hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
కె.చిరంజీవి
కె. చిరంజీవిప్రముఖ సాహితీవేత్త, నటుడు, ప్రయోక్త మరియు రేడియో ప్రముఖుడు. ఈయన రేడియో చిరంజీవిగా సుపరిచితుడు.
ఆయన ప్రకాశం జిల్లా వైదన గ్రామంలో కుంటముక్కల రామదాసు, రామమ్మ దంపతులకు 1935 మార్చి 18న చిరంజీవి జన్మించారు. తెనాలిలో విద్యాభ్యాసం చేసారు.1961 ఏప్రిల్‌ 1 నుంచి ఆకాశవాణి హైదరాబాదు‌ కేంద్రంలో 32 సంవత్సరాల పాటు పనిచేసి 1993 మార్చి 17న పదవీ విరమణ పొందారు.సమసమాజ నిర్మాణమే లక్ష్యంగా ప్రయోజనాత్మక రచనలు వెలువరించిన గొప్ప మానవతావాది ఆయన. మూడు దశాబ్దాలు ఆకాశవాణి హైదరాబాదు కేంద్రంలో నాటక విభాగంలో డ్రామ voice గా పైచేసి చిరంజీవి పదవీ విరమణ చేసారు. చక్కటి కంఠ స్వరం గల చిరంజీవి మంచి రచయిత కూడా. నాటకాలు శ్రవ్య మాధ్యమానికి సరి పడేలా రూపొందించడములో సిద్ధ హస్తులు. ఆయన 'స్వతంత్ర భారత్ కీ జై ' నవల వ్రాశారు.భారతీయ సాహిత్యంలో ఇది ఒక అపురూపమైన రచన. దీనికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం 1985లో ఉత్తమ నవల బహుమతి ఇచ్చింది. ఆయన "రేడియో నాటికలు" అనే గ్రంథాన్ని ఒక సంకలనంగా ప్రచురించారు. ఈ గ్రంథానికి 1986లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉత్తమ నాటక సంకలనం బహుమతి ఇచ్చింది. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో నిర్వహించే ఆసియా పసిఫిక్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఫర్‌ బ్రాడ్‌కాస్ట్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ సంస్థ చిరంజీవి రాసిన ‘ఆకలిమందు’ నాటికను ఒక నమూనా రేడియో నాటకంగా వాడుకున్నారు. చిరంజీవి జీవితమంతా నాటకాలు, సాహిత్యంతోనే గడిచిపోయింది. 1957లో హైదరాబాదు‌ నుంచి వెలువడే సోషలిస్టు పార్టీ పత్రిక నవశక్తిలో, రేడియోలో రిటైర్‌ అయిన తర్వాత 1996-2008 మధ్యకాలంలో శారదతో కలిసి స్టూడియోగ్రాఫ్‌ పేరుతో ఒక యాడ్‌ ఏజెన్సీ నడిపారు. ఈయన రాసిన రచనలపై విద్యార్థులు పలు యూనివర్సిటిలలో పోస్టుగ్రాడ్యుయేట్‌ పరిశోధనలు చేశారు.
చిరంజీవికి ముగ్గురు సంతానం. కుమార్తెలు కవిత, నవత, కుమారుడు చైతన్య ఉన్నారు.
ఆయన సెప్టెంబరు 23 2014 న మరణించారు.
మల్లాది నరసింహ శాస్త్రి
మల్లాది వంశంలో జన్మించిన మల్లాది నరసింహ శాస్త్రి అసిస్టెంటు ఎడిటర్ Srcipt గా ఆకాశవాణి హైదరాబాదు కేంద్రంలో మూడు దశాబ్దాలుగా పనిచేశారు. వీరు మల్లాది రామకృష్ణ శాస్త్రి కుమారులు. వ్యవసాయ విభాగములో శాస్త్రి చక్కటి పేరు తెచ్చుకున్నారు.
విజయవాడలో అనౌన్సర్ గా చేరి స్క్రిప్ట్ రైటర్ గా వ్యవసాయ విభాగములో చేరారు.
1984 లో పదవీ విరమణ చేసి హైదరాబాదులో స్థిర పడ్డారు.
దూర దర్శన్ లో అసిస్టెంటు డైరెక్టర్ గా పనిచేస్తూన్న శైలజా సుమన్ వీరి కోడలు.
నాదెళ్ల పురుషోత్తమ కవి
నాదెళ్ళ పురుషోత్తమ కవి (ఏప్రిల్ 23, 1863 - నవంబర్ 27, 1938) హిందీ నాటకకర్త, సరస చతుర్విధ కవితాసామ్రాజ్య దురంధరులు, బహుభాషావేత్త, అభినయ వేత్త, వేద పండితులు, ఆదర్శోపాధ్యాయుడు, శతాధిక గ్రంథకర్త, బుధ విధేయని పత్రికా సంపాదకులు, జ్యోతిషమంత్ర శాస్రవేత్త, తెలుగు నాటకాలలో పాత్రోచిత భాషా ప్రయోగానికి ఆద్యుడు.
ఈయన పూర్వీకులది కృష్ణా జిల్లా నాదెళ్ల గ్రామం. ఈయన దివితాలూకా సీతారామపురం అగ్రహారంలో 1863, ఏప్రిల్ 23న జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు సుబ్బాంబిక, కామేశ్వరశాస్త్రి. 1864లో ఉప్పెనకు గ్రామం కొట్టకుపోగా ఈయన కుటుంబం హైదరాబాద్ లో స్థిరపడింది. ఇక్కడ హిందీ, పారశీక భాషలు నేర్చుకున్నాడు. తొమ్మిదవ ఏటనే పితృవియోగం కలిగినందువల్ల నాదెళ్ల హైదరాబాదు నుంచి తిరిగి వచ్చి సీతారామపురంలో స్థిరపడ్డారు. తరువాత బందరు హిందూ ఉన్నత పాఠశాలలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించారు. అనంతరం కొంతకాలం ఉపాధ్యాయుడుగా పనిచేశాడు. బందరు నేషనల్ థియేట్రికల్ సొసైటీ కోరిక మేరకు హిందుస్తానీలో నాటకాలు రాసి ఇచ్చారు.
బందరులో 1886లో బుధజన విధేయని పత్రిక స్థాపించారు. 1887లో బందరు హిందూ ఉన్నత పాఠశాల బ్రాంచి ప్రధానోపాధ్యాయులుగా చేరారు. ఆ తరువాత 1890లో హైందవ పాఠశాలను, హిందూమత బాలసమాజం స్థాపించి, హిందూ మతోద్ధరణకు పాటుపడ్డారు.
సిద్ధేంద్రయోగి భామాకలాసం, వీధి నాటకాల ప్రభావంతో 16వ ఏటనే 1879లో అహల్యాసంక్రందనం అనే యక్షగానం రాశారు. ఈ యక్షగానాన్ని వీధినాటకాల వాళ్లు ఎక్కువగా ప్రదర్శించారు. 1888లో నాదెళ్ల రచించిన హరిశ్చంద్ర నాటకంలో పాత్రోచిత భాషాప్రయోగం చేసి, పాత్రోచిత భాషా ప్రయోగానికి దారి చూపారు. ఈ నాటకం 1888లో బుధజన విధేయని పత్రికలో ప్రకటించి, తరువాత 1890లో గ్రంథరూపంలో ప్రచురించారు.
తెలుగులో అహల్యాసంక్రందనం (1883), హరిశ్చంద్ర (1917), పారిజాతాపహరణం, సారంగధర, ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం, చంద్రహాస (1916), స్త్రీల మీటింగు నాటి హరికథ ప్రహసనం (1908), హిందీ- కాళాసురవధ, పంచాక్షరీ మహిమ, సుభద్రా పరిణయం, శంబూక వధ, శారదోపాఖ్యానం, లవణాసుర సంహారం (1916), చిత్ర కందపద్య రత్నాకరము (1922) వంటి ప్రసిద్ధ రచనలు చేశారు.
నాదెళ్ల 1938, నవంబర్ 27 న మరణించారు.
అల్లం శేషగిరిరావు
అల్లం శేషగిరిరావు (డిసెంబర్ 9, 1934 - జనవరి 3, 2000) ప్రముఖ తెలుగు కథారచయిత.
1934, డిసెంబర్ 9 న ఒడిశా (నాటి ఒడిషా) లోని గంజాం జిల్లాలో జన్మించారు. రైల్వేలో పనిచేసి పదవీవిరమణ చేశారు.
అల్లం శేషగిరిరావు తొలి కథ "మృగయా వినోదం అను పులి ఛాన్స్" 1967లో ఆంధ్రజ్యోతిలో అచ్చయింది. తెలుగు సాహిత్యంలో అరుదైన వేట కథల ద్వారా ఆయన కథకుల్లో ప్రముఖ స్థానాన్ని పొందారు. "మంచి ముత్యాలు", "అరణ్యఘోష" కథాసంపుటాలు ప్రచురించారు. మనిషి జీవితంలోని వివిధ పార్శ్వాల్ని అన్వేషిస్తూ రాసిన వేట కథలు-చీకటి, పులిచెరువులో పిట్టల వేట, డెత్ ఆఫ్ ఎ మాన్ ఈటర్, మృగతృష్ణ, వఱడు ప్రాచుర్యం పొంది ఎన్నో ఉత్తమకథల సంపుటాల్లో పునర్ముద్రణ పొందాయి.
శేషగిరిరావు కథల్లో చాలావరకూ అడవి, వేట నేపథ్యంగా ఉంటాయి. వివిధ రకాలైన వేట పద్ధతులు, అడవి జంతువుల ప్రవర్తన, అడవిలోని స్థితిగతులు వంటి అంతగా ప్రాచుర్యంలో లేని అంశాలతో కథను అల్లడంతో పాఠకుడు వీటిని ఆమూలాగ్రం ఆసక్తితో చదువుతాడు. ఐతే ఎంత సూక్ష్మమైన వేట వివరాలు పొందుపరిచినా విషయాన్ని మాత్రం మనిషిలో జంతుప్రకృతి, సహజ భయాలు, విపరీత పరిస్థితుల్లో అనూహ్యంగా మరిపోయే మనుషుల లక్షణాలు వంటి వాటిపై కేంద్రీకరించి వేటలోని అంశాలను ఉపమానాలుగా స్వీకరించడంతో కథలకు లోతు పెరిగింది. కాబోయే భార్యాభర్తలు ఒకరినొకరు అర్థంచేసుకునే క్రమంలో తల్లిదండ్రులు వేటకు పంపగా జంటలోని పక్షిని కాల్చిచంపిన తర్వాత ఏం జరిగింది (పులి చెరువులో పిట్టల వేట), మానవ ప్రకృతిలోని స్వార్థపరత్వానికి వఱడు అన్న జంతువుకు పెట్టిన ముడి ఎలా సార్థకమైంది (వఱడు), తనకు కావాల్సిన పేరు కోసం ఒక మనిషిని బలిపెట్టేందుకు సిద్ధం అయ్యే వ్యక్తికే చివరకు తిప్పికొట్టడం (డెత్ ఆఫ్ ఎ మానీటర్" తదితర కథల్లో ప్రధాన ఇతివృత్తంతో వేటలోని అంశాలు కథల్లో చిత్రించారు.
పదవీవిరమణ అనంతరం విశాఖపట్టణంలో నివసిస్తూ 2000, జనవరి 3 నాడు మరణించారు.
తకిట తదిమి తకిట తదిమి తందాన
తకిట తదిమి తకిట తదిమి తందాన అనే ఈ పాట 1983లో విడుదలైన సాగర సంగమం చిత్రంలోని సుప్రసిద్ధమైన పాట. ఈ పాట రచయిత వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి కలం నుండి జాలువారింది. దీనిని ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం గానం చేయగా ఇళయరాజా స్వరపరచారు. దీనిలో కమలహాసన్ అద్భుతంగా తన నృత్యంతో అలరించారు. దీనికి దర్శకత్వం కె. విశ్వనాథ్ మరియు నిర్మాత ఏడిద నాగేశ్వరరావు.
