ముసునూరు
ముసునూరు కృష్ణా జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన నూజివీడు నుండి 12 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1495 ఇళ్లతో, 6095 జనాభాతో 2206 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2883, ఆడవారి సంఖ్య 3212. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1885 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 70. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589040.పిన్ కోడ్: 521207, ఎస్.టి.డి.కోడ్=08656.
ముసునూరి కమ్మరాజులు ఈ గ్రామము నకు చెందినవారు. కాకతీయ సామ్రాజ్యం తరువాత మహమ్మదీయులను తరిమి తెలుగు నేలను పాలించారు.
ముసునూరు మండలానికి, జిల్లా ముఖ్యపట్టణము మచిలీపట్నమునకు 85 కి.మీ దూరం
సముద్రమట్టానికి 16 మీ.ఎత్తు Time zone: IST (UTC+5:30)
యెల్లాపురం 5 కి.మీ, చెక్కపల్లి 5 కి.మీ, వలసపల్లి 5 కి.మీ, కాట్రేనిపాడు 6 కి.మీ, గుళ్ళపూడి 6 కి.మీ
నూజివీడు, లింగపాలెం, పెదవేగి, చాట్రాయి
ముసునూరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. ధర్మాజీగూడెం, విజయరాయి నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: విజయవాడ 55కి.మీ దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నూజివీడులో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఏలూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నూజివీడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నూజివీడులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
ముసునూరులో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , 10 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. 
సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి. 
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ది కృష్ణా జిల్లా సహకార కేంద్ర బ్యాంక్ లిమిటెడ్.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
భూగర్భజలాలే ముఖ్యమైన నీటివనరు. నాగార్జున సాగర్ కాలువ ఒకటి ఈ గ్రామం వ్యవసాయానికి నిర్మించారు గాని దానిద్వారా నీరు సరిగా అందడంలేదు. నగరాల చెరువు, పెద్ద చెరువు, చిన్న చెరువు, నెలపాటి కుంట, ముత్తనబోయిన కుంట.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీ రేగుల గోపాలకృష్ణ సర్పంచిగా 850 ఓట్లఆధిక్యంతో గెలుపొందారు. [3]
ఈ ఆలయంలో స్వామివారి కళ్యాణం, 2015,మార్చ్-4వ తేదీ, బుధవారంనాడు, అంగరంగవైభవంగా నిర్వహించారు. కళ్యాణానికి ముందు ఎదురుకోలు ఉత్సవం అందరినీ ఆకట్టుకున్నది. పెళ్ళికుమారుడైన వెంకటాచలస్వామివారి తరఫున దేవినేని వంశీయులు, పెళ్ళి కుమార్తె శ్రీదేవి అమ్మవారి తరఫున చలసాని, రేగుల, అట్లూరి వంశీయులు చేరి, ఒకరినొకరు సరసాలు ఆడుకుంటూ పెళ్ళికుమారుడిని, కల్యాణమండపానికి ఆహ్వానం పలికే ఘట్టం ఆద్యంతం అందరినీ ఆకట్టుకున్నది. గ్రామస్థులు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొని ఉత్సాహంగా తిలకించారు. అనంతరం ప్రధాన అర్చకులు స్వామివారి కళ్యాణాన్ని సంప్రదాయబద్ధంగా నిర్వహించారు. గురువారం ఉదయం, ప్రత్యేకపూజల అనంతరం, విష్ణుసహస్రనామ పారాయణం, అనంతరం గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. ముసునూరు కోలాటసమాజం వారు, కోలాటం నిర్వహించారు. స్వామివారిని ట్రాక్టరుపై గ్రామంలోని అన్ని వీధులలోనూ ఊరేగించారు. [6]
స్థానిక పడమటి వీధిలోని ఈ ఆలయంలో 2017,మార్చ్-18వతేదీ శనివారంనాడు స్వామివారికి వార్షిక పూజలు ఘనంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా ఉదయం అభిషేకాలు అనంతరం స్వామివారి కళ్యాణ వేడుకలు నిర్వహించారు. సాయంత్రం కోలాట ప్రదర్శన నిర్వహించారు. ఈ వేడుకలకై, 17వతేదీ శుక్రవారంనాడు, అలయాన్ని రంరంగుల విద్యుద్దీపాలతో అందంగా అలంకరించారు. శుక్రవారం నుండియే ఆలయంలో భక్తుల సందడి ప్రారంభమైనది. [7]
స్థానిక బి.సి.కాలనీలో నూతనంగా నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో, 800 కిలోల బరువైన శ్రీ అభయాంజనేయస్వామి విగ్రహ ప్రతిష్ఠ సందర్భంగా, 2014, ఆగస్టు-20 బుధవారం నాడు, స్వామివారి గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. 21వ తేదీ గురువారం నాడు ఉదయం 9-15 గంటలకు, విగ్రహ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం వేదపండితుల మంత్రోచ్ఛారణల మధ్య, కన్నులపండువగా నిర్వహించారు. [4] & [5]
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 9 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. 
ముసునూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ముసునూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ముసునూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ఈ గ్రామంలో వరి, పుగాకు, మామిడి ప్రధానమైన పంటలు. ఇంకా కొబ్బరి, కూరగాయలు, పండ్లతోటలు, పామాయిల్ వ్యసాయం కూడా జరుగుతున్నది. 
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
ముసునూరి లలిత్ బాబు:- చదరంగంలో, ఇతడు ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి నాల్గవ గ్రాండ్ మాస్టర్. భారతదేశంలో 26వ గ్రాండ్ మాస్టర్. [2]
ఈ గ్రామములో 7.25 లక్షల రూపాయల వ్యయంతో నూతనంగా నిర్మించిన ఘనవ్యర్ధాల కేంద్రాన్ని, 2017,మార్చ్-25న ప్రారంభించారు. ఆరువేల జనాభా ఉన్న ఈ గ్రామములో ప్రతి ఇంటికీ రెండు బుట్టలను ఇచ్చి, తడి చెత్త, పొడిచెత్త, వేరువేరుగా సేకరించి, ప్రత్యేకంగా నియమించిన సిబ్బంది రిక్షాలద్వారా ఈ కేంద్రానికి తీసికొని వచ్చెదరు. ఈ కేంద్రంలో ఆ చెత్తను వర్మీ కంపోస్టు ఎరువులు తయారుచేసి, రైతులకు విక్రయించెదరు. ఆ విధంగా ఈ కేంద్రం ద్వారా గ్రామము, స్వచ్ఛతతోపాటు, ఆర్థిక వనరులను గూడా ఏర్పరచుకోగలదు. [8]
ముసునూరి నాయకులువాడుక భాష తెలుగు.
[2] ది హిందు దినపత్రిక; 2012,జనవరి-11; 2వపేజీ.
[3] ఈనాడు కృష్ణా; 2013,జులై-25; 8వపేజీ.
[4] ఈనాడు కృష్ణా; 2014,ఆగస్టు-21; 3వపేజీ.
[5] ఈనాడు కృష్ణా; 2014,ఆగస్టు-22; 9వపేజీ. 
[6] ఈనాడు కృష్ణా; 2015,మార్చ్-6; 10వపేజీ.
[7] ఈనాడు అమరావతి/నూజివీడు; 2017,మార్చ్-19; 1వపేజీ. 
[8] ఈనాడు అమరావతి/నూజివీడు; 2017,మార్చ్-26; 2వపేజీ.