కీళ్ళ సంబంధిత శస్త్రచికిత్స
కీళ్ళ సంబంధిత శస్త్రచికిత్స లేదా ఆర్ధోపెడిక్స్ (ఆర్ధోపైడిక్స్ గా కూడా రాయబడుతుంది) అనేది శస్త్ర చికిత్స యొక్క ఒక శాఖ అది అస్థి పంజర కండరాల వ్యవస్థతో కూడిన పరిస్థితులకు సంబంధించింది. కీళ్ళ సంబంధిత శస్త్రచికిత్సకారులు శస్త్ర చికిత్సకాత్మక మరియు శస్త్ర చికిత్సేతర విధానాలు రెండింటినీ అస్థి పంజర కండరాల గాయాలకు, క్రీడా గాయాలకు, నీచమైన రోగాలకు అంటువ్యాధులకు కణితిలకు మరియు జన్మతః వచ్చే అవకరాలకు చికిత్స చేసేందుకు వాడతారు.
నికోలస్ ఆండ్రీ, తన "ఆర్ధోపిడియా: లేదా బాలలలో వికార రూపాన్ని నివారించుట మరియు సరి చేసే కళ"ను 1741లో ప్రచురించినప్పుడు “ఆర్ధో పెడిక్స్” పదాన్ని "ఆర్ధో" (“సరియైనది”, “నిటారు”) మరియు "పెయిడెన్" (“బాల”) అనే గ్రీకు పదాల నుండి ఉత్పాదించాడు.
అత్యధిక విశ్వవిద్యాలయాలు మరియు ప్రాతినిధ్య కార్యక్రమాలలోనూ మరియు అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ధోపెడిక్ సర్జన్స్ కూడా ఇప్పటికీ ఆండ్రీ యొక్క అక్షర క్రమాన్నే వాడుతున్నప్పటికీ అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో "ఆర్ధోపెడిక్స్" ప్రామాణికమైనది. మిగిలిన చోట్ల, వాడుక సమరీతిగా ఉండదు; కెనడాలో రెండు అక్షర క్రమాలూ అంగీకరింపబడ్డాయి; మిగిలిన కామన్ వెల్త్ దేశాలలో, ముఖ్యంగా బ్రిటన్‌లో "ఆర్ధోపెడిక్స్" సాధారణంగా ఒప్పించబడింది.
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు మరియు ఇరాక్‌లో, శస్త్ర చికిత్సకులు సంక్లిష్టంగా నాలుగేళ్ళ వైద్య పాఠశాల మరియు నాలుగేళ్ళ దిగువ పట్టభద్ర విద్య పూర్తి చెయ్యాలి. పరిణామ క్రమంలో, ఈ వైద్య పాఠశాల పట్టభద్రులు కీళ్ళ సంబంధిత శస్త్రచికిత్సలో ప్రాతినిధ్య శిక్షణ తీసుకోవాలి. అయిదేళ్ళ ప్రాతినిధ్యం ఒక ఏడాది సాధారణ శస్త్ర చికిత్స శిక్షణ, తదుపరి కీళ్ళ సంబంధిత శస్త్రచికిత్సలో నాలుగేళ్ళ శిక్షణ కలిగి ఉంటుంది.
కీళ్ళ సంబంధిత శస్త్రచికిత్సలో ప్రాతినిధ్య శిక్షణకు ఎంపిక పూర్తిగా పోటీని బట్టి ఉంటుంది–కీళ్ళ సంబంధిత ప్రతినిధులుగా అభ్యర్థులు సాధారణంగా వారి వైద్య పాఠశాల తరగతులలో అగ్రగాములైన పట్టభద్రులై ఉంటారు. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ప్రతీ సంవత్సరం దాదాపుగా 650 మంది సాధారణ వైద్యులు కీళ్ళ సంబంధిత ప్రాతినిధ్య శిక్షణ పూర్తి చేసుకుంటారు. ప్రస్తుత కీళ్ళ సంబంధిత శస్త్రచికిత్సా ప్రతినిధులలో దాదాపు 7 శాతం మంది మహిళలు, 20 శాతం మంది అల్ప సంఖ్యాక వర్గాలకి చెందిన వారు. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో దాదాపు 20,400 మంది కీళ్ళ సంబంధిత శస్త్రచికిత్సకారులు మరియు ప్రతినిధులు క్రియాశీలంగా వైద్యవృత్తిలో ఉన్నారు. యునైటెడ్ స్టేట్స్ డిపార్ట్ మెంట్ ఆఫ్ లేబర్ వారిచే ఇటీవల ప్రచురింపబడిన ఆక్యుపేషనల్ అవుట్‌లుక్ హ్యాండ్‌బుక్ (2009-2010) ప్రకారం వైద్యవృత్తిలో ఉన్న సాధారణ వైద్యులందరిలో కీళ్ళ సంబంధ శస్త్రచికిత్సకారులు 3-4%ల మధ్య ఉంటారు.
చాలామంది కీళ్ళ సంబంధిత శస్త్రచికిత్సకారులు వారి ప్రాతినిధ్య శిక్షణ పూర్తి చేసిన తర్వాత తదుపరి శిక్షణకు, లేదా విశిష్ట సభ్యత్యానికి ఎంపికవుతారు. కీళ్ళ సంబంధిత ఉప ప్రత్యేకతలో విశిష్ట సభ్యత్వ శిక్షణ సంక్లిష్టంగా ఒక ఏడాది కాలం ఉంటుంది (కొన్నిసార్లు రెండేళ్ళు) మరియు కొన్నిసార్లు వైద్య చికిత్స మరియు శస్త్ర చికిత్సా శిక్షణలలో ప్రమేయం ఉన్న ఒక పరిశోధన అంశం కలిగి ఉంటాయి. యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో ఆర్తోపెడిక్ ఉపప్రత్యేకత శిక్షణకు సంబంధించిన ఉదాహరణలు:వైద్యం యొక్క ఈ విధమైన ప్రత్యేకతలు కేవలం కీళ్ళ సంబంధిత శస్త్రచికిత్సకు మాత్రమే పరిమితం కావు. ఉదాహరణకి, కొందరు ప్లాస్టిక్ సర్జన్లచే చేతి శస్త్రచికిత్స అనుసరింపబడుతుంది మరియు పెక్కుమంది నాడీ శస్త్ర చికిత్సకారుల చేత వెన్నెముక శస్త్రచికిత్స అనుసరించబడుతుంది. అదనంగా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో, పాదం మరియు చీలమండ శస్త్రచికిత్స పొడియాట్రిక్ మెడిసిన్ బోర్డు చేత ధ్రువీకరించబడిన వైద్యుల (D.P.M.) చేత చేయబడుతుంది. కొందరు కుటుంబ వైద్యులు వారి వైద్యవృత్తి శస్త్ర చికిత్సేతరం అయినప్పటికీ క్రీడా వైద్యాన్ని చేపడతారు.
ప్రత్యేక ప్రాతినిధ్య/నమోదు శిక్షణ పూర్తి చేసుకున్నాక ఒక కీళ్ళ సంబంధిత శస్త్ర చికిత్సకారుడు బోర్డు యోగ్యతా పత్రానికి అర్హత పొందుతాడు. అమెరికన్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఆర్ధోపెడిక్ సర్జరీ యొక్క యోగ్యతా పత్రం అంటే అర్ధం సదరు కీళ్ళ సంబంధిత శస్త్ర చికిత్సకుడు బోర్డు యొక్క గుర్తించిన విద్య, మూల్యాంకన మరియు పరీక్షా ప్రామాణికావసరాలను అందుకున్నాడని. ఈ విధానంలో ప్రామాణిక వ్రాత పరీక్షను తదుపరి శస్త్ర చికిత్సకుని వైద్యపరమైన మరియు శస్త్రచికిత్స పరమైన పనితీరుపై దృష్టి కేంద్రీకరిస్తూ ఒక మౌఖిక పరీక్షని ఆరునెలలు వ్యవధిలో విజయవంతంగా పూర్తి చేయాలి. కెనడాలో, యోగ్యతా పత్రాన్నిచ్చే అధికారిక వ్యవస్థ రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫిజీషియన్స్ అండ్ సర్జన్స్ ఆఫ్ కెనడా; ఆస్ట్రేలియా మరియు న్యూజీలాండ్‌లలో అది రాయల్ ఆస్ట్రేలియన్ కాలేజ్ ఆఫ్ సర్జన్స్
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో, చేతి శస్త్ర చికిత్స మరియు క్రీడా చికిత్సలలో ప్రత్యేక నిపుణులు వారి బోర్డు యోగ్యతా పత్రాలకు అదనంగా అదనపు యోగ్యతలకు యోగ్యతా పత్రంని (CAQ) ఒక ప్రత్యేక ప్రామాణిక పరీక్షని జయప్రదంగా పూర్తి చేసి పొందవలసి ఉంటుంది. ఇతర ఉపనిపుణతల కోసం అదనపు యోగ్యతా పత్రాల పద్ధతి లేదు.
1900 నుంచి 2003 వరకు బోర్డ్ ధ్రువపత్రాల ప్రకారం, ఆర్తోపెడిక్ సర్జన్ల చేత నిర్వహించబడిన 25 అత్యంత సాధారణ చికిత్సా ప్రక్రియలు కింద పేర్కొనబడ్డాయి.:
ఆర్తోపెడిక్ సర్జన్ తన ప్రాక్డీసు కోసం నిర్దిష్టమైన షెడ్యూల్ వారానికి 50-55 గంటల వరకు ఉంటుంది, ఇది క్లినిక్, శస్త్రచికిత్సల మధ్య, వివిధ పాలనా విధుల మధ్య, విద్యాసంస్థలో అయితే విద్యాబోధన/లేదా పరిశోధనల మధ్య విభజించబడి ఉంటుంది. 2009లో, యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో ఒక ఆర్తోపెడిక్ సర్జన్ సాధారణ వేతనం $406,847 మేరకు ఉండింది.
జీన్-ఆండ్రే వెనెల్ 1780లో మొట్టమొదటి ఆర్తోపెడిక్ సంస్థను స్థాపించాడు, ఇది పిల్లల అస్థిపంజరంలో అపసవ్యతలపై చికిత్సకు అంకితమైన మొట్టమొదటి ఆసుపత్రిగా పేరుకెక్కింది ఇతడు ఆర్తోపెడిక్స్ పితామహుడిగా లేదా ఆసుపత్రి స్థాపన మరియు అతడి ప్రచురణ పద్ధతుల రీత్యా మొట్టమొదటి నిజమైన ఆర్తోపెడిస్ట్‌గా గుర్తించబడ్డాడు.
ఆంటోనియస్ నాథీసెస్, ఒక డచ్ మిలటరీ సర్జన్, 1851లో ప్లాస్టర్ ఆఫ్ ప్యారిస్ కాస్ట్‌ని కనుగొన్నాడు.
యుద్ధ కాలంలో అనుభవాల నుండి కీళ్ళ సంబంధిత శస్త్ర చికిత్సలో చాలా అభివృద్ధి సంభవించింది. మధ్య యుగపు యుద్ధరంగాలలో గాయపడిన వారిని అనారోగ్యకర చీలికను నిడుపుగా చేసేందుకు గుర్రాల రక్తంలో నాన బెట్టిన పట్టీలతో చికిత్స చేసేవారు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో లాగటం మరియు చీలిక అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. తొడ ఎముక మరియు జంఘికల పగుళ్ళకు చికిత్స చేసేందుకు ఇంట్రామెడుల్లరీ కడ్డీని ఉపయోగించడానికి జర్మనీకి చెందిన గ్రెహార్డ్ కుంట్స్చర్ మార్గదర్శకుడు. ఇది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో గాయపడిన జర్మనీ సైనికులు వేగంగా కోలుకోవటంలో గుర్తించ దగినంత వ్యత్యాసాన్ని చూపింది మరియు దాంతో మిగిలిన ప్రపంచంలో పగుళ్ళలో ఇంట్రామెడుల్లరీ అమరికలు మరింత విస్తారంగా స్వీకరించబడ్డాయి. ఏదేమైనా సియాటిల్ గ్రూపులో హార్బర్‌వ్యూ మెడికల్ సెంటర్ పగులుని తెరవకుండానే ఇంట్రా మెడుల్లరీ అమరికని ప్రసిద్ధి పరిచినప్పుడు 1970ల వరకూ తొడ ఎముక పగుళ్ళకు చికిత్స చేసేందుకు లాగటమే ప్రామాణిక విధానంగా ఉండేది. వియత్నాం యుద్ధ సమయంలో అమెరికన్ శస్త్ర చికిత్సకులు పగుళ్ళను బాహ్య అమరికలతో శుద్ధి చేసారు, అయితే అందులో అధిక భాగం యూఎస్‌ఎస్‌ఆర్లో గావ్రిల్ అబ్రామోవిచ్ ఇల్లిజారోవ్ చేత చేయబడింది. ఎక్కువ కీళ్ళ సంబంధత శిక్షణ లేకుండానే, సైబీరియాలోని గాయపడిన రష్యన్ సైనికులను పర్యవేక్షించేందుకు 1950లలో అతడు పంపబడ్డాడు. వాచిపోని, క్రమ భూయిష్టమైన మరియు మాలాలైన్డ్ పగుళ్ళ యొక్క దుర్భల పరిస్థితులను అతడు పనిముట్లు లేకుండా ఎదుర్కున్నాడు. స్థానిక సైకిల్ దుకాణాల సహాయంతో అతడు సైకిల్ చక్రాల సన్నని కడ్డీల (స్పోక్) వలె ఉండే తన్యత గల గుండ్రని బాహ్య అమరికలని తయారు చేసాడు. ఈ సాధనంలో అతడు వాపు, అసమరేఖనం మరియు సాగదీయటాన్ని ప్రపంచంలో ఎక్కడా వినని స్థాయిలో సాధించాడు. అతడి ఇల్లిజారోవ్ పరికరం డిస్టాక్షన్ ఒస్టోయోగెలిసిస్ పద్ధతిలో ఇప్పటికీ వాడే సాధనాలలో ఒకటి.
మోకాలి యొక్క యాంటిరియర్ క్రుసియేట్ లిగమెంట్ (ACL) యొక్క టార్న్ నిర్వహణకు జయప్రథమైన తొలి శస్త్ర చికిత్సకు డేవిడ్ ఎల్. మకింటోష్ మార్గదర్శకుడు. స్కీయర్లలలో, క్షేత్ర అథ్లెటిక్సులలో మరియు నాట్యకారులలో ఈ విధమైన సాధారణ మరియు తీవ్రమైన గాయం వారి అథ్లెటిక్స్లో శాశ్వత కీలు అస్థిరత వల్ల చలించనంతగా ముగించబడింది. గాయపడిన ఫుట్‌బాల్ క్రీడాకారులతో పనిచేస్తూ డాక్టర్ మకింటోష్ మోకాలి కీలుకు బలమైన మరియు సంకీర్ణ యాంత్రికతకు భద్రపరచేందుకు ప్రక్క నిర్మాణాల నుండి లిగమెంట్ను మళ్ళీ దారి మళ్ళించేందుకు మరియు స్థిరత్వాన్ని తిరిగి తెచ్చేందుకు ఒక మార్గాన్ని కనుగొన్నాడు. ACL పునర్మిణ శస్త్ర చికిత్సలో తదనంతర అభివృద్ధి అసంఖ్యాక అథ్లెట్లకు క్రీడా రంగపు అన్ని స్థాయిల అవసరాలను తిరిగి తీర్చేందుకు అవకాశ మిచ్చాయి.
ఆధునిక కీళ్ళ సంబంధిత శస్త్రచికిత్స మరియు అస్థి పంజర కండర పరిశోధన శస్త్ర చికిత్స తక్కువ దురాక్రమణగా ఉండేందుకు మరియు నాటిన అంతర్భాగాలు చక్కగా పనిచేసేందుకు మరియు ఎక్కువ కాలం మన్నేందుకు దోహద పడ్డాయి.
గాయపడిన రోగులకు ఆర్థ్రోస్కోపిక్ సాంకేతికతల ఉపయోగం ప్రత్యేకించి ముఖ్యమైనది. 1950ల తొలినాళ్ళల్లో ఆర్ధ్రోస్కోపిక్లో జపాన్‌కు చెందిన డాక్టర్ మాసాకి వాటనబె చేత కనిష్ఠంగా దురాక్రమణగా ఉండే కార్టిలేజ్ శస్త్ర చికిత్సను నిర్వహించేందుకు మరియు టార్న్ లిగమెంట్లను పునర్నిర్మించేందుకు మార్గదర్శకత్వం వహించబడింది. ఆర్థ్రోస్కోపీ రోగులు శస్త్రచికిత్స నుండి రోజులలో కోలుకునేందుకు సహాయం చేసింది, అదే ‘ఓపెన్’ సర్జరీ/తెరిచే శస్త్ర చికిత్స విషయంలో సాంప్రదాయకంగా కోలుకునేందుకు వారాల నుండి నెలల సమయం పడుతుంది. ఈనాడు కీళ్ళ సంబంధిత శస్త్ర చికిత్సకులు నెరిపే పెక్కు సాధారణ శస్త్ర చికిత్సలలో మోకాలి ఆర్థ్రోస్కోపి ఒకటి మరియు అది తరచుగా మెనిసెక్టోమీ లేదా కాండ్రోప్లాస్టీలతో మిళితం చేయబడుతుంది. కీళ్ళ సంబంధిత విధానాలలో అధిక భాగం ఇప్పుడు ఆర్థ్రోస్కోపికల్‌గా నిర్వర్తించబడుతున్నాయి.
ఫింగ్‌డెల్ ఇషూమా కంట్రాక్షన్
నవీన పూర్తి పిరుదు మార్పిడికి ఇంగ్లాండులో 1960లలో సర్ జాన్ ఛార్ల్నె చేత మార్గదర్శకత్వం చేయబడింది. లోహాలతో లేదా మిథైల్ క్రైలేట్ ఎముక సిమెంటుతో అధిక సాంద్రత గల పాలీ ఇథలీన్ నాటుతో ఎముకకు సిమెంటు వేయటంతో కీళ్ళ ఉపరి తలాలకు మార్పిడి చేయవచ్చని అతడు కనుగొన్నాడు. ఛార్ల్నె నాటి నుండి, కీళ్ళ మార్పిడిలో (ఆర్థ్రోప్లాస్టీ) రూప కల్పన మరియు సాంకేతికతలో అనుశృత అభివృద్ధి పెక్కుమంది చేత సాధించబడుతూనే ఉండి, వారిలో W.H. హేర్రిస్, R.I. హేర్రిస్ కుమారుడు ఉన్నాడు, అతడి బృందం హార్వార్డ్ లో ఎముకకు బంధించబడి ఉండే ప్రత్యక్ష నాటుతో అన్‌సిమెంటెడ్ ఆర్థ్రోప్లాస్టీ సాంకేతికతలకు మార్గదర్శకత్వం వహించింది.
ఇదే తరహా సాంకేతికతలోని రూమటాయిడ్ ఆర్థ్రరిటిస్ రోగులలో మోకాలి మార్పిడిలో ఉపయోగించటం మికింటోష్ చేత ప్రారంభించబడింది, తర్వాత గన్‌స్టన్ మరియు మార్మర్ ఆస్టోయొరిటీస్కు వాడారు, 1970లో న్యూయార్క్ లో డాక్టర్ జాన్ ఇన్సాల్ అభివృద్ధి చేసాడు అందులో కదలని బేరింగు విధానాన్ని వాడతారు మరియు డాక్టర్ ఫ్రెడరిక్ బుచెల్ మరియు డాక్టర్ మైకేల్ పప్పాస్‌లు కదిలే బేరింగు విధానాన్ని వాడతారు.
యూని-కంపార్ట్మెంటల్ మోకాలి మార్పిడి కూడా అదే రకమైన శస్త్ర చికిత్స, అందులో కేవలం ఒకే భార-బేరింగ్ ఉపరితలంతో ఆర్థ్రరిటిక్ మోకాలి మార్పిడి జరుగుతుంది, మరియు ఇది ఇటీవల బాగా పేరెన్నిక గన్నది.
పరిమిత ఆధారంతో ఇతర కీళ్ళకూ కీలు మార్పిడి లభ్యతలో ఉంది, మరింత గుర్తించగలిగేటట్లు భుజం, మోచేయి, మణికట్టు, కాలి చీలమండ మరియు వేళ్ళు.
ఇటీవలి సంవత్సరాలలో, కీళ్ళ ఉపరితలాల మార్పిడిలో, ముఖ్యంగా పిరుదు కీలులో, యువక మరియు ఎక్కువ క్రియా శీలక రోగులలో మరింత ప్రసిద్ధి పొందింది. ఈ రకపు ఆపరేషన్ మరింత సాంప్రదాయకమైన మరియు కనిష్ఠ ఎముక భద్రత గల పూర్తి పిరుదు మార్పిడి యొక్క అవసరాన్ని వాయిదా వేస్తుంది, కానీ పగుళ్ళ మరియు ఎముక మృతి నుండి తొలి వైఫల్యపు ప్రముఖ ప్రమాదాలు తెస్తుంది.
కీళ్ళ మార్పిడి యొక్క ప్రధాన సమస్యలలో అంతర్భాగపు బేరింగ్ ఉపరితలాలను ధరించటం ఒకటి. ఇది పరిసర ఎముకల నష్టానికి దారి తీస్తుంది మరియు నాటిన భాగాల సంఘటనాత్మక వైఫల్యానికి చేయూత నిస్తుంది. ప్రత్యామ్నాయ బేరింగ్ ఉపరితలాల వాడకం ఇటీవలి సంవత్సరాలలో పెరిగింది, ముఖ్యంగా యువ రోగులలో, కీళ్ళ మార్పిడి అంతర్భాగాల యొక్క ధరించే లక్షణాలను అభివృద్ధి చేసేందుకు ఒక ప్రయత్నంగా. వీటిలో సిరామిక్ మరియు అన్ని-లోహాల నాటిన భాగాలు ఉన్నాయి (ప్లాస్టిక్ -పై-మూల లోహానికి వ్యతిరేకంగా) ఈ ప్లాస్టిక్ (సాధారణంగా అల్ట్రా హై-మోలిక్యులర్-వెయిట్ పాలీ ఇథలీన్) ధరించే లక్షణాలని అభివృద్ధి చేయగల మార్గాలలో కూడా మార్చబడవచ్చు.