భట్ట రాజులు
ఆంధ్రప్రదేశ్,తెలంగాణా,కర్నాటక,తమిళనాడు మొదలగు రాష్టాలలో పేర్ల చివర 'రాజు' 'వర్మ' అని ఉన్న వర్ణ వ్యవస్థ.
వీరిని బ్రహ్మ క్షత్రియ, పండిత రాజులు, వేద క్షత్రియ, చంద్రవంశం రాజులు అని కూడ పిలుస్తారు.
బీసీ కులాల్లో వత్తు అక్షరంతో ప్రారంభమయ్యే ఏకైక అగ్ర కులం వీరిదే.
వీరిది రాజర్షి సంప్రదాయం. విశ్వామిత్రుడు వీరికి మూల పురుషుడు. జనక మహరాజు వీరి ఆదర్శ రాజుగా నిలుస్తాడు.
పురాణాల ప్రకారం సృష్టి ఆదిలో బ్రహ్మ రుద్రులచే వరుణ యజ్ఞము చేయబడెను. ఆ యజ్ఞంలో బృగు, అంగీర, కవి అను ముగ్గురు తేజశాలురు ఉద్భవించారు. కవి ఉద్భవింపగానే బ్రహ్మను స్తుతి చేయడం ఆరంభించాడు. అప్పుడు అతనికి బ్రహ్మరావ అని నామకరణం చేశాడు. తరువాత కవి వేదరూపియై వేదవాక్కు బ్రహ్మను స్తోత్రం చేయగా బ్రహ్మ కవిని భట్ట అనే పేరుతో అశీర్వదించాడు. ఈ విధంగా కవికి బ్రహ్మ భట్ట అను పేరు వచ్చింది.
భట్ట పదం పరిభాషణ పదం నుండి వచ్చింది. భట్ట పదానికి అనేక అర్ధాలున్నాయి. భట్ట అనగా ఉద్భత్, విద్వాన్, కవి, పండితుడు, మరియు దార్శినికుడు అని నిఘంటువులో పేర్కొనబడినవి. భట్ట అనగా అగ్ని, స్వామి, యోధ, మరియు సూర్యుడు అని చెప్పబడినవి. భట్టును గురువు మరియు సాహిత్య నిపుణుడు అని అంటారు. ద్రావిడ భాష (తమిళం) లో భట్టు శబ్దమునకు పురోహితుడు అని అర్ధమున్నది. భట్టలో (పాండిత్యంలో) రాజులుగా పిలువబడుట చేత భట్టరాజులుగా పిలుబడ్డారనే సిద్ధాంతంకూడా ఉంది.
భట్ట జాతి అతి ప్రాచీనమైన జాతి. దాదాపు 2200 సంవత్సరాల పూర్వము వరకూ భట్ట జాతి ఆవిర్భవించలేదు. కవి ఋషి సంతానము బ్రాహ్మణ వర్ణంలోనే ఒక భాగమై భట్ట పదమును తన పేరులో ధరించెడివారు. క్రీస్తు పూర్వం గుప్తుల కాలంలో 'బ్రహ్మరావ భట్ట' అనే పేరుతో భట్ట జాతి ఆవిర్భవించింది. తరువాత 500 సంవత్సరాల వరకూ భట్ట జాతి - బ్రహ్మ భట్ట, మహారాజ్, భట్ట, గౌడ అను 5 శాఖలుగా విస్తరించింది. తరువాత కాలక్రమేణా భట్ట జాతిలో అనేక మార్పులు కలిగినవి. కొన్ని శాఖలు సన్నగిల్లాయి, మరికొన్ని శాఖలు ఉత్పన్నమయ్యాయి. ప్రస్తుత కాలంలో భట్ట జాతిలో 5 ముఖ్యమైన శాఖలు మరియు ఎన్నో ఉపశాఖలు భారతదేశమంతటా విస్తరించి ఉన్నాయి. భట్టరావ అను శాఖవారు రాజస్తాన్ రాష్ట్రంలోను, బ్రహ్మ భట్ట అను శాఖవారు ఉత్తరప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్ మరియు ఉత్తరాంచల్ రాష్టాలలోను, భట్టరాయ అనువారు బీహార్, బెంగాల్, హర్యానా, హిమాచల్ ప్రదేశ్ మరియు పంజాబ్ రాష్ట్రాలలోను, బారోట్ అను శాఖవారు గుజరాత్ రాష్ట్రంలోను, మరియు భట్టరాజు అను శాఖవారు ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తమిళనాడు మరియు కర్నాటక రాష్ట్రాలలోను ప్రబలియున్నారు. భట్ట జాతిలో 89 ఋషి గోత్రములు చెప్పబడియున్నవి. భట్ట రాజులలో కూడా 30 ఋషి గోత్రములు ఉన్నాయి. భట్ట జాతి వారు ఎన్నో ఇతర జాతులవారికి గురువులుగా వెలసిల్లారు. ఛత్రపతి శివాజి మహారాజుకు గంగా భట్టు గురువుగా వ్యవహరించాడు, విక్రమాదిత్య మహారాజుకు భేతాళ భట్టు ఉపదేశికుడుగా ఉండేవాడు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో భట్టరాజులు క్షత్రియులకు, వెలమ, రెడ్డి, దొరలకు గురువులుగా ఉండేవారు. భట్ట రాజులు బ్రాహ్మణ ఉపకులాల్లో ఒక కులము. అందువలన వీరికి కూడా బ్రాహ్మణ గోత్రాలు ఉన్నాయి.
కౌరవ-పాండవ యుద్ధానంతరం ధర్శరాజు రాజ్యపాలన చేసాడు.తదనంతరం మనుమడగు పరిక్షన్మహరాజు రాజ్యపాలన కావించాడు.భారత యుధ్ధానంతరం ఈ దేశంలో అయోధ్య,హస్తిన,మగధ,నేపాళం,కాశ్మీరం అనే అయిదు రాజ్యాలు గుర్తింపు కలిగి ఉన్నయి.
ఇక్ష్వాకుణామయం వంశః సుమిత్రంతో భవిష్యతి యతస్తం ప్రాప్య రాజానం,సంస్థానం ప్రప్స్యతి వెైకలా
బ్రహ్మక్షత్రస్వయో యోనిర్వంశో దేవర్షి సత్కతః 
క్షేమకం ప్రాప్యరాజానాం సంస్థనం ప్రాప్స్యతేకలౌ.
భారత యుధ్ధానంతరం అయేధ్య,హస్తిన రాజ్యాలు క్రమంగా సుమిత్రుడు,క్షేమకుడు అను వారితో రాజ్యాధికారాన్ని పోగొట్టుకొన్నడు,తదనంతరం బ్రహ్మ క్షత్రియులు భారతదేశ పాలకులైనట్లు తెలియచున్నది.
మగధ రాజ్యాన్ని "కలి"పూర్వం36వ సంవత్సరం లగాయితూ క్రీస్తుపూర్వము 3136 సంవత్సరములను ఈక్రింది వంశాలు పరిపాలన కావించాయి.
22 మంది బార్వద్రధ వంశ రాజులు 930సం॥లు
5 గురుప్రజ్యోతి వంశ రాజులు 138సం॥లు
10 మందిశిశు నాగ వంశ రాజులు 360సం॥లు
9మంది నందవంశ శూద్రరాజులు 100సం॥లు
12మంది సూర్య వంశ శూద్రరాజులు 316సం॥లు
10 మంది మౌర్య శూద్రరాజులు 399 సం॥లు
4 కాణ్వ వంశ బ్రాహ్శణరాజులు 85సం॥లు
32 మంది బ్రహ్మక్షత్రియ వంశీయులు 506సం॥లు
రాజ్యాపాలన చేసారు.
బ్రహ్మాక్షత్రియులే తొలి ఆంధ్రరాజులు. వీరు ఆంధ్ర దేశంలోనే కాక కాణ్వవంశం రాజులు కాలంలో మగధ సామ్రాజ్యాన్ని వశపరచుకొన్నారు.వీరికే 'ఆంధ్రతృత్యూలుఆంధ్ర భృత్య రాజులు' బ్రహ్మాక్షత్రియులు అనే పేర్లు ఉన్నాయి."ఈ బ్రహ్మాక్షత్రియులే భట్టు రాజులు ".వీరి కాలంలోనే ప్రజలందరికీ నైతిక, ఆధ్యాత్మిక ప్రవృత్తి గలవారుగా ప్రభోధము చేసేందుకు అంతకు పూర్వమున్న మతాల 'సారంగభట్ట మతం' స్థాపించెను.
