hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
ఆచంట వెంకటరత్నం నాయుడు
ఆచంట వెంకటరత్నం నాయుడు (జూన్ 28, 1935 - నవంబర్ 25, 2015) పద్యనాటక పరిమళాలను తెలుగువారికి తన గళంద్వారా, నటనాకౌశలం ద్వారా అందించిన మహానటుడు.
ఈయన 1935, జూన్ 28 వ తేదీన కృష్ణాజిల్లా, కొండపల్లిలో జన్మించారు. వెంకటరత్నం నాయుడుగారి తండ్రి ఆచంట వెంకటేశ్వర్లు నాయుడు గారు రంగస్థల కళాకారుడు. అదే వారసత్వంగా ఈయనకు అబ్బింది. గుంటూరు హిందూ స్కూల్లో ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి. పాసైన ఆచంటగారు కొంతకాలం ఆయుర్వేద మందులకి రిప్రెజెంటేటివ్‌గా పనిచేసి, వృత్తికీ, ప్రవృత్తికీ సమన్వయం కుదరక వృత్తిని వదులుకొని నాటకాలలో ప్రవేశించారు.
తండ్రి ప్రోత్సాహంతో చిన్నప్పటి నుంచే నీతిశాస్త్రంలో శ్లోకాలు, పద్యాలు కంఠస్థం చేసి, స్పష్టమైన వాచికంతో, చక్కటి గాత్రంతో పాడుతుంటే స్కూల్లో ఉపాధ్యాయులు ప్రశసించేవారు. కేవలం పద్యనాటకమేకాక అనేక సాంఘిక నాటకాల్లో కూడా ఆచంట తమ ప్రతిభా పాటవాలను తెలుగు దేశ ప్రజలకి తెలియజేశారు. గుంటూరు నాట్యసమితి ప్రదర్శించిన రామరాజు, నాయకురాలు, అపరాధి వంటి నాటకాలతో రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా అభిమానులను సంపాదించుకున్నారు. తనకంటూ ఓ ముద్ర నేర్పరుచుకున్న నాయుడి ప్రతిభ చూసిన పలు నాటక సంస్థలు ఆయనకి పౌరాణిక చారిత్రక నాటకాల్లో కూడా ప్రధాన పాత్రలను ఇచ్చి ప్రోత్సహించాయి.
ఆంధ్ర లలిత కళాపరిషత్ ప్రదర్శించిన బొబ్బిలి నాటకంలో హైదర్‌జంగ్, తులాభారం నాటకంలో వసంతకుడు, సక్కుబాయి నాటకంలో కాశీపతి, రామాంజనేయ యుద్ధం లో యయాతి, హరిశ్చంద్ర లో విశ్వామిత్ర మొదలైన పాత్రలతో విజయదుందుభి మోగించారు.
మయసభ ఏకపాత్రాభినయం నాయుడిగారి నట జీవితంలో ఒక మైలురాయి. సాత్విక పాత్రలకంటే తామస పాత్రలు ఆయనకి ఎంతో ఇష్టం. ఆయనప్రతిభకు మెచ్చిన అనేక సంస్థలే కాక రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కూడా అనేక సన్మానాలు, సత్కారాలతో ఆయనని అభినందించింది. ఈలపాట రఘురామయ్య, షణ్ముఖి ఆంజనేయ రాజు, ఎ.వి. సుబ్బారావు, మాధవపెద్ది సత్యం, పీసపాటి నరసింహమూర్తి మొదలైన ఉద్ధండులైన 40 మంది నటులతో ఒక టీమ్‌గా తులసీజలంధర నాటకం ప్రదర్శిస్తే కనకవర్షం కురిసిందట. నాటకాన్ని నమ్ముకుని బతకలేమన్న మాటకి ఆచంటగారు చెప్పిన ఓ ఉదాహరణ ఇది.
డి.వి. సుబ్బారావు (హరిశ్చంద్ర పాత్రధారి) నెలకి 4 నాటకాలు ప్రదర్శించి, కళాకారులకు నెలకి కచ్చితంగా జీతాలిచ్చేవారట. దేనికైనా క్రమశిక్షణ, పట్టుదల, శ్రద్ధ ముఖ్యం అంటారు ఆచంట. బురదనాయుడు సతీసావిత్రిలో ఒరిజినల్ దున్నపోతుమీద వచ్చేవారట. విజయవాడకి సుమారు 30 కిలో మీటర్ల దూరంలో ఉన్న ‘నున్న’ ప్రాంతంలో ఒక చిల్డ్రన్ నటశిక్షణాలయం స్థాపించి భావితరాలకు పద్యనాటక కళాకారులను తీర్చిదిద్దారు.
తెలుగు పౌరాణిక నాటక రంగానికి విశేషమైన సేవలను అందించిన ఆచంట వెంకటరత్నం నాయుడు తన 81వ యేట 2015, నవంబర్ 25, బుధవారం మధ్యాహ్నం తాడేపల్లిగూడెంలో కుమార్తె గృహంలో మరణించాడు.
దరివాడ కొత్తపాలెం
"దరివాద కొత్తపాలెం" గుంటూరు జిల్లా, బాపట్ల మండలానికి చెందిన గ్రామం. 
[1] ఈనాడు గుంటూరు; 16, జూలై-2013, 8వ పేజీ.
గుర్నాథనగర్
"గుర్నాథనగర్" గుంటూరు జిల్లా, నిజాంపట్నం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
పిన్ కోడ్ నం.522 262., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08648.[1] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్; 16, జూలై-2013, 8వ పేజీ.
[2] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్; 2013, జూలై-21,1వ పేజీ.
శ్రీలాల్ శుక్లా
శ్రీలాల్ శుక్లా (డిసెంబరు 31 1925 - అక్టోబరు 28 2011) ప్రముఖ హిందీ రచయిత. ఈయన హిందీ భాషలో వ్యంగ్య రచయితగా ప్రసిద్ధి పొందారు. ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రావిన్స్ (బ్రిటీష్ ఇండియాలో) ప్రొవిన్షియల్ సివిల్ సర్వీసెస్ (పి.సి.ఎస్.) అధికారిగా పనిచేశారు. స్వాతంత్ర్యానంతరం ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీసెస్ లో భాగమయ్యారు. ఆయన 25 పైగా పుస్తకాలు రచించారు. ఆయన రచనలలో "మకాన్" (ఆవాసం / ఇల్లు), "సూనీ ఘాట్ కా సూరజ్ " (సూనీ ఘాట్ సూర్యుడు), "పెహ్లా పడావ్ " (తొలి మజిలీ లేదా మొదటి అడుగు), "బిస్రాంపూర్ కా సంత్ " (బిస్రాంపూర్ సాధువు) ముఖ్యమైన నవలలు.
స్వాతంత్ర్యానంతర భారతదేశంలో దిగజారుతున్న నైతిక విలువలకు సంబంధించిన కథాంశాలను నవలలుగా మలిచారు. ఆయన రచనలు భారతీయ గ్రామీణ, పట్టణ జీవితాల్లోని లోటుపాట్లను వ్యంగ్యంగా ఎత్తిచూపారు. ఆయన అత్యుత్తమ రచన రాగ్ దర్బారీ నవల ఆంగ్లం, తెలుగు భాషలతో సహా 15 భారతీయ భాషల్లోకి అనువాదమైంది. ఆ నవలను ఆధారంగా చేసుకున్న టీవీ ధారావాహిక 1980ల్లో దూరదర్శన్ కొన్ని నెలల పాటు ప్రదర్శించింది. ఈయన ఆద్మీ కా జహర్ (మనిషి యొక్క విషం) అనే డిటెక్టివ్ నవల వ్రాసారని, అది హిందుస్తాన్ వారపత్రికలో ధారావాహికగా ప్రచురించబడిందన్న విషయం చాలా కొద్దిమందికే తెలుసు.
శ్రీలాల్ శుక్లా 1925లో ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని లక్నో జిల్లా లో జన్మించాడు. 1947లో అలహాబాదు విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రుడై, 1949లో ప్రొవిన్సియల్ సివిల్ సర్వీసెస్ లో చేరి ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. సివిల్ సర్వీసు ఉద్యోగిగా ఈయనకు ప్రభుత్వం యొక్క పనిరీతు, సామాన్య ప్రజల జీవితాలపై చక్కని అవగాహన ఏర్పడింది. ఈ అనుభవాలే తన వ్యంగ్య రచనలకు ఎంతగానో తోడ్పడ్డాయి. శుక్లా సాహితీ వ్యాసాంగం 1954లో ప్ర్రారంభమై హిందీ సాహిత్య ప్రపంచంలో ఒక గొప్ప సాహిత్య కృషికి బీజం వేసింది. ఈయన తొలి నవల "సూనీ ఘాటీ కా సూరజ్" 1957లో ప్రచురించబడింది. తొలి వ్యంగ్య రచన "అంగద్ కా పావ్" 1958లో ప్రచురితమైంది. స్వాతంత్ర్యానంతర భారతదేశపు గ్రామీణ జీవితంలో దిగజారుతున్న నైతిక విలువలను పొరలు పొరలుగా ఎత్తి చూపుతూ ఈయన వ్రాసిన నవల రాగ్ దర్బారీ (1968) కి గాను 1970లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు పొందారు. ఈ నవల ఆధారంగా దూరదర్శన్‌లో ఒక ధారావాహిక కూడా ప్రదర్శించబడింది. 1983లో ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ నుంచి పదవీ విరమణ పొంది, పూర్తి సమయాన్ని సాహిత్యసేవకే కేటాయించాడు.
ఇవే కాక ఈయన అనేక సాహితీ సదస్సులలో పాల్గొనటానికి, అవార్డులను అందుకోవటానికి యుగోస్లావియా, జర్మనీ, ఇంగ్లాండు, పోలాండు, సూరీనాం తదితర దేశాలు పర్యటించారు. భారత ప్రభుత్వం చైనా పర్యటనకు పంపిన రచయితల బృందానికి శ్రీలాల్ శుక్లా అధ్యక్షత వహించాడు.
అతను అనారోగ్యంతో చుట్టూ 11.45 గంటలకు 2011 అక్టోబరు 28 న లక్నోలో మరణించాడు. మరణించే ముందు భారతీయ న్యాయ వ్యవస్థపై ఒక నవల వ్రాద్దామనే ఉద్దేశంతో బోలెడంత పరిశోధన చేశాడని ఈయన సోదరుని కుమారుడు, చరిత్రకారుడైన రాజన్ శుక్లా ధ్రువపరచాడు. కానీ క్షీణిస్తున్న ఆరోగ్యం పరిస్థితి కారణంగా ఆ కార్యం పూర్తి కాలేదు.
ఇండియన్ సివిల్ సర్వీసెస్
భారత పౌర సేవలు : (ఆంగ్లం : The Civil Services of India) () (సాధారణ పేరు "సివిల్ సర్వీసెస్") భారత పౌరసేవలకు మారుపేరు. ఈ సేవలు భారత ప్రభుత్వ అధికారులు భారతదేశానికి మరియు ప్రజలకు చేసే సేవలు. భారత పరిపాలనా వ్యవస్థలో ఈ "భారత పౌర సేవలు" అతిముఖ్య రంగం.
భారతీయ పార్లమెంటరీ ప్రజాతంత్ర వ్యవస్థలో పరిపాలనా బాధ్యతలను నిర్వర్తించే గురుతర బాధ్యతా ఈ రంగానిది. ప్రజలచే ఎన్నుకోబడ్డ ప్రతినిథులు మంత్రులుగా వ్యవహరిస్తారు. కానీ అతికొద్ది మంది ప్రజాప్రతినిథులు పరిపాలన సాగించలేరు కావున ఈ సేవారంగం దేశంలో గల సమస్యలను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొనే బాధ్యతను నిర్వర్తిస్తారు. మంత్రులు పాలసీలను తయారు చేస్తే, సేవారంగం వాటిని అమలు పరుస్తుంది.
ప్రస్తుతం అమలులో వున్న భారత పౌర సేవా రంగం (ఇండియన్ సివిల్ సర్వీసెస్) క్రితపు విధానాలపై ఆధారపడి తయారైన విధానం. ఈ విధానం భారత విభజన జరిగిన 1947 తరువాత నుండి అమలులోకి వచ్చింది.
భారత రాజ్యాంగం, భారత పౌరసేవా కొత్త శాఖలను సృష్టించే అధికారాన్ని రాజ్యసభకు ఇచ్చింది. రాజ్యసభలో రెండు బై మూడొంతుల మెజారిటీతో కొత్త శాఖలను సృష్టించే తంతును పూర్తి చేస్తుంది. (IFS), (IAS) మరియు (IPS) ఈ రాజ్యాంగ అధికారాలచే ఏర్పాటు చేయబడినవి. 
