కోరిందకాయ
ప్రజాతి "రుబస్" ‌లోని మొక్కజాతులలో కోరిందకాయ (Raspberry) అనేది ఒక తినదగిన ఫలం, ఇందులో చాలావరకూ ఉపప్రజాతి "ఐడియోబాటస్" ‌లో ఉన్నాయి; ఈ పేరు ఈ మొక్కలకు కూడా వర్తిస్తుంది. కోరిందకాయలు అన్ని రుతువులలో పండుతాయి. ఈ పేరు వాస్తవానికి "రుబస్ ఐడియస్" (ఎర్రటి పండు) అనే ఐరోపా జాతులను సూచిస్తుంది మరియు ఈనాటికీ దీనిని ప్రామాణిక ఆంగ్ల నామంగా ఉపయోగించబడుతోంది.
"ఐడియోబాటస్" ఉపప్రజాతిలోని కోరిందకాయ జాతుల యొక్క ఉదాహరణలు:"రుబస్" యొక్క అనేక జాతులను కూడా కోరిందకాయలని అంటారు, వాటిని వేరొక ఉపప్రజాతిలో పేర్కొనబడినాయి, ఇందులో:
కోరిందకాయలను తాజా ఫల మార్కెట్టు కొరకు మరియు వాణిజ్య ప్రక్రియలలో ఉపయోగిస్తారు, ఇందులో ప్రత్యేకంగా త్వరితగతిలో శీతలీకరించబడిన (ఇండివీడ్యువల్లీ క్విక్ ఫ్రోజన్) (IQF) పండు, ఫలం యొక్క గుజ్జు, రసం, లేదా అనేక రకాల కిరాణా ఉత్పత్తులలో ఉపయోగించే ఎండు ఫలం ఉన్నాయి. సంప్రదాయకంగా, కోరిందకాయలు వేసవి మధ్యకాలంలో పండే పంట, కానీ నూతన సాంకేతికత, సేద్యపు రకాలు మరియు రవాణాతో దానిని సంవత్సరమంతా పండించవచ్చు. కోరిందకాయల గరిష్ఠమైన దిగుబడికి అధిక సూర్యరశ్మి మరియు నీరు అవసరమవుతాయి. తేమ కూడా అవసరమయినప్పటికీ, తడి మరియు భారమైన భూములు లేదా మితిమీరిన నీటిపారుదలతో ఫైటోఫ్తోరా అనబడే వేరు కుళ్ళిపోవటానికి దారి తీయవచ్చు, ఎర్ర కోరిందకాయ ఎదుర్కుంటున్న తీవ్రమైన చీడ సమస్యలలో ఇది ఒకటిగా ఉంది. తేమ సమశీతోష్ణ ప్రాంతాలలో పండే మొక్కగా, ఇది తేలికగా పెరుగుతుంది మరియు ఖండనం చేయకపోతే విస్తరించే లక్షణాన్ని కలిగి ఉంది. పండించకుండా వచ్చే కోరిందకాయలను ఉద్యానవనాలలోని కలుపులుగా భావించవచ్చు, ఇవి పక్షుల రెట్టలలోని గింజల వల్ల విస్తరిస్తాయి.
వాణిజ్యపరంగా పెంచే రెండు రకాల కోరిందకాయలు లభ్యమవుతున్నాయి, వేసవిలో కాసే రకం రెండేళ్ళ వయసు ఉన్న చెట్లకు (ఫ్లోరికేన్స్) వేసవి మధ్యలో కన్నా ముందుగానే కాస్తాయి, జంటగా లేదా "సంవత్సరం అంతటా"-కాసే మొక్కలు కూడా మొదటి సంవత్సరంలోనే (ప్రిమోకేన్స్) ఎండాకాలం చివర మరియు ఆకురాలే కాలంలో అలానే రెండేళ్ళ వయసున్న మొక్కలలో వేసవిలో కాస్తాయి. కోరిందకాయలను 3 నుండి 9 వరకు ఉన్న దృఢమైన భూములలో పండించబడుతుంది.
కోరిందకాయలను సంప్రదాయకంగా శీతాకాలంలో సుప్త మొక్కలుగా పెట్టబడతాయి, అయిననూ కణజాల వర్థనంతో అంటు మొక్కలను పొందటం, చిన్న మొక్కలను నాటడం సాధారణ అభ్యాసం అయింది. "పొడవైన మొక్కల ఉత్పత్తి" అనే ఒక ప్రత్యేకమైన ఉత్పాదన విధానంలో మొక్కలను స్కాట్లాండ్ (UK) లేదా వాషింగ్టన్ స్టేట్ (US) వంటి ఉత్తరాది ఉష్ణోగ్రతలో 1 సంవత్సరం పెంచబడతాయి, ఇక్కడ మొగ్గ తెరుచుకోవటానికి అవసరమైన చల్లదనం తొందరగా దొరుకుతుంది. ఈ మొక్కలను వేళ్ళతో త్రవ్వబడి స్పెయిన్ వంటి వేడి ప్రాంతాలలో తిరిగి నాటబడతాయి, ఇక్కడ ఇవి వేగవంతంగా పుష్పాలను పూసి తొందరగా పంటను అందిస్తాయి. మట్టిలో మొక్కలను ఒకదానికొకటి 1 మీ దూరంగా మంచి నీటిపారుదుల సాగే చోట పెట్టబడతాయి; వేరు కుళ్ళిపోయే సమస్యలు ఉన్నప్పుడు కోరిందకాయలను సాధారణంగా అడవినేలలో/గట్ల మీద పెంచబడతాయి.
