మల్లవరం (మద్దిపాడు మండలం)
మల్లవరం ప్రకాశం జిల్లా మద్దిపాడు మండలం లోని గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523 263., ఎస్.టి.డి. కోడ్ = 08592.
రీ.శ. 13వ శతాబ్దంలో అద్దంకిని పరిపాలించిన రెడ్డిరాజుల వంశానికి చెందిన వేమారెడ్డి, కందుకూరు దుర్గాన్ని ఆక్రమించుకునేటందుకు, తన సోదరుడైన మల్లారెడ్డి నాయకత్వంలో సైన్యాన్ని పంపి విజయాన్ని సాధించాడు. అయితే ఈ దండయాత్రలో అధికంగా ప్రాణనష్టం జరగడంతో వేమారెడ్డి, క్రీ.శ.1277 లో చంద్రగ్రహణ సమయంలో యగ్నాన్ని నిర్వహించి, మల్లవరానికి చేరుకొని స్వామిని దర్శించి పూజించి, ఆలయాన్ని నిర్మించినట్లు, తన సోదరుడి పేరుతో "మల్లవరం" అనే గ్రామాన్ని నిర్మించి అగ్రహారంగా ఇచ్చినట్లు చారిత్రిక ఆధారాలు వెల్లడించుచున్నవి. [3]
ఈ గ్రామం, ఒంగోలు పట్టణానికి 20 కి.మీ.దూరంలో, గుండ్లకమ్మ నదీ తీరంలో ఉంది.
తూర్పున నాగులుప్పలపాడు మండలం, దక్షణాన సంతనూతలపాడు మండలం, దక్షణాన ఒంగోలు మండలం, ఉత్తరాన కొరిసపాడు మండలం.
ఈ గ్రామ పంచాయతీకి 2013,జూలై23న జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీ రావిపాటి రాంబాబు, రెండు ఓట్ల మెజారిటీతో, రీ కౌంటింగులో, సర్పంచి పదవిని దక్కించుకున్నారు. [2]
మల్లవరం గ్రామంలోని కొండపైన, గుండ్లకమ్మ జలాశయం వద్ద ఉన్న ఈ ఆలయం, ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణంలో భక్తులకు నయనానందాన్ని కల్గించుచూ, దర్శనమిస్తుంది. తూర్పు అభిముఖంగా ఉన్న ఈ ఆలయ ప్రధాన ప్రవేశద్వారం పైన గాలిగోపురం నిర్మాణమై ఉంది. ఈ గోపురం ఐదు అంతస్తులతో పై భాగంలో ఏడు గోపుర కలశాలను కలిగి ఉంది. ఈ గోపుర ద్వారానికి ముందు ఇరువైపులా శ్రీ ఆంజనేయస్వామి, శ్రీ గరుడాళ్వారుల విగ్రహాలున్నవి. 20 అడుగుల ఎత్తు ఉన్న ఈ విగ్రహాలు భక్తులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంటవి. ఈ గోపురద్వారానికి ఇరువైపులా ఒక ఆలయం ఉంది. ఈ ఆలయానికి దిగువున తొలిపూజలందుకునే వినాయకుడు కొలువుదీరి ఉన్నాడు. తరువాత ఉన్న ఆలయంలో శ్రీ పద్మావతీ అమ్మవారు కొలువుదీరి ఉన్నారు. ప్రధాన ఆలయ ప్రాంగణంలో రెండు ఆలయాలు ఎదురెదురుగా దర్శనమిచ్చును. ఒక ఆలయం తూర్పు అభిముఖంగా ఉండగా, మరొకటి దానికి ఎదురుగా పశ్చిమాభిముఖంగా ఉంది. తూర్పు అభిముఖంగా ఉన్న ప్రధానాలయ గర్భాలయంలో మూడు అడుగుల ఎత్తులో, శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామివారు చతుర్భుజాలను కలిగి, శంఖు. చక్ర, కటి, వరద హస్తాలతో, దివ్య మనోహర రూపంతో కొలువుదీరి దర్శనమిచ్చెదరు. ఈ ఆలయానికి ఎదురుగా పశ్చిమాభిముఖంగా ఉన్న ఆలయంలో క్షేత్రపాలకుడైన శ్రీ ఆంజనేయస్వామివారు ఆరడుగుల ఎత్తులో, నమస్కార భంగిమలో శ్రీ దాసాంజనేయస్వామిగా కొలువుదీరి ఉన్నారు. ఈ ఆలయంలో వార్షిక బ్రహ్మోత్సవాలు ప్రతి సంవత్సరం, వైశాఖ మాసంలో (మే నెలలో) వారం రోజులపాటు అత్యంత వైభవంగా నిర్వహించెదరు. ఈ బ్రహ్మోత్సవాల సమయంలో జరిగే ధ్వజారోహణ జరిగే రోజులలో, సంతానం లేనివారు ప్రసాదం స్వీకరించి, రాత్రి నిద్ర చేస్తే, సంతానం కలుగుతుందని భక్తుల విశ్వాసం. అంతేగాక, ఈ ఉత్సవాలలో భాగంగా స్వామివారి కళ్యాణం, కన్నులపడువగా నిర్వహించెదరు. వివాహం ఆలస్యం అవుతున్నవారు స్వామివారి కళ్యాణోత్సవాలలో పాల్గొని స్వామివార్ల తలంబ్రాలను తలపైన వేసుకుంటే శీఘ్రంగా వివాహాలు కుదురుతవని భక్తుల నమ్మకం. [3]&[4]
ఈ ఆలయంలో 2017,జులై-9న నిత్యాన్నదాన పథకాన్ని ప్రారంభించినారు. ఈ సంద్రభంగా 500 మందికి అన్నప్రసాద వితరణ చేపట్టినారు. [7]
మల్లవరం గ్రామ సమీపంలోని గుండ్లకమ్మ జలాశయం వద్దగల శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామివారి ఆలయ ఆవరణలో ఉన్న ఉపాలయం ఇది. ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం, హనుమజ్జయంయంతి ఉత్సవాలు, 11 రోజులపాటు వైభవంగా నిర్వహించెదరు. ఈ 11 రోజులూ, ప్రత్యేక పూజా కర్యక్రమాలు నిర్వహించెదరు మరియూ హనుమాన్ చాలీసా గానం చేసెదరు. 11వ రోజున స్వామివారికి గ్రామోత్సవం అనిర్వహించెదరు మరియూ విచ్చేసిన భక్తులకు అన్నదానం నిర్వహించెదరు. [5]
ఈ గ్రామం ప్రక్కనే గుండ్లకమ్మ ప్రాజెక్టు, జలాశయం, పార్కులూ ఉన్నాయి. ఆదివారాలు, సెలవు దినాలలో ఇక్కడికి యాత్రికులు వచ్చెదరు.
ఇది జిల్లావాసుల సాగు, త్రాగునీట్ అవసరాలను తీర్చుచున్నది. ఇందులో భాగంగా మత్స్యశాఖ అధికారులు జలాశయంలో చేపల పెంపకం ప్రారంభించినారు. రాష్ట్రంలో ఉన్న ఎందరో మత్స్యకారులు ఇందులో చేపలు పట్టుకుని జీవనం సాగించేలాగా అనుమతులు ఇచ్చినారు. ఇలా సుమారు 20,000 మంది మత్స్యకారులు గుండ్లకమ్మ జాలాశయాన్ని నమ్ముకుని జీవనం సాగించుచున్నారు. ఈ సంవత్సరం అధికారులు ఇందులో చేపపిల్లలను వేయుటకు, 60 లక్షల వ్యయంతో, కేజ్ కల్చర్ అను పద్ధతిని పాటించడం మొదలు పెట్టినారు. ఈ విధానం మత్స్యకారుల జీవనవిధానానికి భరోసా ఇచ్చుచున్నది. [6]
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,977. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,000, మహిళల సంఖ్య 977, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 498 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 814 హెక్టారులు.
[2] ఈనాడు మెయిన్; 2013,జులై-24; 3వపేజీ.
[3] ఆంధ్రభూమి వారపత్రిక; 2014,మే-15; 17,18పేజీలు.
[4] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014,మే-15; 2వపేజీ.
[5] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2015,మే-22; 2వపేజీ.
[6] ఈనాడు ప్రకాశం; 2017,జూన్-19; 8వపేజీ. 
[7] ఈనాడు ప్రకాశం; 2017,జులై-10; 1వపేజీ.
ఇదే పేరుతో మరి కొన్ని గ్రామాలున్నాయి. వాటి లింకులకొరకు అయోమయ నివృత్తి పేజీ మల్లవరం చూడండి.