బాలకృష్ణ (కమల్) కు తోడుగా నిలచిన మాధవి (జయప్రద) పై అతనికి ప్రేమ మొదలౌతుంది కాని మాధవికి చిన్నప్పుడే పెళ్ళవుతుంది. ఆమె భర్త తిరిగి వస్తాడు. దాంతో బాలకృష్ణ దాదాపు దేశదిమ్మరి, తాగుబోతు అవుతాడు. మాధవి కూతురు (శైలజ)కు బాలకృష్ణ గురువౌతాడు. నాట్యకళ గొప్పతనం గురించి ఆమెకు తెలియజేస్తాడు. ఆపై ఆమె నాట్య ప్రదర్శన పోటీలో ఆమె నర్తిస్తుంది. అప్పటికే బాలకృష్ణ ఆరోగ్యం దెబ్బతింటుంది. ఆ విషయం తెలుసుకున్న మాధవి అతడిని చూడడానికి వస్తుంది. ఆ సందర్భంలో ఈ పాతను కథానాయకుడు బావి మీద వేసిన సన్నటి కర్ర మీద నాట్యం చేస్తున్నట్లుగా చిత్రీకరించారు. పాటలో మధ్యలో మాధవి నుదుటి మీద కుంకుమబొట్టు వర్షానికి తడిసికారిపోతుండగా చూసిన బాలకృష్ణ అది కరగకుండా తన చేయి అడ్డు పెడతాడు. తద్వారా మాధవి వైవాహిక జీవితానికి ఎటువంటి సమస్యలు రాకూడదని బాలకృష్ణ మనోవేదనను తెలియజేస్తుంది. ఇది దర్శకుడు కాశీనాథుని విశ్వనాథ్ ప్రతిభకు ఒక నిదర్శనం. అలాగే కమల్ హసన్  నృత్య విన్యాసాలు చూపరులను బాగా అలరిస్తాయి.
పల్లవి
తకిట తదిమి తకిట తదిమి తందాన
హృదయలయల జతుల గతుల తిల్లాన ||తకిట|| 
తడబడు అడుగుల తప్పని తాళాన
తడిసిన పెదవుల రేగిన రాగాన || తడబడు|| 
శృతిని లయని ఒకటి చేసి
తకిట తదిమి తకిట తదిమి తందాన
హృదయలయల జతుల గతుల తిల్లాన||తకిట||
పావురానికి పంజరానికి పెళ్లిచేసే పాడు లోకం
పావురానికి పంజరానికి పెళ్లిచేసే పాడు లోకం అనే ఈ పాట 1991లో విడుదలైన చంటి చిత్రంలోని సుప్రసిద్ధమైన పాట. ఈ పాట రాసినందుకు వేటూరి సుందరరామమూర్తి గారికి రాష్ట్రస్థాయిలో ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది బహుమతి వచ్చింది. ఈ పాటను గానం చేసింది ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం, సంగీతం అందించింది ఇళయరాజా.
పల్లవి
పావురానికి పంజరానికి పెళ్ళి చేసె పాడులోకం
కాళరాత్రికి చందమామకి ముళ్ళు పెట్టె మూడలోకం 
పావురానికి పంజరానికి పెళ్ళి చేసె పాడులోకం
కాళరాత్రికి చందమామకి ముళ్ళు పెట్టె మూడలోకం 
ఒడిగట్టిన దీపాలే గుడి హారతులయ్యేనా ఓ ఓ ఓ ఓ ఓ 
పావురానికి పంజరానికి పెళ్ళి చేసె పాడులోకం
కాళరాత్రికి చందమామకి ముళ్ళు పెట్టె మూడలోకం
తానిచ్చు పాలలో ప్రేమంత కలిపి సాకింది నా కన్న తల్లీ
లాలించు పాటలో వీతంత తెలిపి పెంచింది నాలోన మంచి
కపటాలు మోసాలు నాలోన లేవు కలనైన అపకారి కాను
చేసిన పాపములా ఇది ఆ విధి శాపములా
మారని జాతకమా ఇది దేవుని శాసనమా ఇది తీరేదే కాదా…
తాళంటె తాడనే తలచాను నాడు అది ఏదో తెలిసేను నేడు
ఆ తాళి పెళ్ళికే రుజువన్న నిజము తరువాత తెలిసేమి ఫలము
ఏమైన ఏదైన జరిగింది ఘోరం నా మీద నాకేలె కోపం
నా తొలి నేరమున ఇది తీరని వేదననా
నా మది లోపములా ఇవి ఆరని శోకములా ఇక ఈ బాధే పోదా…
వేణువై వచ్చాను భువనానికి
వేణువై వచ్చాను భువనానికి అనే ఈ పాట 1993 లో వచ్చిన మాతృదేవోభవ అనే చిత్రంలోనిది. వేదాంత ధోరణిలో సాగే ఈ పాటని వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి గారు అత్యద్భుతంగా రచించారు. ఈ పాటకు రాష్ట్రస్థాయిలో ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది బహుమతి వచ్చింది. ఈ పాటను గానం చేసింది కె. ఎస్. చిత్ర, సంగీతం అందించింది ఎం. ఎం. కీరవాణి. ఈ సినిమా తెలియని వాళ్లు ఉండరు. అప్పట్లో ఒక సంచలన చిత్రంగా నిలిచింది ఈ సినిమా. నాజర్, మాధవి జంటగా నటించారు. మాధవి నటనకి పరాకాష్ట ఈ సినిమా. ఎంతో ఆవేదనను అనుభవించే పాత్రలో మాధవి ఇమిడిపోయి నటించి ప్రేక్షకుల చేత కన్నీటి వరదలు పారించింది ఈ సినిమాలో. ఒక కుటుంబం లోని అనుబంధాలు, బాధలు, విధి వారితో ఆడుకునే కథే ఈ సినిమా. ఈ సినిమా చూసి ఏడుపు రాని వారు ఉంటే వారికి కన్నీటి గ్రంధులు పని చేయనట్టే.. అని అనుకోవచ్చు.
ఈ సినిమాలో ఈ పాట ఏ సన్నివేశం లో వస్తుందంటే... సంగీత ఉపాధ్యాయురాలయిన మాధవి, పిల్లలకి అన్నమాచార్య గీతాల్ని గురించి వివరిస్తుంది. భక్తి, రక్తి, ముక్తి, విరక్తి అన్నీటినీ తన కీర్తనలలో నింపిన అన్నమాచార్య తన ఆఖరి రోజుల్లో వేదనతో స్వామికి ఇలా విన్నవించుకున్నారట. "స్వామీ.. బ్రతుకు సంధ్యలోకి మళ్లిపోతుంది. ఇహలోకంలో నీకు సేవ చేసుకునే అదృష్టానికి దూరమైపోతున్నాను" అని. ఆ అన్నమాచార్య కీర్తనకి స్పందించిన ఒక మహాకవి హృదయం తన కవితా పదపుష్పాలతో ఇలా పరిమళించింది. అని మాధవి పిల్లలకి చెప్పి ఈ పాట పాడుతుంది. ఆ మహాకవి మన వేటూరి గారన్నమాట. ఈ పాట దృశ్యీకరణ కూడా చాలా బావుంటుంది.
కీరవాణి గారు స్వరపరిచిన ఆణిముత్యాల్లో ఈ సినిమా పాటలకు ఎప్పటికీ ఒక ప్రత్యేక స్థానం ఉంటుంది.
పల్లవి
వేణువై వచ్చాను భువనానికి... గాలినై పోతాను గగనానికి...!
వేణువై వచ్చాను భువనానికి... గాలినై పోతాను గగనానికి...!
మమతలన్నీ మౌనగానం... వాంఛలన్నీ వాయులీనం...!
వేణువై వచ్చాను భువనానికి... గాలినై పోతాను గగనానికి...!
మాతృదేవోభవ ..! పితృదేవోభవ..! ఆచార్యదేవోభవ..!
గురజాడ (ఖతి)
గురజాడ ఖతి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ద్వారా విడుదల చేయబడిన తెలుగు యూనికోడ్ ఖతి.
కంటింటి పాపరాజు
కంటింటి పాపరాజు(Kankanti Paparaju) 16శతాబ్ది చివరికాలంలోని ప్రముఖ తెలుగు కవి. ఆయన ఉత్తర రామాయణము ప్రబంధ రచన చేశారు.
పరిశోధకుల అభిప్రాయం ప్రకారం కంటింటి పాపరాజు కాలం క్రీ.శ. 1575 నుంచి 1632 వరకు. కంటింటి పాపరాజు నెల్లూరి సీమ వ్యక్తి అని నిర్ధారణగా తెలుస్తూంది. కానీ ఆయన పట్టణం మాత్రం సాధికారికంగా నిర్ధారింపబడలేదు. కొన్ని ఆధారాలను అనుసరించి ప్రళయకావేరి పట్టణంలో అమీనుగా పనిచేసేవాడని భావిస్తున్నారు. కంటింటి పాపరాజు కాలం ఏమిటో నిర్ధారించేందుకు అవతారికలోనూ, ఆశ్వాసాంత పద్యాల్లోనూ ప్రస్తావనలు ఏమీ లేవు. ఈ పరిస్థితిలో డా.ఎస్.వి.జోగారావు కృషి ఫలితంగా డా.మారుటూరి పాండురంగారావు నిర్ధారించారు.
కంటింటి పాపరాజు విష్ణుమాయా విలాసం(యక్షగానం), ఉత్తర రామాయణం(ప్రబంధం) రచించారు. విష్ణుమాయా విలాసం రచనలో పుష్పగిరి తిమ్మన సహాయం చేశారని అవతారికలో కృతజ్ఞతలు చెప్పుకున్నారు. పాపరాజుకు ప్రఖ్యాతిని కట్టబెట్టిన రచన "ఉత్తర రామాయణం". ఉత్తరకాండ రామాయణంలో అంతర్భాగం, భవభూతి దీన్ని ఉత్తర రామచరితమ్ నాటకంగా మలిచారు. ఐతే దీన్ని తెలుగులో తిక్కన "నిర్వచనోత్తర రామాయణం"గా అనువదించారు. రంగనాథ రామాయణంలోనూ ఉత్తరకాండ ఉన్నా, పాపరాజు రచన ఓ విశిష్టతను సంతరించుకుంది. కంటింటి పాపరాజు ఉత్తర రామాయణాన్ని ప్రబంధశైలిలో గద్య, పద్యాత్మకంగా(చంపూశైలి) రచించారు.
పాపరాజు ఉత్తర రామకథలోని పురాణ లక్షణాన్ని వదలగొట్టి ప్రబంధ పరిమళాలను అద్దారు. ప్రబంధ శైలిలో పద్యనిర్మాణం, అష్టాదశ వర్ణనలు చేయడం మాత్రమే కాక సీతారాముల వేషభాషలు, సరస సంభాషణలు తదితర అంశాలన్నిటా ప్రబంధలక్షణాలు ఆపాదించారు. ఆ ప్రయత్నంలో ఈ కావ్యాన్ని విలాసకావ్యంగా మలిచారు కంటింటి.
పాత్రచిత్రణకు కూడా పురాణస్థాయిని పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా రాజవంశంలోని సాధారణ నాయికా నాయకులుగా మలిచారు. ప్రబంధ లక్షణాలను ఆపాదించే క్రమంలో కంటింటి సీతారాముల పౌరాణిక స్థాయి ఉదాత్తతను కూడా పరిగణించలేదంటే ఆయన ప్రబంధ రచనపై ఎంతటి దృష్టి సారించారో అర్థం చేసుకోవచ్చు.
ప్రబంధ రచనలోని గాఢ బంధమూ, భావప్రౌఢి పలచబడి, ఆశుధోరణి బలపడి, ప్రసన్నతకు, సరళతకూ, సౌకుమార్యతకూ కంటింటి పాపరాజు కావ్యంలో ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది. ఇదే శైలి అనంతర కాలంలో తిరుపతి వెంకట కవులు ఆదిగా పింగళి-కాటూరి కవులు, జాషువా, కరుణశ్రీలు అనుసరించారు. వీరందరూ కంటింటి పాపరాజు రచనాశైలితో ప్రభావితులయ్యారని ప్రముఖ విమర్శకులు బేతవోలు రామబ్రహ్మం భావించారు.
అలూరు
ఆలూరు, ప్రకాశం జిల్లా, కొత్తపట్నం మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523 182., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08592.
జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉపకేంద్రం.
గాదె శశికాంథ్ రెడి (సర్పంచ్S/O NAGIREDDY), YSRC PARTY. S/O NAGIREDDY
2013 జూలైలో, ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి దొడ్ల స్వాతి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]
[2] ఈనాడు ప్రకాశం/ఒంగోలు; 2015, సెప్టెంబరు-17; 1వపేజీ.
గాదె పాలెం
గాదె పాలెం, ప్రకాశం జిల్లా, కొత్తపట్నం మండలానికి చెందిన గ్రామము..
ఈ గ్రామంలో జన్మించిన శ్రీమతి నూర్జహాన్, పెళ్ళి అయిన తరువాత అత్తగారి ఊరయిన ఏలూరులో నివసించుచున్నారు. ఈమె 2014, మే నెలలో, ఏలూరు నగరపాలక సంస్థకు జరిగిన ఎన్నికలలో, ఆ నగర మేయరుగా ఎన్నికైనారు. [1]
పశ్చిమాన ఒంగోలు మండలం, పశ్చిమాన టంగుటూరు మండలం, ఉత్తరాన నాగులుప్పలపాడు మండలం, పశ్చిమాన జరుగుమిల్లి మండలం.
