hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
అశోక్ సింఘాల్
అశోక్ సింఘాల్ (15 సెప్టెంబరు 1926 – 17 నవంబరు 2015) విశ్వహిందూ పరిషత(వీహెచ్‌పీ) మాజీ అంతర్జాతీయ అధ్యక్షుడు. ఈ బాధ్యతలను 20 సంవత్సరాలుగా చేసి అనారోగ్య కారణాలతో డిసెంబరు 2011 నుండి వైదొలగారు. ఆయన స్థానంలో అప్పటి నుండి ప్రవీణ్ తొగాడియా ఆ బాధ్యతలను నిర్వర్తిసున్నారు. సింఘాల్ అనారోగ్యంగా ఉన్నప్పటికీ మరణించిన ఒక నెల ముందువరకు తన సేవలనందించారు.
సింఘాల్ ఆగ్రా లో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి ప్రభుత్వోద్యోగి. సింఘాల్ 1950 లో బనారస్ హిందూ యూనివర్సిటీ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ నుండి మెటలర్జికల్ ఇంజనీరింగు లో పట్టభద్రులైనారు. ఆయన 1942 నుండి రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (ఆర్.ఎస్.ఎస్) లో ఉన్నారు. ఆయన గ్రాడ్యుయేషన్ అయిన తదుపరి ఆర్.ఎస్.ఎస్.ప్రచారక్ గా పూర్తికాలం పనిచేసారు. ఆయన ఉత్తర ప్రదేశ్ లో వివిధ ప్రాంతాలలో పనిచేసారు. ఇందిరా గాంధీ విధించిన ఎమర్జెన్సీకి వ్యతిరేకంగా యూపీ లో పెద్దఎత్తున ఉద్య మం మొదలుపెట్టి జైలుకెళ్లారు. న్యూఢిల్లీ మరియు హర్యానాలో ప్రాంత ప్రచారక్ గా కూడా పనిచేసారు. 1980లో ఆయన వి.హెచ్.పి కి జాయింట్ సెక్రటరీగా నియమింపబడ్డారు. 1984లో ఆయన ఆ సంస్థకు ప్రధాన కార్యదర్శిగాను, తరువాత అధ్యక్షునిగాను పనిచేసారు. ఈ పదవిలో 2011 వరకు కొనసాగారు. అయన బ్రహ్మచారి.
ఆయన మంచి గాయకుడు కూడా. పండిత ఓంకార్‌నాథ్‌ ఠాకూర్‌ వద్ద హిందూస్థానీ గాత్ర సంగీతం నేర్చుకున్నారు. తమిళనాడులోని మీనాక్షీపురంలో 1981లో వందలాదిమంది దళితులు ఇస్లాం తీసుకున్న సంఘటనలు హిందూ సమాజంలో కలకలం రేపగా, ఈ ధోరణికి అడ్డుకట్ట వేసేందుకు సింఘాల్‌ రంగంలోకి దిగారు. దళితుల కోసం సింఘాల్‌ నేతృత్వంలో వీహెచ్‌పీ ప్రత్యేకంగా 200 గుడులు నిర్మించి వారిచేత ఆలయ ప్రవేశాలు చేయించింది. దీని తర్వాత మతమార్పిడులు ఆగిపోయాయని ఆ సంస్థ పేర్కొంది. 1984లో ఢిల్లీలో సింఘాల్‌ ఆధ్వర్యంలో తొలి ‘ధర్మ సంసద్‌’ జరిగింది. అక్కడి నుంచి రామజన్మ భూమి ఉద్యమం వేడెక్కి అయోధ్యవైపు అడుగులు పడ్డాయి. సింఘాల్‌ నేతృ త్వంలోని కార్‌సేవకులు 1992 డిసెంబరు ఆరున అయోధ్య లోని బాబ్రీ మసీదును కూల్చివేశారు. రామాలయ ఉద్యమం తోపాటు గోరక్షణ ఆందోళనలో తమకు స్ఫూర్తినిచ్చిన సింఘాల్‌ను వీహెచ్‌పీ నేతలు మార్గ దర్శిగా, దార్శనికుడుగా భావిస్తారు. ఆయన హయాంలో 40 దేశాల్లో వీహెచ్‌పీ శాఖ లు ప్రారంభమ య్యాయి. హైందవ ధర్మ పరిరక్షణ కోసం తన యావజ్జీవితాన్ని ధారబోసిన సింఘాల్‌.. అయోధ్యలో భవ్య రామమందిర నిర్మాణం తన చిరకాల స్వప్నమని గతంలో అనేకసార్లు ప్రకటించారు.
శ్వాసకోశ సంబంధిత వ్యాధితోపాటు ఇతర అనారోగ్య సమస్యలతో బాధపడుతున్న ఆయన శనివారం నవంబరు 17 2015 న ఆస్పత్రిలో మరణించారు.
శ్రీలంకలో తెలుగు మూలాలు
శ్రీలంక ద్వీపంలో ప్రధానంగా సింహళ, తమిళ జాతులు ఉన్నప్పటికి 18-19 శతాబ్దాల కాలంలో ఈదేశ మధ్య, తూర్పు ప్రాంతాలను తెలుగు రాజులు పరిపాలించారు. లభ్యమౌతున్న ఆధారాలను బట్టి క్యాండీ రాజ్యాన్ని పాలించిన కీర్తిశ్రీ రాజసింహుడు, విజయన్ రాజవంశానికి చెందిన చివరి రాజు నరేంద్ర సింహుని రాణి సోదరుని వంశానికి చెందినవాడు. రాణి విజయనగర వంశపు ఆడపడుచు. కీర్తిశ్రీ రాజసింఘె (1747-1780) రాజ్యంలో మతపరమైన పునరుద్ధరణను తీసుకువచ్చాడు. ఇతని తర్వాత ఇతని సోదరుడు రాజాధిరాజ సింహుడు కొంతకాలం మాత్రమే అంటే 1789 వరకు పరిపాలించగలిగాడు. ఇతని కాలంలో సాహిత్యం గుభాళించింది. ఇతని తర్వాత పరిపాలించిన విక్రమసింహుడు (1789-1815) ఈ రాజవంశపు చివరి రాజు. 1815 ఫిబ్రవరి 14 న క్యాండీ రాజ్యాన్ని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఆక్రమించుకుంది. రెండవ క్యాండియన్ యుద్ధంతో శ్రీలంక పరిపూర్ణంగా స్వతంత్రాన్ని కోల్పోయింది. శ్రీలంక కడపటి చక్రవర్తి భారతదేశానికి పారిపోయాడు. ఇతని వంశస్థులు ప్రస్తుతం చిత్తూరు జిల్లా నరసింగరావు పేటలో నివసిస్తున్నారు.
తెలుగు రాజులు సింహళదేశాన్ని పరిపాలించిన కాలంలో తెలుగు కళలు, సంస్కృతులు వికసించినా అవి చెప్పుకోదగిన స్థాయిలో లేవు. ఆ సమయంలో తక్కువ సంఖ్యలో తెలుగువారు తంజావూరు, సేలం ప్రాంతాలనుండి శ్రీలంకకు వలస వెళ్లారు. వారిపై తమిళ సంస్కృతి, సాహిత్యాల ప్రభావం అనివార్యమైంది.
తర్వాతికాలంలో డచ్, బ్రిటీష్, పోర్చుగీసు సైన్యాల పరిపాలనలో శ్రీలంకలోని అల్పసంఖ్యాకులైన తెలుగువారు అధిక సంఖ్యలో ఉన్న తమిళ జాతితోను, సింహళీయులతోనూ కలిసిపోయి తమ అస్తిత్వాన్ని కోల్పోయారు. వారిలో ఎక్కువమందికి తమ మాతృభాషయైన తెలుగు చదవడం, వ్రాయడం, మాట్లాడటం తెలియకపోవడం శోచనీయం. అయితే కారుచీకటిలో కాంతిరేఖ మాదిరిగా త్యాగయ్య, క్షేత్రయ్య కృతులు, భగవాన్ సత్యసాయిబాబా, శివబాలయోగి మహరాజ్‌ల ఆధ్యాత్మికత కొంత ప్రభావాన్ని చూపిస్తోంది. ఈ ఆధ్యాత్మిక గురువులను అనుసరించేవారి సంఖ్య ఈ దేశంలో అధికంగా ఉంది. వారిలో కొంతమంది తమ గురువుల ప్రసంగాలను అర్థంచేసుకోవడానికి వీలుగా తెలుగు భాషను నేర్చుకోవడానికి కుతూహలం చూపిస్తున్నారు.
ప్రపంచ తెలుగు మహాసభ సెక్రెటేరియేట్ స్థానికంగా ఏర్పడిన తెలుగు సంఘం ద్వారా శ్రీలంకలోని తెలుగు ప్రజానీకానికి ఈ క్రింది అంశాలలో సహకరించడానికి ప్రయత్నాలను చేస్తోంది.
విజయనగర సామ్రాజ్యానికి చెందిన తెలుగు రాజులు 1747-1815ల మధ్య ఈ దేశాన్ని పాలించారు కానీ తెలుగు సంస్కృతి, కళలు, విద్యల ప్రభావం ఈ దేశ ప్రజల మీద అతితక్కువగా ఉంది. ఆ సమయానికి సంబంధించిన చారిత్రక ఆధారాలు, గ్రంథాలు లభ్యం కాకపోవడం చేత పరిశోధన ముందుకు కొనసాగడం లేదు. ఆ కాలంలో పరిమిత సంఖ్యలో ఈ రాజుల సైన్యంలో చేరడానికి తెలుగు వారు వలస వచ్చారు. చివరి రాజు కన్నస్వామి నాయకన్ (విక్రమసింహుడు) యొక్క రాజ్యం పతనమైన తరువాత ఈ సైనికుల అస్తిత్వం కోల్పోయింది. వీరు తెలుగు వారైనా శ్రీలంక తమిళులుగా రికార్డులకెక్కారు. పరిస్థితులు అనుకూలించక పోయినా ఇంకా కొంతమంది తెలుగు ప్రజలు చిన్న చిన్న వ్యాపారాలు చేసుకొంటూ, కాంట్రాక్టు కార్మికులు, హోటల్ కీపర్లు, ఆలయ పూజారులు వంటి స్వల్ప ఆదాయ వృత్తులను చేసుకొంటూ కొలంబో, క్యాండీ, అనూరాధపుర, బాటికలోయా, జాఫ్నా తదితర ప్రాంతాలలో నివసిస్తున్నారు. క్యాండీ పర్వతప్రాంతాలలో కొన్ని తెలుగు సంచారజాతులు, తెలుగు జిప్సీలు నివసిస్తున్నారు వీరిని అహుకుంటికలు అని వ్యవహరిస్తారు . ఈ దేశంలో 2 నుండి 3 లక్షల మంది తెలుగువారు ఉన్నట్లు ఒక అంచనా.
అనంతవర్మన్ చోడగాంగ
"అనంతవర్మ చోడగంగ దేవుడు"(1077-1150), తూర్పు గంగ సామ్రాజ్యం ఉచ్ఛస్థితిలో ఉన్నపుడు, కళింగని పాలించాడు. 
గంగవంశపు రాజైన రాజరాజదేవుడు, చోళరాజు వీరరాజేంద్రచోళుని కుమార్తె అయిన రాజసుందరి. లు, ఈతని తల్లిదండ్రులు. చోళరాజు కులోత్తుంగచోళునికి ఈతడు మేనల్లుడు. శిథిలనమైపోయిన పూరీ జగన్నాథ ఆలయాన్ని, అనంతవర్మ పునర్నిర్మించాడు.
శైవునిగా శ్రీముఖలింగంలో జన్మించిన చోళగంగ రాజు అనంతవర్మ., పూరీ దర్శించినపుడు, రామానుజాచార్యుని ప్రభావంతో వైష్ణవునిగా మారాడు. మేనల్లుడు అయినప్పటికీ, మేనమామ అయిన కులోత్తుంగచోళుని నుండి వచ్చిన దాడిని ఎదుర్కొన్నాడు. వరుసగా రెండు సంవత్సరాలు., చోళగంగరాజు అనంతవర్మ కప్పం చెల్లించకపోవడంతోనే, కులోత్తుంగచోళుడు., అనంతవర్మ యొక్క రాజధానిని దగ్ధంచేశాడని చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు. కులోత్తుంగ చోళుని సేనాని కరుణాకర తొండమాన్ చేతిలో అనంతవర్మ ఓడిపోయినట్టుగా, "కళింగట్టుప్పరణి" అనే తమిళ గ్రంధంలో వర్ణింపబడింది. ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించిన తదుపరి రాజులు., తమ చోళ మరియు గాంగ వారసత్వాన్ని సూచింస్తూ, చోళగంగ అనే ఉపనామాన్ని ధరించారు.
తిరుమల వెంకటేశ్వరుని ఆలయం ఉత్తరద్వారంవద్ద రాజరాజు-3 వేయించిన, తామ్రఫలకం ద్వారా, జగన్నాధాలయాన్ని గంగేశ్వరుడు, (అనంతవర్మ చోళగంగ దేవుడు) నిర్మించినట్టు తెలుస్తోంది.
క్రీ.శ 1223 సంవత్సరంలో అనంతవర్మ, త్రికోణమలై వద్ద కోణేశ్వరాలయంలో., తమిళ సంవత్సరాది పుతాండు సందర్భంగా పెద్దయెత్తున దానధర్మాలు చేసినట్టు ప్రస్తావనలు కనిపిస్తున్నాయి.
మహామేఘవాహన సామ్రాజ్యం
మౌర్య సామ్రాజ్యం అంతరించిన పిదప, క్రీ.పూ250ల నుండి క్రీ.శ 5వ శతాబ్దం వరకు, కళింగని పాలించిన రాజవంశం, మహామేఘవాహన వంశం లేదా చేది వంశం లేదా కళింగులు. (ఒరియా - ମହାମେଘବାହନ; ). వీరిలోని మూడవ పాలకుడు ఖారవేలుని హాథిగుంఫా శాసనం ప్రసిద్ధమైనది.
మౌర్య చక్రవర్తి అయిన అశోకుని కళింగ యుద్ధం క్రీ.పూ.255లో జరిగింది. అది భారతదేశ చరిత్రలో ఒక ప్రధాన ఘట్టము. తరువాత అశోకుడు యుద్ధ మార్గాన్ని విడచి ధర్మాన్ని, శాంతిని ప్రధాన పాలనా విధానాలుగా చేకొన్నాడు.
అశోకుని సామ్రాజ్యం క్షీణించిన కళింగ స్వతంత్య్ర రాజ్యమయ్యింది. స్వతంత్య్రాన్ని ప్రకటించుకున్న మొదటి రాజు ఎవరనేదానిమీద భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. కళింగుల గురించి తెలుస్తున్న చరిత్ర అంతా., హాతిగుంఫా శాసనం నుండే. ఇది ఖారవేలుని పరిపాలనాకాలంనాటిది.
ఖారవేలునికి, అతని సమకాలీనుడైన శాతవాహన రాజు శాతకర్ణి జరిగిన యుద్ధంలో పిథుండ నగరాన్ని ఖారవేలుడు నాశనం చేశాడని హథీగుంఫ శాసనం (క్రీ.పూ. 183) ద్వారా తెలుస్తుంది. అయితే ఆ యుద్ధంలో ఖారవేలుడు విజయం సాధించాడని చెప్పలేము - "శాతకర్ణిని లక్ష్యం చేయక ఖారవేలుని సైన్యాలు కణ్ణబెణ్ణానది (కృష్ణానది) వరకు పురోగమించి ముషికనగరాన్ని హడలుకొట్టినాయట."
ఏమయినా తరచూ కళింగుల మధ్య, శాతవాహనుల మధ్య జరిగిన యుద్ధాలవల్ల తీరాంధ్రప్రాంతం కొంత కళింగుల వశమయ్యింది. ఆంధ్రులకు చాలా నష్టం జరిగింది. పిథుండ నగగరం బహుశా "ప్రతిపాలపురం" లేదా భట్టిప్రోలు అయ్యి ఉండవచ్చును. ఖారవేలుడు సర్వ రాష్ట్రిక, భోజక ప్రభువులను ఓడించాడు. అంగ వంగ దేశాలనుండి రత్నాలు తెచ్చాడు.
పరమతసహనాన్ని పాటించిన మహామేఘవాహనులు., జైనమతాన్ని పోషించినట్టు తెలుస్తున్నది.
మేడవరం రామబ్రహ్మశాస్త్రి
మేడవరం రామబ్రహ్మశాస్త్రి తెలుగు కవి, పండితుడు. ఆయన ప్రముఖ కవి బలిజేపల్లి లక్ష్మీకాంతం కోరిక మేరకు ఆయన లక్ష్మీకాంతం ప్రారంభించి అసంపూర్తిగా వదిలివేసిన సుందరకాండము కావ్యం పూర్తిచేశారు. ప్రసిద్ధ కవి, పండితుడు వేలూరి శివరామ శాస్త్రికి శిష్యుడైన మేడవరం రామబ్రహ్మశాస్త్రి సంస్కృతాంధ్రాల్లో మంచి పండితునిగా పేరొందారు. మేడవరం రామబ్రహ్మశాస్త్రి సుందరకాండముతో పాటుగా జగన్నాథ పండితరాయలు రచించిన భామినీ విలాసం అనే గ్రంథాన్ని సూక్తి సుధ పేరుతో అనువదించారు. పుత్రసంతానం లేని శాస్త్రి తన సుందరకాండనే పుత్రునిగా పేర్కొనేవారు. దురదృష్టవశాత్తూ ఆయన మరణించాకా కానీ ఆయన శిష్యుల చొరవతో సుందరకాండము ముద్రణ పొందలేదు.
మేడవరం రామబ్రహ్మశాస్త్రి 1885లో నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన కంకణంపాటి అగ్రహారంలో వేంకట సుబ్బమ్మ, సుబ్బశాస్త్రి దంపతులకు జన్మించారు. రామబ్రహ్మశాస్త్రి ప్రముఖ పండితుడు, రచయిత వేలూరి శివరామ శాస్త్రి వద్ద సంస్కృత వ్యాకరణం అభ్యసించారు.
మేడవరం రామబ్రహ్మశాస్త్రి ఉపాధ్యాయవృత్తి చేపట్టి కర్నూలు పట్టణంలో స్థిరపడ్డారు. ఆయన ప్రస్తుతపు కర్నూలు స్టేడియం ప్రాంతంలో నివాసం ఉండేవారు. కర్నూలు పురపాలకసంఘ ఉన్నత పాఠశాలలో సంస్కృతం, తెలుగు ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేశారు. ఆయనకు వయసు మీద పడేవరకూ సంతానం లేకపోయి, వార్ధక్యంలో ఓ కుమార్తె జన్మించింది. కుమారులు లేని రామబ్రహ్మశాస్త్రి తన సుందరకాండనే కొడుకుగా భావించేవారు. అటువంటి కావ్యం ఆయన మరణానంతరమే ముద్రణ పొందడం ఆయన జీవితంలోని ఒక విషాదం. మేడవరపు రామబ్రహ్మశాస్త్రి 1966-67 మధ్య కాలంలో మరణించారు.
తెలుగు సాహిత్యంలో సుప్రసిద్ధుడైన బలిజేపల్లి లక్ష్మీకాంతం వాల్మీకి రామాయణంలోని సుందరకాండాన్ని తెలుగులో కావ్యంగా రాయాలని ప్రయత్నించి కొంతవరకూ రాశారు. తెలియని కారణాల వల్ల అసంపూర్ణంగా వదిలేశారు. ఆ తర్వాత స్వయంగా కర్నూలులో రామబ్రహ్మశాస్త్రిని కలిసి తన సుందరాకాండను పూర్తిచేయమని కోరారు. దాంతో రామబ్రహ్మశాస్త్రి సుందరకాండ పూర్తిచేశారు. కొడుకులు లేని రామబ్రహ్మశాస్త్రి తన సుందరాకాండనే కుమారునిగా భావించేవారు. ఆయన మరణానంతరం ఆయన విద్యార్థులు చందాలు వేసుకుని సుందరాకాండ ప్రచురించారు. జగన్నాథ పండితరాయలు రాసిన భామినీ విలాసం అనే సుప్రసిద్ధ సంస్కృత కావ్యాన్ని రామబ్రహ్మశాస్త్రి సూక్తిసుధగా తెనిగించారు. అయితే గొప్ప పాండిత్యం, వ్యుత్పత్తి ఉండి కూడా రామబ్రహ్మశాస్త్రి రచన రంగంపై తగినంతగా దృష్టి పెట్టకపోవడంతో తగినన్ని రచనలు చేయలేదని కర్నూలు జిల్లా రచయితల చరిత్ర రాసిన కె.ఎన్.ఎస్.రాజు పేర్కొన్నారు.
మేడవరం రామబ్రహ్మశాస్త్రి సాహిత్యరంగంలో చక్కగా తెనిగించగల కవిగా ప్రఖ్యాతులయ్యారు. ఆ క్రమంలోనే తన కావ్యాన్ని పూరించమని బలిజేపల్లి లక్ష్మీకాంత కవి కోరారు. భామినీ విలాసాన్ని ఆంధ్రీకరిస్తూ రాసిన సూక్తిసుధ ప్రముఖ కవులు, విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందింది. ప్రముఖ పండితుడు దివాకర్ల వెంకటావధాని ఈ కావ్యాన్ని గురించి - "పండితరాయల శ్లోకము లందలి రసభావములను, ధ్వన్యన్యోక్తి విలాసములను, పదప్రయోగాచిత్యమును జక్కగా పరిశీలించి మూలమునకే విధమునను దీసిపోనట్లుగా వారీ యనువాదమును సాగించినారు. ప్రతి పద్యము సరసమైన లలిత సుందర పదప్రయోగ భాసురమై, ప్రౌఢమై హృదయము నానంద తుందిలము గావించినది" అని ప్రశంసించారు. జ్ఞానపీఠ పురస్కార గ్రహీత విశ్వనాథ సత్యనారాయణ "భామినీ విలాసమునకు మరికొన్ని యాంధ్రీకరణములు కలవు. వానిలో నిది విశిష్ట లక్షణము కలది" అని సూక్తిసుధ విశిష్టత వివరించారు.
ఆయన గద్వాల, వనపర్తి, దైవందిన్నె మొదలైన సంస్థానాలకు వెళ్ళి పాండిత్యాన్ని కనబరచి, సంస్థానాధీశుల సత్కారాలు, బహుమానాలు పొందేవారు.
సోలంకీలు
భారతదేశంలోని, గుజరాత్ ప్రాంతాన్ని క్రీ.శ 950-1300 మధ్యకాలంలో పరిపాలించిన ఒక రాజవంశం, సోలంకీలు. వీరిని గుజరాత్ చాళుక్యులుగా, సోలంకీ రాజపుత్రులుగా కూడా పిలుస్తారు. అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీ గుజరాత్ ను ఆక్రమించినపుడు, ఈ రాజవంశం అంతరించింది. వీరి కులదేవం, ప్రభాసతీర్థం వద్దనున్న సోమనాధుడు.
సోలంకీ/చాళుక్య అనే తెగ 36 రాజపుత్ర తెగలలో ఒకరు.
వీరి పరిపాలనాకాలంలో గుజరాత్ హిందూమహాసముద్రం ద్వారా సాగిన వ్యాపారానికి కేంద్రంగా ఉండేది. అప్పటి రాజధాని అంహిలవాడ (నేటి పాటణ్), 100000 జనాభాతో, ఆనాటి భారతీయ పెద్ద నగరాలలో ఒకటి. వీరి కాలంలోనే, సుప్రసిద్ధ సోమనాధ్ దేవాలయాన్ని గజనీ మహమ్మద్ క్రీ.శ1026లో కొల్లగొట్టాడు. క్రీ.శ 1243 అనంతరం, సోలంకీలు గుజరాత్ ప్రాంతంపైన నియంత్రణ కోల్పోయారు. వీరి సామంతులైన వాఘేలాలు, స్వతంత్రించారు. ఈ వాఘేలాలు దేవగిరిని పాలించిన యాదవులకు సామంతులైనారు.
క్రీ.శ 940-41 కాలంలో మూలరాజు అనహిలపటకం రాజధానిగా స్వతంత్ర రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.
మూలరాజు అనంతరం భీమదేవుడు-1 రాజ్యానికి వచ్చాడు. మొధేరాలోని సూర్యదేవాలయాన్ని, నిర్మింపజేశాడు. ఈతని భార్య, ఉదయమతీ దేవి రాణి కీ వావ్ (రాణిగారి బావి) ని నిర్మింపజేసింది.
