వెల్చల్ (మోమిన్‌పేట్‌)
వెల్చల్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, వికారాబాదు జిల్లా, మోమిన్‌పేట్‌ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన మోమిన్‌పేట్‌ నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన వికారాబాద్ నుండి 16 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 367 ఇళ్లతో, 1696 జనాభాతో 1172 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 835, ఆడవారి సంఖ్య 861. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 549 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 7. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574013
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మొత్తం జనాభా 1471 అందులో పురుషులు 645 మంది. స్త్రీలు 726 మంది. గృహాలు 314 విస్తీర్ణము 1172 హెక్టార్లు, ప్రజల భాష. తెలుగు.
ఈ గ్రామానికి కొజ్జావనం పల్లె 2 కి.మీ. మల్రెడ్డిగూడ, 2 కి.మీ. కొడ్చర్ల 2 కి.మీ. మాదారం 4 కి.మీ> ఫుల్ మామిడి 4 కి.మీ. దూరేములో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి మోమిన్‌పేట్‌లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల మోమిన్‌పేట్‌లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు వికారాబాద్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ వికారాబాద్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల వికారాబాద్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు హైదరాబాదులోనూ ఉన్నాయి.
వెల్చాల్లో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
వెల్చాల్లో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఈ గ్రామానికి సమీపములోని రైల్వే స్టేషను వికారాబాద్. 11 కి.మీ. దూరములో ఉంది. గోడం గూడ రైల్వే స్టేషను, వికారాబాద్ రైల్వే స్టేషను ఇక్కడికి అతి సమీపములోని రైల్వే స్టేషను. . ప్రధాన రైల్వే స్టేషను హైదరాబాద్ ఇక్కడికి 69 కి.మీ.దూరములో ఉంది. ఈ గ్రామమునుండి అన్ని పరసర ప్రాంతాలకు రోడ్డు వసతి కలిగి బస్సుల సౌకర్యము ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సహకార బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
వెల్చాల్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వెల్చాల్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.వెల్చాల్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రత్తి, కంది, జొన్న
రంగారెడ్డి జిల్లాలోని వెల్చాల్ నలభయ్యేళ్ల క్రితం దట్టమైన అటవీ ప్రాంతం. పర్మయ్య ఆనే మేకల కాపరి జీవనోపాధి కోసం తనకున్నటువంటి 40 మేకలను వేల్చాల్ గ్రామ సమీపంలోని అడవుల్లోకి తీసుకెళ్ళేవాడు.చుట్టూ చెట్లు, వాటిని దాటాక ఎత్తైన కొండలు, బండరాళ్ళు చుట్టూ పక్కల ప్రపంచంతో సంబంధాల్ని తెన్చివేసినట్లుండేది. మేకలూ తనూ ఒంటరిగా వున్నా అప్పుడప్పుడు భయం కలిగేది. దానికి తోడు, ఎండా వానలకు తల దాచుకోటానికి ఒక ఆసరా కూడా లేకపోవటం అతన్ని ఆలోచనలకు నేట్టేసింది. తొలుత ఆ కొండలను తొలిచి ఒక గుహ చేద్దామని గొడ్డలి చేత బట్టి రాత్రింబవళ్ళు శ్రమించాడు.
"ఓ రోజు లక్ష్మీ నరసింహస్వామి తన కలలో 'ఎలాగూ కొండలను తొలుస్తున్నావు, నాక్కూడా ఒక గుడి కట్టు' అని అన్నట్టు అనిపించిందట". మేకలూ మేత మేసే సమయమ లోనే కాకుండా, వాటి మేత తరువాత వాటిని ఇంటిలో వదిలేసి తిరిగి తన పనిలో నిమగ్నమయ్యేవాడు. ఎంత శ్రమించినప్పటికీ ఎటువంటి కష్టం అనిపించేది కాదట. గుడి నిర్మాణం ఎంతో దీక్షతో కూడినటువంటి కార్యం, ఎవరి సాయం అర్తించకుండా, తానూ ఒక్కడే సుమారు ఆరు సంవత్సరాలు శ్రమించాడు, ఇంటిని వదిలి పూర్తిగా అడివికే అంకితమయ్యాడు. తన తండ్రి మరణించిన చలించక, పట్టు వదలక, ఆకలి, నిద్ర, పగలు, రాత్రి ఏమి తెలియకుండా గడిపాడు. ఒక సొరంగంలా తవ్వి, గుహను చెక్కటంతో ఆలయం మరో నాలుగేళ్లకు కాని స్థానికుల కంటపడలేదు. తర్వాత దానిలో శ్రీ లక్ష్మీనరసింహ స్వామి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించారు.
పర్మయ్య ఒక శిల్పి కాడు, ఐనప్పటికీ ఎంతో ఊహ శక్తి కావాలి. ఆ భగవంతుడే తన ద్వారా ఇవన్ని చేయించాడని చెప్పుకోచ్చాడు పర్మయ్య.అతని మాటల్లో, "ఆలయాని నిర్మించాలంటే ఎంతో ఊహ శక్తి వుండాలి, సింహ్మ ద్వారాలు, స్తంభాలు, వాటిమీద బొమ్మలు ఇవన్ని కళ్ళు మూసుకుంటే కాళ్ళ ముందు కనిపించేవి. సందర్శకులు, భక్తులు పెరిగారు. అక్కడికి సమీపంలోనే ౫౦౦ గజాల పొడవున్న మరో గుహలో వెంకటేశ్వర స్వామి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి పూజలు చేస్తున్నారు.అటుపక్కనే బద్రీనాథ్, మల్లికార్జున స్వామి ఆలయాలను కూడా నిర్మించాడు పర్మయ్య. ౪౦ ఏళ్లలో ఇది ఎంతో ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంది.
ప్రతి శివరాత్రికీ ఈ ప్రాంతంలో ఘనంగా ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తుంటారు.ఆలయం పక్కనే ఉన్న కొలనులో స్నానం చేసి స్వామివారిని దర్శించు కుంటారు భక్తులు. కోరికలు నేరవేరాలంటూ ఆలయ ప్రాంగణంలో కొబ్బరికాయలను ముడుపులుగా కడతారు. పెళ్ళిళ్ళు, వ్రతాలు, పుట్టు వెండ్రుకలు తీయడం లాంటి కార్యక్రమాలు నిర్వహించడానికి చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల నుంచి భక్తులు వస్తుంటారు. కోరికలు నెరవేరిన వారు స్వామికి ముడుపులు చెల్లిస్తారు, ఆవిధంగా సమకూరిన డబ్బులతోనే ఆలయ అభివృద్ధి జరుగుతోంది.