తొలిపొద్దు (442 మంది కవుల కవిత్వం)
తొలిపొద్దు పుస్తకం తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ద్వారా ప్రచురించబడిన పుస్తకం. తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని 442 మంది కవుల కవితలను ఇందులో పొందుపరచడం జరిగింది. సమకాలీన 442 మంది కవుల కవిత్వంతో రూపొందించిన ’తొలిపొద్దు’ను దుర్ముఖి నామ ఉగాది సందర్భంగా సీఎం కెసిఆర్‌ రవీంద్రభారతి లో ఆవిష్కరించారు.
తెలంగాణ రాష్ట్ర తొలి అవతరణ ఉత్సవాలు జూన్ 2 నుండి జూన్ 7, 2015 వరకు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా విస్తృతంగా జరపాలని, అన్ని రకాల సాంస్కృతిక కళా ప్రదర్శనలతో ఒక పండుగ వాతావరణంలో వేడుకలు జరుపాలని నిర్ణయించడంతోపాటు, కవి సమ్మేళనం కూడా జరపాలని తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు ఆదేశించడమైనది. ప్రభుత్వ సంకల్పాన్ని అనుసరించి తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ఏడురోజులపాటు రాష్ట్రంలోని అన్ని మండల, జిల్లా కేంద్రాలలోను, రాజధాని నగరంలోని దాదాపు 32 వేదికలమీద (చౌమహల్లా ప్యాలెస్ నుండి శిల్పకళా వేదిక వరకు) రకరకాల సాంస్కృతిక, సాహితీ, కళాప్రదర్శనలు, కార్యక్రమాలు ఏర్పాటుచేయడంతోపాటు జాన్ 7, 2015 నాడు రవీంద్రభారతిలో కవి సమ్మేళనం జరపాలని నిశ్చయించటం జరిగింది.
రాష్ట్ర అవతరణ తొలి వేడుకల సందర్భంగా ఆ ఒక్క రోజుకు మాత్రమే కాక, పది కాలాలపాటు చరిత్రలో నిలిచిపోయేలా ఉండాలని తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ భావించి అధిక సంఖ్యలో కవులను రప్పించి, కవితా పఠనం చేయించాలని నిర్ణయించి దానికి 400 మంది కవుల కవితాగానం’ అని పేరు పెట్టి రవీంద్రభారతిలో ఈ కవిసమ్మేళన మహోత్సవాన్ని జరపాలని పథక రచన చేసింది.
ఈ కార్యక్రమాన్ని సజావుగా నిర్వహించడానికి తెలంగాణా సాహితీలోకంలో ప్రఖ్యాతులైన 8 మంది కవుల ( (1) డా. అమ్మంగి వేణుగోపాల్ (2) డా. నందిని సిధారెడ్డి (3) డా. నాళేశ్వరం శంకరం (4) డా. బుక్కా బాలస్వామి (5) డా. జలంధర్ రెడ్డి గంటా (6) జాజుల గౌరి (7) డా. షాజహానా (8) అయినంపూడి శ్రీలక్ష్మి) తో ఒక నిపుణుల కమిటీని ఏర్పాటు చేయడం జరిగింది. ఈ నిపుణుల కమిటి ఆధ్వర్యంలో రాష్ట్ర అవతరణ ఉత్సవాల ఆఖరి రోజైన జూన్ 7, 2015 నాడు ఉదయం 10.30ని.లకు ప్రభుత్వ సలహాదారులు డా. కె.వి. రమణాచారి గారు ముఖ్య అతిథిగా కవి సమ్మేళనాన్ని ప్రారంభించడం జరిగింది. ఇలా మొదలైన కవిసమ్మేళనం నిరంతరాయంగా రాత్రి 11.30ని.ల వరకు జరిగింది.
54 సం.రాల రవీంద్రభారతి చరిత్రలో మెయిన్ హాల్ లో దాదాపు 13 గంల పాటు నిరంతరాయంగా జరిగిన కవిసమ్మేళనం ఇది. దీనికి భాషా సాంస్కృతిక శాఖ పెట్టిన పేరు "POETATION (Poet+Marathon). కవి సమ్మేళనాలు సాహితీ కార్యక్రమాలు సాధారణంగా కాన్ఫరెన్స్ హాల్లో జరగటం ఆనవాయితీ. కానీ ఈ చారిత్రాత్మక కవి సమ్మేళనం మెయిన్ హాల్లోను, కాన్ఫరెన్స్ హాల్లోనూ ఏకకాలంలో రెండు వేదికల మీద నిర్వహించటం జరిగింది.
ఈ కవిసమ్మేళనాన్ని మొత్తం 13 సెషన్స్ గా విభజించి, ఒక్కొక్క సెషన్ కు ఒక కవిని సభాధ్యక్షుడిగా కొనసాగిస్తూ నిర్వహించడం జరిగింది. అలా ఆచార్య అనుమాండ్ల భూమయ్య, ఆచార్య ఎస్వీ సత్యనారాయణ, డా. తూర్పు మల్లారెడ్డి, డా. ననుమాస స్వామి, డా. కాసుల ప్రతాపరెడ్డి, జూపాక సుభద్ర, జూలూరి గౌరీశంకర్, డా. గండ్ర లక్ష్మణ్ రావ్, జాజుల గౌరీ లాంటి వారెందరో సభా నిర్వాహకులుగా వ్యవహరించారు.
ఈ తొలిపొద్దు దాదాపు 1100 సం.ల తెలుగు సాహితీ చరిత్రలో అధిక సంఖ్యాక కవుల కవితా సంకలనంగా అరుదైన రికార్డును సొంతం చేసుకుంది. ఈ కవితా సంకలనంలో మొత్తం 442 మంది కవుల కవితలు చోటు చేసుకొని ఈ రికారు సుసాధ్వం చేయటం జరిగింది. ఒకే కవితావస్తువుతో వచ్చిన కవితా సంకలనాలలో అతిపెద్ద సంకలనం ఇదే. తెలంగాణ అనే థీమ్ మీదే ఈ తొలిపొద్దులోని కవితలన్నీ ఉండటం విశేషం. తొలిపొద్దు'లో మొత్తం 442 మంది కవుల కవితలు చోటు చేసుకోగా వాటిలో 366 మంది కవులు, 76 మంది కవయిత్రుల కవితలు ఉన్నాయి. 'తొలిపొద్దు తెలుగు సాహితీ ప్రస్థానంలో ఓ మైలు రాయిగా నిలిచిపోదగిన స్థాయిని సాధించింది.
ఈ తొలిపొద్దుకి రూపకల్పన చేసింది తెలంగాణ భాషా మరియు సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకులు మామిడి హరికృష్ణ. మంత్రివర్యులు అజ్మీరా చందూలాల్, ప్రభుత్వ సలహాదారులు డా. కె.వి. రమణాచారి ఐ.ఎ.యస్ (రి), సాంస్కృతిక సారథి అధ్యక్షులు శ్రీ రసమయి బాలకిషన్, ప్రభుత్వ కార్యదర్శి శ్రీ బుర్రా వెంకటేశం ఐ.ఎ.యస్.లు సహకారం అందిచారు.