భూవైజ్ఞానిక కాల రేఖ
భూవైజ్ఞానిక కాల రేఖ, భూమి పొరల వయసును బట్టి కాలాన్ని నిర్ణయించే పద్ధతి. భూమి చరిత్రలో జరిగిన ఘటనల కాలాన్ని వివరించేందుకు జియాలజిస్టులు, పేలియోంటాలజిస్టులూ ఈ కాలరేఖను వాడుతారు. ఈ వ్యాసంలో చూపించిన కాలపట్టికలోని పేర్లు, కాలం, రంగులను ఇంటర్నేషనల్ కమిషన్ ఆన్ స్ట్రాటిగ్రాఫీ (ICS) వారు ఆమోదించినవి.
ఈ కాలనిర్ణయంలో ప్రాథమిక విభాగం ఇయాన్. హాడియన్, ఆర్కియన్, ప్రోటెరోజోయిక్, ఫానెరోజోయిక్ అనేవి ఇయాన్లు. వీటిలో మొదటి మూడింటినీ కలిపి ప్రికాంబ్రియన్ సూపర్‌ ఇయాన్ అనవచ్చు. ఇయాన్లను ఎరాలుగా, ఎరా ను పీరియడ్ లుగా, ఇపోక్ లుగా, ఏజ్ లుగా విభజించారు.
ఇయాన్‌లు, ఎరాలు, పీరియడ్లు, ఇపోక్‌లు, ఏజ్‌లలో ఏర్పడిన రాతి పొరలను వరుసగా ఇయానోదెం, ఎరాదెం, సిస్టమ్‌, సీరీస్, స్టేజ్ అని పిలుస్తారు.
కాలాన్ని మరింతగా వర్గీకరించేందుకు జియాలజిస్టులు ""తొలి"", ""మధ్య"", ""చివరి"" అనే విశేషణాలను, రాతి పొరలను వర్గీకరించేందుకు ""కింది"", ""మధ్య"", ""పైని"" అనే విశేషణాలనూ వాడుతారు. ఉదాహరణకు కింది జురాసిక్ సీరీస్ అనేది తొలి జురాసిక్ ఇపోక్ కాలాన్నిసూచిస్తుంది.
రేడియోమెట్రిక్ డేటింగ్ ప్రకారం భూమి వయసు 4540 కోట్ల సంవత్సరాలని తెలుస్తోంది. భూమి చరిత్రలో జరిగిన సంఘటనల ఆధారంగా చరిత్రను వివిధ కాలాలుగా వర్గీకరించారు. భూమి పొరల్లో చోటు చేసుకున్న మార్పులు అప్పట్లో ఏర్పడిన పెద్ద సంఘటనలను (మూకుమ్మడి వినాశనం వంటివి) సూచిస్తాయి . ఈ మార్పులను బట్టి కాలరేఖలో కాల విస్తృతులను (టైమ్ స్పాన్) నిర్ణయించారు. ఉదాహరణకు, క్రెటేషియస్, పేలియోజీన్ పీరియడ్ల సరిహద్దును క్రెటేషియస్-పేలియోజీన్ వినాశక ఘటనను నిర్వచిస్తుంది. ఈ ఘటనలో ఎగరలేని డైనోసార్లతో పాటు అనేక జీవులు అంతరించాయి. అంతకంటే ప్రాచీన కాలవిస్తృతులను, అంటే విశ్వసనీయమైన శిలాజ ఆధారాలు లభించని కాలాలకు (ప్రోటెరోజోయిక్ ఇయాన్ కు ముందు), నిరపేక్షిక కాలం ప్రకారం నిర్వచించారు.
ఒకే కాలానికి చెందినప్పటికీ వివిధ ప్రదేశాల్లోని శిలాజాలు విభిన్నంగా ఉండటంతో ఆయా కాలాలకు వివిధ ప్రాంతాల్లో విభిన్నమైన పేర్లు పెట్టారు. ఉదాహరణకు ఉత్తర అమెరికాలో కింది కాంబ్రియన్‌ను వాకోబియన్ అని పిలవగా, అదే కాలాన్ని తూర్పు ఆఫ్రికా, సైబీరియాల్లో అలెక్సియన్, అడబానియన్, బోటోమియన్ అనే మూడు భాగాలుగా విభజించారు. వీటన్నిటినీ క్రోడీకరించి, సార్వత్రికంగా ఒకే పేరుతో నిర్వచించడం ICS వారి కీలకమైన పనుల్లో ఒకటి.
రాళ్లలో లభించే ఆల్చిప్పల శిలాజాలు, సముద్ర తీరాల్లో లభించే ఆల్చిప్పలను పోలి ఉండటాన్ని గమనించిన అరిస్టాటిల్ (సా.శ.పూ. 384-322), దీర్ఘకాలంలో భూమి, సముద్రాల స్థానాలు పరస్పరం మారుతూ ఉండేవని భావించాడు. లియోనార్డో డా విన్సీ (1452–1519) ఈ భావనతో ఏకీభవించాడు.
17 వ శతాబ్దం చివర్లో నికోలస్ స్టెనో (1638–1686) భూవైజ్ఞానిక కాల రేఖను నిర్వచించే మూల సూత్రాలను తయారుచేసాడు. రాతి పొరలు ఒకదానిపై ఒకటి ఏర్పడుతూ ఉంటాయి. ఒక్కొక్క పొర ఒక్కొక్క కాల ఖండాన్ని సూచిస్తూ ఉంటుంది అని అతడు సూత్రీకరించాడు. ప్రతి రాతి పొర, దాని పైదాని కంటే పాతదిగాను, దాని కింది దాని కంటే కొత్తదిగానూ ఉంటుందని కూడా అతడు చెప్పాడు. స్టెనో సూత్రాలు సరళంగానే ఉన్నప్పటికీ, వాటిని అనువర్తింపజేయడంలో సవాళ్ళు ఎదురయ్యాయి.
18 వ శతాబ్దంలో జియాలజిస్టులు కింది విషయాలను తెలుసుకున్నారు:భూమిపై ఎక్కడైనా వర్తింపజేయగల భూవైజ్ఞానిక కాల రేఖ తయారీ కోసం గట్టి ప్రయత్నాలు 18 వ శతాబ్దపు తుది భాగంలో జరిగాయి. వెర్నర్ తదితరులు చేసిన తొలి ప్రయత్నాల్లో భూమి పైపొరల్లోని రాళ్ళను నాలుగు రకాలుగా విభజించారు: ప్రైమరీ (ప్రాథమిక), సెకండరీ (ద్వితీయ), టెర్షియరీ (తృతీయ), క్వాటర్నరీ (చతుర్థ).
ఈ సిద్ధాంతం ప్రకారం ఆయా రాళ్ళు భూమి చరిత్రలో ఆయా విభాగాలకు చెందినవి. దీనికనుగుణంగా టెర్షియరీ పీరియడ్ అని, టెర్షియరీ రాళ్ళు అనీ పిలవడం సాధ్యపడింది. వాస్తవానికి, "టెర్షియరీ" అనే వాడుక (ప్రస్తుతం పేలియోజీన్, నియోజీన్ అని పిలుస్తున్నారు) 20 వ శతాబ్దంలో కొన్నాళ్ళ వరకూ కూడా వ్యాప్తిలో ఉండేది. "క్వాటర్నరీ" అనే పేరు ఇప్పటికీ వాడుకలో ఉంది. ఇది వర్త్మాన కాలాన్ని సూచిస్తుంది.
విలియం స్మిత్, జార్జెస్ కూవియర్, జీన్ డి ఒమాలియస్ డి హలోయ్, అలెగ్సాంద్ర్ బ్రోనియార్ట్ లు శిలాజాల లభ్యతను బట్టి భూపొరలను గుర్తించడం 19 వ శతాబ్దపు తొలి నాళ్ళలో మొదలుపెట్టారు. ఈ పద్ధతి భూమి చరిత్రను మరింత కచ్చితంగా విభజించేందుకు దోహదం చేసింది. దేశాల, ఖండాల హద్దులకు అతీతంగా భూపొరల సంబంధాలను గమనించేందుకు ఇది ఉపయోగపడింది. రెండు వేరువేరు పొరల్లో ఒకే రకమైన శిలాజాలు ఉంటే, ఆ పొరలు ఒకదానికొకటి ఎంత దూరంలో ఉన్నప్పటికీ, అవి రెండూ ఒకే సమయంలో ఏర్పడి ఉండటానికి సంభావ్యత ఎక్కువగా ఉంటుంది. 1820, 1850 ల మధ్య ఐరోపాలో జరిగిన శిలాజ అధ్యయనాలతో తయారు చేసిన భూవైజ్ఞానిక పీరియడ్లు ఇప్పటికీ వినియోగంలో ఉన్నాయి.
