గురజాల
గురజాల ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గుంటూరు జిల్లాలోని పట్టణం, మరియు అదే పేరుతో గల మండలానికి కేంద్రం. ఇది సమీప పట్టణమైన మాచర్ల నుండి 28 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 7045 ఇళ్లతో, 26190 జనాభాతో 4341 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 12931, ఆడవారి సంఖ్య 13259. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 3687 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1134. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589846.పిన్ కోడ్: 522415, యస్.ట్.డీ కోడ్=08649.
గురజాల చారిత్రకంగా చాలా ప్రశస్తి గల పట్టణం. హైహయ వంశపు రాజు అలుగురాజు గురజాలను రాజధానిగా చేసుకుని పలనాడును పాలించాడు. అతని వారసుడు నలగాముడు కూడా గురజాలనే రాజధానిగా చేసుకున్నాడు. నలగాముడి సోదరుడైన మలిదేవుడు, మాచర్లను రాజధానిగా చేసుకుని తన రాజ్యాన్ని పాలించాడు. ఈ దాయాదుల మధ్య జరిగిన పోరే ఆంధ్ర కురుక్షేత్రంగా పేరుగాంచిన పల్నాటి యుద్ధము.
జంగమహేశ్వరపురం 2.కి.మీ, పల్లెగుంట 3 కి.మీ, అంబాపురం 4 కి.మీ, పులిపాడు 6 కి.మీ, చెర్లగుడిపాడు 7 కి.మీ, పసర్లపాడు 9 కి.మీ.
పశ్చిమాన రెంటచింతల మండలం, తూర్పున దాచేపల్లి మండలం, ఉత్తరాన దామెరచెర్ల మండలం, దక్షణాన దుర్గి మండలం.
గుంటూరు జిల్లాలోని నరసరావుపేట డివిజన్‌ నుండి గురజాల, మాచర్ల నియోజకవర్గాల్లోని తొమ్మిది మండలాలను విడగొట్టి గురజాల డివిజన్ ఏర్పాటు చెయ్యాలనే ప్రతిపాదనలో భాగంగా మొత్తం 14 మండలాలను, 3 నియోజకవర్గాలను (గురజాల, మాచర్ల, ) కలిపి గురజాలను రెవెన్యూ డివిజన్‌గా ఏర్పాటు చేశారు.గుంటూరు జిల్లాలో గురజాల, బాపట్ల రెవెన్యూ డివిజన్లను ఏర్పాటు చేసేందుకు 1997లో ప్రతిపాదించారు.నరసరావుపేట డివిజన్‌ నుండి గురజాల, మాచర్ల నియోజకవర్గాల్లోని తొమ్మిది మండలాలను విడగొట్టి గురజాల డివిజన్ ఏర్పాటు చెయ్యాలనే ప్రతిపాదన ఉంది.పల్నాడులోని వెల్దుర్తి, రెంటచింతల, విజయపురిసౌత్‌, మాచర్ల, గురజాల, దాచేపల్లి తదితర మండలాల్లోని గ్రామాల ప్రజలు డివిజన్‌ కేంద్రమైన నరసరావుపేట వెళ్ళాలంటే కనీసం 120 కిలోమీటర్లు ప్రయాణం చేయాలి. మాచర్ల నుంచి నరసరావుపేటకు 80 కిలోమీటర్ల దూరం.అటు మాచర్ల. ఇటు పిడుగురాళ్లకు మధ్యన ఉన్న ఈ మండల కేంద్రం రెండు నియోజకవర్గాల ప్రజలకు బాగా అందుబాటులో ఉంటుంది.మాచర్ల పరిధిలో మాచర్ల, కారంపూడి, వెల్దుర్తి, రెంటచింతల, దుర్గి, గురజాల పరిధిలో పిడుగురాళ్ల, మాచవరం, దాచేపల్లి, గురజాల వస్తాయి. మాచర్ల, పిడుగురాళ్ల మున్సిపాలిటీలు కూడా ఇందులోనివే. రెండు నియోజకవర్గాల్లోని ఏడు మండలాల ప్రజలకు పోలీసు సబ్‌డివిజన్‌ సబ్ కోర్టు కూడా ఇక్కడ ఉన్నాయి.
గురజాల నియోజకవర్గంలో (1)గురజాల, (2)దాచేపల్లి, (3) మాచవరం, (4) పిడుగురాళ్ళ, మాచర్ల నియోజకవర్గంలో (1)రెంటచింతల, (2)కారంపూడి, (3)దుర్గి, (4)మాచర్ల, (5)వెల్దుర్తి.