[1] ఈనాడు ప్రకాశం; మే-14,2014; 16వ పేజీ.
బ్రూక్ లీ ఆడమ్స్
బ్రూక్ లీ ఆడమ్స్ ఒక అమెరికన్ నీలి చిత్రాల తార.
డిసెంబర్ 22, 2008 నుండి బూతు చిత్రాలలో నటించడం ప్రారంభించింది. పురుషుల కోసం ఉద్దేశించిన హస్ట్లర్ పత్రిక ముఖచిత్రంగానూ మరియు అందులో ప్రధాన ఛాయాచిత్రం గానూ ఈవిడ చిత్రాలు వచ్చాయి.2011 లో ఎ. వి. ఎన్. అవార్డ్ ఫర్ బెస్ట్ న్యూ కమర్ మరియ్ ఎక్స్ బిజ్ అవార్డ్ ఫర్ బెస్ట్ స్టార్ లెట్ కోసం నామినేట్ అయ్యింది.
శ్లోకం
సంస్కృత భాషలో రెండు వాక్యాలను శ్లోకంగా వ్యవహరిస్తారు. ఇది కావ్య-కథనాలకు మూల పరిమాణం. శ్లోకాల ద్వారా ఒక విషయాన్ని, కథను తెలుపవచ్చు, శ్లోకాలు సాధారణంగా ఛందోబద్ధమై ఉంటాయి. అనగా వీటిలో యతి, లయ మరియు ప్రాసలు ఉంటాయి. ఛందోబద్ధమవటం వలన ఇవి త్వరగా కంఠస్థమవుతాయి. గురుకులాలలో గురు-శిష్య పరంపరగా జ్ఞానం మౌఖికంగా వారసత్వంగా రావటం వలన వీటికి ఈ రూపం వచ్చింది. అనుష్టుప్ ఛందస్సుకు పాత పేరే ఈ శ్లోకం. కానీ ఈ మధ్య సంస్కృతంలో రాసిన ఏ పద్యాన్ని లేక ఛందస్సు కలిగిన వాక్యాన్ని శ్లోకం అంటున్నారు.
అనుష్టుప్ ఛందస్సులో ఉన్న శ్లోకాన్ని ఈసుకుంటే, రెండు వాక్యాలలో ఉండే ఈ శ్లోకంలో ఒక్కో శ్లోకానికి 16 వర్ణాలు (అక్షరాలు) ఉంటాయి. ఒక్కో వాక్యానికి రెండు పాదాలు ఉంటాయి. ఒక్కో పాదంలో 8 అక్షరాలు ఉంటాయి. ఒక్కో పాదం ఒక్కో శ్వాసలో పఠించాల్సి ఉంటుంది.
సంస్కృతంలో శ్లోకం అనే పదానికి ఎన్నో అర్ధాలు ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని:న్యస్తా రాఘవమస్తకే చ విలసత్కున్దప్రసూనాయితాః
స్రస్తాశ్శ్యామలకాయకాన్తికలితా యా ఇన్ద్రనీలాయితాః
ముక్తాస్తాశ్శుభదా భవన్తు భవతాం శ్రీరామవైవాహికాః
 గురు శుక్ర శనిభ్యశ్చ రాహవే కేతవే నమః || ||
 ఉపనిషదుద్యానకేళి కలకంఠీం
పశ్చిమగోదావరి జిల్లా కథా రచయితలు
మనిషి పరిణామక్రమంలో కథప్రాధాన్యత అనన్యసామాన్యం. రాతి యుగపు మనిషి సంజ్ఞలతో అభివృద్ధికి బాటలు వేస్తే అనంతర కాలంలో మనిషికి సంఘజీవనం ప్రాణావసరమయ్యింది. ఆ సమయంలోనే భాష ఆవిర్భవించింది. మనిషి నుండి మనిషికి సమాచారం చేరవేయడానికి చిన్న చిన్న పదాలతోకూడిన కథలు ఊపిరి పోసుకున్నాయి. దేశాలవారీగా ప్రాంతాలవారీగా భాష రూపాంతరం చెందుతూ ప్రాంతీయ జీవన స్థితిగతుల నేపథ్యంలో అప్పటి ఆలోచనాపరులు మౌఖిక కథల ప్రచారప్రయాణం ప్రారంభించారు. తదనంతర కాలంలో భాష లిపిరూపం సంతరించుకోవడంతో కథాప్రయాణం వేగం పుంజుకుంది. నాటి రాజుల కాలం నుంచి ఈ ప్రాంతంలో కథ ప్రచారంలో ఉన్నప్పటికి ముద్రణా రంగం అందుబాటులోకి వచ్చిన తరువాత సామాన్య ప్రజానీకానికి సైతం చేరువ అయ్యింది. మన జీవితంలో కథ ఒక భాగమయ్యింది.
తెలుగు కథకు అత్యంత ఆదరణగల జిల్లాలో పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లా 31మంది కంటే ఎక్కువ తెలుగు కథకులకు జన్మనిచ్చింది. ఇంతవరకు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఎంతో మంది కథకులు ఈ జిల్లాలో లబ్ధప్రతిష్ఠులుగా పేరుపొందారు. వర్తమాన కాలంలో వందలాదిమంది కథారచయితలుగా రాణిస్తున్నారు అనేది క్రింద జాబితాగా పొందుపరచబడింది.
కృష్ణా జిల్లా కథా రచయితలు
ఆంధ్రదేశంలో తెలుగు కథకు అత్యంత ఆదరణగల జిల్లాలో కృష్ణా జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లా 38 మంది తెలుగు కథకులకు జన్మనిచ్చింది. ఇంతవరకు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఎంతో మంది కథకులు ఈ జిల్లాలో లబ్ధప్రతిష్టులుగా పేరుపొందారు. వర్తమాన కాలంలో వందలాదిమంది కథారచయితలుగా రాణిస్తున్నారు. అలాంటి కొందరు రచయితల జాబితా క్రిందపొందుపరచబడింది.
ప్రకాశం జిల్లా కథా రచయితలు
మనిషి పరిణామక్రమంలో కథప్రాధాన్యత అనన్యసామాన్యం. రాతి యుగపు మనిషి సంఙలతో అభివృద్ధికి బాటలు వేస్తే అనంతర కాలంలో మనిషికి సంఘజీవనం ప్రాణావసరమయ్యింది. ఆ సమయంలోనే భాష ఆవిర్భవించింది. మనిషి నుండి మనిషికి సమాచారం చేరవేయడానికి చిన్న చిన్న పదాలతోకూడిన కథలు ఊపిరి పోసుకున్నాయి. దేశాలవారీగా ప్రాంతాలవారీగా భాష రూపాంతరం చెందుతూ ప్రాంతీయ జీవన స్థితిగతుల నేపథ్యంలో అప్పటి ఆలోచనాపరులు మౌఖిక కథల ప్రచారప్రయాణం ప్రారంభించారు. తదనంతర కాలంలో భాష లిపిరూపం సంతరించుకోవడంతో కథాప్రయాణం వేగం పుంజుకుంది. నాటి రాజుల కాలం నుంచి ఈ ప్రాంతంలో కథ ప్రచారంలో ఉన్నప్పటికి ముద్రణా రంగం అందుబాటులోకి వచ్చిన తరువాత సామాన్య ప్రజానీకానికి సైతం చేరువ అయ్యింది. మన జీవితంలో కథ ఒక భాగమయ్యింది. ఆంధ్రదేశంలోని ప్రతీ జిల్లాలో కథకులు ఉద్భవించారు. తెలుగు కథకు అత్యంత ఆదరణగల జిల్లాలో ప్రకాశం జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లా 12 మంది తెలుగు కథకులకు జన్మనిచ్చింది. ఇంతవరకు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఎంతో మంది కథకులు ఈ జిల్లాలో లబ్ధప్రతిష్టులుగా పేరుపొందారు. వర్తమాన కాలంలో వందలాదిమంది కథారచయితలుగా రాణిస్తున్నారు.
నెల్లూరు జిల్లా కథా రచయితలు
మనిషి పరిణామక్రమంలో కథప్రాధాన్యత అనన్యసామాన్యం. రాతి యుగపు మనిషి సంఙలతో అభివృద్ధికి బాటలు వేస్తే అనంతర కాలంలో మనిషికి సంఘజీవనం ప్రాణావసరమయ్యింది. ఆ సమయంలోనే భాష ఆవిర్భవించింది. మనిషి నుండి మనిషికి సమాచారం చేరవేయడానికి చిన్న చిన్న పదాలతోకూడిన కథలు ఊపిరి పోసుకున్నాయి. దేశాలవారీగా ప్రాంతాలవారీగా భాష రూపాంతరం చెందుతూ ప్రాంతీయ జీవన స్థితిగతుల నేపథ్యంలో అప్పటి ఆలోచనాపరులు మౌఖిక కథల ప్రచారప్రయాణం ప్రారంభించారు. తదనంతర కాలంలో భాష లిపిరూపం సంతరించుకోవడంతో కథాప్రయాణం వేగం పుంజుకుంది. నాటి రాజుల కాలం నుంచి ఈ ప్రాంతంలో కథ ప్రచారంలో ఉన్నప్పటికి ముద్రణా రంగం అందుబాటులోకి వచ్చిన తరువాత సామాన్య ప్రజానీకానికి సైతం చేరువ అయ్యింది. మన జీవితంలో కథ ఒక భాగమయ్యింది. ఆంధ్రదేశంలోని ప్రతీ జిల్లాలో కథకులు ఉద్భవించారు. తెలుగు కథకు అత్యంత ఆదరణగల జిల్లాలో నెల్లూరు జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లా ఎంతో మంది తెలుగు కథకులకు జన్మనిచ్చింది. ఇంతవరకు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఎంతో మంది కథకులు ఈ జిల్లాలో లబ్ధప్రతిష్టులుగా పేరుపొందారు. వర్తమాన కాలంలో వందలాదిమంది కథారచయితలుగా రాణిస్తున్నారు.
గుంటూరు జిల్లా కథా రచయితలు
మనిషి పరిణామక్రమంలో కథప్రాధాన్యత అనన్యసామాన్యం. రాతి యుగపు మనిషి సంఙలతో అభివృద్ధికి బాటలు వేస్తే అనంతర కాలంలో మనిషికి సంఘజీవనం ప్రాణావసరమయ్యింది. ఆ సమయంలోనే భాష ఆవిర్భవించింది. మనిషి నుండి మనిషికి సమాచారం చేరవేయడానికి చిన్న చిన్న పదాలతోకూడిన కథలు ఊపిరి పోసుకున్నాయి. దేశాలవారీగా ప్రాంతాలవారీగా భాష రూపాంతరం చెందుతూ ప్రాంతీయ జీవన స్థితిగతుల నేపథ్యంలో అప్పటి ఆలోచనాపరులు మౌఖిక కథల ప్రచారప్రయాణం ప్రారంభించారు. తదనంతర కాలంలో భాష లిపిరూపం సంతరించుకోవడంతో కథాప్రయాణం వేగం పుంజుకుంది. నాటి రాజుల కాలం నుంచి ఈ ప్రాంతంలో కథ ప్రచారంలో ఉన్నప్పటికి ముద్రణా రంగం అందుబాటులోకి వచ్చిన తరువాత సామాన్య ప్రజానీకానికి సైతం చేరువ అయ్యింది. మన జీవితంలో కథ ఒక భాగమయ్యింది. ఆంధ్రదేశంలోని ప్రతీ జిల్లాలో కథకులు ఉద్భవించారు. తెలుగు కథకు అత్యంత ఆదరణగల జిల్లాలో గుంటూరు జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లా 32 మంది తెలుగు కథకులకు జన్మనిచ్చింది. ఇంతవరకు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఎంతో మంది కథకులు ఈ జిల్లాలో లబ్ధప్రతిష్టులుగా పేరుపొందారు. వర్తమాన కాలంలో వందలాదిమంది కథారచయితలుగా రాణిస్తున్నారు.
సామాన్య శకం
"క్రీస్తు శకం" యొక్క నవీన రూపం సామాన్య శకం లేదా సామాన్య శకము. ఇంగ్లీషులో దీన్ని కామన్ ఎరా (Common Era) అని లేదా కరంట్ ఎరా (Current Era) అనీ అంటారు. అనూచానంగా వస్తున్న "యానో డొమిని" యొక్క ప్రత్యామ్నాయ నామమే ఈ "కామన్ ఎరా". మత తటస్థతే ప్రధాన లక్ష్యంగా ఈ మార్పు జరిగింది. లాటిన్ భాషలో యానో డొమిని (Anno Domini -AD) ని కామన్ ఎరా (Common Era -CE) గాను, బిఫోర్ క్రైస్ట్ (Before Christ -BC) ను బిఫోర్ కామన్ ఎరా (Before Common Era -BCE) గాను వ్యవహరిస్తున్నారు. వీటిని తెలుగులోకి కింది విధంగా అనువదించడమైనది.
