెత్తగాను, ఎండినప్పుడు గట్టిగా ఉంటాయి. కాయలు గుత్తులు, గుత్తులుగా కాస్తాయి. కాయల నుంచి విత్తనాలు వేరు చేయడానికి కాయలను ఎండ బెట్టి కల్లంలో ట్రాక్టర్ చేత తొక్కించడం లేదా తుంట కర్రతో బాదడం చేస్తారు.
బొబ్బర్లు ఒక రకము చిక్కుడు జాతి గింజలు . వీటిలో మాంసకృత్తులు అధికంగా ఉంటాయి. చౌకగా లబించే ప్రోటీన్ ఉన్న శాకాహారము. కాంప్లెక్స్ కార్బోహైడ్రేట్స్ ఉన్నాయి - రుచిగా ఉంటాయి. శాకాహారులకు ఇది మంచి ప్రోటీన్ ఉన్న ఆహారము. మాంసకృత్తుల లోపము రాకుండా కాపాడుతుంది. చేపనునేలో ఉన్నా గుడ్ఫతి ఆసిడ్స్ దీనిలో ఉన్నాయి. గుండె జబ్బు, మధుమేహము ఉన్నవారికి మంచిది. ఇనుము, మెగ్నీషియం, కాల్సియం, ఫాస్ఫరస్, లాంటి ఖనిజ లవణాలు ఉన్నాయి. థయామిన్, రైబోఫ్లెవిన్, నియాసిన్, లాంటి విటమిన్లు ఉన్నయి .
అలసంద తీగ కాయలు ఎర్రగా, చెట్టు అలసంద కంటే కొంచెము చిన్నవిగా ఉంటాయి. ఇది నేల మీద పాకుతూ, లేదా ప్రక్కనున్న ఇతర మిశ్రమ పంటలకు అల్లుకుని పెరుగుతుంది. వీటి కాయలు సుమారు జాణ పొడవు ఉంటాయి. ఒక్కొక్క కాయలో 10 నుంచి 20 గింజలుంటాయి. అలసంద తీగ పూర్వం బాగా పండించేవారు, నేడు చెట్టు మాదిరిగా పెరిగే అలసందను పండిస్తున్నారు. కొన్ని ప్రాంతాలలో అలసందలను బొబ్బర్లు అని కూడ అంటారు.
చెట్టు అలసందను హైబ్రిడ్ అలసంద అని అంటారు. ఇది మూడు నాలుగు అడుగుల ఎత్తు పెరుగుతుంది. తీగ అలసంద కాయల కంటే వీటి కాయలు కొంచెం పెద్దవిగా, తెల్లగా, జాణ కంటే ఎక్కువ పొడవు ఉంటాయి. ఒక్కొక్క కాయలో 10 నుంచి 20 గింజలుంటాయి.
అలసంద విత్తనాలు గోరు ద్వారా విత్తనానికి, విత్తనానికి మధ్య సుమారు అడుగు దూరంలో పడేలా వేస్తారు. అలసంద మెట్ట పైరు, వర్షం ద్వారా పండే పంటలలో రెండు కోతలుగా, నీటి తడులు ఇచ్చే సౌకర్యం ఉన్న పొలల్లో నాలుగు కోతలుగా కాయలు కోస్తారు.