తేనెటీగలు మరియు ఇతర పరాగసంపర్కాలకు దీని పుష్పాలు ప్రధాన మకరంద మూలంగా ఉండవచ్చు.
కోరిందకాయలు విస్తృతంగా కాశీ ప్రదేశాన్నంతా ఆక్రమించి ఉంటాయి. ఆధార ప్రకాండములను ఉపయోగించి అవి వ్యాప్తి చెందుతాయి (వీటిని పిలక మొక్కలు అనికూడా పిలవబడుతుంది) ; విస్తరించిన భూగర్భ కాండములు వేళ్ళను మరియు వేరుగా ఉన్న మొక్కలను వృద్ధి చేస్తాయి. ప్రధాన మొక్కనుండి కొంత దూరంలో అవి నూతన చెరకును పీల్చగలవు. ఈ కారణంచే, కోరిందకాయలు బాగా విస్తరిస్తాయి, గమనిచంకుండా వదిలేస్తే అవి ఉద్యానవనాలను ఆక్రమిస్తాయి.
పుష్పాసనం/ఆధానము నుండి సులభంగా తీయగలిగినప్పుడు మరియు ముదురు రంగులోకి మారినప్పుడు (ఎరుపు, నలుపు, ధూమ్రవర్ణం, లేదా బంగారపు పసుపు, జాతులు మరియు సేద్యపురకాల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది) ఈ పండు కోయడానికి తయారుగా ఉందని తెలుస్తుంది. ఈ స్థితిలో పళ్ళు బాగా పండి తియ్యగా ఉంటాయి. అదనంగా ఉన్న పళ్ళను కోరిందకాయ జామ్ లేదా శీతలీకరించబడిన ఆహారంగా చేయబడుతుంది.
మూలిక మరియు వైద్యపరమైన టీలలో దీని ఆకులను తాజాగా లేదా ఎండిన వాటిని ఉపయోగిస్తారు. వీటికి ఒకరకమైన కషాయ వాసన ఉంటుంది మరియు బహిష్టులను నియంత్రించటానికి మూలికా వైద్యంలో ప్రభావవంతంగా ఉన్నాయని పేరుగాంచాయి.
ఒక కోరిందకాయ బరువు సగటున 4 గ్రా ఉంటుంది మరియు ఇది ఇంచుమించుగా 100 గింజలతో (టెంకలతో) తయారవుతుంది, ప్రతిదానిలో రసయుతమైన గుజ్జు మరియు ఏక కేంద్ర బీజం ఉంటాయి. కోరిందకాయ పొదలు సంవత్సరానికి అనేక వందల ఫలాల దిగుబడిని అందిస్తాయి. నేరేడు మరియు డ్యూబెర్రీల వలే కాకుండా, కోరిందకాయ పుష్పాసనం నుండి కోసిన తరువాత బోలుగా ఉన్న కేంద్రభాగాన్ని కలిగి ఉంటుంది.
అనేక విధాల కోరిందకాయ సేద్యాన్ని ఎంపిక చేయబడింది. ఇటీవలి ప్రజననం సేద్యంలో చోటుచేసుకుంది, అవి ముళ్ళులేకుండా మరియు కర్ర అవసరం లేకుండా నిటారుగా పెరుగుతాయి.
ఎర్రటి కోరిందకాయల "(రుబస్ ఐడియస్" మరియు/లేదా "రుబస్ స్ట్రిగోసస్)" నల్ల కోరిందకాయ ("రుబస్ ఆక్సిడెంటలిస్" ) ‌తో సంకరణం చెంది ధూమ్రవర్ణపు కోరిందకాయలను ఉత్పత్తి చేసింది మరియు ఇతర ఉపప్రజాతులలోని అనేకమైన జాతుల యొక్క జన్యువు "రుబస్" ‌తో అనేక సంకరాలను చేస్తుంది, ఇందులో బాయ్సెన్బెర్రీ మరియు లోగాన్బెర్రీ ఉన్నాయి. 