గ్రామంలో ఒక బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 11, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు 9, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. 2 ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలలు 2 ప్రైవేటు ఆర్ట్స్, సైన్స్, డిగ్రీ కళాశాలలు ఉన్నాయి.
సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మాచర్లలో ఉంది.సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు మాచర్లలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం మాచర్లలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరులోనూ ఉన్నాయి.
గురజాలలో ఉన్న ఒక సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ముగ్గురు డాక్టర్లు, 10 మందిపారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.ఒకపశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు,ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో 8 ప్రభుత్వేతర వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టర్లు ఇద్దరు, ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఐదుగురు డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఉన్నారు.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది.బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి నీటిపారుదల వసతి ఉంది. చెరువు నీటి సౌకర్యం ఉంది.
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది.మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారాకూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు.గ్రామం సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం కిందకు రావట్లేదు.సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు.ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు.సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
గురజాలలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి.సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది.వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు (ఆంధ్రా బ్యాంక్), వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి.
సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 8 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 8 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
గురజాలలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:గురజాలలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది
పలనాటి ప్రజల ఆరాధ్య దైవమైన ఈ అమ్మవారు, ప్రజల కొంగుబంగారమై నిత్యం ధూప దీప నైవేద్యాలనందుకుంటున్నది. ఈ అమ్మవారి వార్షిక తిరునాళ్ళు, 2015,డిసెంబరు-25వ తేదీ శుక్రవారం నిర్వహించెదరు. వెండి, బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించిన అమ్మవారు దేదీప్యమానంగా వెలుగుతోంది. ఆలయాన్ని రంగురంగుల విద్యుద్దీపాలతో అందముగా అలంకరించారు. కారంపూడి తిరునాళ్ళ తరువాత విశిష్టతను చాటుకున్న తిరునాళ్ళ ఇది. గురజాలలో కులమతాలకతీతంగా జరుపుకునే పెద్ద పండుగ ఈ అమ్మవారి తిరునాళ్ళ.
అమ్మవారి వార్షిక తిరునాళ్ళ ఉత్సవాలు బియ్యం కొలతతో ప్రారంభమవుతవి. 21వ తేదీ సోమవారం రాత్రి 6 మానికల బియ్యం కొలిచి అమ్మవారి పాదలచెంత ఉంచుతారు. ఆ రోజు నుండి ప్రతి రోజూ కొలిచి, గురువారం రాత్రి విడుపు కొలత కొలుస్తారు. అమ్మవారి మహిమ వలన బియ్యం పెరుగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం. పెరిగిన బియ్యాన్ని బట్టి, పలనాడులో పంటల దిగుబడి వస్తుందని భక్తుల నమ్మకం. 
22వ తేదీ రాత్రి నుండి అమ్మవారి ఉత్సవ విగ్రహాన్ని ఆలయం నుండి ఊరేగింపుగా తీసుకొని వస్తారు. తిరునాళ్ళ ముగిసిన తరువాత రోజు శనివారం అమ్మవారి గ్రామోత్సవం ముగుస్తుంది. ఊరేగింపులో వీరులు, మాతంగి పాల్గొని అదనపు ఆకర్షణగా నిలుస్తారు. ప్రతి ఇంటి ముందు మహిళలు నీటితో వారు పోసి అమ్మవారిని పూజిస్తారు. [2] 
ఈ ఆలయం గురజాల గ్రామం నడిబొడ్డున ఉంది. ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం శ్రీరామనవమి ఉత్సవాలు వైభవంగా నిర్వహించెదరు. [3]
వరి. అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
ముక్కామల కృష్ణమూర్తి
గురజాల పట్టణంలోని గురజాలమ్మ ఆలయ పరిసరాలలో, 2017,జూన్-3న, క్రీ.శ. నాల్గవ శతాబ్దానికి చెందిన మహిసాసురమర్దని శిలా ఫలకం బయల్పడినది. ఈ ప్రతిమ లక్షణాలనుబట్టి, ఇది విష్ణుకుండినుల కాలంనాటిదిగా పురావస్తు శాస్త్రఙుల అభిప్రాయం. [4]
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 24,550. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 12,430, స్త్రీల సంఖ్య 12,120, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 5,827 ఉన్నాయి.గ్రామ విస్తీర్ణము 4,341 హెక్టారులు.
ఈ ఊరికి రైల్వే స్టేషను సదుపాయం ఉంది.