భారత సేవల ముఖ్య ఉద్దేశం భారత పరిపాలనా బాధ్యతలను నిర్వర్తించుట. భారతదేశం అనేక సేవారంగ సంస్థలచే ఆయా మంత్రిత్వ శాఖల పాలసీల ఆధారంగా పరిపాలనను నిర్వర్తిస్తాయి.
భారత పౌరసేవాలను రెండు వర్గాలుగా విభజించవచ్చును, 1. మరియు 2. (Group A). విశ్వవిద్యాలయ పట్టభద్రులు మరియు అంతకు పైబడి విద్య గలవారిని యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమీషన్ (UPSC) ఒక ప్రత్యేక పరీక్షా విధానం ద్వారా (Civil Services Examination - CSE) మరియు (Engineering Services Examination - ESE) నిర్వహించి తగిన వారిని సేవారంగంలో నియుక్తులు చేస్తారు.
చింతా వెంకట్రామయ్య
కూచిపూడికి యక్షగాన సొబగులు అద్దిన అపర నాట్య గురువు, కూచిపూడి నాట్యత్రయంలో ఒకరు చింతా వెంకట్రామయ్య.
యక్షగాన పితామహుడిగా, కూచిపూడి నాట్య మహా మహోప్యాధ్యాయుడైన చింతా వెంకట రామయ్య తమ అగ్రజుడు చింతా రత్తయ్య, ఏలేశ్వరపు నారాయణప్పల సాన్నిధ్యంలో నాట్య శిక్షణలో ఆరితేరారు. భక్త ప్రహ్లాద, ఉషా పరిణయం, హరిశ్చంద్ర, శశిరేఖా పరిణయం వంటి నాటకాలలో స్వయం ప్రతిభ సంతరించుకుని, భారతదేశమంతటా వాటిని సుప్రసిద్ధం చేశారు. నాట్య శాస్త్ర ప్రకాండులైన వేదాంతం చలపతి, ఆది నారాయణ, భరత కళా ప్రపూర్ణ వేదాంతం రాఘవయ్య, వెంపటి సత్యనారాయణ శర్మ (పెద్ద సత్యం), పసుమర్తి కృష్ణమూర్తి, వేదాంతం పార్వతీశం, భాగవతుల రామకోటయ్య, పసుమర్తి వేణుగోపాల శర్మ, వేము పూర్ణచంద్రరావు, ఆయన కుమారులూ, భరత నాట్య కళాప్రపూర్ణ చింతా కృష్ణమూర్తి ఆయన శిష్యులే.
పై వారిలో శ్రీ చింతా వెంకటరామయ్య గారు సుప్రసిద్ధులు. అనాటి వెంకటరామా నాట్య మండలిని 100 సంవత్సరాల క్రితం స్థాపించి, అవిచ్ఛిన్నంగా నిర్వహించి, ఆ సంస్థ ద్వారా అనేక మంది వుత్తమ నటశేఖరలను సృష్టించి, ఈ నాటి కూచిపూడి నాట్య కళకు దివ్య యశస్సును ఘటిల్ల జేసిన ప్రముఖ నాట్యాచారుడు.
చింతా వెంకటరామయ్యగారు 1860 వ సంవత్సరంలో జన్మించారు. తండ్రి శివరామయ్య; తల్లి అరుంధతమ్మ. పది సంవత్సరాల ప్రాయంలోనే పాటలో, ఆటలో, హాస్యంలో అనుభవం సంపాదించి, భామవేషపు దరువుల్ని పాడుతూ వుండేవారు. వెంకాటరామయ్యగారి ప్రాతిభా విశేషాలను గనమించి ఏలేశ్వరపు నారాయణప్ప గారు వారి మేళంలో చేర్చుకున్నారు. 12 వ సంవత్సరం లోనే అన్నగారైన వెంకటరత్నం గారి వద్ద నాట్య శిక్షణను ప్రారంభించి 16 సంవత్సరాలకే విశేష నాట్యశాస్త్రానుభవాన్ని సంపాదించారు.
వీరు భాగవతామేళాన్ని 1875 నుండి దాదాపు 1936 వరకూ నిర్వహించారు. ఈనాడు నిర్వహించబడుతున్న వెంకటరామా నాట్యమండలి 1875 లో వెంకట రామయ్య ప్రారంభించినదే. కొంతకాలం భాగవతమనే పేరుమీద, భామాకలాపాన్ని ప్రదర్శించారు. ప్రజాభిరుచుల్ని అనుసరించి యక్షగానాలను ప్రవేశపెట్టి, ప్రహ్లాద, ఉషాపరిణయం, గయోపాఖ్యానము, రుక్మాంగద, రామ నాటకం, హరిశ్చంద్ర, శశిరేఖా పరిణయం మొదలైన నాటకాలను ప్రదర్శించి ప్రజామన్ననల్ని పొందారు.
ప్రయాణ సౌకర్యాలు లేని ఆనాడు ఆంధ్రదేశపు నాలుగు చెరగులా ఎద్దుల బండ్లలో ప్రయాణం చేసి ప్రదర్శనలిచ్చి, ఉన్నతాధికారుల వద్దా, సంస్థానాధీశ్వరుల వద్దా పారితోషికాలు పొందారు.
ఆధునికులలో వేదాంతం రాఘవయ్య, వెంపటి పెదసత్యం, పసుమర్తి కృష్ణమూర్తిగార్లు ముఖ్యులు. వేదాంతం రాఘవయ్య గారిని పాత్ర నిర్వహణలో సర్వసమర్థునిగా తయారు చేసి 1934 లో మద్రాసులో గూడవల్లి రామబ్రహ్మంగారి అధ్యక్షతన జరిగిన ఆంధ్ర నాటక కళా పరిషత్తులో, తాము సూత్రధారులుగా ప్రదర్శనమిప్పించి, 'సెహభాష్ ' అనిపించి, నాటి రాఘవయ్యగారి ఉన్నత స్థానానికి పునాదులు వేశారు. వెంకట్రామయ్యగారి శిష్యులలో పసుమర్తి వేణుగోపాలకృష్ణశర్మ కడపటి వారు.
వెంకటరామయ్యగారి శిక్షణ విచిత్రమైంది. వారికి ఏ సమయంలో, ఏ అడుగు, ఏ భావం, ఏ రీతి, ఏ భంగిమ స్ఫురణకు వస్తే అదల్లా అప్పుడే అక్కడే శిష్యులకు బోధించేవారు. ఇంతటి ప్రతిభావంతుడైన వెంకట్రామయ్య 90 సంవత్సరాలు ధ్రువతారగా వెలుగొంది 1949 జనవరి 6 న కీర్తిశేషులైనారు.
జాఫర్ అల్ సాదిక్
జాఫర్ ఇబ్న్ ముహమ్మద్ అల్ సాదిక్ () (702–765 or 17th 83 హిజ్రీశకం – 15th 148 హిజ్రీశకం) అలీ వారసులలో ఒకరు. తండ్రి తరపున అలీ మరియు తల్లి తరపున అబూబక్ర్ వంశస్థుడు. ఇతను ఒక ప్రఖ్యాత ఇస్లామీయ పండితుడు మరియు ఇమాం. ఇతను, షియా ఇస్లాం లో గల 12 ఇమాం లలో "ఆరవ ఇమాం" మరియు ముహమ్మద్ ప్రవక్త యొక్క వారసులలో ఒకరు. ఇతను ప్రఖ్యాత ఇస్లామీయ పండితుడు. షియా ముస్లింలే గాక సున్నీ ముస్లిం లలోనూ గౌరవనీయుడు మరియు మహాపండితుడిగా ప్రసిద్ధి.
జాఫర్ అల్ సాదిక్ మదీనా నగరంలో 24 ఏప్రిల్ 702 AD (17 రబీఉల్ అవ్వల్, 83 హిజ్రీ శకం) తండ్రి ముహమ్మద్ అల్ బాకర్
దత్తాత్రేయ రామచంద్ర బెంద్రె
బెంద్రె క్రీ.శ.1896 జనవరి 31 న కర్ణాటక (ಕರ್ನಾಟಕ) లోని ధారవాడలో జన్మించారు.తండ్రి పేరు రామచంద్ర బట్ట, తల్లి పేరు అంబికె (అంబవ్వ). బెంద్రె తన తల్లిపైన అభిమానం కొద్దీ "అంబికాతనయ దత్త"ను కావ్యనామం (కలం పేరు) గా పెట్టుకున్నారు. ఆయన వంశం మూలనామం రోసర. బెంద్రె వైదిక బ్రాహ్మణ కుటుంబానికి చెందినవారు. బెంద్రె కుటుంబం ఆ కాలంలోని సాంగ్లి సంస్థానికి చెందిన గదగ నగారానికి సమీపాన వున్న శిరహట్టి అనే గ్రామంలో నివాసముండేవారు. బెంద్రెకు 13 సంవత్సరాల వయస్సులో తండ్రి మరణించాడు. క్రీ.శ.1913లో మెట్రిక్యులేషన్ చదువు ముగించుకొని, ఆపైపూనేలోని కాలేజిలో చదువు కొనసాగించి 1918లో బి.ఎ.పట్టభద్రుడయ్యాడు. బి.ఎ.విద్య అనంతరం ఉపాధ్యాయ వృత్తిని స్వీకరించాడు. 1935లో ఎం.ఏ.లో ఉత్తీర్ణత సాధించాడు. ఎం.ఏ.పట్టం పొందిన తరువాత సొలాపూర్/సొల్లాపూర్ లోని డి.ఎ.వి.కాలేజిలో అధ్యాపకుడుగా 1944-1956 వరకు పనిచేశారు.
బెంద్రె వివాహం లక్ష్మిబాయితో 1919 లో హుబ్బళిలో జరిగింది.ఈ సమయంలోనే ఆయన ప్రథమ కావ్య సంకలనం కృష్ణకుమారి ప్రచురించారు. కవి, దార్శనికుడు అయిన బెంద్రె క్రీశ.1981 అక్టోబరులో మరణించారు. సార్వకాలికమైన కన్నడ కవిత్వాన్ని కన్నడ సాహిత్యానికి అందించిన అపురూపమైన వ్యక్తిత్వమున్న గొప్ప కవి బెంద్రె.
బెంద్రె జీవితమంతా సాహిత్య ప్రేమికునిగా ఎన్నో రచనలను చేశారు. కాలేజీ చదివే కాలంలోనే కవిత్వరచనను ప్రారంభించారు. 1918లో ఆయన మొదటి కవిత "ప్రభాత " అనే పత్రికలో ప్రచురించారు. అప్పటి నుండి చివరివరకు ఆయన కావ్యరచన కొనసాగింది. రామచంద్ర బెంద్రె గరి ","కామకస్తూరి ","సూర్యపాన ","నాదలీలె ",నాకుతంతి మొదలైన కవితా సంకలనాలను ప్రచురించారు. కవితలే కాక బెంద్రె నాటకాలు, సంశోధనాత్మక రచనలు, కావ్య విమర్శలు కూడా రచించారు. 1921లో ధారవాడలో తన మిత్రులతో కలిసి ప్రారంభించిన గెళెయర గుంపు(ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪು)"'సంస్థలో బెంద్రె గారి రచన కార్యక్రమాలు చాలా చురుగ్గా సాగేవి.1943లో శివమొగ్గలో జరిగిన 27వ కన్నడ సాహిత్య సమ్మేళనానికి అధ్యక్షత వహించాడు. క్రీ.శ.1954 లో నిర్మించిన "విచిత్ర ప్రపంచ " అనే చలనచిత్రానికి మాటలు, పాటలు రచించారు (1954 సం, చందమామ అక్టొబరు సంచికలో ప్రకటించారు).బెంద్రె కన్నడ భాషలో మాత్రమే కాక మరాఠి భాషలో కూడా రచనలు చేశాడు. బెంద్రె చక్కని ఉపన్యాసకుడు. ఆయన ఉపన్యాసం అంటే శ్రోతలు మక్కువ చూపేవారు. ఆయన ప్రసంగంలో కూడా కవిత్వం తొణకిసలాడేది.
బెంద్రె ఉత్సాహపూరితంగా సాహిత్యసృజన చేసే రోజుల్లో భారతదేశంలో స్వాతంత్ర్య సమరం ఉద్రేకపూరితంగా సాగేది .ఆ సమయంలో బెంద్రె వ్రాసిన గరి కవిత సంకలనంలో వున్న నరబలి అన్న కవిత నాటి బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం ఆగ్రహానికి కారణమైంది. దేశభక్తుడైన బెంద్రె స్వత్రంత్ర పోరాటంలో పాల్గొని చెరసాల శిక్షను కూడా అనుభవించాడు.