1.అలంకారం 2.బడబాగ్ని 3.బుక్కర
4.భల్లం 5.భట్ 6.చల్లగాలి 7.చలువగాలి 8.చక్రవారం
9.చింట,(చింత, చింతా) 10.చెరువు 11.చెరివి 12.దింటకుర్తి
13.దిగ్ల 14.ఈదర 15.గౌర్రాజు 16.కప్ప 17.మోడెంపూడి
18.నండూరి 19.నడింపల్లి 20.నిడదవోలు 21.నీలకఠం
22.ఊడుముడి 23.ప్రతికంఠం 24ప్రతిగడుపు 25.రణభట్టు
26.సందేషి 27.సందేసం 28.సూరవరపు (సూరివ) 29.షణ్ముఖి
30.తాతంపూడి 31.తిరుమూరి 32.తుమ్మలపల్లి 33.వర్నకవి
34.విలాసకవి 35.వేదరాజు 36.వేముల 37.కలిదిండి
38.కమలాకరం 39.కిరెంపూడి 40.కొండురు,కోండ 41.కొండాలా
42.కోళ్ళపు 43.కోలకలూరి 44.గుండాభట్టు 45.గుంధభట్టు
1.అరవ 2.అబ్బరాజు 3.అంబటి
4.అక్కిరాజు 5.అనంతరాజు 6.అన్నవరం 7.అల్లూరు, అల్లూరి
8.బసవరాజు 9.బాహటం 10.బాలరాజు 11.కూరపాటి
12.చక్రధర 13.దశరథ 14.దిగ్ల 15.దీవెన 16.దూపటి
17.లేఖరాజు 18.కళహస్తి 19.కదురు 20.మహశివభట్టు
21.మాచిభట్టు 22.మీసరగండ 23.ముంగర 24.మేడిగరాజు
25.మోరంఫూడి 26.నందిరాజు 27.నాగరాజు 28.నిడదవోలు
29.నిడుమోలి 30.ప్రబందాకం 31.పెద్దిరాజు 32.రంగినేని
33.రామాయణ 34.రాళ్ళబండి 35.రాఘవ 36.రాంపల్లి
37.రాఘవరాజు 38.రెడ్డిచర్ల 39.సందేశం 40.సంగరాజు
41.సింగరాజు 42.సూరభట్టు 43.సూర్యభట్టు 44.వారకవి
45.వరికుంట 46.వడ్డేమాను 47.విద్యాధరణి
48.విజయభట్టు 49.వివేకం 50.విశ్వనాధం 51.వెర్రిజుక్క
52.గొట్టిముక్కల 53.కొప్పెర్ల 54.గోకరాజు 55.అయినంపూడి
56. సయ్యపరాజు 57.జంపన 
1.అంబటి 2.అక్కిరాజు 3.అలంకారం 4.అమృతలూరు 5.అగిలి
6.అంపజాలం 7.అర్తుమరాజు 8.ఆళ్ళగడ్డ 9.అయ్యపరాజు
10.అత్యుతని 11.ఆకేటి 12.ఆర్లగడ్డ 13.బిరుదురాజు
14.చంద్రరాజు 15.దేవరాజు 16.మలయమృతం 17.మండపల్లి
18.ముడిమలుపు 19.మోహనపు 20.సరికొండ 21.సమ్మెత
22.సకినాల 23.సగినాల 24.సామలూరు 25.సామనూరు
26.సిరివెళ్ళ 27.వ్యాసభట్టు 28.విద్యాధరణి 29.వీణ
30.వేగీషన 30.గంధం 31.కంపరాజు 33.గణితం 34.పూసపాటి
35.మనువోలు 36.పాయసం 37.ఈశ్వరరాజు 38.బులిరాజు
39.శకునాల, 
1.బల్ల(భళ్ళం) 2.బండ్ల
3.బాలగోపాలం 4.బ్రహ్మండభేరి 5.చుక్కన 6.ధేనువుకొండ
7.మకరాజు 8.ముప్పల 9.నక్క 10.నన్నపురాజు 11.పూసపాటీ
12.రవ్వ 13.రావూరు 14.సరస్వతుల 15.సన్నపరాజు
16.సురకవి 17.వేమరాజు 18.ఎర్రభట్టు 19.యర్రంరాజు
20.యల్లంరాజు 21. ధేనువకొండ 22. నంద్యాల 23.
