రాజోలి
రాజోలి తెలంగాణ రాష్ట్రం, జోగులాంబ గద్వాల జిల్లాలో ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము.
ఇది సమీప పట్టణమైన కర్నూలు నుండి 30 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. ఇది మండలములోని పెద్ద గ్రామాలలో ఒకటి. మండల కేంద్రమైన వడ్డేపల్లితో పాటు ఇది కూడా పెద్ద గ్రామ పంచాయతి. ఈ గ్రామము కర్నూలు జిల్లా సరిహద్దులో ఉంది.
ఈ గ్రామవాసులు నిత్యావసరాలకు కర్నూలు తరచూ వెళ్ళడం జర్గుతుంది. బస్సు సదుపాయాలు కూడా కర్నూలు నుంచి అధికంగా ఉన్నాయి.ఈ గ్రామం తుంగభద్ర నది పై కల సుంకేశుల డ్యాం ప్రక్కనే ఉంది. డ్యాం గేట్లు తెరిచినప్పుడు వడ్డేపల్లి మార్గములో కల వాగు నిండి రోడ్డు సౌకర్యమునకు ఆటంకం కల్గుతుంది. ఇక్కడ రాజుల కాలం నాటి కోట ఉంది. ఇది రాజోళి కోటగా ప్రసిద్ధి చెందినది. 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారము ఈ గ్రామ జనాభా 11,617. ఇందులో మహిళల సంఖ్య 5883 మరియు పురుషుల సంఖ్య సంఖ్య 5734. ఈ గ్రామంలో ఉన్న గృహాలు 2087.ప్రస్తుతం 13000 ఉన్నట్లు అంచనా.
లోగడ రాజోలి గ్రామం లోగడ మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, గద్వాల రెవిన్యూ డివిజను పరిధిలోని వడ్డేపల్లి మండలానికి చెందినది.
2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల పునర్య్వస్థీకరణలో భాగంగా రాజోలి గ్రామాన్ని (1+10) పదకొండు గ్రామాలుతో నూతన మండల కేంధ్రంగా జోగులాంబ గద్వాల జిల్లా,గద్వాల రెవెన్యూ డివిజను పరిధిలో చేర్చుతూ ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు జారీచేసింది.
రాజోలి గ్రామ పాలన గ్రామ పంచాయతిచే నిర్వహించబడుతుంది. ఇది మేజర్ (ప్రకటిత) గ్రామ పంచాయతి. గద్వాల డివిజన్‌లోని 5 మేజర్ గ్రామ పంచాయతిలలో ఇది ఒకటి. ఈ గ్రామ పంచాయతి పరిధిలో రెండు శివారు గ్రామాలు ఉన్నాయి. అవి పి.గార్లపాడు మరియు తుమ్మలపల్లి. ఈ గ్రామ పంచాయతి పరిధిలో 16 వార్డులు ఉన్నాయి. ప్రతి వార్డు తరఫున ఒక వార్డు మెంబరు గ్రామ పంచాయతిలో సభ్యుడిగా కొనసాగుతాడు.
రాజోలి గ్రామములో ఒక ఉన్నత పాఠశాల, ఒక ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల మరియు ఒక ప్రాథమిక పాఠశాల, ఒక ఉర్దు పాఠశాల ఉంది. ఉన్నత పాఠశాల విద్య పూర్తయిన విద్యార్థులు 8 కిలోమీటర్ల దూరంలో మండల కేంద్రమైన వడ్డేపల్లి గ్రామంలోని జూనియర్ కళాశాలకు వెళ్ళవలసి వస్తుంది. రాజోలి గ్రామంలో షెడ్యూల్డ్ కులాల విద్యార్థులకై వసతిగృహం (హాస్టల్) ఉంది.సమీప బాలబడి వడ్డేపల్లిలో ఉంది.
సమీప జూనియర్ కళాశాల వడ్డేపల్లిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు కర్నూలులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ కర్నూలులో ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల వడ్డేపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు కర్నూలులోనూ ఉన్నాయి.
రాజోలిలో ఉన్న రెండు ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాల్లో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక డిస్పెన్సరీలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో14 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టర్లు నలుగురు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు 10 మంది ఉన్నారు. మూడు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
రాజోలిలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
రాజోలి గ్రామములో ఆంధ్రా బ్యాంకు శాఖ ఉంది.2013 దీపావళి రోజు ఆంధ్రా బ్యాంకు ATM కూడా ప్రార౦భి౦చబడింది.
వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
రాజోలిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:రాజోలిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.రాజోలి గ్రామము తుంగభద్ర నది ఒడ్డున ఉంది కాబట్టి నీటిపారుదల సౌకర్యమునకు ఇబ్బంది లేదు. ఇక్కడ పండే పంటలలో ప్రధానమైనవి వరి, మొక్కజొన్న. ఉల్లిగడ్డలు, మిరప మొదలగునవి.రాజోలిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వరి, జొన్న
గ్రామములోని ప్రముఖ దేవాలయాలు:
గ్రామములో ఒక సినిమా థియేటర్ ఉంది.
అక్టోబరు 2, 2009న తుంగభద్ర నది ఉప్పొంగిరావడంతో పురాతన దేవస్థానాలతో సహా వందల ఇండ్లు నీటిలో పూర్తిగా మునిగిపోయాయి..వేలాది ప్రజలు గుట్టపై చేరి నిరాశ్రయులుగా సహాయం కోసం వేచిచూశారు. గత వందేళ్ళలో ఇంత అధికస్థాయిలో గ్రామంలోకి నీరు రావడం ఇదే తొలిసారి. సహాయక చర్యలలో భాగంగా ఫిబ్రవరి 17, 2010న ఈనాడు సహాయనిధి తరఫున చేనేత కార్మికులకు మగ్గాలు అందజేశారు.