ప్రముఖ సేద్యపు కోరిందకాయలు మరియు "రుబస్" యొక్క ఆసియా సంబంధిత వాటిలో కొన్ని జాతుల మధ్య సంకరం కూడా అన్వేషింపబడింది.
మూలం: "న్యూ RHS డిక్షనరీ ఆఫ్ గార్డెనింగ్." 
స్కాట్లాండ్‌లో, అసాధారణమైన రుచులతో ఫలాలను ఉత్పత్తి చేయటానికి ఇతర మృదుఫలాలతో కోరిందకాయలను సంకరణం చేయబడుతుంది. టేబెర్రీను ఉత్పత్తి చేయటానికి కోరిందకాయలు మరియు నేరేడు కాయలను స్కాటిష్ క్రాప్స్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ వద్ద సంకరణం చేసారు.
కొన్ని లెపిడోప్టెరా జాతులలోని డింభకాలు కోరిందకాయలను తింటాయి (సీతాకోకచిలుకలు మరియు చిమ్మెటపురుగులు). రుబస్ ఆహారం మీద ఆధారపడిన లెపిడోప్టెరా జాబితా చూడండి.
బోట్రిటిస్ సినెరియా లేదా గ్రే మోల్డ్ అనేది కోరిందకాయలు మరియు ఇతర మృదుఫలాల యొక్క శిలీంధ్ర సంకరణం. ఇది కోరిందకాయల మీద బూడిదరంగు బూజు వలే పెరుగుతుంది మరియు "B. సినెరియా" యొక్క రంధ్రాల కొరకు సులభమైన ప్రవేశ మార్గాన్ని ఇవ్వటం వలన బూజుపట్టిన పండును ప్రభావితం చేస్తుంది.
బంగాళాదుంపలు, టమోటాలు, మిరియాలు, వంకాయలు లేదా లశునాలను పెంచిన ప్రదేశంలో థూమిలం చేయకుండా కోరిందకాయ మొక్కలను నాటరాదు. వెర్టిసిలియమ్ విల్ట్ అనే చీడను ఈ పొలాలు కలిగి ఉంటాయి, ఈ శిలీంధ్రం మట్టిలో దీర్ఘకాలం ఉండి కోరిందకాయ పంటను కూడా పీడిస్తుంది.
కోరిందకాయల సేద్యం ఒక ముఖ్యమైన వాణిజ్య ఫల సేద్యం, ప్రపంచంలోని అన్ని మధ్యస్థ శీతోష్ణస్థితులలో దీనిని పెంచబడుతుంది. సేద్యకారులు అత్యంత ముఖ్యమైన వాణిజ్యపరమైన ఎర్రటి కోరిందకాయలను చాలా వరకూ "R. ఐడియస్" మరియు "R. స్ట్రిగోసస్" సంకరాల నుండి పొందుతారు. కొంతమంది వృక్షశాస్త్రజ్ఞుల ప్రకారం యురాసియన్ మరియు అమెరికాకు చెందిన ఎర్రటి కోరిందకాయలు సర్కంబోరియల్ జాతులై ఒకే కోవకు చెందినవిగా భావించారు, యురోపియన్ మొక్కలతో "రుబస్ ఐడియస్" ‌ను "R. ఐడియస్" ఉపప్రజాతి. "ఐడియస్" లేదా "R. ఐడియస్" వార్. "ఐడియస్," ‌గా మరియు స్వదేశ ఉత్తర అమెరికా ఎర్ర కోరిందకాయలను "R. ఐడియస్" ఉపప్రజాతి. "స్ట్రిగోసస్" లేదా "R. ఐడియస్" వార్. "స్ట్రిగోసస్" ‌గా వర్గీకరించారు.
నల్ల కోరిందకాయ, "రుబస్ ఆక్సిడెంటలిస్,"ను కూడా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో అప్పుడప్పుడూ పండిస్తారు, తాజాగా లేదా శీతలీకరించబడిన పళ్ళను అలానే జామ్‌ను మరియు ఇతర ఉత్పాదనలను అందిస్తారు, ఈ రకాలన్నీ విభిన్నంగా మరియు గొప్ప రుచికరంగా ఉంటాయి.
ఎరుపు మరియు నల్ల కోరిందకాయలను ఉద్యాన సంకరం చేయడం ద్వారా ధూమ్రవర్ణపు కోరిందపళ్ళను ఉత్పత్తి చేస్తారు మరియు అరణ్యంలోని కొన్ని ప్రదేశాలలో దీనిని కనుగొనబడుతుంది (ఉదాహరణకు వెర్మోంట్‌లో) ఇక్కడ అమెరికాకు చెందిన ఎరుపు మరియు నల్ల కోరిందకాయలను సహజంగా పెంచుతారు. అనధికార నామం "రుబస్ × నెగ్లెక్టస్" ‌ను స్వదేశ అమెరికా మొక్కలకు కూడా వర్తిస్తుంది, దీని వాణిజ్య ఉత్పత్తి అరుదుగా ఉంటుంది.
ఎరుపు మరియు నల్ల కోరిందకాయ జాతులు ఆల్బినో-వంటి లేత పసుపురంగు రకాలను ఆంథోసియానిన్ వర్ణదాల కొరకు ఉన్న అంతర్గత జన్యువుల యొక్క రసం నుండి వెలువడతాయి. విస్తారంగా పిలవబడే బంగారు రంగు కోరిందకాయలు, పసుపు లేదా కమలారంగు కోరిందకాయలు వాటి సంబంధిత జాతుల యొక్క వైవిధ్యమైన రుచిని కలిగి ఉంటాయి. తూర్పు సంయుక్త రాష్ట్రాలలో, అత్యధికంగా అమ్ముడయ్యే లేత రంగు కోరిందకాయలను ఎర్రటి కోరిందకాయల నుండి పొందుతారు. నల్ల కోరిందకాయ యొక్క పసుపు-రంగు ఫల రకాలు అరుదుగా అరణ్యలలో లేదా గృహ వనాలలో పెరుగుతాయి.
ఆంథోసియానిన్ వర్ణదముల వంటి పోలీఫెనాల్ ఆంటీఆక్సిడెంట్లను అధిక మొత్తంలో కోరిందకాయలు కలిగి ఉంటాయి, ఇవి అనేక మానవ వ్యాధులను శక్తివంతంగా నివారిస్తాయి. సంకలిత ఫల ఆకృతి సంతులిత ఆహార పీచుపదార్థాలను అధికంగా కలిగి ఉండి పోషకవిలువలను అందిస్తుంది, అత్యధిక పీచు పదార్థం కలిగి ఉన్న మొక్కల ఆహారాలలో ఇది కూడా ఉంది, మొత్తం బరువులో దాదాపు 20% పీచు పదార్థం ఉంది. కోరిందకాయలు అత్యధికంగా విటమిన్ Cను కలిగి ఉంటాయి, 1 కప్పులో 30 మిగ్రా ఉంది (దాదాపు దినవారీ కావలసిన దానిలో 50% విలువ), మాంగనీస్ (60% దినవారీ విలువ) మరియు సంతులిత పీచుపదార్థం (30% దినవారీ విలువ) ను కలిగి ఉంటుంది. B విటమిన్లు 1-3, ఫోలిక్ ఆమ్లం, మెగ్నీషియం, కాపర్ మరియు ఐరన్ కోరిందకాయలలో పుష్కలంగా ఉన్నాయి.
ఖ్యంగా ఎలజిక్ ఆమ్లం (ఎల్లాగోటాన్నిన్స్ నుండి), క్వెర్సెటిన్, గాలిక్ ఆమ్లం, ఆంథోసియానిన్లు, లియానిడిన్లు, పెలర్గోనిడిన్స్, కాటెచిన్స్, కాంప్ఫెరోల్ మరియు సాలిసిలిక్ ఆమ్లాన్ని అధికంగా కలిగి ఉండటం వలన ఆంటిఆక్సిడెంట్ బలం కొరకు అన్ని ఫలాల కన్నా ప్రథమ స్థానంలో కోరిందకాయలు ఉన్నాయి. పసుపు కోరిందకాయలు మరియు ఇతర లేతరంగు ఫలాలు ఆంథోసియానిన్స్ స్వల్పంగా కలిగి ఉంటాయి.
పైన పేర్కొన్న ఆంటిఆక్సిడెంట్ విటమిన్ C మరియు పోలిఫెనోల్స్ ను అధికంగా కలిగి ఉండటం వలన, కోరిందకాయల ORAC విలువ (ఆక్సిజన్ రాడికల్ అబ్జబన్స్ కపాసిటీ) 100 గ్రాములకు దాదాపు 4900 ఉండి వాటిని ప్రథమ శ్రేణిలో ఉన్న ORAC ఫలాల జాబితాలోకి చేర్చబడింది. క్రాన్బెర్రీలు మరియు అడవిలోని నీలిరంగు బెర్రీలను 9000 ORAC విభాగాలలో మరియు ఆపిల్ సగటును 2800గా కనుగొనబడింది.
ఈ దిగువున ఉన్న వ్యాధి నిరోధక లక్షణాలను ప్రయోగాత్మక పద్ధతులలో వివిక్తం చేయబడినాయి. మానవులలో ఈ ప్రభావాలను ఇంతవరకూ వైద్యపరంగా నిర్ధారణ చేయకపోయినప్పటికీ, క్రమం తప్పకుండా కోరిందకాయలను తింటే క్రింద వాటినుంచి ప్రయోజనం ఉంటుందని ప్రాథమిక పరిశోధనలో తెలపబడింది: