త్రిస్సూరు
కేరళ రాష్ట్ర ... జిల్లాలలో త్రిసూర్ జిల్లా (హిందీ:श्रीशिवपुरम्) (మలయాళం:തൃശൂര്‍) ఒకటి. దీనిని త్రిచూర్ అని కూడా అంటారు. ఇది రాష్ట్రానికి కేంద్ర స్థానంలో ఉంది. పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. కేరళ రాష్ట్రంలో 10% శాతం త్రిసూర్ జిల్లాలో ఉంది. 1949 జూలై 1 త్రిసూర్ కేంద్రంగా జిల్లా రూపొందించబడింది. త్రిసూర్ కేరళ రాష్ట్ర సాంస్కృతిక కేంద్రంగా ఉంది. 
త్రిసూర్ పూరం భూమిగా గుర్తించబడుతుంది. జిల్లాలో పురాతన ఆలయాలు, చర్చిలు మరియు మసీదులు ఉన్నాయి. త్రిసూర్ పూరం మహోత్సవం కేరళ రాష్ట్రంలో వరణరంజితమైన ఉత్సవాలలో ఒకటిగా భావించబడుతుంది.
త్రిసూర్ అనే పేరుకు మూలం " తిరు- శివ - పేరూర్ " (మలయాళం/తమిళం) పరమశివుని పేరు కలిగిన నగరం ఇది. పురాతన కాలంలో త్రిసూర్‌ " వ్రిషంభాద్రిపురం " మరియు "కైలాసం " (దక్షుణ కైలాసం " అని కూడా పిలువబడింది. మరొక కథనం అనుసరించి " త్రి- శివ - పేరూర్ " అంటే మూడు శివాలయాలు ఉన్న పెద్ద ఊరు అని కూడా అర్ధం. అందుకు నిదర్శనంగా ఈ ప్రాంతంలో వడక్కునాథన్ ఆలయం, అశోకేశ్వరం శివాలయం మరియు ఇరత్తచిరా శివాలయం అనే మూడు ఆలయాలు ఉన్నాయి.
పురాతన కాలం నుండి త్రిసూర్ జిల్లా దక్షిణ భారతదేశ రాజకీయాలలో ప్రధాన పాత్ర వహించింది. జిల్లా ఆరంభకాల రాజకీయ చరిత్ర సమ్ఘకాలానికి చెందిన చేరసామ్రాజ్యంతో ముడిపడి ఉంది. 
వంచి నగరాన్ని రాజధానిగా చేసుకుని పాలించిన చేరచక్రవర్తులు కేరళ రాష్ట్రంలోని అత్యధిక భాగాన్ని పాలించారు. పురాతన మరియు మద్యయుగంలో కేరళప్రాంతం మరియు వెలుపలి ప్రపంచం మద్య వ్యాపారం అభివృద్ధి చేయడానికి త్రిసూర్ ప్రధాన పాత్రవహించింది.
కొడుంగల్లోర్ " ప్రీమియం ఎంపోరియం ఇండియా " గా గుర్తించబడుతుంది. మలబార్ (ఉత్తర కేరళ) అభివృద్ధికి సహకరిస్తున్న మూడు సమూహాలకు (క్రైస్తవులు, జ్యూలు మరియు ముస్లిములు) కొడుంగల్లోర్ ఆశ్రయం కల్పిస్తుంది. త్రిసూర్ ప్రాంతాన్ని 9-12 శతాబ్దాలలో మహోదయపురానికి చెందిన కులశేఖరాలు పాలించారు. 12వ శతాబ్దం తరువాత త్రిసూర్ చరిత్రలో పెరుంపడప్పు స్వరూపం చోటుచేసుకుంది.
1790 లో రాజా రాం వర్మ(శక్తన్ తంబురాన్) (1790-1805) కొశ్చిన్ సామ్రాజ్య సింహాసనం అధిరోహించాడు. శక్తన్ తంబురాన్ పట్టాభిషేకంతో ఈ ప్రాంతంలో ఆధునిక చరిత్ర ఆరభం అయింది. ప్రాంతీయ నాయర్ రాజప్రతినిధుల పతనానికి సరికొత్త రాజరిక వ్యవస్థకు శక్తన్ తంబురాన్ శ్రీకారం చుట్టాడు. తరువాత త్రిసూర్ దాని పరిసర ప్రాంతాన్ని పాలించిన పాలకులలో నంబూద్రి మరియు మేనన్‌లు ప్రధానులు. త్రిసూర్ తాలూకాలోని అత్యధిక భాగం వడక్కునాథన్ మరియు పెరుమనం దేవస్థానాలకు చెందిన మతప్రతినిధులైన యోగియాతిరిప్పదాస్ పాలనలో కొనసాగింది.
