శబ్ద కాలుష్యం
శబ్ద కాలుష్యం (ఆంగ్లం: Noise or Sound pollution) అనేది మనుషులు, జంతువులు లేక యంత్రాలు చిరాకు కలిగించు శబ్దాలు చేయడము, ఇవి మనుషుల లేక జంతు జీవనానికి యిబ్బందికరముగా ఉంటాయి. శబ్ద కాలుష్యం ముఖ్యంగా ప్రయాణ సాధనాల నుంచి విడుదలవుతుంది. వీటిలో ప్రథమంగా మోటార్ వెహికిల్స్ ఉన్నాయి.[0] "నాయిస్" అనేది లాటిన్ పదము "నోషియా" నుంచి వచ్చింది, దీని అర్ధం అనారోగ్యం.
ప్రపంచవ్యాప్తముగా ఎక్కువ శబ్దం వచ్చేది ప్రయాణ సాధనాల నుంచే, మోటార్ వెహికిల్ శబ్దం, దీనితోపాటు విమాన శబ్దం ఇంకా రైలు శబ్దం.[1][2] ఉపయోగంలేని నగర నమూనాలు చేయటం వలన కూడా శబ్ద కాలుష్యం పెరిగే అవకాశం ఉంది, ఎందుకనగా పరిశ్రమలు ఇంకా నివాసయోగ్యం ఉండే భవంతులు పక్కపక్కనే ఉండటం వల్ల ప్రజలు నివసించే ప్రదేశాలలో శబ్ద కాలుష్యం ఉంటుంది.
కారు శబ్దాలు, ఆఫీసు ఉపకరణాలు, పరిశ్రమల యంత్రాలు, కట్టడపు పనులు, నేలతవ్వే యంత్రాలు, అరిచే కుక్కలు, ఉపకరణాలు, పవర్ పనిముట్లు, కాంతి దీపాల ఝంకారము, ఆడియో వినోదకార్యాలు, లౌడు స్పీకర్లు ఇంకా శబ్దం చేసే మనుషులు కూడా మూల కారణాలు.
శబ్ద ఆరోగ్య ప్రభావాల స్వభావం ఆరోగ్య మరియు ప్రవర్తనపై ఉంటుంది. అక్కరలేని ధ్వనులను శబ్దం అంటారు.ఈ అక్కరలేని ధ్వనుల వల్ల మానసికంగా మరియు దేహపరంగా ఆరోగ్యం దెబ్బతింటుంది.శబ్ద కాలుష్యం కోపము ఇంకా కలహాలకు కారణమవుతుంది, అధిక రక్తపోటు, అధిక ఒత్తిళ్ళకు, టిన్నిటస్ (చెవిలో శబ్దాలు), వినికిడి కోల్పోవటం, నిద్రకు ఆటంకాలు, ఇంకా మిగిలిన హానికరమైన ప్రభావాలు ఉంటాయి.[4][5][7]
ఇంతేకాకుండా, ఒత్తిడి ఇంకా అధిక రక్తపోటు ఆరోగ్య సమస్యలకు కారణమౌతుంది, ఇంకా టిన్నిటస్ (చెవిలో శబ్దాలు) మతిమరుపుకు దారితీస్తుంది, తీవ్రమైన వ్యాకులము, ఇంకా కొన్నిసార్లు భయంకరమైన పోటులకు గురిచేస్తుంది.
దీర్ఘకాలంగా శబ్దం వినటంవల్ల శబ్డంచే ప్రేరేపించబడిన చెవుడు వస్తుంది.కాలముతోపాటు వినికిడి శక్తి తేడాలు తగ్గినప్పటికీ ఇంకా రెండు వర్గాలమధ్య 79 సంవత్సరాల తర్వాత భేదం గుర్తించు సాధ్యం కాదు.[11]వయసుపైబడినవారు చెప్పుకోదగినంత వృత్తిరీత్యాశబ్దాలను వినిఉంటే, వారి వినికిడి శక్తిని శబ్దంవినని వారిసమకాలీకులతో పోలిస్తే తక్కువగా ఉంటుంది. ఏవిధమైన ప్రయాణసాధనాలు ఇంకా పరిశ్రమల శబ్దాలు వినని మాబన్ కోయ మనుషులకుఇంకా అన్ని శబ్దాలు వినే U.S.లో నివసించే మనుషులకు జరిగిన తరతమ పరిశీలనలో దీర్ఘకాలంగా పరిసరాలలోని శబ్దాలు వింటున్నవారికి చెవుడు వస్తుందని తేలింది.[12]
అధిక శబ్దాలు హృదయనాళాల మీద ప్రభావం చూపుతాయి ఇంకా ఎక్కువగా ఉన్న శబ్దాలు ఎనిమిది గంటలువింటే రక్తపోటు స్థిరముగా ఐదు నుంచీ పది పాయింట్లు పెరుగుతుంది, ఇంకా ఒత్తిడి పెరుగుతుంది[13] మరియు పైన చెప్పినవిధముగా వాసోకన్స్ట్రిక్షన్ వల్ల రక్తపోటు పెరగటమే కాకుండా కరోనరీ అర్టేరి డిసీజ్వచ్చే అవకాశం ఉంది.
శబ్ద కాలుష్యం కోపానికి ఒక కారణం. 2005 లో స్పానిష్ పరిశోధకులు చేసిన పరిశీలనలో నగరంలో నివసించేవారు శబ్ద కాలుష్యం తగ్గించటానికి ప్రతిసంవత్సరము ఒక డేసిబెల్ కు నాలుగుయురోలు చెల్లించటానికి తయారుగాఉన్నారని తెలిపారు.[14]
శబ్దం ఒత్తిడి కలిగించటము ద్వారా జంతువుల పై అపాయకరమైన ప్రభావం చూపుతుంది, చంపబడు/చంపితినే వాటికి తప్పించుకోవటానికి లేక పట్టుకోవటానికి ఉన్న సున్నితమైన వ్యత్యాసం శబ్ద కాలుష్యం వల్ల వినలేక మరణాలు ఎక్కువవుతాయి, ఇంకా అవి సంభాషించే శబ్దాలలో ప్రత్యేకముగా వాటి పునరుత్పత్తిలో మరియు వాటి సంచారంలో కల్పించుకోవటం అవుతుంది.శబ్డాలు వింటూ ఉండటం వల్ల తాత్కాలికంగా లేక శాశ్వతంగా చెవుడు రావచ్చు.[15]
జంతుజీవనం మీద శబ్ద ప్రభావం వల్ల ఉపయోగపడే జీవాలు తగ్గిపోతున్నాయి , దీని మూలంగా ఆపదకలిగించే జాతి జీవాలు నశించిపోతున్నాయి. దీనికి నిదర్శనమైన సంఘటన, మిలిటరీ సోనార్ చేసే పెద్ద శబ్దాల శబ్ద కాలుష్యం వల్ల కలిగిన అపకారంతో చనిపోతున్న జాతి, సముద్ర తిమింగలాలు.[17]
శబ్దం వల్ల జీవాలు సంభాషణ గట్టిగా చేసుకుంటాయి, దీనినే లోమ్బార్డ్ ఒకల్ రెస్పొన్స్ అంటారు.[18] సైంటిస్ట్లు ఇంకా పరిశోధకులు చేసిన పరిశోధనలో సబ్మరైన్ డిటెక్టర్లు పనిచేస్తున్నప్పుడు తిమింగలాలు ఎక్కువ శబ్దం చేస్తాయని తెలిసింది.[19] ఒకవేళ జంతువులు గట్టిగా సంభాషించకపోతే వాటి ధ్వనులు అంత్రోపొజెనిక్ శబ్దాలతో మూసివేయబడతాయి.ఈ విన్పించని శబ్దాలు హెచ్చరికలు, ఆహారం కోసం వెదకటం, లేక నెట్-బబ్లింగ్ కోసం తయారవటం.ఒక జీవి పెద్దగా మాట్లాడటం ఆరంభిస్తే అది మిగిలిన జీవుల గొంతును కప్పేస్తుంది, ఇది అందరూ గట్టిగా మాట్లాడే పద్ధతికి దారితీస్తుంది.
పగలు ఎక్కువ శబ్ద కాలుష్యం ఉండే నగర పరిసరాలలో నివసించే యురోపియన్ రాబిన్స్ రాత్రీ పూట ఎక్కువగా పాడతాయి, రాత్రీ పూట ప్రశాంతంగా ఉండటం వల్ల అవి పాడుతున్నాయని సూచిస్తోంది, ఇంకా వాటి సందేశం పరిసరాలకు స్పష్టంగా వెల్లడిస్తున్నాయి.[21]ముచ్చటైన విషయమేమిటంటే ఇదే పరిశీలన కాంతి కాలుష్యం లో జరిపితే ఇవి రాత్రీకన్నా ఎక్కువ బలంగా పగలు పాడతాయని తెలుపుతోంది, తరచుగా ఈ సంఘటనను ఆరోపిస్తారు.
జెబ్ర ఫించ్లు జనకాలుష్యంలో ఉన్నప్పుడు అవి వాటి భాగస్వాములతో తక్కువ విశ్వాసముగా ఉంటాయి. దీనివల్ల జనసంఖ్య విస్తరించిన గతిమార్గాన్ని ఎన్నుకున్న లక్షణాలతో మార్చవచ్చు, ప్రాణాధార సాధనాలు సాధారణంగా మిగిలిన కార్యాలకు ఉపయోగిస్తారు, యిది పరిపూర్ణమైన జెనెటిక్ ఇంకా విస్తరించిన ఫలితాలకు దారితీస్తుంది.[22]
శబ్దాన్ని తగ్గించడానికి లేక నిర్మూలించడానికి సాంకేతికతను ఈ విధంగా ఉపయోగించవచ్చు:
రోడ్డు మీద శబ్దాన్ని తగ్గించటానికి అనేక రకాలైన పద్ధతులు ఉన్నాయి వాటిలో: శబ్ద అడ్డంకులు, వాహనాల స్పీడుకు హద్దు, రోడ్డు మార్గము ఉపరితలము అమరిన విధానాన్ని మార్చటము, భారీ వాహనాలకు హద్దులు, ట్రాఫిక్ నియంత్రణలు ఉపయోగించటంద్వారా బ్రేకు వాడకం ఇంకా వేగాన్నిపెంచటము తగ్గి, వాహనాలు సాఫీగా సాగుతాయి, మరియు టైర్ల డిజైన్. రోడ్డు మార్గ కాలుష్య నివారణకు పైన చెప్పిన విధానాలను ప్రవేశపెట్టటానికి ముఖ్యమైన వస్తువు కంప్యూటర్ మోడల్ , ఇది స్థానికంగా ఉన్న భౌగోళికలక్షణాలను, వాతావరణశాస్త్రాన్ని, ట్రాఫిక్ పని చేయు విధానాన్ని ఇంకా అసహజత్వాన్ని తగ్గిస్తుంది.నిర్మాణము ఖర్చుల తగ్గింపు నిరాడంబరముగా ఉండాలి, రోడ్డు మార్గము ప్రణాళిక నమూనా స్థాయిలోనే ఈ షరతు ఉంచాలి.
విమాన శబ్దం నిశ్శబ్దమైన జెట్ ఇంజన్ను రూపొందిచడం ద్వారా కొంతవరకూ తగ్గించవచ్చు, ఈ విషయాన్ని 1970 ఇంకా 1980లలో తీవ్రముగా అన్వేషించారు.ఈ విధానం కొంతమేరకు కానీ గుర్తించదగినంతగా నగర శబ్దాలను తగ్గించింది.విమాన మార్గాలని ఇంకా పగటిపూట రన్వే వాడే సమయాన్ని, పునరాలోచించటంవల్ల విమానాశ్రయం దగ్గర నివసించే వారికి లాభదాయకమైనది.FAAబాధ్యతవహించి 1970 లో మొదలుపెట్టిన క్రమమైన నివాస (ప్రత్యేకంగా) ప్రోగ్రాము కూడా లోలోన నివసించే వేలకొద్దీ యునైటెడ్ స్టేట్స్ నివాసితులకు శబ్దము తగ్గించటంలో విజయవంతమైనది.
1930నుంచీ పరిశ్రమల శబ్దానికి గురికాబడుతున్న శ్రామికుల గురించి చెప్పబడింది.ఇందులో జరిగిన మార్పులలో భాగంగా పరిశ్రమల ఉపకరణాలను తిరిగి డిజైన్ చేయటము, షాక్ మౌన్టింగ్ అసెంబ్లీలు ఇంకా శారీరక ఆటంకాలు ఉన్నాయి.
నాయిస్ ఫ్రీ అమెరికా, ఒక జాతీయ శబ్దకాలుష్య వ్యతిరేక సంస్థ, ఎప్పటికప్పుడు ప్రభుత్వ అన్ని స్థాయిలలోనూ శబ్దానికి ప్రత్యేక శాసనాలను పెట్టటానికి కృషి చేస్తోంది.
