hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
గురవారెడ్డి పాలెం
గురవారెడ్డి పాలెం, ప్రకాశం జిల్లా, సంతనూతలపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామము.. పిన్ కోడ్: 523 211., ఎస్.ట్.డి.కోడ్ = 08592.
స్వాతంత్ర్యోద్యమ సమయంలో, ఈ గ్రామం, గ్రామస్వరాజ్యానికి వెన్నుదన్నుగా నిలిచింది. స్వదేశీ వస్తువులే వాడాలన్న గాంధీజీ పిలుపు మేరకు ఈ గ్రామంలోని 200 కుటంబాలవారు ఖద్దరు తయారు చేపట్టినారు. ప్రత్తిని నూలుగా మార్చి, దారాలుగా తయారుచేసేవారు. మరికొందరు ఖద్దరు దుస్తులు తయారు చేసేవారు. ఇక్కడ తయారుచేసిన దుస్తులు డిల్లీలోని జాతీయ కాంగ్రెసు పార్టీ నాయకులదాకా వెళ్ళేవి. జిల్లా ఖద్దరు బోర్డు కార్యాలయం మొదట ఇక్కడే ఏర్పడింంది. తరువాత జిల్లా కేంద్రానికి మారినది. 1932 లో అప్పటి భారత జాతీయ కాంగ్రెసు అధ్యక్షులు దాక్టర్ బాబూరాజేంద్రప్రసాదుగారు ఈ గ్రామానికి వచ్చి, గ్రామ ప్రజల త్యాగనిరతిని, దేశభక్తినీ ప్రశంసించారు. ఈ గ్రామంలో శ్రీ లాల్ బహదూర్ శాస్త్రిగారి పేరిట ఒక స్వాగత ద్వారం నిర్మించారు. [2]
మైనంపాడు 2.5 కి.మీ, రుద్రవరం 3.6 కి.మీ, దొడ్డవరపాడు 4.1 కి.మీ, ఎండ్లూరు 4.2 కి.మీ, నెలతూరు 4.2 కి.మీ.
మద్దిపాడు 6.6 కి.మీ, సంతనూతలపాడు 9.2 కి.మీ, చీమకుర్తి 11 కి.మీ, ఒంగోలు 12.9 కి.మీ. 
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల.
పశువైద్యశాల.
ఈ ఆలయంలో 2015, మే-29వ తేదీ శుక్రవారంనాడు, విగ్రహ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం నిర్వహించెదరు. [4]
ఈ రెండు ఆలయాలకు కలిపి 10.59 ఎకరాల మాన్యం భూమి ఉంది. [3]
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,537. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 748, మహిళల సంఖ్య 789, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 365 ఉన్నాయి.
[2] ఈనాడు ప్రకాశం; 2013, జూలై-5; 9వపేజీ. 
[3] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014, జూన్-1; 1వపేజీ.
[4] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2015, మే-29; 2వపేజీ.
మైనంపాడు
మైనంపాడు, ప్రకాశం జిల్లా, సంతనూతలపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 523 225. ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08592.
ఎండ్లూరు 1.8 కి.మీ, గురువారెడ్డిపాలెం 2.5 కి.మీ, రుద్రవరం 4 కి.మీ, పేర్నమీట్ట 5.5 కి.మీ, నెలతూరు 5.7 కి.మీ, 
సంతనూతలపాడు 6.7 కి.మీ, చీమకుర్తి 9.1 కి.మీ, మద్దిపాడు 9.1 కి.మీ, ఒంగోలు 13.1 కి.మీ.సిండికేటు బ్యాంకు. ఫోన్ నం. 08592/276060.
ఈ పురాతన ఆలయాల పునర్నిర్మాణ కార్యక్రమంలో భాగంగా మొదట ఈ నాలుగు ఆలయాలకూ, బాలాలయాలను ప్రతిష్ఠాపన చేసారు. [12]
శ్రీ పోలేరమ్మ తల్లి ఆలయం 
ఈ ఆలయంలో అమ్మవారి వార్షిక కొలుపులు, 2017,జూన్-25వతేదీ ఆదివారంనాడు నిర్వహించినారు. ఈ సందర్భంగా ఆలయంలో ప్రత్యేకపూజలు చేపట్టినారు. ఆలయాన్ని రంగురంగుల విద్యుద్దీపాలతో అందంగా అలంకరించినారు. 26వతేదీ సోమవారంనాడు మహిళలు అమ్మవారికి పొంగళ్ళు సమర్పించెదరు. [13]2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4,633. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2,353, మహిళల సంఖ్య 2,280, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,115 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,270 హెక్టారులు.
[2] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2013,అక్టోబరు-4; 1వపేజీ.
[3] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2013,నవంబరు-22; 1వపేజీ.
[4] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014,ఫిబ్రవరి-23; 1వపేజీ.
[5] ఈనాడు ప్రకాశం; 2013,జూలై-18;8వపేజీ.
[6] ఈనాడు ప్రకాశం; 2013,ఆగస్టు-2; 16వపేజీ.
[7] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014,మే-30; 2వపేజీ. 
[8] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014,ఆగస్టు-4; 1వపేజీ. 
[9] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014,సెప్టెంబరు-27; 2వపేజీ. 
[10] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014,అక్టోబరు-29; 2వపేజీ.
[11] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014,నవంబరు-7; 2వపేజీ.
[12] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2016,ఏప్రిల్-4; 2వపేజీ. 
[13] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2017,జూన్-26; 1వపేజీ.
గంగవరం (సంతనూతలపాడు)
గంగవరం, సంతనూతలపాడు, ప్రకాశం జిల్లా, సంతనూతలపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామము...
శ్రీ శాంతినికేతన్
హనుమంతరావు పాఠశాల.
భారతీయ స్టేట్ బ్యాంక్. ఫోన్ నం. 08592/276096.
గంగవరం గ్రామం, బొడ్డువారిపాలెం గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని గ్రామం.
శ్రీ పొలేరమ్మ తల్లి ఆలయం:- గంగవరం గ్రామంలోని పోలేరమ్మ తల్లికి, 2014, జూలై-27 ఆదివారం నాడు, పొంగళ్ళ కార్యక్రమం నిర్వహించారు. అనంతరం విశేషపూజలు నిర్వహించారు. నాలుగు రోజులనుండి, అమ్మవారికి అభిషేకాలు నిర్వహించారు. సాయంత్రం గ్రామంలోని మహిళలు పొంగళ్ళను తలమీద పెట్టుకొని, డప్పులు, వాయిద్యాలమధ్య ఊరేగింపుగా బయలుదేరి ఆలయానికి తరలివచ్చారు. [2]
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 11,433. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 5,857, స్త్రీల సంఖ్య 5,586, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 2,543 ఉన్నాయి.
[2] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014,జులై-28; 2వపేజీ.
కొనగానివారి పాలెం
కొనగానివారి పాలెం, ప్రకాశం జిల్లా, సంతనూతలపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామము.. పిన్ కోడ్:523 226
బొడ్డువానిపాలెం, చండ్రపాలెం, చిలకపాడు, ఎండ్లూరు, ఎనికపాడు, గుమ్మలంపాడు.
చీమకుర్తి 6.3 కి.మీ, కొండేపి 14.3 కి.మీ, మద్దిపాడు 15.8 కి.మీ, ఒంగోలు 16.1 కి.మీ.
జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో శ్రీ షేక్ ఖాసిం సాహెబ్ సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [3]
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 557. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 266, మహిళల సంఖ్య 291, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 145 ఉన్నాయి.
[3] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2015,అక్టోబరు-2; 1వపేజీ.
పిడతలగుడిపాడు
పిడతలగుడిపాడు, ప్రకాశం జిల్లా, సంతనూతలపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2,021. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,009, మహిళల సంఖ్య 1,012, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 460 ఉన్నాయి.
బొడ్డువారిపాలెం, చండ్రపాలెం, చిలకపాడు, ఎండ్లూరు, యనికపాడు, గుమ్మలంపాడు.
చీమకుర్తి 6.3 కి.మీ, కొండేపి 14.3 కి.మీ, మద్దిపాడు 15.8 కి.మీ, ఒంగోలు 16.1 కి.మీ.
అంగనవాడీ కేంద్రం.
[2] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014, ఆగస్టు-25; 1వపేజీ. 
[3] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2015, జూన్-12; 1వపేజీ.
యెనికపాడు
యెనికపాడు, ప్రకాశం జిల్లా, సంతనూతలపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్:523 225. ఎస్.టి.డి కోడ్:08592.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,884. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 949, మహిళల సంఖ్య 935, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 432 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 613 హెక్టారులు.
ఉత్తరాన చీమకుర్తి మండలం, తూర్పున సంతనూతలపాడు మండలం, తూర్పున ఒంగోలు మండలం, పశ్చిమాన మర్రిపూడి మండలం.
నెన్నూరుపాడు 6 కి.మీ, గోనుగుంట 6 కి.మీ, చిలకపాడు 6 కి.మీ, చౌటపాలెం 7 కి.మీ, గుర్రపడియ 7 కి.మీ.
భట్ల మాచవరం
భట్ల మాచవరం, ప్రకాశం జిల్లా, సంతనూతలపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3,742. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,892, మహిళల సంఖ్య 1,850, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 834 ఉన్నాయి.
మట్టిపాడు
మట్టిపాడు, ప్రకాశం జిల్లా, సంతనూతలపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2,710. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,347, మహిళల సంఖ్య 1,363, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 627 ఉన్నాయి.
మంగమూరు
మంగమూరు, ప్రకాశం జిల్లా, సంతనూతలపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 523 225., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08592.
సర్వేరెడ్డిపాలెం 5.7 కి.మీ, చిలకపాడు 5.8 కి.మీ, పేర్నమిట్ట 6.5 కి.మీ, ఒంగోలు7.3 కి.మీ,
సంతనూతలపాడు 8.2 కి.మీ, ఒంగోలు 10.5 కి.మీ, కొండేపి 12.3 కి.మీ, చీమకుర్తి 14.5 కి.మీ.
గ్రామంలో జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల, ప్రాథమిక ఉన్నత పాఠశాల, ప్రాథమిక పాఠశాల ఉన్నాయి. కళాశాల చదువు కోసం ఊరివాళ్ళు దగ్గరలోని పట్టణానికి వెళ్తూ ఉంటారు.
ఈ ఆలయానికి 2.95 ఎకరాల మాన్యం భూమి ఉంది. [3]&[6]
ఈ ఆలయంలో, 2014, ఆగస్టు-23, శ్రావణమాసం, శనివారం నాడు, అమ్మవారి విగ్రహ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవ కార్యక్రమం, ఘనంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా ఆలయంలో ప్రత్యేక హోమాలు, పూజా కార్యక్రమాలు నిర్వహించి, అంకమ్మ తల్లి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించారు. [4]
ఈ గ్రామంలో ప్రదాన వృత్తి వ్యవసాయం.
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3,852. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,941, మహిళల సంఖ్య 1,911, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 934 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1,064 హెక్టారులు.
[2] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు, 2013, నవంబరు-22; 1వపేజీ.
[3] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014, మే-29; 2వపేజీ.
[4] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014, ఆగస్టు-24; 2వపేజీ.
[5] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2015, మే-19; 2వపేజీ.
[6] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2015, మే-22; 1వపేజీ. 
[7] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2015, జూన్-1; 2వపేజీ.
[8] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2016, మే-19; 2వపేజీ.
కలికివాయ
కలికివాయ, ప్రకాశం జిల్లా, సింగరాయకొండ మండలానికి చెందిన గ్రామము.. పిన్ కోడ్: 523 101., యస్.ట్.డీ కోడ్=08598.
కనుమల్ల 2.9 కి.మీ, సోమరాజుపల్లి 3.5 కి.మీ, ములగుంటపాడు 4.4 కి.మీ, సింగరాయకొండ 4.8 కి.మీ, నందనవనం 4.8 కి.మీ.
సింగరాయకొండ 1.8 కి.మీ, జరుగుమిల్లి 7 కి.మీ, టంగుటూరు 9.2 కి.మీ, ఉలవపాడు 11 కి.మీ.
