మనస్తత్వవేత్త
"మనస్తత్వవేత్త" అనేది విద్యా-సంబంధ, ఉపాధి లేదా వృత్తి-సంబంధ శీర్షిక, దీనిని ఈ క్రింది వ్యక్తులు ఉపయోగిస్తారు:
అమెరికన్ సైకలాజికల్ అసోసియేషన్ (APA) లోని 56 వివిధ విభాగాలలో చెప్పినట్టూ, ఎన్నో రకాల మనస్తత్వవేత్తలు ఉన్నారు. మనస్తత్వవేత్తలను సాధారణంగా "అన్వయ" లేదా "పరిశోధనాత్మక" రకాలుగా వివరిస్తారు. మనస్తత్వ శాస్త్రంలో ఈ ప్రధాన విభజనను వివరించడానికి వాడే సామాన్య పదాలు "శాస్త్రవేత్తలు" లేదా "పండితులు" (పరిశోధన చేసేవారు) మరియు "వృత్తిని అవలంబించినవారు" లేదా "వృత్తి నిపుణులు" (మనస్తత్వ విజ్ఞానాన్ని అన్వయించేవారు). APA ద్వారా ఆమోదింపబడిన శిక్షణ నమూనాల ప్రకారం, అన్వయ మనస్తత్వవేత్తలు, పరిశోధకులుగానూ మరియు వృత్తిని అవలంబించేవారుగానూ శిక్షణ పొందాల్సి ఉంటుంది, మరియు వారు ఉన్నత పట్టభద్రులై ఉండాలి.
ఎంతో సామాన్యంగా, ప్రజలు మనస్తత్వవేత్తలను కలుసుకున్నప్పుడు, ఆ రంగంలో వైద్య మనస్తత్వవేత్తలు లేదా సలహాలందించే మనస్తత్వవేత్తలు ఉంటారని భావిస్తారు. మనస్తత్వవేత్తలకు సలహాలు అందించడం మరియు మానసిక చికిత్స అనేవి సామాన్య విషయాలు అయినప్పటికీ, ఈ అన్వయ రంగాలు ఎంతో పెద్దదైన మనస్తత్వ శాస్త్ర పరిధిలో కేవలం ఒక శాఖ మాత్రమే. మనస్తత్వవేత్తలలో పరిశోధన మరియు బోధన అనేవి ప్రధాన పాత్ర వహిస్తాయి.
సంయుక్త రాష్ట్రాలు మరియు కెనడాలలో ది అమెరికన్ సైకలాజికల్ అసోసియేషన్లో పూర్తి సభ్యత్వం కొరకు డాక్టర్ శిక్షణ అవసరం, కానీ అసోసియేట్ సభ్యత్వం కొరకు మనస్తత్వ శాస్త్రం లేదా ఆమోదిత సంబంధిత రంగంలో కనీసం రెండేళ్ళ పోస్ట్-గ్రాడ్యుయేట్ విద్య అవసరం. మనస్తత్వ శాస్త్ర రంగంలో గణనీయమైన సహకారం లేదా కృషి జరిపినట్లు రుజువులు ఉన్న పక్షంలో, పూర్తి సభ్యత్వం కొరకు కనీసం అర్హతను సడలించే అవకాశం ఉంది.
U.S. లేదా కెనడాలలో ఒక వృత్తినిపుణుడు, ప్రభుత్వ మరియు విద్యార్హతలే కాక, మనస్తత్వ శాస్త్రాన్ని అవలంబించడానికీ మరియు "మనస్తత్వవేత్త" అనే శీర్షిక ఉపయోగించడానికీ అనుమతి పొందవలసి ఉంటుంది. చాలా సామాన్యంగా గుర్తింపు పొందిన మనస్తత్వశాస్త్ర వృత్తినిపుణులు, వైద్యసంబంధ మరియు సలహాలందించే మనస్తత్వవేత్తలు, వారు మానసిక చికిత్స అందిస్తారు మరియు/లేదా మనస్తత్వ "పరీక్షలు" నిర్వహించి, వాటిని విశ్లేషిస్తారు. మనస్తత్వశాస్త్ర విద్యావేత్తలు మరియు ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల విషయంలో ప్రతి రాష్ట్రంలోనూ భేదాలున్నాయి.
సంయుక్త రాష్ట్రాలలో మనస్తత్వవేత్తలు, ప్రత్యేకంగా శిక్షణ పొందిన మనస్తత్వవేత్తలకు మానసికవైద్య ఔషధం సూచించే అనుమతి ఇచ్చేలా చట్టం తీసుకురావాలని ప్రచారం చేసారు. లౌసియానా మరియు న్యూ మెక్సికోలలో క్రొత్త చట్టం ద్వారా మనస్తత్వ ఔషధశాస్త్రంలో మాస్టర్స్ కార్యక్రమం అదనంగా స్వీకరించిన వారికి రోగియొక్క వైద్యుడి సహకారంతో మానసిక మరియు ఉద్వేగ వ్యాధులకు ఔషధాలను సూచించే అనుమతి లభించింది. అటువంటి చట్టం తీసుకువచ్చిన రెండవ రాష్ట్రం లౌసియానా. ఈ చట్టం తీసుకురావడానికి గణనీయమైన వివాదాలను ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది. 2009 సమయానికి, సంయుక్త రాష్ట్రాలలో కేవలం లౌసియానాలో మాత్రమే, ఔషధాలని సూచించే వైద్య మనస్తత్వవేత్తలు మనస్తత్వ శాస్త్రాన్ని అవలంబించడం యొక్క అనుమతి మరియు నియమాలు, వైద్యశాస్త్రంలోని వారిచే నియంత్రింపబడతాయి (అంటే, లౌసియానా స్టేట్ బోర్డ్ అఫ్ మెడికల్ ఎగ్జామినర్స్). ఇతర రాష్ట్రాలు కూడా సూచనా సౌకర్యాలను కోరినప్పటికీ, ఇంకా విజయవంతం కాలేదు. అటువంటి చట్టం హవాయి మరియు ఒరెగాన్ రాష్ట్రాలలో విధాన సభలు మరియు సెనేట్ ద్వారా ఆమోదింపబడినా, గవర్నర్ ద్వారా రద్దు చేయబడింది.
'మనస్తత్వవేత్త' అనే శీర్షిక చట్టం ద్వారా నియంత్రింపబడుతుంది. మనస్తత్వవేత్తగా నమోదు కావడం స్టేట్ అండ్ టెరిటరీ సైకాలజీ రిజిస్ట్రేషన్ బోర్డ్ ద్వారా నిర్వహింపబడుతుంది. జూలై 1, 2010 నుండి, మనస్తత్వవేత్తలు కచ్చితంగా ది ఆస్ట్రేలియన్ సైకాలజీ బోర్డ్ లో నమోదు కావలసి ఉంటుంది.
మనస్తత్వవేత్తగా నమోదు కావడానికి కనీసార్హత ఆస్ట్రేలియన్ సైకాలజీ అక్రేడిటేషన్ కౌన్సిల్ (APAC) అధికారికంగా ధ్రువీకరించిన సైకాలజీ ప్రధానాంశంగా నాలుగేళ్ల బాచిలర్స్ డిగ్రీ మరియు రెండేళ్ళ మాస్టర్స్ ప్రోగ్రాం లేదా ఒక నమోదైన మనస్తత్వవేత్త పర్యవేక్షణలో రెండేళ్ళు పనిచేసిన అనుభవం.
పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియాలో, సైకాలజిస్ట్స్ బోర్డ్ అఫ్ వెస్టర్న్ ఆస్ట్రేలియాలో ప్రత్యేక శీర్షిక నమోదులో,
నమోదైన మనస్తత్వవేత్తలు (అంటే, నాలుగేళ్ల శిక్షణ పొందినవారు), మరియు నిపుణులైన మనస్తత్వవేత్తల (అంటే, క్లినికల్, న్యూరోలాజికల్, ఆర్గనైజేషనల్, ఫోరెన్సిక్, లేదా ఎడ్యుకేషనల్ సైకాలజీ వంటి రంగాల్లో అధికారిక ధృవీకరణ పొందిన మాస్టర్స్ డిగ్రీ) మధ్య తేడా ఉంటుంది.