చరిగొండ ధర్మన్న
చరిగొండ ధర్మన్న పాలమూరు జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ కవి. చరికొండ గ్రామానికి చెందిన ధర్మన్న జనన, మరణ సంవత్సరాలపై కచ్చితమైన ఆధారం లేదు కాని అతని రచనలు, మంత్రి పోషణల ప్రకారం జీవితకాలం క్రీ.శ.1480-1530గా నిర్ణయించారు. పూర్వం చరిగొండ సీమగా పిలుబడి ప్రస్తుతం కల్వకుర్తి మండలంలో ఉన్న చారికొండ గ్రామానికి చెందిన ధర్మన్న "చిత్రభారతం" కావ్యం ద్వారా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఈ కావ్యాన్ని కరీంనగర్ జిల్లా ధర్మపురికి చెందిన పెద్దన మంత్రికి అంకితం ఇవ్వడం వల్ల అతడిని ఆ జిల్లావాడుగా పరిగణించడం జరిగింది. షితాబుఖానుగా పేరుపొందిన సీతాపతి మంత్రి ఎనుమలూరి పెద్దన పోషణలో ఉండి ఈ కావ్యాన్ని రచించాడు. ధర్మన్న రచించిన చిత్రభారతం 8 ఆశ్వాసాల ప్రబంధం. ఇందలి కథ చిత్రవిచిత్రమైనది. అందుకే గ్రంథానికి ఆ పేరుపెట్టబడింది. చరిగొండ ధర్మన్న వంటి కవులను సాహిత్యకారులు పట్టింకోలేరు. ధర్మన్న గంటకు వందపద్యాలు చెప్పగలిగే అవధాన విద్యాప్రవీణుడని అతని పద్యాలే చెబుతాయి. ధర్మన్న ‘శతలేఖిన్యవధాన పద్యరచనా సంధాన సురవూతాణ చిహ్నిత నాయుడు, శతఘంట సురవూతాణుడు’ అన్న బిరుదులు గలవాడు. గంటకు నూరు పద్యాలు అల్ల గలిగిన శతావధాని అని దీని అర్థం. 17వ శతాబ్దిలో జ్యోతిష్యరత్నాకరం రచించిన చరిగొండ హోన్నయ్య కూడా ధర్మన్న వంశీయుడు. ఈయన రాసిన చిత్ర భారతము పద్యకావ్యం ప్రసిద్ధి చెందినది.
గ్రహణం (2004 సినిమా)
గ్రహణం అనేది ఇంద్రగంటి మోహన కృష్ణ దర్శకత్వం వహించిన తొలి తెలుగు సినిమా. ఈ సినిమా గుడిపాటి వెంకట చలం యొక్క నవల ఆధారంగా నిర్మించబడింది. ఈ సినిమాకు 2005 జాతీయ సినిమా పురస్కారాలలో దర్శకుడి ఉత్తమ తొలి సినిమా అవార్డు వచ్చింది.జాతీయ సినిమా పురస్కారాలు - 2005
నంది పురస్కారాలు - 2005
ఇతర పురస్కారాలు
నేపథ్య గాయకుడు
ఒక నేపథ్య గాయకుడు ఒక గాయకుడు, ఇతని గానం చలన చిత్రాలలో ఉపయోగించుకునేందుకు ముందుగా రికార్డు చేయబడుతుంది. సౌండ్ ట్రాక్స్ కోసం నేపథ్య గాయకుల పాటలు రికార్డ్ చేస్తారు, మరియు నటులు, నటీమణులు కెమెరా ముందు పాటలు తామే పాడుతున్నట్టు నటిస్తూ పెదవులు కదిలిస్తారు. అయితే వాస్తవ గాయకుడు తెరపై కనిపించడు. దక్షిణ ఆసియా చలన చిత్రాల నిర్మాణంలో ముఖ్యంగా భారత ఉపఖండంలో ఈ పద్ధతిని ఉపయోగిస్తున్నారు. అత్యధికంగా భారతీయ చలన చిత్రాలలో (ముఖ్యంగా బాలీవుడ్, టాలీవుడ్ మరియు ఇతర ప్రాంతీయ సినిమాలు), అలాగే పాకిస్తాన్ చిత్రాలలో సాధారణంగా ఆరు లేదా ఏడు పాటలు ఉంటాయి. మొదటి టాకీ చిత్రం అలమ్ అరా (1931) తరువాత అనేక సంవత్సరాలు గాయకులు ఒక చిత్రం కోసం రెండుసార్లు రికార్డిండ్ చేసేవారు. చిత్రీకరణ సమయంలో ఒకసారి, తరువాత మరొసారి రికార్డింగ్ స్టూడియోలో రికార్డింగ్ చేసేవారు. ఈ పద్ధతి 1952-53 వరకు కొనసాగింది.