2013 జూలైలో లో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి గాలి అనంతలక్ష్మమ్మ సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2,615. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,288, మహిళల సంఖ్య 1,327, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 654 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 981 హెక్టారులు.
[2] ఈనాడు ప్రకాశం; 2016,జనవరి-30; 7వపేజీ.
కనుమళ్ళ
కనుమళ్ళ, ప్రకాశం జిల్లా, సింగరాయకొండ మండలానికి చెందిన గ్రామము..పిన్ కోడ్: 523 101.,
కలికివాయ 2.9 కి.మీ, శానంపూడి 4.3 కి.మీ, సింగరాయకొండ 4.3 కి.మీ, నందనవనం 5.3 కి.మీ, ఓగూరు 5.4 కి.మీ.
సింగరాయకొండ 3.5 కి.మీ, జరుగుమిల్లి 8.6 కి.మీ, కందుకూరు 8.6 కి.మీ, ఉలవపాడు 9.2 కి.మీ.
2013 జూలైలో లో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో శ్రీ కట్టా దుర్గారావు సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]
రాములు వారి గుడి
వరి, మామిడి అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
పారా వారు
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,944. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 967, మహిళల సంఖ్య 977, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 466 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 996 హెక్టారులు.
[2] ఈనాడు ప్రకాశం; 2016,జనవరి-30; 7వపేజీ.
సానంపూడి
శానంపూడి, ప్రకాశం జిల్లా, సింగరాయకొండ మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523 101 
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3,708. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,818, మహిళల సంఖ్య 1,890, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 837 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1,274 హెక్టారులు.
మన్నెటికోట 2.5 కి.మీ, సింగరాయకొండ 3.2 కి.మీ, కనుమల్ల 4.3 కి.మీ, ఓగూరు 4.6 కి.మీ, ఉలవపాడు 5 కి.మీ.
ఉలవపాడు 5 కి.మీ, సింగరాయకొండ 5.7 కి.మీ, కందుకూరు 8.5 కి.మీ, జరుగుమిల్లి 12.8 కి.మీ.
సోమరాజుపల్లి
సోమరాజుపల్లి, ప్రకాశం జిల్లా, సింగరాయకొండ మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523 101
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 5,381. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2,677, మహిళల సంఖ్య 2,704, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,406 ఉన్నాయి.
పాకాల 2.8 కి.మీ, కలికివాయ 3.5 కి.మీ, ములగుంటపాడు 3.9 కి.మీ, ఊళ్ళపాలెం 4.1 కి.మీ, సింగరాయకొండ 4.2 కి.మీ.
సింగరాయకొండ 2.1 కి.మీ, టంగుటూరు 9.3 కి.మీ, జరుగుమిల్లి 9.4 కి.మీ, ఉలవపాడు 10.8 కి.మీ.
మూలగుంటపాడు
ములగుంటపాడు, ప్రకాశం జిల్లా, సింగరాయకొండ మండలానికి చెందిన గ్రామము.
సోమరాజుపల్లి 3.9 కి.మీ, పొందూరు 4 కి.మీ, పాకాల 4.2 కి.మీ, కలికివాయ 4.4 కి.మీ, యెడ్లూరుపాడు 5.2 కి.మీ.
సింగరాయకొండ 4.6 కి.మీ, టంగుటూరు 5.4 కి.మీ, జరుగుమిల్లి 6.5 కి.మీ, ఉలవపాడు 14.4 కి.మీ.
ఈ గ్రామ పంచాయతీ, రాష్ట్రంలో ఉత్తమ గ్రామ పంచాయతీగా ఎంపికైనది. జాతీయ పంచాయతీరాజ్ దినోత్సవ వేడ్కలలో భాగంగా, 2017,ఏప్రిల్-24న విజయవాడలో నిర్వహించు ఒక కార్యక్రమంలో రాష్ట్ర పంచాయతీరాజ్ శాఖామంత్రి శ్రీ నారా లోకేష్ చేతులమీదుగా ఈ పురస్కారం అందజేసెదరు. [1] 
శ్రీ పోలేరమ్మ తల్లి ఆలయం.
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 5,726. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2,894, మహిళల సంఖ్య 2,832, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,370 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 338 హెక్టారులు.
[1] ఈనాడు ప్రకాశం; 2017,ఏప్రిల్-22; 7వపేజీ.
పాకాల (సింగరాయకొండ)
పాకల, ప్రకాశం జిల్లా, సింగరాయకొండ మండలానికి చెందిన . పిన్ కోడ్: 523 101., యస్.ట్.డీ కోడ్=08598. 
సింగరాయకొండ నుండి 8 కి.మీ దూరంలో ఈ ఊరు సముద్రపు దరిన ఉంది. 
సోమరాజుపల్లి 2.8 కి.మీ, ఊళ్ళపాలెం 3.1 కి.మీ, ములగుంటపాడు 4.2 కి.మీ, బింగినిపల్లి 4.9 కి.మీ,కలికివాయక 6.1 కి.మీ.
సింగరాయ కొండ 4.9 కి.మీ, టంగుటూరు 8.8 కి.మీ, జరుగుమిల్లి 10.7 కి.మీ, ఉలవపాడు 12.6 కి.మీ.
ఉదయం 5గంటల నుండి ప్రతి 15 నిమిషాలకు పాకలకు ప్రైవేటు బస్సులు ఉన్నాయి.మరియు ప్రతినిత్యం ఆటోలు ఉన్నాయి.చార్జీ రూ6/_ మాత్రమే. 
పాకల ఊరిలో 7 ప్రాథమిక, 1 ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ పశు వైద్యశాల, ప్రభుత్వ మంచినీటి పథకం, ప్రభుత్వ హాస్టల్ (10వ తరగతి వరకు), సదుపాయాలు ఉన్నాయి. చదువుకునే వారిని ప్రోత్సహించటానికి ప్రతీ యేడాది ఆగస్టు 15న పదవ తరగతి వారికి దాతల ద్వారా వచ్చిన నగదుని బహుమతిగా అందజేస్తారు.
ఈ ఊరికి దాదాపుగా అన్ని సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
ఈ ఊరు, 3 పెద్ద చెరువులతో, రెండు కోనేరులతో, పచ్చని పొలాలతో కనిపించే ఈ ఊరు చాలా అందంగా ఉంటుంది. 
ఈ ఊరు మండలంలో పెద్ద పంచాయితి. 
ఊరిలో అన్ని మతాల, కులాల, జాతుల వారు ఒకే కుటుంబంలా కలిసి ఉంటారు. ఒక రామాలయం, రెండు శివాలయాలు, ఒక వేణుగోపాల స్వామి ఆలయం, ఒక మసీదు, ఒక జాలమ్మ తల్లి ఆలయం, మరియు సుమారు పదివరకు చర్చిలు ఉన్నాయి.
ఊరిలో ప్రతీ ఏడాది జరిగే వినాయక చవితి సంబరాలు, ప్రతి ఐదు వత్సరాలకు జరిగే జాలమ్మ తిరునాళ్ళు (ఈ సంవత్సరం ఏప్రిల్ 23 నుండి 11 రోజుల పాటు ఉత్సవాలు జరగ బోతున్నాయి). చూసి తీరాల్సిందే. ఇంకా క్రిస్టమస్ వేడుకలు, నూతన సంవత్సర సంభరాలు, శ్రీరామనవమి, కృష్ణాష్టమి, ఇలా ఎన్నో వేడుకలు కనులకు విందు చేస్తాయి.
పాకల గ్రామము పర్యాటకంగా బాగా అభివృద్ధి చెందింది.ఇక్కడ గల బీచ్ ను చూడడానికి ప్రతి ఆదివారము మరియు పర్వదినవేళల్లో వందల సంఖ్యలో యాత్రికులు వస్తారు. బీచ్ దగ్గర అన్ని వసతులను పల్లెపాలెం గ్రామ కాపు కన్నా స్వాములు మరియు గ్రామ పెద్దలు గ్రామ ప్రజల సహకారంతో ఏర్పాటు చేశారు.
మా ఊరిలో ప్రధాన పంట వరి. ఇంకా పెసర, మినుములు, ప్రత్తి, రాగులు, అన్ని రకాల కూరగాయలు సాగులో ఉన్నాయి. ఊరిలో పండే మరో పంట ఉప్పు. ఇంకా చేపల వేట మరో ప్రధాన ఆదాయ వనరు. సరివి, జామాయిల్, సుబాబుల్, జీడి మామిడి తోటలు వంటివి ఉన్నాయి. వరి ఖరీఫ్ లో, మిగిలిన పంటలు రబీలో సాగుచేస్తారు. ఉప్పు మాత్రం ఎండాకాలంలో మొదలై 6నెలలు సాగుతుంది. ఇంకా పశువుల పెంపకం కూడా ప్రధాన ఆర్థిక వనరు. అందుకే ఒక ప్రభుత్వ పాల కేంద్రం, 7వరకు ప్రైవేటు పాలకేంద్రాలు ఉన్నాయి.
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
కీ.శే. దాచూరి రామిరెడ్డి. ఎం.ఎల్.సి.
ఈ గ్రామం విద్య, వైద్య, వ్యవసాయ రంగాలలో ప్రసిద్ధి చెందినది. దాదాపుగా 15000కి పైగా జనాభా, 3000కి పైగా ఇళ్ళు, 8000కి పైగా ఓటర్లు ఉన్న 
ఇప్పటి వరకు 50కి పైగా వైద్యులను, 30కి పైగా ఇంజనీరులను దేశానికి అందిచిన ఘనత ఈ ఊరిది. వీరిలో కొంత మంది వైద్యులు రూపాయి,5 రూపాయిలకు, 10 రూపాయిలకు కూడా వైద్యం అందించారు. వీరిలో కొంతమంది దేశ విదేశాలలో తమ ఇంజనీరింగ్ సేవలను అందిస్తున్నారు. ఇంకా దాదాపు 20మంది పోలీసులుగా రాష్ట్ర రక్షణలో తమవంతు బాధ్యతను నిర్వర్తిస్తున్నారు. ఇంకా దాదాపు 20మంది టీచర్లు వివిధ ప్రాంతాలలో భావి భారత పౌరులను తీర్చిదిద్దుతున్నారు. మిగిలిన యువత వివిధ రకాల వృత్తి విద్యలలో ప్రావీణ్యత సాధించారు.
ఊరి ప్రధాన ఆట వాలీబాల్. ఉన్నత పాఠశాల స్థాయిలో జిల్లాలో వరుసగా ప్రతి సంవత్సరము విజేతలు ఈ వూరి వాళ్ళే. అనేకమంది యూనివర్సిటీ ఆటగాళ్ళు ఉన్నారు. ఇంకా క్రికెట్ కూడా ఆడుతారు.
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 12,681. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 6,487, మహిళల సంఖ్య 6,194, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 3,194 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,252 హెక్టారులు.
బింగినిపల్లి
బింగినిపల్లి, ప్రకాశం జిల్లా, సింగరాయకొండ మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 523 104., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08598.
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3,712. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,848, మహిళల సంఖ్య 1,864, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 959 ఉన్నాయి.
ఊళ్ళపాలెం 2.2 కి.మీ, సింగరాయకొండ 4.6 కి.మీ, కరేడు 4.7 కి.మీ, సోమరాజుపల్లి 4.8 కి.మీ, పాకాల 4.9 కి.మీ.
సింగరాయకొండ 6 కి.మీ, ఉలవపాడు 8.6 కి.మీ, టంగుటూరు 13.6 కి.మీ, జరుగుమిల్లి 14.2 కి.మీ.
[1] ఈనాడు ప్రకాశం, 2 అక్టోబరు 2013. 16వ పేజీ.
సన్నిపాత జ్వరం
సన్నిపాత జ్వరం లేదా టైఫాయిడ్ జ్వరం (Enteric or Typhoid Fever), నిద్రాణావస్థ మొదలు 3 వారల దాకా ఉండవచ్చు. "సాల్మోనెల్లా టైఫై" (Salmonella typhi) అనే బాక్టీరియా వల్ల టైఫాయిడ్ జ్వరం వస్తుంది. ఈ జాతికి చెందినదే "పారాటైఫాయిడ్ " అనే మరో రకం జ్వరం కూడా ఉంది.
ఆరంభంలో కొద్దిగా జ్వరం వస్తుంది. రోజురోజుకీ క్రమంగా జ్వరం ఎక్కువవుతూ వారం రోజుల్లో 40 డిగ్రీల సి. దాకా జ్వరం వస్తుంది. ఆ సమయంలో తలనొప్పి కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. సకాలంలో చికిత్స జరిగినా , ఈ వ్యాధి మరో రెండు మూడు వారాల దాకా వుంటుంది. టైఫాయిడ్ వ్యాధి క్రిముల్ని నిరోధించక పోయిన పక్షంలో వ్యాధి ముదిరి, అవాంతర రోగాలు కూడా రావచ్చు. న్యుమోనియా, సంధించడం, హృదయం బలహీనపడడం, ప్రేగులలోనుంచి రక్త స్రావం, వ్రణాలవల్ల ప్రేగులు తూట్లు పడడం {Perforations) లాంటి ప్రమాదకరమైన పరిస్థులేర్పడి రోగి చనిపోవచ్చు.జ్వరం వచ్చిన వెంటనే వైద్య సలహా తీసుకోవాలి. టైఫాయిడ్ జ్వరం అని తీర్మానం అయిన తర్వాత తగిన చికిత్స చేయాలి. 
ఇంటి దగ్గర ఉంటూనే చికిత్స తీసుకోవచ్చు. వైద్యుడు ఇచ్చే మందుల్ని క్రమం తప్పకుండా పుచ్చుకోవాలి. తగిన మోతాదులలో చల్లార్చిన గంజి, పాలు, నీళ్ళు కలిపిన అన్నం, పళ్ళ రసం, కొబ్బరి బొండాం నీళ్ళు, గ్లూకోస్, కోడి గ్రుడ్లు ఆహారంగా తీసుకోవచ్చు. జ్వరంవల్ల అధికంగా చెమటలు పోస్తూ ఉంటాయి, అందువల్ల తరచు రోగికి దాహంవేస్తుంది. నోరెండిపోకుండా కొద్దికొద్దిగా నీళ్లు ఇస్తూ ఉండాలి. మూత్రం జారీ అయేటట్లు చూడాలి.
జ్వరం వచ్చిన తరువాత మొదటి ఐదారు రోజులు మామూలుగా స్నానం చేయవచ్చు. తరువాత గోరువెచ్చని నీటితో తడి గుడ్డతో దేహాన్ని తుడవాలి రోగిని ఫానుక్రింద కూర్చోబెట్టాలి లేదా విసనకర్రతో విసురుతూ, జ్వరం త్రీవత తగ్గించాలి. చర్మం మీద చెమట గ్రంథులు మూసుకుపోకుండా జాగ్రత్తపడాలి. విరేచనాలు అయే పక్షంలో పాలు పుచ్చుకోకూడదు. పాలను నిమ్మరసం పిండి, విరగ్గొట్టి- వడబోసి ఆ విరుగుడు తేట రోగిచేత త్రాగించవచ్చు.
టైఫాయిడ్ జ్వరం పూర్తిగా తగ్గిపోయిన తర్వాత కూడా ఆహార విషయంలో రోగి జాగ్రత్త వహించాలి. సుమారు 10, 15 రోజులు ఆహార నియమం పాటించాలి. కడుపులో వ్రణం ఆరడానికి కనీసం 10, 15 రోజులు పడుతుంది. కనుక ద్రవరూపంలోనే పోషక ఆహారం రోగికి ఎక్కువగా ఇస్తూ ఉండాలి. మిరప కాయలు, చింతపండు వాడుక పూర్తిగా మానివేయాలి.
టైఫాయిడ్ క్రిములు మాములుగా మల మూత్రాల ద్వారా వ్యాపిస్తాయి. పాలు, ఐస్ క్రీం వంటి అహారపదార్థాల ద్వారా కూడా ఇవి వ్యాపించవచ్చు. అన్న పానీయాదులు ద్వారా ఈ వ్యాధి వ్యాపిస్తుంది కనుక శుభ్రమైన ఆహార పదార్థాలను మాత్రమే తీసుకోవాలి. ఈగలు వాలిన పదార్థాలను తినరాదు. ఇంట్లో గాని, హొటల్లో గాని వంట చేసేవాళ్ళు , సర్వర్లూ కాలకృత్యాలకు వెళ్ళివచ్చిన ప్రతిసారి చేతులూ, కాళ్ళూ సబ్బుతో శుభ్రంగా కడుక్కోవాలి. ఆహార పానీయాలు వడ్డించడానికి, తినడానికి ముందు మరోసారి కూడా చేతులూ, కాళ్ళూ తప్పక మరోసారి కడుక్కోవడం అవసరం.
ఇంటిదగ్గర్ ఎవరికైనా టైఫాయిడ్ సోకితే, ఆ వ్యక్తి ఉపయోగించే పాత్ర సామగ్రిని ఇతరులు వాడకూడదు. ఇంట్లో వాళ్ళే కాక ఉళ్ళో వాళ్ళందరూ కూడా టైఫాయిడ్ టీకాలు వేయించు కోవాలి. ఈగలు వ్యాప్తిని అరికట్టడం చాలా అవసరం. టైఫాయిడ్ వ్యాధి వ్యాపించనప్పుడు ఆరోగ్యశాఖ వారికి కబురందజేయాలి. బావులలో, మంచి నీళ్ళ ట్యాంకులలో వ్యాధి నిరోధక ఔషధాలు కలిపి, వ్యాధి వ్యాపించకుండా రక్షక చర్యలు తీసుకోవాలి. ఎప్పటికప్పుడు వైద్యుడ్ని సంప్రదించి తగు సూచనలతో మందుల్ని క్రమం తప్పకుండా తీసుకుంటూ తొందరగా జీర్ణమయ్యే పోషక ఆహారంతో పాటు విశ్రాంతి ఎక్కువగా తీసుకోవాలి.
ద్విపాత్రాభినయం
ఒక ప్రదర్శన (సినిమా లేదా నాటకము) లో ఒకే నటుడు లేదా నటి రెండు పాత్రలను ధరించడాన్ని ద్విపాత్రాభినయం అంటారు. ఇది దక్షిణభారత సినీ రంగంలో బాగా ప్రాచుర్యం పొందిన ప్రక్రియ.
బహుశా ఈ సంప్రదాయం నాటకాలు వేసే కాలంలో వేర్వేరు పాత్రలు పోషించడానికి సరిపడా ప్రతిభ గల నటులు లేనప్పుడు అవసరార్ధం ప్రారంభమై ఉండ వచ్చును. ఇంకా మన జానపద కళారీతులలో ఒకే కథకుడు లేదా పాటగాడు వేర్వేరు పాత్రల సంభాషణలను వేర్వేరు హావభావాలతో చెప్పడం కూడా సర్వ సామాన్యం.
నాటకాలలో ఈ ప్రక్రియ వాడినప్పుడు ఇద్దరు పాత్రధారులూ ఒకేసారి రంగం మీదకి వచ్చే అవకాశం లేదు. ఒక పాత్ర ముగిసిన తరువాత అదే నటుడు మరొక పాత్ర ధరించేవాడు.
సినిమాలలో ఈ ప్రక్రియ విశేష నైపుణ్యాన్ని సంతరిచుకొంది. ఎందుకంటే ఒకే ఫ్రేములో రెండు పాత్రలనూ చూపే అద్భుతాన్ని ఛాయాగ్రాహకులు సాధించారు గనుక. తెలుగు సినిమాలలో ఇది దర్శకులకూ, నటులకూ, ప్రత్యేకించి ఛాయాగ్రాహకులకూ ఒక సవాలు అయింది. కొన్ని చోట్ల హీరోయిజాన్ని సమతుల్యం చేయడానికీ, మరి కొన్నిచోట్ల కథలో అనుకోని మలుపులు తిప్పడానికీ, కొన్నిచోట్ల నాయకుని ప్రతిభను బహుముఖంగా ప్రదర్శించడానికీ ఈ ప్రక్రియ వాడ బడింది. కవలపిల్లల పాత్రలు ఈ అభినయానికి పట్టుగొమ్మలైనాయి. తెలుగు దర్శకులు ఈ ప్రక్రియతో ఎన్నో ప్రయోగాలు చేశారు.
భారతీయ సినిమాలలో తొలి ద్విపాత్రాభినయము 1923 లో విడుదలైన మూకీ చిత్రము, "పత్నీ ప్రతాప్"లో నటి, పేషన్స్ కూపర్ చేసినది.
ద్విపాత్రాభినయాన్ని మరికాస్త విస్తరిస్తే మూడు, నాలుగు .. ఇలా ఎన్ని పాత్రలైనా ధరించవచ్చును. తమిళంలో శివాజీ గణేశన్ 9 పాత్రలు ఒకే సారి ధరించారు. తెలుగులో నందమూరి తారక రామారావు సినిమా దానవీరశూరకర్ణ ఈ విధమైన బహుపాత్రాభినయంలో ఒక మచ్చుతునక.
దాన వీర శూర కర్ణ
దాన వీర శూర కర్ణ (ఆంగ్లం: Daana Veera Soora Karna, DVS Karna) చాలా విధాలుగా రికార్డులు సృష్టించిన తెలుగు సినిమా 1977 సంవత్సరంలో విడులైన పౌరాణిక చిత్రరాజం.
ఇది నందమూరి తారక రామారావు, కొండవీటి వెంకటకవి కలసి సృష్టించిన సంచలన చిత్రం. కేవలం 10 లక్షలతో తయారైన ఈ సినిమా కోటి రూపాయలకు పైగా అప్పట్లో వసూలు చేసింది. 1994లో రెండవసారి విడుదల అయినప్పుడు మళ్ళీ కోటి రూపాయలు వసూలు చేసింది.
ఈ సినిమా పూర్తిగా ఎన్.టి.ఆర్. శ్రమ ఫలితం. అప్పటి సినిమా రంగంలో తిరుగులేని కథానాయకునిగా ఎంతో బిజీగా ఉన్న ఎన్.టి.ఆర్. ఈ సినిమాను, స్వయంగా నిర్మించి, దర్శకత్వం వహించి, ఆపైన కర్ణునిగా, దుర్యోధనునిగా, కృష్ణునిగా మూడు పాత్రలు పోషించాడు. మొత్తం 4 గంటల 17 నిముషాల నిడివి గల సినిమాలో దాదాపు నాలుగు గంటలపాటు ఎన్.టి.ఆర్. ఏదో ఒక పాత్రలో కనిపిస్తూనే ఉంటాడు. (రాజ్ కపూర్ హిందీ సినిమా 'మేరా నామ్ జోకర్' మొదట 4 గంటల 24 నిముషాలు గాని తరువాత అందులో 40 నిముషాలు తగ్గించారు. కనుక దాన వీర శూర కర్ణ బహుశా భారతీయ చిత్రాలలో పొడవైనవాటిలో ఒకటి). 4 గంటల 24 నిమిషాల నిడివి గలిగిన ఈ సినిమా చిత్రీకరణ కేవలం 43 రోజుల్లో పూర్తి అయ్యింది.
ఇంత భారీ చిత్రం కేవలం 43 పనిదినాల్లో షూటింగ్ ముగించుకొని విడుదలయ్యింది. అదే సమయంలో కమలాకర కామేశ్వరరావు దర్శకతవంలో హీరో కృష్ణ తీస్తున్న కురుక్షేత్రం సినిమాకు, ఈ సినిమాకు రంగంలో ఉత్కంఠమైన పోటీ నెలకొంది. త్వరపడి తీయడం వలన ఫొటోగ్రఫీలో కొన్ని లోపాలు స్పష్టంగా కనిపించాయి. అయినా ప్రేక్షకులు పట్టించుకొనలేదు.
