hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
నిఖిల్ సిద్ధార్థ్
నిఖిల్ సిద్దార్థ్ ఒక తెలుగు సినీ నటుడు. హ్యాపీ డేస్ చిత్రంతో సినీ రంగప్రవేశం చేశాడు. యితడు 1985 జూన్ 1 లో జన్మించాడు.
 చిత్రానికి సహాయ దర్శకుడిగా సినీరంగ ప్రవేశం చేశాడు. హ్యాపీ డేస్ చిత్రంలో నటించకముందు పలుచిత్రాలలో చిన్న చిన్న పాత్రలు చేశాడు.
నిఖిల్ హైదరాబాద్ లో బేగంపేటలో జూన్ 1 1985 న జన్మించాడు. బేగం పేట హైదరబాద్ పబ్లిక్ స్కూల్ లో ప్రాథమిక విద్యను పూర్తి చేశాడు. పాఠశాలలో అతడు తనకు తానుగా "బెగంపేట బోయ్"గా చెప్పుకొనేవాడు. యితడు "ముఫాఖం ఝా కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ టెక్నాలజీ" హైదరాబాద్ లో చదువుకున్నాడు. ఆయన హైదరాబాద్ నవాబ్స్ చిత్రానికి సహాయ దర్శకునిగా చిత్ర రంగ ప్రవేశం చేశారు.హాపీడేస్ చిత్రంలో నటించుటకు ముందు చిన్న చిన్న పాత్రలను వివిధ సినిమాలలో వేశారు ఈ "హాపీ డేస్" చిత్రం భారతదేశంలో విడుదల కంటే ముందుగా టాలీవుడ్లో విడుదలైన మొదటి చిత్రంగా నిలిచింది. ఈ చిత్రాన్ని జాతీయ అవార్డు గ్రహీత శేఖర్ కమ్ముల దర్శకత్వం వహించారు. ఈ చిత్రంలో గల నలుగురు స్నేహితులలో ఒకనిగా నిఖిల్ నటించారు. ఈ చిత్రం విజయంతో నిఖిల్ యొక్క కీర్తి పెరిగింది. 2007 లో అతి తక్కువ బడ్జెట్ తో తీసి కమర్షియల్ హిట్ అయిన చిత్రంగా హ్యాపీడేస్ చిత్రం నిలిచింది. అతని మొదటి సోలో చిత్రం అంకిత్,పల్లవి& ఫ్రెండ్స్. యువత మరియు వీడు తేడా చిత్రాలలో నటించాడు. అవి 50 రోజులు ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఆడాయి.
నవదీప్
నవదీప్ ఒక భారతీయ సినీ నటుడు. పలు తెలుగు, తమిళ, కన్నడ చిత్రాలలో నటించాడు.
నల్గొండ జిల్లా, పాలెం గ్రామంలో రామారావు, మాధవి దంపతులకు జన్మించాడు. హైదరాబాద్ సఫిల్‌గూడ లో చదివాడు.
జాతీయ రహదారి 1 (భారతదేశం)
జాతీయ రహదారి 1 లేదా ఎన్.హెచ్.1 భారత జాతీయ రహదారులలో ఒకటి. ఇది భారత రాజధాని కొత్త ఢిల్లీని పంజాబ్లోని భారత-పాకిస్తాన్ సరిహద్దులో ఉన్న అటారీ అనే పట్టణంతో కలుపుతుంది. ఇది లాహోర్ నుండి బెంగాల్ వరకు షేర్ షా సూరి అనే ఢిల్లీ పాలకుడి స్మయంలో నిర్మించబడిన గ్రాండ్ ట్రంక్ రోడ్ లో భాగం. ఈ హైవేను జాతీయ రహదారుల సంస్థ నిర్వహిస్తోంది.
ఈ రహదారి అమృత్‍సర్, జలంధర్, ఫగ్వారా,లుధియానా, రాజ్‍పురా, అంబాలా, కురుక్షేత్ర, కర్నాల్, పానిపత్, సోనిపత్ ఇంకా ఢిల్లీ మొదలగు నగరాలను కలుపుతుంది. ఈ రహదారి పొడవు దాదాపుగా . ఈ రహదారిపై ఢిల్లీ-లాహోర్ బస్సు నడుస్తుంది.
సల్వార్ కమీజ్
సల్వార్ కమీజ్ అనునవి దక్షిణ ఆసియా, మధ్య ఆసియా మరియు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లలో స్త్రీ పురుషులిరువురి చే ధరింపబడే దుస్తులు. సల్వార్ అనగా పైజామా వలె ఉండే నడుము నుండి కాళ్ల వరకు ఆచ్ఛాదననిచ్చే వస్త్రము. నడుము వద్ద వదులుగా ఉండి క్రిందకు వెళ్ళే కొద్దీ బిగుతుగా ఉంటాయి. కమీజ్ అనగా కుర్తా వలె ఉండే చేతులకి, గొంతు నుండి నడుము వరకు, లేదా తొడల, మోకాళ్ళ, లేదా పిక్కల వరకూ ఆచ్ఛాదన నిచ్చే వస్త్రము. కమీజ్ కి నడుము వద్ద నుండి క్రింద వరకు ఉండే చీలికలు కదలికకై స్వేచ్ఛని ఇస్తాయి.
సల్వార్ నడుమును ఎలాస్టిక్ లేదా త్రాడుతో చుట్టబడి ఉంచే దుస్తులలోని రకము. ఈ పాంట్స్ విశాలంగా బాగీ లేదా దగ్గరగా మరియు బట్టలు కత్తిరెంచే విధానం బట్టి ఉంటుంది.
ఈ కమీజ్ సాధారణంగా సరళంగా సమానంగా కత్తిరిస్తారు. పూర్వపు కమీజ్ ను సాంప్రదాయకంగా కత్తిరించేవారు. నవీన కమీజ్ యూరోపియన్ ప్రభావం కలది. దర్జీల నైపుణ్యం సల్వార్ కమీజ్ కుట్టునపుడు కత్తిరించుటలోనే కాదు దాని మెడ ఆకారాన్ని అలంకరణ చేయుటలో ఉంటుంది. నవీనంగా స్త్రీల యొక్క కమీజ్ లు సాంప్రదాతక దుస్తుల కంటే నిరాడంబరంగా ఉంటుంది. ఈ కమీజ్ ఎక్కువ నెక్ లైన్ కత్తిరించి, దానిపై మంచి వస్త్రము లేదా స్టైల్ కేప్ స్లీవ్స్ లేదాస్లీవ్ లెస్ డిసైన్ లలో కుడతారు.
ఆ క్రమంలో చివరకు లడఖ్ వంటి మారుమూల ప్రాంతాలకు కూడా చేరింది. ఇది పాకిస్తాన్లో జాతీయ వస్త్రధారణ, 1960ల నుంచీ పంజాబీ సల్వార్ పాకిస్తానీ ప్రభుత్వాధికారులు కూడా ఉపయోగించడం ప్రారంభించాకా జాతీయ డ్రెస్ గా స్థిరమైపోయింది.
పంజాబీ సంస్కృతిలో ఈ వస్త్రధారణ శతాబ్దాలుగా సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది, ఒక్కొక్కప్పుడు సూతాన్ గానూ కుర్తా/కుర్తీగా కలయికగానో లేదా సల్వార్ ఝంగా (కమీజ్) /కుర్తా కాంబినేషన్ గానో వాడారు. ఈ దుస్తుల రకంలో పంజాబ్ ప్రాంతానికి చెందిన పటియాలా సల్వార్, సరైకీ సల్వార్ సూట్స్ వంటివి ఉన్నాయి.
పంజాబీ సూట్‌ మాదిరిగానే నిండుగా ఉంటుంది. స్త్రీలకు ఎంతో సౌకర్యంగా ఉండే ఈ సల్వార్‌ కమీజ్‌లో చాలా రకాలే ఉన్నాయి. అందులో పటియాలా సల్వార్‌ కమీజ్‌ ఒకటి. ఏ వయస్సు వారికైనా కంఫర్టబుల్‌గా ఉంటుంది. సరికొత్త డిజైన్స్‌తో మహిళలను అలరిస్తున్నాయి. ఈ పటియాలా డ్రెస్‌ రాజుల కాలం నుండి వస్తుంది. ధరించిన వారికి కంఫర్ట్‌గా ఉండి వైరైటీగా, నిండుగా కనిపించే ఈ పటియాలా డ్రెస్‌కు ఇప్పటకీ జనంలో క్రేజ్‌ ఉంది. ఇప్పుడు పటియాలా సూట్‌లో సరికొత్త డిజైన్స్‌ వచ్చాయి. మనకు నచ్చిన మెటీరియల్‌ వాడొచ్చు. నచ్చిన ఎంబ్రాయిడరీ కూడా వేసుకోవచ్చు. స్త్రీల పంజాబీ సల్వార్ సూట్ శైలి మొత్తం భారత ఉపఖండంలోనూ, ఆపైన ప్రపంచంలోని చాలాభాగాల్లోనూ ప్రాచుర్యం పొందింది.
గోల్డెన్ త్రెషోల్డ్
గోల్డెన్ త్రెషోల్డ్ అనే భవనం శ్రీమతి సరోజినీ నాయుడు నివాస గృహం. హైదరాబాదు నడి బొడ్డున, నాంపల్లి రైల్వే స్టేషనుకు సమీపంలో ఉన్న ఈ చారిత్రాత్మక బంగళాలో సరోజినీ నాయుడు తండ్రి అఘోరనాథ్ చటోపాథ్యాయ నివాసముండేవారు. అఘోరనాథ్ చటోపాధ్యాయ అప్పటి హైదరబాద్ కాలేజి (ప్రస్తుతం నిజాం కాలేజి) కి ప్రిన్సిపాల్ గా పనిచేశారు. ఈ బంగళాని సరోజినీ నాయుడు తదనంతరం ఆమె ప్రసిద్ధ కవితా సంకలనమైన గోల్డెన్ త్రెషోల్డ్ గా పేరు మార్చి గుర్తించసాగారు.
వివాహం, విద్య, మహిళా సాధికారత, సాహిత్యం మరియు జాతీయవాదం వంటి ఎన్నో సంఘ సంస్కరణ భావాలకు, హైదరాబాదులో ఈ గృహం, కేంద్ర బిందువుగా ఉండేది. ఈ విశాల ప్రాంగణం ఛటోపాధ్యాయ కుటుంబం యొక్క ఎంతో మంది క్రియాశీలక సభ్యులకు నివాస స్థానం. గోల్డెన్ త్రెషోల్డ్ లో సరోజినీ నాయుడు మాత్రమే కాకుండా, ఇంగ్లాండు సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక విప్లవ వీరుడు బీరేంద్రనాథ్, కవి నటుడు మరియు సంగీత నృత్య కళాకారుడైన హరీంద్రనాథ్, నటి మరియు నర్తకి సునాలిని దేవి, కమ్యూనిస్ట్ నాయకురాలు సుహాసిని దేవి నివాసమున్నారు. స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడైన గాంధీజీ కూడా గోల్డెన్ త్రెషోల్డ్ కు వచ్చినట్టు, ఆ సందర్భంలో ఒక ఆసుపత్రికి పునాది వేసినట్టు, ఒక మొక్కను నాటినట్టు ఇప్పటికీ ఆనవాళ్ళు ఉన్నాయి. గాంధీజీ గారు పునాది వేసిన ఆసుపత్రిని గోపాల్ క్లినిక్ అని ఇప్పటికీ సంభోదిస్తారు. పునాది వేసిన తేది ఈ బంగాళా శిలాఫలకంపై కనిపిస్తాయి.
గోల్డెన్ త్రెషోల్డ్ ప్రస్తుతం హైదరాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం వారి ఆధీనంలో ఉంది. 1975 నవంబరు 17న అప్పటి ప్రధాని ఇందిరాగాంధి గారు... పద్మజా నాయుడు గారి ప్రోత్సాహంతో దీనిని జాతికి అంకితమిచ్చారు. హైదరాబాదు విశ్వవిద్యాలయము ఈ ప్రాంగణంలోనే ప్రారంభించబడింది. దీనిని గుర్తిస్తూ హైదరాబాదు విశ్వవిద్యాలయము వారు తదనంతరం సరోజినీ నాయుడు గారి పేరిట 1988లో సరోజినీ నాయుడు స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ కమ్మూనికేషన్ ను గోల్డెన్ త్రెషోల్డ్ లో ప్రారంభించారు. ఆగస్టు 2012 నుండి థియేటర్ ఔట్రీచ్ యూనిట్‌ని నడుపుతున్నారు.
యామీ గౌతం
యామీ గౌతం ఒక భారతీయ సినీ నటి. తెలుగుతో బాటు హిందీ, కన్నడ, మలయాళ మరియు తమిళ చిత్రాలలో నటించింది.
పంజాబ్ లోని చండీఘడ్ లో 1988 నవంబరు 28న జన్మించింది. మొదట పలు హిందీ టీవీ ధారావాహిలలో నటించింది. 2010 లో కన్నడ చిత్రం ఉల్లాస ఉత్సాహ లో నటించి సినీరంగ ప్రవేశం చేసింది. అలాగే 2012 లో హిందీ చిత్రం విక్కీ డోనర్ లో నటించి హిందీ చిత్రరంగ ప్రవేశం చేసింది. వీర్య దానంపై నిర్మింపబడిన ఈ చిత్రం విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది.
అరసున్న
తెలుగు భాషకు అక్షరములు యాభై ఆరు. వీటిని అచ్చులు, హల్లులు, ఉభయాక్షరములుగా విభజిస్తారు. ఇరవై ఒకటవ శతాబ్దంలో బాగా వాడుకలో ఉన్నాయి.12 అచ్చులు, 31 హల్లులు, నకార పొల్లు, నిండు సున్న, వెరసి 45 అక్షరములు. అరసున్న, విసర్గ వాడకం చాలవరకూ తగ్గిపోయింది. తెలుగు వర్ణ సముదాయమును మూడు విధాలుగా విభజించవచ్చును.
ఉభయాక్షరములు 3 అక్షరములు. సున్న, అరసున్న, విసర్గలు.
అరసున్నను అర్ధబిందువు, అర్ధానుస్వారము, "సిద్ధ ఖండ బిందువు" అని పేర్లు ఉన్నాయి. ప్రస్తుతము ఇది తెలుగు వ్యావహారిక భాషలో వాడుకలో లేదు. కానీ ఛందోబద్ధమైన కవిత్వంలో కవులు దీనిని వాడుతారు. కొన్ని శబ్దాల్లో అరసున్న వ్యాకరణ కార్యాల వల్ల వస్తున్నది. యిలా వచ్చేటటువంటివాటిని " సాధ్య బిందువు" అని అంటారు.అరసున్న సదరు అక్షరాలను ముక్కు సహాయంతో పలకాలని సూచిస్తుంది. ఉదాహరణకు మావఁయ్య అనే పదంలో, వకారం తరువాత పలికే అకారాన్ని ముక్కు సహాయంతో పలుకుతారు. ముక్కు సహాయంతో పలికే అకారాన్ని, ముక్కు సహాయం లేకుండా పలికే అకారాన్ని (ఉదాహరణకు సహాయం పదంలో సకారం తరువాత ఉన్న అకారం) వేరుగా సూచించేందుకు అరసున్నాను వాడుతారు. మిగితా అచ్చుల తరువాత ఉన్న అరసున్నాను కూడా ఇదే తరహాలో ఉచ్చారిస్తారు.
సెరెనా విలియమ్స్
సెరెనా విలియమ్స్ అమెరికాకు చెందిన ప్రపంచ ప్రసిద్ధిచెందిన టెన్నిస్ క్రీడాకారిణి. విలియమ్స్ సోదరీమణులుగా ప్రసిద్దె కెక్కిన సోదరి వీనస్ విలియమ్స్తో బాటు అనేక అంతర్జాతీయ పోటీలను గెలిచింది.
శ్రావణ భార్గవి
శ్రావణ భార్గవి ఒక సినీ గాయని, అనువాద కళాకారిణి మరియు గీత రచయిత్రి. వైవిధ్యమైన గాత్రం ఈవిడ సొంతం. పలు తెలుగు చిత్రాలలో పాశ్చాత్య శైలిలో పాటలు పాడింది. ప్రముఖ గాయకుడు మరియు సంగీత దర్శకుడు హేమచంద్రను ప్రేమ వివాహం చేసుకుంది. బిగ్ ఎఫ్.ఎంలో ఒక కార్యక్రమానికి రేడియో జాకీగా కూడా వ్యవహరించింది.
ప్రాథమిక విద్యను హైదరాబాద్ లోనే పూర్తిచేసింది. చదువుతున్నప్పుడే సంగీతం పై మక్కువ చూపేది. సంగీత శిక్షణను కొనసాగిస్తూ పలు పోటీలలో పాల్గొని విజేతగా నిలిచింది. తర్వాత కొన్ని పాటలను తనే రచించి, పాడింది. అవి విన్న పలువురు సంగీత దర్శకులు ఈమెకు అవకాశాలను ఇచ్చారు. హైదరాబాద్ లోని నుండి ఇంజనీరింగ్ విద్యను పూర్తి చేసింది. ప్రస్తుతము ఎంబీయే చదువుతున్నది.ఈవిడ 2014 జనవరి 22 బుధవారం నల్లగొండ జిల్లా చిట్యాల శివారులో జాతీయ రహదారిపై జరిగిన ప్రమాదం నుంచి తృటిలో తప్పించుకున్నది. విజయవాడలో జరిగే ఓ కార్యక్రమంలో పాల్గొనేందుకు ఆమె బుధవారం ఉదయం హైదరాబాద్ నుంచి బయలుదేరారు. శ్రావణి ప్రమాణిస్తున్న కారుకు ఎదురుగా చిట్యాల శివారులో రాంగ్‌రూట్‌లో ఓ ట్రాక్టర్ రాగా, దాన్ని తప్పించబోయిన శ్రావణి ప్రయాణిస్తున్న కారు అదుపుతప్పి డివైడర్‌ను ఢీకొంది. ఈ ఘటనలో కారు టైరు పగిలి నిలిచిపోవడంతో ప్రమాదం తప్పింది. ఆనంతరం ఆమె భర్త, గాయకుడు హేమచంద్ర సంఘటన స్థలానికి చేరుకుని, శ్రావణభార్గవిని మరో కారులో విజయవాడకు తీసుకెళ్లారు.
ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ
1990 లో స్థాపించబడిన ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ (ప్రత్యేకించి ఢిల్లీ మరియు భారత్  లలో) తెలుగు భాషా సంరక్షణ, తెలుగు సంస్కృతి వ్యాప్తికి కృషి చేసే ఒక జాతీయ సాంస్కృతిక సంస్థ. ఢిల్లీ, ఆ చుట్టుప్రక్కల నగరాలలో నిత్యం పెరుగుతున్న తెలుగు ప్రజలకి ఈ సంస్థ వినోద కార్యక్రమాలను అంద జేస్తుంది. తెలుగు భాషను, విభిన్నమైన తెలుగు సంస్కృతిని మరియు తెలుగు ప్రజల గుర్తింపును ఈ సంస్థ వృద్ధి చేస్తుంది. దేశ రాజధానికి, రాష్ట్ర రాజధానికి సాంస్కృతిక వారధి లా పనిచేయటానికి హైదరాబాదు లో కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తుంది.
ముఖ్యమైన పండుగలను జరుపుతుంది. సంగీత/నృత్య/రంగస్థల రంగాలలో గుర్తించిన ప్రాంతీయ ప్రతిభను వెలికితీయటంతో బాటు ఇతర ప్రదేశాల నుండి అనుభవము కలవారిని పిలిపిస్తుంది. భారతీయ, విదేశ సాంస్కృతిక సంస్థలతో సత్సంబంధాలను పెంపొందించుకొంటుంది. విద్య, శాస్త్రీయ మరియు సాంకేతిక, వ్యాపార మరియు అర్థ శాస్త్ర రంగాలపై ఇష్టాగోష్టులు నిర్వహిస్తుంది. పేద విద్యార్థులకు ధన సహాయాన్ని అందిస్తుంది. ఉచిత వైద్య పర్యవేక్షణ, రక్తదాన శిబిరాలను నిర్వహిస్తుంది. విధార్థులకు సంగీత, వ్యాస రచన, చిత్ర లేఖన పోటీలను నిర్వహిస్తుంది. నెలకు రెండు సార్లు తెలుగు చలన చిత్రాలను ప్రదర్శించటమే కాక వార్షిక చలనచిత్రోత్సవాలు, విహార యాత్రలు, సమావేశాలను నిర్వహిస్తూ, రాష్ట్రావతరణ దినోత్సవాలకు తన వంతు చందాలను అంద జేస్తుంది.
సంఘ సేవ, కళలు మరియు సాంస్కృతిక రంగాలలో సృజనాత్మకత కనబరచిన వారికి జాతీయ బహుమతులను అందజేస్తుంది. ఈ సంస్థ అందజేసే విశాల భారతి బహుమానాలు (యునైటెడ్ కింగ్డమ్, అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా లలోని) విదేశీ భారతీయులలో విశేషాదరణ చూరగొన్నాయి.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఈ సంస్థను రాష్ట్రం వెలుపల నుండి ఐక్యతా స్ఫూర్తిని పెంపొందించే ఉత్తమ సంస్థ గా గుర్తించినది.
ఉగాది పురస్కారాలు
ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమి ప్రతి సంవత్సరం ఉగాది పర్వదినాన సినీ ప్రముఖులకు వివిధ విభాగాలలో బహుమతులు ప్రదానం చేస్తుంది. వీటినే ఉగాది పురస్కారాలు అంటారు. ఇవి ఈ నాలుగు రకాలు
గీతా మాధురి
శొంఠి గీతా మాధురి ఒక తెలుగు సినీ గాయని. తెలుగు సినిమాలలో అనేక శ్రావ్యమైన పాటలు పాడింది. నచ్చావులే(2008) సినిమాలో ఆమె పాడిన "నిన్నే నిన్నే" పాటతో ఎంతో ప్రాచుర్యం సంపాదించుకుంది. ఈ పాటకుగాను మొదటి నంది అవార్డు అందుకుంది. మాటీవిలో ప్రసారమైన సూపర్ సింగర్ అనే షో లో కూడా ఆమె పాల్గొంది.
గీతా మాధురి తల్లిదండ్రులు ప్రభాకర్, లక్ష్మిలకు ఆమె ఏకైక సంతానం. ఆమె తండ్రి ప్రభాకర్ ఎస్‌బీహెచ్ బ్యాంక్ లో పనిచేస్తున్నారు. వారిది గోదావరి ప్రాంతానికి చెందిన కుటుంబం. ఆమె చాలా చిన్న వయసులోనే హైదరాబాద్ కు మారిపోయారు. ఆమె ప్రాథమిక విద్య హైదరాబాద్, వనస్థలిపురం లోని లయోలా పాఠశాల లో చదువుకున్నారు. చిన్నప్పటి నుంచే ఆమె సంగీతం అభ్యసించడం మొదలుపెట్టారు. లిటిల్ మ్యుజిషియన్స్ అకాడమీలో కచ్చర్లకోట పద్మావతి, రామాచారిల వద్ద చిన్న వయసు నుండే శాస్త్రీయ, సినీ, లలిత సంగీతాలలో శిక్షణ పొందారు గీత. ఈటీవి లో ప్రసారమైన "సై సింగర్స్ ఛాలెంజ్ "లో ఆమె ఫైనలిస్ట్ గా నిలిచింది.
కులశేఖర్ దర్శకత్వం వహించిన ప్రేమలేఖ రాశా సినిమాలోని ఒక పాటతో ఆమె సినీ రంగప్రవేశం చేశారు.
గీతా ఫిబ్రవరి 9 2014 లో కథానాయకుడు ఆనంద కృష్ణ నందును నాగోల్ లో వివాహం చేసుకున్నారు. నందు 100% లవ్(2011) సినిమాలో ఆజిత్ గా ప్రాచుర్యం పొందారు. వీరిద్దరూ కలసి "అదితి " అనే లఘు చిత్రం(షార్ట్ ఫిలిం)లో కథానాయకుడు, కథానాయికగా నటించారు.ఓ లఘుచిత్రంలో కలిసి నటించిన సందర్భంలో వీరిరువురి మధ్య ప్రేమ చిగురించింది. ఇరువైపుల పెద్దలు ఈ ప్రేమకు అంగీకారం తెలిపారు.
ndi Award for Best Female Playback Singer|నంది ఉత్తమ నేపధ్యగాయని]] పురస్కారము.
రక్షిత
రక్షిత ఒక భారతీయ సినీనటి. తెలుగుతో బాటు పలు దక్షిణాది భాషలలో నటించింది.
Cheyaledhu kaani nirmaathane marriage cheskundhani samaacharam
ఉత్తేజ్
ఉత్తేజ్ సుప్రసిద్ధ తెలుగు హాస్యనటుడు, రచయిత. ఇతను ఆగష్టు 15, 1975లో ఉమ్మడి నల్గొండ జిల్లా సీతారాంపురంలో జన్మించాడు. ఉత్తేజ్ ఒక పేద కళాకారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి ఆకుపత్ని శ్రీరాములు నిజాంకు వ్యతిరేకంగా పోరాటం చేసిన స్వాతంత్ర్యసమరయోధుడు, తల్లి సుద్దాల శకుంతల. ఉత్తేజ్ తాత, తండ్రి ఇద్దరు డ్రామాలు వేసేవారు, రచనలు కూడా చేసేవారు, ఆ ప్రభావమే నటుడు కావాలని ఉత్తేజ్ పై పడింది. కళలంటే చిన్నప్పటి నుంచే ఆసక్తి ఉన్న ఉత్తేజ్ ఆరేడేళ్ల వయసులోనే రంగస్థలంపై అడుగుపెట్టి హరిశ్చంద్ర నాటకంలో లోహితాస్యుని పాత్ర పోషించాడు. ఇంటర్మీడియట్ చదవటానికి హైదరాబాదు వచ్చి నాంపల్లి ప్రభుత్వ జూనియల్ కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్, సిటీ కాలేజీలో డిగ్రీ పూర్తిచేశాడు. డిగ్రీ చదువుతున్న సమయంలోనే సినిమాలపై ఆసక్తితో రాంగోపాల్ వర్మ వద్ద శివ (1989) సినిమాకి అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్ గా పనిచేశాడు. అదే సినిమాలో క్యాంటీన్ బాయ్ గా నటించాడు. ఉత్తేజ్ మేనమామ సుద్దాల అశోక్ తేజ తెలుగు సినీ రంగంలో ప్రసిద్ధ గీత రచయిత.
సైన్స్‌ గ్రాడ్యుయేట్‌ అయిన ఉత్తేజ్‌ 'కళ్ళు' చిత్రానికి అప్రెంటిస్‌ డైరక్టర్‌గా పనిచేసి 'రావుగారిల్లు'తో అసిస్టెంట్‌ అయ్యాడు. అప్పుడు రాంగోపాల్ వర్మతో ఏర్పడిన పరిచయం పెరుగుతూ శివ చిత్రం నుంచి రంగీలా వరకు వర్మ దగ్గర దర్శకత్వ శాఖలో పనిచేసాడు. శివ, గాయం, మనీ, మాస్టర్‌ తదితర చిత్రాల్లో నటించాడు. మైమ్‌, మేజిక్‌లలో ఆసక్తి గల ఉత్తేజ్‌ రేడియో, నాటికల్లో, టెలీ సీరియళ్ళలోనూ నటించాడు. 1989 నుంచి ఉత్తేజ్ 197 సినిమాలలో నటించాడు.
ఉత్తేజ్ సహాయ దర్శకుడు, హాస్యనటుడిగానే కాక సంభాషణల రచయితగా కూడా సినీరంగంలో ప్రసిద్ధి చెందాడు. మనీ, మనీ మనీ, అంతం, రాత్రి, ఖడ్గం, నిన్నే పెళ్ళాడతా, డేంజర్ మొదలైన తొమ్మిది సినిమాలకు సంభాషణలు వ్రాశాడు.
చందమామ సినిమాకు ఉత్తమ హాస్య నటునిగా నంది బహుమతి పొందాడు.
నాడి పరీక్ష
నాడి పరీక్ష అనునది ప్రాచీన భారతీయ పరీక్షావిధానం. ఇది ఆయుర్వేదం లోని అష్టస్థాన పరీక్షలలోని ఒక పరీక్ష విధానం.ఆయుర్వేదంలో ఎప్పుడూ కూడా రోగ నిర్ధారణ వైద్యుడు రోగిని పూర్తిగా పరశీలించిన తర్వాత జరుగుతుంది. వైద్యుడు రోగి యొక్క అంతర్గత భౌతిక, శారీరక లక్షణాలను మరియు మానసిక స్థితి, స్వభావాలను శ్రధ్ధగా గుర్తిస్తాడు. రోగికి సంబంధించిన ఇతర అంశాలను, అంటే శరీరంలో ప్రభావితం కాబడిన ధాతువులు, కణజాలం, రసాలు, రోగం కేంద్రీకృతమైన ఉన్న చోటు, రోగి నిగ్రహం, తట్టకోగలిగే శక్తి, అతని దినచర్య, ఆహారపు అలవాట్లు, చికిత్సా సంబంధిత పరిస్ధితుల ప్రాధాన్యత వల్ల కలిగే ప్రభావం, జీర్ణం చేసుకోగలిగే పరిస్ధితులు, రోగి యొక్క వ్యక్తిగత, సాంఘిక, ఆర్థిక మరియు పర్యావరణ సంబంధిత పరిస్థితి అనే అంశాలను కూడా అధ్యయనం చేస్తాడు. రోగ నిర్ధారణ ఈ క్రింది పరీక్షలతో సహా కలిసి ఉంటుంది.
వాత, పిత్త, కఫము అను మూడు ముఖ్య అంశాలు ఒక వ్యక్తి యొక్క ఆరోగ్యాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. నాడీ పరీక్షలో ఈ మూడింటిని గమనించడం జరుగుతుంది.
ఈ పరీక్షని ఉదయం స్నానం చేయకముందు చేయవలసి ఉంటుంది. ఆడవారికి ఎడమచేతిని, మగవారికి కుడిచేతిని పరీక్షించవలసి ఉంటుంది.
ఈ వైద్య ప్రక్రియను ఈజిప్టు, సిరియా, ఇరాక్, పర్షియా, భారత్, చైనా దేశాల్లోని మేధావులు తమ ప్రక్రియలు జోడించి మరింత సుసంపన్నం చేసాక, అరబ్బులు ప్రత్యేకంగా దీన్ని అభివృద్ధి చేసారు. అందువల్ల దీన్ని గ్రీకో-అరబ్ మెడిసిన్ అంటారు. ఈవైద్య ప్రక్రియ భారత్ కు వచ్చాక ఇక్కడి రాజవంశస్తులు అయిన ఖిల్జీలు, తుగ్లక్‌లు, మొఘల్ చక్రవర్తులూ ఆదరించారు. రాజ వంశాల ఆదరణతో 17 వ శతాబ్దం వరకూ యునానీ వైద్యం అభివృద్ధి చెందినా, బ్రిటిష్ వారి పాలనలో దీనికి పూర్తిగా ఆదరణ తక్కువయింది.యునానీ వైద్యంలో ప్రధానంగా నాడీ (నబ్జ్) చూసి వ్యాధి నిర్ధారణ చేస్తారు. ఆ తరువాత మూత్ర పరీక్ష (బవుల్), మల పరీక్ష (బరాజ్). రకరకాలైన యంత్ర పరీక్షలు లేకుండా కేవలం నాడీ, మూత్ర, మల పరీక్షల ఆధారంగా వ్యాధి నిర్ధారణ చేస్తారు.
సామల రమేశ్ బాబు
వృత్తిరీత్యా వైద్యుడైన సామల రమేశ్ బాబు తెలుగు భాషోద్యమ సమాఖ్యకు అధ్యక్షుడిగా ఇంకా నడుస్తున్న చరిత్ర  అనే తెలుగు భాషా ఉద్యమ మాస పత్రికను నడుపుతున్నాడు. పదేళ్ల క్రితమే వైద్యవృత్తిని వదిలేసి, 67 ఏళ్ల వయసులో కూడా నిరంతరం భాషోద్యమంలో పాలుపంచుకుంటున్నాడు.
గుంటూరు లయోలా కళాశాలలో విద్య.
రేకందార్ గుణవతి
రేకందార్ గుణవతి ప్రముఖ రంగస్థల నటి.
1964, ఆగష్టు 22 న విశాఖపట్టణం జిల్లా, నర్సింగరావుపల్లి లో శ్రీమతి వనారస సత్యనారాయణమ్మ, వనారస బాబూరావు దంపతులకు జన్మించింది.
బాలపాత్రల ద్వారా రంగస్థలంపై అడుగుపెట్టింది.
సతీ అనసూయ లో (గంగ, పార్వతి, అనసూయ) శ్రీకృష్ణ లీలలు లో (దేవకి, మాయపూతన), హరిశ్చంద్రలో (మాతంగ కన్య, కలహకంఠి), మాయాబజార్ లో (కృష్ణుడు, సుభద్ర, సత్యభామ, శశిరేఖ), సావిత్రిలో (సావిత్రి), గుణసుందరిలో (హేమసుందరి), కాంతామతిలో (కాంచనమాల), పాతాళభైరవి లో (నళిని), బొబ్బిలియుద్ధం లో (చిన వెంకటరావు), బాలనాగమ్మ లో (మాణిక్యాలదేవి, లచ్చి, సంగు), భూకైలాస్ లో (పార్వతి), లవకుశ లో (భూదేవి, లచ్చి, కుశుడు), విక్రమార్కలో (ప్రమద), కనకతార లో (తార), ప్రహ్లదలో (లీలావతి), విశ్వనాథ విజయంలో (శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు), తులాభారంలో (సత్యభామ), చింతామణి లో (చింతామణి), బ్రహ్మంగారి చరిత్రలో (వనకన్య, ఎరుకలసాని), రంగూన్ రౌడీ లో (అన్నపూర్ణ కుమారుడు-గిరికుమారి), చెంచులక్ష్మి లో (లీలావతి), ముగ్గురు మరాఠీలు (రుక్కురాణి-రఘు) మొదలైన పాత్రలలో నటించింది.
ఎమ్. చంద్రసేనగౌడ్
ఎమ్. చంద్రసేనగౌడ్ ప్రముఖ రంగస్థల నటి.
చంద్రసేనగౌడ్ 1947, అక్టోబరు 10వ తేదిన సుబ్బమ్మ, వెంపులూరి రామయ్య దంపతులకు జన్మించింది.
ఈవిడ రంగస్థల నటిగా దాదాపు 50 సంవత్సరాల అనుభవం గడించారు. పలు పద్య నాటకాల్లోనూ, సాంఘిక నాటకాల్లోనూ పాత్రధారణ గావించారు. ప్రముఖ హర్మోనిస్టు కొణికి రామారావు, దర్శకుడు డి.సి. సత్యమూర్తి, జమీన్ రైతు సంపాదకుడు గిద్దలూరు గోపాలరావు ఈ ముగ్గురు ఈవిడకు రంగస్థల గురువులు. వున్నం బసవయ్యగారి నేతృత్వంలో 1983 నుండి ప్రజా నాట్యమండలి ప్రదర్శనలో పాల్గొంటున్నారు.
నటించినవి:
మోహినీ భస్మాసుర (లక్ష్మీదేవి), మహాకవి కాళిదాసు (విద్యాధరి), వేంకటేశ్వర మహాత్మ్వం (పద్యావతి, వకుళ), పాదుకా పట్టాభిషేకం (కైక), సారంగధర (రత్నాంగి), మాయాబజార్ (సుభద్ర), సామ్రాట్ అశోక్ (శాంతి) వంటి పద్యనాటకాలలో మరియు పంచమవేదం, ఆత్మవత్ సర్వభూతాని, గిజిగాడికూడు, కాలధర్మం, అవేకళ్ళు, సందిగ్ధ సమరం వంటి సాంఘిక నాటకాల్లో నటించారు.
అంతేకాకుండా దూరదర్శన్ ద్వారా ప్రసారమైన మరణశాశనం, జీవితాశయం, ఖడ్గతిక్కన, స్త్రీ, క్రాంతి పథం, దాంపత్యం, మానుకో మనసారా మొదలైన నాటికలలో నటించారు. అయ్యప్పకరుణ, ఎదురింటి రాధ, తులసితీర్థం వంటి చిత్రాలలో నటించారు.
అవార్డులు, బిరుదులు:
పాదుకాపట్టాభిషేకంలో ‘కైక’ పాత్రకు ప్రముఖ సినీ నిర్మాత, సహజకవి ఎమ్.ఎస్.రెడ్డి, ప్రముఖ రంగస్థల నటుడు ‘హంస అవార్డు గ్రహీత’ పొన్నాల రామసుబ్బారెడ్డి లాంటి ప్రముఖుల చేతుల మీదుగా నాలుగు సార్లు సన్మానించబడ్డారు. 1993లో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు జన్మదిన వేడుకల సందర్భంగా ‘కళాభినేత్రి’ బిరుదుతో ఘన సత్కారాన్ని అందుకున్నారు.
ఎం. ఇంద్రసేనగౌడ్, కళాదీపికలు (సమకాలీన రంగస్థల నటీమణులు), ప్రథమ ముద్రణ, సంపాదకులు: వి.ఎస్. రాఘవాచారి., కళాదీపిక మాసపత్రిక, తిరుపతి, అక్టోబరు 2011, పుట. 38.
సంస్కృత భాషా ప్రచార సమితి
సంస్కృత భాషా ప్రచార సమితి హైదరాబాదు కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న భాషా ప్రచార సంస్థ. ఇది జి.పుల్లారెడ్డి చారిటీస్ ట్రస్ట్ అనుబంధ సంస్థ. ఈ సంస్థ కార్యాలయం అబిడ్స్లోని హరేకృష్ణా దేవాలయాన్ని ఆనుకొని ఉన్న భవంతిలో రెండవ అంతస్తులో కలదు. 
సంస్కృత భాష ప్రచారంలో భాగంగా సంస్కృత పుస్తకాల ప్రచురణ, సంస్కృత భాషలో ప్రవేశ-ప్రథమ-మొ|| పరీక్షల నిర్వహణ, ఇంకా సంస్కృత భాషా సంబంధిత కార్యక్రమాలకు సహకారం వంటి పనులను సంస్థ నిర్వర్తిస్తుంటూంది. 
సంస్కృతభాషా ప్రచార సమితి
5-4-743/C, 2వ అంతస్తు,
హరేకృష్ణా దేవాలయం ప్రక్కన, నాంపల్లి స్టేషను రోడ్,
అబిడ్స్, హైదరాబాదు-500001
పరీక్ష రుసుము అత్యల్పంగా ₹15 నుండి అత్యధికంగా ₹75 వరకు. 
ప్రవేశిక, ప్రథమ రాయటానికి ఏ విద్యార్హతలూ, వయస్సూ నియమాలు లేవు, ఎవరైనా రాయవచ్చు. మిగితా స్థాయిలకు నియమాలున్నా, శుల్కంతో కూడిన మినహాయింపులున్నాయి.
ఈ పరీక్షలు మార్చి, సెప్టెంబరు మాసాల్లో శని, ఆదివారాల్లో నిర్వహించబడతాయి. 
పారీక్షా ఫలితాలు వచ్చిన రెండు మాసములలో ఉత్తీర్ణులకు అంకపత్రములు, విజయపత్రములు పంపబడతాయి.
గీతా సింగ్
గీతా సింగ్ ఒక తెలుగు సినీ నటి. పలు తెలుగు చిత్రాలలో నటించింది. ఎక్కువగా హాస్య పాత్రలను పోషించింది.
స్వస్థలము నిజామాబాద్. అక్కడే జన్మించింది. విద్యాభ్యాసాన్ని కూడా అక్కడే పూర్తిచేసింది.విభిన్నమైన తన శరీరాకృతి కారణంగా ప్రత్యేక గుర్తింపుతోబాడు ఎన్నో అవమానాలను కూడా ఎదుర్కొంది. కానీ మొక్కవోని పట్టుదలతో నృత్యం నేర్చుకొని అనేక ప్రదర్శనలు ఇచ్చింది. పాశ్చాత్య నృత్యంలో గట్టి పట్టు సాధించింది. ఈమెలోని ప్రత్యేకతను గమనించిన తెలుగు సినీ దర్శకుడు ఇ.వి.వి.సత్యనారాయణ ఈమెకు తన చిత్రాలలో అవకాశాలను కల్పించాడు. కితకితలు చిత్రంలో తన దేహాకృతిని లెక్కచేయకుండా ఉన్నతమైన వ్యక్తిత్వం గల భార్యగా నటించి విమర్శకుల ప్రశంశలు అందుకుంది.
సమస్యాపూరణం
అష్టావధానం లో సమస్యా పూరణం ఒకటి.
సమస్యాపూరణం అనేది రాయల కాలంలోనే మనకి కనిపిస్తుంది.అంటే సుమారు 500 ఏళ్ళ ముందు ప్రక్రియ.అంతకు ముందు ఏమైనా ఉన్నా పరిశోధకుల దృష్టిలో ఆ సమయం నుంచే ప్రాచుర్యములోనికి వచ్చినట్లుగా చెప్తారు.అసలు పద్యం ఛందస్సుకి లోబడి కావలసిన భావంతో వ్రాయడం ఎంత కష్టమైన ప్రక్రియో!. సరళమైన పదాలతో కవితలు వ్రాయడం కంటే కొన్నిరెట్లు కష్టమైన పని. అలాంటిది ఒక పాదం ఇచ్చి(సాధారణంగా నాలుగవపాదం ) మిగిలిన పాదాలు పూరించమనడం మరీ కష్టం. గమ్మత్తైన విషయమేమిటంటే ఈ పాదం మామూలు భావంలా ఉండక ఒక సమస్యతో ఉంటుంది. ఈ పాదం అర్ధరహితం గానో, లేక అసంబద్దార్ధముగానో, అన్వయ రహితంగానో ఉంటుంది. చమత్కారంతో పూరించడం లోనే కవికి ఉన్న పాండిత్యం తెలుస్తుంది. ఈ సమస్యాపూరణం అవధానం అనే ప్రక్రియలో చాలా ముఖ్యమైనది. అష్టావధానంలో వర్ణనము, దత్తపది, నిషిద్ధాక్షరి, వ్యస్తాక్షరి, పురాణ పఠనం, అప్రస్తుత ప్రసంగం (ప్రశంస) ఘంటానాదం, సమస్యా పూరణము ఈ ఎనిమిది ప్రక్రియలని ఏక కాలంలో చేయగలగడం. ప్రశ్నలడుగు వారిని పృచ్చకులు అంటారు.సమాధానం చెప్పే పండితుని ‘అవధాని’ అంటారు.
సమస్య:“గుండ్రాతికి కాళ్ళు వచ్చి గునగున నడిచెన్”
పూరణ:
గుండ్రాతికి కాళ్ళు వచ్చి గునగున నడిచెన్భావం:
ఉండరాని అడవిలో గుండ్రాయి గా పడి ఉన్న ముని (గౌతముడు) పత్ని (అహల్య) పై కోదండరాముని పాదము తగిలి ఆగుండ్రాయి తిరిగి అహల్య గా మారి నడుచుకుంటూ వెళ్లి పోయింది అని అవధాని గారు సమస్య పాదాన్ని రామాయణం లో అహల్యా వృత్తాంతానికి జోడించి చెప్పారు.
భువనవిజయ సభలో రాయలవారు ఇచ్చిన సమస్య : “రవి గాననిచో కవి గాంచునే కదా” అని ఈ సమస్య సాధారణంగానే కనిపిస్తుంది. రవి చూడని చోటు కవి చూడగలడు అని.అయితే భట్టు మూర్తి ఈ విధంగా పూరించినట్లుగా చరిత్ర చెప్తోంది మనకు.
ఆరవి వీరభద్రుని పదాహతి డుల్లిన బోసినోటికిన్
నేరడు, రామకృష్ణ కవి నేరేచెబో మన ముక్కుతిమ్మరా
ట్క్రూర పదాహతిమ్బడిన కొక్కిరి పంటికి దుప్పి కొమ్ము ప
ల్గారచియింప, నౌర! రవి గాననిచో కవి గాంచునే కదా!పూర్వం శివరాత్రి జాగరణల్లోను, శ్రీరామ నవమి పందిళ్ళ లోను సమస్యా పూరణం ఒక సత్కాలక్షేపం గా ఉండేది.
జాతీయ బాలల హక్కుల పరిరక్షణా కమీషను
ఈ చట్టంలో పొందుపరచబడిన కార్యనిర్వాహక కార్యక్రమాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి.
కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా మూడేళ్ళపాటు పనిచేసే విధంగా కార్యనిర్వాహక సంఘ సభ్యులు క్రింది విధంగా ఉంటారు.
ఎ. పిల్లల సంక్షేమాభివృద్ధికి ప్రధానంగా పనిచేసిన ప్రసిద్ధమైన నిష్ణాతుడైన వ్యక్తి అధ్యక్షులుగా ఉంటారు.
బి. బాలలకు న్యాయాన్ని కల్పించడం, నిర్లక్ష్యానికి గురైన బాలలు మరియు ప్రత్యేక బాలల యెడల శ్రద్ధ, బాలకార్మిక వ్యవస్ధను రూపుమాపే దిశలో పనిచేసిన, బాలల మనస్తత్వ శాస్త్రం, పిల్లల పరమైన చట్టాల గురించిన అవగాహన, సమగ్రత, సమర్ధత, అనుభవము, నిపుణత, నైతికత గల్గి, విద్య, శిశు ఆరోగ్యం, భద్రత, సంక్షేమం, అభివృద్ధి శాఖల నుండి సమర్ధతగల ఆర్గురు సభ్యులు ఉంటారు.
సి. సంయుక్త కార్యదర్శి హోదాకు తక్కువగాని వ్యక్తి కార్యదర్శిగా ఉంటారు.
పౌర న్యాయ స్ధానానికి గల అన్ని అధికారాలు ఈ కమీషన్‌కు ఉంటాయి. వాటితో పాటు ప్రత్యేకంగా క్రింది అంశాలకు సంబంధించిన అధికారాలు ఉంటాయి.
ఎ. భారత దేశంలో ఎక్కడున్న వ్యక్తికైనా సమన్లు పంపి, వారిని రప్పించి, ప్రమాణం చేయించి పరీక్షించడం
బి. కావలసిన దస్తావెజులు తెలుసుకోవడం, దాఖలు చేయడం.
సి. ప్రమాణ ప్రకటన (అఫిడవిట్‌ ) ద్వారా సాక్ష్యాన్ని స్వీకరించడం.
డి . ఏ న్యాయస్దానం లేదా కార్యాలయం నుంచైన ప్రభుత్వ రికార్టు లేదా నకలు పొందడం.
ఇ. దస్తావెజు సాక్ష్య పత్రాలను పరిశీలించడంలో కమీషన్లు జారీచేయడం.
కమీషన్‌ యొక్క ఉత్తర్వు ద్వారా బాలల హక్కులకు భంగం చేసే అన్ని ఫిర్యాదులను విచారణ జరపడం. బాలల హక్కులకు ఆటంకం కల్గించే తీవ్ర వ్యవహారంలో స్వయం ప్రేరిత ప్రకటన ద్వారా విచారణార్హత కలిగిన అంశంలో బాలలు వారి హక్కులను పొందలేకపోవడానికి గల కారణాలను పరిశీలించడం.
ఎ . కమీషనుకు ఫిర్యాదును రాజ్యాంగంలో గల 8వ షెడ్యూలు ప్రకారం ఏ భాషలోనైనా ఇవ్వవచ్చు.
బి. ఇటువంటి ఫిర్యాదులపై ఎటువంటి రుసుము వేయబడదు.
సి. ఫిర్యాదుకి సంబంధించిన పూర్తి చిత్రణ అయ్యాక విషయాన్ని ప్రకటించవచ్చును.
డి. ప్రమాణ ప్రకటన ద్వారా ఇంకను కావలసిన సమాచారాన్ని పొందవచ్చును.
ఫిర్యాదు చెసే ముందు ఇవి తప్పనిసరిగా ఉండేటట్లు చూడాలి.
ఎ. ఫిర్యాదు సుస్పష్టంగా కచ్చితంగా ఉండాలి అనామకంగా, నకిలీ పేర్లలో అస్పష్టంగా ఉండరాదు.
బి. ఇటువంటి ఫిర్యాదులపై ఎటువంటి రుసుము వేయబడదు.
సి. ఆస్తి హక్కులు, ఒప్పందపు బాధ్యతలు వంటి పౌర సంబంధిత వివాదాలను ఫిర్యాదు చెయకూడదు.
డి. ఉద్యోగ విషయాలను సంబంధించిన అంశాలు అయి ఉండకూడదు.
ఇ. చట్టం పరంగా ఏర్పరచబడిన ఏదేని కోర్టులో / ట్రిబ్యునల్‌లో పూర్తి కాని (పెండింగ్‌ ) విషయమై ఉండరాదు.
ఎఫ్‌. కమీషన ద్వారా ఇంతకు ముందు నిర్ణయించబడని విషయం.
జి. ఏ ఇతర కారణాలవల్లనైన కమిషన్‌ పరిధిలోనికి రానిది.
హనుమ విహారి
హనుమ విహారి ఆంధ్రప్రదేశ్ కి చెందిన క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. ప్రస్తుతము ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ క్రికెట్ పోటీలలో సన్ రైజర్స్ హైదరాబాద్ జట్టుకు ఆడుతున్నాడు. ఆస్ట్రేలియా లో 2012లో జరిగిన గెలిచిన భారత జట్టులోని ఏకైక తెలుగు సభ్యుడు.
కాకినాడ లో 1993, అక్టోబరు 13 న జన్మించాడు.
డక్‌డక్‌గో
డక్‌డక్‌గో అనేది ఒక అంతర్జాల (ఇంటర్ నెట్) శోధనా యంత్రం, ఇది ఫలితాలను పొందడానికి సమూహమూలాలతో కూడిన వికీపీడియా వంటి జాళగూళ్ళ నుండి సమాచారాన్ని సేకరిస్తుంది. వినియోగదారుల సమాచారాన్ని నమోదుచేసుకోకుండా, గోప్యతను కల్పిస్తుందని విధివిధానాలు తెలుపుతున్నాయి.
డక్‌డక్‌గో యొక్క మూలసంకేతం గిట్ హబ్ వద్ద స్వేచ్ఛా సాఫ్టువేరుగా పెర్ల్ 5 లైసెన్సు క్రింద అందుబాటులోవుంది.
తెలంగాణా డ్రమెటిక్ అసోసియేషన్, వరంగల్
తెలంగాణా ప్రాంతంలో అంతగా ప్రాచుర్యం లేని తెలుగు పౌరాణిక పద్యనాటకాలకు గుర్తింపు తీసుకొనిరావాలనే ఉద్దేశ్యంతో 'తెలుగు పద్యాన్ని బ్రతికించండి - పద్యనాటక మనుగడకు సహకరించండి " అనే నినాదంతో 1998వ సం.లో,వరంగల్ నగరంలో ఈ సంస్థ పందిళ్ళ శేఖర్ బాబు చే స్థాపించబడింది. రిజిష్టర్ నెం.2312/2000.
చెమటకాయలు
వేసవికాలం వచ్చిందంటే చాలు... మండే ఎండలు, భరించలేని చెమట. ఇది అందరికీ తెలిసినదే. వేడిమి, చెమట... కొన్నిసార్లు ఇవే కాదు... చెమటకాయలూ మొదలవుతాయి. ఈ కాలంలో ఇది చాలామందిని బాధించే సమస్య. పిల్లల్లో మరీ ఎక్కువ. ఇదొక రకమైన చర్మవ్యాధి. వేడిగా ఉండే వాతావరణంలో ఈ సమస్య సర్వసాధారణం. పిల్లల్లో స్వేదగ్రంథులు పూర్తిగా రూపొందకపోవడంతో చిన్నారులలో ఇవి ఎక్కువ. వాటితో కలిగే చికాకూ ఎక్కువే. ఒక్కోసారి వాటిని భరించలేక చిదిపేస్తూ ఉంటారు. ఫలితంగా సమస్య తీవ్రమవుతుంది. శరీరంపై కాసే ఈ కాత... మనం కోరని కాత. కాయకముందే కోయాల్సిన కోత. ఈ కాతను రాల్చాలంటే కేవలం ప్రేమ మాత్రమే చాలదు. కాసిని జాగ్రత్తలు కూడా కావాలి.
చెమట లేదా స్వేదం చర్మం నుంచి ఉత్పత్తి అయ్యే ఒకరకమైన స్రావం. ఇది చర్మంలోని స్వేద గ్రంథుల నుంచి తయారవుతుంది. ఇది ముఖ్యంగా నీరు, వివిధ లవణాలతో కలిసి ఉంటుంది. స్వేదంలో కొద్దిగా యూరియా వంటి మలిన పదార్థాలుంటాయి. అయితే స్వేదానికి దుర్వాసన ఉండకపోయినా, చెమట పట్టడం వల్ల శరీరంపై అభివృద్ధి చెందే ప్రాపియోనీ బ్యాక్టీరియా పెరగడం వల్ల దుర్వాసన వస్తుంటుంది. (ఇలా దుర్వాసన రావడాన్ని బ్రామ్‌హిడరోసిస్ అంటారు). చెమట పట్టడం అనేది ఒక రకంగా శరీర ఉష్ణోగ్రతను నియంత్రించే విధానం. చెమట అధికమయినప్పుడు శరీరం మీద చెమటకాయలు ఏర్పడతాయి. వీటిని వైద్య పరిభాషలో ‘మిలీరియా రుబ్రా’ అంటారు.
చర్మంలో ఎక్రైన్ స్వెట్‌గ్లాండ్స్ అనే చెమట గ్రంథులు ఉంటాయి. ప్రతి గ్రంథికి ఎక్రైన్ అనే ఒక నాళం (డక్ట్) ఉంటుంది. మన చర్మంలో సహజంగా స్టెఫలోకాకస్ ఎపిడెర్మిడిస్ అనే బ్యాక్టీరియా ఎప్పుడూ ఉంటుంది. ఈ బ్యాక్టీరియా వల్ల, మృత చర్మ కణాల వల్ల స్వేద రంధ్రాలు మూసుకుపోతాయి. స్వెట్ డక్ట్‌ కు అడ్డుపడి, చెమటకాయలలాగ తయారవుతుంది. ఒక్కోసారి ఈ చెమటకాయలలో చీము కూడా చేరుతుంది. దీనిని‘మిలీరియా పస్టులోసా అంటారు.
ఈ చెమటకాయలను నిర్లక్ష్యం చేస్తే, ఇవి పెద్ద పెద్ద గడ్డలుగా మారే అవకాశం లేకపోలేదు. దీన్ని పెరిపొరైటిస్ స్టెఫిలోజిన్స్ అంటారు. సాధారణంగా చెమటకాయలు వచ్చినచోట చెమట పట్టడం తగ్గిపోతుంది. ఒక్కొక్కసారి చెమట పూర్తిగా ఆగిపోతుంది. ఎందుకంటే పగిలినట్టుగా అయిన స్వేద నాళిక ) పూర్తి స్థాయిలో అభివృద్ధి చెందడానికి కొద్దిరోజులు పడుతుంది. చెమట పట్టకుండా ఆగిపోవడానికి ఇదే కారణం.
ఇవి పెద్దవాళ్ల కంటే పిల్లలకే ఎక్కువగా వస్తాయి. పుట్టిన బిడ్డ నుంచి సంవత్సరం లోపు వయసున్న పిల్లలలో అప్పుడే ఈ చెమటకాయల సమస్య ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఎందుకంటే చిన్న పిల్లలో ఈ స్వేదనాళం పూర్తిస్థాయిలో పనిచేయదు. అంటే అప్పటికి పూర్తిగా అభివృద్ధిచెందదు. అందువల్ల చెమట పట్టినప్పుడు, ఈ నాళిక త్వరగా పగిలినట్టు అయి, చెమట కాయలు వస్తాయి. ఇవి క్రింది కారణాల వల్ల వస్తాయి.
చెమట పడితేనే చికాకుగా ఉంటుంది. అటువంటిది చెమటకాయలు వస్తే? చికాకు రెట్టింపు అవుతుంది. అంతేకాక ఏ పని చేయాలన్నా ఇబ్బందికరంగా ఉంటుంది. అందుకే తగు జాగ్రత్తలు తీసుకుని ఈ సమస్యను ముందుగానే నివారించుకోవడానికి ప్రయత్నించాలి. ఎన్ని చేసినప్పటికీ చెమటకాయలు ఎక్కువ బాధిస్తుంటే మాత్రం చర్మవ్యాధుల నిపుణుడిని సంప్రదించడం మంచిది. ప్రిక్లీ హీట్ పౌడర్: ఈ పౌడర్‌లో డ్రయింగ్ మిల్క్ ప్రొటీన్, ట్రైక్లోజాన్, మెంథాల్ అనే పదార్థాలు ఉంటాయి. వీటిలోని మిల్క్‌ప్రొటీన్, ట్రైక్లోజాన్‌లు ఇన్‌ఫెక్షన్‌ని తగ్గిస్తాయి. మెంథాల్ శరీరానికి చల్లదనాన్ని కలిగిస్తుంది.పైన చెప్పిన వాటిలో మొదటి రెండింటి (క్యాలమిన్ లోషన్, జింక్ ఆక్సైడ్) తో సమస్య తగ్గకపోతే, చర్మవ్యాధుల నిపుణుని (డెర్మటాలజిస్టు) సూచన మేరకు మాత్రమే (ట్రోపికల్ కార్టికోస్టెరాయిడ్స్, టాపికల్ యాంటీబయాటిక్స్) వాడాలి.
కె.వి. రమణాచారి
కారంచేడు వెంకట రమణాచారి మాజీ ఐఏయస్ అధికారి, తెలంగాణ రాష్ర్ట ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక సలహాదారుడు. దేవాదాయ శాఖ కమిషనర్‌గా, తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం కార్యనిర్వహణాధికారిగా, దేవాదాయశాఖ ముఖ్యకార్యదర్శిగా, దేవాదాయ శాఖలో ఉన్న ఈ మూడు ఉన్నతపదవులను నిర్వహించారు. 2012 డిసెంబర్‌లో ఆయన స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణ చేశారు. పరిపాలనా రంగంలోనే కాకుండా, సాహిత్య, సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక రంగంలో వారికున్న ప్రతిభ అందరికీ తెలిసిందే.
ఆయన స్వస్థలం కరీంనగర్ జిల్లా, నారాయణపురం. ఆయన తండ్రి రాఘవాచారి సంస్కృత, ఆంధ్ర, తమిళ భాషల్లో పండితుడు. ఊరి రామాలయంలో అర్చకులుగా ఉండేవారు. యజ్ఞయాగాదులు నిర్వహించేవారు. ఈయన శ్రీమతి లత. ఆయన ఏడో తరగతి చదువుకున్న తన శ్రీమతి నుంచి ఆంగ్ల భాష నేర్చుకుని అధ్యాపకుడిగా కూడా పనిచేశాడు. హైదరాబాద్ తోని మాసాబ్‌టాంక్‌లో నివాసం ఉంటున్నారు. రమణాచారి గారికి ముగ్గురు చెళ్లెళ్లు, ఒక తమ్ముడు. కె.వి.రమణాచారికి ముగ్గురు పిల్లలు. పెద్దమ్మాయి వీణ ఎమ్‌ఎస్సీ చేసి పుణేలో రీసెర్చి చేస్తోంది. రెండో అమ్మాయి ప్రవీణ అమెరికాలో ఉన్నతోద్యోగంలో ఉంది. అబ్బాయి కిరణానంద్ హైటెక్ సిటీలో జాబ్ చేస్తున్నాడు.
కె.వి.రమణాచారి 1982 ప్రాంతాలలో ఆంధ్రప్రదేశ్ కేడర్ కి చెందిన ఐ.ఏ.యస్. అధికారిగా నియమించబడ్డారు. 1986లో గోదావరి తీవ్రమైన వరదలు వచ్చినప్పుడు రమణాచారి పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలో పర్యవేక్షణ బాధ్యతలు నిర్వహించారు.
2012 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంస్కృతిక శాఖ, ఆంధ్రప్రదేశ్ హౌసింగ్ బోర్డ్, సమాచార శాఖ, తిరుమల తిరుపతి దేవస్ధానం మొదలైన అనేక శాఖలకు ఉన్నత అధికారిగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. 2013 లో
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ర్ట ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక సలహాదారుగా నియమితులయ్యారు. 2010లో ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ తెలుగు శాఖ నుంచి తెలుగు పద్య కవిత్వం మీద పి.హెచ్.డి పట్టా పొందారు. నిజాయితీ, నిబద్ధత కలిగిన ప్రభుత్వాధికారిగా వీరికి విశేషమైన గుర్తింపు లభించింది. సాహిత్యం, కళలు, నాటకం మొదలైన అంశాల పట్ల విశేషమైన అభిమానం కల్గి రాష్ట్రంలోని అనేక సాహితీ, కళా సంస్ధలకు అనేక రకాలుగా సహాయ సహకారాలు అందించారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం పక్షాన నంది నాటకోత్సవాలు నిర్వహించడం రమణాచారి కృషివలనే ప్రారంభమయ్యాయి.
21 ఏప్రిల్, 2014న తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి (టిఆర్‌ఎస్)లో చేరారు. మెదక్ జిల్లా సిద్దిపేటలో రమణాచారి విద్యార్థి దశలో ఉండగా 1969లో జరిగిన తెలంగాణ ఉద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొని, తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన కోసం రెడ్‌ఫోర్స్ పేరిట సంస్థను స్థాపించి నెలన్నర రోజుల పాటు జైలుకు కూడా వెళ్లారు..
1469
1469 గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము. ఈ సంవత్సరం ఆదివారంతో ప్రారంభమైంది.‍* ఏప్రిల్ 15 : భారత ఆధ్యాత్మిక గురువు, సిక్కుమత స్థాపకుడు గురునానక్ జననం. (మరణం . 1539)
బిర్సా ముండా
బిర్సా ముండా (1875–1900) భారతీయ అటవీ జాతుల స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, జానపద నాయకుడు. ఇతడు ముండా జాతికి చెందినవాడు.19వ శతాబ్దపు చివరి రోజుల్లో, నేటి బీహార్, ఝార్ఖండ్ ఆటవిక ప్రాంతాల్లో, బ్రిటిషు కాలంలో జరిగిన మిలీనేరియన్ ఉద్యమానికి సారథ్యం వహించాడు. తద్వారా భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ చరిత్రలో ఒక ప్రముఖ వ్యక్తిగా నిలిచిపోయాడు. ఇతడి గౌరవార్థం భారత పార్లమెంటులోని సెంట్రల్ హాల్లో ఈయన చిత్రపటం ఉంది. ఈ విధంగా సత్కరింపబడిన ఏకైక ఆటవిక జాతుల నాయకుడు బిర్సా ముండా.
బ్రిటిషు వలసవాదంపై తిరుగుబాటుగా సాగిన భారతీయ స్వాత్రంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొన్న యోధునిగా బిర్సా ముండా పేరును అత్యంత గౌరవంతో ప్రస్తావిస్తారు. కనీసం పాతికేళ్లు కూడా దాటకుండానే ఇవన్నీ సాధించడం వల్ల ఈయన ఘనత మరింత ఉత్కృష్టమైనది.
బిర్సా ముండా, నవంబర్ 15, 1875, గురువారం రోజున జన్మించాడు. అప్పట్లో ఆచరణలో ఉన్న ముండా ప్రజల ఆచారం ప్రకారం ఆయన పుట్టిన రోజును బట్టి పేరు పెట్టారు. జానపద గేయాలలో కూడా ఈయన జన్మస్థలం ఉలిహటు లేదా చల్కడ్ అన్న అయోమయం నెలకొన్నది. బిర్సా తండ్రి సుగణ ముండా జన్మస్థలం ఉలిహటు. ఉలిహటులో బిర్సా అన్న కొమ్టా ముండా నివసించి ఉండటం వల్ల, ఆయన ఇల్లు ఇంకా అక్కడ శిథిలావస్థలో ఉండటం వల్ల, ఈయన ఉలిహటులో జన్మించాడన్న వాదన ఉంది.
బిర్సా తండ్రి సుగుణా ముండా, తల్లి కర్మి హాటు, మరియు అతని తమ్ముడు, పస్నా ముండా, ఉలిహటును వదిలి కూలిపని కోసం బీర్బంకీ వద్ద ఉన్న కురుంబ్దాలో స్థిరపడ్డారు. కురుంబ్దాలో, బిర్సా అన్న కొమ్టా, మరియు అక్క దస్కిర్ పుట్టారు. అక్కడి నుండి బంబాకు తరలి వెళ్ళింది. అక్కడే బిర్సా అక్క చంపా మరియు బిర్సా పుట్టారు.
బిర్సా ముండా గుర్తుగా రాంచీలోని విమానాశ్రయానికి బిర్సా ముండా విమానాశ్రయంగా పేరు దీనికి పెట్టడం జరిగింది..
ఉద్దమ్ సింగ్
ఉద్దమ్ సింగ్ భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. ఇతడు జెనరల్ మైకెల్ ఓ డయ్యర్ను చంపినందుకు ప్రసిద్ధుడయ్యాడు. ఈ డయ్యరే జలియఁవాలాబాగ్ హత్యాకాండకు సూత్రధారి. 
ఉద్దమ్ సింగ్ తన పేరును రాం మొహమ్మద్ సింగ్ ఆజాద్ గా, భారతదేశంలోని మతాలైన హిందూ, మొహమ్మదీయ, సిక్కు మతాలకు ఏకత్వాన్ని ఆపాదిస్తూ, మార్చుకున్నాడు. ఇతడి త్యాగానికీ, దేశభక్తికీ మెచ్చుకొని ఇతడిని షహీద్-ఎ-అజం (వీరులలో అగ్రుడు) గా వ్యవహరిస్తారు. 20వ శతాబ్దపు మొదట్లో భగత్ సింగ్, రాజ్‍గురు, ఇంకా సుఖదేవ్తో పాటుగా ఉద్దమ్ సింగ్ ని కూడా తీవ్రవాద స్వాతంత్ర్య సేనానులుగా గుర్తించవచ్చు. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం వీరిని ఆనాడే భారతదేశపు మొదటి మార్క్సిస్టులుగా పేర్కొనింది. 1940 మార్చి 13న జలియన్ వాలా బాగ్ సంఘటనకు ప్రతీకారంగా ఉద్దం సింగ్ లండన్ కాక్స్‌టన్‌ హాల్‌లో మైకేల్ ఓ డయ్యర్‌ని కాల్చి చంపి, లొంగిపోయాడు.
ఉద్దమ్‌ సింగ్ పంజాబ్ లోని సంగ్రూర్ జిల్లా లోని సునం తెహసీల్ కు చెందిన కలన్ గ్రామంలో జన్మించాడు.
చిన కోండ్రుపాడు
చిన కోండ్రుపాడు, గుంటూరు జిల్లా, ప్రత్తిపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల.
శ్రీ రామలింగేశ్వరస్వామివారి ఆలయం.
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
వెలివెల్లి పున్నమ్మ వానప్రస్థాశ్రమము పేరుగల వృద్ధాశ్రమము;- గ్రామీణ ప్రాంతపు వాతావరణంలో వయస్సుమళ్లిన వృద్ధులు ఇక్కడ ఆశ్రమం పొందుతారు. పురుషులతో పాటు మహిళలు ఆశ్రయం పొందవచ్చు. ఆశ్రమవాసులకు గదులు, పత్రికలు, టివి గది, గ్రంథాలయము కలదు. ఉదయం టీతో పాటు, అల్పాహారం, రెండు పూటల భోజనాలు వడ్డించబడతాయి. సాయంత్రపూట ఆశ్రమవాసులు పొలందారులలో వ్యాహ్యళికి వెళతారు. దాదాపు 50మంది ఈ వృద్ధాశ్రమంలో వుంటున్నారు.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం మొత్తం జనాభా -, పురుషుల సంఖ్య -- మహిళలు, -- నివాసగృహాలు --
2011 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం మొత్తం జనాభా -, పురుషుల సంఖ్య -- మహిళలు, -- నివాసగృహాలు --
కీరన్ పొలార్డ్
కీరన్ పొలార్డ్ వెస్టిండీస్ క్రికెట్ ఆటగాడు.
షెర్విన్ క్యాంప్‌బెల్
షెర్విన్ క్యాంప్‌బెల్ ఒక వెస్టిండీస్ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు.
తెలుగువారి జానపద కళారూపాలు
తెలుగువారి జానపద కళారూపాలు డా. మిక్కిలినేని రాధాకృష్ణ మూర్తి గారు రచించిన విశిష్టమైన రచన. ఈ పుస్తకంలో జానపద కళలు ఆది మానవుని దగ్గరనుండి, ఇటీవలి గోల్కొండ రాజుల వరకు ఏ విధంగా అభివృద్ధి చెందిందీ వివరించారు. ఒక్కొక్క కళారూపాన్ని వివరణాత్మకంగా వివరించారు.
జిల్లాల వారీగా వున్న జానపద కళారూపాలు మరియు ప్రజానాట్యమండలి ప్రగతిశీల దృక్పథం కూడా ఇవ్వబడింది.
కళారూపం మరియు తెలుగువికీలో సంబంధిత వ్యాసం లింకు (వున్నచో)
ధర్మవరం గోపాలాచార్యులు
ధర్మవరం గోపాలాచార్యులు సుప్రసిద్ధ నాటక రచయిత. ధర్మవరం రామకృష్ణమాచార్యులు ఇతనికి అగ్రజుడు. వీరి మేనల్లుడే బళ్లారి రాఘవాచార్యులు.
కన్నడ నాటకాలకు పోటీగా రామకృష్ణమాచార్యులు ఒక తెలుగు నాటకం రాసి మొదట ప్రదర్శించాడు. కానీ అది రక్తికట్టక పోగా తెలుగు భాష నాటక రచనకు పనికిరాదన్న భావనకు దారితీసింది. అప్పుడు రామకృష్ణమాచార్యులు స్వయంగా నాటక రచన మరియు ప్రదర్శనలకు పూనుకుని ప్రప్రథమంగా చిత్రనళీయమును 1887 జనవరి 29 తేదీన విజయవంతంగా ప్రదర్శించారు. తర్వాత చాలా నాటకాలను రచించి, స్వయంగా ప్రదర్శించారు. గోపాలాచార్యులు అప్పుడు అన్నయ్యతో కలిసి నాటకాలలో భరతుడు మొదలైన పాత్రలను పోషించారు.
తర్వాత హైద్రాబాద్లో వకీలు వృత్తిని నిర్వర్తించారు. ఇక్కడొక "కృష్ణ విలాసినీ సభ" అనే నాటక సంస్థను స్థాపించి, హరిశ్చంద్ర నాటకమును స్వయముగా రచించి ప్రదర్శింపజేశారు. అక్కడినుండి 1910లో బళ్ళారికి తిరిగి వచ్చి 1912 లో అన్న ధర్మవరం కృష్ణమాచార్యులతోకలిసి, ‘అభినవ సరస వినోదిని’ స్దాపించారు. రామకృష్ణమాచార్యులు 1912 నవంబరు 30 తేదీన దివంగతులయ్యారు. అన్న మరణంతో అది ఆగిపోయిన తర్వాత ‘కృష్ణమాచార్య సభ’ అనే పేరుతో ఒక సమాజమును నడిపి, దేశమంతా తిరిగి ప్రదర్శనలు చేశారు. ఈ సమాజానికి గోపాలాచార్యులు ఉపాధ్యక్షులుగా ఉన్నారు. బళ్ళారి తిరిగివచ్చిన తరువాత వీరు మరికొన్ని నాటకాలను రచించారు.
ఈయన మొత్తము 12 నాటకములును రచించాడు.
వీరి మేన అల్లుడే బళ్ళారి రాఘవాచార్యులు ప్రతి నాటకపు ప్రతిని పరిశీలించి మార్పులు, చేర్పులు సూచించేవారు.ఆ ప్రకరమే వీరు సరిదిద్దు కునేవారు. వీరిరువురి మైత్రి అలాంటిది. అలా రుపొందినవే ‘రామదాసు’ ‘సుభద్రార్జునియము’ ‘రాం కబీర్’. వీరు మొత్తం 13 నాటకాలు రశారు. అందులో ప్రకటిత మైనవి –పై ముడున్నూ, ప్రేమచంద్రవిజయం’ లేదా ‘అస్ప్రస్యవిజయము’ ‘రుక్మిణీకృష్నియము’ లేదా ‘మాయాశక్తి’. ఇంకను అముద్రిత నాటకాలు; ‘ శ్రీరామ లిలలు’ గిరిజా శంకరియము, పాండజ్ఞాత్వాసం, ఉత్తర రామచరితము, హరిశ్చంద్ర, కేయిసర్ లేదా కలియుగ దుర్యోధన, ఉషాపరినయము, కంసద్వంసము’ వీరు పాత్రోచిత భాషను ఆధరించి , పౌరులు మొదలగు వారి భాషకు ‘మిస్రభాష’ అని పేరుపెట్టారు . వీరి నాటకాలు అన్నింటిలోకి సుప్రసిద్దమైనది ‘రామదాసు’ నాటకం .బళ్ళారి రాఘవాచార్యులకు కీర్తి తెచ్చిన లేదా అతని వల్లన ప్రఖ్యాతి చెందినరెండు నాటకాలలో అది రెండవది. (మొదటిది కోలాచలం శ్రీనివసురావు ‘రామరాజు ) ‘భక్తి’ ప్రదనరసంగా ఉత్తమ నాటక రచన చేసినవారిలో వీరు రెండవ వారు. మొదటివాడు రాధాకృష్ణ ’ నాటక రచయిత అయిన పానుగంటి లక్ష్మి నరసింహారావు ).
వడ్డాది సుబ్బారాయుడు
వసురాయకవిగా సుప్రసిద్ధులై, సహస్రమాస జీవితోత్సవమును చేసుకొన్న ధన్యజీవి వడ్డాది సుబ్బరాయుడు (జూలై 30, 1854 - మార్చి 2, 1938). తొలి తెలుగు నాటకకర్తలలో వీరికి విశిష్ట స్థానము ఉంది.
సుబ్బరాయుడు 1854, జూలై 30న తూర్పు గోదావరి జిల్లా లోని పాసర్లపూడి గ్రామంలో (ఆనంద నామ సంవత్సర శ్రావణ శుద్ధ పంచమి ఆదివారం నాడు) జన్మించాడు. చిన్నతనంలోనే సుబ్బరాయుడు తల్లిదండ్రులు మరణించారు. ఈయన బడిలో చదివి పాసయిన పరీక్ష ఒక్కటీ లేదని చెబుతారు. అయినప్పటికీ, తన 14వ ఏట నుండే భజగోవింద శ్లోకాలను తెలిగించడంతో కవిత్వం చెప్పడం మొదలెట్టారు. 1874లో రాజమండ్రి చేరి అక్కడ ఉన్నత పాఠశాలలో తెలుగు అధ్యాపకునిగా ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. ఆ తరువాత ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ కళాశాలలో తెలుగు ఉపన్యాసకుడిగా పనిచేశాడు. సమకాలీకులైన వావిలాల వసుదేవశాస్త్రి, కందుకూరి వీరేశలింగంతోపాటు ఈయన్ను కలిపి రాజమండ్రి త్రయం అని పిలిచేవారు. సుబ్బరాయుడు చాటు పద్యాలు చెప్పడంలో గొప్ప ఆసక్తి కనబరచేవాడు. 1875లో ప్రారంభమైన ఈయన కవితా వ్యాసంగం మరణించేవరకూ సాగింది. ఈయన చెప్పిన చాటు పద్యాలు వసురాయ చాటు ముక్తావళి మరియు వసురాయ చాటు ప్రబంధం అనే సంపుటాలుగా వెలువడ్డాయి. ఈయన ప్రతిభకు ముగ్ధులైన పురప్రముఖులు గండపెండేరం తొడిగి, "సూక్తి సుధానిధి" అనే బిరుదునిచ్చి సత్కరించారు.
సుబ్బరాయుడు ముఖ్యంగా శతక రచనకు ప్రసిద్ధి. ఆయన నామనందన శతకం (1877), భక్త చింతామణి శతకం (1883), ఆర్త రక్తమణి శతకం (1933) మొదలైన శతకాలు వ్రాసాడు. ఇందులో భక్త చింతామణి శతకం అన్నింటికంటే ఉతృష్టమైనది. ఈ శతకంలో చిన్నపిల్లలు ఇసుకలో గూళ్లు కట్టి, వాటితో కొద్దిసేపు ఆడుకొని, వెళ్ళేటప్పుడు తొక్కేసి వెళ్ళినట్టే, సృష్టి కర్త కూడా జీవితాన్ని ఇచ్చి, కొన్నాళ్లు ఆడించి, తుదకు చెరిపేస్తాడని సృష్టికర్త లీలను మూడు వందల యాభైకి పైగా పద్యాల్లో వర్ణిస్తాడు. ఆర్త రక్తమణి శతకం రామున్ని కీర్తిస్తూ వ్రాసినది.
భక్తచింతామణి శతకం తరువాత వసురాయకవి గారికి అంతగా పేరుతెచ్చినది ‘వేణీ సంహారం’ నాటకం. ఇది సంస్కృత నాటకానికి రసవంతమైన తెలుగు అనువాదం. వసురాయకవిగారు దీనిని రచించి ఊరుకోకుండా, రంగస్థలం మీదికి కూడా ఎక్కించి, అందులో భీముని పాత్రను గూడా పోషించేవారని చెబుతారు.
1875 లో సావిత్రీ చరిత్రను ద్విపదలో వ్రాశాడు. ఈయన ఇతర రచనలలో సుగుణ ప్రదర్శనం (1880), సూక్తి వసు ప్రకాశం (1882), కాళిదాసు మేఘదూత అనువాదం (1884),
ఈయన మొత్తం 7 నాటకములను రచించారు. 1. వేణిసంహారం (రచన-1883, ప్రచురణ-1886), 2. విక్రమోర్వశీయం (రచన-1884, ప్రచురణ-1889), 3. ప్రబోధ చంద్రోదయం (రచన-1891, ప్రచురణ-1893) 4. చండ కౌశికము (1900), 5. అభిజ్ఞాన శాకుంతలము (1906), 6. మల్లికామారుత ప్రకరణము (1903, 1929), ఆంధ్రకుందమాల (రచన-1931, ప్రచురణ-1932). ఈ నాటకాలన్ని సంస్కృ తానువాదాలే, అన్ని పాఠ్యగ్రంథాలుగా నిర్ణయించబడినవే.
"కరుణ ఏవ ఏకో రసః-కరుణ ఒక్కటే రసం" అన్న సంస్కృత కవి భవభూతి. ఆయన కాళిదాసు తర్వాత సంస్కృత సాహిత్యంలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందినవారు. ఆయన రచించిన మాలతీ మాధవం అనే రచనకు అనువాదమిది. దీని ప్రథమాంకము యొక్క తొలికూర్పు సరస్వతీ ముద్రాక్షరశాల, కాకినాడ యందు 1903 లో ముద్రించబడింది.
రసరంజని (నాటకరంగ సంస్థ)
తెలుగునాటక బహుముఖ ప్రగతికి దోహదపడాలనే ఆకాంక్షతో మార్చి 8, 1993న కన్యాశుల్కం నాటకప్రదర్శనతో ప్రారంభమయిన సంస్థ రసరంజని. కొద్ది ప్రవేశ రుసుమును వసూలు చేసే సంప్రదాయాన్ని ప్రారంభించి, "ప్రతినెలా ఒక నాటకం" ప్రదర్శింపచేయడం ముఖ్య కార్యక్రమంగా, 18 సంవత్సరాలుగా నాటకరంగానికి అవిరళకృషి చేస్తూనేవుంది. సభ్యుల నాటకాలే కాక, ఇతర ప్రఖ్యాత నాటక సమాజాలవారి నాటకాలను నిరాటంకంగా ప్రదర్శింపచేస్తోంది.
నాటకసాహిత్యంలో "క్లాసిక్స్"గా పేర్కొనే కన్యాశుల్కం, ముద్రారాక్షసం, ప్రతాపరుద్రీయం వంటి నాటకాలతోబాటు ఆధునిక నాటకకర్తల ప్రఖ్యాత నాటకాలు మరో మొహెంజొదారో, డామిట్! కథ అడ్డం తిరిగింది, శ్రీనాథుడు, అనగనగా ఒకరాజు, దేవుడు చేసిన బొమ్మ, జనమేజయం, ప్రజానాయకుడు ప్రకాశం వంటి నాటకాలతో సహా యాభై దాకా నాటకాలను స్వయంగా ప్రదర్శించింది.
రసరంజని ఏటా జరుపుతున్న నాటకోత్సవాలు, ఈనాటి ప్రేక్షకులకు క్రిందటి తరం నాటకాలు శీర్షికన రెండువిడతలుగా ప్రదర్శించిన పన్నెండు నాటకాల ప్రదర్శనలు, అలాగే తెలుగు హాస్యనాటకోత్సవాలు, బహుభాషా నాటకోత్సవాలు ప్రేక్షకజన ప్రశంసలందుకున్నాయి. తెలుగు నాటకరంగ సమగ్రాభివృద్ధి లక్ష్యంగా - రసరంజని నటశిక్షణా కార్యక్రమాలకు ప్రాముఖ్యం ఇస్తోంది. యువనటశిక్షణ, ఉపాధ్యాయ నాటక శిక్షణ, మూకాభినయశిక్షణ మొదలయిన నాటకశిక్షణా శిబితరాలను నిర్వహించింది. ప్రఖ్యాత తెలుగుకథకుల కథలను నాటకీకరించి, కథానాటక సప్తాహం నిర్వహించింది. నాటకరచనలలో, సాంకేతిక నిర్వహణలో కూడా శిక్షణా శిబిరాలను నిర్వహించడం, నాటకవిద్యాలయం, దానికి అనుబంధంగా సంచారనాటక మండలి (రిపర్టరీ)ని స్థాపించడం భవిష్యత్ కార్యక్రమాలు. రసరంజని రంగస్థల పురస్కారం పేరిట నాటక రచయితలను, దర్శకులను, నటీనటులను సముచితంగా సన్మానించుకుంటోంది రసరంజని.
కొర్రపాటి గంగాధరరావు
కొర్రపాటి గంగాధరరావు (మే 10, 1922 - జనవరి 26, 1986) నటుడు, దర్శకుడు, శతాధిక నాటకకర్త, కళావని సమాజ స్థాపకుడు.
ఈయన 1922, మే 10 న మచిలీపట్నం లో జన్మించారు. వృత్తిరీత్యా బాపట్ల లో స్థిరపడ్డారు. ఏలూరు, మద్రాసులో విద్యనభ్యసించారు. ఎల్.ఐ.ఎం. పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులై వైద్యవృత్తిని చేపట్టి బాపట్లలో నివాసమున్నారు.
తెలుగు నాటక సాహిత్యంలో వందకుపైగా నాటకాలు, నాటికలు రచించిన మొదటి రచయిత. 1955-65 ప్రాంతంలో రంగస్థల ప్రదర్శనలకనుగునమైన రచనలు చేసి రాష్ట్రవ్యాప్తంగా నాటకొద్యమాన్ని బలోపేతంచేశాడు. కళావని అనే నాటక సంస్థ ద్వారా అనేకమంది యువ కళాకారులను నాటకరంగానికి పరిచయం చేశాడు.
వీరి నాటకాలలో ఎన్నో ఉత్తమ రచనలుగా బహుమతులు అందుకున్నాయి. నాటకరంగాన్ని గురించి, నాటక ప్రదర్శన విధానాల గురించి అనేక వ్యాసాలను రచించి నాటక కళాభివృద్ధికి కృషిచేశారు. 
నాటకాన్ని ఒక పదునైన ఆయుధంగా సమాజంలోని చెడ్డ అలవాట్లపై ప్రయోగించాలని ఈతని ఆశయం. కళావని అనే నాటక సమాజాన్ని స్థాపించి, దానికి అధ్యక్షులుగా, దర్శకులుగా వ్యవహరించారు.
కళాభారతి అనే సాంస్కృతిక సంస్థకు, బాపట్ల ఫిల్ముక్లబ్ కు అధ్యక్షుడుగా అనేక సాంస్కృ తిక కార్యక్ర మాలను నిర్వంహించారు. లంబడోళ్ళ రాందాసు, బోధిశ్రీ అనే నవలలు రచించాడు.
ఇతడు 130 నాటక నాటికలు,12 రేడియో నాటికలు, 17 నవలలు, 7 కథలు, ఏకపాత్రలు, నాటకరంగంపై 65 వ్యాసాలు వ్రాశాడు. విషకుంభాలు, కమల, యథాప్రజా-తథారాజా, తస్మాత్ జాగ్రత్త, లోకంపోకడ, పోటీననాటకాలు, రాగద్వేషాలు, రాగశోభిత, పుడమి తల్లికి పురిటి నొప్పులు మొదలైన నాటకాలు, ప్రార్థన, నాబాబు, పెళ్ళిచూపులు, బంగారు సంకెళ్ళు, తెలుగు కోపం, విధివశం, తనలో తాను, పెండింగ్ ఫైలు వంటి ప్రజాదరణ పొందిన నాటికలు రచించాడు. అంతేకాకుండా ఈ రోడ్డెక్కడికి?, పూలదోసిళ్ళు, మరా-మనిషి, సంక్రాంతి, సాహసి వంటి నాటకాలను తెలుగులోకి అనువదించాడు.ఆంధ్ర కళాపరిషత్ నిర్వహించిన పోటీలలో పాల్గొన్న మరియు బహుమతులను అందుకున్న 25 నాటికలను ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ పక్షాన నాటికా పంచవింశతి అనే పేరుతో సంకలనం చేసి ప్రచురించారు.
వీరి నాటకాలలో ఎన్నో ఉత్తమ రచనలుగా బహుమతులు అందుకున్నాయి.తెలుగు నాటకరంగానికి విశేష సేవ చేసిన ఈయన 1986, జనవరి 26 తేదీన మరణించారు.
దీవి శ్రీనివాస దీక్షితులు
డి. యస్. దీక్షితులు (జూలై 28, 1956) ప్రముఖ రంగస్థల సినిమా నటుడు మరియు రంగస్థల దర్శకుడు. ఈయన పూర్తిపేరు దీవి శ్రీనివాస దీక్షిత్.
హనుమంతాచార్యులు, సత్యవతమ్మ దంపతులకు గుంటూరు జిల్లా, రేపల్లెలో 1956, జులై 28 న జన్మించాడు.
సంస్కత, తెలుగు భాషలలో రంగస్థల కళల్లో ఎం.ఏ. డిగ్రీలు పొందాడు. రంగస్థల నటుడిగా, అధ్యాపకుడిగా పేరు గడించాడు. రేపల్లెలోని ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలలో లెక్చరరు పనిచేశాడు.
లెక్చరరు ఉద్యోగాన్ని వదిలేసి, హైదరాబాదు వచ్చి ఎ.పి. థియేటర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ అండ్ రిపర్టరీలో డిప్లోమా ఇన్ థియేటర్ ఆర్ట్స్ లో చేరాడు. శిక్షణ సమయంలో "శాకుంతలం", "మానాన్న కావాలీ", "కీలు బొమ్మలు," "ఆశా', "ప్రతాపరుద్రీయం" మొదలైన నాటకాలలో నటించాడు. హరిశ్చంద్ర, సక్కుబాయి (పద్యనాటకాలు), వ్యవహార ధర్మబోధిని, వెయింటింగ్ ఫర్ గోడో, స్వతంత్ర భారతం (సాంఘిక నాటకాలు), గోగ్రహణం, కొక్కొరోకో, జాతికి ఊపిరి స్వతంత్రం (వీధి నాటకాలు) వంటి నాటకాలకు దర్శకత్వం వహించాడు.
ఆల్ ఇండియా రేడియోలో నటుడిగా పాల్గొన్నాడు. టి.వి.లో ఈయన నటించిన "ఆగమనం" సీరియల్ కు దాదాపు అన్ని నంది అవార్డులు లభించాయి. ఎల్లమ్మ, మురారి, ఇంద్ర, ఠాగూర్, ప్రాణం, వర్షం, అతడు మొదలగు చిత్రాలలో నటించాడు.ప్రస్తుతం అక్కినేని ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మీడియా యాక్టింగ్ లో ప్రదర్శన కళలన్నిటికీ సంబంధించిన శిక్షణను నిర్వహిస్తున్నాడు.
మొదలి నాగభూషణశర్మ
మొదలి నాగభూషణ శర్మ (జూలై 24, 1935 - జనవరి 15, 2019) రంగస్థల నటుడు, దర్శకుడు, నాటకకర్త, అధ్యాపకుడు, విమర్శకుడు మరియు పరిశోధకుడు.
నాగభూషణ శర్మ 1935 జూలై 24 తేదీన గుంటూరు జిల్లా ధూళిపూడి గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి కామేశ్వరమ్మ. తండ్రి సుబ్రహ్మణ్యశర్మ ఉన్నత పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయుడు.
ఈయన తండ్రి కూడా స్వయంగా నాటక రచయిత, ప్రయోక్త మరియు కథా రచయిత. ఈయన స్ఫూర్తి వల్లనే నాగభూషణ శర్మ నాటకరంగంలోకి వచ్చాడు. తండ్రి నేతృత్వంలో ఎనిమిదవ ఏటనే రంగస్థలంపై తొలిపాఠాలు నేర్చిన శర్మ కాలేజీ రోజుల్లో బందరులో కన్యాశుల్కం నాటకంలో మధురవాణి పాత్రను ధరించి ప్రసిద్ధుడయ్యాడు. కళాశాలలో చదువుతుండగానే ఆయన తొలి రచన అన్వేషణ 1954లో భారతిలో ప్రచురితమైంది.
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఏ ఆంగ్ల సాహిత్య పట్టభద్రుడై నాగభూషణ శర్మ, అమెరికా లోని ఇల్లినాయిస్ విశ్వవిద్యాలయంలో నాటకదర్శకత్వంలో ఎం.ఎఫ్.ఏ పట్టా పొందాడు. నాటకమే ప్రధానాశంగా పరిశోధన చేసి డాక్టరేటు అందుకున్నాడు. ఆ తరువాత ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఇంగ్లీషు శాఖ లోను, నాటక శాఖ లోను ఆచార్యుడిగా పనిచేశాడు.
విదేశాలలో పర్యటించి, వివిధ నాటక ప్రయోగ రీతుల్ని అధ్యయనం చేసి శిక్షణ పొందాడు. నవల, నాటక సాహిత్యానికి చెందిన అనేక పరిశోధనాత్మక వ్యాసాలు పత్రికల్లో ప్రకటించాడు.
ది విజిట్, కింగ్ ఈడిపస్, హయవదన, తుగ్లక్, మృచ్ఛకటిక, వెయిటింగ్ ఫర్ గోడో వంటి గ్రీకు, సంస్కృత, ఆంగ్ల నాటకాలకు దర్శకత్వం వహించి హైదరాబాదు డ్రమటిక్ సర్కిల్ ఆధ్వర్యంలో ప్రదర్శించారు. అడ్డదారి, పెళ్ళికి పది నిమిషాల ముందు, మదనకామరాజు కథ, ప్రజానాయకుడు ప్రకాశం వంటి స్వతంత్ర నాటకాలను, యాంటిగని, మాక్‌బెత్, డాల్స్‌హౌస్, ఎనిమీ ఆఫ్‌ది పీపుల్, ఎంపరర్‌జోన్స్, వెయిటింగ్ ఫర్ గోడో, కాయితం పులి, హయవదన, సాంబశివ ప్రహసనం వంటి గొప్ప పాశ్చాత్య, భారతీయ ప్రముఖ నాటకాలను స్వేచ్ఛానువాదం చేశారు. ప్రజా నాయకుడు ప్రకాశం నాటకాన్ని దేశవ్యాప్తంగా ప్రదర్శించారు.
విషాదాంతం, జంట పక్షులు, సంభవామి, నరజాతి చరిత్ర, మన్మధుడు మళ్లీ పుట్టాడు, రాజా ఈడిపస్ (అనువాదం), ప్రజానాయకుడు ప్రకాశం మొదలైన నాటకాలను, అన్వేషణ, అడ్డదారి, ఆగస్టు 15, జననీ జన్మభూమి, రాజదండం మొదలైన నాటికలను రచించాడు. ఈయన దాదాపు 70 నాటకాలు, నాటికలు మరియు రేడియో నాటికలు వ్రాశారు. స్వతంత్ర నాటకాలే కాక అనేక అనువాద నాటకాలు కూడా వ్రాశాడు. ఈయన దర్శకత్వంలో ఇరవైకి పైగా ఆంగ్ల నాటకాలు, అరవైకి పైగా తెలుగు నాటకాలు ఈయన దర్శకత్వంలో ప్రదర్శించబడ్డాయి.
తెలుగు సాహిత్యం- గాంధీజీ ప్రభావం, నూరేళ్ళ తెలుగునాటకరంగం (సంపాదకులు), లోచన (వ్యాస సంపుటి) వీరి ఇతర రచనలు. 'ప్రకాశం' నాటకానికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం లభించింది. నాటక, కళారంగాల్లో విశేష కృషి చేసిన వారికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రదానం చేసే ప్రతిష్ఠాత్మక నందమూరి తారక రామారావు రంగస్థల పురస్కారానికి 2013 లో ఈయన ఎంపికయ్యాడు. 2019, జనవరి 6న తెనాలిలో అప్పాజోస్యుల-విష్ణుభొట్ల-కందాళం ఫౌండేషన్ వారి ప్రతిభా వైజయంతి జీవితకాల సాధన పురస్కారం అందుకున్నారు.
నాగభూషణశర్మ 2019, జనవరి 15న తెనాలిలో మరణించాడు.
నాగులపాలెం
నాగులపాలెం, ప్రకాశం జిల్లా, పర్చూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523 169., ఎస్.టి.డి కోడ్: 08594.
పర్చూరు 4 కి.మీ, బోదవాడమండగుంట 5 కి.మీ, నూతలపాడు 5 కి.మీ, ఆదిపూడి 6 కి.మీ, జాగర్లమూడి 7 కి.మీ.
దక్షణాన కారంచేడు మండలం, పశ్చిమాన యద్దనపూడి మండలం, ఉత్తరాన పెదనందిపాడు మండలం, దక్షణాన ఇంకొల్లు మండలం.ఈ గ్రామంలో శ్రీ నాగుబడి సుబ్బారావు 2003 లో "నాగుబడి చారిటబుల్ ట్రస్ట్" పేరుతో పాఠశాల స్థాపించారు. ఈ పాఠశాల ద్వారా బధిర బాలబాలికలకు ఉచిత విద్య, వసతి, భోజనం ఏర్పాటు చేసి వారికి నృత్యం, చిత్రలేఖనం,టైలరింగ్ మొదలగు పలు అంశాలలో శిక్షణ ఇస్తున్నారు. ఇక్కడి విద్యార్థులు పలు జాతీయ స్థాయి పోటీలలో పతకాలు సాధించారు.
నాగులపాలెం గ్రామానికి చెందిన శ్రీ ఉప్పలపాటి జగదీష్, ఉమాలక్ష్మి దంపతుల కుమార్తె ప్రియాంక, 2015, మే-28వ తేదీనాడు ప్రకటించిన తెలంగాణా రాష్ట్ర ఎంసెట్ పరీక్షలో, వైద్య విభాగంలో ఆ రాష్ట్రంలోనే ప్రథమురాలిగా ఉత్తీర్ణురాలైనది. ఈమె జాతీయస్థాయిలో నిర్వహించిన ఎయింస్ (All India Institute of Medical Scinces) ప్రవేశా పరీక్షలలో 41వ స్థానం సంపాదించింది. [3]&[4]
[2] ఈనాడు ప్రకాశం; 2015, మార్చి-17; 9వపేజీ.
[3] ఈనాడు ప్రకాశం; 2015, మే-29; 1వపేజీ. 
[4] ఈనాడు ప్రకాశం; 2015, జూన్-21; 7వపేజీ. [5] ఈనాడు ప్రకాశం; 2017,ఏప్రిల్-6; 6వపేజీ.
డి.ఎస్.ఎన్. మూర్తి
డి.ఎస్.ఎన్. మూర్తి రంగస్థల నటుడు, దర్శకుడు, అభినయ అధ్యాపకుడు.
గుంటూరు జిల్లా బాపట్లలో 1944, డిసెంబర్ 1 న రామచంద్ర రావు, భారతీదేవి దంపతులకు మూడో సంతానంగా డి.ఎస్.ఎన్. మూర్తి జన్మించాడు. ఈయన పూర్తిపేరు దేశిరాజు శ్రీమన్నారాయణమూర్తి.
బాపట్ల ఉన్నత పాఠశాలలోను, చీరాల కళాశాలలోను విద్యాభ్యాసం చేశాడు. జానపద నాటకం- చిందు భాగోతం అనే అంశం మీద పరిశోధన చేసి కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం నుండి డాక్టరేట్ పట్టాపొందాడు.
నేషనల్ శాంపిల్ సర్వే ఆర్గనైజేషన్ లో కొన్నాళ్ళు పనిచేశాడు. హైదరాబాదు విశ్వవిద్యాలయములో రంగస్థల కళలశాఖలో ఆచార్యునిగా పనిచేసి పదవీ విరమణ చేశాడు.
ఈయన పదవ ఏట (1954) పాఠశాలలో భక్తమహిమ అనే నాటిక ద్వారా రంగస్థల ప్రవేశం చేసి, నాలుగు దశాబ్దాలకు పైగా నాటకరంగంతో తన అనుబంధాన్ని కొనసాగించాడు. రాష్ట్రస్థాయిలో శిక్షణ శిబిరాలను నిర్వహించి ఔత్సాహిక నటీనటులకు శాస్త్రీయ పద్ధతిలో శిక్షణ ఇచ్చాడు. అనేక నాటక పోటీలలో పాల్గొని ఉత్తమ నటునిగా, ఉత్తమ దర్శకునిగగా అనేక బహుమతులను పొందాడు.
1880 నుండి 1980 వరకు తెలుగు నాటకరంగంలో వచ్చిన పరిణామ దశలను వివరిస్తూ ‘నూరేళ్ళ తెలుగు నాటకం- రంగస్థలం’ అనే పేరుతో డాక్యుమొంటరీలో రంగస్థల నాటకాన్ని ప్రదర్శంపజేశారు. 50మంది కళాకారులతో, 25 మంది సాంకేతిక నిపుణులతో ప్రతిష్ఠాత్మకంగా తయారుచేసిన ఆ నాటకానికి ప్రేక్షకుల నుండి ప్రశంసలు అభించాయి. రాజకీయ వ్యవస్థను చూపిస్తూ, కూచిపూడి నృత్యాన్ని అందులో పొందుపరిచి, ఇంద్రసిహాసనం పేరుతో ప్రదర్శించిన ఒపేరాకు దర్శకత్వం వహించి విలక్షణ దర్శకుణిగా పేరు తెచ్చుకున్నారు.
అలెక్స్ హాల్ రాసిన రూట్స్ అనే అమెరికన్ నవలను నాటకీకరించి స్వీయ దర్శకత్వంలో ప్రదర్శించారు. కాళీపట్నం రామారావు రాసిన యజ్ఞం, చావు కథల ఆధారంగా వచ్చిన నాటికలకు దర్శకత్వం వహించారు. రౌండ్ గా ఉన్న ప్రాంతంలో 5 వేదికలను ఏర్పరచి, ప్రేక్షకులు చుట్టూ ఉండి ప్రదర్శనను చూసేవిధంగా చావు నాటికు ప్రదర్శించారు. నెమలికంటి తారకరామారావు రాసిన బకాసుర నాటకాన్ని, గిరీష్ కర్నాడ్ రాసిన నాగమండలం, అగ్నివర్షం నాటకాలకు దర్శకత్వం వహించి వాటి విజయాలకు తోడ్పడ్డారు.
విదేశి నాటక శైలులను తెలుగు నాటకరంగానికి పరిచయం చేసిన వారిలో డి.యస్.యన్ ప్రథములు. ఈయన రచించిన మహానగరం వీధి నాటకం నగరవాసుల బాధల్ని, గాథల్ని వివరిస్తుంది.
తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలోని రంగస్థల కళలశాఖ ఎం.ఫిల్ విద్యార్థి డి.ఎస్.ఎన్. మూర్తి దర్శకత్వ కృషి - పరిశీలన అనే అంశంపై పరిశోధన చేశారు.
తెలుగు రాజకీయ ప్రముఖులు
వెళ్లిన ఆదర్శపార్లమెంటు నాయకులు పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య గారు
మాకినేని బసవపున్నయ్య గారు
చండ్ర రాజేశ్వరరావు గారు, అలాగే పత్రికా సంపాదకునిగా పనిచేసిన మోటూరు హనుమంతరావు, ఇంకా ఎందరో మహానుభావులున్నారు.
తెలుగు శాస్త్రవేత్తలు
తెలుగు శాస్త్రవేత్తల జాబితా
శాస్త్రీయ నామం
వృక్ష శాస్త్రీయ నామం
జంతు శాస్త్రీయ నామం
శాస్త్రీయ వర్గీకరణ