ఈ మార్పు పేరులోనే తప్ప కాలగణనలో కాదు. కాలగణనలో క్రీస్తు శకానికీ సామాన్య శకానికీ ఏమీ తేడా లేదు. క్రీ.పూ 512, సా.శ.పూ 512 గాను, క్రీ.శ 1757, సా.శ 1757 గాను మారుతాయి.
పొన్నెగంటి తెలగన్న
పొన్నెగంటి తెలగన్న తొలి అచ్చతెలుగు కావ్యం రాసిన విశిష్టమైన కవి.
పొన్నెగంటి తెలగన్న కాలం క్రీ.శ. 1520-1600గా పరిశోధకులు నిర్ధారించారు. మెదక్ జిల్లాలో ఉన్న పొటం చెరువు లేదా పొట్లచెరువు అనే గ్రామం పొన్నెగంటి తెలగన్న నివాసం. ఆయన మేలిరచన యయాతి చరిత్రను గోల్కొండ సామ్రాజ్యాన్ని పరిపాలించిన ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా(మల్కిభ రామ్) దగ్గర అమీన్ గా ఉన్న అమీన్ ఖాన్ కు అంకితం చేశారు. తెలుగు+అన్నగా ఉన్న పేరు వాడుకలో తెలగన్నగా మారిపోయిందని విమర్శకులు ఎం. రంగకృష్ణమాచార్యులు భావించారు.
పొన్నెగంటి తెలగన్న సాంప్రదాయకుడైనా ఒక మహమ్మదీయ ప్రభువు అమీన్ ఖాన్ కు కావ్యాన్ని అంకితం చేయడం ఆయన విశిష్ట వ్యక్తిత్వాన్ని సూచిస్తోంది. భూపతి కనుక అతనిది విష్ణుమూర్తి అంశంగా భావించి, అతని అంతఃపుర కాంతలను హైందవ స్త్రీ దేవతా మూర్తులతో పోలుస్తూ పద్యాలు రచన చేశారు. హైందవ దేవీదేవతామూర్తులు అమీన్ ఖానుని స్థిరంగా రక్షించాలని ఆశీర్వదించారు. ఇవన్నీ అతని వ్యక్తిత్వంలోని వైవిధ్యాన్ని పట్టిచూపుతున్నాయి.
యయాతి చరిత్రము అరుదైన అచ్చ తెలుగు కావ్యాల కోవలో తొలికావ్యంగా తెలగన్నకు ప్రాచుర్యాన్ని తీసుకువచ్చింది. తెలుగు భాషలో పదాలు సంస్కృత సమాలు, ప్రాకృత సమాలు, సంస్కృత భవాలు, ప్రాకృత భవాలు, దేశ్యాలు, అన్యదేశ్యాలుగా ఆరు రకాలుగా విభజించారు. సంస్కృత సమాలు(నేరుగా సంస్కృతంలోని పదాలకు చివర తెలుగు విభక్తిని కలపగా వచ్చినవి) తప్ప మిగిలినవి అచ్చతెలుగుగా లెక్కిస్తారు. అచ్చతెలుగుకు సంస్కృత సమాలు కలిస్తే మనది ఆంధ్ర భాష లేదా తెలుగు భాష.
సంస్కృత సమపదం ఒక్కటి కూడా రాకుండా పద్యాన్ని రచించడం కొంచెం కష్టమైన పనే. తెలుగు(ఆంధ్ర) భాషలో వందల పద్యాలతో రాస్తూ మధ్యలో ఎక్కడయినా ఒకటి అచ్చతెలుగు పద్యం రాస్తే, అది పాఠకునికీ, శ్రోతకీ ఒక విశ్రాంతిగా ఉంటుంది. వైవిధ్యం వల్ల మనస్సుకి ఉల్లాసం కలుగుతుంది. ఐతే మొత్తం పుస్తకమంతా అచ్చతెలుగులోనే చెప్తే, ఇంకెంత సంబరపడతాడు! దాని చందం తెలిసినవాడు ఎంతగా ఆశ్చర్యపడతాడు! శ్రమను గుర్తించి ఎంతగా కొనియాడతాడు! ఊహించలేం. ఈ అభిప్రాయంతోనే తెలగన్న అచ్చతెలుగు కావ్యాన్ని రాశానన్నాడు అవతారిక పద్యంలో. ఇటువంటి కావ్యం కవి భాషా సృజనశక్తికి అద్దంగా పాఠకుని భాషాసంపదకు ఆలంబనగా నిలుస్తుందని విమర్శకులు బేతవోలు రామబ్రహ్మం పేర్కొన్నారు.
యయాతి చరిత్రము
యయాతి చరిత్రము
యయాతి చరిత్రము కావ్యాన్ని పొన్నెగంటి తెలగన్న రచించారు. ఇది తొలి అచ్చతెలుగు కావ్యంగా ప్రఖ్యాతి పొందింది.
యయాతి చరిత్రము కావ్య రచయిత నేటి మెదక్ జిల్లాలోని పొటంచెరువు/పొట్లచెరువుకు చెందిన పొన్నెగంటి తెలగన్న. పొన్నెగంటి తెలగన్న క్రీ.శ. 1520-1600కాలానికి చెందినవాడు. ఆయన యయాతి చరిత్రమును గోల్కొండ సామ్రాజ్యాన్ని పరిపాలించిన ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా (మల్కిభ రామ్) దగ్గర అమీన్ గా ఉన్న అమీన్ ఖాన్ కు అంకితం చేశారు.
ఆద్యంతం అచ్చ తెలుగు భాషలో రాసిన కావ్యాల కోవలో మొదటిదిగా, అగ్రగణ్యమైనదిగా యయాతి చరిత్రము తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో నిలిచిపోయింది. తెలుగు భాషలో సంస్కృత సమాలు, ప్రాకృత సమాలు, సంస్కృత భవాలు, ప్రాకృత భవాలు, దేశ్యాలు, అన్యదేశ్యాలు అంటూ 6రకాల పదాలు ఉన్నాయి. వీటిలో సంస్కృత సమాలు తప్ప మిగిలిన పదాలన్నిటినీ కలిపి అచ్చతెలుగు పదాలుగా పేర్కొంటారు. అటువంటి అచ్చతెలుగులో పద్యరచన చేయడమే విశేషమైనదైతే ఇక కావ్యరచన ఎంతటి విశిష్టత సంతరించుకుంటుందో ఊహించవచ్చు. అచ్చతెలుగు కావ్యం వల్ల పాఠకులకు భాషా సంపద, భాషా సృజనశక్తి పెరుగుతుందని విమర్శకులు పేర్కొన్నారు.
సాధారణంగా ఒక సాహిత్యశాఖకు మార్గదర్శకంగా శ్రీకారం చుడుతూ వెలువడిన కావ్యానికి చారిత్రిక ప్రాధాన్యం మాత్రమే ఉంటుంది. ఆ శాఖలో అనంతరకాలంలో వెలువడిన కావ్యాలు గుణ పరిణతితో అలరారి అగ్రస్థానం ఆక్రమిస్తాయి. కానీ తెలుగు సాహిత్యంలో చాలా కావ్యశాఖల్లో మొదట వెలువడినదే నేటికీ గుణాత్మకంగా అగ్రస్థానంలో ఉండడం విశేషం. అలాగే ఈ యయాతి చరిత్రం కూడా అచ్చతెలుగు కావ్యాల శాఖలో మొదటిదీ, అగ్రగణ్యమైనదీ.
ట్రేసీ ఆడమ్స్
ట్రేసీ ఆడమ్స్ (జననం జూన్ 7, 1958) ఒక అమెరికన్ నీలి చిత్రాల నటి. 1980 , 1990 దశకాలలో దాదాపు 300 [[నీలి చిత్రం|నీలి చిత్రాలలో నటించింది.[[వర్గం:1958 జననాలు]]
[[వర్గం:అమెరికా చలనచిత్ర నటీమణులు]]
[[వర్గం:నీలిచిత్రాల నటీమణులు]]
[[వర్గం:నీలి చిత్రాల దర్శకులు]]
[[వర్గం:నీలి చిత్రాలు]]
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
ఆబ్రే ఆడమ్స్
ఆబ్రే ఆడమ్స్ (జననం: 1987) ఒక అమెరికన్ సినీ మరియు నీలి చిత్రాల నటీమణి.
కరీంనగర్ జిల్లా కథా రచయితలు
తెలుగు కథకు అత్యంత ఆదరణగల జిల్లాలో కరీంనగర్ జిల్లా ఒకటని చెప్పవచ్చు. 20 మంది కంటే ఎక్కువ తెలుగు కథా రచయితలు లు కరీంనగర్ జిల్లాలో జన్మించారు.
మానవ సమాజ చరిత్రలో కథ ప్రక్రియకు ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. రాతి యుగపు మనిషి సంజ్ఞలతో అభివృద్ధికి బాటలు వేస్తే అనంతర కాలంలో మనిషికి సంఘజీవనం ప్రాణావసరమయ్యింది. ఆ సమయంలోనే భాష ఆవిర్భవించింది. మనిషి నుండి మనిషికి సమాచారం చేరవేయడానికి చిన్న చిన్న పదాలతోకూడిన కథలు ఊపిరి పోసుకున్నాయి. దేశాలవారీగా ప్రాంతాలవారీగా భాష రూపాంతరం చెందుతూ ప్రాంతీయ జీవన స్థితిగతుల నేపథ్యంలో అప్పటి ఆలోచనాపరులు మౌఖిక కథల ప్రచారప్రయాణం ప్రారంభించారు. తదనంతర కాలంలో భాష లిపిరూపం సంతరించుకోవడంతో కథాప్రయాణం వేగం పుంజుకుంది. నాటి రాజుల కాలం నుంచి ఈ ప్రాంతంలో కథ ప్రచారంలో ఉన్నప్పటికి ముద్రణా రంగం అందుబాటులోకి వచ్చిన తరువాత సామాన్య ప్రజానీకానికి సైతం చేరువ అయ్యింది. మన జీవితంలో కథ ఒక భాగమయ్యింది.
ఆంధ్రదేశంలోని ప్రతీ జిల్లాలో లాగానే కరీంనగర్ జిల్లాలో కూడా తెలుగు కథకులు ఉద్భవించారు. కాకపోతే కరీంనగర్ జిల్లా తెలంగాణా ప్రాంతంలో ఉండంవలన తెలుగు కథా ప్రక్రియ కొంత ఆలస్యంగా మొదలయ్యింది. తెలుగు కథా ప్రక్రియ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అవతరణ తరువాత వేగం పుంజుకుంది. ఇంతవరకు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం 20 కంటే ఎక్కువ మంది కథకులు ఈ జిల్లాలో లబ్ధప్రతిష్ఠులుగా పేరుపొందారు. వర్తమాన కాలంలో ఎంతో మంది కథారచయితలుగా రాణిస్తున్నారు.
జహీర్ ఖాన్
జహీర్ ఖాన్ ఒక భారతీయ క్రికెట్ ఆటగాడు.టెస్టు క్రికెట్ లో 300 వికెట్లు తీసి ఆ ఘనత సాధించిన నాలుగో భారతీయుడిగా చరిత్ర పుటల్లో నిలిచాడు. 2013 లో జొహాన్నెస్బెర్గ్ లో సౌతాఫ్రికాతో జరిగిన మొదటి టెస్టు మ్యాచ్ లో తొలి ఇన్నింగ్స్ లో నాలుగు వికెట్లు పడగొట్టిన జహీర్, రెండో ఇన్నింగ్స్ లో జాక్వెస్ కలిస్ను ఔట్ చేసి 300వ వికెట్ సాధించాడు. కలిస్ లాంటి స్టార్ బ్యాట్స్ మన్ ను ఔట్ చేయడం ద్వారా ఈ ఘనతను అనుభవించాడు.
జహీర్ వేసిన ఇన్ సైడ్ ఎడ్జ్ బాల్ ను జడ్జి చేయడంలో పొరబడిన కలిస్, వికెట్ల ముందు అడ్డంగా దొరికిపోయాడు. దీంతో జహీర్ ఖాన్ విజయం సాధించాడు. ఇప్పటివరకు భారతీయ బౌలర్లలో అనిల్ కుంబ్లే (619), కపిల్ దేవ్ (434), హర్భజన్ సింగ్ (413) మాత్రమే 300 వికెట్లు సాధించిన ఘనత పొందగా ఇప్పుడు జహీర్ ఖాన్ కూడా వారి సరసన చేరినట్లయింది. అయితే ఫాస్ట్ బౌలర్లను మాత్రమే చూసుకుంటే కేవలం కపిల్ దేవ్, తర్వాత జహీర్ ఖాన్ మాత్రమే 300 వికెట్లు దాటారు. మిగిలిన ఇద్దరూ స్పిన్నర్లు కావడం విశేషం
ఆత్మకథలు
ఆత్మకథ అనేది వ్యక్తులు తమ జీవిత విశేషాలతో రాసే సాహితీ ప్రక్రియ. తెలుగునాట పలువురు రాజకీయ, సాహిత్య రంగాలకు చెందిన ప్రముఖులు ఎక్కువగా, ఇతరులు కొంత అరుదుగా ఆత్మకథలు రాశారు.
ఆత్మ అనే పదానికి "శరీరం కంటె భిన్నమై, శాశ్వతత్వం కలిగినదనే ఒక భావన; ‘నేను’ అనే భావన; సర్వావస్థల యందు అనుస్యూతంగా ఉండే తత్త్వం." పొత్తూరి వెంకటేశ్వరరావు రాసిన పారమార్థిక పదకోశంలో అర్థాన్ని ఇచ్చారు. బ్రౌణ్య తెలుగు ఆంగ్ల నిఘంటువులో జీవుడు, సెల్ఫ్ (స్వీయ/స్వ/తన), శరీరము, స్వభావము, బుద్ధి వంటి అర్థాలు ఇచ్చింది. ఐతే ఆత్మ కథ అన్న పదబంధంలో హైందవ పారమార్థిక అర్థం కాక తన లేదా స్వ అనే అర్థాన్ని తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఆ విధంగా ఈ ప్రక్రియ పేరు తన కథ అన్న భావం నుంచి వచ్చిందని చెప్పవచ్చు. ఈ క్రమంలోనే తెలుగులో మొదట్లో వచ్చిన ఆత్మకథలను స్వీయ చరిత్రగా అభివర్ణించారు.
ఆత్మకథలు ముఖ్యంగా రెండురకాలు
హంపీ నుంచి హరప్పా దాక
హంపీ నుంచి హరప్పా దాక బహుభాషావేత్త, రచయిత, అనువాదకుడు, పండితుడు తిరుమల రామచంద్ర ఆత్మకథ. ఆత్మకథా సాహిత్యంలోనే కాక తెలుగు సాహిత్యంలోనే విశిష్టమైన రచనగా పేరొందింది.
హంపీ నుంచి హరప్పా దాక మహాపండితులు, మనస్వి తిరుమల రామచంద్ర జీవితంలో 25 శాతం కాలానికి అక్షర రూపం. రామచంద్ర పుట్టి పెరిగిన హంపీ ప్రాంతం నుంచి నవయువకునిగా ఆయన హరప్పా శిథిలాల ప్రాంతాన్ని దర్శించడం వరకూ ఈ ఆత్మకథ సాగుతుంది. సంస్కృతి పట్ల అపరిమితమైన ప్రేమ, సంస్కృతి సమగ్ర స్వరూపాన్ని దర్శించేందుకు ఆయన చేసిన అన్వేషణ, భిన్న అనుభవాల్లో పొందిన జీవిత సారం వంటివి ఈ ఆత్మకథలో రామచంద్ర అందించారు. హంపీ శిథిలాల్లోని తమ ఊళ్లో చిన్నప్పటి ఆటపాటల ప్రదేశాల్లో చారిత్రికాంశాలు, తన ఊళ్లో బసివిగా జన్మించినా పెళ్ళికాకున్నా సహచరుణ్ని భర్తగా భావించే సాధ్వీమణి, నత్తిని తాను పోగొట్టుకునేందుకు వాసుదాసు చిట్కా వాడి చేసిన కృషి, పాండిత్య సభల్లోని వాతావరణం, తమ గురువుల సౌహార్దత, నాటి అద్భుతమైన బలశాలులు, స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో భాగస్వామ్యం, కుట్రకేసులో ఇరుక్కోవడం, తాళపత్ర గ్రంథాల మధ్య ఉద్యోగం, మిలట్రీలో చేరడం, సైన్యంలో ఓ మంచిపని చేసి ఉద్యోగాన్ని కోల్పోవాల్సి రావడం, పచ్చని పంజాబు మొక్కజొన్న తోటల్లో తిరిగిన అనుభవం, చివరికి సింధునదిలో స్నానమాడి ప్రాచీన భారత చరిత్రకు సాక్ష్యాలైన హరప్పా శిథిలాలను దర్శించడం వరకూ సాగుతుంది ఈ గ్రంథం. భారతీయ సంస్కృతి సంస్కృతి సమగ్ర స్వరూపాన్ని దర్శించే ప్రయత్నం చేసిన మనస్విగా రామచంద్ర విస్తృత అనుభవాలు చదవడానికి విలువైనవిగా నిలుస్తాయి.
సంస్కృత, ప్రాకృతాలతో కలిపి పలు భాషల్లో లోతైన పాండిత్యం ఉన్న తిరుమల రామచంద్ర ప్రతి అధ్యాయాన్నీ సంస్కృత శ్లోకంతోనో, ప్రాకృత పద్యంతోనో ప్రారంభించి ముగిస్తూ శ్లోకమో, పద్యమో రాసి ముగిస్తారు ప్రారంభంలోని శ్లోకానికి ప్రారంభించిన ఎత్తుగడకీ, ముగింపులోని కవితార్థానికీ ముగింపుకూ చక్కటి సంబంధం అన్వయించడం విశేషం. ఎన్నో ఏళ్లు పాత్రికేయ వృత్తిలో పనిచేసిన తిరుమల రామచంద్రకు తెలుగు వాక్యనిర్మాణంపై ఉన్న పట్టు, భావసులభంగా పదాలు ప్రయోగించడంలోని ఒడుపు ఈ గ్రంథంలో కనిపిస్తుంది. సరళమైన భాషలో గంభీరమైన విషయాలను ఆసక్తిగా వివరించే శైలిలో "హంపీ నుంచి హరప్పా దాక" రాశారు.
తన ఆత్మకథను తిరుమలరామచంద్ర వరుసగా ఏకబిగిన కాకుండా ఘట్టాలు ఘట్టాలుగా విభజించి వ్రాశాడు. ఈ పుస్తకంలో 61 అధ్యాయాలున్నాయి. వాటి జాబితా ఇలా ఉంది.
తిరుమల రామచంద్ర మరణానంతరం ప్రచురితమైన ఈ పుస్తకం తెలుగు సాహిత్యంలో అత్యుత్తమమైన గ్రంథాల్లో ఒకటిగా, తెలుగు వారి ఆత్మకథల్లో అగ్రగణ్యమైనదిగా పేరొందింది. ఈ పుస్తకాన్ని చదివి తీరాల్సిన తెలుగు పుస్తకాల జాబితాలు ఎన్నిటిలోనో చేర్చారు. పలుమార్లు సాహిత్య పత్రికల్లో, జాలపత్రికల్లో ఈ గ్రంథాన్ని పరిచయం చేస్తూ వ్యాసాలు ప్రచురితమయ్యాయి.
హంపీ నుంచి హరప్పా దాక రచనకు 2002లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం లభించింది.
ప్రపంచంలో ఏ భాషా సాహిత్యంలోనైనా ఒక శతాబ్దిలో అన్ని ప్రక్రియల్లోనూ వచ్చిన రచనల్లో "హంపీ నుంచి హరప్పా దాక"కు సాటిరాగల గ్రంథాలు 20కి మించి ఉండవు. - అక్కిరాజు ఉమాకాంతరావు, ప్రముఖ విమర్శకుడు.
ఓపెన్ సోర్స్ ఫర్ యు
ఓపెన్ సోర్స్ ఫర్ యు (ఒకప్పుడు లినక్స్ ఫర్ యు) అనేది లినక్స్ మరియు ఓపెన్ సోర్సు పై ఆసియాలో వెలువడిన మొదటి మాసపత్రిక. భారతదేశం నుండి వెలువడే ఈ నెలవారీ పత్రిక, EFY ఎంటర్ప్రైజెస్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ (ఇది ఎలెక్ట్రానిక్స్ ఫర్ యూ వంటి ఇతర పత్రికలు కూడా ప్రచురిస్తుంది) ద్వారా ఫిబ్రవరి 2003 లో ప్రారంభించబడింది. ఈ పత్రిక మలేషియా మరియు సింగపూర్‌లలో కూడా పంపిణీ చేయబడుతుంది.
వేణీ సంహారము
వేణీ సంహారము సంస్కృత సాహిత్యంలో ప్రసిద్ధమైన నాటకము.
సంస్కృత సాహిత్యంలో సుప్రసిద్ధమైన వేణీ సంహారము నాటక రచించినది సంస్కృత నాటకకర్త అయిన భట్టనారాయణుడు. భట్టనారాయణుడు క్రీ.శ. 6, 7 శతాబ్ధాల కాలంవాడు. బెంగాల్ లో ఆదిసూరుని ఆస్థానంలో ఉన్నాడు. వేణీ సంహారము భరతుని నాటక లక్షణాలు కలిగిన ఇతివృత్తం.
దీనిని తెలుగులో వడ్డాది సుబ్బారాయుడు 1883లో అనువదించగా, 1886లో ప్రచురణ జరిగింది
మహాభారతంలో భీముడు, దుశ్శాసన దుర్యోధనులను వధించి తన ప్రతిజ్ఞను తీర్చుకునే వృత్తాంతాన్ని తీసుకొని వేణిసంహారం రచించాడు. ఇందులోని వస్తువును చక్కని నాటకీయతతో ప్రసు్తతీకరించాడు. భీముడు ధీరోద్ధత నాయకుడు దుశ్శాసన రక్తసిక్తమైన చేతులతో ద్రౌపది వేణిని ముడవడమే ఈ నాటక ఇతివృత్తం. ఇది ఆరు అంకాల నాటకం. ఈ నాటకంలో ద్రౌపది కేశపాశాన్ని ముడవడమే ప్రధాన ఇతివృత్తం కాబట్టి వేణిసంహారమన్న పేరు సార్థకంగా ఉంది.
అయితే నాటక లక్షణాలను శాస్త్రోక్తంగా అనుసరించాలనే కవి కోరిక వల్ల నాటకంలో కొంత కృత్రిమత ప్రవేశించిందని కొందరి అభిప్రాయము. సంఘటనలు ఇంకా వేగంగా జరిగితే నాటకం రక్తికట్టేదని మరికొందరి అభిప్రాయం.
లవకుశ (నాటకం)
లవకుశ ఒక ప్రసిద్ధిచెందిన పౌరాణిక నాటకము. ఈ నాటకాన్ని బళ్ళారి పండిత సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి 1920లో రచించారు. ఇందులో కాస్త గ్రాంధిక భాష మిళితమై ఉంటుంది.
తండ్రి దశరథ మహారాజు ఆనతి మేరకు,సీతా లక్ష్మణ సమేతుడై, వనవాసాన్ని పూర్తి చేసుకున్న శ్రీ రామచంద్రుడు అయోధ్యాపురి చేరగానే అతని పాదులకలను కాళ్ళకు తొడిగి సింహాసనాన్ని అధిష్టించమని వేడుకుంటాడు భరతుడు. వశిష్ఠ మహర్షి కిరీటాన్ని అలంకరించగా కొలువుదీరిన రామచంద్రునికి విభీషణుడు, సుగ్రీవుడు,ఇంద్రుడు తమ తమ కానుకలను అందిస్తారు. ప్రక్కనే పాదాలచెంత కూర్చున్న హనుమంతునికి సీతమ్మ ముత్యాలహారాన్ని బాహుకరించగా అందులోని ఒక్కొక్క ముత్యాన్ని కొరికిచూసి వాటిలో తన ఆరాధ్యదైవం కనిపించడం లేదంటాడు. బాగా పరికించి చూడమని రాముడు తెలుపగా వాటిలో స్వామి ప్రతిబింబం కనిపిస్తుంది. తనకు రాముని పాదసేవ చేసుకునే భాగ్యం ప్రసాదించమని సీతమ్మను కోరుతాడు హనుమ.
శ్రీ రాముని పట్టాభిషేక వైభవాన్ని చూసిన శూర్పణఖ కరాళులు తమ రాక్షస వంశ నాశనానికి కారకుడైన రామచంద్రుడు సుఖంగా ఉండరాదని, సీతారాముల మధ్య ఎడబాటు కలిగించాలని మారువేషాలు ధరించి చాకలి దంపతులుగా మారిపోయి గొడవపడుతుంటారు. భార్యను ఏలుకొమ్మని చెప్పిన కులపెద్దలతో, నేను వెర్రి రాముణ్ణి కాదు, పరాయివాడి పంచన ఉండివచ్చిన భార్యను ఏలుకోవడానికి అనగా విన్న భద్రుడు అనే గూఢచారి ఈ మాటాలను రామునికి తెలియజేస్తాడు. అది విన్న రాముడు ఖిన్నుడై, భరత లక్ష్మణ శతృఘ్నులను పిలిచి జననిందకు కారణభూతురాలైన జానకిని భాగీరథీ నదీతీరాన విడిచిరమ్మని ఆజ్ఞాపిస్తాడు. వద్దని వారించిన తమ్ములతో వారు ఈ పని చేయకున్న తానే వెళ్ళి దిగవిడిచి వస్తానంటాడు. చివరకు లక్ష్మణుడు వదినను మున్యాశ్రమాలను చూపుతానని రథములో వనభూములకు తీసుకొని వెళ్ళి రాముని ఆజ్ఞను తెలియజేస్తాడు. ఆ మాటలను వినజాలక, కఠిన నిర్ణయం పట్ల విస్మయం చెంది మూర్ఛపోయిన తరుణం లో రథాన్ని మరల్చుకొని తిరిగివస్తాడు. మూర్ఛనుండి తేరుకొన్న జానకి నదిలో దూకి ఆత్మహత్యకు పాల్పడబోగా వాల్మీకి మహర్షి అమెకు తన ఆశ్రమం లో ఆశ్రయం కల్పిస్తాడు.ఆమెకు జన్మించిన కవలలకు కుశ-లవులుగా నామకరణం చేస్తాడు. వాల్మీకి మహర్షి వద్ద అస్త్రవిద్యతో పాటుగా సకల విద్యలనూ ముఖ్యంగా రామాయణ కథాగానంలో ప్రావీణ్యం సంపాదిస్తారు.
ఒకనాడు తోటి మునిబాలకులతో ఆడుకుంటున్న లవునికి శ్రీ రాముడు అశ్వమేధయాగం లో విడిచిన యజ్ఞాశ్వం కనిపిస్తే దానిని బంధిస్తాడు. విడిపించుకోవడానికి వచ్చిన శతృఘ్న, భరత, లక్ష్మణులను మూర్చ పోగొడతారు బాలలు. చివరకు యజ్ఞదీక్షలో ఉన్న రామచంద్రుడే స్వయంగా బాలలను చూసి అప్రతిభుడై వారిలో మునిబాలకుల లక్షణాలు లేవని భావించి ఎవరని ప్రశ్నించగా తాము వాల్మీకి మహర్షి శిష్యులమని తమ తల్లి జానకీదేవి కుమారులమని తెలుపగా ఆ పేరు విన్న రాముడు మూర్చ పోతాడు. ఇది చూసిన హనుమంతుడు బాలలపైకి గద ఎత్తగా రామనామ గానం తో మారుతిని కట్టి పడేస్తారు. అంతలోనే తేరుకున్న హనుమ ఈ వార్తను ఆశ్రమం లో ఉన్న సీతాదేవికి,వాల్మీకి మహర్షికి తెలుపగా వారు పరుగు పరుగున వచ్చే సరికి రాముడు మూర్ఛనుండి తేరుకొని, సీతనుజూసి మన్నింపమని, తన వేటా అయోధ్యాపురికి రమ్మని కోరుతాడు. అవమానాలపాలైన తనకు ఇంకా ఈ రాజ్యభోగాది విభవమ్ములపై కాంక్ష లేదని, కుమారులను తండ్రికి అప్పగించి తన తల్లియైన భూమాత ఒడిలోనికి చేరిపోతుంది జానకీ మాత. వాల్మీకి సహితుడై శ్రీ రాముడు అయోధ్యాపురి జేరి లవకుశులకు యువరాజ పట్టాభిషేకం జరుపుతాడు.
వేంకట పార్వతీశ కవులు
వేంకట పార్వతీశకవులు ఇరవైయవ శతాబ్దిలో తెలుగు సాహిత్య రంగంలో పేరెన్నికగన్న తెలుగు జంటకవులు. బాలాంత్రపు వెంకటరావు, ఓలేటి పార్వతీశం వేంకట పార్వతీశకవులుగా జంటకట్టి కవిత్వరచన చేశారు.
వేంకట పార్వతీశ కవులు "కావ్య కుసుమావళి", "బృందావనం", "ఏకాంత సేవ" తదితర కావ్యాలు రచించారు. వీరి కావ్యాల్లో ప్రఖ్యాతమైన కావ్యం "ఏకాంత సేవ".
వేంకట పార్వతీశ కవుల కవిత్వం ఇరవైయవ శతాబ్ది కవిత్వధోరణయిన భావ కవిత్వానికి ఆద్యులలో నిలుస్తారు.విరిదండ మెడలోన వేయుటే కాని
కన్నార నీ మూర్తి గాంచనే లేదు.
ప్రణమిల్లి యడుగుల బడుటయే కాని
చేతులారగ సేవ జేయనే లేదునిను గాంచి ముగ్ధనై నిల్చుటే కాని
ప్రేమదీరగ బల్కరింపనే లేదు.
ఏమేమొ మనసులో నెంచుటే కాని
తిన్నగా నా కోర్కి దెలుపనే లేదు;
జెపి డుమిని
జీన్-పాల్ డుమిని అలియాస్ జె. పి. డుమిని ఒక దక్షిణాఫ్రికా క్రికెట్ ఆటగాడు.
హాన్సీ క్రోన్యే
హాన్సీ క్రోన్యే ఒక దక్షిణాఫ్రికా క్రికెట్ ఆటగాడు మరియు ఆ దేశ జాతీయ క్రికెట్ జట్టు నాయకుడు. మ్యాచ్ ఫిక్సింగ్ ఆరోపణలతో ఇతనిపై అంతర్జాతీయ క్రికెట్ మండలి జీవితకాల నిషేధం విధించింది.
బసవరాజు రాజ్యలక్ష్మి
బసవరాజు రాజ్యలక్ష్మి తెలుగు కవయిత్రి. జననం 1904లో. ఆమె ప్రముఖ కవి బసవరాజు అప్పారావు భార్య. అప్పారావుగారు చనిపోయిన తరవాత ఆమె గుంటూరు శారదానికేతనములో శేషజీవితము గడిపేరు.
రాజ్యలక్ష్మి "సౌదామిని" కలం పేరుతో కవితలు వెలువరించారు. ఆమె భర్త ప్రముఖ కవి బసవరాజు అప్పారావు సాంగత్యంలో కవిత్వం పట్ల ఆసక్తి పెంపొందించుకుని కవయిత్రిగా ఎదిగానని స్వయంగా చెప్పుకున్నారు. ఈ క్రమంలో ఆమె హృదయాన్ని కదిలించే కవితలు రాశారు. అప్పారావు గారు - నేను పేరుతో ఆత్మకథ రచించారు.
సూర్యుండు పడమటా కుంకేటివేళ
నా నాధు డింటికి వచ్చేటివేళ
చంద్రకాంతం పూలు పూచేటివేళ
నా నాధు డింటికి వచ్చేటివేళ
ఆవు లంబా యనుచు అరిచేటివేళ
నా నాధు డింటికి వచ్చేటివేళ
బీరల్ల పూవుల్లు పూచేటివేళ
నా నాధు డింటికి వచ్చేటివేళ
అరుణోదయమ్ము వేళను
ఆకసమున బారె పిట్ట
లానందముగను బాడుచు
మంగళగీతములతోను!
పారిజాత పూవులన్ని
పడిపోయెను పాదులలో
పుణ్య భరతభూమి పైన
పూలక్షతలు చల్లినటుల!
నే నిటులే గడుపుచుంటి
నీవు లేని జీవితమ్ము,
నొంటిగా విసిగివేసట
నావికుడు లేని నావవలె!బసవరాజు అప్పారావు
మహాస్వప్న
మహాస్వప్న తెలుగు సాహిత్యంలో సంచలనం సృష్టించిన దిగంబర కవులలో ఒకరు. మహాస్వప్న అసలు పేరు కమ్మిశెట్టి వెంకటేశ్వరరావు. దిగంబర కవిత్వోద్యమం ప్రారంభించినప్పుడు మహాస్వప్న పేరుతో రచనలు చేశారు.
మహాస్వప్న (కమ్మిశెట్టి వెంకటేశ్వరరావు) నివాసం లింగసముద్రం. ఆయన వృత్తి రీత్యా వ్యవసాయదారుడు.
నిశ్శబ్దంగా ఉన్న కవిత్వరంగాన్ని హఠాత్తుగా ఉవ్వెత్తైన కెరటంలా విరుచుకుపడ్డ దిగంబర కవితోద్యమ నిర్మాతల్లో ఆయన ఒకరు.
1965లో విప్లవ భావాలు కలిగిన తోటి స్నేహితులు మానేపల్లి హృషికేశవరావు, యాదవ రెడ్డి, బద్దం బాస్కరరెడ్డి, వీరరాఘవాచార్యులు, మన్మోహన్ సహాయ్ లతో వస్తువు, శిల్పం, శైలుల్లో అతినవ్యమైన పంథా అనుసరిస్తూ "దిగంబర కవిత్వం" అనే ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించారు. దిగంబర కవిత్వోద్యమ ఉత్సాహంలో వీరు తమ పేర్లను మార్చుకుని ప్రతీకాత్మకంగా నగ్నముని, నిఖిలేశ్వర్, చెరబండరాజు, జ్వాలాముఖి, మహాస్వప్న, భైరవయ్యలుగా మారారు. వివిధ పత్రికల్లో, సంపుటాల్లో వచ్చిన వీరి కవిత్వం సాహిత్యలోకాన్నే కాక సమాజంలోని వివిధ వర్గాలను ఉలిక్కిపడేలా చేసింది. మూడు సంవత్సరాల పాటు వీరి కవిత్వం తెలుగు సాహిత్యాన్ని ఏలిందని చెప్పవచ్చు.
ఎంత హఠాత్తుగా ప్రారంభమైందో అంతే హఠాత్తుగా ఈ ఉద్యమం 3సంవత్సరాల అనంతరం తెరమరుగైంది. అనంతరం దిగంబర కవులు విడిపోయారు.
పూర్తి స్థాయి వ్యాసం : దిగంబర కవులు నగ్నముని, నిఖిలేశ్వర్, చెరబండరాజు, జ్వాలాముఖి నలుగురు కవులు విరసం(విప్లవ రచయితల సంఘం)లోను‌,భైరవయ్య‌, మహాస్వప్న అరసం(అభ్యుదయ రచయితల సంఘం)లోను చేరారు.
మహాస్వప్న రచనలు సూటిగా, ఘాటుగా ఉంటూ పాఠకుల్ని లోతుగా ఆలోచింపజేస్తాయి.
వికారపు శిలల్ని మానవులుగా మలిచేందుకు
నగ్నముని, నిఖిలేశ్వర్, చెరబండరాజు, జ్వాలాముఖి, భైరవయ్య
డీవీడీ
డీవీడీ డిజిటల్ ఆప్టికల్ డిస్క్ స్టోరేజ్ పద్ధతి. సినిమాలు, పాటలు, దస్త్రాలు లాంటి సమాచారం భద్రపరచేందుకు వాడే ఉపకరణం. ఇది 1995లో ఫిలిప్స్, సోనీ, తోషీబా, మరియు పానసోనిక్ సంస్థల ద్వారా సంయుక్తంగా కనిపెట్టి, అభివృద్ధి పరిచబడింది. సీడీ పరిమాణంలోనే ఉండే డీవీడీ జ్ఞప్తి (దస్త్రాల నిలువ) విషయంలో సీడీకన్నా ఎక్కువ సామర్థ్యం గలది.
ముందస్తుగా రూపొందించబడే డీవీడీలు భారీ స్థాయిలో మోల్డింగ్ మషీనుల ద్వారా ముద్రించబడతాయి, ఈ డీవీడీలను డీవీడీ-రోం (రీడ్ ఆన్లీ మెమరీ) అంటారు. ఎందుకంటే ఈ డీవీడీలపై సమాచారం ఒకసారి రాయబడ్డాక కేవలం చదవవచ్చు, మరలా కొత్త ఫైళ్ళను చేర్చడం, ఉన్న సమాచారం తీసివేయడం లాంటివి ఉండవు. ఖాళీ డీవీడీల లోకి డీవీడీ రికార్డర్ ద్వారా సమాచారాన్ని, దస్త్రాలను ఎక్కించవచ్చు. ఒకసారి ఎక్కించాక డీవీడీ-ఆర్ అని ఉన్నవి డీవీడీ-రోంగా మారిపోతాయి. మరలా-మరలా రాయదగ్గ డీవీడీలలో (డీవీడీ-ఆర్‌డబ్లూ, డీవీడీ+ఆర్‌డబ్లూ, డీవీడీ-రాం) ఎన్నిసార్లయినా చెరిపి కొత్త సమాచారాన్ని జోడించవచ్చు.