భీమదేవుని అనంతరం వచ్చిన రాజు, కరణదేవుడు - 1. ఈతడు భిల్లులను ఓడించి, కర్ణావతి (నేటి అహ్మదాబాద్) నగరాన్ని నిర్మించాడు. కరణదేవ - మీనలదేవి ల కొడుకు, సిద్ధరాజ జయసిన్హ్
సిద్ధరాజ జయసిన్హ్ అర్థశతాబ్దంపైగా పాలించడమే కాక, మాళవ రాజ్యాన్ని ఆక్రమించి సామ్రాజ్యంగా మార్చాడు. సిద్ధాపూర్ వద్దన ఈతడు కట్టించిన రుద్రమహాకాల ఆలయం, ఆనాటి శిల్పకళలని చూపుతుంది.
సిద్ధరాజు అనంతరం వచ్చిన కుమారపాలుడు క్రీ.శ 1143 నుండి 1174 వరకూ, 31 సంవత్సరాలు పాలించాడు. సోమనాధ్ ఆలయాన్ని పునర్నిర్మించాడు.
అనంతరం, బాల మూలరాజు ఘోరీ మహమ్మద్ దాడులని తిప్పికొట్టగలిగాడు.
సోలంకీల పాలన అంతమైన పిదప, వాఘేలాలు గుజరాత్ ప్రాంతాన్ని 76 సంవత్సరాలు పాలించారు. వారిలో చివరివాడైన కరణదేవుని, క్రీ.శ 1297లో అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీ ఓడించి., ఆ ప్రాంతాన్ని ఢిల్లీ ఏలుబడిలోని తీసుకుని వచ్చాడు.
కర్నూలు జిల్లా పర్యాటకరంగం
ఇక్కడ ప్రసిద్ధి చెందిన లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి ఆలయం ఉంది. ఈ భూమి మీద ఉన్న నాలుగు దివ్యమైన నరసింహ క్షేత్రాలలో అహోబిల క్షేత్రం ఒకటి. వ్యాస మహర్షి సంస్కృతంలో బ్రహ్మాండపురాణం అంతర్గతంలో 10 అధ్యాయాలు, 1046 శ్లోకములతో ఈ స్థల పురాణం మరియు అహోబిలం గురించి వ్రాయబడింది.
తాడిపత్రికి 28 కిలోమీటర్లదూరంలో ఉన్న బెలూం గుహలు ప్రకృతి సిద్ధమైనవి.
మలికా జాన్
మలికా జాన్ హిందుస్తానీ గాయని, నాట్యకారిణి (లేదా తవాయిఫ్). ఆమె భారతదేశంలో జన్మించిన ఆర్మేనియన్ జాతి స్త్రీ. ఆమె జన్మనామం విక్టోరియా హెమ్మింగ్వే, విలియం రాబర్ట్ యోవర్డ్ అనే వ్యక్తిని వివాహం చేసుకుని ఏంజలీనా అనే కుమార్తెకు జన్మనిచ్చారు. తర్వాత వివాహబంధం విచ్ఛిన్నం కాగా ఆమె సంగీతాన్ని అభిమానించే ప్రభువంశీకుడు ఖుర్షీద్ తో వారణాసి వచ్చి తవాయిఫ్ గా స్థిరపడ్డారు. ఆపైన మరో రెండు సంవత్సరాలకు నవాబ్ వాజిద్ అలీ షా కొలువులో స్థానం పొంది, కలకత్తా చేరుకున్నారు. ఆమె జన్మనామాన్ని, ఆమె కుమార్తె జన్మనామాన్ని బెనారస్ వెళ్ళాకా ఇస్లాం మతం స్వీకరించి మార్చుకున్నారు. ఆ క్రమంలోనే ఆమె పేరు మలికా జాన్, కుమార్తె పేరు గోహర్ జాన్ గా మారింది.
మలికా జాన్ ఠుమ్రీ గాయనంలో అసమానురాలు. ఆమె సంగీతంతో పాటు కథక్ నృత్యం కూడా చేస్తూ తవాయిఫ్ గా రాణించారు. తాను సంగీతరంగంలో ఉన్నత శిఖరాలు అధిరోహించడమే కాక తన కుమార్తె గోహర్ జాన్ అంతకన్నా సుప్రసిద్ధురాలై ఆమె పేరు నిలిపారు.
పుట్టుకతో మలికా జాన్ పేరు విక్టోరియా హెమ్మింగ్స్. ఆమె భారతదేశంలో జన్మించినా, ఆమెది ఆర్మేనియన్ జాతి. ఆమె మొదట్లో ఆజంగఢ్ లో నివసించేవారు, డ్రై ఐస్ ఫ్యాక్టరీలో ఇంజనీరు అయిన విలియం రాబర్ట్ యోవర్డ్ అన్న వ్యక్తిని 1872లో వివాహం చేసుకున్నారు. ఆ దంపతులకు ఏంజలీనా యోవర్డ్ అన్న కుమార్తె 1873లో జన్మించింది. తర్వాతికాలంలో ఆ కుమార్తె హైదర్ జాన్ గా హిందుస్తానీ సంగీత రంగంలో సుప్రసిద్ధి పొందారు. 1879లో వీరి వివాహ బంధం విచ్ఛిన్నమైంది, ఆ సమయంలో కూతురుతో విక్టోరియా చాలా కష్టాలు అనుభవించారు. 1881లో తన సంగీతాన్ని అభిమానించిన ముస్లిం ప్రభువంశీకుడు ఖుర్షీద్ తో వారణాసి వలసవెళ్ళి అక్కడ తవాయిఫ్ గా ఆమె ప్రఖ్యాతిపొందారు. సంగీతరంగంలో కూతురుతో సహా ఆమె గొప్ప పేరు సంపాదించుకున్నారు. తర్వాతికాలంలో ఆమె ఇస్లాం మతంలోకి మారి మలికా జాన్ గా పేరు మార్చుకున్నారు. మలికా జాన్ 1983లో కలకత్తా చేరుకున్నారు ఆపైన మరణించేంతవరకూ అక్కడే జీవించారు. 1904-05 ప్రాంతాల్లో మలికా జాన్ మరణించారు.
మొదటి నుంచీ సంగీతం నేర్చుకుని సంగీతాభ్యాసం కొనసాగించిన మలికా జాన్ కి బెనారస్ నగరానికి వలసవచ్చాకా సంగీత రంగంలో విశేషఖ్యాతి రావడం ఆరంభమైంది. మలికా జాన్ ఠుమ్రీ దాద్రాలు పాడడంలో ప్రఖ్యాత గాయని హైదరీ జాన్ తర్వాత అంతటి గాయని అనిపించుకున్నారు. హైదరీ జాన్ మరణించాకా గానరంగంలో ఠుమ్రీ గాయనంలో బడీ మలికా జాన్ సాటిలేనివారే అయ్యారు. కథక్ నాట్యంలోనూ ఆమె సిద్ధిపొందిన స్థాయికి చేరారు.
1883లో బడీ మలికా జాన్ బెనారస్ నుంచి కలకత్తాకు మారారు. అక్కడ నవాబ్ వాజిద్ అలీ షా ఆస్థానంలో స్థానం పొందారు. సరిగ్గా మూడేళ్ళు తిరిగేలోపే అప్పట్లోనే రూ.40,000 (19వ శతాబ్దం నాటికి రూపాయి విలువ చాలా తక్కువ) ఖర్చుచేసి 24 చిత్పూర్ రోడ్డు (ప్రస్తుతం రబీంద్ర సరాణీ)లో విలాసవంతమైన భవనం కొనుగోలు చేశారు.
"ప్రధాన వ్యాసం: గోహర్ జాన్"
మలికా జాన్ కుమార్తె గోహర్ జాన్ సంగీత, నాట్య రంగాల్లో విఖ్యాతులయ్యారు. సంగీత రంగంలో గోహర్ జాన్ తల్లికి మించి పేరు సంపాదించుకున్నారు. ఆమె తల్లికి వలె ఠుమ్రీ గాయనంలో అసమానగా పేరు సంపాదించుకోవడం, కథక్ నృత్యంలో నిష్ణాతురాలు కావడమే కాక "హమ్ దమ్" అన్న కలంపేరుతో గజళ్ళు రాసిన కవయిత్రిగా, రబీంద్ర సంగీత్ లో ప్రాముఖ్యం పొందిన సంగీత విద్వాంసురాలిగా కూడా నిలిచారు. భారతదేశంలోకెల్లా డిస్క్ గా తన సంగీతం విడుదలైన తొలి సంగీత విద్వాంసురాలిగా గోహర్ జాన్ నిలిచిపోయారు.
మలికా జాన్ సమకాలీకుల్లో అదే మొదటి పేరుతో పిలవబడినవారు మరో ముగ్గురు ఉన్నారు. ఆ కారణంగానే ఈమెను వారందరిలోకి పెద్దవారవడంతో బడీ మలికా జాన్ అని పిలిచేవారు. వారి వివరాలు:
విజేతా పండిట్
విజేతా పండిట్
భారతీయ రైల్వేలు సంపర్క్ క్రాంతి ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్లు జాబితా
ఈ వ్యాసం భారత దేశము లోని భారతీయ రైల్వేలు లోని సంపర్క్ క్రాంతి ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్లు జాబితాను కలిగి ఉంది.
అమర్‌నాథ్(నటుడు)
అమర్‌నాథ్ తెలుగు చలనచిత్ర రంగంలో 1950వ దశకంలో ఒక వెలుగు వెలిగిన నటుడు. 
అమర్‌నాథ్ అసలు పేరు మానాపురం సత్యనారాయణ పట్నాయక్. ఇతడు విశాఖపట్నానికి చెందినవాడు. ఇతడు 1925లో జన్మించాడు. ఇతడికి చిన్నతనం నుండే నటన, సంగీతాల పట్ల మక్కువ ఉండేది. వాటిలో విశేషమైన కృషి చేశాడు. సంగీతంలో బాగా కృషి చేసి లలితసంగీత కచేరీలు ఇచ్చేవాడు. మధురమైన కంఠస్వరంతో శ్రోతలను రంజింప చేసేవాడు. నాటకాలలో ప్రధానపాత్రలలో నటించి పెద్దల మెప్పులను సంపాదించుకున్నాడు. హాస్యరసంతో కూడిన గీతాలను రచించి స్వరపరిచి గ్రామ్‌ఫోన్ రికార్డులను ఇచ్చాడు. 1950లలో ఎం.ఎస్.పట్నాయక్ పేరుతో ఇచ్చిన రికార్డులకు మంచి గిరాకీ ఉండేది. ఇతడు ఇంటర్మీడియట్ వరకు మాత్రమే చదివాడు. చదువు తరువాత విశాఖపట్నం లోని ఫుడ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియాలో గుమాస్తాగా పనిచేశాడు.
భారత ఆహార సంస్థలో పనిచేస్తూ ఇతడు సినిమా అవకాశాలకోసం ప్రయత్నించాడు. జి.కె.మంగరాజు, ఎం.ఎస్.నాయక్ ఇతనికి సహకరించి కొందరు నిర్మాతలకు సిఫారసు చేశారు. ఫలితంగా ఇతడికి 1953లో అమ్మలక్కలు, నా చెల్లెలు చిత్రాలలో నటించడానికి అవకాశం లభించింది. ఈ చిత్రాలు నిర్మాణదశలో ఉన్నప్పుడే ఇతడి నటనాశక్తిని గమనించి నిర్మాతలు ఇతడిని తమ చిత్రాలలో నటించడానికి ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నారు. ఆదుర్తి సుబ్బారావు దర్శకత్వంలో వచ్చిన అమర సందేశం చిత్రంలో ఇతడికి నాయకపాత్ర లభించింది. ఇతడు మగవారి మాయలు అనే సినిమాను నిర్మించాడు. అది ఆర్థికంగా పరాజయం పాలయింది. తరువాత ఇతనికి సినిమా అవకాశాలు సన్నగిల్లి తెరమరుగు అయ్యాడు. 1973లో అమరచంద్ర మూవీస్ అనే సంస్థను స్థాపించి బాలయోగి అనే సినిమా నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించాడు. ఈ సినిమాలో ఇతడు, విజయనిర్మల నాయకానాయికలు. అయితే ఆర్థిక ఇబ్బందులవల్ల ఈ సినిమా నిర్మాణం పూర్తి కాలేదు. ఇతని సంతానం రాజేష్, శ్రీలక్ష్మి చిత్రసీమలో నటీనటులుగా రాణిస్తున్నారు.
ఇతడు 1980, ఫిబ్రవరి 22వ తేదీన స్వర్గస్థుడయ్యాడు.
ప్రాకృతం
ప్రాకృతం ()అనేది అనేక ఇండో-ఆర్యన్ భాషలలో ఏదైనా ఒకటి కావచ్చును.
జైన శాసనాలలో విరివిగా వాడబడిన 'అర్ధమాగధీ' ప్రాకృతాన్ని., ప్రాకృతభాషకి ప్రమాణంగా భావించి., తక్కివాటినన్నిటినీ., దానినుండి వచ్చినవాటిగా పరిగణిస్తారు. ప్రాకృత వ్యాకరణవేత్తలు., అర్ధమాగధీ వ్యాకరణాన్ని నేర్పి., తక్కిన వ్యాకరణలని మొదటిదానితో పోల్చుతారు.
భారతదేశాన్ని క్షత్రియులు పాలించినపుడు ప్రాకృతం ఆదరించబడింది, విద్యావంతులభాషగా చెలామణీ అయింది. అయితే, సనాతనులకు మాత్రం అంటరాని భాషగా ఉండింది. అశోకుని శాసనాలే ప్రాకృతానికి సంబంధించిన తొలి ప్రస్తావనలు. థేరవాద బౌద్ధానికి చెందిన పాళీ రచనలు, జైనుల ప్రాకృత గ్రంధాలు, ఆనాటి ప్రాకృత వ్యాకరణాలు, గీతాలు, ఇతిహాసాలు అన్నిటిలోనూ ప్రాకృతం కనిపిస్తుంది. వివిధ ప్రాకృతాలు., వివిధ రాజవంశాలకి., వివిధ మతాలకి., వివిధ సాహితీసంప్రదాయాలకి చెంది ఉన్నాయి. అంతేగాక., ప్రదేశాన్ని బట్టి కూడా ప్రాకృతాలు మారిపోయాయి. ప్రతీ ప్రాకృతానికీ., తనదైన ఒక చరిత్ర ఉన్నది.
మోనియర్ విలియంస్ నిఘంటువు ప్రకారం., ప్రాకృతం అనేది., ప్రకృతి అనే పదం నుండి వచ్చినది. అంటే, 'సహజమైన, సాధారణమైన' అనే అర్థం వచ్చే, ఈ భాష 'సంస్కరింపబడిన' అనే అర్థం వచ్చే "సంస్కృతం" కన్నా ప్రాచీనమైనదై ఉండాలి. సంప్రదాయికంగా, ఎందరో పరిశోధకులు ఈ విధంగా భావించేవారు. అయితే, తులనాత్మక పరిశీలన ద్వారా చూచినపుడు., పునర్నిర్మించబడిన ఆదిమ-భారత-ఐరోపా భాష కి, ప్రాకృతాలకన్నా సంస్కృతం (ముఖ్యంగా వేద సంస్కృతం) దగ్గరదని నిరూపించబడింది.
గాంధారీ ప్రాకృతం, పైశాచీ ప్రాకృతం వంటివి కేవలం వ్యాకరణవేత్తల ప్రస్తావనల ద్వార మాత్రమే మనకు తెలుస్తున్నాయి. ఉత్తరభారతదేశానికి చెందిన ఆధునిక భాషలన్నీ ప్రాకృతాలనుండి పుట్టినవే.
నాటకాలు, ఇతర సాహిత్యం కోసం ప్రత్యేకంగా సృష్టించబడినవి, నాటక ప్రాకృతాలు. ప్రాకృతంలో సంభాషణ రాసిన అనంతరమే., పాఠకుని కోసం సంస్కృత అనువాదం ఇవ్వబడుతుంది. ఈ ప్రాకృతాల్లో ఏదీ., జనభష కాలేదు. కానీ., సంస్కృత భాష వినియోగం తగ్గిపోయినపుడు., దాని స్థానంలో వీటిలో కొన్ని చేరి ఉండవచ్చు.
నాటక ప్రాకృతం అనేది., సాధారణంగా మూడు ప్రాకృతాలని సూచిస్తాయి.
అయితే., నాటక ప్రాకృతాలలోనికి పైని భాషలే కాక., మరికొన్ని., ప్రాచ్య, బాహ్లీకీ, దక్షిణాత్య, శకరీ, ఛండాలీ, శబరీ, అభీరీ, ద్రమిలీ మరియు ఓఢ్రీ మున్నగునవి. ఈ ప్రాకృతాలు వాడేందుకు కఠినమైన నియమాలు ఉన్నాయి. వాటివాటి నేపథ్యాన్ని బట్టి., పాత్రలు వివిధ ప్రాకృతాలు మాట్లాడుతాయి. ఉదాహరణకి, ద్రమిలి అనేది ఆటవికుల భాష; నాయిక మరియు ఆమె స్నేహితురాళ్లది శౌరసేని భాష; పోకిరీలు., మొసగాళ్లు మాట్లాడేది, అవంతీ భాష
కైరం భూమాగౌడ్
కైరం భూమాగౌడ్ తెలంగాణ గర్వించదగిన వాగ్గేయకారుడు. కల్లుకుండలపైన కవిత్వం వ్రాశాడు. భూమాదాసుగా ప్రసిద్ధికెక్కాడు.
ఇతడు 1876లో కైరం రాజమల్లు, లింగమ్మ దంపతులకు గౌడ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆ కాలంలో తెలంగాణా ప్రాంతం నిజాం పరిపాలనలో ఉండేది. ఊళ్లలో పాఠశాలలు ఉండేవి కావు. ఉన్నా ఉర్దూ తప్ప తెలుగు బోధించేవారు కాదు. గౌడులంటే తెలంగాణా ప్రాంతంలో కల్లుగీత కార్మికులు. నిమ్నవర్గం కిందేలెక్క. అందు చేత ఇతడికి బాల్యంలో చదివే అవకాశం లేక చిన్నతనంలోనే కుండ, నిచ్చెన పట్టుకుని గీతకార్మికుడిగా మారాడు. ఇతడు 10 యేళ్ల వయసులో ఉన్నప్పుడు ఆ ప్రాంతానికి శ్రీ పెరుంబుదూరు నించి ఒక వైష్ణవస్వామి వచ్చాడు. ఆయన ఆధ్యాత్మిక ప్రవచనాలకు ముగ్ధులైన ప్రజలు స్వచ్ఛందంగా శంఖు చక్రాలు భుజాలపై వేయించుకుని వైష్ణవభక్తులైపోయారు. అలా వైష్ణవమతం స్వీకరించిన వారిలో కైరం భూమాగౌడ్ ఒకడు. మతం ఐతే స్వీకరించాడు కానీ డొక్కశుద్ధి లేదు. పైగా వైష్ణవ ప్రవచనాలు ఎక్కువభాగం తమిళంలోనూ, మిగతావి సంస్కృతంలోనూ ఉండేవి. అయినా పట్టుపట్టి సన్నని ఇసుకపై కర్రపుల్లలతో అక్షరాలు దిద్దడం ప్రారంభించాడు. పట్టుదలతో అక్షరాలనే కాదు కవిత్వం వ్రాయడం నేర్చుకున్నాడు. పాలబలపం పట్టుకుని తాటి చెట్లు ఎక్కి నల్లని కుండపై తెల్లని కవిత్వం వ్రాసేవాడు. తాటితోపు ఇతని కవిత్వంతో నారాయణవనం అయిపోయేది. అలా పెరిగి పెద్దయ్యాడు. నర్సుబాయితో వివాహం అయ్యింది. భూమాగౌడ్ కాస్తా 'భూమాదాసు'గా మారిపోయాడు. సంసారాన్ని పట్టించుకోకుండా వైష్ణవభక్తుల చుట్టూ తిరుగుతూ, వారినుండి కొత్త విషయాలు నేర్చుకుంటూ ఉండేవాడు. తిరునగరి నరసింహదాసు, జంకి కిష్టయ్య, ఆకుల వెంకటి మొదలైన కవులతో స్నేహం చేస్తూ వైష్ణవ గీతాలు వ్రాస్తూ, ఆలపించేవాడు. ఇతడు బోర్నపల్లి సంస్థానంలో చెన్నమనేని యతిరాజా ఆశ్రయం పొందాడు. ఆ సంస్థానంలో భాగవత సప్తాహాలను నిర్వహించేవాడు. ఊరుపేరు మార్చి జగన్నాథపురం అనీ, చెరువుకు సత్యభామ చెరువు అనీ పేరుపెట్టాడు.
భూమాదాసుకి సాహిత్యంతోనే కాదు ఆయుర్వేద వైద్యంలోనూ ప్రవేశం ఉంది. దీర్ఘ తలనొప్పితో బాధపడేవారికి, చర్మవ్యాధులతో బాధపడేవారికి, మొండి వ్యాధులున్నవారికి ఉపశమనం కలిగించేవాడు. భస్మాలు, లేహ్యాలు తయారు చేసేవాడు.
భూమాదాసు వేములవాడ భీమకవి లాగా శాపానుగ్రహ సమర్థుడని అంటారు. ఒకసారి ఆ ఊరి దొర లక్ష్మారెడ్డి ఇతడినీ, ఇతడి భక్తబృందాన్నీ కొట్టి మిట్టమధ్యాహ్నం వీపుల మీద బండలు పెట్టి మోయించాడట. దానితో ఇతనికి కోపం వచ్చి
అవనిన్ కడుపాతకుడీ 
భువినేలిన లక్ష్మరెడ్డి బూడిదయగునే
కవిగా వాని శపించితి
కవితిట్టును పాముకాటు కట్టి కడుపురా
అని అన్నాడు. తర్వాత లక్ష్మారెడ్డికి కుష్టురోగం వచ్చి, పురుగులు పట్టి చనిపోయాడని ప్రతీతి. అప్పటి నుండి ఇతడిని వరకవి భూమాదాసు అని పిలవడం మొదలుపెట్టారు.
ఇతడు చాలా చాటువులు వ్రాశాడు. తన రచనలలో ఆధ్యాత్మికతను, సామాజిక స్పృహను కలగలిపి రామశతకం, తిరునామాలు, జానపదాలు, మంగళహారతులు, కృష్ణచెలిమి వంటి ఎన్నో రచనలు చేశాడు.
వర్ణ సంకరాన్ని తన కీర్తనలో ఇలా తూర్పారపడుతున్నాడు.
తండ్రి మధ్వాచారి తనయుడు భట్రాజు
జనని రామానుజజాతి పడతి
ఆలు కోమటిజాతి - అక్క జంగమురాలు
బావగారిది లింగ బలిజె కులము
తను కూచిమతము తమ్ముడు పాడ్యుండు
సర్వేశ్వరమతము - షడ్డకునిది
ఆడబిడ్డ సుకారి - అల్లుండు పింజారి
మరదలు కొడలు మారువాడి!
ఇతడు పుష్య శుద్ధ పౌర్ణమి నాడు స్వర్గస్థుడయ్యాడు.
వ్రాసిన రామచంద్రు కథ
వ్రాసిన రామచంద్రు కథ మొదలుగా కలిగిన పద్యం 20వ శతాబ్దపు తెలుగు సాహిత్యంలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన పద్యాల్లో ఒకటి. దీన్ని విఖ్యాత తెలుగు కవి, రచయిత, పండితుడు విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచించారు. ఆయన రచించిన మహాకావ్యం రామాయణ కల్పవృక్షంలోని అవతారికలోనిది ఈ పద్యం. తాను రామాయణ కల్పవృక్షాన్ని ఎందుకు వ్రాస్తున్నానన్న విషయాన్ని తెలియజేస్తూ సాగే ఈ పద్యంలో ఆయన చెప్పిన జీవుని వేదన అన్న ప్రతిపాదన అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందింది.
వ్రాసిన రామచంద్రు కథ వ్రాసితివంచనిపించుకో వృథా
యాసముగాక కట్టుకథ లైహికమా పరమా యటంచు దా
జేసిన తండ్రి యానతియు జీవునివేదన రెండు నేకమై
నా సకలోహవైభవ సనాథము నాథుకథన్ రచించెదన్
రాసిన రామచంద్రుని కథనే రాశానని అనిపించుకో కానీ, ఇప్పుడు రాసే కట్టుకథలు ఇహమా, పరమా అంటూ తండ్రి ఇచ్చిన ఆజ్ఞ, జీవునివేదన - రెండూ ఒక్కటైనాయి. నా సకలమైన ఊహల వైభవానికి ఆటపట్టుగా నా నాథుడు, శ్రీరాముని కథని రాస్తాను. (అని కవి చెప్తున్నారు)
చిన్నతనంలో విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రాసిన కవిత్వం చదివిన ఆయన తండ్రి శోభనాద్రి వాటిని అంతగా ఇష్టపడేవారు కాదు. అతనికి జంటగా రాసే మరో కవి కవితలు మాత్రం నచ్చేవి. విశ్వనాథ శోభనాద్రి మంచి భక్తులు కూడా కావడంతో తన కొడుకుతో ఆ చిన్నతనంలో, "ఈ అల్లిబిల్లి కథలు రాస్తే కూడా గుడ్డా, ముక్తా మోక్షమా. రాసేదేదో రామాయణమే రాయి" అంటూ ఆజ్ఞాపించారు. ఆపైన తన జీవుని వేదన కూడా దానికి కలవడంతో తండ్రి కోరిన 15-20 ఏళ్ళ తర్వాత రామాయణ కల్పవృక్షం రాయడం ప్రారంభించారు. ఆపైన మరో 20 సంవత్సరాలకు ఆ మహాకావ్యాన్ని పూర్తిచేశారు. ఆ క్రమంలో ఈ కావ్యాన్ని రాయడానికి తన ప్రేరణ ఏమిటో అవతారికలోని ఈ పద్యంలో రాసుకున్నారు.
ఈ పద్యం చాలా ప్రాచుర్యం పొందింది. ఇందులో కవి ప్రస్తావించిన జీవుని వేదన అన్న అంశాన్ని ఆధారం చేసుకుని ఆయన సాహిత్యాన్ని పలువురు విశ్లేషించారు. ముఖ్యంగా ప్రముఖ విమర్శకులు కోవెల సంపత్కుమారాచార్య జీవుని వేదన అన్న భావన ఆధారంగా విశ్వనాథ రామాయణ కల్పవృక్షాన్ని విశ్లేషించారు. ఆ పదాన్ని ఆధారం చేసుకుని సర్వేతర సాహిత్యాన్ని విశ్లేషించే అలంకారిక శాస్త్ర గ్రంథం కూడా వెలువడింది.
మహారాష్ట్రీ ప్రాకృతం
మహారాష్ట్రి లేదా మహారాష్ట్రీ ప్రాకృతం, అనేది ప్రాచీన మధ్యయుగాలనాటి భారతదేశంలో వాడుకలో ఉండిన భాష. ఆధునిక మరాఠీ, కొంకణి భాషలు దీనిని నుండే ఉద్భవించాయి. ప్రాకృతంగా పిలువబడిన అనేక భాషల సమూహం (మాండలికాలు అని కూడా కొందరు వ్యవహరిస్తారు)లో, ఇది కూడా ఒకటి. అంతేగాక, ఒక ప్రధానమైన నాటక ప్రాకృతం. సుమారు 1000 సంవత్సరాలకి పైగా (క్రీ.పూ 500 - క్రీ.శ 500) వాడుకలో ఉండిన, మహారాష్ట్రీ ప్రాకృతంలో ఎన్నో సాహితీ గ్రంధాలు వెలువడినాయి. కాళిదాసు సంస్కృత నాటకాలలో, మహారాష్ట్రీ ప్రాకృతాన్ని విరివిగా వాడాడు.
శాతవాహన సామ్రాజ్యానికి అధికారభాష ఉండిన మహారాష్ట్రి ప్రాకృతం., క్రీ.శ 875 వరకూ మాట్లాడబడింది. శాతవాహన చక్రవర్తి, వ్రాసిన "గాథా సప్తశతి", "కర్పూరమంజరి" 
మహారాష్ట్రి ప్రాకృతంలో వ్రాయబడింది.
అయితే, మహారాష్ట్రి అపభ్రంశ భాషలు జైన సాహిత్యంలో 13వ శతాబ్దం వరకూ వాడుకలో ఉన్నాయి. ఈ అపభ్రంశరూపాలని పునఃసంస్కృతీకరించటం వల్ల, నేటి మరాఠీభాష పుట్టింది.
మహారాష్ట్రీ ప్రాకృతం, ఉత్తరాన మాళవ, రాజపుతానా నుండి, దక్షిణాన కృష్ణ, తుంగ భద్ర వరకూ వాడుకలో ఉండినది.
ప్రాకృత సంకలనాలు, గాథా సప్తశతి, సేతుబంధం, కర్పూరమంజరి వంటివి శాతవాహన చక్రవర్తి హాలుడు రచించినట్టు భావిస్తారు. కాళిదాసు రచించిన సంస్కృత నాటకాలు, నిమ్నజాతికి చెందిన పాత్రలు, ఈ భాషని మాట్లాడుతాయి.
క్రీ.శ తొలి శతాబ్దాలలో., శాతవాహన సామ్రాజ్యానికి అధికారభాష. శాతవాహనులకాలం, మహారాష్ట్రీ ప్రాకృత వినియోగం, తక్కిన అన్ని ప్రాకృతాలకన్నా ఎక్కువగా ఉండినది.
శ్రీ రాఘవ యాదవీయం
శ్రీ రాఘవ యాదవీయం సంస్కృత భాషలోని విలోమ కావ్యం. దీనిని క్రీ.శ.16వ శతాబ్దానికి చెందిన మహాకవి అరసానపల్లి వేంకటాధ్వరి రచించారు. 
ఈ కావ్య రచయిత వేంకటాధ్వరి కాంచీ నగరవాసి. రామానుజ సంప్రదాయానికి చెందిన గొప్ప దార్శనిక పండితుడు. ఆయన ఈ కావ్యాన్ని సంస్కృతంలో 30 శ్లోకాలుగా రాశారు. ఇందులోని శ్లోకాన్ని ముందు నుంచి చదివితే రామాయణ కథ, వెనుక నుంచి చదివితే పారాజాతాపహరణ కథ కావడం ఆయన పాండితీ ప్రకర్షకు నికషోపలం. వారే పదచ్ఛేదం కూడా ఇచ్చారు.
వన్దేఽహం దేవం తం శ్రీతం రన్తారం కాలం భాసా యః ।
రామో రామాధీరాప్యాగో లీలామారాయోధ్యే వాసే ॥ ౧॥
సేవాధ్యేయో రామాలాలీ గోప్యారాధీ భారామోరాః ।
యస్సాభాలఙ్కారం తారం తం శ్రీతం వన్దేఽహం దేవమ్ ॥ ౧॥సాకేతాఖ్యా జ్యాయామాసీద్యావిప్రాదీప్తార్యాధారా ।
పూరాజీతాదేవాద్యావిశ్వాసాగ్ర్యాసావాశారావా ॥ ౨॥
వారాశావాసాగ్ర్యా సాశ్వావిద్యావాదేతాజీరాపూః ।
రాధార్యప్తా దీప్రావిద్యాసీమాయాజ్యాఖ్యాతాకేసా ॥ ౨॥
నాగరి లిపి
నాగరి లిపి, దేవనాగరి, నందినాగరి లిపులకి మూలమైన లిపి. ఇది తొలిమధ్యయుగాలనాటి, గుప్త లిపి నుండి ఉద్భవించింది. దీనిని సంస్కృతం, ప్రాకృతభాషలను రాసేందుకు ఉపయోగించేవారు. ప్రాచీన బ్రాహ్మీ లిపి కుటుంబానికి చెందిన ఈ నాగరి లిపిని వాడినట్టుగా లభించిన ప్రాచీన ఆధారాలు., క్రీ.శ 1-4శతబ్దాల మధ్యకాలానికి చెందినవి. క్రీ.శ 7వ శతాబ్దం నుండి విరివిగా వాడబడిన ఈ నాగరి లిపి., క్రీ.శ 10 శతాబ్దం చివరకి, దేవనాగరి, నందినాగరిలిపులుగా మార్పు చెందింది.
తొలి మధ్యయుగాలనాటి గుప్త లిపి యొక్క మధ్య-ప్రాచ్య మాండలికంగా నాగరిలిపి వేరుపడింది (పాశ్చాత్య మాండలికంగా శారదా లిపి, దూరప్రాచ్య మాండలికంగా సిద్ధం లిపి కూడా వేరుపడ్డాయి). తర్వాతి కాలంలో దేవనాగరి, నందినాగరి లిపులకి మూలమైన నాగరిలిపి, శారదా లిపి నుండి ఉద్భవించిన గురుముఖి లిపిని కూడా ప్రభావితం చేసింది.
క్రీ.శ 7వ శతాబ్దానికి చెందిన టిబెట్ రాజు స్రోంగ్-త్సాంగ్-గాంబొ విదేశీ గ్రంథాలన్నిటినీ, టిబెట్ భాషలో అనువదించేందుకు వీలుగా అక్షరాలను, వ్రాసే పద్ధతులను నేర్చుకొమ్మని, తన రాయబారి తొన్మి సంబోటాని భారతదేశానికి పంపగా, అతడు టిబెట్ భాషకి అనువైన 24 నాగరి అక్షరాలను., స్థానిక భాషకి అనుగుణంగా 6 కొత్త అక్షరాలను తీసుకొని వెళ్ళాడు.
కార్యమపూడి రాజమన్నారు
కార్యమపూడి రాజమన్నారు (1846-1916) శతావధాని. వనపర్తి సంస్థానంలోపనిచేశాడు. 
ఇతడు ప్రకాశం జిల్లా (అప్పటి గుంటూరు జిల్లా) పేరాల గ్రామంలో 1846లో పరాభవ నామ సంవత్సరం ఆశ్వయుజ బహుళ అమావాస్యనాడు జన్మించాడు. ఇతడు బాల్యంలో రావుల శేషయ్య వద్ద అమరకోశము, ఆంధ్రనామ సంగ్రహము, బాలరామాయణము చదువుకొన్నాడు. తరువాత అద్దంకి తిరుమల శ్రీకుమార తిరుమలాచార్యుల వద్ద కావ్య, నాటక సాహిత్యం, వ్యాకరణాలంకార శాస్త్రాలు అభ్యసించాడు. వేదం వేంకటరాయశాస్త్రి, తిరుపతి వేంకటకవులు, కొప్పరపు సోదరకవులు, కాశీ కృష్ణాచార్యులు, పిశుపాటి చిదంబరశాస్త్రి ఇతని సమకాలికులు. ఇతడు సుమారు 78 అవధానాలు చేశాడు. ఇతడు విజయనగరం, పిఠాపురం, నూజివీడు, గద్వాల, వనపర్తి, ఆత్మకూరు సంస్థాలను దర్శించి అక్కడి విద్వత్కవులు పెట్టిన పరీక్షలలో విజయం సాధించి ఆయా సంస్థానాధీశులచే సత్కారాలు పొందాడు. ఇతడు 1916లో రాక్షస నామ సంవత్సర పుష్య బహుళ పాడ్యమినాడు మరణించాడు.
ఇతడు అష్టావధానాలు, షోడశావధానాలు, శతావధానాలు అనేకం చేశాడు. ఇతని అవధానాలలో సమస్య, వర్ణన, దత్తపది, న్యస్తాక్షరి, నిషిద్దాక్షరి వంటి అంశాలతో పాటు ఆంధ్రీకరణం, చతురంగము, ఇచ్ఛాంకశ్లోకము, కీర్తన, జావళి, పులిజూదము వంటి అంశాలు కూడా ఉండేవి. ఇతడు భట్టిప్రోలు, గుడివాడ, మైపాడు, సిద్ధవటం, మద్రాసు, సేలం, షోలాపూర్, అప్పయరాజు పేట, కందుకూరు, నెల్లూరు, చెఱుకుపల్లి, పొన్నూరు, నిడుబ్రోలు, వీపూరుపాలెం మొదలైన చోట్ల అవధానాలు, ఆశుకవితా ప్రదర్శనలు చేసి మెప్పుపొందాడు.
ఇతడు పూరించిన అవధాన పద్యాలు కొన్ని:
పూరణ:సుద్దులలోఁ గనుంగొనఁగ సూనృతవాణి యొకర్తు, దిక్కులం
దద్దయు నాడు నాటికి నుదారత భాసిలు స్వచ్ఛకీర్తియన్
ముద్దియ యోర్తు జానకిని భూసుతఁ బెండిలి గాక పూర్వమే
యిద్దఱు భార్యలుండిరి మహేశునకున్ బలె రామమూర్తికిన్పూరణ: ఎల్లరు మ్రొక్కెద రెవతెకు?
బల్లిరుఁదనఁ బరఁగు నెవఁడు? పతిమొదటం దా
నిల్లాలి కేమి చేసెను
తల్లికి, కొమరుండు, సూత్రధారణ చేసెన్పూరణ:శ్రీవల్లిగాఁగఁ దగి లో
గా వల్మ కోరగంబు గతి ధాతు కృతిన్
ఠీవిన్ గన్పడి, యందర
భావంబులు వ్రాయఁగలుగు భళి పెన్సిలిలన్
అజ్మీర్ - బాంద్రా సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్
అజ్మీర్ - బాంద్రా సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు వ్యవస్థలో ఒక సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది అజ్మీర్ రైల్వే స్టేషను మరియు బాంద్రా రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది.
ఈ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు భారతీయ రైల్వేలు లోని వాయువ్య రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది. రైలు నంబరు: 22996 మరియు ఈ రైలు వారానికి మూడు రోజులు నడుస్తుంది.
జబల్పూర్ - రేవా ఇంటర్‌సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్
జబల్‌పూర్ - రేవా ఇంటర్‌సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలులో ఒక ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. తూర్పు మధ్య ప్రదేశ్ లోని జబల్పూర్ లోని జబల్పూర్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను మరియు రేవా రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది,
ఇంటర్‌సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్ అనగా భారతీయ రైల్వేలు లోని ఇంటర్‌సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళ యందు చైర్ కారు (కుర్చీ కారు) తరగతి సేవలు అందుబాటులో ఉంటాయి అని అర్థం సూచిస్తుంది.
ఈ ఇంటర్‌సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు భారతీయ రైల్వేలు లోని పశ్చిమ మధ్య రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది. రైలు నంబరు: 11451. ఈ రైలు వారానికి ఏడు రోజులు నడుస్తుంది.
ఈ రైలు ఎగువ మరియు దిగువ ప్రతి మార్గం రోజువారీ నడుస్తుంది. 
ఈ రైలు కాట్నీ జంక్షన్ ద్వారా వెళుతుంది . రైలు యొక్క ముఖ్యమైన విరామములు క్రింద విధంగా ఉన్నాయి:
ఈ రైలు ఇటార్సీ షెడ్ యొక్క ఈటి డబ్ల్యుడిఎం3 డీజిల్ లోకోమోటివ్ ద్వారా నెట్టబడుతూ ఉంది.
ఈ రైలు 11 కోచ్‌లను కలిగి ఉంటుంది:
జబల్పూర్ - ఇండోర్ ఎక్స్‌ప్రెస్
జబల్‌పూర్ - ఇండోర్ ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు నందు ఒక ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. తూర్పు మధ్య ప్రదేశ్ లోని జబల్పూర్ నందలి జబల్పూర్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను మరియు ఇండోర్ రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది,
ఈ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు భారతీయ రైల్వేలు లోని పశ్చిమ మధ్య రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది. రైలు నంబరు: 11701. ఈ రైలు వారానికి మూడు రోజులు నడుస్తుంది.
భోపాల్ హబీబ్‌గంజ్ - ముంబై లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్
భోపాల్ హబీబ్‌గంజ్ - ముంబై లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ సాధారణంగా "భోపాల్ - ముంబై ఎక్స్‌ప్రెస్" అని సూచిస్తారు, ఒక సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది మధ్య ప్రదేశ్ రాజధాని భోపాల్ యొక్క భోపాల్ హబీబ్‌గంజ్ రైల్వే స్టేషను మరియు ముంబై, మహారాష్ట్ర రాజధాని ముంబై లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది.
ఈ రైలును మధ్య రైల్వే నడుపుతోంది. రైలుబండి సంఖ్యలు 12173/12174 /12153/12154 /12161/12162 /12107/12108 మధ్య ఇది రేక్ పంచుకుంటుంది.
క్యాటరింగ్ సేవ జత చేసిన ప్యాంట్రీ కార్ ద్వారా అందించబడుతుంది.
ముంబై లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - కోయంబత్తూరు ఎక్స్‌ప్రెస్
ముంబై లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - కోయంబత్తూరు ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు వ్యవస్థలో ఒక ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది ముంబై లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ రైల్వే స్టేషను మరియు కోయంబత్తూరు రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది.
రైలు నంబరు 11013
ఈ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు భారతీయ రైల్వేలు లోని మధ్య రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది.
ఈ రైలు ప్రతిరోజు నడుస్తుంది.
ఏ.సి మొదటి తరగతి , ఏ.సి .2వ తరగతి , ఏ.సి 3వ తరగతి , శయన (స్లీపర్) తరగతి , 2వ తరగతి (జనరల్)
ముంబై లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్, కళ్యాణ్ జంక్షన్, పూణే జంక్షన్. కుర్దువాడి జంక్షన్, షోలాపూర్ జంక్షన్, దూధని, గంగాపూర్ రోడ్డు, గుల్బర్గా, షాహబాద్, వాడి జంక్షన్, యాద్గిర్, కృష్ణ, రాయచూరు, మంత్రాలయం రోడ్డు, ఆదోని, గుంతకల్లు జంక్షన్, గుత్తి జంక్షన్, కల్లూరు జంక్షన్, అనంతపురం, ధర్మవరం జంక్షన్, శ్రీ సత్య సాయి ప్రశాంతి నిలయం, హిందూపూర్, బెంగుళూరు తూర్పు, బెంగుళూరు కంటోన్మెంటు, హొసూరు, ధర్మపురి, ఓమలూరు జంక్షన్, సేలం జంక్షన్, ఈరోడ్ జంక్షన్, తిరుప్పూరు, కోయంబత్తూరు జంక్షన్.
ముంబై బాంద్రా టెర్మినస్ - వాపి ప్యాసింజర్
ముంబై బాంద్రా టెర్మినస్ - వాపి ప్యాసింజర్ భారతీయ రైల్వేలు వ్యవస్థలో ఒక ఫాస్ట్ ప్యాసింజర్ రైలు. ఇది ముంబై బాంద్రా టెర్మినస్ రైల్వే స్టేషను మరియు వాపి రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది. ఇది రైలు సంఖ్య 59045 తో బాంద్రా టెర్మినస్ నుండి వాపి స్టేషనుకు మహారాష్ట్ర & గుజరాత్ రాష్ట్రాల్లో పనిచేస్తుంది
రైలు నంబరు : 59045 బాంద్రా టెర్మినస్ - వాపి ప్యాసింజర్ రైలుకు ప్రస్తుతం 2 ఫస్ట్ క్లాస్, 2 రెండవ తరగతి సీటింగ్, 14 జనరల్ (రిజర్వేషన్ లేని), 2 లగేజి రాక్‌తో పాటుగా కూర్చొనే కోచ్‌లు మరియు 3 వరకు హై కెపాసిటీ పార్సెల్ వాన్స్‌ కలిగి ఉంది. దీనికి పాంట్రీ కార్ కోచ్ సౌకర్యం లేదు.
భారతదేశంలో అత్యంత రైలు సేవల యొక్క ఆచారం వంటి పద్ధతుల ననుసరించి, కోచ్ కూర్పు డిమాండ్ బట్టి భారతీయ రైల్వేల అభీష్టానుసారం సవరించుతూ ఉండవచ్చును.
రైలు నంబరు : 59045 బాంద్రా టెర్మినస్ వాపి ప్యాసింజర్ 3 గంటల 50 నిమిషాలు కాలంలో 159 కిలోమీటర్ల దూరం (41.48 కి.మీ / గం) ప్రయాణం పూర్తిచేస్తుంది. భారత రైల్వే నిబంధనల ప్రకారం, ఈ రైలు (ట్రెయిను) యొక్క సగటు వేగం 55 కి.మీ./గంటకు సగటు వేగం కంటే తక్కువ కాబట్టి దీని ఛార్జీల విషయంలో దీనికి సూపర్‌ఫాస్ట్ సర్చార్జి ఇది కలిగి ఉండలేదు.
ఈ రైలు మార్గం పూర్తిగా విద్యుద్దీకరణ జరిగింది. ఒక వల్సాడ్ లేదా సందర్భం అవసరాన్ని బట్టి వడోదర డిపోనకు చెందిన డబ్ల్యుఏపి5 ఇంజను ఆధారంగా ఈ రైలు మొత్తం ప్రయాణం వాపి స్టేషను వరకు కొనసాగుతుంది.
రైలు నంబరు : 59045 బాంద్రా టెర్మినస్ - వాపి ప్యాసింజర్, బాంద్రా టెర్మినస్ నుండి అంధేరీ, విరార్, కెల్వీ రోడ్డు సంజన్ ద్వారా వాపి స్టేషను వరకు నడుస్తుంది.
రైలు నంబరు : 59045 బాంద్రా టెర్మినస్ - వాపి ప్యాసింజర్, బాంద్రా టెర్మినస్ నుండి ప్రతిరోజు భరతీయ కాలమానం ప్రకారం 09:25 గంటలకు బయలుదేరి మరియు అదే రోజున 13:15 గంటలకు వాపి స్టేషనుకు చేరుకుంటుంది.
ముంబై నుండి బయలుదేరు ఇతర రైళ్ళు జాబితా ఈ క్రింద విధంగా ఉన్నాయి. 
వాపి స్టేషనుకు చేరుకొను ఇతర రైళ్ళు జాబితా ఈ క్రింద విధంగా ఉన్నాయి.
కోణార్క్ ఎక్స్‌ప్రెస్
కోణార్క్ ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు వ్యవస్థలో ఒక ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది ముంబై సిఎస్‌టి రైల్వే స్టేషను మరియు భువనేశ్వర్ రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది.
ఈ రైలు ప్రధాన నిలుపుదల ప్రదేశాలు దాదర్, కల్యాణ్, లోనావాలా, పూణె, డౌండ్, సోలాపూర్, గుల్బర్గా, సికింద్రాబాదు, ఖాజీపేట, వరంగల్, మహబూబాబాద్, విజయవాడ, రాజమండ్రి, విశాఖపట్నం, శ్రీకాకుళం, పలాస మరియు బ్రహ్మపూర్ మరియు ఖుర్దారోడ్.
సహజ్ మార్గ్ ఆధ్యాత్మికత ఫౌండేషన్ చేగూర్ (షాద్నగర్ మరియు తిమ్మాపూర్ స్టేషన్ల మధ్య) వద్ద నిర్వహించు ఆధ్యాత్మిక సమావేశానికి హాజరు అయ్యే ప్రయాణికుల ప్రయాణం సులభతరం కొరకు భారతీయ రైల్వేలు వికారాబాద్ స్టేషన్లో ఒక నిమిషం విరామము అందించడానికి నిర్ణయించారు.
వివరాలు ఈ క్రింద విధంగా ఉన్నాయి: -
ఆగ్రా కంటోన్మెంట్ - న్యూఢిల్లీ ఇంటర్‌సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్
ఆగ్రా కంటోన్మెంట్ - న్యూఢిల్లీ ఇంటర్‌సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు వ్యవస్థలో ఒక ఇంటర్‌సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది ఆగ్రా కంటోన్మెంట్ రైల్వే స్టేషను మరియు న్యూఢిల్లీ రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది.
ఈ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు భారతీయ రైల్వేలు లోని ఉత్తర మధ్య రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది. రైలు నంబరు: 14211. ఈ రైలు వారానికి ఏడు రోజులు నడుస్తుంది.
ఈ రైలు 14211/12 : ఆగ్రా కంటోన్మెంట్ న్యూఢిల్లీ ఇంటర్సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్, ఆగ్రా కంటోన్మెంట్ నుండి మథుర, బల్లబ్ఘర్, ఫరీదాబాద్, తుగ్లకాబాద్, హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ ద్వారా న్యూఢిల్లీకి నడుస్తుంది.
ఆగ్రా కంటోన్మెంట్ - న్యూఢిల్లీ ఇంటర్‌సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్, ఆగ్రా కంటోన్మెంట్ నుండి న్యూఢిల్లీ వరకు మొత్తం 195 కిలోమీటర్లు దూరాన్ని 14 విరామములతో చేరుతుంది. ఈ రైలు 45 కిలోమీటర్ల సరాసరి వేగంతో మొత్తం దూరాన్ని4 గంటల 20 నిమిషాల్లో చేరుకుంటుంది.
భారతీయ రైల్వేలు నిబంధనల ప్రకారం, ఈ రైలు (ట్రెయిను) యొక్క సగటు వేగం 55 కి.మీ./గంటకు (34 మైళ్ళు/గంటకు) సగటు వేగం కంటే తక్కువ కాబట్టి దీని ఛార్జీల విషయంలో సూపర్‌ఫాస్ట్ సర్చార్జి కలిగి లేదు.
ఈ రైలు మార్గం పూర్తిగా విద్యుద్దీకరణ జరిగింది. కాబట్టి ఘజియాబాద్ డిపోనకు చెందిన డబ్ల్యుఏపి4 ఇంజను ఆధారంగా ఈ రైలు మొత్తం ప్రయాణం న్యూఢిల్లీ స్టేషను వరకు కొనసాగుతుంది.
రైలు నంబరు 14211 : ఆగ్రా కంటోన్మెంట్ - న్యూఢిల్లీ ఇంటర్‌సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్ కోచ్ కూర్పు క్రింద విధముగా ఉంటుంది:
బాంద్రా టెర్మినస్ - హిసార్ వీక్లీ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్
బాంద్రా టెర్మినస్ - హిసార్ వీక్లీ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు వ్యవస్థలో ఒక ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది ముంబై బాంద్రా టెర్మినస్ రైల్వే స్టేషను మరియు హిసార్ రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది.
ఈ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు భారతీయ రైల్వేలు లోని పశ్చిమ రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది. 
ఇది 1408 కి.మీ. దూరాన్ని 55 కి.మీ./గంటకు సరాసరి వేగంతో తన గమ్యాన్ని పూర్తి చేస్తుంది.
ఈ రైలు బాంద్రా టెర్మినస్ నుండి హిసార్ వరకు బోరివలి , సూరత్ , వడోదర , అహ్మదాబాద్ , మహేసన, పాలన్పూర్ , అబూ రోడ్డు , ఫల్నా, మార్వార్ , జోధ్పూర్, మెర్ట రోడ్, లడ్నన్ పట్టణం, రత్నఘర్, సాదుల్పూర్ రైల్వే స్టేషనుల ద్వారా నడుస్తుంది.
ఈ రైలు యొక్క పెట్టె(రేక్‌)లు బాంద్రా టెర్మినస్ - రాంనగర్ వీక్లీ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలుతో పంచుకుంటాయి..
• http://www.wr.indianrailways.gov.in/view_detail.jsp?dcd=1786&id=0,4,268
నందినాగరి
నందినాగరి లిపి, క్రీ.శ 7 వ శతాబ్దంలో నాగరి లిపినుండి ఉద్భవించిన, బ్రాహ్మిక లిపి. .. ఈ లిపి మరియు దీనిలోని మాండలికాలు దక్షిణ భారతదేశంలో వాడుకలో ఉండేవి. అంతేగాకుండా, నందినాగరి లిపిలో కనుగొనబడిన సంస్కృత తాళపత్రగంధాలు ఇంకా అనువదింపబడలేదు. . మధ్వాచార్యుని ద్వైత వేదాంత పాఠశాలకి చెందినవిగా భావిస్తున్న వ్రాతపత్రులు, నందినాగరిలోనే ఉన్నాయి.
దీని సోదరిలిపి అయిన దేవనాగరి, భారతదేశం ఇతర ప్రాంతాలన్నిటిలోనూ వాడుకలో ఉన్నది. 
“నందినాగరి” అనే పేరు ఎందుకు వచ్చిందనే ప్రశ్న స్పష్టమైన సమాధానం లేదు. బహుశా “నంది” అనేది, పవిత్రమైన అనే అర్థంలో వాడబడుతూండవచ్చు.
బ్రాహ్మీ లిపి కుటుంబానికి చెందిన నందినాగరి లిపి, క్రీ.శ 8 -19 శతాబ్దాల మధ్యకాలంలో, దక్షిణ భారతదేశంలో, ముఖ్యంగా, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ,కర్నాటక, దక్షిణ మహారాష్ట్రలలో సంస్కృత గ్రంధాలకి, శాసనాలకి వినియోగింపబడింది.
నందినాగరి, ప్రాచీనమైన శాసనాలు కొన్నింటిని తమిళనాడులో కూడా కనుగొన్నారు. మహాబలిపురంలో, క్రీ.శ వ శతాబ్దానికి చెందిన నరసింహ పల్లవుని రాతిశాసనాలు, క్రీ.శ 10వ శతాబ్దానికి చెందిన చోళ రాజరాజు కాలానికి చెందిన నాణేలు, నందినాగరి లిపిలోనే ఉన్నాయి. ఋగ్వేదం, ఇతర వేదాలేకాకుండా, క్రీ.శ 1వ శతాబ్దంనాటి విక్రమచరిత్ర వ్రాతప్రతులు కూడా నందినాగరి లిపిలో లభ్యమవుతున్నాయి.
తిరువనంతపురం(కేరళ)లోని ఒక గుడిలో లభించిన, అనంతశయన మహాత్మం అనే తాళపత్రగ్రంథం కూడా నందినాగరి లిపిలోనే ఉన్నది.
విజయనగర సామ్రాజ్య కాలంలో సంస్కృతం వ్రాసేందుకు, తాళపత్రగంథాలలోనూ, రాగిరేకులమీద నాగరిలిపినే ఉపయోగించారు.
నందినాగరిలిపిలో వ్రాయబడిన ఎన్నో సంస్కృత వ్రాతప్రతులు దక్షిణ భారతదేశంలో దొరికినప్పటికీ, ఈ లిపిపైన, లిపిలో లభ్యమవుతున్న శాస్త్రసాహిత్యంపైన అంతగా అధ్యయనం జరగలేదు. వీటిలో వేదాలు, వేదాంతాలు, వేదాంతభాష్యాలు, పురాణాలు, విజ్ఞానశాస్త్రాలు మరియు కళలు సంబంధించిన అనేక గ్రంథాలు ఉన్నాయి. ఇవన్నీ దక్షిణ భారతదేశంలో ఉన్న వివిధ వ్రాతప్రతి గ్రంధాలయాల్లో, భద్రపరచబడి ఉన్నాయి. కొన్ని నందినాగరి వ్రాతలు, ద్వైలిపిలో (రెండేసి లిపుల్లో), తెలుగు, తమిళం, మలయాళం, కన్నడం వంటి ప్రధాన దక్షిణ భాషా లిపులతో కూడి ఉన్నాయి.
యూనికోడ్ లో నందినాగరికి, కోడ్స్ కేటాయించబడ్డాయికానీ., ఇప్పటికీ వినియోగింపబడలేదు.
వివేక్ ఎక్స్‌ప్రెస్
ముంబై బాంద్రా టెర్మినస్ - జమ్ము వివేక్ ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు వ్యవస్థలో ఒక ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది ముంబై బాంద్రా టెర్మినస్ రైల్వే స్టేషను మరియు జమ్ము రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది.
జూలై 2013, నాలుగు వివేక్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్లు నడుస్తున్నాయి:
నాగన్న హోటల్
ఖమ్మం జిల్లా, కూసుమంచి గ్రామంలోని నాగన్న హోటల్ ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక పర్యాటక ఆకర్షణ. 20 నుంచి 30 వరకూ వేర్వేరు కూరలను భోజనంలో వడ్డించటం అది కూడా కుటుంబ తరహాలో కొసరి కొసరి వడ్డించటం ఈ హోటల్ కు మంచి గుర్తింపును తీసుకు వచ్చాయి.
బెల్లంకొండ నాగన్న ఈ హోటల్ వ్యవస్థాపకులు, మరియు పూర్తి స్థాయి నిర్వాహకులు కూడా, ఈయనకు పనుల్లో మొదట కేవలం వీరి కుటుంబ సభ్యులు మాత్రమే సహకరిస్తే సరిపోయేది. కానీ హోటల్ కి వచ్చే కస్టమర్ల సంఖ్య పెరుగుతున్న కొద్దీ నిర్వహణకు సిబ్బందిని కూడా నియమించారు. నాగన్న మే 22, 1965 లో బెల్లంకొండ వెంకట నర్సయ్య, నాగరత్నమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. ఈయన 1986 మే మొదటి తారీఖున మణెమ్మ గారిని వివాహం చేసుకున్నారు, వీరికి మంజుల, గాయత్రి, వెంకట రామకృష్ణ అనే ముగ్గురు సంతానం. ఆడపిల్లలను మంచి చదువులు చదివించారు. కుమారుడు హోటల్ నిర్వహణలో తండ్రికి సహకరిస్తున్నారు.
1995 లో పిబ్రవరి 12 వ తారీఖున ఈ హోటల్ ను రహదారికి పక్కనే వున్న చిన్న పూరి గుడిసెలో ప్రారంభించారు.
ఇరవైకి పైగా నాణ్యమైన కూరలుంటాయి అనే మౌఖిక ప్రచారం చాలామందిని హోటల్ కు ఆకర్షించేలా చేసింది కానీ కూరగాయల రేట్లలో అనేక సార్లు హెచ్చుతగ్గులు రావడం, ఇన్ని రకాల కూారలూ వండుతున్నప్పటికీ కొన్ని ఎక్కువగా కొన్ని తక్కువగా ఖర్చుకావడం వల్ల మిగిలిపోవడం, చిన్న ఊరు కాబట్టి కొన్ని రోజులు అస్సలు కస్టమర్లు సరిగా రాకపోవడం, లేదా ఏదైనా ప్రయాణంలో వున్న వారు ఒక్కసారిగా మధ్యాహ్నం బోజనానికి వచ్చేయడం, అంతమందికీ హడావిడిగా ఇన్నిరకాల కూరలను తయారు చేయించడం ప్రారంభించిన కొత్తలో కష్టంగా వుండేదట కానీ రాను రానూ ప్రణాళికా బద్దంగా పనిచేయటం అలవాటు పడిన తర్వాత ఈ సమస్యను అధిగమించినట్లు చెపుతున్నారు.
నాణ్యతే నమ్మకాన్ని నిలబెడుతుంది, వ్యాపారాన్ని వృద్ధి చేస్తుంది అనేదాన్ని ప్రాథమికంగా నమ్ముతూ ఈ హోటల్ ను నిర్వహిస్తున్నారు. దానికి తగ్గట్లాగానే పెద్ద పెద్ద బోర్డులు కానీ, ఆకర్షణ కోసం చేసే ఆడంబర అలంకరణలు కానీ లేకుండానే ఈ బోజన హోటల్ నిర్వహణ సాగుతోంది. ఇక్కడ తిని వెళ్ళిన వారి మౌఖిక ప్రచారం ఆధారంగా ఒకరినుంచి ఒకరికి విషయం తెలుస్తు ఇప్పటికి అనేక మంది కష్టమర్లను సంపాదించుకుంది.
ఈ బోజనశాలలో వడ్డించే కూరగాయల్లో చాలా వరకూ నాగన్న గారి ఇంటి పెరట్లో వాళ్ళు పండించినవే వుంటాయి.
రాష్ట్ర రహదారి కావడం వల్ల, వెయ్యేళ్ళ ప్రాచీన చరిత్ర కల కూసుమంచి గణపేశ్వరాలయం వున్న ఊరు కావడం వల్ల ఈ ప్రాంతానికి సందర్శన నిమిత్తమో అటుగా వెళుతో వచ్చిన వారో ఈ హోటల్ దగ్గర ఒక్కసారి ఆగితే ఆ తర్వాత పనిపెట్టుకుని హోటల్ కోసమే వచ్చేవారట. అంతే కాదు తమకు తెలిసిన వారు, మిత్రులూ బంధువులకు దీనిని గురించి కూడా చెపుతుంటారు. సినీనటులు తొట్టెపూడి వేణు, తనికెళ్ళ భరణి వంటి వారు ఈ హోటల్ ను ప్రత్యేకంగా మెచ్చుకున్నారు. సినీ దర్శకులు వంశీ అయితే తనకు జీవితంలో అత్యంత ఇష్టమైన ఐదు విషయాలను చెపుతూ అందులో ఒకటిగా ఈ నాగన్న హోటల్ ను ప్రస్తావించారు. నారా చంద్రబాబు నాయుడు ఈ హోటల్ ను ప్రత్యేకంగా సందర్శించి బోజనం చేేసి ప్రత్యేక అభినందనలు తెలిపారు.
తుర్లపాటి
తుర్లపాటి తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటిపేరు.
జైశంకర్ చిగురుల
జైశంకర్ చిగురుల ఒక భారతీయ చలనచిత్ర దర్శకుడు .
దర్శకుడిగా ఆయన మొదటి సినిమా 21st (2015 సినిమా).
బూడ్దిపాడు
బూడ్దిపాడు, తెలంగాణ రాష్ట్రం, జోగులాంబ గద్వాల జిల్లా, మానోపాడ్ మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ప్రస్తుతం ఈ గ్రామం నిర్జన గ్రామం. ఒకప్పుడు జనావాసంగా ఉండిన ఈ గ్రామం కారాణాంతరాలచే నేడు కనుమరుగైపోయింది. మానోపాడ్, అలంపూర్ మండలాల సరిహద్దులో ఈ గ్రామం ఉండేది. ఒకనాటి ఈ గ్రామానికి సమీపంలో ఉన్న మూడు రోడ్ల కూడలిని నేడు "బూడ్దిపాడు స్టేజి " గా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఈ మూడు రహదారులలో ఒకటి అలంపూర్ కు,మరొకటి ఉండవెల్లికి, ఇంకోటి అలంపూర్ చౌరస్తాకు మార్గాలు. ప్రస్తుతం ఈ స్టేజి దగ్గర ఆర్.డి.ఎస్. క్యాంప్ ఉంది. క్యాంప్‌కు సమీపంలోనే శ్రీఆంజనేయస్వామి దేవాలయం, దాని వెనుక మౌలాలి స్వామి దర్గా ఉన్నాయి. సమీపంలో కొన్ని పరిశ్రమలు కూడా ఉన్నాయి.
మంగళగిరి ఆనందకవి
మంగళగిరి ఆనందకవి 18వ శతాబ్దము ఉత్తరార్థములోనూ, 19వ శతాబ్దము పూర్వార్థములోనూ జీవించాడు. ఇతడు నియోగి బ్రాహ్మణుడు. ఆత్రేయ గోత్రుడు. మంగళగిరి తిమ్మయామాత్యుని కుమారుడు. ఇతడు గుంటూరు జిల్లాలోని మంగళగిరి ప్రాంతానికి చెందినవాడు. ఇతడు వేదాంతరసాయనము, విజయనందన విలాసము అనే ప్రబంధకావ్యాలు రచించాడు.
మంగళగిరి ఆనందకవి వేదాంత రసాయనము అనే పేరుతో ఏసుక్రీస్తు చరిత్ర ప్రబంధాన్ని 1780-90ల మధ్యకాలంలో రచించాడు. ఈ కావ్యం 1882లో మొదటిసారి ముద్రించబడింది. ఈ కావ్యంలో నాలుగు ఆశ్వాసాలు ఉన్నాయి. మల్లరాన, జ్ఞానబోధల మధ్య సంభాషణరూపంలో ఉంది. వేదవ్యాసుని వేదాంత పద్ధతిని అధ్యయనం చేసి, అదే నమూనాలో క్రైస్తవ మతగ్రంథ సారాన్ని, ముఖ్యంగా కొత్త నిబంధన గ్రంథ సారాన్ని ఈ వేదాంత రసాయనములో కవి ఇమిడ్చాడు. క్రైస్తవ మత సంప్రదాయాలు, క్రీస్తు చరిత్ర దీనిలో వర్ణించబడి ఉంది. భారత, భాగవతాలలోని కొన్ని ఘట్టాలను ఈ కావ్యంలో పోల్చారు. ఈ గ్రంథాన్ని ఫ్రెంచి వారి తరఫున మచిలీపట్టణాన్ని పాలించిన నిడుమామిళ్ల దాసప్పకు అంకితమిచ్చాడు. ఈ గ్రంథం 1926, 1969లలో పునర్ముద్రణలు పొందింది.
ఇది మూడు ఆశ్వాసముల ప్రబంధము. దీనిని 1919లో చెలికాని లచ్చారావు సంపాదకత్వంలో అముద్రితాంధ్ర గ్రంథ సర్వస్వంలో భాగంగా చతుర్థ గ్రంథంగా ప్రచురించారు. చిత్రాడలోని శ్రీరామ విలాస ముద్రాక్షరశాలలో ప్రచురింపబడింది. రచయిత ఈ గ్రంథాన్ని దాట్ల వేంకటకృష్ణ నృపాలునికి అంకితమిచ్చాడు. ఆభిమన్యుని చరిత్ర ఈ కావ్యంలో కథావస్తువు.
అడిదము
అడిదము అనగా కత్తి లేదా ఖడ్గము.
అడిదము తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటిపేరు.
సికింద్రాబాద్ - హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ దురంతో ఎక్స్‌ప్రెస్
సికింద్రాబాద్ - హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ దురంతో ఎక్స్‌ప్రెస్, ఢిల్లీ హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ (ఎన్‌జడ్‌ఎం) మరియు సికింద్రాబాద్ (ఎస్‌సీ) స్టేషనులకు అనుసంధానించే భారతీయ రైల్వేలు వ్యవస్థలోని ఒక సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది న్యూ ఢిల్లీ, సికింద్రాబాద్ మధ్య 22 గంటల ప్రయాణ సమయంతో అతివేగంగా ప్రయాణించే రైలు. ఇది ప్రస్తుతం 12285/12286 రైలుబండి సంఖ్యలుతో నిర్వహించబడుతున్నది.
ఇండియన్ రైల్వే 2009-10 సం. బడ్జెట్లో భారతదేశం కేంద్ర రైల్వే మంత్రి మమతా బెనర్జీ దురంతో రైళ్లు అని ఒక కొత్త రకం రైలు యొక్క సేవలను ప్రవేశపెట్టారు. ఇవి కేవలం సాంకేతిక కారాణాలతో మాత్రమే ఆగుతాయి మరియు వీటిని సికింద్రాబాద్ నుంచి న్యూ ఢిల్లీ వరకు ఒక కాని స్టాప్ రైళ్ళుగా నడపవచ్చును.
దురంతో రైళ్లు ప్రధాన పట్టణాల మధ్య నడుస్తాయి. వీటిని ప్రవేశపెట్టిన రైల్వే బడ్జెట్ 2009-10 (3 జూలై, 2009 ప్రవేశ పెట్టారు), 12 వీక్లీ, బై-వీక్లీ మరియు ట్రై-వీక్లీదురంతో రైళ్లను ప్రకటించారు. ఆ తరువాతి రైల్వే బడ్జెట్ (24 ఫిబ్రవరి, 2010) సం.లో మరొక పది వీక్లీదురంతో రైళ్ళను చేర్చారు.
సికింద్రాబాద్ - హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ దురంతో ఎక్స్‌ప్రెస్, సికింద్రాబాద్ నుండి హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ వరకు మధ్యలో మొత్తం 3 విరామములతో చేరుకుంటుంది. ఇది 77 కిలోమీటర్ల సరాసరి వేగంతో 21 గంటల 25 నిమిషాల్లో ప్రయాణించి 1659 కి.మీ. దూరం యొక్క తన గమ్యాన్ని పూర్తిచేస్తుంది.
సికింద్రాబాద్ జంక్షన్ మరియు హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ మధ్య 225 ఇంటర్మీడియట్ స్టేషన్లు ఉన్నాయి.
ఈ రైలు వారానికి రెండు రోజులు (ఆదివారం మరియు గురువారం) మాత్రమే నడుస్తుంది.
ఈ రైలు గంటకు 77 కి.మీ. సరాసరి వేగంతో నడుస్తుంది.
ఈ క్రింద సూచించిన విధముగా దురంతో ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలుబండ్ల జాబితా ఉంది.
చౌండసేనాని
చౌండసేనాని కాకతీయ ప్రభువు రుద్రదేవుడి వద్ద మంత్రిగా పనిచేసిన కాటమసేనాని రెండవ కొడుకు కాకతీయ సామంతులలో మల్యాల వంశ రాజులు ప్రముఖులు.వారిలో చౌండసేనాని తన ప్రతిభాపాటవాలు, జనరంజక కార్యక్రమాల ద్వారా చిరకాల కీర్తిని పొందాడు.కాకతీయ గణపతిదేవ చక్రవర్తికి దగ్గర సైన్యాధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. కొండపర్తి గ్రామం ఇతని నివాసం.
కొత్తపల్లి వీరభద్రరావు
కొత్తపల్లి వీరభద్రరావు 5 దశాబ్దాలపాటు పలు విశ్వవిద్యాలయాలలో పనిచేసిన తెలుగు ఆచార్యులు. ఇతడు రాజమండ్రిలో కొత్తపల్లి వెంకటరత్న శర్మ, రామమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. 
ఇతడు 1942లో ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి తెలుగులో ఎం.ఎ. ప్రథమశ్రేణిలో ఉత్తీర్ణుడైనాడు. అదే విశ్వవిద్యాలయం నుండి 1956లో తెలుగు సాహిత్యముపై ఇంగ్లీషు ప్రభావము అనే అంశంపై పరిశోధన చేసి పి.హెచ్.డి పట్టా సాధించాడు. ఇతడికి తెలుగు భాషతో పాటుగా సంస్కృతం, ఇంగ్లీషు, హిందీ, బెంగాలీ, పంజాబీ, రష్యన్ మరియు ఫ్రెంచి భాషలలో ప్రావీణ్యం ఉంది. ఇతడు విజయనగరం లోని మహారాజా కళాశాలలో ప్రాచ్యభాషావిభాగానికి అధిపతిగా పనిచేశాడు. తర్వాత తెలుగు అకాడెమీ, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయం, ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం, విస్కాన్సిన్ యూనివర్సిటీ (మాడిసన్, అమెరికా) లలో పనిచేశాడు. అధికార భాషా సంఘం అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. మలేషియాలో జరిగిన రెండవ ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలకు హాజరయ్యాడు.
ఇతడు 2006, మే 9వ తేదీన హైదరాబాదులోని ఒక ప్రైవేటు నర్సింగ్ హోమ్‌లో టైఫాయిడ్‌తో తన 84వ యేట మరణించాడు.
చెన్నై సెంట్రల్ - విజయవాడ జన శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్
చెన్నై సెంట్రల్ - విజయవాడ జన శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు వ్యవస్థలో ఒక జన శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది చెన్నై సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషను మరియు విజయవాడ రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది.
విజయవాడ జన శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్ చెన్నై సెంట్రల్ మరియు విజయవాడ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషనుల మధ్య నడుస్తుంది. 12077 సంఖ్యగా గల రైలు చెన్నై నుండి 07.35 గంటలకు బయదుదేరి 455 కి.మీ దూరాన్ని 7 గంటల 10 నిమిషాల పాటు ప్రయాణించి విజయవాడ జంక్షన్ కు 14.45 గంటలకూ చేరుతుంది. తిరుగు ప్రయాణం లో 12078 సంఖ్య గల రైలు విజయవాడ జంక్షన్ లో 15.20 కు బయలుదేరి చెన్నై సెంట్రల్ కు 22.30 కి చేరుతుంది. ఈ చెన్నై - విజయవాడ జనశతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్ ఎనిమిది కోచ్లను కలిగి యుంటుంది. అందులో నాలుగు జనశతాబ్ది క్లాస్ చైర్ కార్స్ , రెండు ఎ.సి చైర్ కార్స్, మరియు 2 లగేజ్-కమ్-బ్రేక్ వాన్స్ కలిగి యుంటుంది. ఈ రైలు వారానికి ఆరు రోజులు నడుస్తుంది. ఈ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు భారతీయ రైల్వేలు లోని దక్షిణ రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది.
ఈ రైలు రాయపురం ఆధారిత  WAP 4 ఇంజనుతో గురువారం తప్ప అన్నిరోజులూ ప్రయాణం చేస్తుంది. గురువారం నాడు ఘజియాబాదు ఆధారిత    WAP 7  తో ప్రయాణిస్తుంది.
చెన్నై - జైపూర్ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్
చెన్నై - జైపూర్ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు వ్యవస్థలో ఒక తత్కాల్ స్పెషల్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది చెన్నై రైల్వే స్టేషను మరియు జైపూర్ రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది.
ఈ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు భారతీయ రైల్వేలు లోని వాయువ్య రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది. రైలు నంబరు: 12967 ఈ రైలు వారానికి రెండు రోజులు (ఆది మరియు మంగళ వారములు) నడుస్తుంది.
ఈ రైలు కోటా, ఉజ్జయినీ, భోపాల్, ఇటార్సి, నాగ్‌పూర్, విజయవాడ సహా 30 ఇంటర్మీడియట్ స్టేషన్ల గుండా వెళుతుంది.
రైలు నంబరు : 12967 : చెన్నై - జైపూర్ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ 36 గం. 35 నిమిషాలు కాలంలో 2184 కిలోమీటర్ల దూరం (59.00 కి.మీ / గం సరాసరి వేగంతో) తన ప్రయాణం పూర్తి చేస్తుంది.
భారతీయ రైల్వేలు నిబంధనల ప్రకారం, ఈ రైలు (ట్రెయిను) యొక్క సగటు వేగం 55 కి.మీ./గంటకు సగటు వేగం కంటే ఎక్కువ కాబట్టి దీని ఛార్జీల విషయంలో దీనికి సూపర్‌ఫాస్ట్ సర్చార్జి కలిగి ఉంది.
రైలు నంబరు 12967 : చెన్నై - జైపూర్ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ కోచ్ కూర్పు క్రింద విధముగా ఉంటుంది: