ముస్సోలినీ
బెనిటో అమిల్‌కేర్ ఆండ్రియా ముస్సోలినీ (ఆంగ్లం :Benito Amilcare Andrea Mussolini, (జూలై 29, 1883 – ఏప్రిల్ 28, 1945) ఇటలీకి చెందిన ఒక రాజకీయ నాయకుడు. ఇతడు ని నడిపాడు, మరియు ఫాసిజంను సృష్టించిన వారిలో అగ్రగణ్యుడు. ఇతను 1922 లో గా ఎన్నుకోబడ్డాడు, మరియు ""గా 1925 లో బిరుదు పొందాడు. 1936 తరువాత, అధికారికంగా ఇతడి బిరుదు, ""హిజ్ ఎక్సెల్లెన్సీ బెనిటో ముస్సోలినీ, హెడ్ ఆఫ్ గవర్నమెంట్, డ్యూస్ ఆఫ్ ఫాసిజం, అండ్ ఫౌండర్ ఆఫ్ ద ఎంపైర్"".
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో ముస్సోలినీ, జపాన్ మరియు జర్మనీలతో కలసి అక్ష రాజ్యాలు ఏర్పరచాడు, మరియు జూన్ 10 1940 లో ఇటలీని యుద్ధప్రవేశం గావించాడు
ముస్సోలినీ 1883లో ఇటలీలో ఫోర్లీ అను చోట ఒక కమ్మరి కుటుంబములో జన్మించాడు.ముస్సోలినీ తండ్రి కమ్మరి మరియు సామ్యవాది. విద్యార్థిదశలోనే రాచరిక సర్వాధికారాన్ని ప్రబోధించు గ్రంథములను చదివి విప్లవ సామ్యవాదిగా మారాడు.కొతకాలము తర్వాత సోషలిస్టు పత్రికైన అవంత్ కు సంపాదకత్వం వహించాడు.మొదటగా ఉపాధ్యాయునిగా తన జీవితం ఆరంభించినప్పటికి తరువాత ముస్సోలినీ సామ్యవాద సిద్ధాంతాలను స్విట్జర్లాండ్,ఆస్ట్రియా,ఇటలీ లలో ప్రచారం చేసాడు.
మొదటి ప్రపంచయుద్దంలో ఇటలీ ప్రవేశించుటను సోషలిస్టులు వ్యతిరేకించడముతో ముస్సోలినీ సోషలిస్టు పార్టీని విడిచిపెట్టి 'పాపులోడి ఇటాలియా' అను పత్రిక ద్వారా తన జాతీయత భావాలను ప్రచారం చేసాడు.సైన్యములో చేరి 1917 వరకు మొదటి ప్రపంచ యుద్దంలో పాల్గొనినాడు.1919 లో మిలాన్ లో ఫాసిస్ట్ పార్టీ స్థాపించాడు.
ఫాసిజమనే పదాన్ని 'కడ్డిల కట్టా అను అర్ధం గల 'ఫాసియో' అను రోమన్ పదం నుండి ఉత్పన్నం అయింది.ఫాసిస్టులు తమ వస్త్రధారణము చేసేవారు.వారందరు నల్లచొక్కాలను ధరించేవారు.సైనిక కంపేనీల మాదిరిగా కవాతులు చేసేవారు.వీరు ఇటాలియన్ జాతీయవాదం కోసం బద్ధులయినారు.అంతర్జాతీయ కమ్యునిస్టు ఉద్యమానికి సంబంధించిన సవాళ్ళను ఎదుర్కోవడానికి ఇటలీలో ఫాసిజం వృద్ధి చెందింది.ఫాసిస్టులు దేశం మొత్తంమీద క్లబ్బులను ఏర్పాటుచేసారు.
ఫాసిస్ట్ పార్టీ ఏర్పాటయిన తరువాత క్రమక్రమముగా సోషలిస్టులు,కమ్యునిస్టులు ముస్సోలినీకి వ్యతిరేకులయిరి.పెట్టుబడిదారుల తరపున వీరు సామ్యవాదులను వ్యతిరేకిస్తున్నారు కాబట్టి,భూస్వాములు వీరికి నిధులు సమకూర్చారు.మధ్య తరగతి ప్రజలు,విద్యార్థులు,సైనికులు ఈ పార్టిలో చేరారు.విద్యా సంస్థలు,రేడొయోలు,సినిఉమాలు,పత్రికలు వీరి సిద్ధాంతములను ప్రచారంలోకి తెచ్చాయి.
1922లో నేపుల్స్ లో ఫాసిస్ట్ పార్టీ సమావేశము జరిగింది.ఆ సభలో ముస్సోలినీ నాటి ఇటలీ ప్రభుత్వ విధానాలను తీవ్రంగా విమర్శించాడు.దాదాపు 50,000 ల మంది ఈ సభకు నల్ల చొక్కాలు ధరించి హాజరైనారు.ఈ చర్య తరువాత నాటి ఇటలీ రాజైన విక్టర్,ప్రభుత్వం ఏర్పాటుచేయమని ముస్సోలినీనీ అహ్వానించాడు. ముస్సోలినీనీ ఇటలీ ప్రధానమంత్రిగా రాజు నియమించాడు.
ఫాసిస్ట్ పార్టీ మినహా మిగిలిన పార్టీలు రద్దు పరచబడినవి.పార్టీ రాజ్యాంగమును అనుసరించి,ప్రభుత్వ నిర్ణయములను పార్టీయో చేయును.20 మంది సభ్యులతో కూడిన ఒక మండలిని ఏర్పాటుచేసి దానికి శాశ్వత అధ్యక్షుడిగా ముస్సోలినీ ఎన్నిక చేయబడినాడు.
ముస్సోలినీ ఫాసిస్టు మండలికి శాశ్వత అధ్యక్షుడు కాగానే,వ్యక్తి స్వాతంత్ర్యమును,పత్రిక స్వాతంత్ర్యమును రద్దుచేసాడు.స్థానిక సంస్థల కున్న అధికారాలను రద్దు పరచి వాటిని ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల ఆధినములో ఉంచాడు.కార్మిక,ఉద్యోక సంఘములు నిషేధించబడ్డాయి.ఆర్ధ్క హక్కుల కోసం కార్మికులు సమ్మె చేయు హక్కులు రద్దయినాయి.పార్టీ వవ్యతిరేకులను దేశం న్యుండి బహిష్కరించడం,మరికొదరిని చంపించడం చేసాడు.
ఇటలీ తన స్వయంప్రతిపత్తిని పరిరక్షించుకొనుటకు దేశ పౌరులందరు సంసిద్దిలయి ఉండవలెనని ప్రాభోదించి వారిలో దేశాభిమానమును పెంపొందించాడు.సైనిక,వైమానిక,నౌకదళములను వృద్ధి పరచాడు.
ఫాసిజం కమ్యూనిజానికి వ్యతిరేకంగా ఒక నూతన ఆర్థికవ్యవస్థను ఎర్పరిచాడు.ఇందువల్ల ప్రజస్వామ్యమునకు బదులు ఒక సంఘటితమైన రాజ్యము అవతరించింది.పెట్టుబడిదారులు,శ్రమజీవులు కలిసి దేశాభ్యుదయమునకు పాల్పడవలెనని ఆయుత్తపరచాడు..ఆర్ధిక రంగమును 13 సిండికేట్లుగా విభజించి వాటిని యజమానులు,కార్మికులచే నిర్వహించబడునట్లు చేసాడు.యాజమాన్యాలకు,కార్మికులకు మద్య తగాదాలను పరిష్కరించుటకు ప్రత్యేక పారిశ్రామిక న్యాయస్థానాలను ఏర్పరిచాడు.చిత్తడి నేలలను,బంజరు నేలలను సాగులోకి తీసుకువచ్చి వ్యవసాయాభివృద్ధికి తోర్పాడ్డాడు.