ఆయన రచించిన నాకుతంతి కృతికి 1974లో ప్రతిష్ఠాత్మక జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారం లభించింది. ఆయన గీతాలు జానపద శైలిలో పాడేందుకు అనుకూలంగా వుండటంతో, గాయకులు మిక్కిలి సునాయసంగా, శ్రావ్యంగా ఆలపించేవారు. ఇప్పటికి ఆయన గీతంపాతర గిత్తి పక్కనోడిదేన అక్క చిరస్మరణీయమైన, కన్నడనాట జనులందరికి అత్యంత ప్రీతికరమైన పాటగా నిలిచింది.
అష్టవిధ ప్రమాణాలు
ప్రమాణము అంటే ఒక విషయం యొక్క సత్యాసత్యాలను నిర్ధారించుకోవడం. హిందూ సాంప్రదాయంలో అందుకు వివిధ పద్ధతులు వివరించబడ్డాయి. అవి:
ఆయతన
సంస్కృత శబ్దం ఆయతనం. చోటు, ఇల్లు, ఉనికి మొదలైన అర్ధాలు ఉన్నాయి. బౌద్ధ ధర్మంలో, రూపం, శబ్దం, గంధం, రసం/ రుచి, స్పర్శ అనే పంచతన్మాత్రలూ, మనస్సు చేసే భావన/ ఆలోచన, ఈ ఆరు అనుభూతులకు అవలంబాలైన/ మూల స్థానాలైన కన్ను, చెవి (శ్రోత్రం), ముక్కు (ఘ్రాణేంద్రియం), రుచి/ జిహ్వ, చర్మం అనే ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు, ఆరవదైన మనస్సు మొత్తం పన్నెండు ఆవరణలు/ క్షేత్రాలు. ఒక వస్తువును చూసినప్పుడు దాని రూపం మనస్సులో ఏర్పడుతున్నది. చెవి ఒక ధ్వనిని విన్నప్పుడు ధ్వని మనస్సులో ప్రవేశించి ఒక భావాన్ని ఏర్పరుస్తున్నది. కనుక, అనుభూతులూ, వాటికి ఆలంబనాలైన ఇంద్రియాలు కూడా ఆయతనాలే. ఆయతనం అంటే వ్యాప్తమై ఉన్న ఉనికి. ఒక్కొక ఇంద్రియానికి సంబంధించిన పదాలు: రూపాయతనం, శబ్దాయతనం, గంధాయ తనం, రస ఆయతనం, స్పర్శాయ తనం, మనో ఆయతనం.
కలం పేరు
రచనలు చేసే సాహిత్యవేత్తలు తమ రచనలను ప్రకటించే వేరే పేర్లను కలం పేరు అంటారు. రచనల్లో ప్రచురించే రచయితల మారుపేర్లకు కలం పేర్లని వ్యవహరిస్తారు.
సాహిత్యంలో కలం పేర్లకు సుదీర్ఘమైన చరిత్ర ఉంది. సంస్కృత సాహిత్యంలో పలువురు రచయితలకు కూడా వివిధ కారణాలతో సంక్రమించినట్టుగా సాహిత్యంలో కథలు ఉన్నాయి. అనంతర కాలంలో తెలుగు కవులు తమ భావజాలాలకు అనుగుణంగా పేర్లను పెట్టుకున్న సందర్భాలు ప్రాచీన సాహిత్యంలో కనిపిస్తాయి. కంచర్ల గోపన్న తనకు రామునిపై ఉన్న భక్తిని ప్రదర్శించేలా రామదాసు అనే దీక్షానామంతో రచనలు చేశారు.
ప్రక్రియను బట్టి, స్థితిగతులను బట్టి సాహిత్యకారులు కలంపేర్లు వాడడానికి ఎన్నో కారణాలు ఉన్నాయి. కలంపేర్లు వాడేందుకు రచయితలను ప్రేరేపించే వివిధ కారణాలు:
కుడుము
A modak(Marathi: मोदक) is a sweet dumpling popular in Western and Southern India. It is called "modak" (मोदक) in Marathi and Konkani as well as Gujarati language, "Sughiyan" (സുഖിയൻ) in Malayalam, "modhaka" or "kadubu" in Kannada, "modhaka" or "kozhakkattai" in Tamil, and "kudumu" in Telugu.
The sweet filling inside a modak is made up of fresh grated coconut and jaggery, while the soft shell is made from rice flour, or wheat flour mixed with khava or maida flour. The dumpling can be fried or steamed. The steamed version, called "ukdiche modak", is eaten hot with ghee.
Modaks have a special importance in the worship of the Hindu god Ganesh; modak is believed to be his favorite food, which begets him the moniker modakapriya (the one who likes modak) in Sanskrit. During the Ganesh worship ceremony, known in India as Ganesh Chaturthi the puja always concludes with an offering of twentyone modaks to the deity and as prasad. Modaks made with rice flour shell are preferred for this purpose, however, wheat shell version are also used. Innovative recipes for modaks have also been created. These include banana nachni modak, motichoor modak and chocolate modak.
కుడుము అనేది ఒక ఆహార పదార్థం. వినాయకుడికి ఇష్టమైన ఆహారం. వినాయక చవితికి ఇవి నైవేద్యంగా పెడతారు. వీటినే ఉంఢ్రాళ్ళు అని కూడా వ్యవహరిస్తారు.
నాయక చవితి రోజున కుడుములు నైవేద్యంగా పెట్టడం సంప్రదాయం. ఉండ్రాళ్లు, కుడుములంటే వినాయకుడికి ప్రీతికరం.ముందుగా ఓ గిన్నెలో రెండు గ్లాసుల నీళ్లు పోసి అందులో తగినంత ఉప్పు, శనగపప్పు వేసి స్టవ్‌పై పెట్టాలి. నీళ్ళు మరుగుతుండగా రవ్వ కలపాలి. రవ్వ, శనగపప్పు మెత్తగా అయ్యేంతవరకు ఉడికించాలి. తరువాత క్రిందకు దించి కొబ్బరి తురుమును చల్లాలి. చల్లారిన తరువాత ఉండలు చుట్టుకుని ఇడ్లీ ప్లేట్‌లో పెట్టి ఆవిరి మీద ఐదు నిమిషాల పాటు ఉడికిస్తే కుడుములు తయారవుతాయి.
అట్లూరి సత్యనాథం
విలక్షణమైన కాంప్యుటేషనల్ ఇంజనీరింగ్ (సంగణక సాంకేతిక శాస్త్రం)లో విశిష్టాచార్యునిగా పనిచేసిన అట్లూరి సత్యనాథం బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. భారతదేశంలో మూలాలు కలిగిన ఆయన ప్రస్తుతం సంయుక్త అమెరికా రాష్ట్రాల పౌరుడు. ఇర్విన్ లోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియాలో యూసీఐ డిస్టింగ్విష్డ్ ప్రొఫెసర్ గా మెకానికల్ మరియు ఏరోస్పేస్ ఇంజనీరింగ్ విభాగంలో పనిచేస్తున్నారు. ఆయన ఏరోస్పేస్ మరియు మెకానికల్ రంగాలలో పరిశోధనలు చేస్తున్నారు. ఏరోస్పేస్, మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్ లో ఆయనకు విశేష రుచి ఉంది. ఈయన యూనివర్సిటీలో చదివించే, పరిశోధనలు చేసే రంగాలు : కాంప్యుటేషనల్ మాథ్మేటిక్స్, థీరిటికల్, అప్లైడ్ అండ్ కాంప్యుటేషనల్ మెకానిక్స్ ఆఫ్ సాలిడ్స్ అండ్ ఫ్లుయిడ్స్ అట్ వేరియస్ లెన్త్ అండ్ టైం స్కేల్స్; కంప్యూటర్ మోడలింగ్ ఇన్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ సైన్సెస్;మెష్లెస్ అండ్ అదర్ నోవల్ కంప్యుటేషనల్ మెథడ్స్; స్ట్రక్చరల్ లాంగెవిటీ, ఫైల్యూర్ ప్రివెన్షన్, అండ్ హెల్త్ మేనేజ్మెంట్.
అక్టోబర్ 7 1945న గుడివాడలో ఒక మామూలు కుటుంబంలో జన్మించాడు.
తణుకు, నెల్లూరు, కాకినాడ, అమలాపురం, రాజమండ్రి నగరాలలో బాల్యాన్ని గడుపుతూ, చదువుకుంటూ ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాల, ఆర్ట్స్ కాలేజీ, రాజమండ్రి నుండి డిగ్రీ పూర్తి చేసి తిరిగి ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో 1964 సంవత్సరం వి.కె.మూర్తి స్వర్ణపతకం, 1965లో లాజరస్ పురస్కారం పొంది, ఇండియన్ ఇన్‍స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్, బెంగుళూరు నుండి అత్యుత్తమ స్థాయిలో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పూర్తి చేసుకున్నారు. మరింత చదవాలనే కాంక్షతో 1966లో మస్సాచ్యుసెట్ ఇన్‍స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (ఎంఐటీ), అమెరికాకు వెళ్ళారు. ఎంఐటీ నుండి డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ ను 1969లో అందుకున్నారు. 1988లో నేషనల్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ ఐర్లాండ్ (హానారిస్ కాస) నుండి, 2005లో స్లొవక్ అకాడెమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ (హానారిస్ కాస) నుండి, 2007లో గ్రీసులోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ పత్రాస్ (హానారిస్ కాసా) నుండి, 2009లో స్లొవేనియాలోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ నోవా గార్సియా (హొనొరిస్ కౌసా) నుండి గౌరవ డాక్టరేట్ పొందారు.
ఉపాధ్యాయుడిగా సత్య అనుభవం:
త్రిపురనేని హనుమాన్ చౌదరి
కామ్రెడ్ చౌదరిగా ప్రసిద్ధుడైన త్రిపురనేని హనుమాన్ చౌదరి టెలికమ్యూనికేషన్ రంగంలో ముఖ్యమయిన కృషి చేసారు.ఈయన టెలీకం పరిశ్రమలో భీష్మ పితామహులు. టెలికం పరిశోధకులు.
పూణెలో (1974-75), ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో (1978-83) టెలీఫోన్స్ శాఖ ప్రధానాధికారిగా ఉంటూ దేశవ్యాపితంగా ఎస్.టీ.డీ , ఐ.ఎస్.డీ ల వ్యవస్థకు అంకురార్పణ చేశారు. ఈయన కృషి ఫలితంగా ఈ రోజున దేశంలో ఒక కోటి ఇరవై ఐదు లక్షలకు పైగా ఎస్.టి.డి, ఐఎస్‌డి, ఈ-మెయిల్, వీడియో కాన్ఫరెన్సు, ఐఎస్‌డీ ఎన్ లైన్లు విస్తృతమయ్యాయి. "నాట్" గురించి పార్లమెంటు సభ్యులకు, వివిధ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు, కేంద్ర మంత్రులకు అవగాహన కల్పించారు. విదేశీ సంచార్ నిగం లిమిటెడ్ తొట్టతొలి చైర్మన్ గా, మేనేజింగ్ డైరక్టరుగా దేశ వ్యాప్తంగా టెలీ కమ్యూనికేషన్ ల శకానికి నాంది పలికారు.
1989 లో టెలీ కమ్యూనికేషన్స్ మేనేజిమెంటు అండ్ స్టడీస్ సెంటరు నెలకొల్పారు. నేషనల్ టెలీకాం పాలసీ ఎన్.టీ.పీ కి సంబందించిన డ్రాప్టు పాలసీని 1989 లో రూపొందించారు. సెంటరు తరపున ఒక హౌస్ జర్నల్ ను నెలకొల్పి దానికి ఎడిటర్ గా కొంతకాలం వ్యవహరించారు. ఇండియన్ టెలిగ్రాఫ్ యాక్ట్ 1885 ను సవరించి దానికి ప్రత్యామ్నాయంగా టెలికం లా కు రూపకల్పన చేసి 1992 లో ప్రవేశపెట్టేందుకు కృషి జరిపారు.
టెలికం రెగ్యులేటరీ అధారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (ట్రాయ్) బిల్ ను డ్రాఫ్టింగ్ చేసిన ఈయన ప్రైవేటు రంగంలో టెలికం పరిశ్రమ ఆవిర్భావానికి కీలక పాత్ర పోషించి, దేశీయ టెలికం వ్యవస్థకు నూతన శకం ఆవిర్భవింపజేశారు. జాతీయ, అంతర్జాతీయ టెలికం సదస్సులు అనేకంలో పాల్గొని టెలికం పరిశ్రమను ప్రపంచవ్యాప్తంగా నూతన పోకడలను అంకితం చేశారు. ఇంటర్నేషనల్ టెలికం యూనియన్ (జెనీవా) కు గౌరవ సభ్యులు. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ఏషియన్ టెలికం మహాసభలో (సింగపూర్,హాంకాంగ్,జెనీవాలలో 2001,02,03లలో) పాల్గొని మనదేశపు టెలికం రంగపు కీర్తి పతాకాన్ని ఎగురవేశారు. దాదాపు 20 దేశాలలో జరిగిన టెలికం సదస్సులలో ప్రధాన వక్తగా పాల్గొని, ఎప్పటికప్పుడు టెలికం అభివృద్ధి పథకాలను సూచించారు.
ఇంటెల్ సాట్ (వాషింగ్టన్) ,ఇన్మార్ సాట్ (లండన్) లకు గవర్నర్ గా వ్యవహరించారు. గయానా, యెమెన్ మొదలైన వర్ధమాన దేశాలకు ప్రణాళికలను రచించి తెలికం ఇంటర్నేషనల్ టీం కు నేతృత్వం వహించారు. 1995 లో దక్షిణాఫ్రికా ప్రభుత్వానికి, 2000లో నేపాల్ ప్రభుత్వానికి టెలికం సలహాదారుగా దిశానిర్దేశం చేశారు.
తెలుగుదేశం ప్రభుత్వం హయాం (1997-04) లో రాష్ట్ర ఐటీ రంగ అభివృద్ధిలో కీలక పాత్ర పోషించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ కు చైర్మన్ గా యున్నారు. భారతీయ విద్యా భవన్ కు (హైదరాబాదు శాఖ) ఛైర్మన్ గా, "ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ టెలీకమ్యూనికేషన్స్ ఇంజనీర్స్" కు జాతీయ స్థాయిలో అధ్యక్షునిగా, న్యూయార్క్ సంస్థకు గౌరవ సభ్యులుగా పనిచేసారు. సిటిఎమ్‌ఎస్ కు డైరక్టరుగా పనిచేశారు.
కాకాని వెంకటరత్నం
సమైక్యాంధ్ర సారధి, స్వాతంత్ర్య పోరాట సమరయోధుడూ కాకాని వెంకటరత్నం తుదిశ్వాస వరకూ సమైక్యాంధ్ర ఉద్యమం కోసమే పోరాడారు. వీరు 1900 సంవత్సరం, ఆగస్టు 3వ తేదీన కృష్ణా జిల్లా, వుయ్యూరు మండలం ఆకునూరు గ్రామంలో ఒక సాధారణ వ్యవసాయ కుటుంబంలో జన్మించారు. వీరు 1924లో రాజకీయ ప్రవేశం చేసి కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున పనిచేశారు. 1930లో ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో పాల్గొని రెండేళ్లు జైలు శిక్ష అనుభవించారు. వీరు 1934 నుండి 1937 వరకూ ఆకునూరు గ్రామ పంచాయతీ సర్పంచిగా వ్యవహరించారు. 1937-40లలో కృష్ణాజిల్లా కాంగ్రెస్ కమిటీ ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఉన్నారు. అనంతరం వీరు ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభకు 4 పర్యాయాలు ఎన్నికయ్యారు. 1941-42లో యుద్ధ వ్యతిరేక ప్రచారం చేశారు. వీరు క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో క్రియాశీలకంగా పాల్గొన్నారు. ఫలితంగా 1942-1945 సంవత్సరాల మధ్య వెల్లూరు, తంజావూరు కారాగారాలలో శిక్షను అనుభవించారు. 1952-53లో ఆంధ్రప్రదేశ్ పీ.సీ.సీ అధ్యక్షులుగా పనిచేశారు. 1959-66ల మధ్య వర్కర్స్ యూనియన్ గౌరవ అధ్యక్షులుగా పనిచేశారు. అటు పిమ్మట ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలో కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి, నీలం సంజీవరెడ్డిల వద్ద వ్యవసాయ, పశుపోషక మరియు పాలసేకరణ శాఖకు మంత్రిగా పనిచేశారు . 1972లో జరిగిన జై ఆంధ్ర ఉద్యమంలో వీరు కీలకంగా వ్యవహరించి మంత్రిపదవికి రాజీనామా చేశారు. వీరు 1972, డిసెంబరు 25న గుండెపోటుతో మరణించారు. విజయవాడ బెంజ్ సర్కిల్ వద్ద వీరి విగ్రహం నెలకొల్పారు. కృష్ణా జిల్లాలోని నందిగామలోని కాలేజీకి వీరి గౌరవార్థం కె.వి.ఆర్ (కాకాని వెంకటరత్నం) కాలేజీ అనే పేరుతో పిలుస్తున్నారు. ప్రజలు వీరిని "ఉక్కు కాకాని" అని పిలిచేవారు.
కోగంటి గోపాలకృష్ణయ్య
కోగంటి గోపాలకృష్ణయ్య కృష్ణా జిల్లా బొమ్ములూరులో 1923 ఏప్రిల్ 23న జన్మించారు. ఆయన కొన్ని వందల గేయాలను వ్రాశారు.
జి.వి. కృపానిధి
ప్రకాశం పంతులు ద్వారా మద్రాసులో స్థాపించబడిన "స్వరాజ్య" ఆంగ్ల దినపరికలో జి.వి. కృపానిధి సహాయ సంపాదకులుగా పనిచేసారు. ఢిల్లీలోని "హిందుస్తాన్ టైమ్స్" పత్రికలో స్పెషల్ కరెస్పాండెంట్ గా, పార్లమెంట్ కార్యకలాపాలను నివేదించిన విలేఖరిగాను, పత్రిక జాయింట్ ఎడిటర్ గాను పనిచేసి, కొంత కాలం "సౌత్ ఇండియా బుక్ ట్రస్ట్"కు చెయిర్మన్ గాను పనిచేసారు. మరికొంతకాలం "ఇండియన్ న్యూస్ క్రానికల్" అను పత్రికకు అసోసియేట్ ఎడిటర్ గాను పనిచేసి, తరువాత బెంగుళూరులో "డెక్కన్‍హె రాల్డ్"పత్రికా సంపాదకత్వం నిర్వహించారు.
ఎర్నేని లీలావతి దేవి
ఎర్నేని లీలావతి భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు.
ఆమె కృష్ణాజిల్లా, గుడివాడ తాలూకా గుడ్లవల్లేరు 1906లో జన్మించింది. ఆమె సీతారామమ్మ, రాజేశ్వరి, వేంకటసుబ్బమ్మ మరికొందరితో కలసి విజయవాడలో జాతీయగీతాలు ఆలపిస్తూ, నినాదాలు చేస్తూ ఊరేగింపులు జరిపి శాసనోల్లంఘనం చేసింది. ఆ కారణంగా 1944 ఏప్రిల్ 13 న అమృతమ్మ, సావిత్రి, అమ్మాళ్‌ మొదలైన వారితో కలసి ఆరుమాసాలు రాయవేలూరు లో జెైలుశిక్ష అనుభవించారు.
త్రిపురనేని మహారధి
త్రిపురనేని మహారధి ప్రముఖ సినీ మాటల రచయిత. అల్లూరి సీతారామరాజు సినిమాకు మాటల రచయితగా మంచి గుర్తింపు పొందాడు.
వీరి తల్లిదండ్రులు పుణ్యవతి, సత్యనారాయణలు. ఏప్రిల్ 20, 1930 న కృష్ణా జిల్లా గుడివాడ తాలూకా పసుమర్రు గ్రామంలో పుట్టారు.
దాసరి నాగభూషణరావు
మార్క్సిజం ప్రభావితుడై విప్లవ రాజకీయాలకు జీవితం అంకితం చేసిన దాసరి నాగభూషణరావు 1925 సంవత్సరంలో నూజివీడు తాలూకా దిగవల్లి గ్రామంలో జన్మించారు.
నవోదయ రామమోహనరావు
నవోదయ రామమోహనరావుగా అందరికీ సుపరిచితులు "అట్లూరి రామమోహనరావు" నవోదయ పుస్తక ప్రచురణ సంస్థ, నవోదయ పుస్తకాల అంగడి యజమాని.
పరుచూరి వెంకటేశ్వరరావు
పరుచూరి బ్రదర్స్ లో ఒకరైన పరుచూరి వెంకటేశ్వరరావు ఇద్దరిలో పెద్దవారు. మాటల రచయితగా, నటుడిగా ప్రసిద్ధుడు.
నందమూరి తారక రామారావు 1981లో పరుచూరి వెంకటేశ్వరరావు, పరుచూరి గోపాలకృష్ణ లకు 'పరుచూరి బ్రదర్స్' అని నామకరణం చేసి, తన సొంత చిత్రం 'అనురాగదేవత' ద్వారా రచయితులగా పరిచయం చేశారు. తన తమ్ముడు పరుచూరి గోపాలకృష్ణతో కలిసి 333కు పైగా సినిమాలకు రచయితగా పనిచేశాడు.
పరుచూరి గోపాలకృష్ణ
పరుచూరి బ్రదర్స్ లో ఒకరైన పరుచూరి గోపాలకృష్ణ ఇద్దరిలో చిన్నవారు. మాటల రచయితగా, నటుడిగా ప్రసిద్ధుడు. ఆయన అన్న పరుచూరి వెంకటేశ్వరరావుతో కలిసి వందలాది తెలుగు సినిమాలకు కథ, మాటలు, స్క్రీన్‌ప్లే అందించారు. 1990ల అనంతరం తెలుగు సినీ రంగంలో, మరీ ముఖ్యంగా కమర్షియల్ సినిమాలలో, వారు ఎన్నదగిన విజయాలను అందుకున్నారు. దర్శకత్వం చేసి మొదటి సినిమాతోనే నంది బహుమతిని అందుకున్నా, ఆనాటి ముఖ్యమంత్రి, తెలుగు సినీ ప్రముఖుడు నందమూరి తారక రామారావు సలహా మేరకు తాము అప్పటికే మంచి పేరు సంపాదించుకున్న రచన రంగంలోనే ఉండి దర్శకత్వానికి దూరమయ్యారు. గోపాలకృష్ణ పలు సినిమాలలో ప్రతినాయకుడు, ప్రాధాన్యపాత్రలను ధరించారు. సినీ నటునిగా కూడా సంభాషణలు వైవిధ్యభరితంగా చెప్పగలిగిన స్వతఃసిద్ధ ప్రతిభతో రాణించారు. ఎం.ఎ.(తెలుగు) చదివి ఆంధ్రోపన్యాసకునిగా తెలుగు బోధిస్తుండగా సినిమా అవకాశాలు వచ్చాయి. కొద్దికాలం అటు సినిమాలలో పనిచేస్తూనే ఇటు బోధన కూడా కొనసాగించారు. సినిమాలు విజయవంతం కావడంతో సినీరంగంలోనే భవిష్యత్తు నిర్ణయించుకుని ఆంధ్రోపన్యాసకునిగా వున్న ఉద్యోగాన్ని వదిలేశారు. సినీరంగంలో పనిచేసి, చాన్నాళ్లకు తిరిగి తల్లికోరికపై పీహెచ్‌డీ చేపట్టి డాక్టరేట్ పట్టా పొందారు. ఆ క్రమంలోనే తెలుగు సినిమా సాహిత్యం కథ-కథనం-శిల్పం అనే సిద్ధాంత గ్రంథాన్ని రచించారు.
జీవితం ఒక నాటకరంగం
జీవితం ఒక నాటకరంగం పుస్తకం పన్నాలాల్ పటేల్ గుజరాతీ భాషలో రచించిన "మానవీనీ భవాయీ" నవలకు తెలుగు అనువాదం.
గుజరాతీలో "మానవీనీ భవాయీ"గా వెలువడ్డ ఈ నవల గ్రామీణ జీవితం నేపథ్యంగా రచించబడింది. సాంఘిక స్థితిగతులు, వాతావరణ వైపరీత్యాలు రైతు జీవితంపై ఎటువంటి ప్రభావం చూపాయనేది ఆనాటి సంధి కాలానికి ముడిపెట్టి పన్నాలాల్ పటేల్ ఈ నవలను ప్రతిభావంతంగా రచించారు. పన్నాలాల్ ఈ నవల గుజరాతీ మూలాన్ని 1947లో రచించారు. ఈ విశిష్టమైన నవలను నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా వారు భారతదేశంలోని పలు భాషల్లోకి నవలను అనువాదాలు చేయించి ప్రచురించారు. ఆ క్రమంలో 1971లో అంతర భారతీయ గ్రంథమాల పథకం కింద తెలుగులో "జీవితం ఒక నాటక రంగం" పేరిట అనువాదాన్ని ప్రచురించారు. ఈ నవలను వేమూరి ఆంజనేయశర్మ ప్రచురించారు. అనువాదం 1990లో ద్వితీయ ముద్రణను పొందింది. "మానవీనీ భవాయీ" నవలా రచనకు 1985లో పన్నాలాల్ పటేల్ ప్రతిష్ఠాత్మకమైన జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు.
జీవితం ఒక నాటకరంగం నవల కథాక్షేత్రం గుజరాత్ లో వర్షాభావ ప్రాంతానికి చెందిన ఒక గ్రామం. కరువు రావడానికి ఇరవై ఐదు సంవత్సరాల ముందు కథానాయకుడు కాళా జన్మించేవేళ ఇతివృత్తం ప్రారంభమవుతుంది. కాళా తండ్రి వాలా పటేల్ చిన్న కమతం కలిగిన రైతు. అతని పెద్ద వయస్సులో కాళా జన్మిస్తాడు. కాళాకు యుక్తవయస్సు వచ్చే లోగానే వాలా పటేల్ మరణిస్తారు. కాళా పెద్దనాన్న కుటుంబానికి అతని అభివృద్ధి గిట్టదు. పైగా ప్రతి చిన్న విషయంలోనూ తమ కొడుకులే కాళా కన్నా ముందుండాలని పెద్దమ్మ ఆశిస్తూంటుంది. ఒకరికొకరు వ్యక్తం చేసుకోకున్నా కథానాయిక రాజు (స్త్రీపాత్ర పేరు), కాళా పరస్పరం ఇష్టపడతారు. కాళాకు రాజుకు వివాహం నిశ్చయం అవుతున్న సమయంలో కాళా పెదనాన్న కుటుంబం ఆ సంబంధాన్ని తప్పించి రాజును తమ కొడుకుకు ఇచ్చి చేసే ప్రయత్నాలు చేస్తారు. నాటకీయ పరిణామాల మధ్య రాజుకు కాళాతోనూ, కాళా పెద్దనాన్న కొడుకుతోనూ కాక వేరే వ్యక్తితో పెళ్లవుతుంది. ఆ వ్యక్తి చెల్లెలిని కాళా పెళ్ళాడాల్సివస్తుంది. పరస్పరం ఉన్న ప్రేమను వివాహబందం అడ్డుకోవడంతో బాధపడే వారి మధ్యలో కరువు కాటకాలు వస్తాయి. ఆ కాటకం అందరి జీవితాలను మలుపులు తిప్పడం ఇతివృత్తంలోని మిగతాభాగం.
గుజరాతీ గ్రామీణ జీవితాన్ని పన్నాలాల్ పటేల్ ఎంతో నేర్పుతో ఈ నవలలో చిత్రీకరించారు. గుజరాతీ సాహిత్యవేత్త దర్శక్ ఈ నవలలోని పాత్రల గురించి చెప్తూ ముసలి వాలా పటేల్ గ్రామీణుల్లోని వాడే, ఈర్ష్యాళువైన మాలీ గ్రామసమాజంలోని అంతర్భాగమే, మంత్రగత్తె పూలీ, బేచాత్, కాసిమ్ కూడా గ్రామీణులే, కథానాయకుడు, గొప్ప వ్యక్తిత్వం కలిగినవాడైన కాళా కూడా గ్రామీణుడే అంటారు. దీని ద్వారా గ్రామీణ జీవితాన్ని ఎంతగా పునఃసృష్టించారో తెలుస్తుంది. దర్శక్ విశ్లేషణ ప్రకారం కథానాయిక రాజూలాంటి మానవతి మాత్రం ప్రతీ గ్రామంలోనూ కనిపించే వ్యక్తి కాదు. ప్రముఖ బెంగాలీ సాహిత్యవేత్త శరత్ సృష్టించిన అలక, భైరవీ, పారో, రాజలక్ష్మి, అన్నద వంటి గొప్ప వనితారత్నాలను ఎందరినో ఆరాధించి గ్రామకేదారంలో (పన్నాలాల్) పండించిన సస్యరాజమని వ్యాఖ్యానిచారు ఆయన.
కాలానుగుణమైన మార్పుల వల్ల వ్యక్తిత్వాలు, జీవితాలు ఎలా రూపుదిద్దుకుంటానే కోణంలో ఈ నవల విశిష్టమైనది. కథంతటికీ కీలకమైన పాత్ర కాలం అనీ, మిగిలిన పాత్రలన్నీ ఆ కేంద్రంపైనే ఆధారపడి సాగుతున్నాయనీ నవల ప్రత్యేకతను వ్యాఖ్యానించారు దర్శక్.
తెలంగాణ విశ్వవిద్యాలయము
తెలంగాణ విశ్వవిద్యాలయము నిజామాబాదు జిల్లా డిచ్‌పల్లి వద్ద ఉంది. ఈ విశ్వవిద్యాలయాన్ని 2006లో ఏర్పాటుచేయబడింది. ఇది నిజామాబాదు మరియు ఆదిలాబాదు జిల్లాల పరిధిలో కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తుంది. ప్రారంభంలో 6 పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సులతో ప్రారంభించిన ఈ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రస్తుతం 18 కోర్సులు నిర్వహించబడుతున్నాయి.
శివరామ కారంత్
శివరామ కారంత కన్నడ సాహిత్యవేత్త, కవి, కావ్య రచయిత. కడలతీరద భార్గవ (ಕಡಲತೀರದ ಭಾರ್ಗವ), నడెదాడువ (నడిచే) విశ్వకోశ (ನಡೆದಾಡುವ ವಿಶ್ವಕೋಶ) అని కన్నడ దేశంలో పేరెన్నిక గన్న గొప్ప వక్త. భారత జ్ఞానపీఠ పురస్కారం పొందిన సాహిత్యవేత్త.
శివరామ కారంత తండ్రి శష కారంత్, తల్లి లక్ష్మి.తల్లిదండ్రులకు కారంత్ ఐదవ సంతానం.శివకారంత్ అన్న రామకృష్ణ కారంత్ ప్రముఖ లాయరు మరియు రాజకీయవేత్త
శివరామ కారంత కర్నాటకలోని ఉడిపిజిల్లాలోని కోట అనే గ్రామంలో 1902లో, అక్టోబరు 10న జన్మించాడు. 96 సంవత్సరాల పరిపూర్ణ జీవితాన్ని అనుభవించిన ఒక సంపూర్ణ మహనీయుడు.డా.శివరామ కారంత 1997, డిసెంబరు 19న మరణించారు. కారంత తన జీవితకాలంలో 427 పుస్తకాలను రచించాడు.అందులో కావ్యాలు 47.కారంత తన 96 వ ఏట పక్షులమీద ఒక పుస్తకం వ్రాసారు.మనస్సు, పట్టుదలవుంటే వయస్సు కావ్యరచనకు ఆటంకం కాబోధని చాటి చెప్పాడు. శివరామ కారంత్ గారు కేవలం సాహిత్యానికే తనను పరిమితం చేసుకోలేదు.ఇతర లలితకళలలో కూడా తన ప్రావీణ్యాన్ని ప్రదర్శించారు.కర్నాటకలోని ప్రసిద్ధ నాట్యకళ అయిన యక్షగానాన్ని పరిరక్షించుటకై తానే స్వయంగా కొన్ని ప్రయోగాలు చేసి చూపించాడు. కారంత్ గారు స్వయంగా నాట్యం నేర్చుకొని బ్యాలె ప్రదర్శనలో గంభిత ప్రయోగాలు చేశారు.కారంత్ కొన్ని నిర్ధిస్టమైన సామాజిక దృక్పధం ఉంది.అయన వేశ్యా వివాహాలు జరిపించాడు. యక్షగాన నాట్య సంఘాలను ఏర్పరచి దేశ విదేశాలలో ప్రదర్శనలు చేయించాడు.పిల్లల్లో కళలపట్ల అభిరుచి, అనురక్తి పెంచి వారి ప్రతిభను మెరగు పరచుటకు పుత్తురులో బాలవనఅనే పేరుతో ఒక శిక్షణ సంస్థను ఏర్పరచాడు.పుత్తూరులో ఒక ముద్రాణాలయాన్ని ప్రారంభించి, తనరచనలను అందులో అచ్చువెసేవాడు.అంతేకాదు తన రచించిన పుస్తకాలకు/గ్రంధాలకు ముఖచిత్రాన్ని తానే గీసెవాడు.తమ రచనలకు తామే ముఖచిత్రాన్ని రూపొందించేరచయితలు అరుదుగా వుంటారు, శివరామ కారంత అందులో ప్రథముడు.
కన్నడ చిత్రరంగంలో కూడా శివరామ కారంత తన ప్రతిభను చాటుకున్నాడు.కన్నడ చిత్రరంగంలో ఆయన ప్రవేశం ఒక మూకీ సినిమాను చిత్రించడంతో మొదలైనది.హరిజన జీవితం (ప్రస్తుతం దళితులని వ్యవహరిస్తున్నారు) ఆధారంగా డొమింగోఅనే పేరుతో ఒక కన్నడ మూకీ సినిమాని 1930 లో నిర్మించారు/చిత్రికరించారు.ఈ చిత్రంలో అభినయనంతో పాటు దర్శక బాధ్యత కూడా నిర్వర్తించారు.పిమ్మట భూతరాజ్య అనే మూకీసినిమాను (1930) ని కూడా నిర్మించారు.కేవలం కావ్యరచన యందే కాకుండగా కారంత్ గారికి పరిసర పరిరక్షణకు కూడా తన జీవితంలో తగిన ప్రాముఖ్యత ఇచ్చాడు.తన కవిత్వంలో పరిసర చిత్రికరణ/ప్రస్థాపన పాఠకులకు స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.కైగా అణువిద్యుత్తు స్థావరణ నిర్మాణానికి వ్యతిరేకంగా ఆందోళనకు నాయకత్వం వహించాడు.చిన్నపిల్లలనుంది వయోవృద్ధులవరకు అవసరమైన సాహిత్యాన్ని కన్నడ జనావళికి అందించాడు.
ఈయనకు జ్ఞానపీఠ, పద్మభూషణమరియు నాడోజ పురస్కారం ప్రధానం చేసి గౌరవించారు.ఎనిమిది విశ్వవిద్యాలయాలనుండి కారంతు గౌరవ డాక్టరేట్ లు పొందాడు. ఇతడు 1955లో మైసూరులో జరిగిన 37వ కన్నడ సాహిత్య సమ్మేళనానికి అధ్యక్షత వహించాడు.
సాలిగ్రామ అనే గ్రామంలో శివరామ కారంతర పేరుమీద ఒక స్మారక వస్తుసంగ్రహాలయం (museum) ను కట్టినారు.ఈ నిలయంలో కారంతకు చెందిన అనేక వస్తువులను సంగ్రహించి, సందర్శనకై వుంఛారు.ఇందులో యక్షగాన ప్రదర్శనకై ఉపయోగించినవి, పాత కావ్యసంచికలు, ఆయన వేసిన చిత్రాలు తదితరళు, ఆయన ఉపయోగించిన లేఖిని/కలం వంటివి అనేకం ఉన్నాయి.
శివరామ కారంత్ గారి సాహిత్య రచన బహుముఖమైనది మరియు విస్తృతమైనది.ఆయన రచనావైశిష్టం ప్రత్యేకంగా ఒక విషయానికి మాత్రమే పరిమితం కాలేదు.ఆయన పద్యకావ్యాలు, నవలలు, చిన్నపిల్లల సాహిత్యం, నాటకంలు, చిన్నకతలు, ప్రవాస కథలు, కళాప్రభంధాళు, ఆత్మకథనం, వైజ్ఞానిక వ్యాసాలు, విశ్వకోశం, నిఘంటువు వ్రాసాడుదేహజ్యోతిగళు మత్తు ప్రాణి ప్రబంధగళు
అబ్రక్సాస్‌
(‘అబ్రక్సాస్‌’ అని పలకాలి) క్రైస్తవులలో బాసిలిడియన్లు అనే ఒక తెగ ఉంది. జీసస్‌ను శిలువ వేసారని నమ్మకపోవడం లాంటి ప్రత్యేకతలు ఉన్న వర్గం ఇది. వారు ఉపయోగించే ఒక పదం ‘అబ్రక్సాస్‌’. సంఖ్యాశాస్త్రం ప్రకారం ఈ పదం విలువ 365. సర్వేశ్వరుడు ఇన్ని స్వర్గాలను ఒక క్రమం ప్రకారం సృష్టించాడని వారు నమ్ముతారు. ‘అబ్రక్సాస్‌’ అనే పదాన్ని ఒక రత్నం మీద చెక్కించి తాయెత్తులాగా వాడుకొనే ఆచారం ఈ వర్గంలో ఉంది. ‘అబ్రకదబ్ర’, ‘కబ్బలా’(హిబ్రూ భాషలో మంత్రం లాంటి పదం) పదాలను రత్నాల మీద చెక్కించి తాయెత్తులలోనూ, ఉంగరాల లోనూ వాడుకొనే సంప్రదాయమూ ఉంది.
సెయింట్‌ పీటర్
సెయింట్‌ పీటర్‌. యేసు శిష్యుడు. ‘‘చర్చి వ్యవస్థకు పునాది రాయి’’అని జీసస్‌ అభివర్ణించిన వ్యక్తి. క్రీ.శ. 65 సంవత్సరంలో అప్పటి రోమన్‌ చక్రవర్తి నీరో ఆస్థాన ఇంద్రజాలికుడిని ఓడించినందుకు పీటర్‌కు శిలువ మీద మరణించడమనే శిక్ష విధించారు. యేసు అంతటి మహానుభావుడిని శిక్షించిన పద్ధతిలో గాక తనను తల క్రిందులుగా శిలువ వేయవలసిందని అడిగి అలాంటి శిక్షను అనుభవించిన మహా వ్యక్తి ఆయన. రోములోని సెయింట్‌ పీటర్‌ చర్చిలో పూజా వేదిక (ఆల్టర్‌) దిగువన పీటర్‌ శరీర శల్యాలు ఉన్నాయని 1950లో ప్రకటించారు. 1968లో అప్పటి పోప్‌ అవి సెయింట్‌ పీటర్‌ శరీర శిధిలాలేనని నిర్ధారణ చేశారు. పీటర్‌ మొదట జాలరివాడు. తరువాత యేసు శిష్యుడైనాడు. యేసు శిష్యులందరిలోకి ఘన చరిత్ర కలిగినవాడు.
అపొస్తులుడైన పేతురు తండ్రి యోనా మరియు తల్లి పెర్సెత్యూవ.
మూలాలు
అబ్దుల్ వాహెద్
అబ్దుల్ వాహెద్ కవి, పాత్రికేయుడు, సంపాదకుడు. ఫేస్ బుక్ సామాజిక వేదిక ద్వారా తన కవిత్వాన్ని ప్రకటిస్తున్నారు.
వాహెద్ పశ్చిమగోదావరి జిల్లా, గుండుగొలను గ్రామంలో జూలై 24 న జన్మించారు. ఆయన బాల్యాన్ని పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలోనే గడిపారు.
పాత్రికేయునిగా రెండు దశాబ్దాలకుపైగా పత్రిక, ఛానెల్ రంగాల్లో పనిచేశారు. ఆయన హెచ్.ఎం.టివి, స్టూడియో ఎన్, గీటురాయి వంటి ప్రసార మాధ్యమాలలో వివిధ హోదాల్లో పనిచేశారు. వృత్తిజీవితంలో భాగంగా సంస్కృతి టి.వి. చానెల్లో "అతిథి దేవోభవ" కార్యక్రమంలో ఇంటర్వ్యూలు చేశారు.
కవిత్వం పట్ల ఆసక్తితో చిన్నతనం నుంచీ వివిధ సాహిత్యప్రక్రియల్లో కృషి ప్రారంభించిన వాహెద్ వచన కవిత్వాన్ని ఎంచుకుని సాహిత్య ప్రస్థానం సాగిస్తున్నారు. వివిధ పత్రికల్లో ఆయన రాసిన కవితలు ప్రచురితమయ్యాయి. అంతర్జాలంలో తెలుగులో వ్రాయగలిగేలా ఉపకరణాలు అభివృద్ధి అయ్యాకా వివిధ అంతర్జాల వేదికలపై రచనలు చేశారు. ఈ క్రమంలోనే ఫేస్ బుక్ స్వంత పేజీలో, కవిసంగమం ఫేస్ బుక్ వేదికలో కవిత్వాన్ని వ్రాస్తున్నారు. అంతర్జాలం ఆవల కూడా కవిసంగమం కార్యక్రమాల్లో చురుగ్గా పాల్గొంటున్నారు.
ఉర్దూ భాషా సౌకుమార్యాన్ని తెలుగులో రుచి చూపించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు.
సప్తవింశతి-మండపములు
1. పుష్పకము, 2. పుష్పభద్రము, 3. సువృత్తము, 4. అమృత నందనము, 5. కౌశల్యము, 6. బుద్ధి సంకీర్ణము, 7. గజభద్రము, 8. జయావహము, 9. శ్రీవృక్షము, 10. విజయము, 11. వాస్తుకీర్ణము, 12. శ్రుతంధరము, 13. జయము, 14. భద్రము, 15. విలాసము, 16. సశ్లిష్టము, 17. శత్రుమర్దనము, 18. భాగ్యపంచము, 19. నందనము, 20. భానవము, 21. మానభద్రకము, 22. సుగ్రీవము, 23. హర్షణము, 24. కర్ణికారము, 25. సింహము, 26. యామభద్రము, 27. శత్రుఘ్నము.
బీరేంద్ర కుమార్ భట్టాచార్య
బీరేంద్ర కుమార్ భట్టాచార్య ప్రఖ్యాత అస్సామీ సాహిత్యవేత్త. జ్ఞానపీఠ్, కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ వంటి ప్రతిష్ఠాత్మక సాహిత్య పురస్కారాల గ్రహీతగా ఆయన భారతీయ సాహిత్యరంగంలో లబ్ధప్రతిష్ఠుడు.
బీరేంద్ర కుమార్ భట్టాచార్య 1925లో అస్సాంలో జన్మించారు. ఆయన పత్రికా సంపాదకునిగా, ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేశారు. ఆయన గౌహతీ విశ్వవిద్యాలయంలో జర్నలిజం విభాగంలో రీడర్ గా ఉద్యోగ బాధ్యతలు నెరవేరుస్తున్నారు. ఈశాన్య భారతదేశంలోని పలు రాష్ట్రాల్లో ఆయన పనిచేశారు. 1950 దశాబ్ది చివరి సంవత్సరాలలో మణిపూర్ రాష్ట్రంలోని ఉఖ్రూల్ ప్రాంతంలో వెంచర్ క్రిస్టియన్ హైస్కూలులో ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేశారు. ఆయన 1997లో మరణించారు.
బీరేంద్ర కుమార్ భట్టాచార్య నవలలు, కథలు, కవితలు రచించినా నవలాకారునిగా అస్సామీ సాహిత్యరంగంలో సుప్రసిద్ధులయ్యారు. తొలి నవల "రాజ్ పహ్తె రింగై"ను 1957లో రచించారు. ఒక్కరోజులోనే జరిగే ఘటనలతో సాగే ఈ ప్రయోగాత్మక నవలలో రాజకీయ, సామాజిక విశ్లేషణలు చేశారు. 1958లో బీరేంద్ర వ్రాసిన రెండవ నవల "ఆఐ" (అమ్మ) లో సాధారణమైన పల్లెటూరిలో నూతన నాగరికత, యాంత్రికతల ప్రభావాన్ని చిత్రీకరించారు. బీరేంద్రకు ప్రఖ్యాతిని సాధించిపెట్టిన "యారుఇంగం" (తెలుగులో జనవాహిని) నవలను 1960లో రచించారు. ఈ నవలకు ప్రతిష్ఠాత్మకమైన కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం లభించింది. నాగాజాతి జనజీవితాన్ని, వారి ఉద్యమాలను ఆధారంగా చేసుకుని రచించిన ఈ నవల అస్సామీ భాషలోనే కాక ఇతర భారతీయ భాషల్లోకీ, ఆంగ్లంలోకి అనువదించబడి సుప్రసిద్ధమై నిలిచింది. తంఖ్రూల్ నాగా తెగలు 20వ శతాబ్ది ద్వితీయ అర్థభాగంలో జపాను-ఆజాద్ హిందు సేనల ఆక్రమణ, ద్వితీయ ప్రపంచ యుద్ధబీభత్సం, ఫిజో ఆధ్వర్యంలో వేర్పాటువాద ఉద్యమం, ఉగ్రవాదం వంటి పరిస్థితుల వల్ల ప్రాభవితమైన తీరు, ఎదుర్కొన్న కష్టనిష్టూరాలను నవల నేపథ్యంగా ఎంచుకుని రాశారు. ఈశాన్య రాష్ట్రాలపై చైనా యుద్ధ నేపథ్యంలో శతఘ్ని (1964) నవల రచించారు. 1942 కాలంలో అస్సామీలు బ్రిటీష్ ప్రభుత్వాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ చేసిన పోరాటాన్ని గురించి రాసిన "మృత్యుంజయ్" నవలను వ్రాశారు. బహుళ ప్రచారాన్ని పొందిన ఈ నవల ద్వారా బీరేంద్ర ప్రతిష్ఠాత్మక జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారాన్ని పొందారు. అనంతరం పలు నవలలను కూడా వ్రాశారు. ఆయన రచించిన చిన్న కథలు రెండు సంపుటాలుగా ప్రచురితమయ్యాయి.
ఏకోనపంచాశత్‌-తానములు
1. అగ్నిష్టోమము, 2. అత్యగ్నిష్టోమము, 3. వాజపేయము, 4. షోడశి, 5. పుండరీకము, 6. అశ్వమేధము, 7. రాజసూయము, 8. అశ్వక్రాంతము, 9. రథక్రాంతము, 10. విష్ణుక్రాంతము, 11. సూర్యక్రాంతము, 12. గజక్రాంతము, 13. బలభిన్నము, 14. నాగపక్షము, 15. స్విష్టకృతము, 16. బహుసౌవర్ణము, 17. గోసవము, 18. మహావ్రతము, 19. విశ్వజిత్తు, 20. బ్రహ్మయజ్ఞము, 21. ప్రాజాపత్యము, 22. చాతుర్మాస్యము, 23. సంస్థ, 24. శస్త్రము, 25. ఉక్థము, 26. చతుర్థకము, 27. సౌత్రామణి, 28. చిత్ర, 29. ఇడ, 30. పురుషమేధము, 31. శ్యేనము, 32. వజ్రము, 33. ఇషువు, 34. అంగిరస్సు, 35. కంకము, 36. సౌభాగ్యకృతము, 37. కారీరి, 38. శాంతికృతము, 39. పుష్టికృత్తు, 40. వైనతేయము, 41. ఉచ్చాటని, 42. వశీకరణము, 43. జ్యోతిష్టోమము, 44. దర్శనము, 45. నాంది, 46. పౌర్ణమాసి, 47. అశ్వప్రతిగ్రహము, 48. రాత్రి, 49. సౌరభము. 
[సంకేతకోశము]
పంచాశత్‌-గణపతిశక్తులు
1. హ్రీ, 2. శ్రీ, 3. పుష్టి, 4. శాంతి, 5. క్షాంతి, 6. సరస్వతి, 7. స్వాహా, 8. మేఘ, 9. శాంతి, 10. కామిని, 11. మోహిని, 12. నటి, 13. పార్వతి, 14. జ్వాలిని, 15. నంద, 16. సుయశ, 17. కామరూపిణి, 18. ఉగ్రతేజోవతి, 19. సత్య, 20. విఘ్నేశాని, 21. సురూపిణి, 22. కామద, 23. మదజిహ్వ, 24. భూతి, 25. భౌతిక, 26. సిత, 27. రమ, 28. మహిషి, 29. భంజిని, 30. వికర్ణప, 31. భృకుటి, 32. లజ్జ, 33. దీర్ఘఘోణ, 34. ధనుర్ధర, 35. యామిని, 36. రాత్రి, 37. కామాంధ, 38. శశిప్రభ, 39. లోలాసి, 40. చంచల, 41. దీప్తి, 42. సుభగ, 43. దుర్భగ, 44. శివ, 45. గర్భ, 46. భగిని, 47. భోగిని, 48. శుభగ, 49. కాలరాత్రి, 50. కాలిక.
అంబల్ల జనార్ధన్ (రచయిత)
అంబల్ల జనార్దన్ ప్రవాసాంధ్రుడు. ప్రసిద్ధి చెందిన రచయిత. 1950, నవంబర్ 9వ తేదీన జన్మించాడు. ఈయనకు ముంబయి తెలుగు రత్న అనే బిరుదు ఉంది.
=ప్రచురింపబడ్డపుస్తకాలు=
తకళి శివశంకర పిళ్ళై
తకళి శివశంకర పిళ్ళై(మలయాళం:തകഴി ശിവശങ്കര പിള്ള)(17 ఏప్రిల్ 1912 - 10 ఏప్రిల్ 1999) ప్రముఖ మలయాళ నవలా రచయిత మరియు కథా రచయిత. ప్రతిష్టాత్మకమైన జ్ఞానపీఠ పురస్కారాన్ని పొందిన శివశంకర పిళ్ళై భారతీయ సాహిత్య రంగంలో ప్రసిద్ధి పొందారు. ఆయన సుమారు 600 లఘు కథలు మరియు నవలలు వ్రాసారు. ఆయన ప్రముఖ రచనలలో "కాయర్" మరియు "చెమ్మీన్(నవల) ప్రసిద్ధమైనవి.
ఎం.టి.వాసుదేవన్ నాయర్
ఎం.టి.వాసుదేవన్ నాయర్ ప్రముఖ మలయాళ రచయిత. ఆయన ప్రతిష్ఠాత్మక జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారాన్ని పొందడం ద్వారా భారతీయ సాహిత్యరంగంలో ప్రాచుర్యం పొందారు.
వాసుదేవన్ నాయర్ నేటి కేరళ రాష్ట్రంలోని పాలక్కాడ్ జిల్లాకు చెందిన కొడల్లూర్ గ్రామంలో 1933 జూలై 15న జన్మించారు. ఆయన జన్మించిన నాటికి ఆ ప్రాంతం బ్రిటీష్ ఇండియాలోని మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ మలబారు ప్రాంతంలోనిది. ఆయన చిన్నతనం పున్నయర్కుళం గ్రామంలో గడిపారు. కుమరనెల్లూరు గ్రామంలో పాఠశాల విద్యను, పాలక్కాడ్ (పాల్ఘాట్) పట్టణంలోని విక్టోరియా కళాశాలలో కళాశాల విద్యనూ పూర్తిచేసుకున్నారు.
1950దశకం తొలినాళ్ళ నుంచీ చిన్నకథలను వ్రాయడం ప్రారంభించిన వాసుదేవన్ నాయర్ 1958లోని నాలుకెట్టు (కేరళ సంప్రదాయ గృహం), 1962లో అసురవిత్తు (రాక్షస బీజం), 1964లో మంజు (మంచు), 1969లో కాలం, 1984లో రాండమూఝం (రెండవ సారి), విలపయత్ర, పతిరవుం పకల్వెలిచెవుం (అర్థరాత్రీ, పగటివెల్తురు), వారణాసి తదితర నవలలను రచించారు. ఇవేకాక నాటికలు, పరిశోధనాత్మక, సాహిత్యాంశాల వ్యాసాలు, యాత్రాచరిత్రలు, ఆత్మకథాత్మక రచనలు రాశారు. సర్పబిందు, నాలుకెట్టు నవలల్లో ఉమ్మడి కుటుంబాలు కలిగిన కేరళ సామాజిక వ్యవస్థలో ఆధునికత తీసుకువస్తున్న మార్పుల గురించి వాసుదేవన్ నాయర్ ప్రస్తావించారు. మంచు నవలలోని కథాంశం ఇద్దరు వ్యక్తుల అర్థరహితమైన నిరీక్షణ గురించి ఉంటుంది. నైనిటాలుకు యాత్రికునిగా వచ్చిన యువకునితో ప్రేమానుబంధం కలిగుండి అతను తిరిగి ఎప్పుడు వస్తాడోనని యువతి ఆకాంక్ష, కొండజాతి స్త్రీ, ఆంగ్లేయ యాత్రికులకు జన్మించి తన తండ్రిని కలవాలని ఆశించే కుర్రాడి నిరీక్షణలను ఇతివృత్తంగా రాశారు.
ఇతడు దర్శకత్వం వహించిన నిర్మాల్యం సినిమాకు ఉత్తమ చిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం లభించింది.
జన్యువు
జన్యువులు జీవులలొ అనువంశికతను(వంశపారంపర్యతను) నిర్దేశించే ముఖ్యమైన పరమాణువు. శాస్త్రవేత్తలు దీనిని డీఆక్సీరైబో కేంద్రక ఆమ్లం మరియు రైబో కేంద్రక ఆమ్లముల యొక్క భాగముగా పరిగణిస్తారు.
ఉద్యాన పుష్పములు (పుస్తకం)
ఉద్యాన పుష్పములు పుస్తకాన్ని విష్ణుస్వరూప్ రచించగా అనువాదమైన గ్రంథం. ఈ పుస్తకాన్ని జి.నరసింహం అనువదించారు.
ఉద్యాన పుష్పములు పుస్తకాన్ని నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా భారతదేశము-ప్రజలు శీర్షిక ద్వారా ప్రచురించారు. 268 పుటల్లో రూ.30కి ఈ పుస్తకాన్ని నే.బు.ట్ర. అందిస్తోంది (2013 నాటికి)
ఉద్యాన పుష్పాల రకాలు, పెంపకం పద్ధతులు వంటివి ఈ పుస్తకంలోని విషయాలు. పూలమొక్కలు పెంచేవారికి, ముఖ్యంగా ఔత్సాహికులకు, వివిధ జాతుల పూవులను తోటల్లో వాటి ప్రయోజనాలను, పెంచే విధానాన్ని పరిచయం చేయడమే దీని ముఖ్యాశయం.
కేశవపంతుల నరసింహశాస్త్రి
ఆకాశవాణిలో సంస్కృత పరిచయం కార్యక్రమం ద్వారా తమ గంభీర స్వరంతో ' అమరవాణి ' ని వినిపించి, కే. ఎన్. శాస్త్రిగా తెలుగువారికి సుపరిచితులైన వ్యక్తే కేశవపంతుల నరసింహశాస్త్రి.
మహబూబ్ నగర్ జిల్లా మానోపాడ్ మండలంలోని పల్లెపాడు వీరి స్వగ్రామం.
రామలక్ష్మమ్మ, తిప్పాజ్యోసులకు శాస్త్రి 14.07.1919 లో జన్మించారు. ఏడు దశాబ్దాల జీవితాన్ని గడిపిన శాస్త్రి 02.01.1991 లో మరణించారు.
శాస్త్రి విద్వాన్, శిరోమణి పరీక్షలలో ఉత్తీర్ణులయ్యారు. గీర్వాణ భాషలో అపార పండిత్యాన్ని సంపాదించారు.
కేశవపంతుల నరసింహశాస్త్రికి చిన్నతనంలోనే ఆశు కవితాధార అబ్బింది. పదహారు సంవత్సరాల వయసులోనే వనపర్తి రాజుల పూర్వపు రాజధాని అయిన శ్రీరంగాపురంలోని శ్రీరంగనాథస్వామి ఉత్సవాల సందర్భంగా విర్వహించే కవిగాయక సభలలో పాల్గొని, నాటి రాజు తృతీయ రామేశ్వరరావుపై పద్యాలు వినిపించి, మెప్పు పొందాడు. నాటి నుండి మొదలుకొని సుమారు దశాబ్దం పాటు ప్రతియేడు ఆ సభలలో పాల్గొని వార్షిక సన్మానాలు పొందిన కవివరేణ్యులు. 
మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో సాహితీ పోషణలో పేరెన్నికగన్న గద్వాల, ఆత్మకూరు, జటప్రోలు తదితర సంస్థానాలలో కూడా తమ పాండిత్యాన్ని ప్రదర్శించి గౌరవ సత్కారాలు పొందాడు. శాస్త్రి ప్రౌడకవిగానే కాకా సద్విమర్శకులు కూడా. రఘువంశంపై వీరి వ్యాఖ్యానం వీరి విమర్శనా ప్రతిభకు గీటురాయి. ప్రబంధ పాత్రలు అను వీరి రచన సాహిత్య శాస్త్రంలో వీరెంత ప్రవీణులో, వీరికెంత సూక్ష్మపరిశీలనా శక్తి ఉందో తెలియజేస్తుంది. ' సంస్థానాలు- సాహిత్య పోషణ ' అను వీరి గ్రంథం సంస్థానాలతో వారికిగల పరిచయాన్ని, అనుబంధాన్ని తెలియజేస్తుంది. 
శాస్త్రిగారు కవి, విమర్శకులే కాదు గొప్ప వక్త కూడా. గంభీరస్వరంతో పద్యాలను ధారాళంగా పాడుతూ గంటలకొద్ది ఉపన్యసించేవారట. సురభి మాధవరాయ ప్రభు సంస్కృతంలో రాసిన చంద్రికా పరణయము కావ్యాన్ని శాస్త్రి తెలుగులోనికి అందరికీ అర్ధమయ్యే విధంగా అనువదించారు.
భాగేశ్వర్
భాగేశ్వర్ జిల్లా ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలోని జిల్లాలలో ఒకటి. భాగేశ్వర్ నగరం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. భాగేశ్వర్ జిల్లా తూర్పు సరిహద్దులో కుమోన్ ప్రాంతం, పడమర మరియు వాయవ్య సరిహద్దులో చమోలి , తూర్పున పితోరాఘర్ మరియు దక్షిణ సరిహద్దులో అల్మోరా జిల్లాలు ఉన్నాయి. 
2011 గణాకాలను అనుసరించి అత్యల్ప జనసంద్రత కలిగిన ఉత్తరాఖండ్ (13) జిల్లాలలో భాగేశ్వర్ 3 వ స్థానంలో ఉంది. మొదటి రెండు స్థానాలలో రుద్రప్రయాగ్ మరియు చంపావత్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.
2011 గణాంకాలను అనుసరించి భాగేశ్వర్ జిల్లా జనసంఖ్య 259,840. ఇది దాదాపు వనౌతు దేశ జనసంఖ్యకు సమానం.
మధు క్షీరాలు
మధు క్షీరాలు పుస్తకం హీబ్రూ భాష నుంచి తెలుగులోకి అనువాదం చేసిన కథల సంపుటి.
హాయ్ హాఫ్ మన్ సంపాదకత్వం వహించిన ఈ పుస్తకాన్ని నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా విశ్వసాహిత్యం శీర్షికన అనువదింపజేసి ప్రచురించింది. ఈ సంపుటి తెలుగుతోపాటు ఇతర భారతీయ భాషలు, ఆంగ్లంలో ప్రచురితమయ్యాయి. 258 పుటల్లో, రూ.65కు అందిస్తున్న ఈ పుస్తకం ISBN సంఖ్య 81-237-387-xతో ప్రచురితమవుతోంది.
విషాదభరితం, అవమానకరం, పీడన, సర్వనాశనం, యుద్ధం, రాజకీయ మార్పులు వంటి అంశాలను సవివరంగా ఈ కథల్లో కనిపిస్తాయి. ఇతర సంస్కృతుల్లో పరిఢవిల్లి వేళ్లూనుకుని పరదేశీ భాషగా రెండు వేలయేళ్ళు కొనసాగిన హిబ్రూ సంస్కృతి ఇందులో ప్రతిబింబిస్తుంది.
యు.ఆర్.అనంతమూర్తి
కన్నడ సాహిత్యరంగంలో జ్ఞానపీఠ అవార్డు పొందిన ఎనిమిది మంది కన్నడ సాహితి వేత్తలలో ఉడిపి రాజగోపాలచార్య అనంతమూర్తి (డిసెంబరు 21, 1932 - ఆగష్టు 22, 2014) ఆరవవాడు. రచయిత మరియు సాహిత్య విమర్శకుడు. ముక్కుసూటిగా తన మనస్సులోని భావాన్ని వ్యక్తపరచే వ్యక్తిత్వమున్నవాడు. మోడీ ప్రధాన మంత్రి అయితే తను భారతదేశంలో వుండనని ఖరాఖండిగా చెప్పినట్టివాడు
జ్ఞానపీఠ ఆవార్డును పొందిన మరో కన్నడ సాహితివేత్త కువెంపు పుట్టిన మొలిగె గ్రామం (షిమోగా జిల్లా, తిర్థహళ్ళి తాలూక) లోనే అనంతమూర్తి జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి ఉడిపి రాజగోపాలచార్య, తల్లి సత్యమ్మ (సత్యభామ). జన్మించిన తేది 1932 సంవత్సరం డిసెంబరు 21. అనంతమూర్తి దుర్వాసదపురం అనే గ్రామంలోని సాంప్రదాయ సంస్కృత పాఠశాలలో తన విద్యాభ్యాసాన్ని ప్రారంభించాడు. అక్కడ ప్రాథమిక విద్య అనంతరం, తిర్థహళ్ళి, మరియు మైసూరులో విద్యాభ్యాసాన్ని కొనసాగించాడు. మైసూరు విశ్వవిద్యాలయంలో ఆంగ్లభాషలో ఎం.ఏ పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఆ తరువాత ఉన్నత విద్యకై ఇంగ్లాండుకు వెళ్ళాడు. కామన్ వెల్త్ విద్యార్థి వేతనానికి అర్హుడై, 1966లో ఇంగ్లీషు మరియు తౌలిక సాహిత్యంలో పీ.హెచ్.డి. పొందారు
1970లో మైసూరు విశ్వవిద్యాలయంలో మొదట ఇంగ్లీషు విభాగంలో ఉపన్యాసకుడిగా చేరి, అటు పిమ్మట అక్కడే ప్రాధ్యాపకుడు అయ్యాడు. తదనంతరం 1982లో కేరళ రాష్ట్రంలోని కొట్టాయం లోని మహాత్మా గాంధీ విశ్వవిద్యాలయంలో ఉపకులపతిగా చేరారు. 1992-93 సంవత్సరంలో నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియాకు అధ్యక్షుడిగా ఎన్నుకోబడినాడు. అలాగే 1993లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీకి కూడా అధ్యక్షుడిగా ఎన్నిక అయ్యాడు. కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీకి గోకాకర్ తరువాత అధ్యక్షుడిగా ఎన్నుకోబడిన రెండవ కన్నడిగుడు అనంతమూర్తి.
అనంతమూర్తి దేశవిదేశాలలోని పలు విశ్వవిద్యాలయాలలో సందర్శక అధ్యాపకుడిగా పనిచేశారు. జర్మనీలోని ట్యూబింగెన్ విశ్వవిద్యాలయం, అమెరికా లోని ఐయోవా మరియు టఫ్ట్స్ విశ్వవిద్యాలయాలలో, జవహార్ లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం మరియు కొల్హాపూర్ లోని శివాజీ విశ్వవిద్యాలయంలలో సందర్శక అధ్యాపకునిగా పనిచేశారు. మంచి రచయిత, వక్త అయిన అనంతమూర్తి, ఇంటా బయటా అనేక సాహిత్య సమావేశాలలో పాల్గోని తన వాణిని వినిపించాడు. 1980 లో భారతీయ రచయితల సంఘ సభ్యుడిగా సోవియట్ రష్యా, పశ్చిమ జర్మనీ మరియు ఫ్రాన్స్ దేశాలను సందర్శించాడు. మార్క్స్‌వాది అయిన అనంతమూర్తికి రష్యా పర్యాటన మరింత స్ఫూర్తినిచ్చి, సోవియట్ పత్రిక సలహ సంఘ సభ్యుడిగా 1989లో మరలా రష్యాను పర్యటించాడు. 1992లో చైనాను కూడా సందర్శించాడు.
అనంత మూర్తి 1955 లో విడుదలచేసిన ఎందెందు ముగియద కతె కథా సంకలనం ద్వారా ఆయన సాహిత్యకృషి మొదలైనది. మౌని, ప్రశ్నె, ఆకాశ మత్తు బెక్కు-అనంతమూర్తి యొక్క ఇతర కథసంకలనాలు. ఈ మూడు కథలను కలిగిన మూరు దశకద కథెగళు అనే సంక్షిప్త కథా సంపుటం 1989 లో ప్రకటితమైనది. ఇతడు 2002లో తుమకూరులో జరిగిన 69వ కన్నడ సాహిత్య సమ్మేళనానికి అధ్యక్షత వహించాడు.
సంస్కార, ఘటశ్రాద్ధ మరియు బర చిత్రాలకు ఉత్తమ కథా రచయితగా ప్రశంసలు అందుకున్నాడు. 1983లో కర్నాటక సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం, 1992 లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం, 1994 లో మాస్తి పురస్కారంతో అనంతమూర్తిని గౌరవించడమైనది. 1994లో ఆయన్ను భారతదేశంలో అత్యుత్తమ సాహిత్య గౌరవమైన జ్ఞానపీఠ అవార్డుతో సత్కరించారు.
2014, ఆగష్టు 22 న అనారోగ్యంతో కన్నుమూశారు.
ఉద్దంసింగ్ నగర్
ఉద్ద్ంసింగ్ నగర్ జిల్లా (హింది:ऊधम सिंह नगर ज़िला) ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలోని జిలాలలో ఒకటి. జిల్లాకు ప్రధానకేంద్రం రుద్రాపూర్. ఇది తెహ్రీ భూభాగంలో ఉంది. ఈ జిల్లాలో బజ్పూర్, గడర్పుర్, జాస్పుర్, కాశీపూర్, కిచ్చా, ఖతిమా, సితర్గని అని 7 తాలూకాలు (తెహ్సిల్స్) ఉన్నాయి. ఈ జిల్లా తెరియా ప్రాంతంలో కుమాన్ విభాగంలో ఉంది.జిల్లా ఉత్తరదిశలో నైనీతాల్, ఆగ్నేయదిశలో చంపావత్, తూర్పు దిశలో నేపాల్ దేశం మరియు దక్షిణ మరియు పడమర దిశలో ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఉన్నాయి. 1995లో నైనీతాల్ నుండి కొంత భుభాగం తీసూని ఈ జిల్లా స్థాపించబడింది. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలోని 13 జిల్లాలలో ఇది జనసంఖ్యలో 3వ స్థానంలో ఉంది. మొదటి స్థానాలలో హరిద్వార్ మరియు డెహ్రాడూన్ ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరిశోధకులకు మరియు ఇంజనీర్లకు గుర్తింపు పొందిన " గోవింద వల్లభ పంత్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ అగ్రికల్చర్ & టెక్నలజీ " రుద్రాపూర్‌కు 5 కి.మీ దూరంలో ఉంది. 
2011 గణాంకాలను అనుసరించి ఉద్దం సింగ్ నగర్ జనసంఖ్య 1,648,367.
ఇందిరా గోస్వామి
ఇందిరా గోస్వామి అస్సామీ భాషలో సాహిత్యసృష్టి చేసిన ప్రముఖ రచయిత్రి. అస్సామీ సాహిత్యానికి ఆమె చేసిన కృషి వల్ల జ్ఞానపీఠ్, కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ వంటి ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారాలు పొందారు.
పెద్దరామాపురం
"పెద్దరామాపురం" చిత్తూరు జిల్లాలోని పాకాల మండలానికి చెందిన గ్రామము. .
వర్గం: చిత్తూరు జిల్లా గ్రామాలు.
సాహిత్య అకాడమీ అనువాద బహుమతి
సాహిత్య అకాడమీ అనువాద బహుమతిని కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అనువాద రచనలను ప్రోత్సహించడానికి ఏర్పాటు చేసింది. ఏటా సాహిత్య అకాడమీ గుర్తించిన 24 భాషల్లో అత్యుత్తమ అనువాదాలకు భాషకు ఒకటి చొప్పున ఈ పురస్కారాన్ని అందజేస్తున్నారు.
సాహిత్య అకాడమీ అనువాద బహుమతిని 1989లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ ఏర్పాటుచేసింది. ఏర్పాటు చేసినప్పుడు(1989లో) రూ.10 వేలు అనువాద బహుమతిగా అందజేసేవారు. ఈ మొత్తాన్ని రూ.15 వేలకు 2001లో, రూ.20వేలకు 2003లో పెంచారు. ప్రస్తుతం రూ.50వేలను బహుమతి మొత్తంగా అందజేస్తున్నారు(2009 నుంచి).
దుర్గారాజపురము
'దుర్గా రాజపురం " చిత్తూరు జిల్లా ,శ్రీరంగరాజపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము. .
చంద్రశేఖర కంబార
చంద్రశేఖర కంబార కన్నడ సాహిత్యంలో అత్యంత సాహిత్య కృషి సల్పిన వాడు పలు సాహిత్య ప్రక్రియలలో అందెవేసిన వాడు. కంబార ఒక కవి, నాటక రచయిత, సంగీత దర్శకుడు, చలనచిత్ర నిర్దేశకుడు, అధ్యాపకుడు మరియు జానపదతజ్ఞ.
చంద్రశేఖర కంబార క్రీ.శ.1937 జనవరి 2వ తారీఖున కర్నాటక రాజ్యంలోని బెళగాం జిల్లాలోని ఘోడిగేరి గ్రామంలో జన్మించాడు.తండ్రి పేరు బసవణ్నెప్ప కంబార, మరియు తల్లి పేరు చెన్నమ్మ.గోకాక్ లోని మున్సిపల్ ఉన్నతపాఠశాలలో విద్యాభ్యాసం జరిగింది.ఆతరువాత బెళగాం/బెళగావి లోని లింగరాజ కాలేజిలో బి.ఏ.చదివాడు,1962 లో కర్నాటక విశ్వ విద్యాలయంలో ఎం.ఎ మరియు పి.ఎచ్డి (Phd) చేశాడు.
మొదట బెంగళూరు విద్యానిలయంలో అధ్యపకుడుగా పనిచేశాడు.తరువాత క్రమంలో కర్నాటక జానపద అకాడమీ అధ్యక్షునిగా, న్యూఢిల్లీరాష్ట్రీయ నాటకశాల నిర్దేశకునిగా 3సంవత్సరాలు పదవి బాధ్యతలు నిర్వర్తించాడు.హంపి లోని కన్నడ విశ్వ విద్యాలయంలో కులఫతిగా చేసి పదవీ విరమణ చేసి, బెంగళూరూలోని బనశంకరిలో నివాసముంటున్నారు.తనగ్రామీణ జీవనం అనుగుణ్యమైన జానపదగేయసాహిత్యం, నాట్యం, నాటకాల పట్ల ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టి వాటిసాహిత్య సంగ్రహణ, రచనలు చేశాడు.గోకాక్, బెళగావి, ధారవాడ ప్రాంత పరుష భాషను కన్నడ భాషకు దగ్గరచేసాడు.కంబార తాను వ్రాసిన అనేక నవలలను చలనచిత్రాలుగా తీసారు.వీటిలో కరిమాయి, సంగీతా, కాడు కుదురె ముఖ్యమైనవి.తాను తీసిన చిత్రాలకు తానే సంగీతం సమకూర్చాడు.కాడుకుదురె చిత్రంలో "కాడు కుదురె ఒడిబందిత్తా..."పాట పాడిన శివమొగ్గ సుబ్బన్నకు రాష్ట్రపతి ప్రశస్తి లభించింది."జీకె మాస్తరు ప్రణయ ప్రసంగ "నవలను చిన్నతెర (టీవి) లో ధారావాహిక తీసారు.చాలా డాక్యుమెంటరి (సాక్ష్య) చిత్రాలను తీశారు.కుంబార స్వయంగా మంచిగాయకుడు, నాటకప్రియుడు.
పైన పెర్కొన్నవి అయన రచనలలో ప్రముఖమైనవి.మాహామాయి ఈమధ్యకాలంలో () వెలువడిన నాటకం.26 సంవత్సరంల దీర్ఘకాలం తరువాత 2006, డిసెంబరున పాఠకులముందుకువచ్చింది అనే పెద్ద నవల.జానపద విశ్వకోశ (1985) అనే బృహత్ గ్రంథాన్ని కన్నడ భాషకు అందించాడు.కాంబార 22 నాటకాలను,8 కావ్య సంకలనాలను,4 నవలలను రచించారు.అంతియే కాకుండ చకోరి అనే మహాకావ్యాన్ని, జానపదం, రంగభూమి, సాహిత్యం, మరియు శిక్షణకు సంబంధించిన 14 పరిశోధన వ్యాసాలతో కన్నడ సాహిత్యాన్ని అభిషేకించాడు.
వాకలపూడి(కాకినాడ గ్రామీణ)
"వాకలపూడి(కాకినాడ గ్రామీణ)",తూర్పు గోదావరి జిల్లా,కాకినాడ (గ్రామీణ) మండలానికి చెందిన గ్రామము..
సీతయిపేట
"సీతాయిపేట" నిజామాబాదు జిల్లా ధర్పల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
[1] ఈనాడు నిజామాబాదు; 2014,ఫిబ్రవరి-20; 4వ పేజీ.