కె. వి. విజయేంద్ర ప్రసాద్
విజయేంద్ర ప్రసాద్ గా ప్రసిద్ధిచెందిన తెలుగు సినీ రచయిత పూర్తి పేరు కోడూరి వెంకట విజయేంద్ర ప్రసాద్. సుప్రసిద్ధ దర్శకుడు ఎస్. ఎస్. రాజమౌళి ఇతని కుమారుడే.
హెజీబు అచ్యుతరామయ్య
హెజీబు అచ్యుతరామయ్య (1924 - 1996) సుప్రసిద్ధ గ్రంథాలయ కార్యకర్త.
వీరు 1924 జూన్ 4 తేదీన విజయనగరం జిల్లా వసంత గ్రామంలో జన్మించారు. హిందీ విశారద వరకు చదివి చిన్నతనం నుండే ప్రజా ఉద్యమాల వైపు మొగ్గారు. వీరు 1953లో తన గ్రామంలో పొట్టి శ్రీరాములు గ్రంథాలయాన్ని ప్రారంభించారు. యువకుల శ్రమదానంలో దానికి భవనం నిర్మించారు. ఆ గ్రంథాలయ పురోగతికి విశేష కృషిచేశారు. తన గ్రామంలోనే కాక విజయనగరం జిల్లాలో పలు గ్రామాలలో గ్రంథాలయాలను స్థాపించేందుకు కృషిచేశారు. వీరు కొంతకాలం విజయవాడలోని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘం కార్యాలయంలో పనిచేశారు. వీరు 1996 జూన్ 18 తేదీన పరమపదించారు.
మద్దూరి అన్నపూర్ణయ్య
మద్దూరి అన్నపూర్ణయ్య (1898 - 1953) ప్రముఖ స్వాతంత్ర్యయోధులు మరియు పాత్రికేయులు. ఆంధ్రా నేతాజీగా సుప్రసిద్ధుడు.
వీరు తూర్పు గోదావరి జిల్లా పిఠాపురం తాలూకాలోని కొమరగిరి (కొత్తపల్లె) గ్రామంలో జన్మించారు. తన అన్నయ్య దీక్షితుల వద్ద విద్యను అభ్యసించారు. వీరికి బ్రహ్మజోస్యుల సుబ్రహ్మణ్యం ఇచ్చిన ప్రోత్సాహం వీరిలో విప్లవ బీజాలు నాటాయి. కాకినాడ కళాశాలలో బి.ఎ. పరీక్ష పూర్తిచేసిన వెంటనే వీరు జిల్లా విద్యార్థి మహాసభను దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్య అధ్యక్షతన నిర్వహించారు. "కాంగ్రెస్" అనే పత్రికను కొంతకాలం నడిపారు. వీరు ప్రచురించిన చిచ్చుల పిడుగు వ్యాసానికి బ్రిటిషు ప్రభుత్వం 18 నెలల కఠిన శిక్షను విధించింది. ఆ పత్రికలో ప్రథమ భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామ గాథలను, విప్లవవీరుల త్యాగ కథనాలను, అల్లూరి సీతారామరాజు నడిపిన మన్యం తిరుగుబాటుకు సంబంధించిన కథనాలను ప్రచురించారు. 1929-32లో ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో పాల్గొని కారాగారం చేరారు.
జైలు నుండి విడుదలైన తర్వాత కాంగ్రెసు సోషలిస్టు పార్టీలో చేరి సామ్యవద వ్యాప్తికై కృషిచేశారు. ద్వితీయ ప్రపంచ యుద్ధం కాలంలో సుభాష్ చంద్ర బోస్ నాయకత్వంలో ఏర్పడిన ఫార్వర్డు బ్లాకులో చేరారు. తర్వాత ప్రభుత్వం వీరిని నాలుగేండ్లు నిర్భంధించింది. విడుదలైన తర్వాత "జై భారత్", "నవశక్తి" పత్రికలను నడిపారు. మద్రాసు శాసనసభకు సోషలిస్టు పార్టీ అభ్యర్థిగా పొటీచేసి ఓడిపోయారు. మెహర్‌బాబా భక్తులై వారి సందేశ వ్యాప్తికై "వెలుగు" అనే పత్రికను కొంతకాలం నడిపారు.