నెమలికంటి తారకరామారావు
నెమలికంటి తారకరామారావు (మార్చి 5, 1937) కథకుడు, నవలాకారుడు, నాటకకర్త, నటుడు. దాదాపు 40కి పైగా నాటకాలు, నాటక పరిశోధన గ్రంథాలు, నవలలు, కథలు రచించారు.
గుంటూరు జిల్లా, అమరావతి సమీపంలోని నెమలికల్లు లో 1937, మార్చి 5 న జన్మించాడు. తల్లిదండ్రులు సీతారామమ్మ, మృత్యుంజయశర్మ. మృత్యుంజయశర్మ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. తారకరామారావు విద్యాభ్యాసం అమరావతి, గుంటూరు, హైదరాబాద్ లలో జరిగింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యాశాఖలో వివిధ హోదాల్లో పనిచేసి, ఇంటర్మీడియట్ విద్యాశాఖలో సహాయ సంచాలకులుగా 1995లో పదవీ విరమణ చేశారు.
తారకరామారావు మొట్టమొదట గనిపిశెట్టి వేంకటేశ్వరరావు భలేపెళ్లి నాటకంలో, ఆ తరువాత లింగమూర్తి రచించిన వెంకన్న కాపురంలో వేంకటేశ్వర్లు పాత్రలో నటించాడు. రంగస్థల, ఆఖాశవాణి, దూరదర్శలలో 1959 నుండి 1982 వరకు నటుడిగా కొనసాగారు.
మహాప్రస్థానం నాటకం అనేకసార్లు ప్రదర్శించబడింది. శరణం గచ్చామి నాటకం ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో ప్రదర్శించింది. శ్రీకళానికేతన్ సంస్థను స్థాపించి, ఆ సంస్థ తరపున 30 నాటక, నాటికలను హైదరాబాదు లోనూ, రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాలలోనూ ప్రదర్శింపజేశారు.
కొబ్బరిపీచు
కొబ్బరిపీచు కొబ్బరికాయలో ఉండే పీచు ద్వారా సేకరించబడుతుంది. ఇది తాళ్ళు, బ్రష్షులు, పరుపులు, గుమ్మంబయట కాళ్ళు తుడ్చుకునే గుడ్డ మొ॥ తయారు చేసేందుకు వాడబడుతుంది. సాంకేతికంగా కొబ్బరి చిప్ప నుండి, కొబ్బరి కాయ ఉపరితలం మధ్య ఉన్నదే పీచు. ఉద్యాన అభివృద్ధిలో, కూలర్ లకు, కార్లు, ఇళ్ళకు తెరలుగా వాడెందుకు కూడా ఉపయోగించవచ్చు.
ఆంగ్లములో దీనిని 'coir' గా పిలుస్తారు. ఈ పదము మలయాళ (കയർ ) మరియు తమిళ (கயிறு ) పదమైన 'కాయిర్ ' నుండి ఉద్భవించింది.
ప్రాచీనకాలం నుండే కొబ్బరిపీచుతో తాళ్ళు, మోకులు తయారుచేసి వాడుకునే పద్ధతి ఉంది. మలేసియా, జావా, సుమత్రా, చైనా మరియు అరబ్బు దేశాలకు పడవలలో తాళ్ళకు పీచును వాడారు. 11వ శతాబ్దం నాటి అరబ్బు సాహిత్యంలో భారతీయ నావికుల ద్వారా విస్తృత స్థాయిలో కొబ్బరి పీచుతో చేసిన తాళ్ళ వాడకం గురించి కనిపిస్తుంది.
స్టెయిన్ లెస్ స్టీల్
పూర్వ కాలంలో వంటింటి సామానులు కేవలం మట్టి పాత్రలే. కాలానుగుణంగా వాటి స్థానంలో, ఇనుప వస్తువులు, రాగి, ఇత్తడి వస్తువువులు వచ్చి మట్టి పాత్రల స్థానాన్ని ఆక్రమించాయి. కాని ఈ లోహపాత్రలు త్వరిత గతిన తృప్పు పట్టి పాడైపోవడముతో అదో పెద్ద సమస్యగా మారినది. అంతేగాక వంటలలో ఉపయోగించే చింత పండు వంటి పులుసు పదార్థలతో ఆ పాత్రలలో వండిన ఆహార పదార్థాల రుచిలో తేడా వచ్చేది. ఒక్కొసారి విష తుల్యమైయ్యేవి. వాటికి విరుగుడుగా అల్యూమినియం అనే లోహం వంట పాత్రల తయారీలో ప్రవేశించింది. ఈ పాత్రలు తేలికగాను, చౌకగాను, తృప్పు పట్టనివిగానుండుట వలన చాల కాలము అవే రాజ్యమేలాయి. ఆ తర్వాత స్టెయిన్ లెస్ స్టీల్ ఆ రంగంలో ప్రవేశించి ఉన్నత స్థానాన్ని అక్రమించి రాజ్య మేలుతున్నది.
లోహ వస్తువులు తృప్పు పట్టి త్వరగా పాడైపోతుండడముతో, దానికి విరుగుడుగా 1913 లో బ్రిటన్ కు చెందిన హ్యారీ బ్రియర్లీ "స్టెయిన్ లెస్ స్టీల్ "ను కనుగొన్నాడు. ఇనుము లేదా ఉక్కుకు విభిన్న లోహాలను భిన్న పాళ్ళలో జోడిస్తూ తృప్పు పట్టని లోహ మిశ్రమాన్ని తయారుచేయాలని పరి శోధనలు చేశారు. ఆ క్రమంలో 'క్రోమియం" పాళ్ళు ఎక్కువ వున్న లోహ మిశ్రమాలు త్వరగా తృప్పు పట్టవని ముందుగా తెలుసుకున్నాడు " హ్యారి." అందుకే దీనిని వంట సామానులకు వాడకానికి పేటెంట్ హక్కుని పొండాడు.
స్టీలు పాత్రలు త్రుప్పుపట్టక పోవడం, చింత పండు వంటి పులుసు పదార్థల వల్ల వంటలో రుచి మారక పోవడము, చాల అందంగా వుండడము, తేలికగా వుండము, అత్యంత గట్టిగా వుండటము, అతి పల్చని రేకులుగా తయారు చేయగల అవకాశముండడంతోను, వాడిన తర్వాత శుభ్ర పరచడము అతి సులబము కావడముతో ఎంత కాలమైనా వాటి మెరుపు తగ్గక పోవడంతో ఈ స్టెయిన్ లెస్ స్టీలు పాత్రలు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ముఖ్యంగా భారత దేశంలో వీటి ఉపయోగము విపరీతంగా పెరిగి పోయింది. మిగతా లోహాలను తోసి రాజని ప్రధమ స్థానంలో కూర్చున్నది. ఒకప్పుడు స్టెయిన్ లెస్ స్టీలు గ్లాసులో కాపీ త్రాగడం అంటే అదొక హుందా తనానికి ప్రతీక గా వుండేది. అటువంటిది అనేక రూపాలు సంతరించుకొని అతి సామాన్యునికి కూడ అందు బాటులోని వచ్చినది స్టెయిన్ లెస్స్ స్టీల్.
ప్రస్తుతం స్టెయిన్ లెస్స్ స్టీలు కేపలం వంట పాత్రలకే కాక అనేక విధానలుగా ఉపయోగంలో వున్నది. యంత్రాలలోను, వాహనాలలోను, అలంకరణ వస్తువులలోను, పూజా సామాగ్రి లోను, గృహాలంకరణలోను, , వంటింటి సింకులకు, అల్మారాలకు, ఇలా అనేక విధాలుగా ఈ స్టెయిన్ లెస్ స్టీలును ఉపయోగిస్తున్నారు. స్టెయిన్ లెస్ స్టీలు ఉపయోగము లేని రంగ మంటు ఏదీ లేదు. అలంకరణ వస్తువులైన వాచీలలో ఇది ఏనాడో ప్రవేశించింది. అంతేకాక స్త్రీల అలంకారమైన నగల రూపంలో కూడ ఇది ప్రవేశించింది.
వాతావరణ పరిస్తితులకు పాడవని లక్షణము గల్ స్టెయిన్ లెస్స్ పరికరాలు వైద్య విభాగములో ఎక్కువగా ఉపయోగములో వున్నవి. ఆరోగ్య పరిరక్షణకు ఇదెంతో ముఖ్యము.
ఇనుము, ముడి ఇనుము, కార్బన్ స్టీల్, ఇలా లోహాలలో అనేక రకాలున్నట్లే స్టెయిన్ లెస్ స్టీలో కూడ అనేక రకాలున్నాయి. ఆవిధంగా స్టెయిన్ లెస్ స్టీల్ లో 150 రకాలున్నాయి. కాని వాటిలో ఎక్కువగా ఉపయోగములో వున్నవి మాత్రము 15 రకాలె.
==రంగు రంగుల స్టెయిన్ లెస్ స్టీల్ "
అతి తక్కువ నీలి రంగులో వుండే స్టెయిన్ లెస్ స్టీల్ ఇప్పుడు అనేక రంగులలోకూడ కను విందు చేస్తున్నది. వాటికి రంగు లద్దడంతో కాకుండా... క్రోమియం, సల్ల్ప్యూరిక వంటి ఆమ్ల పూరిత ద్రావణాలలో ముంచి వాటిని బంగారు, రాగి, వెండి, గులాబి, ఇలా పలు రంగుల్లో స్టెయిన్ లేస్ పరికరాలు వస్తున్నాయి. రంగుతోపాటు వాటికున్న మెరుపు కూడా వాటి అందాన్ని ఇనుమడింప చేస్తున్నవి.
మూల: ఈనాడు. ఆదివారం: 22/12/2013
కర్నూలు జిల్లా కథా రచయితలు
మనిషి పరిణామక్రమంలో కథప్రాధాన్యత అనన్యసామాన్యం. రాతి యుగపు మనిషి సంఙలతో అభివృద్ధికి బాటలు వేస్తే అనంతర కాలంలో మనిషికి సంఘజీవనం ప్రాణావసరమయ్యింది. ఆ సమయంలోనే భాష ఆవిర్భవించింది. మనిషి నుండి మనిషికి సమాచారం చేరవేయడానికి చిన్న చిన్న పదాలతోకూడిన కథలు ఊపిరి పోసుకున్నాయి. దేశాలవారీగా ప్రాంతాలవారీగా భాష రూపాంతరం చెందుతూ ప్రాంతీయ జీవన స్థితిగతుల నేపథ్యంలో అప్పటి ఆలోచనాపరులు మౌఖిక కథల ప్రచారప్రయాణం ప్రారంభించారు. తదనంతర కాలంలో భాష లిపిరూపం సంతరించుకోవడంతో కథాప్రయాణం వేగం పుంజుకుంది. నాటి రాజుల కాలం నుంచి ఈ ప్రాంతంలో కథ ప్రచారంలో ఉన్నప్పటికి ముద్రణా రంగం అందుబాటులోకి వచ్చిన తరువాత సామాన్య ప్రజానీకానికి సైతం చేరువ అయ్యింది. మన జీవితంలో కథ ఒక భాగమయ్యింది. ఆంధ్రదేశంలోని ప్రతీ జిల్లాలో కథకులు ఉద్భవించారు. తెలుగు కథకు అత్యంత ఆదరణగల జిల్లాలో కర్నూలు జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లా ఎంతో మంది తెలుగు కథకులకు జన్మనిచ్చింది. ఇంతవరకు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఎంతో మంది కథకులు ఈ జిల్లాలో లబ్ధప్రతిష్ఠులుగా పేరుపొందారు. వర్తమాన కాలంలో వందలాదిమంది కథారచయితలుగా రాణిస్తున్నారు.
బేరి మధుసూదన్ కర్నూలు జిల్లాలోని ఆత్మకూరు మండలంలోని ఎదురుపాడులో 1974 నవంబరు 5న జన్మించాడు. బేరి మధుసూదన్ చార్మింగ్ ప్రింస్, మధురిమ, గంధర్వ, కాసనోవా అనే కలం పేర్లతో రచనలు సాగించాడు.
చక్కిలం విజయలక్ష్మి కర్నూలు జిల్లా రాజధాని అయిన కర్నూలు నగరంలో జన్మించుంది.
గొట్టిముక్కల సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి 1944 సెప్టెంబరు 20న కర్నూలు జిల్లాలోని నంద్యాలలో జన్మించాడు. గొట్టిముక్కల సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి దినకర్, శాస్త్రీజీ, శాస్త్రీజీ బాంచవేయ, మణి, శిఖవాహన అనే కలం పేర్లతో కథారచన చేసారు.
గుంపుల వెంకటేశ్వర్లు కర్నూలు జిల్లా బీరవోలు 1963 జూన్ మాసం 2న నగరంలో జన్మించాడు. గుంపుల వెంకటేశ్వర్లు గుంపుల, గుర్జణవాణి, గుంపులవాణి అన్న కలంపేర్లతో కథారచన 
కొనసాగించాడు.
గున్నంరాజు సాయిబాబా కర్నూలు జిల్లా ప్రధాన నగరంలో 1946 అక్టోబరు 1న జన్మించాడు.
తోటవారిపాలెం
తోటవారిపాలెం, ప్రకాశం జిల్లా, చీరాల మండలానికి చెందిన పిన్ కోడ్: 523 166. ఎస్.టి.డి కోడ్:08594.
కీర్తివారిపాలెం 2 కి.మీ, ఎన్.టి.ఆర్.నగర్ 2 కి.మీ, ఈపూరుపాలెం 3 కి.మీ, వివేకానందనగర్ 3 కి.మీ.
పశ్చిమాన వేటపాలెం మండలం, పశ్చిమాన కారంచేడుమండలం, ఉత్తరాన బాపట్ల మండలం, ఉత్తరాన పరుచూరు మండలం.
శివాలయం.
దూసి రామమూర్తి శాస్త్రి
దూసి రామమూర్తి శాస్త్రి గారు సంస్కృతాంద్ర పండితులుగా ప్రసిద్ధులు: విద్వాన్ దూసి రామ మూర్థి శాస్త్రి గారు విజయనగర మహా రాజా వారి సంస్కృత కళాశాలలో ఆంధ్ర పండితులుగా పనిచేశారు. వీరు వర్ఘుల శీతారామ శాత్రిగారి శిష్యులు. భారతి వంటి ఎన్నో పత్రికలలో సాహిత్య సంభందమైన ప్రామాణిక గ్రంథాలు వ్రాసారు. చిన్నయసూరి గారి బాల వ్యాకరణానికి "సారస్య సర్వస్య " పేటిక అనే వ్యాఖ్యాన గ్రంథం వ్రాశారు. 'ఉదయ సుందరి ' సోడ్డల కవి గ్రంథానికి అను వాదం.
తెలుగులో బౌద్ధ సాహిత్యం చాల ఎక్కువగానె వచ్చింది. అది అనేక సాహిత్య ప్రక్రియల్లోనే కాకుడా బౌద్ధ శిల్పం, కళల గురించి అనేక రచనలు వెలువడ్డాయి. బౌద్ధం ప్రచారం చేసిన అష్టాంగ మార్గం, త్రిపిటకాలు, బోల్ధనలు, మొదలగునవి అనువాద రూపలో అచ్చయ్యాయి. వందలాది నాటికలు, గేయాలు, కథలు, పద్యాలు బౌద్ధ మత ప్రాశస్త్యం గురించి తెలుగులో అచ్చాయ్యాయి.
దూసి రామ మూర్తి గారు "గౌతమ బుద్ధుని జీవితము " అనే గ్రంథాన్ని 24 ఏప్రిల్ 1929 వ్రాశారు. కాని కొన్ని కారణాంతార వలన అది అచ్చుకు నోచుకోలేదు. రాజ మండ్రి వాస్తవ్యువులు శ్రీ విశ్వ నాథ గోపాల కృష్ణ గారు గౌతమీ విద్యా పీఠం ప్రాచ్య కళాశాల, ప్రధానోపాధ్యాయులుగా వున్నప్పుడు ఆ గ్రంథ ప్రతిని వెలుగులోకి తెచ్చారు. అన్ని విధాల సమగ్రముగా నున్న ఈ గ్రంథం మంజరీ ద్విపదలో రచించారు. ఈ గ్రంథంలో సమయోచిత సంభాషణలు, సందర్భాను సారమైన వర్ణనలు ఉన్నాయి.
ఈ గ్రంథాన్ని "గౌతమ బుద్ధుని జీవితము ... ద్విపద కావ్యం " అనేపేరుతో 'ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ప్రాచ్య లిఖిత గ్రంథాలయం మరియు పరిశోధనాలయం వారఉ ' 2006 లో ప్రచురించారు.
గౌతమ బుద్ధుని జీవితము.., ద్విపద కావ్యం
దూసి రామమూర్తి శాస్త్రి గారు గౌతమ బుద్ధుని జీవితము అనే గ్రంధాన్ని 24 ఏప్రిల్ 1929లో వ్రాశారు. కాని కొన్ని కారణాంతారాల వలన అది అచ్చుకు నోచుకోలేదు. రాజమండ్రి వాస్తవ్యులు విశ్వనాథ గోపాలకృష్ణ గారు గౌతమీ విద్యాపీఠం ప్రాచ్య కళాశాల, ప్రధానోపాధ్యాయులుగా వున్నప్పుడు ఆ గ్రంథప్రతిని వెలుగులోకి తెచ్చారు. అన్ని విధాల సమగ్రముగా నున్న ఈ గ్రంథం మంజరీ ద్విపదలో రచించారు. ఈ గ్రంథంలో సమయోచిత సంభాషణలు, సందర్భాను సారమైన వర్ణనలు ఉన్నాయి.
ఈ గ్రంథాన్ని గౌతమ బుద్ధుని జీవితము ... ద్విపద కావ్యం అనేపేరుతో 'ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ప్రాచ్య లిఖిత గ్రంథాలయం మరియు పరిశోధనాలయం వారు ' 2006 లో ప్రచురించారు.
ఉదాహరణకు గ్రంథంలోని కొంత (ద్వితీయాశ్వాసము)
శ్రిశుని కృపనెద్ది | చేకూర కుండు
సజ్జనులకు నెద్ది | సమకూర కుండు
మాయాసతీ గర్భ | మణి మందిరమున
సర్వేశుడువసించె | సత్య సంధుండు
నెలతకు నెల మీఱె | వెలవెల బాఱె
బడలిక యును నిద్ర | బహుళంబులయ్యె
నడమందయన్నెను | నాతి చెక్కిళ్ళు
పలుచనై వహించె | బాడుర చ్ఛాయ
ఒకిలి కింతలు హెచ్చె | సుగరంబు హెచ్చె 
నిన్నాళ్ళవలె భక్తి | నీశ్వరార్చనయు
జేయన శక్తయై | చించించు మదిని 
పేరోలగంబున | బృథ్వీశుడుండ
చతుకుపాడు
చతుకుపాడు : ప్రకాశం జిల్లా, జరుగుమల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్: 523 271. ఎస్.టి.డి కోడ్:08599.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1, 506. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 779, మహిళల సంఖ్య 727, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 332 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 772 హెక్టారులు.
ఉత్తరాన కొండపి మండలం, దక్షణాన కందుకూరు మండలం, తూర్పున సింగరాయకొండ మండలం.
చింతలపాలెం (జరుగుమల్లి)
చింతలపాలెం : ప్రకాశం జిల్లా, జరుగుమల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్: 523 274.ఎస్.టి.డి కోడ్:08599.
తూర్పున టంగుటూరు మండలం, దక్షణాన సింగరాయకొండ మండలం, దక్షణాన కందుకూరు మండలం, దక్షణాన ఉలవపాడు మండలం.
సాలిసిలిక్ ఆమ్లం
సాలిసిలిక్ ఆమ్లం (Salicylic acid) ఒక రకమైన ఆమ్లం. ఈ పేరు లాటిన్ "salix" అనగా ఇంగ్లీష్ విల్లో చెట్టు "willow tree", బెరడు నుండి తీయడం వలన వచ్చింది. ఇది ఒక మోనోహైడ్రో బెంజోయిక్ ఆమ్లం, ఒక రకమైన ఫినోలిక్ ఆమ్లం మరియు బీటా హైడ్రాక్సీ ఆమ్లం. ఇది రంగులేని స్పటికపు ఆర్గానిక్ ఆమ్లం మొక్కల హార్మోన్ గా వుపయోగపడుతుంది. ఇది సాలిసిన్ (salicin) నుండి తయారుచేయబడుతుంది. ఆస్పిరిన్ యొక్క ముఖ్యమైన భాగం. మొటిమ ల వైద్యంలో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది. దీని లవణాలను సాలిసిలేట్లు (salicylates) అని పిలుస్తారు.
ఆస్పిరిన్ (ఆసిటిల్ స్యాలిసిలిక్ ఆమ్లం) ఒక salicylate (sa-LIS-il-ate). ఇది శరీరం కలిగించే నొప్పి, జ్వరం, మరియు నొప్పి పదార్థాలు తగ్గించడం ద్వారా పనిచేస్తుంది.ఆస్పిరిన్ నొప్పి చికిత్స, మరియు జ్వరం తగ్గించడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇది కొన్నిసార్లు గుండె పోట్లు, మరియు ఛాతీ నొప్పి (ఆంజినా) చికిత్స లేదా నివారించుటకు ఉపయోగిస్తారు. ఆస్పిరిన్ను వైద్యుడి పర్యవేక్షణలో హృదయనాళ పరిస్థితులు కోసం వాడాలి.
క్లోరోక్విన్
క్లోరోక్విన్ (Chloroquine ) మలేరియా నివారణలోనూ మరియు వైద్యంలోనూ ఉపయోగించే ప్రధానమైన మందు.
దీనిని మొదటిసారిగా బేయర్ ప్రయోగశాలకు చెందిన హాన్స్ ఆండర్‌సాగ్ (Hans Andersag) 1934 లో కనుగొన్నారు. అతడు దీనిని రిసోచిన్ ("Resochin") అని పేరుపెట్టాడు. అయితే ఇది ఒక శతాబ్దం పాటు మానవులలో ప్రయోగించబడలేదు. అయితే రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం కాలంలో మలేరియా వైద్యంలో ఉపయోగించబడింది. 1947లో బహుళ ప్రాచుర్యం పొందింది.
హాలోపెరిడాల్
హాలోపెరిడాల్ (Haloperidol) ఒక విధమైన పిచ్చి మొదలైన రోగాలకు వైద్యంలో ఉపయోగించే మందు. ఇది డోపమిన్ (dopamine) కు వ్యతిరేకంగా పనిచేస్తుంది. ఇది బ్యుటిరోఫినోన్ (butyrophenone) నుండి తయారుచేయబడుతుంది.
Haloperidol is an older antipsychotic used in the treatment of schizophrenia and acute psychotic states and delirium. A long-acting decanoate ester is used as an injection given every four weeks to people with schizophrenia or related illnesses who have poor adherence to medication regimens and suffer frequent relapses of illness, or to overcome the drawbacks inherent to its orally administered counterpart that burst dosage increases risk or intensity of side effects.
బల్లి శాస్త్రము
మనశరీరము మీ పొరబాటున బల్లిపడి యడల కలుగు శుభాశుభములను తెలియ జేయునది బల్లి శాస్త్రము ఇది పురుషులకు, స్త్రీలకు విడివిడిగా ఫలితములు ఇచ్చును.
కేలండర్ 2013
తెలుగు సంవత్సరం ఉగాది నుండి ఉగాది వరకుగా ఉంటుంది. అంటే, మార్చి 3వ వారం నుండి, మార్చి 3వ వారం వరకు.
2013 ఉగాది (మార్చి 23) నుండి "శ్రీ నందన నామ సంవత్సరం" మొదలవుతుంది.
లయగ్రాహి గరుడాచల కవి
లయగ్రాహి గరుడాచల కవి మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని బోరవెల్లి సంస్థానానికి చెందిన కవి. ఇతను ఉభయభాషా నిరంకుశుడు, అష్టభాషాకవిత్వ సంపన్నుడు. శ్రీకృష్ణదేవరాయలచే సత్కరింపబడి, అసమాన కవిత్వ గురుడని పేరుగాంచిన మాధవుడు లయగ్రాహి గరుడాచల కవి తాత గారి ముత్తాత. బోరవెల్లి సంస్థానపు పట్టపురాణి గిరియమ్మ కోరిక మేరకు ' కౌసలేయ చరిత్రం ' రచించాడు. దీనిని బోరవెల్లి కేశవస్వామికి అంకితమిచ్చాడు. ఈ కౌసలేయ చరిత్రంలో ఈ కవి తన వంశ మూల పురుషుడైన మాధవుని గురించి ఇలా వర్ణించాడు.
"మాధవ భక్తి యుక్తుడసమాన కవిత్వ గురుండు కృష్ణరా
యాధిపదత్త సద్గజ వరాది మహా బహుమాన శాలి గం
గాధర కీర్తి సాంద్రుడు జగత్కవిచంద్రుడు మత్కులేంద్రడౌ
మాధవ డస్మదాదులకు మాన్యుడు గాడె దలంచి చూచినన్?"