20వ శతాబ్ద ఆరంభ కాలంలో దేశం అంతటా వ్యాపించిన రాజకీయ చైతన్యం మరియు జాతీయవాదం త్రిసూర్ ప్రాంతంలో కూడా ప్రభావం చూపింది. అంటరానితనం మరియు ఆలయప్రవేశం వంటి సంఘ సంస్కరణ ఉద్యమాలలో త్రిసూర్ తమ వంతు పాత్ర చక్కగా వహించింది. జాతీయ ఉద్యమంలో గురువాయూర్ సత్యాగ్రహం చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది.
జొల్లాలో అధికభాగం నగరీకరణ చేయబడి ఉంది. నగరీకరణలో జిల్లా రాష్ట్రంలో రెండవ స్థానంలో ఉంది. మొదటి స్థానంలో ఎర్నాకుళం ఉంది. 
త్రిసూరులో ఎళవాలు అత్యధిక సంఖ్యలో ఉన్నారు. తరువాత స్థానంలో ధీవారార్లు మరియు నాయర్లు ఉన్నారు. హిందూ ప్రజలలో అంబలవాసీలు మరియు తమిళ బ్రాహ్మణులు ఉన్నారు. హిందూ ప్రజలు షెడ్యూల్డ్ కులాల ప్రజలు జిల్లా జనసంఖ్యలో 12% ఉన్నారు. క్రైస్తవులలో ప్రధానంగా కాథలిక్కులు (సియో మలబార్ చర్చ్ మరియు లాటిన్ ), జాకోబైట్ సిరియన్ క్రిస్టియన్లు మరియు చల్డీన్‌లు ఉన్నారు. కాథలిక్కులలో 90% మంది జిల్లాలో ప్రదేశాలలో (త్రిసూర్ (4,60,000), ఇరింజలక్కుడా (2,52,000), కోట్టపురం (75,000) ) ఉన్నారు. 
జిల్లాలో ఉత్తరభూభాగంలో ఉన్న చిన్న గ్రామం కున్నంకుళం. ఇది జాకోబైట్స్ (50,000 అనుయాయులు) కేంద్రంగా ఉంది. త్రిసూరులో ఉన్న చల్డియన్ సిరియన్లు 25,000. తొళియూర్ చర్చ్ ప్రధాన కేంద్రంగా 7,000 అనుయాయులు ఉన్నారు. మలంకర ఆర్థడాక్స్ సిరియన్ చర్చ్ అనుయాయుల సంఖ్య కొన్ని వందలు ఉన్నారు. జిల్లాలోని సముద్రతీరంలో ముస్లిములు దీర్ఘకాలంలో ఉన్నారు. మస్లిములు గురువాయూర్ మరియు చవక్కాడ్ ప్రాంతాలలో అధికంగా ఉన్నారు. కైపమంగళం మరియు నత్తిక ప్రాంతాలలో సున్ని ముస్లిములు అధికంగా ఉన్నారు.
మూలం: అధికారిక గణాంకాలు 2007 
Thrissur is situated in south western India and is in the central part of Kerala, India. Thrissur is at sea level and spans an area of about 3032 km². 
జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో మలప్పురం జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో ఇడుక్కి జిల్లా, పాలక్కాడు జిల్లా మరియు తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని కోయంబత్తూరు జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో ఎర్నాకుళం జిల్లా మరియు పశ్చిమ సరిహద్దులో అరేబియన్ సముద్రం (54 కి.మీ పొడవు) ఉన్నాయి. జిల్లా తూర్పు భాగంలో పశ్చిమ కనుమలు పశ్చిమంగా దిగుడుగా ఉంటుంది. జిల్లా మొత్తంగా ఎగువభూములు, మైదానం మరియు సముద్రతీరం అనే మూడు భౌగోళిక భాగాలుగా ఉంటుంది.
జిల్లాలో పెరియార్ నది, చలకుడి నది, కురుమలి నది (కురువన్నూర్ నదికి ఉపనది) మరియు పొన్నై (భారతపుళా) మొదలైన నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. నదులన్ని తూర్పున ఉన్న పర్వతాలలో జన్మించి అక్కడ నుండి పశ్చిమంగా ప్రవహిస్తూ అరేబియన్ సముద్రంలో కలుస్తున్నాయి. ఈ ప్రధాన నదులలో పలు ఉపనదులు సంగమిస్తున్నాయి. జిల్లాలో అథిరపల్లి జలపాతాలు (భారతీయ నయాగరాఅంటారు) ఉన్నాయి.
Eastward panoramic view
Westward panoramic view
త్రిసూర్ ఆర్కియాజికల్ సంపద, చారిత్రక మరియు సాంస్కృతిక సంప్రదాయంతో సుసంపన్నమై ఉంది. ఇది కేరళ సాంస్కృతిక కేంద్రంగా గుర్తించబడుతుంది. త్రిసూర్ పూరం ఉత్సవం త్రిసూర్‌కు ప్రత్యేకత కలిగిస్తుంది.
త్రిసూర్ జిల్లాలో " చర్చ్ ఆఫ్ అవర్ లేడీ ఆఫ్ డోలోర్స్ " (న్యూచర్చ్) ఉంది. దక్షిణాసియాలో ఇది అతిపెద్ద చర్చిగా గుర్తించబడుతుంది. భారతదేశంలో మొదటి చర్చిగా గుర్తించబడుతున్న ఎస్.టి థోమస్ చర్చ్ జిల్లాలోని పలయూర్‌లో ఉంది. చల్దీన్ సిరియన్ చర్చ్ (చర్చ్ ఆఫ్ ది ఈస్ట్) ప్రధాన కార్యాలయం త్రిసూర్‌లో ఉంది. మతసంబంధిత ప్రచురణా సంస్థలు అనేకం మార్ నర్సై ప్రెస్‌లో ప్రచురించబడుతున్నాయి. అతిపెద్ద యాత్రా ప్రదేశం " ఎస్.టి. జోసెఫ్స్ ష్రైన్ " జిల్లాలోని పవరథి వద్ద ఉంది. క్రీ.శ 52లో సెయింట్ థోమస్ (అపోస్టిల్) మొదటిసారిగా కొడుంగల్లూర్‌లో అడుగు పెట్టాడు. సెయింట్ థోమస్ త్రిసూరులో " సెయింట్ థోమస్ చర్చ్ " స్థాపించాడు. ఈ చర్చిలో పలు పురాతన అవశేషాలు బధ్రపరచబడి ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ చరిత్రకారులు దీనిని అంగికరించడం లేదు. 
గురువాయూర్‌లో ప్రఖ్యాత కృష్ణుని ఆలయం ఉంది. ఇది త్రిసూరుకు 25 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ప్రంపంచంలోని హిందువులు అందరూ ఇక్కడకు కృష్ణుని దర్శనార్ధం వస్తుంటారు. చవకడి మరియు కున్నంకుళం వరుసగా ముస్లిములకు మరియు క్రైస్తవులకు యాత్రా స్థాలాలుగా ఉన్నాయి. త్రిప్రయార్ ఆలయం మరొక ప్రముఖ ఆరధనాప్రాంతగా ఉంది. కేరళ రాష్ట్రంలోని మూడు ప్రసిద్ధ శ్రీరాముని ఆలయాలలో ఇది ఒకటి. మిగిలిన రామాలయాలలో తిరువిల్వమాల ఆలయం మరియు కడవల్లూరు రామాలయాలు ప్రధానమైనవి.