బులుసు అప్పన్నశాస్త్రి
బులుసు అప్పన్నశాస్త్రి (1893 - ?) ప్రముఖ తర్కశాస్త్ర పారంగతులు.
వీరు 1893 సెప్టెంబరు 23 తేదీన తూర్పు గోదావరి జిల్లా అమలాపురం సమీపంలోని భాట్నవిల్లి గ్రామంలో జన్మించారు. వీరు విశ్వనాథ సోమయాజులు వద్ద తర్కశాస్త్రం, చామర్తి విశ్వనాథశాస్త్రి వద్ద నిరుక్తం, దెందుకూరి నరసింహశాస్త్రులు వద్ద వేదాంతశాస్త్రాన్ని అభ్యసించారు.
వీరు ప్రాచీన మార్గాన్ని అనుసరించి అధీతి బోధాచరణ ప్రచారాలను నాలుగు మార్గాల చేత ఆచరించారు. 1916 నుండి తర్క వేదాంత శాస్త్రాలకు తామొక ఆచార్యపీఠంగా ఉండి శతాధిక సంఖ్యలో విద్యార్ధులకు శిక్షణ ఇచ్చారు. 1931 నుండి 1947 వరకు గద్వాల, ఆత్మకూరు సంస్థానాల పండిత పరిషత్తులో ధర్మాధికారిగా ఉన్నరు. 1935 నుండి 1942 వరకు "సనాతన మత ప్రచారిణి" అను మాసపత్రికను నిర్వహించారు.
వీరు గీతా తత్వ విచారం, శ్రీమద్భగవద్గీతా శంకరాచార్య తత్వబోధిని మొదలైన గ్రంథాలు రాశారు.
వీరు శృంగేరి, పుష్పగిరి, పుట్టపర్తి పీఠాధిపతుల సత్కారాలు అందుకున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ 1972 ఫిబ్రవరి 12 తేదీన వీరిని సత్కరించింది.
నముడూరు అప్పలనరసింహం
నముడూరు అప్పల నరసింహం (1917 - 1986) ప్రముఖ తెలుగు కవి, పండితుడు మరియు అష్టావధాని.
వీరు 1917 జూన్ 16 తేదీన విశాఖపట్నంలో జన్మించారు. వీరు పాఠశాల ఉపాధ్యాయునిగా 27 సంవత్సరాలు పనిచేసి, 1972లో పదవీ విరమణ చేశారు. అనంతరం అన్నపూర్ణ ట్యుటోరియల్స్ లో తెలుగు పండితులుగా పనిచేశారు.
వీరు సుమారు 300కు పైగా రచనలు చేయగా; అందులో 64 మాత్రమే ముద్రించబడినాయి. వీనిలో కబోది అనే కావ్యం మంచి పేరుతెచ్చిపెట్టింది.
ఈ రచన కావ్య రచన చేయువారికి వ్యాయామం కలిగించింది. ఇది శివ పార్వతుల మధ్య జరిగిన సంభాషణ, సంభావనలు గలది. చాలా లోక రీతులను, శాస్త్ర మర్యాదలను ఇందులో చెప్పించారు. ఇందులో 592 పద్యాలున్నాయి. ఈ కావ్యంలోని మరొక విశేషం: మొదటి పద్యం 'ఆ అక్షరంతో ప్రారంభమై హల్లుల చివరకు వచ్చి అక్కడ నుండి గుణింతాలతో కదిలి అక్కడితో ఆగక సంయుక్తాక్షరపు గుణింతాలతో సాగి చివరి వరకు అక్షర సమామ్నాయం అంతా పద్యాదులతో నింపబడినది. ఇది చాలా కష్టమైన ప్రక్తియ అని పండితులచే కొనియాడబడింది.
వీరు 1986లో విశాఖపట్నంలో పరమపదించారు.
విస్సా అప్పారావు
విస్సా అప్పారావు (1884 - 1966) ప్రముఖ భౌతిక శాస్త్రాచార్యులు.
వీరు తూర్పు గోదావరి జిల్లా పెద్దాపురంలో 1884 ఏప్రిల్ 24 తేదీన రామచంద్రుడు మరియు మాణిక్యాంబ దంపతులకు జన్మించారు. తండ్రి పెద్దాపురం సంస్థానంలో ఉన్నతోద్యోగిగా పనిచేశారు. వీరు పెద్దాపురం, అమలాపురంలో ప్రాథమిక విద్యను పూర్తిచేసి; రాజమండ్రి ఆర్ట్స్ కళాశాలలో ఎఫ్.ఏ;, బి.ఎ. (1900-04) చదివి, మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో ఎం.ఎ.ను భౌతికశాస్త్రం ప్రధానాంశంగా 1906లో చదివి; 1907 లో ఎల్.టి.ని పూర్తిచేశారు. అంతట రాజమండ్రిలోనే స్కూలు అసిస్టెంటుగా కొంతకాలం పనిచేసి; తదుపరి 1909లో మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో భౌతికశాస్త్ర అసిస్టెంటు ప్రొఫెసర్ గా నియమితులై ఆనర్సు విద్యార్థులకు బోధించారు. 1914 నుండి రాజమండ్రి, అనంతపురం కళాశాలలో పనిచేసి; 1927లో తిరిగి మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో చేరారు. అక్కడ 1936 వరకు పనిచేసి ఉత్తమ ఆచార్యులుగా, పరిపాలకులుగా ప్రఖ్యాతిచెందారు. 1936-38 మధ్య రాజమండ్రి ట్రైనింగ్ కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ గా పనిచేసి, తర్వాత కొంతకాలం ఆంధ్ర విశ్వకళా పరిషత్తు కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ గా కూడా పనిచేసి; 1941 పదవీ విరమణ చేశారు.
పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, చాగల్లు మండలానికి చెందిన గ్రామము మార్కొండపాడులో ఉమా మార్కండేయస్వామవారి దేవస్థానమునకు 16 ఎకరాల భూమిని దానం చేసినట్లు తెలుస్తుంది. రాజమండ్రిలోని గానకళా పరిషత్తు, రామారావు ఆర్టు గేలరీ, చిత్రకళాశాల మొదలైన సంస్థలను స్థాపించారు. ఆంధ్ర విశ్వకళా పరిషత్తు పాలన మండలిలోను, ఆంధ్రప్రదేశ్ సంగీత, నాటక అకాడమీలోను, రేడియో మొదలైన సంస్థల సలహాసంఘాల సభ్యులుగా పనిచేశారు. మద్రాసు సంగీత అకాడమి మూలస్తంభాలలో వీరు ఒకరు.
వీరు 1966 జూలై 30 తేదీన హైదరాబాదులో పరమపదించారు.
త్రిఫల చూర్ణం
త్రిఫల చూర్ణం అనగా ఉసిరి, కరక్కాయ, తానికాయల మిశ్రమము. దీన్ని ఆయుర్వేద వైద్యంలో వివిధ రోగాల నివారణకు ఉపయోగిస్తారు.
పండ్లు, కాయగూరలు, గింజలు, పప్పులు, కందమూలాలు, సుగంధద్రవ్యాలు మానవుడికి ప్రకృతి ప్రసాదించిన అపురూపమైన వరము. ఆయా ఋతువులలో పండే పండ్లను ఆరగించడం మనకు తరతరాలుగా తెలుసు. అన్నంతో కూడా ప్రకృతిసిద్ధమైన పండ్లు, కూరగాయలు ఇతర తృణధాన్యాలను ఆహారముగా తీసుకుని జీవించినట్లయితే శరీరానికి కావససిన అన్నిరకాల పోషకాలు లభిస్తాయి. ఇదే అసలు ఉత్తమమైన జీవన విధానమని పకృతి వైద్యుల నమ్మకం. ఉసిరి కాయ, కరక్కాయ, తానికాయల మిశ్రమాన్ని త్రిఫల అంటారు. చలువచేసే గుణం ఉసిరి సొంతం. మలబద్ధకాన్ని పోగొడుతుంది. కరక్కాయ కాలేయ లోపాలను సరిదిద్దుతుంది. నాడీ సంబంధిత ఇబ్బందులను తొలగిస్తుంది. తానికాయ ఆస్తమా చికిత్సకు ఉపకరిస్తుంది. జీర్ణవ్యవస్థను మెరుగుపరుస్తుంది. త్రిఫలచూర్ణమును త్రిదోష రసాయనంగా పరిగణిస్తారు. మానవశరీర ఆరోగ్యంలో ప్రముఖపాత్ర వహించే వాత, పిత్త, కఫదోషాలను త్రిఫల చూర్ణం సరిచేస్తుంది. వాతం నాడీవ్యవస్థకు, పిత్తం జీవన క్రియలకు, కఫం శారీరక నిర్మాణానికి సంబంధించింది. ఈ మూడింటిని మెరుగుపరిచేగుణం త్రిఫలకు ఉంది. త్రిఫలాల మిశ్రమం ఉసిరి, కరక్కాయ, తానికాయల మిశ్రమమైన త్రిఫలచూర్ణాన్ని నేటికీ అనేక ప్రాంతాల్లో ప్రతి రోజూ సేవిస్తారు.
త్రిఫలను నీటిలో కలిపిన కషాయంగా, రాత్రి పూట పాలు లేదా తేనెతో తీసుకోవాలి. వైద్యుని సలహాననుసరించి రోజూ రెండు నుండి అయిదు గ్రాముల త్రిఫల చూర్ణం ప్రతి ఒక్కరూ తీసుకోవచ్చు. ఈ మూడు ఫలాల పొడులను సమపాళ్ళలో కలపడం వలన ఇది శక్తివంతమౌతుంది. సమపాళ్ళలో కాక మూడుపాళ్ళు ఉసిరి, రెండు పాళ్ళు తానికాయ, ఒకపాలు కరక్కాయ కలిపిన త్రిఫల చూర్ణం, త్రిఫల మాత్రల రూపంలో కూడా తీసుకోవచ్చు.
త్రిఫల చూర్ణం వల్ల చాలా ఉపయోగాలు ఉన్నాయి:
ఆల్ ఇండియా ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు
ఆల్ ఇండియా ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు (అఖిల భారత ముస్లిం వైయక్తిక న్యాయశాస్త్ర సంస్థ):ఆల్ ఇండియా ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు (AIMPLB) ఒక స్వచ్చంద సంస్థ. ఇది "భారతీయ ముస్లిం పర్సనల్ లా" కొరకు, "ముస్లిం పర్సనల్ లా (షరీయత్) అప్లికేషన్ ఏక్టు-1937" ఆధారం గా, ముస్లిం వైయక్తిక వ్యవహారాల కొరకు, ఇస్లామీయ న్యాయశాస్త్రం ప్రకారం పాటుపడుతుంది. ఈ బోర్డు భారతీయ ముస్లిం సమాజ అభిప్రాయ వేదికగా, స్వచ్చందంగా పనిచేస్తున్న సంస్థ.
అఖిలభారత ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు, AIMPLB ముస్లింల పర్సనల్ లా కొరకు పనిచేస్తున్న ఒక ప్రైవేటు సంస్థ. ప్రభుత్వాలతో అనుసంధానింపబడి, ప్రభుత్వాలకు మరియు సాధారణ ముస్లింలకు దిశానిర్దేశాలను అందించే సంస్థ. దీని వర్కింగ్ కమిటీలో 41 ఉలేమాలు వివిధ ఇస్లామీయ పాఠశాలల నుండి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంటారు. దీని సాధారణ సభలో 201 సాధారణ ముస్లింలు, ఉలేమాలు మరియు 25 స్త్రీలు వుంటారు.
ఈ బోర్డులో షియాలు తక్కువ సంఖ్యలోనూ, బరేల్వీ మరియు దేవ్ బందీలు అధిక సంఖ్య లోనూ వున్నారు.
గరుడ
గరుత్మంతుడు - హిందూ పురాణాలలో ఒక గరుడ పక్షి (గ్రద్ద). శ్రీమహావిష్ణువు వాహనంగా గరుత్మంతుడు ప్రసిద్ధి.
గద్ద - ఒక పక్షి.
గరుడ పురాణం - వ్యాస మహర్షి చే రచింపబడిన అష్టాదశ పురాణాలలో ఒకటి.
గరుడ బేతరాజు - కాకతీయులు కళ్యాణి చాళుక్యులకు విధేయ సామంతులు.
గరుడ ముక్కు - అనగా ఒక ఔషధ మొక్క.
గరుడ గర్వభంగం - సినిమా
తిరుమల బ్రహ్మోత్సవాలు
చౌలము
హిందూ మతములో గల 48 సంస్కారములలో చౌలము ఒకటి. ఇది షోడశ సంస్కారాలు లలో సప్తమ సంస్కారమును. దీనిని చూడాకరణమని కూడా అంటారు. ఇది బిడ్డకు మూడవయేడు వచ్చిన పిదప చేయుదురు. ఇందులో బిడ్డ యొక్క తలవెండ్రుకలు తీసివేయుట ప్రధాన క్రియ. శిశువునకు గర్భమునందు కలిగిన కేశములను తొలగించి చూడాకరణమొనర్చి దీనిద్వారా శిక్షయు, సంస్కారయోగ్యతయు కలిగింపబడును. కావున, బిడ్డకు అపాత్రతా దోషము నిరాకరించబడును. వృద్ధి శ్రాద్ధము, హోమము జరిగిన పిమ్మట సూర్యుని ప్రార్థించుచు, "సూర్యుడు దేనితో బృహస్పతికి కేశఖండనమొనర్చెనో, దేనితో వాయుదేవుడు ఇంద్రునకు కేశఖండనము చేసెనో, అట్టి బ్రహ్మరూపి యగు కత్తి ద్వారా నేను నీకు కేశఖండనము చేయుచున్నాను. నీకు ఆయుస్తేజోబలాభివృద్ధులు కలుగుగాక!" అన్న అర్థము గల మంత్రములు పఠించబడును. ఈ చూడాకరణమందు శిఖ మాత్రముంచి మిగిలిన కేశములు తొలగించాలి. కేశములు బలమునకు మూలం. అవి పూర్తిగా తొలగించుట వలన మనిషి బలహీనుడగును. శిఖతో పురుషునకు బలము, వీర్యము, స్థైర్యము, ఆధ్యాత్మికోన్నతికి చెప్పనలవి కాని సంబంధము ఉన్నందు వలన ఈ శిఖధారణము హిందువుల జాతీయ చిహ్నముగా పరిగణించబడింది. చూడాకరణము ఈ జాతీయ చిహ్నమునకు మొదటి సన్నివేశమగును.
పుట్టువెండ్రుకలు తీయించడం. దీర్ఘాయుష్షును, అందాన్ని కోరుతూ చేసే సంస్కారం. సుశ్రుతుడు, చరకుడు కూడా గుండు వల్ల దీర్ఘాయుష్షు, అందం చేకూరుతాయని పేర్కొన్నారు. తలనీలాలు దేవునికి లేదా దేవతకు అర్పించడం గురించి గృహ్యసూత్రాల్లో గానీ, స్మృతుల్లో గానీ లేనేలేదు! పూర్వకాలంలో కూడా కొన్ని సార్లు దేవాలయాల్లో తలనీలాలు అర్పించడం ఉన్నప్పటికీ అది కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భాల్లోనే జరిగేది (లేకలేక కలిగిన పిల్లలు లేదా ఒకరిద్దరు పిల్లలు చనిపోయిన తర్వాత పుట్టిన పిల్లలకు). గృహ్యసూత్రాల ప్రకారం ఈ సంస్కారం మొదటి సంవత్సరం చివర్లో గానీ, మూడొ ఏటగానీ చెయ్యాలి. తర్వాతి కాలాలోని సూత్రకర్తలు ఈ వయసును ఏడేళ్ళవరకు పొడిగించారు.
గడియారం వేంకట శేషశాస్త్రి
పరాయిపాలనను నిరసించి స్వాతంత్య్రకాంక్షను అణువణువునా రగుల్చుతూ రచించిన మహాకావ్యమే 'శ్రీశివభారతం'. భరతమాత పరాయి పాలనలో కళావిహీనమైన తరుణంలో అరుణోదయంగా వెల్లివిరిసింది కావ్యమది. మాతృభాష విముక్తికి మార్గదర్శిగా పంచకావ్యాల సరసన 1943లో 8 ఆశ్వాసముల ప్రబంధంగా శివభారతం వెలుగొందింది. ఈ అద్భుత కావ్య సృష్టికర్త గడియారం వేంకట శేషశాస్త్రి.
