షార్ప్‌విల్లే మారణకాండ
షార్ప్‌విల్లే మారణకాండ 21 మార్చి 1960న దక్షిణాఫ్రికాలోని ట్రాన్స్‌వాల్ ప్రావిన్స్‌ (ప్రస్తుతం గాటెంగ్ అని పిలుస్తున్నారు)లో ఉన్న షార్ప్‌విల్లే పట్టణప్రాంత పోలీసు స్టేషను‌ వద్ద చోటు చేసుకుంది. పోలీసుల కంటే ఎక్కువ సంఖ్యలో పాల్గొన్న నిరసనకారుల యొక్క ఒక రోజు ఆందోళనల అనంతరం దక్షిణాఫ్రికా పోలీసులు వారిపై కాల్పులు జరిపారు. ఈ ఘటనలో 69 మంది హతమయ్యారు. అయితే ఆందోళనకారులు శాంతియుతంగా ఉన్నారని కొన్ని వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. పోలీసులపై ఆందోళనకారులు రాళ్లు రువ్వడంతో అనేక మంది పోలీసు అధికారులు గాయపడ్డారు. పోలీసు స్టేషను చుట్టూ ఉన్న ప్రహరీని దాటుకుని లోపలికి చొచ్చుకొచ్చేందుకు ఆందోళనకారులు ప్రయత్నించడం వల్లే వారిపై కాల్పులు జరిపినట్లు మరికొందరు తెలిపారు.
1920ల నుంచి నల్లజాతి దక్షిణాఫ్రికన్లు అనుమతి చట్టాల (పాసు చట్టాలు) ద్వారా నియంత్రించబడ్డారు. అది షార్ప్‌విల్లే మారణకాండకు దారితీసింది. హెండ్రిక్ వెర్వోయర్డ్ నేతృత్వంలోని వర్ణవిచక్షణను సమర్థించే నేషనల్ పార్టీ ప్రభుత్వం మరింత విభజనను అమలు చేయడానికి ఈ చట్టాలను ఉపయోగించింది. 1959-1960 మధ్యకాలంలో ఆ చట్టాలను మహిళలకు కూడా విస్తరించారు. 1960ల నుంచి ఈ అనుమతి చట్టాలు ప్రభుత్వం తన రాజకీయ ప్రత్యర్థులను ఖైదు చేయడానికి ఉపయోగించిన ప్రాథమిక ఆయుధాలుగా ఉండేవి. అదే సమయంలో ఈ చట్టాలపై ప్రధానమైన వ్యతిరేకత పుంజుకుంది. దాంతో అప్పట్లో ప్రతిఘటన రాజకీయాలు ఊపందుకున్నాయి.
ఆఫ్రికన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ (ANC) అనుమతి చట్టాలకు వ్యతిరేకంగా ఒక ఆందోళనల ఉద్యమాన్ని చేపట్టాలని నిర్ణయించుకుంది. ఈ ఆందోళనల పర్వం 31 మార్చి 1960న ప్రారంభంకావాల్సి ఉంది. అయితే ప్రత్యర్థి పాన్-ఆఫ్రికనిస్ట్ కాంగ్రెస్ (PAC), ANCని నీరుగార్చడానికి అంతకు పది రోజుల ముందే అంటే మార్చి 21న సొంతంగా ఒక ఉద్యమాన్ని చేపట్టింది. అందుకు కారణం ANC ఉద్యమం ద్వారా విజయం సాధించలేదని PAC భావించడం.
మార్చి 21న జోహ్నెస్‌బర్గ్‌కి సమీపంలోని షార్ప్‌విల్లే పట్టణ ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక స్థానిక పోలీసు స్టేషను వద్ద 5,000 నుంచి 7,000 వరకు ఉండే జన సమూహం గుమిగూడింది. తాము పాస్ పుస్తకాలు తీసుకురాలేదని, అరెస్టు చేసుకోమంటూ వారు ఆ సందర్భంగా అక్కడకు వచ్చారు. ఇది PAC నిర్వహించిన విస్తృత ఉద్యమంలో భాగం.
అక్కడ హాజరైన సమూహంలో పలువురు ఉద్యమానికి మద్దతు ప్రకటించారు. అయితే షార్ప్‌విల్లే టెలిఫోన్ తీగలను తెంచడం, అదే రోజు పనులకు హాజరుకావొద్దంటూ వ్యక్తులకు కరపత్రాలు పంచడం మరియు బస్సు డ్రైవర్లు మరియు పాదచారులను అడ్డుకోవడం సహా PAC సైతం భయాందోళనలు కలిగించే విధంగా కొన్ని పనులు చేసినట్లు రుజువు ఉంది.
10:00 am కల్లా భారీ సంఖ్యలో ఆందోళనకారులు గుమిగూడారు. అయితే అప్పటికి మాత్రం వాతావరణం శాంతియుతంగా మరియు సంబరంగా ఉంది. ఆందోళన ప్రారంభమైన సమయంలో పోలీసు స్టేషను వద్ద 20 కంటే తక్కువ మంది పోలీసు అధికారులు మాత్రమే అక్కడ ఉన్నారు. అనంతరం అక్కడ సమూహం అమాంతం దాదాపు 20,000 వరకు పెరిగింది. దాంతో పరిస్థితులు విషమించాయి. సుమారు 130 మంది పోలీసులు నాలుగు సారాసెన్ రక్షక కవచం కలిగిన కార్ల ద్వారా రంగంలోకి దిగారు. పోలీసులు స్టెన్ ఉప యంత్ర తుపాకీలు సహా మారణాయుధాలను కలిగి ఉన్నారు. అక్కడి ఆందోళనకారుల్లో ఎవరు గానీ రాళ్లు తప్ప మరేదైనా ఇతర సామగ్రిని కలిగి ఉన్నారని చెప్పడానికి ఎలాంటి ఆధారమూ లేదు.
మైదానానికి వందడుగుల దూరంలో సాబ్రి జెట్‌లు మరియు హార్వర్డ్ శిక్షకులు సమీపించారు. ఆందోళనకారుల సమూహాన్ని చెల్లాచెదరు చేయడానికి వారిని సమీపించారు. అయితే వారు రాళ్లు రువ్వడం ప్రారంభించడంతో ముగ్గురు పోలీసులు గాయపడ్డారు. సుమారు 1:00 pm ప్రాంతంలో ఒక ఆందోళనకారుడిని పోలీసులు ఖైదు చేయడానికి ప్రయత్నించారు. అప్పుడు స్వల్ప ఘర్షణ చోటు చేసుకుంది. జన సమూహం ప్రహరీ దిశగా ముందుకు కదిలారు. మరికాసేపట్లోనే కాల్పులు మొదలయ్యాయి.
ఈ ఘటనలో 8 మంది మహిళలు మరియు 10 మంది పిల్లలు సహా 69 మంది మరణించగా
31 మంది మహిళలు మరియు 19 మంది పిల్లలు సహా 180 మందికి పైగా గాయపడినట్లు 
అధికారిక గణాంకాలు వెల్లడించాయి. పారిపోవడానికి ప్రయత్నించడం వల్ల వారిలో ఎక్కువ మందికి వీపు భాగంలో గాయాలయ్యాయి.
1960లోని పోలీసుల నివేదికల ప్రకారం, అనుభవంలేని పోలీసు అధికారులు భీతిల్లడం మరియు హఠాత్తుగా కాల్పులు జరిపారు. సుమారు నలభై సెకన్లలో ముగిసిన గొలుసుకట్టు ప్రతిచర్యల ద్వారా వారు విరుచుకుపడ్డారు. మారణకాండ సంభవించడానికి రెండు నెలల ముందు పోలీసులు భయపడి ఉండొచ్చు. కాటో మనోర్ వద్ద మరో తొమ్మిది మంది పోలీసులు హత్యకు గురయ్యారు. "స్థానిక మనస్తత్వం శాంతియుత ఆందోళనపై తాము హింసకు పాల్పడేందుకు అవకాశం కల్పించలేదని షార్ప్‌విల్లేలో పోలుసు బలగాలకు కమాండింగ్ అధికారియైన లెఫ్ట్‌నెంట్ కల్నల్ పీనార్ తమ నివేదికలో పేర్కొన్నారు. ఇక్కడ సేకరించడం (గేదర్) అంటే వారి అర్థం హింస అని" కాల్పులకు ఆదేశించినట్లు వచ్చిన వార్తల్లో నిజం లేదన్నారు. తాను అలా చేసి ఉండనని చెప్పారు.
1998లో ట్రూత్ అండ్ రీకాన్సిలేషన్ కమిషన్కు సమర్పించిన ఆధారంలో "కాల్పులకు ఒక ఉన్నతస్థాయి చర్చ జరిగినట్లు" సూచించబడింది.
కాల్పుల నేపథ్యంలో నల్లజాతీయుల్లో తక్షణం ఉద్రిక్తత పెరిగింది. మరుసటి వారంలో దేశం నలుమూలలా 
ఆందోళనలు, నిరసన ప్రదర్శనలు, సమ్మెలు మరియు దొమ్మీలు ఊపందుకున్నాయి. 30 మార్చి 1960న ప్రభుత్వం అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించి, 18,000 మందికి పైగా అరెస్టు చేసింది.
షార్ప్‌విల్లే కాల్లుల నేపథ్యంలో అంతర్జాతీయ నిరసన ఉప్పెన ఎగసిపడింది. పలు దేశాల్లో బాధితులకు అనుకూలంగా సంఘీబావ ప్రదర్శనలు చేపట్టడం జరిగింది. ఐక్యరాజ్యసమితి కూడా ఈ ఘటనను తీవ్రంగా ఖండించింది. 1 ఏప్రిల్ 1960న ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి తీర్మానం 134ను ఆమోదించింది. దాంతో దక్షిణాఫ్రికా చరిత్రలో షార్ప్‌విల్లే ఒక మలుపు నాంది పలికింది. ఈ దేశం అంతర్జాతీయ సమాజంలో అత్యంత వివిక్తమైనదిగా గుర్తించబడింది. ఈ ఘటన 1961లో కామన్వెల్త్ దేశాల నుంచి దక్షిణాఫ్రికా నిష్క్రమించడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది.
షార్ప్‌విల్లే మారణకాండ PAC మరియు ANCలపై నిషేధానికి దారితీసింది. అంతేకాక ఈ సంస్థలు నిష్క్రియాత్మక ప్రతిఘటన నుంచి సాయుధ ప్రతిఘటనకు మారడానికి కారణమైన ఉత్ప్రేరకాల్లో ఇది ఒకటి, తర్వాత PAC సైనిక విభాగం, పోకో మరియు ANC సైనిక విభాగం, ఉంకోంటో వుయ్ సిజ్‌వుయ్‌ స్థాపన జరిగింది.
21 మార్చి 1994 నుంచి ఆ రోజును దక్షిణాఫ్రికాలో మానవ హక్కుల దినోత్సవంగా గుర్తించబడుతోంది.
అధ్యక్షుడు నెల్సన్ మండేలా 10 డిసెంబరు 1996న దక్షిణాఫ్రికా రాజ్యాంగానికి చట్టబద్ధత కల్పించడానికి షార్ప్‌విల్లే ప్రదేశాన్ని ఎంపిక చేసుకున్నారు.
"పోలీసు చర్యలు ఆయుధరహిత వ్యక్తులను అడ్డుకోవడానికి అత్యధిక బలగాలను అనవసరంగా ఉపయోగించడం ద్వారా హెచ్చుస్థాయిలో మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనకు పాల్పడేందుకు కారణమయ్యాయి" అని 1998లో ట్రూత్ అండ్ రీకాన్సిలేషన్ కమిషన్ (TRC) గుర్తించింది.
మారణకాండకు గుర్తుగా మార్చి 21ని వార్షిక జాత్యహంకార వివక్ష నిర్మూలణా అంతర్జాతీయ దినోత్సవంగా UNESCO ప్రకటించింది.