వేలేరు
వేలేరు కృష్ణా జిల్లా, బాపులపాడు మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన బాపులపాడు నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఏలూరు నుండి 21 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1228 ఇళ్లతో, 4655 జనాభాతో 1480 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2349, ఆడవారి సంఖ్య 2306. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1367 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 394. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589080.పిన్ కోడ్: 521110, ఎస్.టీ.డీ.కోడ్ = 08656.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.
విజయవాడ రూరల్ మండలం పరిధితో పాటు, పట్టణ పరిధిలోకి వచ్చే ప్రాంతం. విజయవాడ అర్బన్ మండలం పరిధిలోని మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా కూడా. ఇబ్రహీంపట్నం మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ప్రాంతం, పెనమలూరు మండలం పరిధితో పాటు అర్బన్ ఏరియా, గన్నవరం మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉంగుటూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంకిపాడుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉయ్యూరుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, జి.కొండూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంచికచర్ల మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, వీరుళ్లపాడు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, పెనుగంచిప్రోలు మండల పరిధిలోని కొంత భాగంతో పాటు శనగపాడు గ్రామం ఉన్నాయి.
బాపులపాడు మండలంలోని అంపాపురం, ఆరుగొలను, ఓగిరాల, కాకులపాడు, కురిపిరాల, కొదురుపాడు, కానుమోలు, కొయ్యూరు, చిరివాడ, తిప్పనగుంట, దంతగుంట్ల, బండారుగూడెం, బాపులపాడు, బొమ్ములూరు కండ్రిగ, బొమ్ములూరు, మల్లవల్లి, రంగన్నగూడెం, రామన్నగూడెం, రేమల్లె, వీరవల్లె, వెంకటరాజుగూడెం, వెంకటాపురం, వెలేరు, శోభనాద్రిపురం, సింగన్నగూడెం మరియు సెరి నరసన్నపాలెం గ్రామాలు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి బాపులపాడులో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బాపులపాడులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల తేలప్రోలులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఏలూరులోను, పాలీటెక్నిక్‌ వట్లూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల బొమ్ములూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల తేలప్రోలులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు ఏలూరులోనూ ఉన్నాయి. వేలేరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. పిన్నమనేని వారి మరొక పది పడకల ఆస్పత్రి, పశువైద్యశాల ఉన్నాయి.
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. 
ఈ గ్రామంలో దాతల భాగస్వామ్యంతో ఒక నీటిశుద్ధి పథకం రూపుదిద్దుకున్నది. 20 లీటర్ల సురక్షిత త్రాగునీరు, రెండు రూపాయలకే అందించాలనే సంకల్పంతో ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన ఎన్.టి.ఆర్. సుజలధార నీటి శుద్ధి పథకం అందుబాటులోనికి వచ్చింది. హైదరాబాదులో స్థిరపడిన గ్రామవాసి శ్రీ దోనవల్లి గంగాధరరావు, మూడు లక్షల రూపాయలు వెచ్చించి కొత్తవేలేరులో ఈ పథకాన్ని నిర్మించారు. ఈ పథకానికి అవసరమైన భవనం నుండి నీటివనరు, విద్యుత్తు సదుపాయం వరకు, గ్రామపంచాయతీ కలిగించగా, దాత ఆర్.ఓ. ప్లాంటు, మిగతా అవసరాలను సమకూర్చారు. ఈ పథకం నుండి నీరు తీసికొని వెళ్ళటానికి గ్రామస్థులు ఇబ్బంది పడకుండా రహదారిని గూడా అభివృద్ధిచేసారు. ఈ పథకాన్ని, 2014, అక్టోబరు-2న, గాంధీజయంతి రోజున ప్రారంభించారు. [7]
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
వేలేరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. వూరి మధ్యనుండి వెళ్ళే జిల్లా రహదారి, ప్రధాన వీధులకు సిమెంట్ రోడ్ఢులు, ఇతర వీధులకు మెటల్ రోడ్డులు ఉన్నాయి.వేలేరు గ్రామ ఇలవేలుపుల్గా ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ అమ్మవారల వార్షిక ఉత్సవాలు, ప్రతి సంవత్సరం వైశాఖమాసం (మే నెల) లో మూడురోజులపాటు వైభవంగా నిర్వహించెదరు. [17]
ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ అవిర్నేని తారకబ్రహ్మం, మరియూ ఆయన సోదరి దోనవల్లి పుష్పావతి, అనాథ పిల్లలకు ఉచిత వసతులతో కూడిన విద్యనందించాలనే సంకల్పంతో, గ్రామంలో తన నాలుగెకరాల పొలాన్ని విరాళంగా ఇచ్చి, సొంతడబ్బుతో భవనాలు నిర్మించారు. ఏడాది క్రిందటే దీనిని "పట్టణ అణగారిన బాలుర ఆశ్రమ పాఠశాల"గా మార్చి, రాజీవ్ విద్యా మిషన్ పర్యవేక్షణలో నిర్వహిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ఇక్కడ 80 మంది అనాథ పిల్లలు విద్యాభ్యాసం చేస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ఈ ఆస్తి విలువ 4 కోట్ల రూపాయల పైమాటే. అంతటితో చేతులు దులిపేసుకుపోకుండా, నిరంతరం పాఠశాలను సందర్శిస్తూ, పిల్లల అవసరాలను స్వయంగా తీర్చటం ఈయన వ్యాపకం. 2014,జనవరి-14న, సంక్రాంతి పండుగకు, ఈ అనాథ పిల్లలకు తనే తాతయ్యగా మారి పండుగ పిండివంటలను వసతిగృహంలోనే తయారు చేయించి పెట్టి వీరి ఉదారతను చాటుకున్నారు. నేటికీ పాఠశాలకు మంచాలు, పరుపులు, దుస్తులూ సమకూర్చుచున్నారు. [2],[4],[5]&[9]
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
వేలేరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వేలేరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
వేలేరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
[1] ఈనాడు విజయవాడ, 2013,సెప్టెంబరు-24; 3వపేజీ.2] ఈనాడు విజయవాడ, 2013,అక్టోబరు-27, 5వపేజీ.[3] ఈనాడు,విజయవాడ; 2013,డిసెంబరు-23; 4వపేజీ.[4] ఈనాడు విజయవాడ; 2014,జనవరి-12; 5వపేజీ.[5] ఈనాడు విజయవాడ; 2014,జనవరి-27; 5వపేజీ.[6] ఈనాడు విజయవాడ; 2014,ఆగస్టు-11; 5వపేజీ.[7] ఈనాడు విజయవాడ; 2014,అక్టోబరు-3; 4వపేజీ. [8] ఈనాడు విజయవాడ; 2014,అక్టోబరు-2; 17వపేజీ. [9] ఈనాడు విజయవాడ; 2013,డిసెంబరు-25; 4వపేజీ.[10] ఈనాడు విజయవాడ; 2015,ఫిబ్రవరి-26; 4వపేజీ.[11] ఈనాడు విజయవాడ; 2015,మార్చి-26; 5వపేజీ.[12] ఈనాడు అమరావతి; 2015,ఆగస్టు-29; 14వపేజీ.[13] ఈనాడు అమరావతి; 2015,డిసెంబరు-9; 5వపేజీ.[14] ఈనాడు అమరావతి; 2015,డిసెంబరు-18; 4వపేజీ. [15] ఈనాడు అమరావతి; 2015,డిసెంబరు-18; 19వపేజీ. [16] ఈనాడు అమరావతి; 2016,ఫిబ్రవరి-17; 14వపేజీ.[17] ఈనాడు అమరావతి; 2016,మే-21; 4వపేజీ.