రాయనపాడు
రాయనపాడు కృష్ణా జిల్లా, విజయవాడ గ్రామీణ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన (విజయవాడ గ్రామీణ) నుండి 13 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయవాడ నుండి 13 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 935 ఇళ్లతో, 3504 జనాభాతో 834 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1742, ఆడవారి సంఖ్య 1762. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1125 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 185. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589213.పిన్ కోడ్: 521241, ఎస్టీడీ కోడ్ = 0866.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.
విజయవాడ రూరల్ మండలం పరిధితో పాటు, పట్టణ పరిధిలోకి వచ్చే ప్రాంతం. విజయవాడ అర్బన్ మండలం పరిధిలోని మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా కూడా ఉన్నది. ఇబ్రహీంపట్నం మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ప్రాంతం, ఉయ్యూరుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, పెనమలూరు మండలం పరిధితో పాటు అర్బన్ ఏరియా, గన్నవరం మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉంగుటూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంకిపాడుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, జి.కొండూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంచికచర్ల మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, వీరుళ్లపాడు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, పెనుగంచిప్రోలు మండల పరిధిలోని కొంత భాగంతో పాటు శనగపాడు గ్రామం అనేవి ఉన్నాయి.
విజయవాడ రూరల్ మండలంలోని ఎనికెపాడు, కుందావారి ఖండ్రిక, కొత్తూరు, గూడవల్లి, గొల్లపూడి, జక్కంపూడి, తాడేపల్లి, దోనె ఆత్కూరు, నిడమానూరు, నున్న, పాతపాడు, పైదూరుపాడు, ప్రసాదంపాడు, ఫిర్యాది నైనవరం, బోడపాడు, రామవరప్పాడు, రాయనపాడు, వేమవరం, షహబాదు మరియు సూరాయ పాలెం గ్రామాలు ఉన్నాయి.
సముద్ర మట్టంనుండి 21 మీ.ఎత్తు
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో ఎలప్రోలు, పైదురుపాడు, గొల్లపూడి, చిలుకూరు గ్రామాలు ఉన్నాయి.
విజయవాడ గ్రామీణ, తాడేపల్లి, జి.కొండూరు, తుళ్ళూరు
రాయనపాడులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. 
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. 
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. 
విజయవాడ, ఎ.పి.ఎస్.ఆర్టీ.సి పెద్ద రోడ్డురవాణా సౌకర్యం గల పెద్ద కూడలి. సమీప రైల్వెస్టేషన్; రాయనపాడు, కొండపల్లి, విజయవాడ 8 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో రెండుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. ప్రాథమికోన్నతపాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు ఇబ్రహీంపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. 
సమీప జూనియర్ కళాశాల గొల్లపూడిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ విజయవాడలో ఉన్నాయి. 
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడ, సెయింట్ పాల్స్ పబ్లిక్ స్కూల్, రాయనపాడులో ఉన్నాయి.
రాయనపాడులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. 
పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి తలారి అరుణకుమారి సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. ఉప సర్పంచ్‌గా శ్రీ కె.శివప్రసాద్ ఎన్నికైనారు. [4]
ఈ పురాతన ఆలయ పునఃప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం, 2017,జూన్-16వతేదీ శుక్రవారం ప్రారంభించినారు. 18వతేదీ ఆదివారంనాడు ఆలయంలో ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించినారు. స్వామివారికి కూష్మాండ హోమం, శాంతిహోమం నిర్వహించినారు. అనంతరం స్వామివారి మందిర ప్రతిష్ఠ, పూర్ణాహుతి జరిగినది. మద్యాహ్నం భక్తులకు అన్నసంతర్పణ చేసినారు. ఈ కార్యక్రమానికి భక్తులు పెద్దసంఖ్యలో పాల్గొన్నారు. [8]
ఈ ఆలయoలో 15 సంవత్సరాలనుండి, దసరా పండుగ సందర్భంగా, దేవీశరన్నవరాత్రి ఉత్సవాలు కన్నులపండువగా నిర్వహించెదరు. [2]
పురాతనమైన ఈ ఆలయ భవనం శిధిలమవడంతో దేవాదాయశాఖ 10 లక్షల రూపాయల నిధులను కేటాయించగా, గ్రామస్థుల, భక్తుల విరాళాలతో, ఈ ఆలయాన్ని పునర్నిర్మించినారు. నూతన ఆలయంలో ధ్వజస్థంభం మరియు విగ్రహ పునఃప్రతిష్ఠా కార్యక్రమాలు 2017,మే-25వతేదీ గురువారంనాడు ప్రారంభమైనవి. 27వతేదీ శనివారం వరకు ఆలయంలో ప్రత్యేకపూజా కార్యక్రమాలు నిర్వహించి, అదే రోజున వేదమంత్రాల మధ్య, ధ్వజస్థంభ ప్రతిష్ఠాపన, పూర్ణాహుతి, శాంతికళ్యాణం, వైభవంగా నిర్వహించినారు. అనంతరం భక్తులకు అన్న సంతర్పణ నిర్వహించినారు. ఈ కార్యక్రమాలు తిలకించడానికి, భక్తులు ఈ గ్రామం నుండియేగాక, చుట్టుప్రక్కల గ్రామాల నుండి గూడా అధిక సంఖ్యలో విచ్చేసినారు. [5]&[6]
ఈ ఆలయంలో విగ్రహప్రతిష్ఠ నిర్వహించి 16 రోజులైన సందర్భంగా, 2017,జూన్-11వతేదీ ఆదివారంనాడు, ఆలయంలో ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించినారు. ఆలయ ప్రాంగణంలో హోమం నిర్వహించినారు. [7]
ఈ ఆలయ వార్షికోత్సవం, 2015,జూన్-1వ తేదీ సోమవారం మద్యాహ్నం ఘనంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా ఆలయంలో ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమానికి గ్రామప్రజలే గాకుండా, చుట్టుప్రక్కల గ్రామాలనుండి గూడా, భక్తులు అధికసంఖ్యలో తరలివచ్చి, అమ్మవారిని దర్శించుకున్నారు. ఈ ఉత్సవం సందర్భంగా ఐదువేలకుమందికి పైగా భక్తులకు అన్నసంతర్పణ నిర్వహించారు. [3]
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3428. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1736, స్త్రీల సంఖ్య 1692, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 873 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 834 హెక్టారులు.
రాయనపాడులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
రాయనపాడులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
రాయనపాడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వరి
బియ్యం
[2] ఈనాడు కృష్ణా/మైలవరం; 2013,అక్టోబరు-12; 1వపేజీ.
[3] ఈనాడు అమరావతి; 2015,జూన్-2; 33వపేజీ.
[4] ఈనాడు అమరావతి; 2015,డిసెంబరు-19; 27వపేజీ.
[5] ఈనాడు అమరావతి/మైలవరం; 2017,మే-26; 2వపేజీ. 
[6] ఈనాడు అమరావతి/మైలవరం; 2017,మే-28; 2వపేజీ. 
[7] ఈనాడు అమరావతి/మైలవరం; 2017,జూన్-12; 2వపేజీ. 
[8] ఈనాడు అమరావతి/మైలవరం; 2017,జూన్-19; 1వపేజీ.