ఆస్ట్రేలియన్ సైకలాజికల్ సొసైటీ (APS) లో సభ్యత్వం అనేది, మనస్తత్వవేత్తగా నమోదు కావడానికి భిన్నమైనది. APSలో పూర్తి సభ్యత్వానికి (MAPS) ప్రామాణిక మార్గంలో సాంకేతికంగా మనస్తత్వశాస్త్రంలో అధికార ధృవీకరణ పొందిన కోర్సులో మాస్టర్స్ డిగ్రీ అవసరం. మనస్తత్వశాస్త్ర రంగంలో విశేష కృషి చేసి, తగిన అనుభవం సంపాదించిన విద్యావేత్తలు మరియు వృత్తిని అవలంబించిన వారికి ప్రత్యామ్నాయ మార్గం కూడా ఉంది. అసోసియేషన్ సభ్యత్వానికి నాలుగేళ్ల APAC అధికారికంగా ద్రువపరచిన అండర్-గ్రాడ్యుయేట్ విద్య అవసరమవుతుంది.
ఆస్ట్రేలియాలోని అన్ని రాష్ట్రాలూ మరియు ప్రాంతాలలో 'మనస్తత్వవేత్త' అనే శీర్షిక వాడుకోవాలని భావించే వారందరికీ ఈ నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. కానీ, ప్రస్తుతం 'మానసిక చికిత్సకుడు', 'సంఘసేవకుడు', మరియు 'సలహాదారు' అనే పదాలు ప్రభుత్వ నియమాలను ప్రచారం చేసే ఎన్నో సంస్థలు స్వీయ-నిబంధనలతో ఉపయోగిస్తున్నాయి.
బెల్జియంలో, "మనస్తత్వవేత్త" అనే శీర్షిక 1993 నుండి చట్ట రక్షణలో ఉంది. జాతీయ ప్రభుత్వ కమిషన్ యొక్క జాబితాలో ఉన్న వ్యక్తులు మాత్రమే దీనిని ఉపయోగించుకోవచ్చు. దీనికి కనీసార్హత మనస్తత్వశాస్త్రంలో అయిదేళ్ళ విశ్వవిద్యాలయ శిక్షణ (మాస్టర్స్ డిగ్రీ లేదా తత్సమానం). "మానసిక చికిత్సకుడు" అనే శీర్షిక చట్టరక్షణ పరిధిలోనికి రాలేదు (ఇప్పటికీ).
జర్మనీలో, 'దిప్లోం-సైకోలోజే' అనే శీర్షిక వాడుక చట్టం ద్వారా నిర్బంధంలో ఉంది. సంబంధిత "దిప్లోం-సైకోలోజే" విశ్వవిద్యాలయ పట్టభద్రులు మాత్రమే తమను తాము "దిప్లోం-సైకోలోజే"గా ప్రకటించుకునే వీలుంది. ఈ డిగ్రీ మనస్తత్వశాస్త్రంలో మాస్టర్ డిగ్రీకి సమానమైనది మరియు సుమారు అయిదేళ్ళ పూర్తి-స్థాయి విద్య తరువాతనే అందించబడుతుంది. గ్రాడ్యుయేషన్ తరువాత, వైద్యసంబంధ మనస్తత్వశాస్త్రంలో నిపుణులైన మనస్తత్వవేత్తలు, మానసిక చికిత్సను అందించే ఆసుపత్రులలో పనిచేయడానికి అర్హులు. వారికి నిర్బంధ ఆరోగ్య బీమా నిధుల ద్వారా నిర్వహించే సైకో-థెరపిటికల్ చికిత్స అందించే అనుమతి లేదు. మానసికచికిత్సకు చెందిన ఆరోగ్య బీమా అందించడం అనేది, ఎన్నుకున్న రంగం (ప్రవర్తన చికిత్స, మానసికవిశ్లేషణ లేదా మనోగతి మానసికచికిత్స) ఆధారంగా సామాన్యంగా నాలుగు నుండి అయిదు సంవత్సరాలు పట్టే ప్రత్యేక శిక్షణ. ఈ శిక్షణలో రోగి ఆరోగ్య పర్యవేక్షణ మరియు స్వీయ-ఆలోచన విభాగాలతో కూడిన లోతైన సిద్ధాంత విజ్ఞానం ఉంటుంది. శిక్షణ అర్హతలను పూర్తిచేసిన తరువాత, మనస్తత్వవేత్తలు ప్రభుత్వం నిర్వహించే పరీక్ష వ్రాయడం జరుగుతుంది. ఈ పరీక్ష ఉత్తీర్ణత ద్వారా అధికారికంగా 'సైకలాజికల్ సైకో-థెరపిస్ట్' (psychologischer Psychotherapeut) శీర్షిక పొందవచ్చు, ఇది పైన చెప్పబడిన మానసికచికిత్స శిక్షణ పొందిన విశ్వవిద్యాలయ-విద్య పొందిన మనస్తత్వవేత్తలు మాత్రమే పొందగలిగినది.
న్యూజిలాండ్లో, 'మనస్తత్వవేత్త' అనే శీర్షిక వాడకం చట్ట నిర్బంధంలో ఉంది. మొదట్లో, కేవలం 'వైద్యసంబంధ మనస్తత్వవేత్త' మరియు 'నమోదైన మనస్తత్వవేత్త'లు నియంత్రింపబడేవారు (అలాంటి అర్హత పొందిన వారిగా). కానీ, 2004లో, మనస్తత్వవేత్త అనేది ప్రస్తుతం కేవలం నమోదైన మనస్తత్వవేత్తలకే (వైద్యసంబంధ మనస్తత్వవేత్తలతో సహా) పరిమితమయింది. దీనికి కారణం మానసిక ఆరోగ్య రంగంలో ఇతర మనస్తత్వశాస్త్ర అర్హతల దురుపయోగాన్ని నివారించడమే. విద్యాసంబంధ మనస్తత్వవేత్తలు (ఉదా, సాంఘిక మనస్తత్వవేత్తలు) తమను తాము, ప్రస్తుతం కేవలం 'మనస్తత్వశాస్త్రంలో పరిశోధకులు'గా చెప్పుకోవచ్చు.
స్వీడెన్లో, "మనస్తత్వవేత్త" మరియు "అభ్యాస మనస్తత్వవేత్త" అనేవి చట్టం ద్వారా నిర్బంధమైనవి. వీనిని కేవలం ప్రభుత్వం నుండి అనుమతి పొందిన తరువాత మాత్రమే ఉపయోగించవచ్చు. దీనికి ప్రాథమిక అర్హతలు, మనస్తత్వశాస్త్రంలో అయిదేళ్ళ ప్రత్యేక కోర్సు పూర్తిచేయడం (ఒక మాస్టర్స్ డిగ్రీకి సమానం) మరియు పర్యవేక్షణలో 12 నెలల అభ్యాసం. అన్ని ఇతర ఉపయోగాలూ నిషిద్ధం, కానీ తరచూ ప్రశ్నింపబడతాయి.
"మానసిక చికిత్సకుడు" కూడా అటువంటి నియమాలనే అనుసరిస్తుంది కానీ ప్రాథమిక విద్యార్హతలు, మానసికచికిత్సలో మరొక 1.5 ఏళ్ళ (మూడేళ్ళ పైగా విస్తరించింది) కోర్సు (ఇవి సిద్ధాంత పరంగా ఎంతో మార్పుకు గురవుతాయి), అదనంగా ప్రజల చికిత్సకు సంబంధించిన రంగంలో విద్యా-స్థాయి డిగ్రీ అవసరం (మనస్తత్వవేత్త, సంఘ సేవకుడు, మానసిక వైద్యుడు a.s.o.). మనస్తత్వవేత్తలు కాని ఇతరులు సామాన్యంగా వారి విద్యనూ మానసికచికిత్సలో ప్రాథమిక శిక్షణతో ముగించాల్సి ఉంటుంది, దీనిద్వారా వారు అన్వయ మానసికచికిత్స తరగతుల ఆవశ్యకతలను పూర్తిచేయగలరు.
UKలో, ఈ క్రింది శీర్షికల వాడకం చట్టం ద్వారా నిర్బంధింపబడింది "నమోదైన మనస్తత్వవేత్త" మరియు "అభ్యాస మనస్తత్వవేత్త"; అదనంగా ఈ క్రింది ప్రత్యేక శీర్షికలు కూడా చట్ట పరిమితులకు లోబడి ఉంటాయి: "వైద్యసంబంధ మనస్తత్వవేత్త", "సలహాలందించే మనస్తత్వవేత్త", "విద్యాసంబంధ మనస్తత్వవేత్త", "ఫోరెన్సిక్ మనస్తత్వవేత్త", "ఆరోగ్య మనస్తత్వవేత్త", "వృత్తిసంబంధ మనస్తత్వవేత్త" మరియు "క్రీడ మరియు వ్యాయామ మనస్తత్వవేత్త". ది హెల్త్ ప్రొఫెషన్స్ కౌన్సిల్ (HPC-UK) అనేది UKలో అభ్యాస మనస్తత్వవేత్తలకు సంబంధించిన చట్టపర నియంత్రణసంస్థ. UKలో, "చార్టర్డ్ మనస్తత్వవేత్త" అనే శీర్షిక కూడా చట్టపర నియమాల ద్వారా నియంత్రింపబడుతుంది. "చార్టర్డ్ మనస్తత్వవేత్త" అనే శీర్షిక యొక్క అర్థం, కేవలం ఆ మనస్తత్వవేత్త బ్రిటిష్ సైకలాజికల్ సొసైటీలో చార్టర్డ్ సభ్యుడని మాత్రమే, కానీ ఇది ఆ మనస్తత్వవేత్త HPC-UKలో నమోదయ్యాడని అర్థం కాదు. HPC-UK రిజిస్టర్లో సంబంధిత విభాగంలో లేని వ్యక్తి, వైద్యసంబంధ మానసికశాస్త్ర సేవలు, సలహాలందించే మానసికశాస్త్ర సేవలు, విద్యాసంబంధ మానసికశాస్త్ర సేవలు, ఫోరెన్సిక్ మానసికశాస్త్ర సేవలు, ఆరోగ్య మానసికశాస్త్ర సేవలు, వృత్తిసంబంధ మానసికశాస్త్ర సేవలు లేదా క్రీడా మరియు వ్యాయామ మానసికశాస్త్ర సేవలు అందించడం నిషిద్ధం. ఆ రిజిస్టర్లో వైద్యసంబంధ, సలహాదారు మరియు విద్యాసంబంధ మనస్తత్వవేత్తల ప్రవేశానికి ప్రారంభ స్థాయి వృత్తిపరమైన డాక్టరేట్ (మరియు చివరి రెండింటి విషయంలో వృత్తిపరమైన డాక్టరేట్ ప్రమాణాలకు సరిపోయే బ్రిటిష్ సైకలాజికల్ సొసైటీ యొక్క ప్రొఫెషనల్ క్వాలిఫికేషన్) . ‘మనస్తత్వవేత్త’ అనే శీర్షిక స్వయంగా రక్షితం కాదు. ఇంకా "న్యూరో-సైకాలజిస్ట్" అనే శీర్షిక ప్రస్తుతానికి రక్షితం కాదు ది బ్రిటిష్ సైకలాజికల్ సొసైటీ ఇప్పుడు HPC-UKతో కలిసి "న్యూరో-సైకాలజిస్ట్" అనే శీర్షికను అభ్యాస మనస్తత్వవేత్తలకు ప్రత్యేక శీర్షికగా చేసే ప్రయత్నాల్లో ఉంది; ఇందులోని ఎంపికలలో ఒకటి, డాక్టర్ స్థాయి తరువాత రిజిస్టర్ ఉపయోగం కావచ్చు.
సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ఎక్కువగా ఉన్న 170,200 మనస్తత్వవేత్త ఉద్యోగాలలో, 152,000 మంది వైద్య, సలహా, మరియు విద్య స్థానాలలో, 2300 మంది పరిశ్రమ-సంస్థలలో, మరియు 15,900 మంది "అన్ని-ఇతర" స్థానాలలో ఉన్నారు. 2008లో వైద్యసంబంధ మనస్తత్వవేత్తల సగటు జీతం US$64,140 గానూ మరియు సంస్థాగత మనస్తత్వవేత్తలకు US$77,010 గానూ ఉండేది.
వైద్యసంబంధ మనస్తత్వవేత్తలు మరియు మానసిక వైద్యులు ఒకే ప్రాథమిక లక్ష్యం - మానసిక ఒత్తిడిని తగ్గించడంకై పనిచేసినా, వారి శిక్షణ, దృక్కోణం, మరియు పద్ధతులు తరచూ ఎంతో భిన్నంగా ఉంటాయి. బహుశా ఎంతో ప్రధాన భేదం ఏమిటంటే, మానసిక వైద్యులు అనుమతి పొందిన ఫిజిషియన్లు. కాబట్టి, మానసిక వైద్యులు తరచూ వైద్య నమూనాను ఉపయోగించి మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలను నిర్ధారిస్తారు మరియు మానసిక ఆరోగ్య సమస్యల కొరకు ప్రధాన పద్ధతిగా సైకోట్రోపిక్ ఔషధాలు వాడతారు—కానీ ఎందఱో మానసికచికిత్సను సైతం ఉపయోగిస్తారు. మానసిక వైద్యులు మరియు వైద్య మనస్తత్వవేత్తలు (సూచించేందుకు అనుమతి పొందిన వైద్యసంబంధ మనస్తత్వవేత్తలు) భౌతిక పరీక్షలు నిర్వహించి, ప్రయోగశాల పరీక్షలు మరియు EEGలను సూచించి మరియు పరిశీలించగలరు, మరియు CT లేదా CAT, MRI, మరియు PET స్కానింగ్ వంటి మెదడు చిత్రణ పరిశోధనలను సూచించవచ్చు.
మనస్తత్వవేత్తలు సాధారణంగా ఔషధాలని సూచించడం జరుగదు, కానీ వైద్యసంబంధ మనస్తత్వవేత్తలు పరిమిత సూచనా సౌకర్యాలు కలిగి ఉండడం ప్రాచుర్యం పొందుతోంది. మనస్తత్వవేత్తల ప్రబలమైన ఇంటర్వెన్షన్ పద్ధతి మానసికచికిత్స (సామాన్యంగా వైద్యసంబంధ మనస్తత్వవేత్తలు ఎన్నో రకాల మానసిక చికిత్సా విధానాలలో శిక్షణ పొంది ఉంటారు, వీటిలో ప్రవర్తన, అనుయోజన, మానవత్వ, జీవాత్మక, మానసికగతి మరియు వ్యవస్థాత్మక పద్ధతులు ఉంటాయి.). కొన్ని US రాష్ట్రాలలో, ప్రత్యేకంగా న్యూ మెక్సికో మరియు లౌసియానాలలో, కొందరు పోస్ట్-డాక్టరల్ ఫార్మకాలజీ శిక్షణ పొందిన మనస్తత్వవేత్తలకు, రోగి యొక్క వైద్యుడితో ఒప్పందం ద్వారా కొన్ని మానసిక ఆరోగ్య వ్యాధులకు చెందిన సూచనాధికారం ఇవ్వబడింది.