కొడుంగల్లూర్ మునుపటి చేర సామ్రాజ్యానికి రాజధానిగా ఉండేది. ఇది ఆర్కియాలజీ మరియు చారిత్రక ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది. ఇక్కడ ఉన్న భగవతి ఆలయం వేలాది భక్తులను ఆకర్షిస్తూ ఉంది. చెరామన్ జుమా మసీద్ భారతదేశంలో అతిపురాతన మసీదుగా విశ్వసించబడుతుంది. ఇరింజల్కుడాలో దేశంలో ఒకేఒక ఆలయమని భావిస్తున్న " భారత టెంపుల్ " ఉంది. కూడల్‌మాణిఖ్యం ఆలయం వద్ద ఉనై వారియార్ స్మరకా కల్యాణనిలయం ఉంది. కథాకళి నృత్య శిక్షణకు ఇది కేంద్రంగా ఉంది. పురాతన కాలం నుండి కేరళ రాష్ట్రంలో త్రిసూర్ వేదాధ్యానికి ప్రధాన కేంద్రంగా ఉంది. ఈ భూమిలో ఇప్పటికీ యాగాలు నిర్వహించబడుతుంటాయి. ఇది త్రిసూర్ కేంద్రస్థానంలో ఉంది.త్రిసూర్ జిల్లాలో మొదటి వార్తాపత్రికగా 1920లో " లోకమాన్యన్ " స్థాపించబడింది. తరువాత 1941లో దీనబంధు పత్రిక స్థాపించబడింది. జిల్లాలో ప్రధానంగా మలయాళ మనోరమా, మాత్రుభూమి, దేశాభిమాని, దీపిక (వార్తాపత్రిక), కేరళకౌముది, మధ్యమం మొదలైన మలయాళ వార్తాపత్రికలు ప్రచురించబడుతున్నాయి. నగరంలో పలు ఈవెనింగ్ పేపర్లు ప్రచురించబడుతున్నాయి. జిల్లాలో హిందీ, కన్నడం, తమిళం మరియు తెలుగు మొదలైన ఇతరభాషా పత్రికలు అధిక సంఖ్యలో విక్రయించబడుతున్నాయి.
త్రిసూర్ చేనేతకు పరిశ్రమకు మరియు టెక్స్‌టైల్స్ పరిశ్రమకు ప్రసిద్ధి చెందింది. అళగప్పా నగర్‌లో ఉన్న " అళగప్పా టెక్స్‌టైల్స్", కేరళ లక్ష్మీ మిల్స్ (పుళలి), త్రిసూర్ కాటన్ మిల్స్ (నత్తిక), 
రాజ్‌గోపాల్ టెక్స్‌టైల్స్ (అథాని), సీతారాం స్పిన్నింగ్ అండ్ వీవింగ్ మిల్స్" (త్రిసూర్), వనజ టెక్స్‌టైల్స్ (కురియచిరా), భగవతి స్పిన్నింగ్ మిల్స్, (థానికుడం) మరియు కున్నథ్ టెక్స్‌టైల్స్, (త్రిసూర్) మొదలైన వస్త్ర పరిశ్రమలు ఉన్నాయి.
కాయిర్ మరియు టైల్స్ పరిశ్రమలు జిల్లాలో అనేకమందికి ఉపాధి కల్పిస్తున్నాయి. 1905 లో మొదటి సా మిల్ స్థాపించబడింది. సామిల్లుకు అవసరమైన టింబర్ త్రిసూర్ మరియు చలకుడి అరణ్యాల నుండి లభిస్తుంది. త్రుసూర్‌లో ఆహారపదార్ధాల తాయారీ పరిశ్రమ అభివృద్ధి చెంది ఉంది. జిల్లాలో దారికో కేనింగ్స్ మరియు కాయీ కేనింగ్స్ సంస్థలు ప్రధానమైనవి.రెండింటికీ త్రిసూరులో 
ప్రధాన యూనిట్లు ఉన్నాయి. నదతర వద్ద త్రిసూర్ ఫ్రూట్స్ మరియు వెజిటబుల్ మార్కెటింగ్ సొసైటీ కేనిగ్ ఇండస్ట్రియల్ యూనిట్‌ను స్థాపించింది. ఇది ప్రస్తుతం విజయవంతంగా నడుస్తుంది. 
జిల్లాలో అదనంగా అగ్గిపుల్లల పరిశ్రమ, మందులతయారీ పరిశ్రమ, ప్రింటింగ్ పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. త్రిసూర్ పరిశ్రమలు శీగ్రగతిలో అభివృద్ధి చెందుతున్న నగరంగా గుర్తించబడుతుంది. 1957 లో 
త్రిసూర్‌లో మొదటి " వర్కర్స్ ఇండియన్ కాఫీ హౌస్ స్థాపించబడింది. థానిక్కుడం సమీపంలోని మదక్కర వద్ద 400 కి.వా విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేయగలిగిన పవర్ స్టేషను స్థాపించబడింది. ఈ పవర్ స్టేషను రాష్ట్ర విద్యుత్తు అవసరాలలో 30% అందిస్తుంది. త్రిసూర్‌కు దక్షిణంలో ఉన్న అవనిసేరి గ్రామం కుటీరపరిశ్రమలు మరియు ఖాది కేంద్రంగా ఉంది.