ఒక సంస్కృత కళాశాల ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేస్తున్న కొండవీటి వెంకటకవి నాస్తికుడు. కులమత వ్యవస్థకు వ్యతిరేకి. మొదట సినిమా సంభాషణలు వ్రాయడానికి నిరాకరించిన ఆయనను ఎన్.టి.ఆర్. ఎలాగో ఒప్పించాడు. సినిమా డైలాగులు ప్రేక్షకులను విపరీతంగా ఆకట్టుకొన్నాయి. ఈ చిత్రానికి మాటలు అందించిన కొండవీటి వెంకట కవికి ఇదే మొదటి సినిమా. అంతకు ముందు సంస్కృత కళాశాల ప్రధానోపాధ్యాయునిగా పనిచేసేవారు.
ఈ సినిమాలో అర్జునునిగా నందమూరి హరికృష్ణ, అభిమన్యునిగా నందమూరి బాలకృష్ణ నటించారు. తండ్రితో ఈ ఇద్దరు కొడుకులూ తాతమ్మకల చిత్రం లోనూ, రామ్ రహీమ్ (బి.వి.సుబ్బారావు దర్శకత్వంలో) లోనూ, ఈ చిత్రంలోనూ మాత్రమే నటించారు. బాలకృష్ణ, హరికృష్ణ, ఎన్టీఆర్ కలసి నటించిన చివరి చిత్రం ఇది. సమయానికి చిత్రం ముగించే పని వత్తిడిలో బాలకృష్ణ, హరికృష్ణ ఆర్ట్ డిపార్ట్‌మెంట్ వారితో కలిసి మయసభ సీనులు పెయింటింగ్‌లో పాల్గొన్నారు. బాలకృష్ణ, హరికృష్ణ లకు మేకప్ ఎన్టీఆర్ చేసేవారు.
చలపతిరావు ఐదు పాత్రల్లో కనిపిస్తారు. అందులో మూడు పాత్రలు జరాసంద, అతిరధ, ఇంద్ర మిగతా రెండు అతిథి పాత్రలు.
ఇది ఎన్టీఆర్‌ నటించిన 248వ చిత్రమిది.
అప్పటికి సాహిత్యరంగంలో మంచి పేరున్న కొండవీటి వెంకటకవిని సినిమా రంగానికి పరిచయం చేస్తూ ఈ సినిమా సంభాషణలు ఆయనతో రాయించారు.
సినిమాకు ఛాయాగ్రాహకునిగా కె.ఎస్.ప్రకాష్ వ్యవహరించారు. ఇది ప్రకాష్ కు ఛాయాగ్రాహకునిగా తొలి చిత్రం.
ఈ సినిమాలో రికార్డు స్థాయిలో మొత్తం 10 పాటలు, 35 పద్యాలు ఉన్నాయి. ఎక్కువ పద్యాలను తిరుపతి వేంకట కవులు రచించిన సుప్రసిద్ధ పౌరాణిక నాటకం పాండవోద్యోగ విజయాలు నుండి, మరి కొన్ని కవిత్రయం మహాభారతంనుండి తీసుకొన్నారు.
పేషన్స్ కూపర్
పేషన్స్ కూపర్ (English:Patience Cooper) (1905–1983) తొలి తరము భారతీయ సినిమా నటి. కలకత్తాకు చెందిన ఆంగ్లో-ఇండియన్ కుటుంబములో జన్మించిన పేషన్స్, విజయవంతమైన మూకీ చిత్రాల్లోను, టాకీ చిత్రాల్లోను నటించి రెండిటిలో తొలి భారతీయ తారగా పేరుతెచ్చుకొన్నది.
కూపర్, "బాండ్‌మాన్స్ మ్యూజికల్ కామెడీ" అనే యురేషియన్ బృందములో నర్తకిగా జీవితాన్ని ప్రారంభించినది. ఆ తరువాత జమ్షెడ్జీ ఫ్రాంజీ మదన్ స్థాపించిన కొరింథియన్ స్టేజ్ కంపెనీ అనే నాటక సంస్థలో నటిగా చేసినది. ఈ సంస్థనే తర్వాత కాలములో భారతదేశములో సినిమా నిర్మాణము, పంపిణీ మరియు ప్రదర్శనలను చేపట్టిన మదన్ థియేటర్ లిమిటెడ్ గా ఆవిర్భవించింది.
పేషన్స్ కూపర్, 1921లో తన తొలి సినిమా "విష్ణు అవతార్" తో మొదలుకొని 1944 సినిమా జీవితము నుండి విరమణ పొందే ముందు నటించిన "ఇరాదా" (యోచన) వరకు 40కి పైగా సినిమాలలో నటించినది. కూపర్ చరచూ తన చుట్టూ ఉన్న మగాళ్ల వలన నైతిక సంధిగ్దత మధ్య కొట్టుమిట్టాడే అమాయక అమ్మాయి పాత్రలను పోషించినది. భారతీయ సినిమా రంగములో మొట్టమొదటి ద్విపాత్రాభినయము చేసిన తొలి నటి కూపరే. 1923లో విడుదలైన "పత్నీ ప్రతాప్" లో ఇద్దరు అక్కచెల్లెల్ల పాత్రలు పోషించినది. 1924లో విడుదలైన "కాశ్మీరీ సుందరి"లో తల్లీకూతుళ్ల పాత్రలు పోషించినది.
కూపర్ నటించిన సినిమాలలో అత్యంత విజయవంతమైనది 1922లో విడుదలైన పతి భక్తి. ఇందులో కూపర్ లీలావతి పాత్రను పోషించింది. జె.జె.మదన్ స్వయంగా దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమా స్త్రీలు తమ భర్తల యెడల ఆరాధ్య భావనతో మొలగవలెనని ప్రభోదించింది. ఇది పేషన్స్ యొక్క అత్యున్నత చిత్రంగా భావిస్తారు. మద్రాసులో ఈ సినిమా చిన్న దుమారంలో కూడా చిక్కుకున్నది. అసభ్యంగా ఉందన్న కారణంగా సెన్సారు వారు ఒక పాటను తొలగించాలని ఆదేశించారు. 
పేషన్స్ కూపర్ ను తారాపథానికి తీసుకెళ్ళటానికి ఆమె హాలీవుడ్ లుక్కే ప్రధాన కారణం. ఆమె నల్లని, స్పష్టమైన కళ్ళు మరియు తెల్లని మేనిఛాయ సాంకేతిక నిపుణులకు హాలివుడ్ నుండి అనుకరించిన ఐ లెవల్ లైటింగు పద్ధతులతో ప్రయోగాలు చేసేందుకు దోహదపడ్డాయి. భారతీయ సినిమా రంగంలో ఈ కంటి స్థాయి లైటింగును చాలా అరుదుగా ఉపయోగిస్తారు.
రాయప్రోలు సుబ్బారావు
నవ్య కవితా పితామహునిగా పేరుపొందిన రాయప్రోలు సుబ్బారావు (మార్చి 17, 1892 - జూన్ 30, 1984) తెలుగులోభావ కవిత్వానికి ఆద్యుడు. ఈయన 1913లో వ్రాసిన తృణకంకణముతో తెలుగు కవిత్వములో నూతన శకము ఆరంభమైనదని అంటారు. ఇందులో ఈయన అమలిన శృంగార తత్వాన్ని ఆవిష్కరించాడు. ప్రేమ పెళ్ళికి దారితీయని యువతీయువకులు స్నేహితులుగా మిగిలిపోవడానికి నిర్ణయించుకున్న ఇతివృత్తముతో ఖండకావ్య ప్రక్రియకు అంకురార్పణ చేశాడు.
కళాకారుని ఊహలు, భావాలు, సృజనాత్మకతకు ప్రాధాన్యమిచ్చే కళారూపం భావుకత. 18వ శతాబ్దంలో జర్మనీ, ఫ్రాన్సు దేశాలలో వికసించిన ఈ కళాప్రక్రియ చిత్రకారులనూ, రచయితలనూ, శిల్పులనూ, కవులనూ గాఢంగా ప్రభావితం చేసింది. పాశ్చాత్యదేశాలలో పరిమళించిన ఈ భావుకతను రాయప్రోలు తెలుగులో విరజిమ్మాడు. సంస్కృత రచనలపై అతిగా ఆధారపడిన తెలుగు కవిత్వాన్ని స్వతంత్ర రచనలవైపు మళ్ళించాడు.
అయితే రాయప్రోలుది గ్రుడ్డి అనుకరణ కాదు. తెలుగు, సంస్కృత భాషా పటిమను ఆయన విడలేదు. మన సమాజానికి అనుగుణంగా భావుకతను అల్లి తెలుగు కవితకు క్రొత్త సొగసులు అద్దాడు. రాయప్రోలు గొప్ప జాతీయవాది. తెలుగు జాతి అభిమాని. ఆయన దేశభక్తి గేయాలు ఎంతో ఉత్తేజకరంగా ఉంటాయి. వ్యక్తిగతంగా మాత్రం కవిత్వంలో వ్రాసిన దేశభక్తికి ఫక్తు వ్యతిరేకంగా వ్యవహరించారన్న ఆరోపణలు ఎదుర్కొన్న వ్యక్తి రాయప్రోలు.
ఈయన రచనలు ప్రధానంగా ఖండ కావ్యాలురాయప్రోలు సుబ్బారావు మొదటి చూపులోనే చూపరులను ఆకట్టుకుంటారని ప్రతీతి. తమ బెట్టుతో, బింకంతో, ఠీవితో, పల్లెవాటుల వయ్యారంతో, చెక్కుచెదరని క్రాఫింగ్‌తో నిండుగా ఉండేవారు. ఐతే ఒక పక్క కవిత్వంలో మన వంటి ధీరులింకెందునూ లేరని, ఏదేశమేగినా జాతిగౌరవం నిలపాలని వ్రాస్తూనే, మరొక పక్క తెలంగాణలో ప్రజలు రాజ్యంతో వీరోచితంగా పోరాడుతూండగా నైజాం రాజ్యాన్ని పొగుడుతూ రగడ రచించారన్న పేరు మూటకట్టుకున్నారు. వారిని గురించి రాస్తూ ఆంధ్రపత్రికలో "సాహిత్యంలో కట్టలు తెంచుకుని మరవపారిన వీరి దేశభక్తి నిత్యజీవితాన్ని ముట్టనయినా ముట్టలేదు. ‘అవమానమేలరా అనుమానమేల, భరతపుత్రుడనంచు భక్తితో పలుక’ అని ప్రశ్నించి, ‘కంకణ విసర్జనకిది కాలమగునె’ అని హెచ్చరించిన వీరు జాతీయోద్యమం ముమ్మరమై నిజాం నవాబు తఖ్తు పునాదులు ఊగిసలాడే వేళకు, దీక్షాకంకణం తృణకంకణంలాగ విదిల్చివేశారు. వీరు పదవికి, పలుకులకు తగినంతగా ప్రజాహితమేమీ చేయలేదనే ప్రవాదమూ ఉంది." అని వ్రాశారు.
:అమరావతీ పట్టణమున బౌద్ధులు విశ్వవిద్యాలయములు స్థాపించునాడు
తృణ కంకణమునుండి:
"రాయప్రోలు వారి తృణకంకణమునకు కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి వ్రాసిన సందేశము:"
MAHARAJA'S COLLEGE, Mysore. 26th May 1916.
Though I have not known Mr. Rayaprolu Subbarao personally, I have been in touch with him by correspondence, common friends, and above all, his own splendid writings in prose and verse. He holds a high rank amongst modern Telugu Poets, and I think he is almost entitled to be acclaimed as the founder of a new school of poetry which is bound to mark a new epoch in the development of the Andhra literature. His imaginative gifts are of a high order and his power of phrase is remarkable, almost unique. He will bring name and fame to any institution with which he may be connected. And I, therefore, confidently recommend him as a man of genius who has every title to the admiration and encouragement of the Telugu people.
[Signed]
C.R.REDDY, M.A. (Cantab) - Principal, Maharaja's College, Mysore.
భారతదేశ రాష్ట్రాల విస్తీర్ణం
ఈ క్రింది జాబితాలో భారత దేశంలో గల 29 రాష్ట్రాలు, 7 కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. 
"రాష్ట్రాల యొక్క విస్తీర్ణం"
"++ పాకిస్థాన్ మరియు చైనా దేశాలు అక్రమంగా ఆక్రమించిన ప్రదేశాల యొక్క విస్తీర్ణం కూడా చేర్చబడింది".
పైన పేర్కొన్న రాష్టాల/ప్రాంతాల విస్తీర్ణ సంఖ్యామొత్తాలనీ కలిపితే భారత దేశ వైశాల్యానికి సరి సమానం అవ్వదు. అందుకు కారణాలు కింద చూడండి
"ఇంకా చూడండి: భారతదేశ రాష్ట్రాలు"
భారతదేశ రాష్ట్రాల జనాభా
జనాభా వారీగా పేర్చిన భారతదేశ రాష్ట్రాల జాబితా ఇది.
సుడిగుండాలు (సినిమా)
సుడిగుండాలు ఆదుర్తి సుబ్బారావు దర్శకత్వంలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, సుకన్య ప్రధాన పాత్రలలో అక్కినేని, ఆదుర్తి నిర్మించిన తెలుగు చలన చిత్రం. ఆదుర్తి సుబ్బారావు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు సంయుక్తంగా చక్రవర్తి చిత్ర అనే సంస్ధ స్ధాపించి చిత్రనిర్మాణం సాగించారు. చక్రవర్తి సినిమా నిర్మించిన తొలిసినిమా సుడిగుండాలు. తప్పుదోవ పడుతున్న యువతరంలో నేరప్రవృత్తిని ప్రధానాంశంగా చేసుకుని ఈ చిత్ర కథను రూపొందించారు. ఈ సినిమా కథ, కథనం ప్రముఖ అమెరికన్ చలనచిత్రం "కంపల్షన్" నుంచి ప్రేరణ పొందింది.
చంద్రశేఖరం (అక్కినేని) ఒక ప్రసిద్ధ న్యాయనిర్ణేత (జడ్జి), సహృదయుడు, దయకలవాడూను. అతని చేతిలో శిక్ష పడ్డ నేరస్తుడి వల్ల ఆ నేరస్తుడి కుటుంబం ఇబ్బందుల పాలవకూడదనే సదుద్దేశంతో వారికి తనకి చేతనయినంతలో సహాయం చేస్తూ ఉండేవాడు. అలా ఓ రోజు విధినిర్వహణలో ఒక ముద్దాయికి మరణ / యావజ్జీవ శిక్ష విధించి న్యాయస్థానం బయటికొస్తూ అతని భార్యను ఓదారుస్తున్న సందార్భంలో ఇంటినించి కబురొస్తుంది గర్భవతీ అయిన తన భార్యకు ప్రసవవేదన పడుతోందని.చంద్రశేఖరం ఆసుపత్రికి వచ్చేసరికి భార్య ఒక మగబిడ్డకు జన్మనిచ్చి ఆమె తనువు చాలిస్తుంది. ఆ కుర్రాడు రాజా పెరిగి పెద్దవాడవుతున్న తరుణంలో హత్యకు గురి అవుతాడు ఇద్దరు యువత చేతిల్లో.కొన్నాళ్ళకి పోలీసులు వారిని పట్టుకుని జైల్లో పెట్టి చంద్రశేఖరానికి వివరం తెలియచేస్తారు. అతను వారిని చూసి ఆశ్చర్యచకితుడై వారా హత్య ఎందుకుచేసారో తెల్సుకున్నాక విభ్రముడౌతాడు. అప్పుడే అదొక సమస్య అని, అది విషవలయంలా సమాజాన్ని చుట్టుముడుతోందని గ్రహించి ఆ ముద్దాయిల తరపున వాదించడానికి సిద్ధమౌతాడు. తీర్పునిచ్చిన కేసుని తిరిగి తెరిపించి తన వాక్పటిమతో వాదించి మనం వేసే శిక్ష వ్యక్తులకు కాకుండా ఆయా ఆయుధాలకు అంటే ఆ నేరం చెయ్యడానికి పురిగొల్పిన పరిస్థితులకు వెయ్యగలిగితే అదే అసలయిన న్యాయమవుతుందని, ఆ యువత ముఖ్యంగా “సరదాగా” హత్య చెయ్యడానికి అది సమాజంలో వారికి అందుతున్న ఆశ్లీల సాహిత్యం, హింసా ప్రవృత్తిని ప్రేరేపించే సినిమాలు. విశృంఖలమైన ఫాక్షన్, విచ్చలవిడి శృంగారం, వయసు మళ్ళిన వారిపైన పెద్దగా ప్రభావం చూపించక పోవచ్చు కాని విరిసీ విరియని వయసులో తెలిసీ తెలియని జ్ఞానంతో సక్రమమయిన మార్గంలో నడవాల్సిన యువతపై ఇవి కచ్చితంగా దుష్ప్రభావమే చూపించి తీరుతాయి. అందుకు ప్రబల సాక్ష్యం మనం రోజూ చూస్తూ వింటున్న ఏసిడ్ దాడులు, మానభంగాలు, హత్యలు, దోపిడీలు, అకృత్యాలు ఇంకెన్నో ఘోరాలు, ఇతరత్రా కారణాలుగా పేర్కొంటూ వాటి దుష్ప్రభావం వల్లనే వారలా చేసారు తప్ప వారి తప్పు కాదనే మూలసూత్రంతో, యువత అలా పెంచబడడమే కారణమని సూచిస్తూ, వారిని సక్రమమయిన రీతిలో పెంచాల్సిన బాధ్యత వారి వారి తల్లితండ్రులదీ సమాజానిదేనని, అలా సక్రమ మార్గంలో పెరిగినప్పుడు యువత తప్పకుండా ఒక బాధ్యతాయుతమయిన పౌరులుగా తయారవుతారు అని తెలియచేస్తూ చంద్రశేఖరం న్యాయస్థానంలోనే తన ప్రాణాలు విడుస్తాడు.
వ్యాపారాత్మకంగా విజయవంతమైన అనేక చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించిన ఆదుర్తి సుబ్బారావు కళాకత్మకమైన, సందేశాత్మకమైన చిత్రాలు తీయాలనే సంకల్పంతో ఈ సినిమా రూపొందించారు. సినిమాకు నిర్మాణబాధ్యతలు కూడా ఆయన, నటుడు నాగేశ్వరరావుతో పంచుకున్నారు.
1959లో విడుదలైన అమెరికన్ సినిమా ప్లాట్ సుడిగుండాలు సినిమా స్క్రిప్టుకు ప్రేరణగా నిలుస్తోంది. అమెరికా నేరచరిత్రలో ప్రముఖమైన , దాని న్యాయవిచారణను ఆధారం చేసుకుని కంపల్షన్ చిత్రాన్ని రూపొందించారు.ఈ చిత్రంలో నటించిన మాస్టర్ రాజా, ప్రముఖ నటులైన కాంతారావు కుమారులు. ఈ చిత్రానికి ఉత్తమ బాల నటుడిగా నంది అవార్డు అందుకున్నారు.
సుందరకాండ (1992 సినిమా)
సుందరకాండ వెంకటేష్ కథానాయకునిగా కె.రాఘవేంద్ర రావు దర్శకత్వంలో 1992లో వచ్చిన చిత్రం.
వెంకటేశ్వర్లు (వెంకటేష్) తను చదువుకున్న కళాశాలకే తెలుగు లెక్చరర్ గా పనిచేయడానికి వస్తాడు. అక్కడ రోజా (అపర్ణ) అనే అల్లరి పిల్ల తన స్నేహ బృందంతో కలిసి ఆట పట్టిస్తుంది. దాంతో వెంకటేశ్వర్లు ఆ అమ్మాయి ఏ పని చేసినా అందులో తప్పులు వెతుకుతుంటాడు. అయినా సరే రోజా మాత్రం అతన్ని ఆటపట్టించడం మానదు. ఒకరోజు అదే కళాశాలలో చాలా రోజుల నుంచీ చదువుతున్న తుకారాం (బ్రహ్మానందం) మరికొంత మంది విద్యార్థులతో కలిసి రోజా రాసినట్టుగా ఒక ప్రేమలేఖ రాసి అది వెంకటేశ్వర్లు బల్లలో దాస్తారు. వెంకటేశ్వర్లు రోజానే తప్పుపట్టి, మందలించి ఆ లేఖను ఆమెకు ఇచ్చేస్తాడు. కానీ రోజా మాత్రం ఆ లేఖను వెంకటేశ్వర్లే రాశాడని అతన్ని ఆరాధించడం మొదలు పెడుతుంది.
సూపర్ ఎక్స్‌ప్రెస్
1991లో విడుదలైన ఈ తెలుగు సినిమాకు నిర్మాణ సమయంలో దాదర్ ఎక్స్‌ప్రెస్ అని నామకరణం చేశారు కానీ దీనిపై లేచిన దుమారం వలన విడుదలకు ముందు పేరును సూపర్ ఎక్స్‌ప్రెస్ గా మార్చారు. ఈ సినిమా కథ బొంబాయి నుండి మద్రాసు వెళ్ళే రైలు దాదర్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌లో జరిగిన ఒక యథార్థ ఘటనపై ఆధారపడి ఉంది.
సుప్రభాతం (1998 సినిమా)
సుప్రభాతం 1998 లో భీమినేని శ్రీనివాసరావు దర్శకత్వంలో విడుదలైన చిత్రం. ఇందులో శ్రీకాంత్, రాశి ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు.
సూరిగాడు
సూరిగాడు 1992 లో విడుదలై ఘనవిజయం సాధించిన తెలుగు సినిమా.
సూర్యచంద్రులు
సూర్యచంద్రులు 1978లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.
సూర్య ఐ.పి.ఎస్
సూర్య ఐ. పి. ఎస్ 1991లో ఎ. కోదండరామిరెడ్డి దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. ఇందులో వెంకటేష్, విజయశాంతి ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ సినిమాను తిక్కవరపు సుబ్బరామిరెడ్డి మహేశ్వరి పరమేశ్వరి పిక్చర్స్ బ్యానర్‌పై నిర్మించాడు.
సూర్యపుత్రులు
సూర్యపుత్రులు సినిమా ఉమామహేశ్వరరావు దర్శకత్వంలో, సుమన్, మమ్ముట్టి, శోభన, మాలాశ్రీ, నగ్మా నటీనటులుగా నిర్మించిన 1997 నాటి తెలుగు చలన చిత్రం. సినిమాకి ఎం.ఎం.కీరవాణి సంగీత దర్శత్వం వహించారు. యాక్షన్ రొమాన్స్ శైలికి చెందిన ఈ చిత్రం 14 మార్చి 1997లో విడుదలైంది. సినిమాని డి.మోహన్ రామచంద్రారెడ్డి నిర్మించారు.
సూర్యపుత్రులు మల్టీ-స్టారర్ చిత్రం. ప్రముఖ మలయాళ నటుడు మమ్ముట్టి నటించిన అతి తక్కువ డైరెక్ట్ తెలుగు సినిమాల్లో ఇది ఒకటి. సినిమాలోని ప్రధాన తారాగణం ఇది:
సుస్వాగతం (సినిమా)
సుస్వాగతం 1998లో భీమనేని శ్రీనివాసరావు దర్శకత్వంలో విడుదలైన ప్రేమకథా చిత్రం. ఇందులో పవన్ కల్యాణ్, దేవయాని ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. ఇతర ముఖ్య పాత్రల్లో ప్రకాష్ రాజ్, రఘువరన్, సుధ తదితరులు నటించారు. ఎస్. ఎ. రాజ్ కుమార్ సంగీతాన్నందించాడు.
గణేష్ (పవన్ కల్యాణ్) కాలేజీలో చదివే ఓ విద్యార్థి. అతని తండ్రి డాక్టర్ చంద్రశేఖర్ (రఘువరన్) తల్లి లేని పిల్లవాడని గారాబం చేస్తూనే అతని జీవితం చక్కదిద్దడానికి సున్నితంగా నచ్చజెపుతుంటాడు. గణేష్ తన కాలేజీలోనే చదివే సంధ్య (దేవయాని) అనే అమ్మాయిని నాలుగేళ్ళగా ప్రేమిస్తుంటాడు. కానీ సంధ్యకు మాత్రం చదువు తప్ప మరో లోకం ఉండదు. ఆమెకు ప్రేమలంటే నచ్చదు. గణేష్ ఎంతగా ఆమె వెంటపడినా ఆమె నుంచి స్పందన ఉండదు. దాంతో గణేష్ ప్రేమ జంటలని కలపడంలో పేరున్న కళ (సాధిక) ను కలిసి తన ప్రేమను ఆమెకు తెలిసేలా చేయమంటాడు. ఆమె కూడా సంధ్యకు గణేష్ ఆమెను ప్రేమిస్తున్న సంగతి చెబుతుంది. కానే ఆమె ప్రేమ రాహిత్యాన్ని గురించి తెలుసుకుని, ఆమెను ఒప్పించడం తనవల్ల కాదని గణేష్ కు చెబుతుంది. కానీ గణేష్ కు ఆమె మీదున్న ప్రేమను చూసి ఎలాగైనా ఒప్పించాలని అనుకుని అందుకు రకరకాలుగా ప్రయత్నిస్తుంటుంది. సంధ్య తండ్రి ఇన్స్పెక్టర్ వాసుదేవరావు (ప్రకాష్ రాజ్) ఒక శాడిస్టు. తన భార్య కృష్ణవేణి (సుధ) ను ఎప్పుడూ అనుమానిస్తూ ఉంటాడు. ఆమె తన కూతురు కోసం అవన్నీ మౌనంగా భరిస్తుంటుంది.ఎస్. ఎ. రాజ్ కుమార్ సంగీతం అందించిన ఈ సినిమా పాటలు ఆదిత్య మ్యూజిక్ ద్వారా విడుదల చేశారు.
సూత్రధారులు
సూత్రధారులు 1990 లో కె. విశ్వనాథ్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన సినిమా. గ్రామీణ నేపథ్యంలో హింసకు వ్యతిరేకంగా అల్లుకున్న కథ ఇది. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, మురళీ మోహన్, కైకాల సత్యనారాయణ, కె. ఆర్. విజయ, సుజాత, భానుచందర్, రమ్యకృష్ణ ప్రధాన నటులు. కె. వి. మహదేవన్ సంగీతం అందించిన ఈ చిత్రంలోని పాటలు ప్రేక్షకాదరణ పొందాయి.
హనుమద్దాసు, మరియు అతని బావమరిది రంగదాసు హరిదాసుల కుటుంబానికి చెందిన వారు. హనుమద్దాసు, దేవమ్మ ల కుమారుడు తిరుమల దాసు. రంగదాసు కూతురు సీతాలు. నీలకంఠం ఆ ఊరిలో ఒక కరుడు గట్టిన భూస్వామి. అదే ఊర్లో హరికథలు చెప్పే యశోదమ్మను నీలకంఠం పాడు చేస్తాడు. అది తెలుసుకున్న ఆమె భర్త ఆచార్యులు, ఆమె ముఖం చూడలేననీ ఊరు విడిచి వెళ్ళిపోమంటాడు. యశోదమ్మ తిరుమల దాసును తనతోబాటు తీసుకుని అతనికి మంచి చదువు చెప్పించడం కోసం పట్నం వచ్చేస్తుంది.
ఇరవై సంవత్సరాల తర్వాత తిరుమల దాసు కలెక్టరుగా ఆ ఊరు వస్తాడు. వస్తూనే నీలకంఠం మాటలకు వత్తాసు పలుకుతూ అతని పక్కనే చేరతాడు. సీతాలు, అతని కుటుంబ సభ్యులతో సహా ఊరందరూ అతని ప్రవర్తనకు ఆశ్చర్యపోతారు.
స్వప్న
స్వప్న దాసరి నారాయణరావు దర్శకత్వంలో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఈ చిత్రం ద్వారా సినీనటి స్వప్న పరిచయం చేయబడింది.
స్వప్నని రాజా ప్రేమిస్తాడు. అది చెప్పే లోపలే ఆమె తండ్రి స్వప్నకి రాంజీతో పెళ్ళి నిశ్చయం చేస్తారు. రాంజీ అన్ని విధాల తగిన వాడు అని స్వప్న కూడా ప్రేమలో పడుతుంది. ఈ లోపల స్వప్న తండ్రి మరణిస్తారు. స్వప్న ఆస్తి మొత్తం కోర్టు గొడవల్లో ఉండటంతో రాంజీ ఇంకో డబ్బున్న అమ్మాయి వెనకాల పడతాడు. ఆ అమ్మాయి రాంజీ స్వభావం తెలిసి వదిలేస్తుంది. రాంజీ తిరిగి స్వప్న దగ్గరకి వస్తాడు. స్వప్న ఛీకొట్టి రాజాతో వెళ్ళిపోతుంది.
స్వరాజ్యం
స్వరాజ్యం అంటే తనకు తానుగా పరిపలించుకోవటం. గాంధీజీ కలలు కన్నా స్వరాజ్యం రావాలంటే అందుకు సురాజ్యం మాత్రమే మార్గం
స్వర్గం (సినిమా)
అయోమయ నివృత్తి కొరకు చూడండి. పుణ్యాత్ముల కొరకు నిర్ధేశించబడిన ఒక లోకం స్వర్గం
ఒక రిటైర్డ్ మిలటరీ ఆఫీసరు (సత్యనారాయణ) భార్య (ఎస్.వరలక్ష్మి) చండశాసనురాలు. ఆమెకు నలుగురు కొడుకులు. ఆమె అంటే కొడుకులకే కాదు ఆమె భర్తకు కూడా హడల్. ఆ ఇంటిని తన కట్టుబాటులో ఉంచడానికి ఆమె ఎప్పుడూ ప్రయత్నిస్తూ వుంటుంది. ఆమె రెండో కొడుకు భార్య ఉమ. ఆమె చెల్లెలు సుమ (జయసుధ) గడుగ్గాయి. అక్క ఇంటికి చుట్టపు చూపుగా వచ్చిన సుమ ఆంటీ దాష్టీకం చూసి ఆమెను ఓ ఆట పట్టించి దారిలోకి తేవాలని అనుకుంటుంది. ఆ ఇంటిలోని వారిని, రిటైర్డ్ మిలటరీ ఆఫీసరుతో సహా తన చిలిపి చేష్టలతో ఆకట్టుకుంటుంది. ఆ రిటైర్డ్ మిలటరీ ఆఫీసరు మూడో కొడుకు ఒక డాక్టరు. అతడు సుమను ప్రేమిస్తాడు. వీరిద్దరికీ పరిచయం కలహంతో ప్రారంభమై ప్రణయంగా పరిణమిస్తుంది. కాని వారి పరిణయానికి అడ్డుపడుతుంది రిటైర్డ్ మిలటరీ ఆఫీసరు భార్య. చివరకు ఆమె మనసు మార్చుకోవడం ఈ జంటకు పెళ్లి కావడం అనేది పతాక సన్నివేశం.
స్వర్గం నరకం (సినిమా)
ప్రముఖ నటుడు మంచు మోహన్ బాబు ఈ చిత్రం ద్వారా సినీ రంగ ప్రవేశం చేశాడు.
స్వర్ణకమలం
స్వర్ణకమలం కె. విశ్వనాథ్ దర్శకత్వంలో 1988లో విడుదలైన ఒక విజయవంతమైన సినిమా. వెంకటేష్, భానుప్రియ ఇందులో ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. చిత్రకారుడైన యువకుడు తన పొరుగింటిలో ఉండే వృద్ధబ్రాహ్మణ విద్వాంసుని కుమార్తెలోని నాట్యకళా కౌశలం గుర్తించి ఆమెను ప్రోత్సహించి ఉన్నత శిఖరాలకు చేరేలా చేయడం కథాంశం. ఇళయరాజా స్వరాలు సమకూర్చిన ఈ చిత్ర సంగీతం శ్రోతల ఆదరణ పొందింది. ఈ సినిమా మంచి విజయం సాధించి వెంకటేష్ కు నంది బహుమతిని తెచ్చింది.
మీనాక్షి (భానుప్రియ), సావిత్రి (దేవీ లలిత) కూచిపూడి నాట్యంలో నిష్ణాతులైన శేషేంద్ర శర్మ యొక్క ఇద్దరు కూతుర్లు. ఆయన నాట్యంలో ఎంతో ప్రసిద్ధి గాంచిన వాడైనా పెద్దగా కలిగిన కుటుంబం కాకపోవడంతో తన ఇద్దరు కూతుళ్ళకూ అందరిలాగే చదువు చెప్పించలేక పోతాడు. కానీ సావిత్రికి కర్ణాటక సంగీతం లో, మీనాక్షికి కూచిపూడి నాట్యంలో శిక్షణ ఇస్తాడు. సావిత్రి తనకు తెలిసిన విద్యను గౌరవప్రదంగా ఎంచి దాన్నే జీవనాధారంగా భావిస్తుంటుంది. కానీ రెండవ కూతురు మీనాక్షి మాత్రం నాట్యం లాంటి కళలు కడుపు నింపవనే భావన కలిగి ఉంటుంది. సాధారణంగా అందరూ అభిమానించే విలాసవంతమైన జీవనం గడపాలని కోరుకుంటుంది. ఇవన్నీ కేవలం ఆమె అక్కతోనే చెప్పుకుంటుంది.
ఇదిలా ఉండగా వారి ఇంటి పక్కన ఇంట్లోకి చంద్రశేఖర్ (వెంకటేష్) అనే చిత్రకారుడు అద్దెకు దిగుతాడు. ఆమెలోని నాట్యాన్ని చూసి అభిమానిస్తాడు. కానీ ఆమె అయిష్టతను గమనించి బాధపడతాడు. వారి కుటుంబానికి చిన్న చిన్న పనుల్లో సహాయపడుతూ వారికి చేదోడు వాదోడుగా ఉంటాడు. ఆమె చేత ఎలాగైనా నాట్య ప్రదర్శన ఇప్పించాలని ఒక ప్రదర్శన కూడా ఏర్పాటు చేయిస్తాడు. అయితే ఆమె అయిష్టంగా అందుకు ఒప్పుకొని నాట్యం మధ్యలో సగంలో నిలిపివేయడంతో ఆమె తండ్రి నాట్యాన్ని కొనసాగిస్తాడు. కానీ దురదృష్టవశాత్తూ ఆయన నాట్యం చేస్తుండగానే మరణిస్తాడు. తన తండ్రి మరణానికి తనే కారణమయ్యానని బాధ పడుతుంటుంది. ఆమెకు అమెరికాకు వెళ్ళే ఆసక్తిని గమనించిన చంద్రశేఖర్ ఆమెను కూచిపూడి నృత్యంలో మంచి ప్రావీణ్యం సంపాదించేలా ప్రయత్నించి భారతీయ నృత్యంలో ప్రసిద్ధురాలైన ఒక అమెరికా నర్తకి సాయంతో అక్కడికి వెళ్ళేలా ప్రోత్సహిస్తాడు. అమెరికా వెళ్ళడానికి ఎయిర్‌పోర్ట్ దాకా వెళ్ళిన ఆమె, చంద్రశేఖర్ కు తనమీద ఉన్న ప్రేమను అర్థం చేసుకుని తిరిగి వచ్చేస్తుంది. ఇద్దరూ కలుసుకోవడంతో కథ సుఖాంతమవుతుంది.ఈ సినిమాలో పాటలు జమ్మూ కాశ్మీర్ లోని శ్రీనగర్ లో చిత్రీకరించారు. శృతిలయలు, స్వాతికిరణం, సూత్రధారులు మొదలైన సినిమాలకు నృత్య దర్శకత్వం వహించిన కె. వి. సత్యనారాయణ ఈ సినిమాలో పాటలకు నృత్యాన్ని సమకూర్చాడు.
స్వర్ణక్క
పాటలు- ఆ నవ్వులేమాయేనే స్వర్ణక్క (పొలిశెట్టి లింగయ్య)
స్వర్ణమంజరి
అంజలీ పిక్చర్స్ బ్యానర్‌పై వేదాంతం రాఘవయ్య దర్శకత్వంలో ఆదినారాయణరావు నిర్మించిన జానపద చిత్రం ఇది. 
స్వర్ణమంజరి సౌందర్యరాశి. అంతే కాదు మంచి నర్తకి కూడా. ఆమె ఒకసారి యువరాజు చంద్రభాను జన్మదినం సందర్భంగా రాజాస్థానంలో నాట్యం చేయవలసి వస్తుంది. ఇద్దరూ ఒకరినొకరు ప్రేమించుకుంటారు. దీనిని రాజగురువు మహేంద్రశక్తి సహించలేకపోతాడు. స్వర్ణమంజరిని తన రహస్య గృహానికి రప్పించి బంధించబోగా ఆమె ఉపాయంతో తప్పించుకుంటుంది. ఈలోగా మిత్రుడు శ్రీముఖునితో కలిసి లోకసంచారానికి వెళ్లిన చంద్రభానుడిని సంగీతవృక్షం అంతరిక్ష మార్గంలో గొనిపోయి ఒక సరోవరం దగ్గర పడేస్తుంది. ఆ సరోవరంలోని యామిని అనే మత్సకన్య చంద్రభానును తన లోకానికి లాక్కుపోయి అతడిని ప్రలోభ పెట్టడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. స్వర్ణమంజరి కూడా శ్రీముఖుని సహాయంతో అక్కడికి చేరుకుని యువరాజును రక్షించడానికి పూనుకొంటుంది. కాని యామిని వారిద్దరినీ చూసి అక్కడి నుండి తరిమింది. స్వర్ణ చేతులను ఖండించింది. చేతులు లేని స్వర్ణను యువరాజు పెళ్ళి చేసుకుని బిడ్డను కంటాడు. రాజగురువు అప్పటికీ ఆమెపై పగసాధించడానికి కుయుక్తితో రాజ్యం నుండి వెళ్ళగొట్టిస్తాడు. ఆమె అడవులపాలవుతుంది. యువరాజు మత్సకన్య శాపవిముక్తి కోసం సింహాలతో పోరాడుతాడు. డ్రాగన్‌ను చంపుతాడు. అతడు తిరిగి స్వర్ణమంజరిని కలుసుకుంటాడా? రాజగురువు ఏమవుతాడు? వంటి ప్రశ్నలకు సమాధానం పతాక సన్నివేశంలో తెలుస్తుంది.
స్వాతి (సినిమా)
ఇది రెండు తరాల కథ. సమాజములో స్త్రీ సంఘర్షణకు ప్రతిరూపము.
శారద (శారద) ఒక యువకుడిని (శరత్ బాబు) ప్రేమించి, పెళ్ళి చేసుకోవటానికి ఇల్లు వదిలి అతనితో వచ్చేస్తుంది. అతను పెళ్ళి సామాను తేవటానికి బయటికి వెళ్ళినప్పుడు, అతని స్నేహితులు ఆమెని బలాత్కారం చేస్తారు. అతను తిరిగిరాడు. గర్భవతి అయిన శారద, ఆ బిడ్డని కనడానికి నిశ్చయించుకుంటుంది. ఆడపిల్ల పుట్టగా, ఆ పాపకి స్వాతి (సుహాసిని) అని నామకరణము చేస్తుంది.
పెరిగి పెద్దదయిన స్వాతి ఒక విభిన్న మనస్కురాలిగా వుంటుంది. మాట పడడానికి ఒప్పుకోదు. ఒక్కొసారి ఇంటి దాక పెద్ద గొడవ అయ్యి వస్తాయి. శారద డా.రాజేంద్ర (జగ్గయ్య) దగ్గర నర్స్ గా పనిచేస్తూవుంటుంది. రాజేంద్రకి భార్య చనిపోతుంది, ఒక వయస్సు వచ్చిన కూతురు (సంయుక్త) ఉంది.
స్వాతి కిరణం
స్వాతి కిరణం 1992 లో కె. విశ్వనాథ్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన సంగీత ప్రధానమైన చిత్రం. ఇందులో మమ్ముట్టి, రాధిక, మాస్టర్ మంజునాథ్ ముఖ్య పాత్రల్లో నటించారు. సాంప్రదాయ సంగీత గురువు తన శిష్యుడి ఉన్నతిని తట్టుకోలేక ఈర్ష్యకు లోనై అతని మరణానికి కారణమై చివరికి తన తప్పును తెలుసుకునే కథ.
దేశాలు పట్టి తిరుగుతూ ఉంటే ఒక దేశదిమ్మరి (మమ్ముట్టి) ని పిల్లలను పట్టుకు పోయేవాడని భ్రమించిన పల్లె వాసులు అతణ్ని పోలీస్ స్టేషన్లో అప్పజెబుతారు. అక్కడ సబ్ ఇన్‌స్పెక్టర్ (అచ్యుత్) దేశదిమ్మరిని అనంత రామశర్మగా పోలుస్తాడు.
గతంలోకి వెళితే అత్యంత ప్రతిభా పాటవాలు ఉన్న బాల సంగీత విద్వాంసుడు గంగాధరం (మాస్టర్ మంజునాధ్). అతని తల్లి దండ్రులు (ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం, డబ్బింగ్ జానకి) ఒక చిన్న హోటల్ నడుపుకుంటూ ఉంటారు. పక్షితీర్ధం మామ్మ (జయంతి) గారి దగ్గర సంగీతం నేర్చుకుంటూ ఉంటాడు గంగాధరం. స్థానిక దేవాలయంలో ఉత్సవాలకు వచ్చిన అనంత రామశర్మకు ఆతిథ్యం ఇచ్చే అవకాశం వస్తుంది పక్షితీర్ధం మామ్మగారికి. గంగాధరం ప్రతిభ గమనించిన పక్షితీర్ధం మామ్మగారు గంగాధారాన్ని అనంత రామశర్మకి శిష్యునిగా చేద్దామను కుంటుంది. కానీ బాల చాపల్యంతో, దేవాలయంలో అనంత రామాశర్మగారు మంత్రపుష్పాన్ని చదివిన విధానాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని పురుష సూక్తాన్ని ఆకతాయి తనంతో పాడతాడు. ఆగ్రహిస్తాడు అనంత రామశర్మ. గణపతి సచ్చినాంద స్వాముల వారు వారి ఆశ్రమంలో ఉన్న సరస్వతీ స్తోత్రాలను స్వర పరిచే అవకాశం అనంత రామశర్మకు దక్కుతుంది. ఇంతలో కాలేజిలో జరిగే ఆడిషన్ కి గంగాధరాన్ని తీసుకు వస్తారు పక్షితీర్ధం మామ్మగారు. ఆ సందర్భంగా అనంత రామశర్మ ఇంటికి వచ్చిన గంగాధరం, అనంత రామశర్మ స్వర పరచిన పాట వింటాడు. కాలేజిలో ఆడిషన్ లో మరో స్వరంతో అదే పాట వినిపిస్తాడు. అనంత రామశర్మ గంగాధరం దరఖాస్తుని తిరస్కరిస్తాడు. అనంత రామశర్మ నిస్సంతు. అతని భార్య (రాధిక) గంగాధరాన్ని తమ వద్ద ఉంచుకుందామంటుంది. గంగాధరం ప్రతిభకు లోకమంతా నీరాజనం పట్టినా అనంత రామశర్మ గంగాధరానికి ఇంకా శిక్షణ కావాలంటూ ఉంటాడు. అనంత రామశర్మ వలన కాని స్వర రచనను గంగాధరం ప్రయత్నిస్తాడు. ఆ స్వరరచన ఆమోదయోగ్యంగా లేదంటునే ఆ స్వరాలను భద్రపరచుకుంటాడు. తనని అధిగమిస్తాడనే అభద్రతా భావంతో రగిలి పోతున్నాడని పోలీస్ సబ్ ఇన్‌స్పెక్టర్ గా ఎంపికై శిక్షణ తీసుకుంటున్న పక్షితీర్ధం మామ్మగారి మేనల్లుడు గ్రహిస్తాడు. అనంత రామశర్మ అసూయతో గంగాధరం మరణానికి కారణ భూతమవుతాడు. ఈ సంఘటనతో అనంత రామశర్మ భార్యకు మతి భ్రమిస్తుంది.
అనంత రామశర్మను పక్షితీర్ధం మామ్మగారి ఇంటి దగ్గర దించిన తరువాత అతనికి స్వస్థత చేకూరుతుంది. కోలుకున్న అనంత రామశర్మ భార్య గంగాధరం పేరు మీద సంగీత అకాడమీ స్థాపిస్తుంది. భార్య సంగీతం నేర్పుతూ ఉంటే తరగతిలో శిష్యులలో కూర్చొంటాడు అనంత రామశర్మ. పాఠాన్ని సాధన చేస్తూ ఉన్న అనంత రామశర్మను శృతి సరి చేసుకోమంటుంది సంగీతం నేర్చుకుంటున్న బాలిక. దానితో సినిమా ముగుస్తుంది.బలమైన పతాక సన్నివేశం కోసం కథ ముగింపు ఈ విధంగా చేసి ఉంటారు కానీ, గంగాధరం మరణం ప్రేకక్షులకు ఏ మాత్రం నచ్చలేదు..యాంటీ సెంటిమెంటయ్యింది..దానితో ప్రజాదరణ పొందలేదు.
ఈ చిత్రంలో గణపతి సచ్చిదానంద స్వామి కనిపిస్తాడు. "ఆనతి నీయరా" పాట పాడిన వాణి జయరాం జాతీయ ఉత్తమ గాయనిగా ఎంపికైంది.
స్వయంకృషి
స్వయంకృషి, 1987లో విడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా. శ్రమలోని ఔన్నత్యం (డిగ్నిటీ ఆఫ్ లేబర్) ఈ సినిమాలో ప్రధానాంశంగా కనిపిస్తుంది. సున్నితమైన పాత్రలో చిరంజీవి నటించిన ఈ సినిమా మంచి విజయం సాధించి ప్రేక్షకుల, విమర్శకుల మెప్పును పొందింది. కథలో ఇమిడేలాగా ప్రేమ పాటలు, ఫైట్లు కూడా చిత్రానికి మంచి బలాన్ని చేకూర్చాయి.
సాంబయ్య (చిరంజీవి) అనే చెప్పులు కుట్టుకొనే, చదువురాని వ్యక్తి కష్టపడి పైకొచ్చి పెద్ద వ్యాపారవేత్త అవుతాడు. తన కృషిలో సహచరిణి అయిన గంగ (విజయశాంతి)ని పెళ్ళి చేసుకొంటాడు. శారద (సుమలత) అనే అమ్మాయిని చదివించి ప్రయోజకురాలిని చేస్తాడు. చని పోయిన తన చెల్లెలు కొడుకు చిన్నా (అర్జున్ / శిరీష్)ను తన స్వంత కొడుకులా పెంచుతాడు. చిన్నా పెంపకానికి అడ్డు రాకూడదని గంగ తనకు పిల్లలు పుట్టకుండా ఆపరేషన్ చేయించుకొంటుంది. చదువు విలువ తెలిసిన సాంబయ్య గంగను చదువుకోమని బలవంతం చేస్తుంటాడు.
తరువాత కథలో కొన్ని మలుపులు తిరుగుతాయి. ధనిక జీవితానికి అలవాటు పడిన చిన్నా తనకు చెప్పులు తుడుచుకోవడం, స్కూల్ బ్యాగ్ మోయడం వంటి కాయకష్టపు పనులంటే అసహ్యమని మొరాయిస్తుంటాడు. చిన్నాకు జన్మనిచ్చిన తండ్రి గోవింద్ (చరణ్ రాజ్) మరియు శారద భర్త (బెనర్జీ) కలిసి సాంబయ్య ఇంటిలో కలతలు సృష్టించి అతని ఆస్తిని కాజేయడానికి, అతనిపై పగ తీర్చుకోవడానికి ప్లాన్ వేస్తారు. చివరికి చిన్నాను కాపాడుకోవడం కోసం ఆస్తి మొత్తాన్ని చిన్నా పేరుమీద వ్రాసి (ప్రత్యర్ధులకు అప్పగించి) సాంబయ్య, గంగ మళ్ళీ చెట్టుకింద చెప్పులు కుట్టుకొనే వృత్తి చేపడతారు. తన తప్పు తెలుసుకొన్న చిన్నా ఆ ఎదురు చెట్టు క్రింద చెప్పులు కుట్టడానికి గుడ్డ పరచుకొంటాడు.
తాజ్ మహల్ (సినిమా)
తాజ్ మహల్ 1995 లో ముప్పలనేని శివ దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. దీన్ని సురేష్ ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై రామానాయుడు నిర్మించాడు. ఇందులో శ్రీకాంత్, మోనికా బేడి ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు. గీత రచయిత చంద్రబోస్ కు పాటల రచయితగా ఇది తొలి సినిమా.ఈ సినిమాకు ఎం. ఎం. శ్రీలేఖ సంగీత దర్శకత్వం వహించింది. ఇందులో మొత్తం ఆరు పాటలున్నాయి. గీత రచయిత చంద్రబోస్ కు పాటల రచయితగా ఇది తొలి సినిమా.
తండ్రులు కొడుకులు
తండ్రులు కొడుకులు కె.హేమాంబరధరరావు దర్శకత్వంలో కొంగర జగ్గయ్య, బి.సరోజా దేవి, జమున ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 1961 నాటి తెలుగు చలన చిత్రం.
తండ్రి-కొడుకులు సినిమా ప్రచారం వినూత్నంగా చేశారు. "కప్పను చూడంగ పాము గడగడ వణికెన్.. హారము లేకాలనే ఆహా యనిపించెన్... ఎలుకలు తమ కలుగులోనికేనుగు నీడ్చెన్.. కన్నకొడుకు భర్తయయ్యెగాయని మురిసెన్.. రాలు దుటుంగరాలు బిగిరాలగ నా జవరాలు దాల్చొగిన్ - ఈ సమస్యలను పూరించిన తీరు రఘురామ్ ఫిలిమ్స్ వారి తండ్రులు కొడుకులు చిత్రంలో చూసి ఆనందించండి" అంటూ భాషాభిమానులు, సాహిత్యపరులను ఆకర్షించేలా ప్రచారం సాగించారు.
టీనేజ్
టీనేజ్ (యవ్వనం)
తలంబ్రాలు
తలంబ్రాలు 1986లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
నందమూరి కళ్యాణ్ చక్రవర్తి, జీవిత, షరీఫ్, రాధాకృష్ణ, ప్రసాద్, ప్రభాకర్, సుబ్బారావు (పరిచయం), ఉమ (పరిచయం), మంజు, నాగలక్ష్మి, డా.రాజశేఖర్.ఈ సినిమాలో నాలుగు పాటలు చిత్రీకరించబడ్డాయి.
అమ్మ
కుటుంబము లోని సంతానానికి కారకులు తల్లితండ్రులు. వీరిలో స్త్రీని తల్లి, జనని లేదా అమ్మ (Mother) అంటారు. సృష్టిలో ప్రతి ప్రాణికీ మూల కారణం అమ్మ. . కన్నతల్లి బిడ్డని తొమ్మిది నెలలు గర్భాశయంలో పెంచి, తర్వాత జన్మనిచ్చిన ప్రేమమూర్తి. ఆ తర్వాత పాలు త్రాగించి, ఆహారం తినిపించి, ప్రేమతో పెంచుతుంది. అందుకే తల్లిని మించిన ప్రేమమూర్తి ఈ ప్రపంచంలోనే లేదంటే అతిశయోక్తి కాదు. తల్లిని అమ్మ, మాత అని కూడా అంటారు. ప్రపంచంలోకెల్లా తీయనైన పదం అమ్మ. అమ్మ ప్రేమ కంటే గొప్ప ప్రేమ, అమ్మ కంటే గొప్ప భద్రత ఎక్కడా లేదు. అమ్మ ప్రత్యక్ష దైవం. అమ్మ ఋణం ఎన్ని జన్మలు ఎత్తినా తీర్చుకోలేనిది.ఇక మీదట ఆంధ్రప్రదేశ్ లో విద్యార్థుల సర్టిఫికెట్లలో తండ్రి పేరుతో పాటు తల్లి పేరు కూడా అదనంగా ముద్రిస్తారు. తల్లి పేరు మాత్రమే ఉండాలనో లేక తండ్రి పేరు మాత్రమే ఉండాలనో కూడా విద్యార్థి కోరుకోవచ్చు. ఈ విషయంలో విద్యార్థికి పూర్తి స్వేచ్ఛ ఉంటుంది.
అమృత వాక్యం అమ్మ కదా అలాంటి అమ్మ పేరు వ్రాయవలసినది సర్టిఫికెట్ల మీద కాదు హృదయంలో అని మనం అందరం తెలుసుకోవాలి .
రాజు భార్య (రాణి), అన్న భార్య (వదిన), గురుని భార్య (గురుపత్ని), భార్య తల్లి (అత్త) మరియు కన్న తల్లి - వీరిని పంచమాతలుగా భావించవలెను అని కుమార శతకము నుండి పద్యము.
ఆది శంకరుని దృష్టిలో తల్లి :
"కు పుత్రోజాయేత క్వచిదపి కు మాతా న భవతి"
'పుత్రుడు చెడ్డవాడైనా, తల్లి చెడ్డది కాబోదు ' అని తాత్పర్యం.
తల్లా పెళ్ళామా
తల్లా పెళ్ళామా సినిమా ఎన్టీ రామారావు దర్శకత్వం, సమర్పణలో, ప్రధాన పాత్రల్లో ఆయనతో పాటుగా, చంద్రకళ, శాంతకుమారి, సత్యనారాయణ, శ్రీధర్ తదితరులు నటించిన 1970 నాటి తెలుగు సాంఘిక చిత్రం.
తెలంగాణా ప్రాంతంలో 1969లో ప్రత్యేక తెలంగాణా కోసం జై తెలంగాణ ఉద్యమం జరగగా, 1970లో ఆంధ్ర ప్రాంతంలోనూ విభజన కోరుతూ జై ఆంధ్ర ఉద్యమం జరిగింది. ఈ రెండు ఉద్యమాలూ ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన కోరుకోగా, దీన్ని వ్యతిరేకిస్తూ సమైక్యతకు మద్దతుగా సినిమాలో పాటను పెట్టారు. తెలుగు వారు సమైక్యంగా ఉండాలని ఉద్బోధిస్తూ సాగే "తెలుగు జాతి మనది, నిండుగ వెలుగు జాతి మనది" పాటను సి.నారాయణరెడ్డి రాస్తే, సినిమాలో సన్నివేశాన్ని కల్పించి మరీ చేర్చారు.
తాండవ కృష్ణుడు
తాండవ కృష్ణుడు 1984, జనవరి 26వ తేదీ విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
తండ్రి
కుటుంబములోని సంతానానికి కారకులు తల్లితండ్రులు. వీరిలో పురుషున్ని తండ్రి, అయ్య లేదా నాన్న (Father) అంటారు. తండ్రిని కొంతమంది డాడీ, పా లేదా పాపా అని కూడా పిలుస్తారు.
ఒక పెద్ద కుటుంబంలో ఒక వ్యక్తి (స్త్రీ/పురుషుడు) యొక్క తండ్రికి అన్నయ్య ఆ వ్యక్తికి పెత్తండ్రి లేదా పెదనాన్న అంటారు. అలాగే తల్లి యొక్క అక్క భర్త కూడా ఇదే వరసగా భావిస్తారు.
మన సంఘంలో కని పెంచే బాధ్యత తల్లిది అయితే, పోషించే బాధ్యత తండ్రిదని బావిస్తారు. తండ్రి మూలంగా పిల్లలకు సంఘంలో గుర్తింపు, ఆస్తి హక్కు లాంటివి వస్తాయి. ఈ వ్యవస్థని పితృస్వామ్య వ్యవస్థ అంటారు . కొన్ని సంస్కృతలలో తల్లి పరంగా గుర్తింపూ, ఆస్తి హక్కు వస్తాయి, వీటిని మాతృ స్వామ్య వ్యవస్థ అంటారు. ఉదాహరణకి మన దేశంలో మేఘాలయలో నివసించే ఖాసీ తెగ ఒక మాతృస్వామ్య వ్యవస్థ
కుమారుడు మరో ఇంటికి దత్తత వెళ్లినంత మాత్రాన అసలు తండ్రితో సంబంధాలు పూర్తిగా తెగతెంపులు చేసుకున్నట్లు కాదు. అసలు తండ్రి కుటుంబ సభ్యుడే.బహుమతి ఒప్పంద దస్తావేజును(గిఫ్టు డీడ్‌) కుటుంబ సభ్యుల మధ్య రాసుకుంటే దాని రిజిస్ట్రేషన్‌కు ఒక శాతం స్టాంపు రుసుం చెల్లిస్తే సరిపోతుంది. అదే దస్తావేజును కుటుంబేతర సభ్యులతో రాసుకొంటే 6 శాతం రుసుం కట్టాలి. (ఈనాడు7.3.2010)పిత్రు సమానులైన వారిని పితరులు లేదా పితృలు అంటారు. అటువంటి వారిలో పదనొక్కమంది: ఉపాధ్యాయుడు లేదా గురువు, తండ్రి, అన్న, ప్రభువు, మేనమామ, మామగారు, అభయప్రదాత, మాతామహుడు, పితామహుడు, బంధువు (ఆత్మ బంధువు), తండ్రి సోదరుడు
ఒక బిడ్డకు తండ్రి ఎవరు అన్నది ఒక్క తల్లికి మాత్రమే తెలుస్తుంది అన్నది ప్రాచీనకాలం నుంచి వస్తున్న తల్లి మీద నమ్మకం.
ఆధునిక కాలంలో కొన్ని కారణాల మూలంగా శాస్త్రీయంగా పరీక్షల ద్వారా ఒక వ్యక్తికి తండ్రి ఎవరు అనే ప్రశ్నకు సమాధానం తెలుసుకోవచ్చును.పితృహత్య (Patricide) అనగా (i) ఒకరి తండ్రిని చంపే చర్య, లేదా (ii) తండ్రిని చంపిన వ్యక్తి. మహాభారతంలో బభ్రువాహనుడు తండ్రిని హతమార్చిన వ్యక్తిగా నిలిచిపోయాడు. పితృ లేదా మాతృ హంతకులను దేవుడు పిడుగుపాటుతో చంపుతాడని చైనీయుల నమ్మక.
తారాశశాంకం (1969 సినిమా)
ఇది 1969 లో విడుదలైన ఒక తెలుగు పౌరాణిక చిత్రం. శోభన్ బాబు శశాంకుడిగా,దేవిక తారగా నటించారు.
తాతా మనవడు
వృద్ధులైన తల్లిదండ్రులను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా ఆదరించాలని, ఇప్పుడు మనము అనుసరించిన మార్గాన్నే ముందు ముందు మన పిల్లలు ఆచరిస్తారని చెప్పే సందేశాత్మక చిత్రం ఇది. దాసరి నారాయణరావు సినీ ప్రస్థానం (దర్శకునిగా) ఈ చిత్రంతోనే ప్రారంభమైంది. "నీ అయ్యకు చేసిన ఈ మర్యాద రేపు నీకు చెయ్యాలి కదయ్యా" అని కొడుకు తండ్రితో అనడమే చిత్రంలోని ప్రధాన కథాశం. పిల్లలు మన చర్యల్ని, నడిచే మార్గాన్ని గమనిస్తూ ఉంటారు అని చెప్పే చిత్రం; ఒక కొత్త ఒరవడికి నాంది పలికి విజయవంతమైంది.
ఎస్.వి.ఆర్, రాజబాబు అత్యద్భుత నటన, కొత్త తరహా సంభాషణలు, దర్శకత్వం, చక్కటి నేపధ్యగీతాలు(బాలు, రామకృష్ణ - "అనుబంధం ఆత్మీయత అంతా ఒక బూటకం" చి త్రవిజయానికి కారణభూత మయ్యాయి. చిత్రంలో హీరో, హీరోయిన్ల వంటి మూస పాత్రలు లేకపోయినా, తక్కువ బడ్జెట్‌తో నిర్మించినా ప్రేక్షకులు ఆదరించారు.