కార్మికులకు రోజులో 8గంటల పని,వారంలో ఒకరోజు వేతనముతో కూడిన సెలవు ప్రకటించాడు.కార్మిక సంక్షేమమునకు భీమ,పింఛను పధకములను,వైద్య సదుపాయాలను ప్రకటించాడు.ప్రాచిన కట్టడములను పరిరక్షించుట,శిథిలావస్థలో ఉన్నవాటిని మరమ్మతు చేయించుట,పూరవస్తు పరిశోధశాఖను ఏర్పాటుచేయుట చేసాడు.ఇటలీలో పాఠశాలలను విస్తరించి,వాటిలో విద్యా విధానమునను ఫాసిస్టు సిద్ధాంతాల అనుగూణముగా మార్చాడు.ఇట్టి పనుల వల్ల నిరుద్యోగ సమస్య చాలావరకు తీరింది.
పోప్ తో విభేదములు దేశ విచ్చితికి కారణమవునని గ్రహించిన ముస్సోలినీ 1929 లో నాటి పోప్ 11వ పయన్ తో ఒక ఒప్పందమును కుదుర్చుకున్నాడు.దీని ద్వారా పోప్ భుభాగములపై పోప్ను అధిపతిగా ముస్సోలినీ గుర్తించాడు.అదే విధముగా పోప్ కూడా ఇటలీలో ముస్సోలినీ సర్వాధికారములను పోప్ గుర్తించాడు.
ఫాసిస్టు ప్రభుత్వ అధీనములో సామృజ్య విస్తరనకు ముస్సోలినీ కృషి చేసాడు.1924 లో ఒక సంధి ప్రకారము యుగోస్లేవియా నుండి 'ప్యూమ్' అను ఓడరేవును సంపాదించాడు.తూర్పు ఆఫ్రికాలోను,లిబియా లోను వలసలు ఎర్పరిచాడు.1936లో ఇథియోపియాను జయించాడు.స్పెయిన్ అంతర్యుద్దములో జనరల్ ఫ్రాంకోకు సహాయం చేసాడు.కమ్యూనిజాన్ని అరికట్టుటకు జర్మనీ,జపాన్ లతో కలిసి సంధి చేసుకున్నాడు.ఓక విధముగా రెండవ ప్రపంచ యుద్ద కారకుడయినాడు.
ముస్సోలినీ యొక్క ప్రణాళికలు వ్యయంతో కూడుకున్నవి కావడం వల్ల ప్రజలపై పన్నుల భారం పెరిగింది.1929-33 ల మద్య ఏర్పడ్డ ప్రపంచ ఆర్థిక మాంద్యం ఇటలీని దెబ్బతీసింది.హిట్లర్తో సంధి చేసుకుని రెండవ ప్రపంచ యుద్దమునకు కారకుడైన 1943 వరకు విజయాలు సాధించాడు.అయితే 1943 లో మిత్ర రాజ్యాల సేనలు సిసిలీని ఆక్రమించినవి.ఫాసిస్ట్ మహాసభ అతని నాయకత్వమును తిరస్కరించింది.యుద్ద వైఫల్యానికి అతడే కారణమని 1945 ఏప్రిల్ 28 న ఇటాలియన్లు అతనిని కాల్చి చంపారు.
మొదటి ప్రపంచయుద్దనంతరం ఇటలీలో గల అరాచక శక్తులను అణిచి సమైక్యతను ఏర్పరిచాడు.తన ఆర్థిక సంస్కరణల ద్వారా కమ్యూనిజానికి ఇటలీలో తావులేకుండా చేసాడు కాని తీవ్ర జాతీయవాదము,దురాక్రమణల ద్వారా రెండవ ప్రపంచ యుద్ద కారకుల్లో ఒకడైనాడు.