కథలు గాథలు (దిగవల్లి శివరావు)
కథలు గాథలు చారిత్రికమైన విశేషాల ఆధారంగా ప్రముఖ చారిత్రికుడు దిగవల్లి వేంకటశివరావు రచించిన గ్రంథమిది. తన చరిత్ర పరిశోధనలో భాగంగా శివరావు భారతదేశ చరిత్రకు సంబంధించిన గ్రంథాలు, చారిత్రిక దస్తావేజులు, శాసనాలు వంటివి పరిశోధిస్తూండగా తనకు తెలియవచ్చిన అత్యంత ఆసక్తిదాయకమైన అంశాలను ఈ గ్రంథంగా మలిచారు. భారతీయ జనజీవనానికి, చరిత్రకూ సంబంధించిన విశేషమైన విషయాలను కొన్నింటిని ఈ గ్రంథంలో నమోదు చేసినట్టు ఆయన పేర్కొన్నారు.,
దిగవల్లి వేంకటశివరావు వృత్తిపరంగా న్యాయవాది అయినా చారిత్రికాంశాలు, వాటి పరిశోధనపై చాలా ఆసక్తి కలిగివుండేవారు. 96 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ జీవితాన్ని 60 చారిత్రిక గ్రంథాల రచనలో ఫలవంతం చేసుకున్నారు. ఆయన తాను చారిత్రిక పరిశోధన చేస్తున్న కొద్దీ లభించిన వివిధ విచిత్రమైన, సామాన్యంగా ఎవరికీ తెలియని విశేషాలను, వింతలను ఈ గ్రంథంగా రచించారు. 1942 నుండి ఒక దశాబ్దంపాటు భారతిలోను, ఆంధ్రపత్రిక ఆదివారం సంచికలలోనూ రాసినవి ఒక పుస్తకంగా 1944లో ముందు ప్రచురితమైంది. 1945లో రెండవభాగం ప్రచురించారు. 1947 కల్లా నాలుగు భాగాలు ప్రచురింపబడ్డాయి. 1954 వెంకట్రామా అండు కో వారిచే ముద్రించబడిన రెండవ కూర్పు వెలువడింది. అటుతరువాత 2010 లో విశాలాంధ్ర పబ్లింషింగ్ హౌస్ హైదరాబాదు వారిచే ముద్రింపచేసి గ్రంథకర్త గారి ప్రథమ కుమారుడు కీ.శే దిగవల్లి వెంకటరత్నంగారు (1936-2010) ఈ పుస్తకము మూడవ కూర్పు వెలువడించారు. గ్రంథకర్త గారి ప్రతి ముద్రితగ్రంధములోను చివర వారి అముద్రితగ్రంధముల జాబితాను జతపరిచారు. వాటిలో కథలు-గాధలు 5,6 భాగములు 400 పుటలు అని ఉంది. అంతేకాక, 1947 లోనే వెలువడిన నాలుగవ భాగము మొదటి కూర్పు చివరి పుటలో 5,6 భాగములుగా రావలసిన 38 వ్యాసముల జాబితా 1947 లోనే గ్రంథకర్త ప్రచురించారు. మొదటి నాలుగు భాగములు చదినిన చదువరులు అముద్రితము గాయున్న5,6 భాగములు కూడా విలువైనదని ప్రచురించమని కోరటం జరిగింది. గ్రంథకర్తగారి మూడవ కుమారుడు డా. దిగవల్లి రామచంద్ర ఆయా వ్యాస ప్రతులకోసము అన్వేషణ చేయగా 1947 తదుపరి అనేక చారిత్రక వ్యాసములు అనేక పత్రికలలో ప్రచురించినవి గూడా 5,6 భాగములుగా ప్రచురించతలచినారని గ్రంథకర్త చేతివ్రాత ప్రతులను బట్టి, వారు తయారుచేసిన మూడునాలుగు జాబితాలను బట్టి 2014 లో తెలుసుకుని ప్రయత్నించగా 114 వ్యాసములు లభించినవి. వాటిని 5,6 భాగములుగా పుస్తకరూపముతీసుకు వచ్చుటకు గ్రంథకర్త గారి మనుమడు, అమెరికా వాసి,డా దిగవల్లి శివరావుతో కలసి ముద్రంచుటకు 2015 చివరిలో ఏర్పాటు చెసియున్నారు. త్వరలోనే 5,6 భాగములు గూడా వెలువడగలవు. రాబోయే 5,6 భాగములలోని వ్యాసముల క్లుప్తమైన సారాంశములు ఈ క్రింద సమకూర్చబడగలవు. ఈ పుస్తకము మొదటి భాగములో 13 వ్యాసములు, రెండవభాగములో 16 వ్యాసములు, మూడవభాగములో 10 వ్యాసములు, నాలుగన భాగములో19 వ్యాసములు మొత్తం 58 వ్యాసములున్నవి. అముద్రితముగానుండిన 5,6 భాగములు పుస్తకరూపము దాల్చినచో దాదాపుగా 114 వ్యాసములుతో వెలువడగలదు.
దిగవల్లి వేంకటశివరావు గారి స్వవచనాల్లో "పెద్ద పెద్ద గ్రంథాలయాలలో మూలపడిఉన్న పాత పుస్తకాల బూజు దులిపి చదివిన కొద్దీ చాలా ఆసక్తికరమైన విశేషాలు తెలుస్తాయి" అని వ్రాసి వాటినే ఈ గ్రంథంలో వ్యాసాల రూపంలో పాఠకులతో పంచుకున్నారు. ఈ కథల్లో ప్రస్తావించిన విశేషాలు కొన్ని క్లుప్తంగా:
మొదటి భాగము ప్రచురణ-మద్రణ వివిరములు: "అన్ని హక్కులు గ్రంధకర్తని వెల రు 1-4-0. బెజవాడ. ఆంధ్రగ్రంథాలయ ముద్రాక్షరశాల యందు అ.వెంకటరత్నం,M.Sc గారి చే ముద్రించ బడియె, 1944". ఈ మొదటిభాగములోని 13 వ్యాసములలో గల విశేషము క్లుప్తముగా :
రెండవ భాగము ప్రచురణ-ముద్రణ వివరములు: "అన్ని హక్కులు గ్రంధకర్తవి వెల రు 1-4-0. గ్రంధ కర్త పర్మిటు నెం. 63/44 రు. బెజవాడ ఆంధ్ర గ్రంథాలయ ముద్రాక్షర శాలయందు అ.వెేంకటరత్నం, M.Sc గారిచే ముద్రించబడియె. P.I.C. NO.K.6. 1000--7-9-45 " ఈ రెండవభాగములోగల 16 వ్యాసముల విశేషములు క్లుప్తముగా :
మూడవభాగము ప్రచురణ తేదీ 1946 అక్టోబరు 25 ప్రకాశకులు వెంకట్రామా అండ్ కో, బెజవాడ అన్ని హక్కులు గ్రంథకర్తవి. " Printed at the Vani Press and published by Venkatarama & Co., Bezwada P.I.C.No.W.G.I. Oct 1946- 1000" నెల రూ 2-0-0. మూడవభాగములో 10 వ్యాసములు ఉన్నాయి.
నాలుగవ భాగము ప్రచురణ తేది 1947. అన్ని హక్కులు గ్రంథకర్తవి. ప్రకాశకులు శ్రీ గూడూరి నమశివ్వాయ Printed by Mr. I.V. Ratnam M.Sc at the A.G Press and Published by G. Namassivaya, K-70-500-27-1-47 నెల రూ 2-0-0. నాల్గవ భాగములో 19 వ్యాములు గలవు