ఆధునికాంధ్ర కవుల్లో ప్రముకులు,శతావధాని డా||గడియారం వేంకటశేషశాస్త్రి.
ఈయన దుర్భాక శతావధానితో కలిసి కొన్నికావ్వనాటకాలు రాశాడు.
పెద్దముడియం మండలం నెమళ్లదిన్నె గ్రామంలో రామయ్య, నరసమ్మ దంపతులకు 1894 ఏప్రిల్ 7వతేదీన జన్మించారు. విద్యాభ్యాసం కోసం ప్రొద్దుటూరు చేరుకుని స్థిరపడ్డారు. గడియారం వేంకట శేషశాస్త్రి ధర్మపత్రి వెంకటసుబ్బమ్మ. రామశేషయ్య, వెంకటసుబ్రమణ్య వీరి పుత్రులు. 1932లోఅనిబిసెంట్‌ మున్సిపల్‌ పురపాలిక పాఠశాలలో తెలుగు ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశారు. బ్రహ్మానందిని అనే సాహిత్య సాంస్కృతిక మాసపత్రికకు సంపాదకులుగా సేవలు అందించారు. గడియారం వేంకట శేషశాస్త్రి బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. రూపావతారం శేషశాస్త్రి వద్ద తర్క, వ్యాకరణ, సాహిత్య శాస్త్రాలు, వాసుదేవావధాని వద్ద యజుర్వేదం, ఉపనిషత్తులు, దుర్భాక రాజశేఖర శతావధాని వద్ద అవధాన విద్యల్లో ఆరితేరారు. గోవర్ధన సప్తశతి, ఉత్తర రామాయణ గ్రంథాలు, సంస్కృతం నుంచి తెలుగులోకి అనువదించారు. పుష్పబాణ విలాసం, వస్తుజంత్రి, మల్లికామారుతం, శ్రీనాథ కవితాసామ్రాజ్యం, రఘునాధీయం, వాల్మీకి హృదయావిష్కరణ వంటి గ్రంథాలను రచించారు. నన్నయ్య భారతం, పోతన భాగవతం లాగా గడియారం వేంకటశేష శాస్త్రికి చిర కీర్తిని తెచ్చిన పెట్టిన గ్రంథం శివభారతం.
పి. చంద్రారెడ్డి
జస్టిస్ పి. చంద్రారెడ్డి లేదా పలగాని చంద్రారెడ్డి (జూలై 1, 1904 - అక్టోబర్ 7, 1976) ప్రముఖ న్యాయమూర్తి.
వీరు నెల్లూరులోని వి.ఆర్. ఉన్నత పాఠశాలలో చదివి తర్వాత మద్రాసులోని పచియప్ప కళాశాలలో ఉన్నత విద్యనభ్యసించారు.
వీరిని మద్రాసు హైకోర్టు న్యాయవాదిగా 1928 ఆగస్టు 13 తేదీన నియమించింది. ఇతడు సివిల్ మరియూ క్రిమినల్ కేసులను వాదించేవారు. ఇతడు అదే కోర్టులో 1949 జూలై 16 అదనపు న్యాయమూర్తిగా నియమించబడ్డాడు. వీరు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ హైకోర్టులో శాశ్వత న్యాయమూర్తిగా నియమించబడి తదనంతరం ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పదవోన్నతి పొందాడు.
వీరు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మరియు తమిళనాడు రాష్ట్రాల ఆపద్ధర్మ గవర్నరుగా కొద్దికాలం పనిచేశారు. వీరు 1964 డిసెంబరు 23 తేదీన మద్రాసు హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమించబడ్డారు. వీరు 1966 జనవరి 7 తేదిన పదవీ విరమణ చేశారు. వీరు అక్టోబర్ 7 1976 తేదీన పరమపదించారు.