కాల రేఖను తయారు చెయ్యడంపై తొలుత బ్రిటిషు శాస్త్రవేత్తలు ఎక్కువగా పనిచేసారు. అందుచేతనే ఇందులోని పేర్లు వారి ఆధిపత్యాన్ని సూచిస్తాయి. "కాంబ్రియన్" అనేది వేల్స్ కు మరో పేరు. ఒర్డోవీసియన్, సిల్యూరియన్ అనేవి వేల్స్ జాతుల పేర్లు. వేల్స్ ప్రాంతంలో భూపొరల కాలాన్ని సూచిస్తూ ఈ పేర్లు పెట్టారు.   . ఇంగ్లాండులోని డెవన్ ప్రాంతాన్ని సూచిస్తూ డెవోనియన్ అనే పేరు పెట్టారు. రష్యాలోని పెర్మ్ ప్రాంతాన్ని సూచిస్తూ పెర్మియన్ అనే పేరు పెట్టారు. అయితే, ఇతర దేశాలను సూచిస్తూ కూడా కొన్ని పేర్లు పెట్టారు. వాయవ్య ఐరోపాలోను, జర్మనీలోనూ కనిపించే మూడు విభిన్న రాతిపొరలను ట్రయాస్ అంటారు. ఈ పేరుమీదుగా ట్రయాసిక్ అనే పేరు వచ్చింది. జురా పర్వతాల్లో విస్తృతంగా కనబడే సముద్ర సున్నపురాతి పొరల మీదుగా జురాసిక్ అనే పేరు పెట్టారు. అదే విధంగా పశ్చిమ ఐరోపాలో లభించే చాక్ పేరు మీదుగా క్రెటేషియస్ అనే పేరు వచ్చింది.
పీరియడ్లను ఎరాలుగా కూర్చడంలోను, టెర్షియరీ, క్వాటర్నరీ పీరియడ్లను ఇపోక్‌లుగా విభజించడంలోను కూడా బ్రిటిషు శాస్త్రవేత్తలు పనిచేసారు. ఒక్కో ఎరాలో ఏర్పడిన శిలాజ రకాల ప్రకారం మొట్టమొదటి కాల రేఖను 1841 లో జాన్ ఫిలిప్స్ రూపొందించాడు. ఈ రేఖలో అతడు పేలియోజోయిక్ (ప్రాచీన జీవ సంబంధ) వంటి పదాలను ప్రామాణీకరించాడు. మెసోజోయిక్ (మధ్య జీవ సంబంధ) వంటి పదాలను ప్రవేశపెట్టాడు.
క్రైస్తవ సృష్టివాదులు భూమి ఆరేడు వేల సంవత్సరాల కిందట పుట్టిందని బైబిలు చెబుతోందని ప్రతిపాదించగా, తొలితరం జియాలజిస్టులు కోట్ల సంవత్సరాల కిందటే పుట్టిందని చెప్పారు. మరి కొందరైతే భూమి వయసు అనంతమని చెప్పారు. 1896 లో కనుగొన్న రేడియో ధార్మికతను ఉపయోగించి, 20 వ శతాబ్దపు తొలి సగంలో రేడియోమెట్రిక్ దేటింగు పద్ధతిని అభివృద్ధి చేసేంతవరకు, భూమి, దాని రాతిపొరల వయసు విషయంలో అనేక వివాదాలు సాగాయి.
1913 లో బ్రిటిషు జియాలజిస్టు ఆర్థర్ హోమ్స్ అచ్చం తేదీలతో కూర్చి కాలరేఖను ప్రచురించాడు. జియోక్రొనాలజీ శాస్త్ర విభాగం అభివృద్ధికి అతడు దోహదం చేసాడు. ప్రపంచ ప్రసిద్ధమైన పుస్తకం ది ఏజ్ ఆఫ్ ది ఎర్త్ అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు. దానిలో భూమి వయసు 1600 కోట్ల సంవత్సరాలని అతడు అంచనా వేసాడు.
కాల రేఖలోని వివిధ కాలావధుల విశేషాలను, ఆయా కాలావధుల్లో జరిగిన సంఘటనలనూ కింది పట్టికలో చూడవచ్చు. ఈ పట్టికలో అత్యంత ప్రాచీన కాలాన్ని అట్టడుగున, అత్యంత నవీన కాలాన్ని పైనా చూపించారు. ఒక్కో వరుస ఎత్తు, ఆ కాలం యొక్క అవధిని సూచించదు.
ఈ పట్టికను ICS వారి అధికారిక కాల రేఖను అనుసరించి తయారు చేసారు.
2012 లో ICS వారు ప్రచురించిన పుస్తకంలో ప్రికాంబ్రియన్ కాల రేఖలో భుమి పుట్టుక, మహా ఆక్సిజనీకరణ ఘటన వంటి వాటిని పొందుపరచేలా అనేక మార్పులను ప్రతిపాదించారు. ఆ ప్రతిపాదన కింది విధంగా ఉంది: స్కేలుకు అనుగుణంగా:ప్రస్తుత అధికారిక కాలరేఖకు అనుసరించి. స్కేలుకు అనుగుణంగా కాదు: