హెపటైటిస్‌-బి
హెపటైటిస్‌-బి (Hepatitis B) అనేది కాలేయానికి సంబంధించిన వ్యాధి. హెపటైటిస్‌-బి వైరస్ ద్వారా ఈ వ్యాధి వస్తుంది. ఈ వైరస్ హెపడ్నావైరస్ (Hepadnaviridae) కుటుంబానికి చెందిన వందల రకాల వైరస్లలో ఒక రకం. దీనికి సీరం హెపటైటిస్ (serum hepatitis) అని ఇంకో పేరుంది. ఈ వ్యాధి ఆసియా మరియు ఆఫ్రికా ఖండాలలో చాలా చోట్ల ప్రబలంగా ఉంది. ఒంట్లో హెపటైటిస్‌-బి వైరస్‌ ఉన్నవాళ్లు మన దేశంలో, మన ప్రాంతంలో చాలా పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్నారు. మొత్తం జనాభాలో వీరు 3-5% వరకూ ఉన్నట్టు అంచనాలు చెబుతున్నాయి. కాలేయానికి వాపు రావటం, వాంతులు, పచ్చ కామెర్లు ఈ వ్యాధి లక్షణాలు. ఈ వ్యాధి ముదిరితే కాలేయం గట్టిబడిపోయి (liver cirrhosis) లివర్ కాన్సర్ వచ్చే ప్రమాదం ఉంది
ఒకసారి హెపటైటిస్‌-బి వైరస్‌ ఒంట్లో ప్రవేశించిందంటే ఒంట్లో దాని సంఖ్య విపరీతంగా లక్షల్లో పెరిగిపోతూ అది లివర్‌ను దెబ్బతియ్యటం ఆరంభిస్తుంది. ఇక వాళ్ల రక్తంలోనూ, వీర్యంలోనూ, లాలాజలంలోనూ, ఇతరత్రా శారీరక స్రావాలన్నింటిలోనూ ఈ వైరస్‌ ఉండొచ్చు.
ఈ వైరస్ ఎక్కువగా శరీర ద్రవాల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. సెక్స్, రక్తమార్పిడి, సూదులు, సిరంజిలు తల్లినుండి బిడ్డకు సంక్రమించవచ్చును.
హెపటైటిస్‌-బి వైరస్‌ శరీరంలో ప్రవేశించిన తర్వాత సాధారణంగా చాలామందికి కొద్దిరోజుల్లో కామెర్లు వస్తాయి. దీన్ని 'అక్యూట్‌' దశ అంటారు. కామెర్లతో పాటు వికారం, అన్నం సయించకపోవటం, కొద్దిపాటి జ్వరం వంటి లక్షణాలూ ఉండొచ్చు. ఈ దశలో మనం HBsAg పరీక్ష చేస్తే 'పాజిటివ్‌' వస్తుంది. అంటే ఏదో మార్గంలో హెపటైటిస్‌-బి వైరస్‌ వీరి శరీరంలో ప్రవేశించిందని, దాని కారణంగా కామెర్లు వచ్చాయని అర్థం. వీరికి 'లివర్‌ ఫంక్షన్‌ టెస్టు'ల్లో కూడా కాస్త తేడాలుంటాయి.కామెర్లు తగ్గిన ఆర్నెల్ల తర్వాత కూడా HBsAg పరీక్ష "పాజిటివ్‌" వస్తుంటే దాన్ని దీర్ఘకాలిక సమస్యగా క్రానిక్‌ హెపటైటిస్‌గా పరిగణిస్తారు. అంటే ఇక హెపటైటిస్‌-బి వైరస్‌ శరీరంలో ఉండిపోవటానికే ప్రయత్నిస్తోందన్నట్టే.
ఇలా హెపటైటిస్‌-బి ఒంట్లో ఉండిపోతున్నా కూడా వీరిలో 60 శాతం మంది జీవితాంతం అలాగే.. ఏ సమస్యలూ లేకుండా ఉండిపోవచ్చు. వీళ్లను అన్‌ఎఫెక్టెడ్‌ క్యారియర్స్‌ అంటారు. అంటే వైరస్‌ ఒంట్లో ఉన్నందువల్ల వీళ్లకే సమస్యా ఉండదు. ఏ లక్షణాలూ, ఏ బాధలూ ఉండవు. చాలాసార్లు ఒంట్లో వైరస్‌ ఉన్న విషయం కూడా వీరికి తెలీదు. మామూలు హెల్త్‌చెకప్‌లకు వెళ్లినప్పుడో, రక్తదానం చేసినప్పుడో, గర్భం దాల్చినప్పుడు సాధారణంగా చేసే పరీక్షల్లోనే ఈ విషయం బయటపడుతుంది. మరిన్ని పరీక్షలు చేస్తే వీరికి HBsAg- పాజిటివ్‌ ఉంటుందిగానీ SGPTనార్మల్‌గానే ఉంటుంది, HBeAg నెగిటివ్‌ ఉంటుంది. వైరల్‌లోడ్‌ కూడా తక్కువే ఉంటుంది. అంటే వీళ్ల ఒంట్లో వైరస్‌ ఉందిగానీ దానివల్ల లివర్‌ ప్రభావితం కావటం లేదని అర్థం. వైరస్‌ వల్ల వీరికే సమస్యా లేకపోయినా వీరి నుంచి వైరస్‌ ఇతరులకు సంక్రమించే అవకాశం మాత్రం ఉంటుంది.ఒంట్లో వైరస్‌ నివాసం ఏర్పరచుకున్న క్రానిక్‌ హెపటైటిస్‌ బాధితుల్లో 60 శాతం మందికి ఏ ఇబ్బందీ లేకపోయినా, ఓ 40 శాతం మందికి మాత్రం భవిష్యత్తులో ఒక మోస్తరు నుంచి తీవ్రస్థాయి లివర్‌ వ్యాధులు మొదలయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. వీరికి భవిష్యత్తులో సమస్య ఎలా ఉండొచ్చు? ఎంత తీవ్రంగా ఉండొచ్చన్నది ముందే చెప్పేందుకు పరీక్షలు ఉపకరిస్తాయి.
ఒకసారి హెపటైటిస్-బి వైరస్ ఒంట్లో ప్రవేశించిందంటే ఒంట్లో దాని సంఖ్య విపరీతంగా లక్షల్లో పెరిగిపోతూ అది లివర్ను దెబ్బతియ్యటం ఆరంభిస్తుంది. ఇక వాళ్ల రక్తంలోనూ, వీర్యంలోనూ, లాలాజలంలోనూ, ఇతరత్రా శారీరక స్రావాలన్నింటిలోనూ ఈ వైరస్ ఉండొచ్చు.
ఈ వైరస్ ఎక్కువగా శరీర ద్రవాల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. సెక్స్, రక్తమార్పిడి, సూదులు, సిరంజిలు తల్లినుండి బిడ్డకు సంక్రమించవచ్చును.
హెపటైటిస్-బి వైరస్ శరీరంలో ప్రవేశించిన తర్వాత సాధారణంగా చాలామందికి కొద్దిరోజుల్లో కామెర్లు వస్తాయి. దీన్ని 'అక్యూట్' దశ అంటారు. కామెర్లతో పాటు వికారం, అన్నం సయించకపోవటం, కొద్దిపాటి జ్వరం వంటి లక్షణాలూ ఉండొచ్చు. ఈ దశలో మనం HBsAg పరీక్ష చేస్తే 'పాజిటివ్' వస్తుంది. అంటే ఏదో మార్గంలో హెపటైటిస్-బి వైరస్ వీరి శరీరంలో ప్రవేశించిందని, దాని కారణంగా కామెర్లు వచ్చాయని అర్థం. వీరికి 'లివర్ ఫంక్షన్ టెస్టు'ల్లో కూడా కాస్త తేడాలుంటాయి.
కామెర్లు తగ్గిన ఆర్నెల్ల తర్వాత కూడా HBsAg పరీక్ష "పాజిటివ్" వస్తుంటే దాన్ని దీర్ఘకాలిక సమస్యగా క్రానిక్ హెపటైటిస్గా పరిగణిస్తారు. అంటే ఇక హెపటైటిస్-బి వైరస్ శరీరంలో ఉండిపోవటానికే ప్రయత్నిస్తోందన్నట్టే.
ఇలా హెపటైటిస్-బి ఒంట్లో ఉండిపోతున్నా కూడా వీరిలో 60 శాతం మంది జీవితాంతం అలాగే.. ఏ సమస్యలూ లేకుండా ఉండిపోవచ్చు. వీళ్లను అన్ఎఫెక్టెడ్ క్యారియర్స్ అంటారు. అంటే వైరస్ ఒంట్లో ఉన్నందువల్ల వీళ్లకే సమస్యా ఉండదు. ఏ లక్షణాలూ, ఏ బాధలూ ఉండవు. చాలాసార్లు ఒంట్లో వైరస్ ఉన్న విషయం కూడా వీరికి తెలీదు. మామూలు హెల్త్చెకప్లకు వెళ్లినప్పుడో, రక్తదానం చేసినప్పుడో, గర్భం దాల్చినప్పుడు సాధారణంగా చేసే పరీక్షల్లోనే ఈ విషయం బయటపడుతుంది. మరిన్ని పరీక్షలు చేస్తే వీరికి HBsAg- పాజిటివ్ ఉంటుందిగానీ SGPTనార్మల్గానే ఉంటుంది, HBeAg నెగిటివ్ ఉంటుంది. వైరల్లోడ్ కూడా తక్కువే ఉంటుంది. అంటే వీళ్ల ఒంట్లో వైరస్ ఉందిగానీ దానివల్ల లివర్ ప్రభావితం కావటం లేదని అర్థం. వైరస్ వల్ల వీరికే సమస్యా లేకపోయినా వీరి నుంచి వైరస్ ఇతరులకు సంక్రమించే అవకాశం మాత్రం ఉంటుంది.ఒంట్లో వైరస్ నివాసం ఏర్పరచుకున్న క్రానిక్ హెపటైటిస్ బాధితుల్లో 60 శాతం మందికి ఏ ఇబ్బందీ లేకపోయినా, ఓ 40 శాతం మందికి మాత్రం భవిష్యత్తులో ఒక మోస్తరు నుంచి తీవ్రస్థాయి లివర్ వ్యాధులు మొదలయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. వీరికి భవిష్యత్తులో సమస్య ఎలా ఉండొచ్చు? ఎంత తీవ్రంగా ఉండొచ్చన్నది ముందే చెప్పేందుకు పరీక్షలు ఉపకరిస్తాయి.కొంతకాలంగా హెపటైటిస్-బి వైరస్ ఒంట్లో ఉండి లివర్ ప్రభావితమైనా కూడా ఏ సమస్యా లేకుండా గడిపేవాళ్లు కొందరైతే కొందరికి ఎప్పుడైనా తీవ్రమైన లివర్ సమస్యలు ఆరంభం కావచ్చు. తీవ్రస్థాయి కామెర్లు, లేదా పొట్ట ఉబ్బరం, జలోదరం, సరైన స్పృహ లేకపోవటం, రక్తపువాంతుల వంటి లక్షణాల్లో ఏవో ఒకటి మొదలవ్వచ్చు.కొందరికి అన్నీ రావచ్చు.కొందరికి ఇతరత్రా లివర్ సమస్యలేమీ మొదలవ్వకపోయినా.. దీర్ఘకాలంగా ఒంట్లో హెపటైటిస్-బి వైరస్ ఉన్న కారణంగా లివర్ క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
ఏ పరీక్ష ఏం చెబుతుంది?
-- 06:20, 24 జూన్ 2014 (UTC) -- 06:20, 24 జూన్ 2014 (UTC)కొందరికి ఇతరత్రా లివర్‌ సమస్యలేమీ మొదలవ్వకపోయినా.. దీర్ఘకాలంగా ఒంట్లో హెపటైటిస్‌-బి వైరస్‌ ఉన్న కారణంగా లివర్‌ క్యాన్సర్‌ వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
ఏ పరీక్ష ఏం చెబుతుంది?
ఒకసారి హెపటైటిస్-బి వైరస్ ఒంట్లో ప్రవేశించిందంటే ఒంట్లో దాని సంఖ్య విపరీతంగా లక్షల్లో పెరిగిపోతూ అది లివర్ను దెబ్బతియ్యటం ఆరంభిస్తుంది. ఇక వాళ్ల రక్తంలోనూ, వీర్యంలోనూ, లాలాజలంలోనూ, ఇతరత్రా శారీరక స్రావాలన్నింటిలోనూ ఈ వైరస్ ఉండొచ్చు.
ఈ వైరస్ ఎక్కువగా శరీర ద్రవాల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. సెక్స్, రక్తమార్పిడి, సూదులు, సిరంజిలు తల్లినుండి బిడ్డకు సంక్రమించవచ్చును.
హెపటైటిస్-బి వైరస్ శరీరంలో ప్రవేశించిన తర్వాత సాధారణంగా చాలామందికి కొద్దిరోజుల్లో కామెర్లు వస్తాయి. దీన్ని 'అక్యూట్' దశ అంటారు. కామెర్లతో పాటు వికారం, అన్నం సయించకపోవటం, కొద్దిపాటి జ్వరం వంటి లక్షణాలూ ఉండొచ్చు. ఈ దశలో మనం HBsAg పరీక్ష చేస్తే 'పాజిటివ్' వస్తుంది. అంటే ఏదో మార్గంలో హెపటైటిస్-బి వైరస్ వీరి శరీరంలో ప్రవేశించిందని, దాని కారణంగా కామెర్లు వచ్చాయని అర్థం. వీరికి 'లివర్ ఫంక్షన్ టెస్టు'ల్లో కూడా కాస్త తేడాలుంటాయి.
కామెర్లు తగ్గిన ఆర్నెల్ల తర్వాత కూడా HBsAg పరీక్ష "పాజిటివ్" వస్తుంటే దాన్ని దీర్ఘకాలిక సమస్యగా క్రానిక్ హెపటైటిస్గా పరిగణిస్తారు. అంటే ఇక హెపటైటిస్-బి వైరస్ శరీరంలో ఉండిపోవటానికే ప్రయత్నిస్తోందన్నట్టే.
ఇలా హెపటైటిస్-బి ఒంట్లో ఉండిపోతున్నా కూడా వీరిలో 60 శాతం మంది జీవితాంతం అలాగే.. ఏ సమస్యలూ లేకుండా ఉండిపోవచ్చు. వీళ్లను అన్ఎఫెక్టెడ్ క్యారియర్స్ అంటారు. అంటే వైరస్ ఒంట్లో ఉన్నందువల్ల వీళ్లకే సమస్యా ఉండదు. ఏ లక్షణాలూ, ఏ బాధలూ ఉండవు. చాలాసార్లు ఒంట్లో వైరస్ ఉన్న విషయం కూడా వీరికి తెలీదు. మామూలు హెల్త్చెకప్లకు వెళ్లినప్పుడో, రక్తదానం చేసినప్పుడో, గర్భం దాల్చినప్పుడు సాధారణంగా చేసే పరీక్షల్లోనే ఈ విషయం బయటపడుతుంది. మరిన్ని పరీక్షలు చేస్తే వీరికి HBsAg- పాజిటివ్ ఉంటుందిగానీ SGPTనార్మల్గానే ఉంటుంది, HBeAg నెగిటివ్ ఉంటుంది. వైరల్లోడ్ కూడా తక్కువే ఉంటుంది. అంటే వీళ్ల ఒంట్లో వైరస్ ఉందిగానీ దానివల్ల లివర్ ప్రభావితం కావటం లేదని అర్థం. వైరస్ వల్ల వీరికే సమస్యా లేకపోయినా వీరి నుంచి వైరస్ ఇతరులకు సంక్రమించే అవకాశం మాత్రం ఉంటుంది.ఒంట్లో వైరస్ నివాసం ఏర్పరచుకున్న క్రానిక్ హెపటైటిస్ బాధితుల్లో 60 శాతం మందికి ఏ ఇబ్బందీ లేకపోయినా, ఓ 40 శాతం మందికి మాత్రం భవిష్యత్తులో ఒక మోస్తరు నుంచి తీవ్రస్థాయి లివర్ వ్యాధులు మొదలయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. వీరికి భవిష్యత్తులో సమస్య ఎలా ఉండొచ్చు? ఎంత తీవ్రంగా ఉండొచ్చన్నది ముందే చెప్పేందుకు పరీక్షలు ఉపకరిస్తాయి.కొంతకాలంగా హెపటైటిస్-బి వైరస్ ఒంట్లో ఉండి లివర్ ప్రభావితమైనా కూడా ఏ సమస్యా లేకుండా గడిపేవాళ్లు కొందరైతే కొందరికి ఎప్పుడైనా తీవ్రమైన లివర్ సమస్యలు ఆరంభం కావచ్చు. తీవ్రస్థాయి కామెర్లు, లేదా పొట్ట ఉబ్బరం, జలోదరం, సరైన స్పృహ లేకపోవటం, రక్తపువాంతుల వంటి లక్షణాల్లో ఏవో ఒకటి మొదలవ్వచ్చు.కొందరికి అన్నీ రావచ్చు.కొందరికి ఇతరత్రా లివర్ సమస్యలేమీ మొదలవ్వకపోయినా.. దీర్ఘకాలంగా ఒంట్లో హెపటైటిస్-బి వైరస్ ఉన్న కారణంగా లివర్ క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
ఏ పరీక్ష ఏం చెబుతుంది?
కొందరికి ఇతరత్రా లివర్‌ సమస్యలేమీ మొదలవ్వకపోయినా.. దీర్ఘకాలంగా ఒంట్లో హెపటైటిస్‌-బి వైరస్‌ ఉన్న కారణంగా లివర్‌ క్యాన్సర్‌ వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
ఏ పరీక్ష ఏం చెబుతుంది?
ఇది సోకకుండా చూసుకోవాలంటే ముందస్తు జగ్రత్తలు కొన్ని తీసుకోవాలి
టీకాలునాయి కాబట్టి హెపటైటిస్‌-బి బాధితులు ఈ విషయం ముందుకానే అందరికీ తెలిపి, వారి అనుమతితో నిశ్చింతగా పెళ్ళి చేసుకోవచ్చు. భాగస్వామికి తప్పకుండా హెపటైటిస్‌-బి టీకా మూడు డోసులు ఇప్పించాలి. మూడో డోసు కూడా పూర్తయిన రెండు నెలల తర్వాతే సాధారణ సెక్సు జీవితాన్ని ప్రారంభించాలి. కొన్ని సందర్భాల్లో సిరోసిస్‌ వచ్చినవాళ్లు తప్పించి మిగతా అందరూ (అన్‌అఫెక్టెడ్‌ క్యారియర్స్‌ కూడా) పిల్లలను కూడా కనొచ్చు.
గర్భిణులంతా తప్పనిసరిగా HBsAg పరీక్ష చేయించుకోవాలి. హెపటైటిస్‌-బి ఉన్నా కూడా బిడ్డలను కనొచ్చు. గర్భస్రావాలు చేయించుకోవాల్సిన అవసరమే లేదు. కాకపోతే పుట్టగానే బిడ్డకు ఒక తొడకు HBIGఇమ్యూనోగ్లోబ్యులిన్ల ఇంజక్షన్‌, మరో తొడకి హెపటైటిస్‌-బి టీకా రెండు తప్పకుండా ఇవ్వాలి. నెల రోజులకు మరో టీకా, ఆర్నెల్లకు మరో టీకా ఇప్పించాలి. దీంతో తల్లి నుంచి బిడ్డకు వైరస్‌ సంక్రమించకుండా 95% వరకూ నివారించవచ్చు.