ప్రభుత్వాలు 1970దాకా శబ్దాలను ఒక చికాకుగా చూశారే కానీ దానిని ఒక పరిసరాలకు సంబంధించిన సమస్యగా భావించలేదు.యునైటెడ్ స్టేట్స్లో హైవే ఇంకా విమాన శబ్దాలకు చట్టపరంగా కొన్నినియమాలు ఉన్నాయి, రాష్ట్రాలు ఇంకా స్థానిక ప్రభుత్వాలు ప్రత్యేక ప్రతిమలను సాంకేతిక భాష నిర్మాణము కోసము, నగర ప్రణాళిక ఇంకా రోడ్డు మార్గ అభివృద్ధికి పెట్టారు.కెనడా ఇంకా EUలో కొన్ని జాతీయ, మాండలికమైన లేక రాష్ట్ర చట్టాలు శబ్దాన్ని ఆపటానికి ఉన్నాయి.
శబ్ద చట్టాలు ఇంకా శాసనాలు మున్సిపాలిటీల మధ్య వేరుగా ఉంటాయి వాస్తవానికి కొన్ని పట్టణాలలో ఉండనే ఉండవు.శబ్దము చేయటము చికాకుగా భావించి ఒక సాధారణ నిషేధము చేసే శాసనము ఉండాలి, లేకపోతే వాస్తవంగా రోజులో ఈ కాలాలకి లేదా ఈ పనులకి ఎంతవరకూ శబ్దాన్ని అనుమతించ వచ్చు అని తెలియ చేసే కచ్చితమైన సూచనలు ఉండాలి.
Dr. పాల్ హెర్మన్ 1975లో పోర్ట్లాండ్ ,ఒరేగాన్కోసం EPA (ఎన్విరాన్మెంటల్ ప్రొటెక్షన్ ఏజెన్సీ) మరియు HUD (హౌసింగ్ అండ్ అర్బన్ డెవలప్మెంట్) వారి ధనసహాయముతో మొదటిసారిగా విస్తారంగా శబ్ద సాంకేతిక భాషను వ్రాశారు.ది పోర్ట్లాండ్ నాయిస్ కోడ్, యుఎస్ ఇంకా కెనడా లలోని ప్రధాన నగరాల శాసనాలకు ఆధారమైనది.
చాలా పట్టణ శాసనాలు రాత్రీపూట ఒక స్థాయి దాటినతర్వాత శబ్దాన్ని తీవ్రముగా నిషేధించాయి, ముఖ్యముగా 10 p.m. నుండి 6 a.m.వరకు, ఇంకా పగటిపూట ఎక్కువ శబ్దాలను నియంత్రించడం; అయినప్పటికీ ఈ శాసనాలు సమముగా లేవు.చాలా మున్సిపాలిటీలు ఫిర్యాదులను పట్టించుకోవు.ఒకవేళ మున్సిపాలిటీలో శాసన కార్యాలయము ఉన్నప్పటికీ వారు హెచ్చరికలు జారీచేయటానికే ఒప్పుకుంటారు ఎందుకంటె నేరస్తుడిని కోర్టుకు తీసుకెళ్ళటం ఖర్చుతో కూడుకున్నపని.
గుర్తించదగిన మినహాయింపుగా పోర్ట్ ల్యాండ్ ఒరెగాన్ నగరములో గొడవల నుండి పౌరులను రక్షించటానికి నేరస్తులకు ప్రతి ఉల్లంఘనముకు $5000 జరిమానా విధించారు, దీని ద్వారా శబ్దాన్ని అతిక్రమించినవారిని ఒకే రోజులో పలుసార్లు చూడటం జరిగింది.
ఇచ్చేవాడికి ఇంకా తీసుకునేవాడికి మధ్య శబ్ద కాలుష్యముతో వచ్చే గొడవలు బేరాలతోనే సమసిపోతున్నాయి. ఫిర్యాదు చేసే విధానము దేశాల మధ్య మారుతుంది, ఇంకా చర్యలను స్థానికఅధికారులకు ప్రత్యేకముగా పోలీసులకు అప్పగిస్తారు. శబ్దకాలుష్యము ఉంటూనేఉంటుంది ఎందుకంటే శబ్దకాలుష్యానికి గురికాబడిన ప్రజలు కేవలము ఐదు నుంచి పది శాతం మాత్రమే పద్ధతిప్రకారం ఫిర్యాదును చేస్తున్నారు.చాలామంది ప్రజలకు నిశ్శబ్దమునకు ఉన్న చట్టపరమైన హక్కు గురించి తెలియదు ఇంకా వారికి ఏవిధముగా ఫిర్యాదు చేయాలో తెలీదు.