నడింపల్లి 24. పిన్నమరాజు 25. పూసపాటి 26. పేరిచర్ల
27.పొత్తూరి 28.బుద్దరాజు 29. బెజవాడ 30. భేతాళ
31.ముదునూరి 32.మంతెన 33. నంద్యాల 34.రావిపాటి
35.రాఘవ 36.వలివర్తి 37.కాకర్లపూడి 38.గాదిరాజు
39.తిరుమలరాజు 
1.అర్యభట్టు
2.అనంతరాజు 3.అడ్లురి 4.అరుషభట్టు 5.అవధానం
6.అట్లూరి 7.అనతరాజు 8.ఆస్థానదిట్ట 9.ఆర్షభట్టు
10.బడబాగ్ని 11.బసవరాజు 12.బండ్ల 13.బిత్రగుంట
14.బాలాగోపాలం 15.భీమరాజు 16.బుడంగుంట 17.బ్రహ్మండభేరి
18.భళ్ళం 19.భట్టు 20.భారతం 21.చక్రాల 22.చల్లగాలి
23.చాటపర్తి 24చిరంజీవి 25.చిటిమనేని 26.చిట్రాజు
27.చుక్కన 28.చెన్నమధావుని 29.దింటకుర్తి 30.దీవెల
31.దేవరాజు 32.ఈలపాటి 33.లోలభట్టు 34.కల్వకోలన్
35.కట్ట. 36.మండపాటి 37.మహశివభట్టు 38.మకరాజు
39.మీసరగండ 40.ముంగర 41.ముత్యాల 42.మెగపాటి
43.నవరసాల 44.నండూరి 45.నన్నయ్యభట్టు 46.నాగరాజు
47.నిడదమోలు 48.నిడమూరి 49.నిడిమోరు 50.నున్న
51.ఊడుముడి 52.పండ్రాజు 53.పడాలి 54.పగిడికొండల
55.ప్రబందాకం 56.పలగిరి 57.పైడికొండలు 58.పొత్తూరు
59.పోలిక 60.రత్నకరం (రత్నకారం) 61.రవ్వ 62.రంగినేని
63.రామాయణం 64.రాక్షస 65.రామచంద్రుని 66.రాయభట్టు
67.సరస్వతి 68.సిద్దాపురం 69సూరవరపు (సూరివ)
70.తనడాల 71.తళ్ళభట్టు 72.తమ్మెద 73.ఉపేంద్రం
74.ఉప్పలపు 75.ఉదయభాను 76.వర్నకవి 77.వడాలి
78.వడ్లూరి 79.వనుకూరి 80.విరూపాక్షం 81.వినుకొండ
82.దేనువుకొండ. 83.కంఠంస్త్ఫర్తి 84.గాదిరాజు *శ్రీవత్స
గోత్రము
1.ఆత్మకూరు 2.ఆర్య 3.చెన్నప్రగడ
4.చేమకూరి 5.దేవులపల్లి 6.మహళి 7.మాలరాజు
8.మాచిరాజు 9.మీసరగండ 10.మున్నంగి 11.నక్క
12.నన్నపురాజు 13.ఊటుకూరు 14.పూసపాటి 15.రాచవేల్పుల
16.సాత 17.తోకచిచ్చు 18.ఉండి 19.వెళ్ళాల 20.ఏనుగుధాటి.
1.బడిగికొండల 2.చక్రతనం 3.చల్లగాలి
4.మీపరగండ 5.మీసరగండ 6.పగిడికొండలు 7.పైడికొండలు
8.సిద్ధాపురం 
1.భవటూరు 2.చవుటూరు
3.చిండపాటి 4.దశరధ 5.దాట్ల 6.నండూరి 7.పెనగలూరి
8.నన్నపురాజు 
1.అవదానం 2.దశరధ
3.కాంచనపల్లి 
1.చాటపర్తి
2.పట్టాభి 3.ఉమ్మడిదేవు 4.ఉదయ భాను *గౌతమి
మహర్షి గోత్రము
1.భూషణం 2.మాణిక్యం 3.పశుమర్తి
4.వెళ్ళసిరి 5.ముక్తేశ్వరం 6.తంగెళ్ళ 7.ఉండి 8.వెంగళరాజు
1.భాస్కరుని 2.ప్రతిగడప 3.యాదరాజు
1.ఎనపకుతిక 2.ఏలూరు 
గోత్రము
1.అతివరం. 
1.బుక్కరాజు
1.పెంటపాటి (పంటపాటి) 
1.పోరంకి
1.తమకి 2.తునికి
3.తముకి
1.చిట్మన్ని 2.గణపతి
1.షణ్మఖి 
1.కట్ట 2.కొంట(కొంతం) 3.శివంగి 
గోత్రము
1.ప్రతికంఠం శౌక్యనస గోత్రము 1.చక్రాల
1.ధేనువుకొండ. 2.ఓంకారందర్శకుడు, నాటక ప్రయోక్త.
1.శ్రీ పచ్చకప్పురపు తిరువేంగళరాజు
2.శ్రీ రామరాజ భూషణుడు (భట్టుమూర్తి) 
3.శ్రీ రత్నాకరం గోపాలరాజు
4.శ్రీ రాయభట్టు వీరరాఘవ కవి
5.శ్రీ రత్నాకరం అప్పన్న కవి
6.శ్రీ కాసుల పురుషోత్తమ కవి 
7.శ్రీ అంబటి లక్ష్మినరసింహ రాజు
8.శ్రీ రత్నాకరం సుబ్బారాజు
9.శ్రీ రాళ్లబండి పట్టాభిరామ రాజు
10.శ్రీ మాచిభట్టు కేశవరాజు
11.శ్రీ బిరుదురాజు శేషాద్రి రాజు
12.శ్రీ వరకవి శ్యామరాజు-రామరాజు (జంటకవులు) 
13.శ్రీ నరహరిభట్టు
14.శ్రీ హరినాధ భట్టు
15.శ్రీ దేవళ్రాజు భట్టు
16.శ్రీ ప్రత్తిగొడుపు రాఘవ రాజు
17.శ్రీ ఓంకారం గరవరాజు
18.శ్రీ బిరుదురాజు పాపరాజు
19.శ్రీ కొడవలూరి రామచంద్ర రాజు
20.శ్రీ ఉండి అప్పలరాజు
21.శ్రీమతి మాచిరాజు రాజేశ్వరమ్మ
22.శ్రీ బిరుదురాజు శేషాద్రి రాజు
23.శ్రీ ఆచార్య బిరుదురాజు రామరాజు 
24.శ్రీ మాకరాజు కవి
25.భారతదేశ కవి శ్రీ భల్లం జానికి రామరాజు
26.శ్రీ రాళ్లబండి పట్టాభిరామరాట్కవి
27.శ్రీ రాళ్లబండి నరసింహముర్తి రాజు కవి
28.శ్రీ రాళ్లబండి కవిరాజులు
29.శ్రీ రాళ్లబండి సుబ్బరాజు కవి
30.మహకవి శ్రీ పోట్లదూర్తి పెద్దరామరాజు
31.కవి సుధానిధి శ్రీ భల్లం తిరుపతి రాజు
32.శ్రీ జనపనీని సూర్యనారాయణ రాజు కవి 
33.శ్రీ గోళ్ల బుచ్చిరాజావధూత
34.మహకవి శ్రీ దుర్గానంద్
35.చెన్నమాధవుని వెంకట రామరాజు 
36.జనపనీని వెంకటరాజు
37. పండిత శ్రీ చిరంజీవి వెంకట సూర్యనారాయణ రాజు
38.పండిత శ్రీ లోలభట్టు సూర్యనారాయణ రాజు
39.మధురకవి శ్రీ రసరాజు
40.శ్రీ దేవరాజు మహరాజు
41.శ్రీ కంఠస్ఫూర్తి
42.శ్రీ ఉప్పల సుబ్బారాజు
43.డా"కాంచనపల్లి గోవర్ధన రాజు
44. శ్రీ రాళ్లబండి కవిత ప్రసాద్...
బ్రాహ్మణుల వలే భట్టురాజులు కూడా ద్విజులు. - అనగా ఉపనయనము (ఒడుగు) సమయంలో జంద్యము (యజ్ఙోపవీతం) ధరించే ఆచారం ఉంది.
బారసాల , కేశఖండనం, ఉపనయనం,
కన్యాదానం , కాశీ యాత్ర వగైరా ఉన్నాయి. .
1.బ్రహ్మ భట్ట పంచాయత్ (ఢిల్లీ) 2.బ్రహ్మ భట్ట నవ యువక్ మండలి (ఢిల్లీ) 3.భట్ట సేవా సంఘం (లక్నో) 4.బ్రహ్మ భట్ట యువజన సంఘం (ఉత్తర ప్రదేశ్) 5.బ్రహ్మ భట్ట సంఘం (ఉత్తర ప్రదేశ్) 6.బ్రహ్మ భట్ట నవ యువక్ సంఘం (ప్రయాగ) 7.బ్రహ్మ భట్ట సభ(మధుర) 8.శ్రీ బ్రహ్మ భట్ట సభ(ఝాన్సీ) 9.శ్రీ బ్రహ్మ భట్ట బ్రహ్మ వికాస్ పరిషత్(ఉరయా) 10.శ్రీ బ్రహ్మ భట్ట సమాజ్ సేవా పరిషత్ (రాయబరేలి) 11.గుజరాత్ బ్రహ్మ భట్ట సభ(అహ్మదాబాద్) 12. బ్రహ్మ భట్ట మండలి మరియు భగినీ సమాజ్(అహ్మదాబాద్) 13.బ్రహ్మ భట్ట విద్యుత్తేజక్ మండల్(బరోడా) 14.బ్రహ్మ భట్ట సమాజ్(గాంధీనగర్) 15. బ్రహ్మ భట్ట మండల్(ఆనంద్) 16. బ్రహ్మ భట్ట సమాజ్ (కలకత్తా) 17.బీహర్ ప్రాంతియ బ్రహ్మ భట్ట సభ(ముజఫర్ పూర్) 18.బ్రహ్మ భట్ట నవ యువక్ సంఘం (సారన్) 19.భట్ట రాజ సంఘం (చెన్నై) 20.రాజక్కల్ సంఘం (చెన్నై) 21.రాజుల సంఘం (బెంగళూరు) 22. భట్టరాజ పుత్ర సూర్యదయ సభ (భట్లమకుటూరు) 23.విద్యత్ కుల దీపికా భట్టు సంఘం (పూలపల్లి, తూర్పుగోదావరి జిల్లా) 24.భట్టురాజు మహజన సభ (విజయవాడ) 25.నిజాం రాష్ట్ర ఆంధ్రదేశ భట్ట రాజులు సంఘం (హైదరాబాద్) 26.భట్ట రాజు సంఘం (హైదరాబాద్) 27.భట్ట రాజ సంఘం(ఆంధ్రప్రదేశ్, విజయవాడ) 28. తెలంగాణ భట్రాజు సంఘం (హైదరాబాద్)
నేడు భట్టురాజులు గోదావరి 
జిల్లాలలో, గుంటూరు, కృష్ణా, నెల్లూరు, కడప ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తారు. వీరి పేర్ల చివర
ఎక్కువగా రాజు లేక వర్మ అని ఉంటుంది. ఆంధ్ర భట్టురాజులు గృహనామాలు, మరియు
గోత్రాల పేర్లు బట్టి వీరిని గుర్తుబట్టవచ్చును. భారతీయ
కుల వర్గీకరణ వ్యవస్థ ప్రకారం నేడు ఆంధ్ర దేశంలో వీరు (ఒబిసి) విభాగానికి చెందుతారు. కొన్ని రాష్ట్రాల్లో ఒసి విభాగానికి చెందుతారు. ప్రస్తుతం భట్టురాజులు 
జనాభా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ లో కేవలం 1% మాత్రమే ఊన్నారు.
ఒకప్పుడు పండితులుగా, రాజ్యాలేలిన వీరు, ప్రస్తుతం ప్రధానంగా
ఉపాధ్యాయులు, వ్యవసాయం, వ్యాపారరంగం, పారిశ్రామిక రంగం, సినిమా రంగంలో ఉన్నారు. భట్టురాజుల కొద్ది మంది మాత్రమే ధనవంతులుగా
ఉన్నా చాలా వరకూ దారిద్ర్య రేఖకు దిగువగా ఉన్నారు. వీరికి
ప్రభుత్వ ఉద్యోగ అవకాశాలు చాలా తక్కువ. అందుచేత
రిజర్వేషన్ సిష్టమ్ కేవలం కులాన్ని బట్టి కాకుండా ఆర్థిక
స్థితిని బట్టి ఉంటే న్యాయమని సామాజిక విశ్లేషకుల
భావన.
శబరిమలైలో అయ్యప్ప దేవాలయంలో ఇప్పటికీ పూజారులుగా ఆనువంశీకులుగా భట్టురాజులే అర్చకులుగా కొనసాగుతున్నారు.
ఆరో శతాబ్దపు ఆర్యభట్టు నాటి నుండి భట్ట రాజులు విద్యావికాసం, ఔన్నత్యం చరిత్రపుటలలో నిక్షిప్తమై ఉందనేది వాస్తవం.
శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలోని అష్టదిగ్గజాలలో ఒకరైన రామరాజభూషణుడు (భట్టుమూర్తి) మొదలు వనపర్తి, గద్వాల్‌వంటి సంస్థానాల వరకు ఆయా రాజుల కొలువుల్లో ఆస్థాన పండితులుగా వెలుగొందారు భట్టరాజులు. పండిత అర్థం ధ్వనించే `భట్‌' రాజులు వీరు. కనుకనే తాము బ్రాహ్మణుల కన్నా అధికులమని ప్రకటించుకోవటంతోపాటు, మద్యం, మాంసానికి దూరంగా ఉంటూ నియమనిష్టలతో జీవితం గడిపిన వారూ వీరిలో ఉన్నారు. కొన్ని దశాబ్దాల క్రిందట `భట్టు బ్రాహ్మణ సంఘం' అని ఒక సంఘాన్ని కూడా స్థాపించి బ్రాహ్మణులకు గట్టి పోటీ ఇచ్చే ప్రయత్నం చేశారు. కనుకనే అప్పట్లో వారి పేర్ల చివర `భట్టు'అనే పదాన్ని చేర్చుకున్నారు.పురాణాలనే కాకుండా, చారిత్రక గ్రంథాలనూ ఆపోసన పట్టడంతో విద్యాపరంగా వీరు ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు. సరస్వతీపుత్రులుగా కొనియాడబడ్డారు. బీసీ కులాల్లో వత్తు అక్షరంతో ప్రారంభమయ్యే ఏకైక బీసీ కులం వీరిదే. తమలో 95 శాతం మంది అక్షరాస్యులు ఉన్నారని వీరు గర్వంగా చెప్పుకొంటారు. ఎక్కువమంది ఉపాధ్యాయులుగా దర్శనమిస్తుంటారు. కొద్దోగొప్పో ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకున్నవారు ప్రైవేటు పాఠశాలలను నెలకొల్పి తాము బతకటమే కాకుండా మరికొంతమందికి ఉపాధి కల్పిస్తున్నారు.
బెంగళూరు లో సాఫ్ట్ వేర్ మరియు ఇంజనీరింగ్ కళాశాల 80 శాతం భట్టు రాజులవే
భట్టు రాజులు పండితులుగా ఆయా గ్రామాలలో విద్యార్థులకు పాఠాలు చెప్పి కుటుంబాన్ని పోషించుకునే వారు.అప్పట్లో వీరికి అగ్రహారాలు, జాగీరులు ఇచ్చి గౌరవించినవారూ ఉన్నారు. ఇప్పటికీ గుంటూరు, నల్లగొండ జిల్లాలో భట్టువారిపల్లి, భట్టుగూడెం వంటి పేర్లు వినిపిస్తాయి. విద్యపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టిన కారణంగా వీరిలో అక్షరాస్యత శాతం బాగా పుంజుకుంది. కనుకనే భట్టరాజులు బిసి జాబితాలోకి చేర్చటంతో బిసి-డిగా పరిగణించబడ్డారు. తెలంగాణలో వీరిని `రాజుగారు' అని గౌరవంగా పిలుస్తారు. `భట్టు దీవెన బ్రహ్మ దీవెన'గా భావిస్తారు. కనుకనే పెళ్ళికి ముందు గ్రామీణ ప్రాంతాలలో భట్టు రాజుల దీవెనకోసం వెడుతుంటారు. భట్టరాజులు,సాతాని వైష్ణవ, మున్నూరు కాపు, పెరిక క్షత్రియ,
కులాల వారికి కులవృత్తులు లేవు కనుక ఇటువంటి కులాలన్నింటికీ ప్రత్యేక కార్పొరేషన్‌ ఏర్పాటు చేయాలని ప్రభుత్వాన్ని కోరుతున్నారు. తమది తెలివిగల జాతి అయినప్పటికీ తగిన ఆదరణ లేదని విచారం వ్యక్తం చేస్తుంటారు.
https://te.m.wikipedia.org/wiki/భట్టు_రాజులు_ఇంటి_పేర్లు_గోత్రలు
రాజులు గోత్రాలు, గృహనామాలు
లంకె లంకెపేరు