hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
ధర్మపత్ని (1941 సినిమా)
ధర్మపత్ని(1969 సినిమా) కూడా చూడండి.
ధర్మపత్ని, 1941లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. సుప్రసిద్ధ మరాఠీ రచయిత విష్ణు సఖారాం ఖండేర్కర్ రాసిన ఓ కథ ఆధారంగా ఈ చిత్రం రూపొందింది. పి.పుల్లయ్య దర్శకత్వంలో ఫేమస్‌ ఫిలింస్‌ పతాకాన ఈ' చిత్రాన్ని షిరాజ్‌ ఆలీ హకీం నిర్మించాడు. రామానుజాచారి హీరోగా నటించగా, పుల్లయ్య భార్య శాంతకుమారి ఈ చిత్రంలో హీరోయిన్‌. కొల్హాపూర్‌లోని శాలిని సినీటోన్ స్టూడియోలో చిత్రీకరణ జరిపారు. అప్పటి ప్రఖ్యాత రంగస్థల నటుడు ఉప్పులూరి సంజీవరావు కుమారుడు హనుమంతరావు హీరోగా పరిచయమయ్యారు. ఈ సినిమా తర్వాత ఆయన 'భీష్మ ప్రతిజ్ఞ, 'వందేమాతరం' సినిమాల్లో మాత్రమే నటించి, ఆ తర్వాత సినిమాలకు స్వస్తి చెప్పి భీమవరంలో మునిసిపల్ హెల్త్ ఆఫీసర్ ఉద్యోగంలో చేరారు.
మొదట సంభాషణల రచయితగా విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ఎంపికయ్యారు. కానీ ఆయన సంభాషణలు మరీ గ్రాంధికంగా ఉండటంతో శరత్‌చంద్ర ఛటర్జీ నవలల్ని తెలుగులో అనువదించిన చక్రపాణిని మాటల రచయితగా పరిచయం చేశారు. అదివరకు హిందీ, మరాఠీ సినిమాలకు పనిచేసిన అన్నాసాహెబ్ మైంకర్ సంగీతం సమకూర్చిన ఏకైక తెలుగు సినిమా ఇదే. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన తొలి సినిమా ఇదే. ఓ చిన్న పాత్రలో బాలనటుడిగా ఆయన కనిపించాడు.
రాధకు ఐదేళ్ల వయసున్నప్పుడు ఆమె తల్లి చనిపోతుంది. పోతూ పోతూ రాధని శ్రీదేవి అనే దేవదాసి చేతుల్లో పెడుతుంది. తాను దేవదాసి పని మానేసి మంచి జీవితం గడుపుతానని రాధ తల్లికి మాటిస్తుంది శ్రీదేవి. గృహిణికి ఉండాల్సిన లక్షణాల గురించి చిన్నపిల్ల రాధకు బోధిస్తుంది శ్రీదేవి. స్కూల్లో రాధ, మోహన్ స్నేహితులవుతారు. వారితో పాటు ఆ స్నేహం పెరిగి ప్రణయంగా మారుతుంది. ఆమెని గుడికి తీసుకెళ్లి దేవును ముందు రాధను తన 'ధర్మపత్ని'గా స్వీకరిస్తాడు మోహన్.
ఓ దేవదాసి కూతురితో తన కొడుకు తిరుగుతున్నాడనే సంగతి విలన్ ఆనందరావు ద్వారా మోహన్ తండ్రికి తెలుస్తుంది. సంపన్న కుటుంబానికి చెందిన ఉమ అనే అమ్మాయిని పెళ్ళి చేసుకోవాల్సిందిగా కొడుకు మీద ఆయన ఒత్తిడి తెస్తాడు. పెళ్లయ్యాక తన పట్ల మోహన్ అనాసక్తిగా ఉండటానికి రాధ పట్ల అతనికున్న ప్రేమేనని తెలుసుకున్న ఉమ అతన్ని విడిచి వెళ్తుంది. ఆనందరావు ట్రాప్ నుంచి ఉమను కాపాడుతుంది అతని వల్ల అప్పటికే మోసపోయిన లీల.
లీలను హత్యచేసి ఆ నేరం మోహన్ మీద పడేట్లు చేస్తాడు ఆనందరావు. మోహన్‌ని రక్షించడానికి అతను నిరపరాధి అని చెప్పే ఆధారాలు తన వద్ద ఉన్నాయని చెప్పిన ఆనందరావు వద్దకు వెళ్లడానికి నిశ్చయించుకుంటుంది రాధ. చివరకు నిజం బయటపడి మోహన్ జైలునుంచి విడుదలవుతాడు. అతని తల్లిదండ్రులు రాధను చేరదీస్తారు. తన తప్పు తెలుసుకుని తిరిగి మోహన్ వద్దకు చేరుకుంటుంది ఉమ.
సినిమా స్క్రిప్టు రాసే సమయంలో మొదట ఒక వ్యక్తిని రచయితగా పెట్టుకుని రాయించుకున్నారు. అయితే వారు రాసిన సంభాషణలు దర్శకుడు పుల్లయ్యకు తృప్తికలిగించలేదు. ఇంకొక రచయిత కోసం వెతుకులాట ప్రారంభించి ప్రొడక్షన్ ఇన్ ఛార్జి బి.ఎస్.రామారావు తెనాలి నుంచి చక్రపాణిని తీసుకువచ్చారు. ఈ సినిమా తర్వాత చక్రపాణి వాహినీ సంస్థలో రచయితగానూ, తర్వాత బి.నాగిరెడ్డితో కలిసి విజయా ప్రొడక్షన్స్ ఏర్పరిచి నిర్మాతగానూ మారారు.
ధర్మవడ్డీ (సినిమా)
ధర్మవడ్డీ 1982లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. త్రిపురనేని గోపీచంద్ రచించిన ధర్మవడ్డీ అనే కథ ఆధారంగా కె.బి.తిలక్ దర్శకత్వంలో నిర్మించబడిన చిత్రం.
కోస్తా ప్రాంతంలో వ్యవసాయంలో చితికిపోయిన రైతు సూరయ్య అక్కడి ఆస్తులు అమ్ముకుని తెలంగాణా ప్రంతానికి వ్యవసాయంకోసం వలస వస్తాడు. అక్కడి పరిస్థితుల ప్రభావంతో, నలుగురికీ ఉపయోగపడుతుందని భావించి వడ్డీ వ్యాపారిగా మారతాడు. కానీ క్రమంగా నీతి నియమాలు వదిలేసి డబ్బు వ్యామోహం పెంచుకుని వడ్డీ వసూళ్ళు చేస్తూంటాడు. భార్య (అన్నపూర్ణ) మాట పెడచెవిన పెట్టి మరీ ధనవ్యామోహంతో చేసే పనులకు ఊళ్ళో జనం అసహ్యించుకుంటూంటారు.
తన వల్ల పైకొచ్చిన తోటి వ్యాపారి కొడుక్కిచ్చి తన కుమార్తె రాధ (కృష్ణవేణి)కి నిశ్చితార్థం చేశారు. చంద్రయ్య (నూతన్ ప్రసాద్) సూరయ్య డబ్బు ఎగ్గొట్టి అడిగితే మనుషులతో కొట్టించాడు. ఈ సంఘటనతో ఊళ్ళో చులకనైపోయి వడ్డీలు కట్టడం మానేశారు. అతని వడ్డీ వ్యాపారంలో డబ్బులు పెట్టిన జనం ఒకేసారి డబ్బు కావాలని పట్టుబట్టారు. ఆస్తి లాక్కున్నారు.
ఆస్తి పోయిందని తెలిసి పెళ్ళికొడుకు తరఫువారు సంబంధం వద్దన్నారు, కూతురు పెళ్ళి ఆగిపోయింది. ఈ పరిస్థితులకు తట్టుకోలేక అతని భార్య ఆత్మహత్య చేసుకుంది.
సూరయ్య మేనల్లుడు చందు (సాయిచంద్) తనపై తిరగబడడంతో చంద్రయ్య చందు, సమ్మక్కల సాయంతో రాధ పెళ్లి చేస్తాడు. ఆపైన కూతురు ఉండీ లేకుండా అయి, సూరయ్య ఒంటరివాడై రోడ్లు పట్టుకుతిరగడం ప్రారంభించాడు. ఎవరైనా బలవంతం చేసి భోజనం పెడితే తినేస్థితికి వచ్చేస్తాడు. ఆపైన అతనికి ఏమైందన్నది మిగతా కథ.
చిత్రం చిన్న కథ మీద ఆధారపడిందవడం వల్ల సాగలాగినట్లు అనిపిస్తుంది. సంగీతపరంగా తతిలక్ మిగతా చిత్రాలతో పోలిస్తె పేలవంగా ఉంది.
ధర్మాంగద
ధర్మాంగద హెచ్.వి.బాబు దర్శకత్వంలో, ఋష్యేంద్రమణి, గోవిందరాజుల సుబ్బారావు తదితరులు నటించిన 1949 నాటి తెలుగు చలనచిత్రం. ధర్మాంగద సినిమాకే పాముపాట అనే మరో పేరుండేది. సినిమా ఆర్థిక సమస్యలతో ఇబ్బందులు పడుతూ పూర్తైంది.
ధర్మాంగద నిర్మాణానికి సరస్వతీ టాకీసు వారు రూ.లక్షా పాతిక వేలు పెట్టుబడి పెట్టారు. అయితే 1948లో నిర్మాతలు ఆ పెట్టుబడితో సినిమాను పూర్తిచేయలేక మళ్ళీ సరస్వతీ టాకీస్ వారి వద్దకు మరికొంత డబ్బుకోరుతూ వెళ్ళారు. అయితే సరస్వతీ టాకీస్ వారు అందుకు నిరాకరించారు, అప్పటికే వారు ఫైనాన్షియర్లుగా వ్యవహరిస్తూండడంతో మరెవరూ డబ్బిచ్చి నిర్మాణం కొనసాగనిచ్చేందుకు ముందుకురాలేదు. పూర్తైనంతవరకూ ఫిల్ములను ఈ సమస్యల వలన జూన్ 29, 1948న వేలంపాట పెట్టారు. సినిమాలో పనిచేసిన నిపుణులకు, నటులకు కూడా సరిగా చెల్లించలేక నిర్మాతలు ఇబ్బందులు పడ్డారు. చివరకు ఆర్థిక ఇబ్బందులను అధిగమిస్తూ సినిమా నిర్మాణం కొనసాగి 1949లో విడుదలైంది.
డిటెక్టివ్ నారద
డిటెక్టివ్ నారద వంశీ దర్శకత్వంలో మోహన్‌ బాబు, నిరోషా ప్రధానపాత్రల్లో నటించిన 1992 నాటి తెలుగు హాస్య కథాచిత్రం.
జేమ్స్ బాండ్, డిటెక్టివ్ తరహా సినిమాలు, సాహిత్యాన్ని డిటెక్టివ్ నారద సినిమాలో హాస్యం చేశారు.
డిటెక్టివ్ నారద చిత్రానికి సంగీతం ఇళయరాజా సమకూర్చారు. అయితే ఇళయరాజా ప్రోత్సాహంతో సినిమాలో ఒక పాటకు వంశీ స్వరపరిచి, సంగీత దర్శకత్వం వహించారు.
డాక్టర్ ఆనంద్
డాక్టర్ ఆనంద్ 1966, అక్టోబర్ 14న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం.
నందమూరి తారక రామారావు, అంజలీదేవి, కాంచన, రమణారెడ్డి
దర్శకత్వం: వి.మధుసూదన రావు
నిర్మాణం: డి.వెంకటపతిరెడ్డి
సంగీతం :
నిర్మాణ సంస్థ: రవీంద్ర ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్
డాక్టర్ చక్రవర్తి
డాక్టర్ చక్రవర్తి, 1964లో విడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా. తెలుగులో నవలల ఆధారంగా వచ్చిన చిత్రాలలో ఇది ఒక ప్రసిద్ధి చెందిన సినిమా. కోడూరి కౌసల్యాదేవి రచించిన "చక్రభ్రమణం" ఆధారంగా ఈ సినిమా నిర్మింపబడింది. ఇందులో చాలా పాటలు సూపర్ హిట్‌గా నిలిచాయి. "ఈ మౌనం ఈ బిడియం ఇదేనా ఇదేనా చెలియ కానుకా", "నీవు లేక వీణ పలుకలేనన్నది నీవు రాక రాధ నిలువలేనన్నది", "పాడమని నన్నడగవలెనా పరవశించి పాడనా", " మనసున మనసై బ్రతుకున బ్రతుకై తోడొకరుండిన అదే భాగ్యము" వంటి పాటలు దశాబ్దాలుగా సినిమా సంగీత ప్రియులను అలరించాయి. మరణించిన చెల్లెల్ని తన స్నేహితుని భార్యలో చూసుకునే వ్యక్తిని ఆ స్నేహితుడు అపార్థం చేసుకోవడం ముఖ్యకథాంశంగా
అత్యంత జనాదరణ పొందిన కోడూరి కౌసల్యాదేవి నవల చక్రభ్రమణం ఆధారంగా సినిమా తీయాలని అన్నపూర్ణ వారు హక్కులు కొన్నారు. అంతకు కొన్నేళ్ళ క్రితం ఆదుర్తి సుబ్బారావు వద్ద అసోసియేట్ డైరెక్టర్ గా పనిచేస్తున్న కె.విశ్వనాథ్ ని అన్నపూర్ణ పిక్చర్స్ లో దర్శకత్వ విభాగంలో పనిచేయమనీ, ఓ మూడు సినిమాలకు పనిచేశాకా దర్శకునిగా అవకాశం ఇస్తాననీ అక్కినేని నాగేశ్వరరావు ఆహ్వానించారు. అందుకు అంగీకరించి, ఆదుర్తి సుబ్బారావు దర్శకత్వం వహించిన అన్నపూర్ణ వారి మూడు సినిమాలకు వరుసగా అసోసియేట్ గా పనిచేశారు విశ్వనాథ్. నాలుగో సినిమా అయిన ఈ డాక్టర్ చక్రవర్తికి దర్శకత్వ బాధ్యతలు స్వీకరించే అవకాశాన్ని నాగేశ్వరరావు కె.విశ్వనాథ్ కి ఇచ్చారు. అయితే అప్పటికి తనపై తనకు పూర్తి విశ్వాసం కలగకపోవడంతో ఆయన అప్పటికి సినిమా అవకాశాన్ని నిరాకరించారు. దాంతో ఆదుర్తి సుబ్బారావుకే ఈ సినిమాకు దర్శకత్వం వహించే అవకాశం వచ్చింది. చక్రభ్రమణం నవలను సినిమాకు అనుగుణంగా మలిచి, స్క్రిప్ట్ ని గొల్లపూడి మారుతీరావు, రావూరి వెంకట సత్యనారాయణరావు తయారుచేశారు.
డాక్టర్ చక్రవర్తి (అక్కినేని), డాక్టర్ శ్రీదేవి (కృష్ణకుమారి) పూర్వాశ్రమంలో ప్రేమికులు. చక్రవర్తి సోదరి సుధ (గీతాంజలి) క్యాన్సర్ వ్యాధి వల్ల చనిపోతూ నిర్మల (షావుకారు జానకి) ను పెళ్ళిచేసుకోవలసిందిగా కోరుతుంది. దానిని మన్నించి చక్రవర్తి నిర్మలను పెళ్ళి చేసుకుంటాడు.
చక్రవర్తికి ఆప్తమిత్రుడు రవీంద్ర (జగ్గయ్య). అతని భార్య మాధవి (సావిత్రి) రచయిత్రి. వారిద్దరిదీ అనుకూల దాంపత్యం. మరణించిన చెల్లెలు సుధను మాధవిలో చూసుకుంటాడు చక్రవర్తి. దీనికి చిలవలు పలవలు కల్పించి సుర్యకాంతం వారి కాపురాల్లో జ్వాలను రగిలిస్తుంది. ఫలితంగా రవీంద్ర మిత్రుడు చక్రవర్తిని అనుమానించి అవమానిస్తాడు. పతాక సన్నివేశంలో రవీంద్ర జరిగిన పొరపాటును గ్రహించగా, డాక్టర్ శ్రీదేవి మరియు చక్రవర్తిల సహాయంతో మాధవి పండంటి బిడ్డకు జన్మనిస్తుంది.
దొంగ (సినిమా)
ఈ చిత్రంలో గోలి మార్ పాటకి మైఖేల్ జాక్సన్ రూపొందంచిన థ్రిల్లర్ ఆల్బం మూలం. ఈ పాటల్లో చిరు మరియు జాక్సన్ నాట్య భంగిమలు, వేషధారణలలో చాలా సామ్యం కనబడుతుంది. ఈ పాటని చూసిన ల్యాటిన అమెరికా, ఐరోపా వాసులు చిరుని "ఇండియన్ జాక్సన్"గా వ్యవహరించటం మొదలు పెట్టారు ( అదే విధంగా ఈ పాట ద్వారా తెలుగులో పేరుపొందినా ఇతర ప్రాంతాలలో యూట్యూబు, మరికొన్ని వెబ్ సైట్ల ద్వారా ఎన్నో వ్యంగమైన కామెంట్లు, విమర్శలు సైతం ఎదుర్కొన్నాడు).చిరంజీవి నటించిన సినిమాల జాబితా
దొంగ గారూ స్వాగతం
దర్శకత్వం : కోడి రామకృష్ణ
సంగీత దర్శకుడు: చక్రవర్తి
నిర్మాణ సంస్థ : శుభోదయ ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్
దొంగ కోళ్లు
ఇది 1988లో విడుదలైన తెలుగు సినీమా. విజయవంతమైన మలయాళ చిత్రం ఆధారంగా విజయబాపినీదు దర్శకత్వంలో నిర్మించబడింది. తరువాత హిందీలో "సరస్వతీ యే తేరా ఘర్" పేరుతో (సునీల్ షేట్టి) ప్రియదర్శన్ తీశారు.
రాజేంద్రప్రసాద్ పల్లెటూర్లో మధ్య తరగతికి చెందిన వ్యక్తి. ఇంటిని అనేక ఇబ్బందులు చుట్టిముట్టి ఉండటంతో పట్నంలో ఉన్న తమ ఇంటిని అమ్మి ఆ సొమ్ముతో సమస్యలు తీర్చుదామనుకుంటాడు. పట్నంలో ఉన్న ఇంటిలో సుమలత కుటుంబం అద్దెకుంటుంది. వారిదీ మధ్య తరగతే. వాళ్ళు ఇల్లు ఖాళీ చేయమంటారు. అద్దె ఇంటిలో తిష్టవేసి వారికి ఇబ్బంది కలిగించి ఖాళీ చేయించే ప్రయత్నం చేస్తూంటాడు. 
సుమలతలో నిజాయితీ వాళ్ళ కుటుంబ ఇబ్బందులు తెలియడంతో వారిని వదిలి వెళ్ళిపోతాడు, సుమలత అతడిని వెదికి పెళ్ళిచేసుకోవడంతో కథ సుఖాంతం
రెండు వైపుల నుండి జరిగే ప్రయత్నాలతో హాస్య ప్రధానంగా కథ సాగుతుంది. పైకి హాస్య చిత్రంగా కనిపించినా కథామూలంలో కథానాయకుడికి, నాయికకు ఉన్న ఇబ్బందులు వల్ల వారి పాత్రల పట్ల సానుభూతి కలుగుతుంది. కొన్ని సంభాషణలు -'రెంట్ కంట్రోల్ యాక్టు నా చంకలో ఉంది', 'కాపీ టు పి యం, కాపీ టు సి.యమ్ కోడతాను' వంటివి జనరంజకమయ్యాయి.
దొంగ నోట్లు (సినిమా)
దొంగనోట్లు 1964 లో విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. దీనికి తమిళ సినిమా "పాంతొట్టం" (பணத்தோட்டம், 1963) మాతృక.
దొంగా పోలీస్
మోహన్ బాబు ,మమతా కులకర్ణి
దొంగ రాముడు (1955 సినిమా)
దొంగరాముడు 1955 లో కె.వి.రెడ్డి దర్శకత్వంలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు కథానాయకునిగా అన్నపూర్ణ పిక్చర్స్ చే నిర్మించబడిన సినిమా.
రాము (అక్కినేని), లక్ష్మి (జమున) అన్నాచెల్లెళ్ళు. చిన్నచిన్న అబద్ధాలు చెప్పి పెద్ద చిక్కుల్లో పడడం రాముకి చిన్నప్పుడే అలవాటయింది. చెల్లెలంటే ఎంతో ప్రేమ. దీపావళి పండుగరోజున చెల్లెలికి ఆనందం కలిగిస్తాడు. ఆ టపాకాయల చప్పుడుతో తల్లి షాక్ కు గురౌతుంది. తల్లి ఆరోగ్యం కోసం మందులు దొంగిలించిన నేరానికి పోలీసులు రామును అరెస్టు చేసి బాలనేరస్థుల జైలుకు పంపుతారు. తల్లి మరణించగా, చెల్లెలు లక్ష్మిని శరణాలయంలో చేర్పిస్తాడు టీచరు.
రాము పెద్దవాడై తిరిగి వచ్చి పరిస్థితి తెలుసుకుంటాడు. పిసినారి వీరభద్రయ్య (రేలంగి) కొడుకును రౌడీ బాబుల్ (ఆర్.నాగేశ్వరరావు) నుంచి రక్షించి, వారింట్లో నౌకరీ సంపాదిస్తాడు. అక్కడకు వచ్చిన కూరలు అమ్మే సీత (సావిత్రి)ను అల్లరి చేయబోయిన బాబుల్ ను పోరాటంలో ఓడిస్తాడు. చెల్లెలి జాడ తెలుసుకుని అక్కడకు అద్దె సూటులో వెళ్ళి తాను భాగ్యవంతున్నని గొప్పలు చెప్పి చెల్లెలుకి ఆర్ధికంగా సహకరిస్తానంటాడు. ఆమాట నిలుపుకోవడం కోసం వీరభద్రయ్య ఇంట్లో డబ్బుని దొంగిలిస్తాడు. తరువాత దొంగతనం బయటపడి రాము జైలుకు వెళతాడు.
శరణాలయం నుంచి బయటకు పంపబడ్డ లక్ష్మికి ఒక డాక్టర్ (జగ్గయ్య) ఆశ్రయం లభిస్తుంది. జైలునుంచి తిరిగివచ్చిన రాము విధివశాత్తూ ఆ డాక్టర్ వద్దే డ్రైవరుగా పనిచేస్తాడు. ఒకసారి ఆ ఇంట్లో వాచీ పోగా ఆ నేరం పాత నేరస్థుడయిన రాము చేశాడని తన్ని అవమానిస్తారు. ఇది చూసి లక్ష్మి బాధపడుతుంది. లక్ష్మికి డాక్టరుతో పళ్ళి నిశ్చయమవుతుంది. రాముడు మారువేషంలో పెళ్ళికి వెళతాడు. అదే సమయానికి బాబుల్ వీరభద్రయ్యను హత్య చేస్తాడు. ఆ నేరం కూడా రాము మీద పడుతుంది. సీత చాకచక్యంగా బాబుల్ చేత నిజం చెప్పించడంతో పోలీసులు బాబుల్ ని అరెస్టు చేసి రాముని విడుదల చేస్తారు. రాముడు, సీతల వివాహం చేసుకుంటారు.
దొంగాట (1997 సినిమా)
దొంగాట 1997 లో విడుదలై విజయం సాధించిన తెలుగు సినిమా. దీని నిర్మాత కె.ఎల్.నారాయణ. ఈ చిత్రాన్ని శ్రీదుర్గా బ్యానర్ పై ఎస్.గోపాలరెడ్డి సమర్పించాడు. దీని దర్శకుడు కోడిరామకృష్ణ. ఈ చిత్రం ఆంగ్ల సినిమా అయిన "ఫ్రెంచ్ కిస్ (1995 సినిమా)" ప్రేరణతో నిర్మించబడినది.
ఈ చిత్రానికి రమణ భరధ్వాజ్ పాటలను కంపోజ్ చేసాడు. ఈ పాటలు సుప్రీం మ్యూజిక్ కంపెనీ ద్వారా విడుదలైనాయి.
దొంగల దోపిడీ
ఈ సినిమా కోసం ఆరుద్ర మూడు పాటలను రచించారు.
దొంగల వేట
ఇది 1978లో విడుదలైన ఒక తెలుగు చిత్రం.
కృష్ణ పోలీసు శాఖలో పనిచేస్తుంటాడు. కృష్ణ, జయప్రద ప్రేమించుకుంటారు. జయప్రద ప్రభాకరరెడ్డి కూతురు. ప్రేమికుల మధ్య అపార్ధాలు చోటుచేసుకుంటాయి. ప్రభాకరరెడ్డి దగ్గర ద్రైవరు కాకరాల. ఇద్దరు పిల్లలు ఒక చోటే చదువుతున్నారు. సత్యనారాయణ, ప్రభాకరరెడ్డి కొడుకును కిడ్నాప్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. కిడ్నాపరు అడిగిన డబ్బు ఇవ్వటానికి సిద్ధపడ్ద ప్రభాకర రెడ్డికి వాళ్ళు పొరపాటున డ్రైవరు కొడుకును కిడ్నాప్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. ప్రభాకర రెడ్డి పోలీసుల సహాయం అడుగుతాడు. పోలీసుగా కృష్ణ ప్రభాకర రెడ్డి ఇంటికి వస్తాడు. అక్కడ జయప్రదను చూస్తాడు. కృష్ణ సత్యనారాయణను ఎలా పట్టు కున్నాడన్నది మిగతా చిత్రం.
ఈ సినిమాలోని 2 పాటలను ఆరుద్ర రచించారు.
దొంగల్లో దొర (1957 సినిమా)
దొంగల్లో దొర ఇది 1957 లో నిర్మిచబడిన తెలుగు సినిమా , దీనికి దర్శకత్వం వహించినది చెంగయ్య దీనిలో ముఖ్య తారాగణం అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, జమున,సంగీతం ఎం.ఎస్.రాజు ఇచ్చారు, దీని నిర్మాణ సంస్థ చందమామ ఫిల్మ్స్.
దొంగల్లో దొర (1985 సినిమా)
దొంగల్లో దొర 1985లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. విజయ బాపినీడు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో సుమన్, విజయశాంతి , అరుణ నటించగా, ఎస్.పీ.బాలసుబ్రమణ్యం సంగీతం అందించారు.
దొంగల్లో మొనగాడు
దొంగల్లో మొనగాడు 1975లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం.
దొంగలు బాబోయ్ దొంగలు
దొంగలు బాబోయ్ దొంగలు 1984లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. కె.ఎస్.ఆర్.దాస్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో ఘట్టమనేని కృష్ణ, రాధ, అంజలి దేవి నటించారు.రామలక్ష్మణులిద్దరూ కవల పిల్లలు. తల్లి శిక్షణలో రాముడు మంచి బాలుడిగా పెరిగి ఎలెక్ట్రానిక్స్ ప్రొఫెసర్‌గా మంచి పేరు తెచ్చుకుంటాడు. తల్లికి, సోదరుడికి దూరమై తండ్రి వద్ద పెరిగిన కృష్ణ తండ్రిలాగే దొంగగా తాగుబోతుగా తయారవుతాడు. కవల పిల్లలయినందుకేనేమో కృష్ణుడు తాగితే రాముడికి కూడా మత్తు వస్తుంది. అదే రీతిగా కృష్ణుడి చేష్టలు రాముడిపై ప్రభావం చూపుతుంది. ధన దాహం కల దామోదరం మిత్రుడు దుర్గాప్రసాద్ ఆధీనంలో ఉన్న అపార ధనరాశులను హస్తగతం చేసుకోవాలను కుంటాడు. అది పసిగట్టిన ప్రసాద్ దామోదరం చేత పిస్టల్ దెబ్బ తిని ధనాన్ని దాచిన భూగృహంలోకి పారిపోగానే యాంత్రిక ఎలెక్ట్రానిక్ తలుపు మూసుకుపోతుంది. విదేశాలనుండి తిరిగి వచ్చిన ప్రసాద్ కూతురు సత్య ద్వారా తలుపు తెరిచే రహస్యం తెలుసుకొనే ప్రయత్నం చేస్తున్న దామోదరం, తండ్రిని పోగొట్టుకున్న కృష్ణ ద్వారా తన పనిని సాధించాలనుకుంటాడు. సత్యతో రాముడికి, తండ్రికి దూరంగా పెరుగుతున్న దామోదరం కూతురు స్వరాజ్యంతో కృష్ణుడికి పరిచయాలు ఏర్పడతాయి. కవలల కలయిక, తలుపులు తెరుచుకునే విధానం, ఎలెక్ట్రానిక్ యంత్రమానవులు, కారు చేసే విన్యాసాలు తరువాతి కథ.
దొంగ మొగుడు
దొంగ మొగుడు 1987 లో ఎ. కోదండరామిరెడ్డి దర్శకత్వంలో వచ్చిన సినిమా. ఇందులో చిరంజీవి, మాధవి, రాధిక ముఖ్యపాత్రలు పోషించారు.ఈ సినిమా యండమూరి వీరేంద్రనాథ్ రచించిన "నల్లంచు తెల్లచీర" అనే నవల ఆధారంగా రూపొందించబడింది.
దొంగను వదిలితే దొరకడు
దొంగను వదిలితే దొరకడు 1970లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం.
దొంగను పట్టిన దొర
దొంగను పట్టిన దొర 1964 లో విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా.
దోపిడీ దొంగలు
దోపిడీ దొంగలు 1968లో విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా.
దొర బిడ్డ
దొర బిడ్డ 1986లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. దవళ సత్యం దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో డా. రాజశేఖర్ నటించగా, చెల్లపిల్ల సత్యంసంగీతం అందించారు.
దొరలు దొంగలు (1976 సినిమా)
ఎమ్.ఎస్.రెడ్డి నిర్మించిన ఏకైక జానపద చిత్రం ఇదే కావచ్చు. గీతరచయిత మల్లెమాలగా చక్కటి పాటలు ఆయన ఈ చిత్రంలో అందించారు. రామకృష్ణ, రంగనాథ్, శ్రీధర్, చంద్రమోహన్, వాణిశ్రీ (ద్విపాత్రాభినయం) వంటి తారలతో, బాగా ఖర్చు పెట్టి నిర్మించారు. రాబిన్ హుడ్ వంటి కథానాయకుడు, రాజుగారి పేరుతో అరాచకాలు చేసే సైన్యాధికారి, యువరాణిని ప్రేమించే ఒకరాజు, యువరాణి పోలికలతో వుండే ఒక చాకలి, ఆమెను యువరాణి బదులుగా కూర్చొపెట్టటం వంటి మలుపులతో అచ్చమయిన జానపద చిత్రం లా సాగుతుంది. ఆక్షన్ చిత్రాల దర్శకుడు కె.ఎస్.ఆర్.దాస్ దీనికి దర్శకుడు.
దొరవారింట్లో దొంగోడు
దొరవారింట్లో దొంగోడు 1988లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. కోడి రామకృష్ణ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో శోభన్ బాబు, రాధ, పూర్ణిమ నటించగా, రాజ్ - కోటి సంగీతం అందించారు.
దొరికితే దొంగలు (1965 సినిమా)
దొరికితే దొంగలు 1965, ఫిబ్రవరి 26న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. చందమామ బ్యానర్‌పై నిర్మాత పి. చెంగయ్య నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి పి. సుబ్రహ్మణ్యం దర్శకత్వం వహించగా నందమూరి తారక రామారావు, జమున, గుమ్మడి, కాంతారావు, సూర్యకాంతం, రమణారెడ్డి నటించారు.
దొరికితే దొంగలు (1989 సినిమా)
దొరికితే దొంగలు 1989, ఏప్రిల్ 14న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. కె. మురళీ మోహన్ రావు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో శోభన్ బాబు, విజయశాంతి, రాధ, కైకాల సత్యనారాయణ, గిరిబాబు, నూతన్ ప్రసాద్, గొల్లపూడి మారుతీరావు, అన్నపూర్ణ ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, కె. చక్రవర్తి సంగీతం అందించారు.
దోషి నిర్దోషి
దోషి నిర్దోషి 1990లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. వై. బాగేశ్వరరావు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో సుమన్, శోభన్ బాబు, లిజ్జీ నటించగా, రమేష్ నాయుడు సంగీతం అందించారు.
డ్రైవర్ మోహన్
డ్రైవర్ మోహన్ 1968 లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం.
డ్రైవర్ రాముడు
తారకరామా ఫిలిం యూనిట్
ఈ సినిమాలో 6 పాటలు చిత్రీకరించారు.
ఈ సినిమాను 35 కేంద్రాలలో విడుదల చేయగా 14 కేంద్రాలలో శతదినోత్సవం జరుపుకొని, రెండు కేంద్రాలలో సిల్వర్ జూబ్లీ వరకు నడిచింది.
ద్రోహి (1948 సినిమా)
ద్రోహి ఎల్వీ ప్రసాద్ దర్శకత్వంలో, ఎల్వీ ప్రసాద్, కె.ఎస్.ప్రకాశరావు, జి.వరలక్ష్మి, లక్ష్మీరాజ్యం తదితరులు నటించిన 1948 నాటి తెలుగు చలనచిత్రం.
సినిమా నిర్మాణ సమయంలోనే వివాదాలు చోటుచేసుకున్నాయి. సినిమా షూటింగ్ పూర్తికాగానే స్పాట్లోనే మేకప్ ఇంకా తీయకుండానే సినిమాలో నటించిన ఎస్.వరలక్ష్మికీ, లక్ష్మీకాంతానికి వివాదం చెలరేగింది. వరలక్ష్మి వాగ్వాదంలో లక్ష్మీకాంతాన్ని చెప్పుతో దాడిశారు. ఈ విషయం లక్ష్మీకాంతం ఫిర్యాదుమేరకు పోలీసు కేసు వరకూ వెళ్ళింది. చివరికి వారిద్దరి నడుమ రాజీకుదిరి కేసు సమసిపోయింది.
రామవరం
రామవరం పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:
చతురంగబలాలు
యుద్ధంలో పాల్గొనే రథ, గజ, తురగ, పదాతి దళాలను కలిపి చతురంగదళాలు లేక చతురంగబలాలు అంటారు.
రథ = రథాలు
గజ = ఏనుగులు
తురగ = గుర్రాలు
పదాతి = కాల్బలం
అష్ట అర్ఘ్యాలు
పెద్దలకి గౌరవపూర్వకంగాఇచ్చేపూజార్హ జలాదికాలు.
పంచభూతాలు
పృథివ్యప్‌తేజోవాయురాకాశాలే = పంచభూతాలు."భూమి, ఆకాశము, వాయువు, జలము, అగ్ని"' లను పంచభూతాలు అని అభివర్ణిస్తారు. వీటిల్లో భూమి మాత్రమే గ్రహం. మిగతా నాలుగూ ఈ విశాల విశ్వం అంతటా పరుచుకుని ఉన్నాయి. 
పంచ భూతాల గురించి ఇప్పుడు మనం కొత్తగా చెప్పుకునేది కాదు. ఎన్నో వేల సంవత్సరాలమాట ఇది. వేద వాజ్ఞ్మయంలో వీటి ప్రస్తావన ఉంది. కానీ ఆ కాలంలో వీటి గురించి వివరణలు, అధ్యయనాలు లేవు. విజ్ఞాన శాస్త్రం అందుబాటులోకి వచ్చాక వీటి గురించి ఎన్నో విషయాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి.వస్తున్నాయి.
పంచ భూతాలు గురించి మన వేద శాస్త్ర లలో వివరించింది తత్వ సహితంగా కేవలం భౌతిక అర్థ సహితంగా కాదు
భూమి అంటే అన్ని ఘన పదార్థాలు భూ తత్వం కలిగి ఉన్నాయ్ 
జాలం అంటే అన్ని ద్రవ పదార్థాలు జల తత్వం కలిగి ఉన్నాయ్ 
వాయు అంటే వాయు పదార్థాలు వాయు తత్వం కలిగి ఉన్నాయ్ 
అగ్ని అంటే ఉష్ణం 
ఆకాశం అంటే ఎలక్ట్రో మాగ్నెటిక్ రెడిఏషన్
సప్త చిరంజీవులు
చిరజీవులు లేదా చిరంజీవులంటే చావులేనివారని అర్థం. ఈ ఏడుగురు చిరంజీవులని పురాణాలు చెపుతున్నాయి.
అశ్వత్థామా బలిర్వ్యాసో హనుమాంశ్చ విభీషణః ।
కృపః పరశురామశ్చ సప్త ఏతైః చిరంజీవినః ॥
సప్తైతాన్ సంస్మరేన్నిత్యం మార్కండేయమథాష్టమం ।
జీవేద్వర్షశ్శతమ్ సొపి సర్వవ్యాధి వివర్జిత ॥ 
శ్రీకృష్ణుని శాపము వలన అశ్వత్థాముడు వామనానుగ్రహమువలన బలిచక్రవర్తి లోకహితముకై వ్యాసుడు శ్రీరామభక్తితో హనుమంతుడు రామానుగ్రహమువలన విభీషణుడు విచిత్రజన్మము వలన కృపుడు ఉత్క్రుష్టతపోధనుడైన పరశురాముడు సప్తచిరంజీవులైరి । వీరికుత్తరమున శివానుగ్రహముచే కల్పంజయుడైన మార్కండేయుని ప్రతినిత్యం తలచుకొన్న సర్వవ్యాధి వివర్జితులై శతాయుష్మంతులౌతారని ఈ శ్లొకతాత్పర్యము॥
సప్తస్వరాలు
భారతీయ సంగీతంలో సప్తస్వరాలు: స, రి, గ, మ, ప, ధ, ని. వీటిలో ఒక్కొక్కటి ఒక్కొక్క పక్షి కూత లేక జంతువు అరుపు నుంచి పుట్టినది.
'స ' షడ్జమము, 'రి ' రిషభం, 'గ ' గాంధారం, 'మ ' మధ్యమము, 'ప ' పంచమం, 'ద 'దైవదం, 'ని ' నిషధం, అని సప్తస్వరాల పేర్లు. ఈ సప్త స్వరాలను అనేక రీతులు తప్పని మేళవించడం వల్ల రాగాలు ఏర్పడతాయి. అయితే ఒక రాగంలో సప్త స్వరాలు తప్పని సరిగా ఉందాలన్న నియమం లేదు.
సాధారణంగా ఒక రాగంలో కనీసం ఐదు స్వరాలు ఉండాలన్న ఒక నియమం ఉంది. కానీ మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ నాలుగు స్వరాలనే వినియోగించుకోని రాగాలను కూర్చారు.ఈ రాగాల కూర్పుతోనే భారతీయ సంగీతం, సంగీత ప్రపంచంలో తనదైన ప్రత్యకతను నిలుపుకోగల్గుతున్నదని పరిశీలకుల భావన. స్వరాలకు ఆధారం శృతులు., శృతి అంటే ధ్వని విశేషం.సంగీతానికి పనికి వచ్చే శృతులు 22. వీనికి సిద్ధ, ప్రభావతి, కాంత, సుప్రభ, శిఖ, దీప్తిమతి, ఉగ్ర, హలది, నివ్రి, ధీర, క్షాంతి, విభూతి, మాలని, చపల వంటి పేర్లున్నాయి. పాశ్ఛాత్య సంగీతంలో 12 శ్రుతులతో సంగీత ఉచ్చస్థితి (అష్టమ స్వరం) కి చేరుకోగా భారతీయ సంగీతంలో 22 శ్రుతులతో తారాస్థాయి చేరుకుంటుంది.
స = షడ్జమం (నెమలి క్రేంకారం)
రి = రిషభం (ఎద్దు రంకె)
గ = గాంధర్వం (మేక అరుపు)
మ = మధ్యమం (క్రౌంచపక్షి కూత)
ప = పంచమం (కోయిల కూత)
ధ = ధైవతం (గుర్రం సకిలింత)
ని = నిషాదం (ఏనుగు ఘీంకారం)కర్ణాటక సంగీతంలో రిషభం, గాంధారం, ధైవతం మరియు నిషాదంలో మూడు, మధ్యమంలో రెండు మరియు పంచమం, షడ్జంలో ఒక్కొక్కటి చొప్పున 16 స్వరాలు ఉన్నాయి.
As you can see above, Chathusruthi Rishabha and Shuddha Gandhara share the same pitch (3rd key/ position). Hence if C is chosen as Shadja, D would be both Chathusruthi Rishabha and Shuddha Gandhara. Hence they will not occur in same raga together. Similarly for two swaras each at notes 4, 10 and 11.
ప్రతి శుద్ధ స్వరం (i.e., స, రి, గ, మ, ప, ధ, మరియు ని) సాంప్రదాయం ప్రకారం వివిధ జంతువుల కూతల నుండి ఆవిర్భవించినట్లు భావిస్తారు. కొన్నిటికి ఇతర అర్ధాలు కూడా ఉన్నాయి. ప్రతి స్వరం మన శరీరంలోని ఏడు చక్రాలతో సంధించబడ్డాయి. సప్తస్వరాలు అరోహణ పద్ధతిలో చక్రాలు కూడా అరోహణ లోనే చెప్పబడ్డాయి. కోమల స్వరాలు ఎడమవైపు చక్రాలతో (ఇడ, పింగళ, శుషుమ) సంధించబడితే శుద్ధ మరియు తీవ్ర స్వరాలు కుడివైపు చక్రలతో అనుసంధానించబడ్డాయి. అందువలన ప్రతి రాగం దానికి అనుసంధించబడిన చక్రం ప్రకారం ప్రభావం చూపుతాయి.
అష్టమహిషులు
అష్టమహిషులు శ్రీకృష్ణుడి ఎనిమిది మంది భార్యలు: ఈ అష్ట మహిషులే కాక మిగిలిన పదహారు వేల వంద మంది కృష్ణుడి భార్యలకు కూడా ఆయన తన ప్రేమను పంచగలగటం, దానిని వారు పోటీపడి స్వీకరించటం చాలా గొప్ప విషయం.
రుక్మిణీదేవి సందేశాన్ని అందకొని స్వయంవర సమయంలో ఎత్తుకొచ్చి వివాహం చేసుకొన్నాడు. అన్యాయంగా, బలవంతంగా లాక్కువెళ్ళి పెళ్ళి చేసుకొన్నాడని శిశుపాలుడు ఆరోపించాడు. ప్రేమవివాహం.
సత్రాజిత్తు కుమార్తె. ఈమె భూదేవి అవతారం. గోదాదేవి సత్యభామ అవతారం అని అంటారు.
జాంబవంతుడిని 28 రోజుల యుధ్ధంలో ఓడించి, జాంబవతిని చేపడతాడు శ్రీకృష్ణుడు. వీణా విద్వాంసురాలు.
ఆమె కోరిక మేరకే బహిరంగంగా స్వయం వరానికొచ్చి అందులోనే ఇతర రాజకుమారులందరినీ ఓడించి చేపట్టాడు.
మేనత్త కేకయ దేశపు రాజు భార్య అయిన శృతకీర్తి కుమార్తె . పెద్దలందరి ముందు పెళ్ళాడాడు. 
నగ్నజిత్తు కృష్ణుడు ఏడు రూపాలను ధరించి ఏడు ఎద్దులను ఒక్కొక్క గుద్దు గుద్ది లొంగదీసుకుని వాటిని తాళ్ళతో బంధించి పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. నాగ్నజితి కోసల దేశాధిపతియైన నాగ్నజిత్తు కుమార్తె. ఈ రాజు నగరంలోని ఏడు వృషభములు ప్రజలకు అపాయము చేయుచున్నవి. రాజ్యంలో ఎవ్వరును వీటిని పట్టలేకపోతారు. రాజు వీటిని పట్టగలవానిని తన కూతురు నిచ్చి వివాహము చేయుదునని ప్రకటించెను. శ్రీకృష్ణుడు ఆ ప్రకటన విని కౌసల్యకు వెళ్ళి ఆ వృషభాలను వధించి నాగ్నజితిని పరిణయమాడెను.
పెద్దలందరి ముందు పెళ్ళాడాడు. 
మద్ర దేశపు రాజకుమారి. మత్స్యయంత్ర పరీక్ష. స్వయంవరంలో యంత్రాన్ని పడగొట్టి లక్షణను చేపట్టాడు.
శ్రీకృష్ణుడికి రుక్మిణి, సత్యభామ తదితర అష్ఠ మహిషులు, పదహారు వేల వంద మంది భార్యలు ఉన్నారు. కృష్ణుడికి ఆ భార్యల వల్ల కలిగిన సంతానం ఎంత? భార్యలందరితోనూ ఆయనకు ఒక్కొక్కరి వల్ల పదేసి మంది పిల్లలు పుట్టారు.
అష్టమూర్తులు
పంచభూతాలు ఐన పృథివ్యప్‌తేజోవాయురాకాశాలు, సూర్యచంద్రులు (సూర్యుడు, చంద్రుడు), పురుషుడు - ఈ ఎనిమిది మందిని కలిపి అష్టమూర్తులు అంటారు.
http://www.andhrabharati.com/dictionary/
అష్టాంగాలు
అష్టాంగాలు రెండు సందర్బాలలో చెప్పబడుతుంది. మొదటిది పతంజలి యోగసూత్రాల్లోనూ, రెండవది సాష్టాంగ నమస్కారంలోను.
పతంజలి యోగసూత్రాల్లోని అష్టాంగాలు సాధనా మార్గాలు.
సాష్టాంగ నమస్కారంలో అష్టాంగాలు అనగా మన శరీరంలోని 8 అంగాలు నేలను తాకాలి. ఆ 8 అవయవాలు:
రెండు చేతులు, రెండు కాళ్ళు, రొమ్ము, నుదురు, రెండు భుజాలు
"కరయుగములు, చరణంబులు,
నురము, లలాటస్థలంబు, నున్నత భుజముల్
సరిధరణిమోపి మ్రొక్కిన
బరువడి సాష్టాంగమండ్రు పరమ మునీంద్రుల్"
చతుర్దశ భువనాలు
హిందూ పురాణాలలో బ్రహ్మాండాన్ని కొన్ని లోకాలుగా విభజించారు. ఇవన్నీ విరాట్‌పురుషుని (విశ్వరూపుని) శరీరంలోని అవయవాలుగా భావించారు. మహాభాగవతం రెంవ స్కంధంలో ఈ లోకాల గురించి వర్ణన ఉంది. మొత్తం పదునాలుగు లోకాలనీ, వాటిలో ఊర్ధ్వలోకాలు (పైనున్నవి) ఏడు, అధోలోకాలు (క్రిందనున్నవి) ఏడు అనీ చెబుతారు.
లోకాల విభజన గురించి భాగవతంలో ఇలా చెప్పబడింది.
బ్రహ్మాండంలో కొన్ని అంతరాలున్నాయి. తత్వ పదార్ధాల సూక్ష్మ, సూక్ష్మతర అవస్థలనుబట్టి ఈ భేదాలు ఏర్పడుతున్నాయి. క్రింది లోకాలకంటే పై లోకాలలో తత్వ పదార్ధాలు సూక్ష్మతరంగా ఉంటాయి. లోకాలు మూడని కొందరు, ఏడని కొందరు, పదునాల్గని కొందరు అంటుంటారు. లోకాలను బ్రహ్మాండ శరీరానికి అవయవాలుగా భావిస్తే
బ్రహ్మాండపురుషుడే సమస్త లోకాలను భరిస్తాడు, పోషిస్తాడు, తనలో లయం చేసుకొంటాడు.భూలోకం, భువర్లోకం, సువర్ణలోకం(దేవలోకం ఇంద్రుడు ఉండే లోకం ) అంటే స్వర్గం, మహార్లోకం, జనోలోకం, తపోలోకం, సత్య లోకం(మోక్ష దశ..పుట్టుక మరణం లేని దశ అదే బ్రహ్మ దశ ) 
మనిషి ఊర్ధ్వ ముఖంగా మాత్రమే ప్రయాణం చేయాలి. 84 లక్షల జీవరాసుల్లో మానవుడు మాత్రమే పైకి చూడగలడు.
అధోలోకాలు( 7):-
అతల..బలి చక్రవర్తి ఉండే చోటు
సుతల..బలి చక్రవర్తి చోటు
వితల..శివుడు అంశం
తలాతల..మయుడు ఉండే చోటు
మహాతల.. నాగులు ఉండే చోటు
రసాతల..రాక్షసులు ఉండే చోరు
పాతాళం..వాసుకి ఉండే చోటు
హిరణ్యకశపుడు కుమారుడు..ప్రహ్లాదుడు
ప్రహ్లాదుడు కుమారుడు..విలోచనుడు
విలోచనుడి కుమారుడు..బలిచక్రవర్తి
బలి కుమారుడు..భానుడు* ఈ ఏడు అథోలోకాలు ఒక్కోక్కటి పదివేల యోజనాల వెడల్పు అంతే లోతు కలిగి ఉంటాయి. వీటిని బిలస్వర్గాలు అని కూడా అంటారు. ఈ లోకాల్లో కూడా కామ, భోగ, ఐశ్వర్యాలు స్వర్గలోక వాసులకు లభించినట్టే ఇక్కడి వారికి లభిస్తుంటాయి. ఈ లోకాలన్నిటినీ మయుడు నిర్మించాడు.అంతులేని కామభోగాలను నిరంతరం అనుభవిస్తూ ఉండటమే ఈ లోకవాసుల పని. ఊర్ధ్వలోకాల వారికి ఉన్నట్లు ఇక్కడి వారికి మాత్రం సూర్యరశ్మి ఉండదు. అయితే సర్పాల మణులు దేదీప్యంగా కాంతులీనుతూ ఈ లోకాలలో వెలుగును ప్రసరింప చేస్తుంటాయి. ఇక్కడి వారంతా వ్యాధులకూ, వార్ధక్యానికీ, మానసిక బాధలకూ దూరంగా ఉంటారు.
ప్రాణిలోకం ఎల్లప్పుడూ సుఖాన్ని కోరుకుంటుంది. అయితే వారికి లభించే సుఖం తత్వం లోకాన్నిబట్టి మారుతుంది.
భూర్భువస్వర్లోకాలలో లభించే సుఖం నిత్యమైనది కాదు. నాల్గవదైన మహర్లోకం క్రమముక్తికి స్థానం కాని కల్పాంత సమయాలలో అక్కడా తాపం తప్పదు. మహర్లోకం పైన జనలోకం ఉంది. ఆ లోక ప్రవేశం మొదలుకొని శాశ్వత సుఖం ఆరంభమవుతున్నది. అది అమృతరూపం. జనలోకంపైన ఉన్న తపోలోకంలోని సుఖం శాశ్వతమైనదే కాక క్షేమరూపంలో ఉంటున్నది. తపోలోకం పైన ఉండే సత్యలోకంలో సుఖం శాశ్వతము. మోక్షప్రథము కూడాను.
షోడశోపచారాలు
షోడశోపచారాలు హిందువులు షోడశోపచార పూజా విధానంలో దేవున్ని పూజిస్తారు. షోడశ అనగా పదహారు; ఉపచారాలు అనగా సేవలు. షోడశోపచారాలు తెలుగు వ్యాకరణంలో గుణ సంధి.
ఉపచార విధానం
పూజా విధానంలో ఇంటికి వచ్చిన పెద్దలను ఎలా గౌరవిస్తారో అలానే షోడశోపచారములలో కూడా భగవానుని అలాగే గౌరవిస్తారు. అలా పూజా పరంగా భగవానుని మర్యాద చేయడం ఉపచార విధానం.
పంచేంద్రియాలు
ఇంద్రియాలు - ఐదు; వాటిలో కర్మేంద్రియాలు మరియు జ్ఞానేంద్రియాలు అని రెండు విధాలు.
కర్మేంద్రియ పంచకం:
జ్ఞానేంద్రియ పంచకం:
త్రికరణాలు
మనసు, మాట, చేత ( = చేసే పని). వీటినే మనోవాక్కాయకర్మలు అంటారు. (మనస్సు, వాక్కు, కర్మ). దేన్నయినా త్రికరణశుద్ధిగా పాటించడమంటే దాన్ని మనసా, వాచా, కర్మేణ పాటించడమన్నమాట.
త్రి అవస్థలు
జాగ్రద = మెళకువగా ఉన్నప్పటి స్థితి
స్వప్న = కలలు కనే స్థితి (REM sleep)
సుషుప్త = నిద్రావస్థ
ఈ మూడే కాకుండా నాలుగవ అవస్థ మరొకటి ఉంది. అదే తురీయావస్థ (= సమాధి స్థితి) నాలుగవది.
నిజానికి నిద్రలో రెండు దరకాల స్వప్నావస్థలు, నాలుగు రకాల సుషుప్తావస్థలు ఉండటం ఉన్నాయి. కనుక త్రిఅవస్థలు అని అంత సులభంగా తేల్చి పారియ్యలేము. ఎప్పుడో పూర్వం మనకి బాగా అర్ధం కాని రోజులలో కూర్చిన 'త్రిఅవస్థలు' అనే మాట పట్టుకుని వేళ్ళాడటంలో అర్ధం లేదు.
త్రిదండాలు
త్రిదండాలు అనగా మూడు కర్రలు చేర్చి కట్టి సన్యాసులు ధరించే దండం.
త్రిదండం అనేదొక సన్యాసం.
త్రిపథగ
మూడు లోకాల్లో పారే నది కాబట్టి గంగానదిని త్రిపథగ అంటారు.
స్వర్గలోకం, భూలోకం, పాతాళలోకం అనేవి ఆ మూడు లోకాలు.
అని గంగానదికి పేర్లు.
త్రిపురాసురులు
విద్యున్మాలి, తారకాక్షుడు మరియు కమలాక్షుడు అనే ముగ్గురు రాక్షసులను త్రిపురాసురులు అంటారు. వీళ్ళు తారకాసురుడు అనే రాక్షసుడి కొడుకులు. (త్రిపుర + అసురులు = త్రిపురాసురులు)
వీరి తండ్రి కుమార స్వామి చేత చంపబడినందుకు దేవతలపై పగబట్టి బ్రహ్మను గురించి ఘోర తపస్సు చేశారు. బ్రహ్మ వారి తపస్సుకు మెచ్చి వరం కోరుకోమనగా వారు కామగమనం కలిగిన బంగారం, వెండి, రాగితో చేసిన మూడు నగరాలు నిర్మించి ఇమ్మని; అవి అంతరిక్షంలో తిరుగుతూ వేయి సంవత్సరాలకొకసారి కలుసుకుంటూ ఉండేటట్లు; అలా కలుసుకున్న సమయంలో ఒకే బాణంతో ఎవరు మూడింటిని ధ్వంసం చేయగలరో వారివల్ల మాత్రమే మరణం కలిగేటట్లు వరం పొందారు. బ్రహ్మ ఆజ్ఞపై మయుడు వారికి అలాంటి నగరాలు ఒక్కొక్కటీ యోజన విస్తీర్ణం ఉండేలా నిర్మించి ఇచ్చాడు.
దేవతలు వారి చేతిలో ఓడిపోయి తమ కష్టాలను బ్రహ్మ మహేశ్వరులకు మొరపెట్టుకున్నారు. ధర్మ బద్ధులుగా ఉన్న వారిని సంహరించడానికి నిరాకరిస్తారు. వారు విష్ణువును ప్రార్థించగా త్రిపురాసుర సంహారానికి ఉపాయం అలోచించి వారిని ధర్మభ్రష్టులను చేయగలందుకు, మాయలు తెలిసిన అరిహుడు అనే పురుషుణ్ణి సృష్టించాడు. వానిని వేదదూరమూ, ప్రత్యక్ష ప్రమాణ వాచకమూ అయిన శాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చేయమని నియమిస్తాడు. అతడు నలుగురు శిష్యులను సంపాదించి, వారికి మాయామతాన్ని ఉపదేశించి శిష్య సమేతుడై త్రిపురాలకు వెళ్ళి మత ప్రచారం చేయసాగాడు. నారదుని ప్రోత్సాహం వలన త్రిపురాసురులు అరిహుని వద్ద దీక్ష గైకొన్నారు, నాస్తికులయ్యారు. అప్పుడు ధర్మచ్యుతి పొందిన వారిని చంపవలసిందని దేవతలు శివున్ని ప్రార్థించారు. శివుడు త్రిపురాసుర సంహారం కోసం ఉత్తమ రథాన్ని, ధనుర్బాణాలనూ నిర్మించవలసిందని విశ్వకర్మను ఆజ్ఞాపించాడు.
విశ్వకర్మ సర్వదేవతలను ఉపయోగించి ఒక దివ్య రథాన్ని నిర్మించాడు. దానికి సూర్యచంద్రులు చక్రాలయినారు. బ్రహ్మదేవుడు సారథి అయి పగ్గాలు చేతబట్టాడు. మేఖలాచలం గొడుగుగాను, మందరగిరి పార్శ్వదండంగాను మారాయి. మేరు పర్వతం విల్లుగానూ, అనంతుడు వింటి నారిగాను మారారు. శారదాదేవి వింటికి కట్టిన చిరు గంటలుగా మారినది. విష్ణువు మహాతేజస్సుతో బాణంగా మారాడు. అగ్నిదేవుడు బాణపుమొన అయినాడు. నాలుగు వేదాలు నాలుగు గుర్రాలైనాయి.
శివుడు ఆ రథాన్ని ఎక్కి పార్వతీదేవితో బయలుదేరాడు. కాంచన, రజత, తామ్ర పురాలు మూడూ ఒక దానిని ఒకటి సమీపిస్తుండగా, శివుడు ధనుర్బాణాలు చేతబట్టి రథంలో నిలబడ్డాడు. త్రిపురాలు ఏకమైనాయని బ్రహ్మ శివున్ని హెచ్చరించాడు. వెంటనే శివుడు వింటితో బాణాన్ని సంధించి విడిచాడు. అది త్రిపురాలను తాగి భస్మంచేసి, శివుని వద్దకు వచ్చింది. త్రిపురాసురులు పరివారంతో సహా దగ్ధమైపోయారు.
త్రిమతాలు
హిందూమతంలో దక్షిణ భారతదేశంలో భగవంతుని గురించి మూడు ముఖ్యమైన సిద్ధాంతాలు ప్రతిపాదించబడ్డాయి. వాటిని త్రిమతాలు అంటారు. ఆయా మతాలను ప్రతిపాదించిన ఆచార్యులను త్రిమతాచార్యులు అంటారు.పై పట్టికలో అద్వైతము, విశిష్టాద్వైతము, ద్వైతము అనే పదాలను సిద్ధాంతాలకూ; స్మార్తం, వైష్ణవం, మధ్వం అనే పదాలను ఆచారాలకూ ఎక్కువగా వాడుతారు.
వేదముల ఉత్తరభాగము ఆధారముగా వెలువడినది ఉత్తరమీమాంసా దర్శనము. దీనినే వేదాంత దర్శనమనీ, బ్రహ్మసూత్రములనీ అంటారు. ఇది వేదముల చివరి భాగమైన ఉపనిషత్తులనుండి ఉద్భవించినది. ఈ దర్శనము జీవాత్మకు, పరమాత్మకు గల సంబంధమును ప్రతిపాదించును. వ్యాస మహర్షి రచించిన బ్రహ్మసూత్రములను వేర్వేరు భాష్యకారులు వ్యాఖ్యానించిన విధముపై వేర్వేరు శాఖాభేదములు ఏర్పడినవి. ఆ విధంగా అద్వైతము, విశిష్టాద్వైతము, ద్వైతము - అనే మూడు ప్రముఖమైన సిద్ధాంతములు ఏర్పడినవి. మూడు ఆరాధనా మార్గములకూ ప్రబలమైన సాహిత్యమూ, సంప్రదాయమూ ఉన్నాయి. వాటికి అంకితమైన భక్తజనం కూడా అశేషంగా ఉన్నారు.
ఇక్కడ గుర్తించవలసిన విషయమేమంటే మూడు సిద్ధాంతాలూ వేదాలనూ, ఉపనిషత్తులనూ, బ్రహ్మసూత్రాలనూ ప్రమాణంగా అంగీకరిస్తాయి. ముగ్గురు సిద్ధాంతకర్తలూ అసాధారణ పండితులు. తమ భాష్యాలతోనూ, వాదాలతోనూ సమకాలీన పండితులను మెప్పించి, ప్రతివాదులను ఓడించి తమ సిద్ధాంతములకు గుర్తింపు, మన్నన సాధించారు. వారికి రాజులనుంచి లభించిన ఆదరణ అంతంతమాత్రమే. కనుక ఈ మూడు సిద్ధాంతాల ప్రావిర్భావమూ హిందూమతంలో సత్యశోధనకూ, పాండిత్యానికీ ఉన్న గుర్తింపుగా అంగీకరించవలసి ఉంది. మూడు తత్వములకూ ఉన్నతమైన గురు పరంపర, సుసంపన్నమైన సాహితీసంప్రదాయము, దృఢమైన ఆచారములు ఉన్నాయి.
ఇది ఆదిశంకరులుగా ప్రసిద్ధులైన శంకర భగవత్పాదులు ప్రతిపాదించిన సిద్ధాంతము.మూడింటిలోను మొదటిది. హిందూమతముపై అత్యంత ప్రభావము కలిగిన ఆలోచనామార్గములలో ఇది ఒకటి.
బ్రహ్మమొకటే సత్యము. మిగిలినదంతా మిధ్య. జీవాత్మకు, పరమాత్మకు (బ్రహ్మమునకు) భేదము లేదు. అలాగే అందరి లోని ఆత్మ బ్రహ్మ మయమే. మాయవలన అజ్ఙానము, దానివలన భేదభావము కలుగుచున్నవి. త్రాడును చూచి పాము అనుకొన్నవానికి భయము కలుగును. అది తాడు అని తెలియగానే భయము తొలగిపోవును. అలాగే జ్ఞానము వల్ల మాయను అధిగమించి, మోక్షము పొందుట సాధ్యము.
ఇది రామానుజాచార్యులు ప్రతిపాదించిన మార్గము. నిత్యానపాయినియై, నారాయణునితో సదా కలసి ఉండే లక్ష్మీదేవికి వారిచ్చిన ప్రాధాన్యత వల్ల ఈ సిద్ధాంతమును శ్రీవైష్ణవమని అంటారు. నారాయణారాధనలో కులవివక్షతను పూర్తిగా త్రోసిపుచ్చిన మార్గమిది.
జీవుడు, ప్రకృతి, ఈశ్వరుడు - మూడూ సత్యములని విశిష్టాద్వైతము అంగీకరిస్తున్నది. 'చిత్' అనబడే జీవునితోను, 'అచిత్' అనబడే ప్రకృతితోను కూడియే ఈశ్వరుడుండును. శరీరములో జీవుడున్నట్లే, జీవునిలో అంతర్యామిగా శ్రీమన్నారాయణుడు ఉండును. ఆజ్ఞానవశమున జీవుల సంసారబంధమున చిక్కుకొందురు. భగవదనుగ్రహమువలన, సద్గురుకృప వలన, భగవంతునకు శరణాగతులైనవారు అజ్ఞానమునుండి విముక్తులై, మరణానంతరము మోక్షము పొందుదురు. అలా నారాయణ సాన్నిధ్యము పొందినవారికి మరుజన్మలేదు.
ఇది మధ్వాచార్యులు (ఆనందతీర్ధులు) ప్రతిపాదించిన తత్వము. మూడింటిలో చివరిది. పై రెండు సిద్ధాంతములనూ క్షుణ్ణముగా అధ్యయనం చేసిన తరువాత ప్రతిపాదింపబడింది.
జీవుడు, జగత్తు, దేవుడు - ఈ మూడూ వేరు వేరనీ, వాటి మధ్య భేదం ఎప్పుడూ ఉంటుందని ప్రతిపాదించింది. సకల కల్యాణ గుణ సచ్చిదానంద మూర్తియైన శ్రీమహావిష్ణువే సమస్తమునకు ఆధారము. వారివారి గుణకర్మలననుసరించి జీవులు తమోయోగ్యులు, నిత్య సంసారులు, ముక్తియోగ్యులు అను మూడు విధములు. దేవునకు, జీవునకు గల సంబంధము యజమానికి, దాసునకు మధ్య గల సంబంధము వంటిది.
త్రిలింగాలు
తెలుగునాట సుప్రసిద్ధి చెందిన మూడు శైవక్షేత్రాలకు త్రిలింగాలని పేరు. ఈ మూడు శైవక్షేత్రాలూ నెలకొన్న ప్రాంతాలే త్రిలింగ ప్రాంతాలని, అందుకే ఈ భాషకు త్రిలింగ అనే పదం ఏర్పడిందని భావిస్తూంటారు. త్రిలింగ అన్న పదం నుంచే తెలుగు అన్న పదం వచ్చిందని ఒక కాలంలో కొందరు పండితుల భావన.
ఈ మూడు లింగాల మధ్య ఉన్న దేశం త్రిలింగదేశం అంటే తెలుగునాడు అనడం వాడుక. అప్పకవి, మరికొందరు ఈ మాటను వాడారు కానీ ప్రాచీనకావ్యాల్లో గానీ, సంస్కృతనిఘంటువుల్లో ఉండే యాభైఆరుదేశాల్లో గానీ త్రిలింగదేశమంటే తెలుగునాడు అనే అర్థం లేదని సిపి బ్రౌన్ తన తెలుగు - ఇంగ్లీషు నిఘంటువులో పేర్కొన్నాడు. ఆయన అభిప్రాయం ప్రకారం ఇది కల్పిత నామం. త్రిలింగ అనే పదం నుంచి తెలుగు ఏర్పడిందనడం కేవలం గంభీరత కొరకు సంస్కృతీకరింపబడిన పదమేననీ, తెలుగు అనేదే ప్రాచీన రూపమనీ చరిత్రకారుల అభిప్రాయము. చాలామంది భాషావేత్తలు, చరిత్రకారులు ఈ వాదనలు పరిశీలించి దీనిలో నిజంలేదని అభిప్రాయపడ్డారు. అందుకు నన్నయ మహాభారతంలో త్రిలింగ శబ్దం ప్రయోగం కాకపోవడం మొదలుకొని పలు సారస్వత, చారిత్రికాధారాలు పరిశీలించి చెప్పారు.
మరికొందరి అభిప్రాయం ప్రకారం త్రిలింగాలని వీటిని కూడా అంటారు.
త్రిలోకాలు
త్రిలోకాలు లేదా ముల్లోకాలు అనగా మూడు లోకాలు.
త్రివిధ కర్మలు
సంచితం (భూతకాలానికి సంబంధించినది)
ప్రారబ్ధం (వర్తమానానికి సంబంధించినది)
ఆగామి (భవిష్యత్తునకు సంబంధించినది)
ఈ మూడింటిని త్రివిధ కర్మలు అంటారు.
మరొక విధం:
నిత్యం (ప్రతినిత్యం ఆచరించవలసినవి. ఉదా: సంధ్యావందనం)
నైమిత్తికం (ప్రత్యే సందర్భాలలో ఆచరించవలసినవి. ఉదా: శ్రాద్ధ కర్మలు)
కామ్యం (ఒక ప్రత్యేక ఫలితాన్ని ఆశించి చేసేవి. ఉదా: పుత్రకామేష్టి)
ఈ మూడింటినీ కూడా త్రివిధ కర్మలనే అంటారు.
త్రయం
ఈషణత్రయం లేదా ఏషణత్రయం:
ఈషణ/ఏషణ అంటే కోరిక.
విత్తేషణ = ధనం కావాలనే కోరిక
పుత్రేషణ = పుత్రులు కలగాలనే కోరిక
దారేషణ = భార్య దొరకాలనే కోరిక (అంటే పెళ్ళి కావాలనే కోరిక)
త్రివర్గాలు
త్రయం అంతే మూడింటి సమూహం. ఇవి పలురకాలు:వీటికి మోక్షం కలిపితే చతుర్విధపురుషార్థాలు.1. కరక్కాయ, తాటికాయ, ఉసిరికాయ
2. ద్రాక్ష, గుమ్మడి, ఖర్జూరం
3. జాజి, లవంగం, పూగం (పోక)
త్రివిధనాయికలు
ముగ్ధ = యౌవనారంభదసలో ఉన్న పడుచు; సిగ్గు వీడని కన్నె
మధ్య = లజ్జ సగం విడిచిన యువతి
ప్రౌఢ = లజ్జ పూర్తిగా విడిచి గడితేరిన పూర్ణ యౌవనవతి.
పురుషార్థాలు
చతుర్విధ పురుషార్థాలు: ధర్మార్థకామమోక్షాలు (ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం).
పురుషార్ధాలు అంటే వ్యక్తికి 'కావలసినవి'. హిందూమతం సంప్రదాయంలో అందరికీ అవసరమైన నాలుగు విషయాలు తరచు ప్రస్తావింప బడుతాయి. అవిఆశ్రమ ధర్మాలు అనికూడా వీటిని చెబుతుంటారు. మొదటి మూడూ "గృహస్తాశ్రమ ధర్మాలు" అనగా గృహస్తులు పాటించవలసిన ధర్మాలు. వ్యక్తి ధర్మానికి బద్ధుడై ధనాన్ని సంపాదించాలనీ, తద్వారా సుఖాలు అనుభవించాలనీ అంటారు. కనుకనే "ధర్మేన, అర్ధేన, కామేన నాతిచరామి" అని పెళ్ళిలో ప్రమాణం చేయంచబడుతుంది.
తరువాత "వానప్రస్థాశ్రమం"లో భార్యా భర్తలు కలసి వుంటూనే లౌకిక భోగాలకు దూరంగా ఉండి మోక్షార్ధులై జప తపాదులు నిర్వహించవచ్చును. అయితే సన్యాసం తీసుకొన్నవారు సంసారానికి పూర్తిగా దూరంగా ఉండాలి. మోక్షమును పొందాలంటే కామము అనగా కోరిక మరియు ధనసంపాదన ధర్మయుక్తముగా ఉండాలి. సన్యాస ధర్మము అనగా మోక్షమును మాత్రము కోరుతూ మిగిలిన మూడు పురుషార్థాలను త్యాగము చెయ్యడము. గృహస్థుడు కూడా కాలాంతరములో దీనిని పొందుతాడు. అంతేకాక కొందరు మనుషులు పూర్వజన్మల సంస్కారాల వలన ప్రస్తుతము ఏ దశలో ఉన్నప్పటికీ వెంటనే సన్యాసస్థితిని పొందుతారు.
చతుర్వర్ణాలు
వర్ణాశ్రమ ధర్మం (ఆంగ్లం :Varnashrama dharma Varṇāśrama dharma), (దేవనాగరి: वर्णाश्रम धर्म) భారతీయ వర్ణ వ్యవస్థను సూచిస్తుంది. వేదాంతాల అనుసారం, ఈ వర్ణక్రమం వ్యక్తిగత మరియు సామాజిక జీవితాల స్థితిగతులను వర్గీకరిస్తుంది. ఇది స్థిరీకరించిన క్రమం ఇలా ఉంది.:
బ్రాహ్మణ క్షత్రియ వైశ్య శూద్రులు - వీటికే చతుర్వర్ణాలు లేదా నాలుగు ముఖ్యమైన వర్ణాలుగా పేర్కొన్నారు.
మన్మథుని పంచబాణాలు
మన్మథుడు పూవిలుకాడు. పూల బాణాలు వేసి గుండెలలో ప్రేమను పెంచును.
దశదిశలు
దిక్కు లేదా దిశ రెండూ ఒకటే.
ఈ పదింటిని దశదిశలు అంటారు. వీనిలో మొదటి ఎనిమిదింటిని అష్టదిక్కులు లేదా అష్టదిశలు అంటారు
పంచాక్షరి
పంచాక్షరి అంటే ఐదక్షరాల మంత్రం.
శివ పంచాక్షరీ మంత్రం : ఓం నమశ్శివాయ:
విష్ణు పంచాక్షరీ మంత్రం : ఓం నారాయణాయ:
ఏడడుగుల బంధం (1985 సినిమా)
ఏడడుగుల బంధం 1985 లో దాసరి నారాయణరావు దర్శకత్వంలో వచ్చిన సినిమా. ఇందులో మోహన్ బాబు, జయసుధ ముఖ్యపాత్రలు పోషించారు.
ఎదురీత (1977 సినిమా)
ఇది 1977లో విడుదలైన ఒక తెలుగు చిత్రం. బెంగాలీ కథానాయకుడు 'ఉత్తమ్ కుమార్' నటించిన విజయవంతమైన హిందీ చిత్రం 'అమానుష్' ఆధారంగా తెలుగులో ఎన్.టి.ఆర్ హీరోగా నిర్మించబడింది. ఎక్కువభాగం చిత్రం ఔట్ డోర్ లో తూర్పు గోదావరి లంక గ్రామాల్లో చిత్రీకరింపబడింది.
శాఖమూరి రామచంద్రరావు.
ఎదురింటి మొగుడు పక్కింటి పెళ్లాం
ఎదురింటి మొగుడు పక్కింటి పెళ్ళాం రేలంగి నరసింహారావు దర్శకత్వంలో 1991లో విడుదలైన హాస్యభరిత చిత్రం. రాజేంద్ర ప్రసాద్, దివ్యవాణి ఇందులో ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు.
ఎదురులేని రాముడు
ఎదురులేని రాముడు 1977లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం.
ఈ దేశంలో ఒకరోజు
ఈ దేశంలో ఒకరోజు 1983లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. వెజ్జెల సత్యనారాయణ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో సాయిచంద్, కవిత, రాజేంద్రప్రసాద్ నటించారు.
ఈ సమాజం మాకొద్దు
ఈ సమాజం మాకొద్దు 1985లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. రాజ్ కుమార్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో మనోచిత్ర నటించారు.
ఈడూ జోడూ
ఈడూ జోడూ అనుపమ చిత్రం బ్యానర్‌పై కె. బి. తిలక్ దర్శకత్వంలో 1963, మే 17 న విడుదలయ్యింది. ఇందులో జగ్గయ్య, జమున ప్రముఖ పాత్రలు పోషించారు.
పార్వతమ్మ సుందరమ్మ మంచి స్నేహితులు. పార్వతమ్మ కూతురు శాంత, సుందరమ్మ కొడుకు వేణు చిన్ననాటి స్నేహితులు. సుందరమ్మ తన కొడుకు వేణుకు శాంతనిచ్చి పెళ్ళి చేయాలని పార్వతమ్మకు మాట ఇస్తుంది. అదే ఊర్లో ఉన్న లక్ష్మీపతి అనే ధనవంతుడి భార్యకు సరైన సమయంలో వైద్య సహాయం అందక మరణిస్తుంది. అప్పటికే చదువులో మంచి ప్రతిభ కనబరుస్తున్న వేణుని పట్నంలో వైద్య విద్యనభ్యసించడం కోసం పంపిస్తాడు. ఎం. బి. బి. ఎస్ పూర్తి చేసుకుని వచ్చిన వేణు శాంత మీద అదే అభిమానం చూపిస్తుంటాడు కానీ సుందరమ్మ మాత్రం శాంతను కోడలిగా చేసుకోవడానికి అంగీకరించదు. ఆ దిగులుతో పార్వతమ్మ మంచం పట్టి మరణిస్తుంది. శాంత పిన్ని రంగమ్మ ఆమెను తన ఇంట్లో ఉండమంటుంది. రంగమ్మ కూతురు శోభను వేణు కిచ్చి పెళ్ళి చేయాలని చూస్తుంటుంది. కానీ శోభకు మాత్రం వేణు శాంతను ప్రేమిస్తున్నాడని తెలుసు. తన కూతురు పెళ్ళి చేయడం కోసం రంగమ్మ శాంతను లక్ష్మీపతికిచ్చి పెళ్ళి చేస్తుంది. హౌస్ సర్జన్ పూర్తి చేసుకుని వచ్చిన వేణుకి జరిగిన విషయం తెలిసి మనసు విరిగిపోతుంది. తన తల్లి పార్వతమ్మే అందుకు కారణం అని తెలిసి ఆమెను నిందిస్తాడు. ఆ ఊరిలో ఆసుపత్రిలో పనిచేయనని వెళ్ళిపోబోతాడు. కానీ లక్ష్మీపతి కోరిక మేరకు శాంత అతన్ని ఆపుతుంది.ఈ సినిమా కొంతభాగం నరసు స్టూడియోస్, ప్రసాద్ ప్రొడక్షన్స్ లో చిత్రీకరించగా చాలా భాగం తిలక్ స్నేహుతుడు మరియు వ్యాపారవేత్త అయిన సి. హెచ్. సుబ్బారావు ఇంటిలో చిత్రీకరించారు.
ఈ చిత్రానికి పెండ్యాల సంగీత దర్శకత్వం వహించగా ఆరుద్ర పాటలు రాశాడు. ఘంటసాల, పి. సుశీల, పి. బి. శ్రీనివాస్, మాధవపెద్ది సత్యం, వసంత పాటలు పాడారు.
ఈనాడు (1982 సినిమా)
ఇది 1982లో విడుదలైన తెలుగు సినీమా. కృష్ణ 200 వ చిత్రంగా పద్మాలయా పిక్చర్స్ సంస్థ నిర్మించిన చిత్రం. మలయాళంలో విజయవంతమైన ఈనాడు చిత్రం దీనికి ఆధారం. పరుచూరి సోదరులు కృష్ణ చిత్రానికి తొలిసారిగా పనిచేసారు. పొలిటికల్ సెటైర్ గా తీసిన చిత్రం విజయవంతమయ్యింది. 
కృష్ణ,చంద్రమోహన్,రాధిక,శ్రీధర్
మలయాళంలో విడుదలై విజయవంతమైన ఏకలవ్య చిత్రం ఈనాడుకు మాతృక. పద్మాలయ సంస్థ ద్వారా తెలుగులో తీద్దామన్న ఉద్దేశంతో కృష్ణ ఈ సినిమా తెలుగు పునర్నిర్మాణ హక్కులు కొన్నారు. ఏకలవ్యలో సినిమాలో హీరో వయసు అరవై సంవత్సరాలు. పరుచూరి సోదరులను పిలిపించి కృష్ణ వారికి ఈ సినిమా చూపించి ఎవరు హీరోగా సరిపోతారంటే కృష్ణే సరిపోతారని చెప్పారు. మూలంలో కథానాయకుడు ముసలి వయసులో ఉన్నవాడు కదానని కృష్ణ అడగగా, ఆయన బాడీలాంగ్వేజ్ కి తగ్గట్టు ట్రీట్మెంట్ చేస్తానని చెప్పారు. ఆయన మరుసటి రోజు వింటానని సమయమివ్వగా 20 గంటల్లో ట్రీట్మెంట్ రాయడం పూర్తిచేశారు. ఇందులో కథానాయకుడి వయసును తగ్గించడంతో పాటుగా, కథానాయకుడు ప్రతినాయకుల మధ్య బావా బావమరుదుల సంబంధాన్ని కల్పించారు రచయితలు పరుచూరి బ్రదర్స్. ఏకలవ్య సినిమాలో పాటలేవీ ఉండకపోగా తెలుగు సినిమాలో పాటలకు చోటుకల్పించారు.
మలయాళ మాతృకలో కథానాయకుని పాత్ర ముసలి వ్యక్తి కావడంతో కృష్ణ ఎవరైనా సీనియర్ నటుడితో కథానాయక పాత్ర చేయిద్దామనుకున్నారు. ఆ పాత్రలోనూ, సినిమా కథలోనూ రచయితలు పరుచూరి బ్రదర్స్ మార్పులు చేశారు. దాంతో కథానాయకునిగా కృష్ణ నటించడానికి అంగీకరించారు.
ఈతరం మనిషి
ఈ చిత్రం మాదిరెడ్డి సులోచన వ్రాసిన "మిస్టర్ సంపత్ ఎం.ఎ" నవల ఆధారంగా తీశారు.
ఈ సినిమాలో 2 పాటలను ఆరుద్ర రచించారు.
ఈతరం నెహ్రూ
ఈతరం నెహ్రూ 200లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. శివనాగు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో కృష్ణ నటించారు.
ఎగిరే పావురమా
ఎగిరే పావురమా 1997 లో ఎస్వీ కృష్ణారెడ్డి దర్శకత్వంలో వచ్చిన సినిమా. ఇందులో శ్రీకాంత్ , లైలా, జె.డి. చక్రవర్తి ప్రధాన పాత్రలలో నటించగా ఇతర ముఖ్యపాత్రలలో సుహాసిని, తనికెళ్ళ భరణి, నిర్మలమ్మ, చరణ్‌రాజ్ మొదలైన వారు నటించారు.ఈ చిత్రం సల్లపం అనే మళయాలచిత్ర రిమేక్.
చిన్నప్పుడే తల్లిని కోల్పోయిన జ్యోతి కి పాటలంటే పిచ్చి. జ్యోతి తండ్రి తాగుబోతు. జ్యోతి మేనమామ అయిన శివ రైల్వే గ్యాంగ్ మాన్ గా పని చేస్తుంటాడు. అతనికి మేనకోడలంటే అంతులేని అభిమానం. తనకొచ్చే జీతం కొద్దిగా అయినా మేనకోడలికి కావల్సినవన్నీ కొనిస్తుంటాడు. ఒకసారి గణపతి నవరాత్రి ఉత్సవాల సందర్భంగా జూనియర్ ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యంగా పిలుచుకునే బాలు అనే గాయకుడిచేత కచేరీ ఏర్పాటు చేస్తారు.ఈ సినిమాకు ఎస్వీ కృష్ణారెడ్డి సంగీతం సమకూర్చాడు. వేటూరి సుందర్రామ్మూర్తి, సిరివెన్నెల సీతారామ శాస్త్రి, భువనచంద్ర పాటలు రాయగా ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె. ఎస్. చిత్ర, హరిహరన్, మనో, సునీత ఉపద్రష్ట పాటలు పాడారు.
ఏకవీర (సినిమా)
తొలి తెలుగు జ్ఞానపీఠ బహుమతి గ్రహీత, కవిసమ్రాట్ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రాసిన ఏకవీర నవల ఈ సినిమాకు ఆధారం. ఈ సినిమాకు మాటలు రాసింది మరో జ్ఞానపీఠ గ్రహీత సి.నారాయణరెడ్డి. నారాయణరెడ్డి తన సినీరచనా జీవితంలో సంభాషణలు రాసిన సినిమాలలో ఇది మొదటిది. విశ్వనాథ సత్యనారాయణకు చిత్ర రూపం సంతృప్తి కలిగించలేదు. తొలిసారి విడుదలైనప్పుడు వ్యాపారపరంగా చిత్రం విజయవంతం కాలేదు కానీ, తరువాత విడుదలల్లో తెలుగు ప్రేక్షకులు ఈ చిత్రాన్ని కొంతవరకూ ఆదరించారు. కె.వి.మహదేవన్ సంగీతం, దేవులపల్లి, నారాయణ రెడ్డిల సాహిత్యం చిత్రాన్ని అజరామరం చేసాయి.
సినిమాకు మూలమైన విశ్వనాథ సత్యనారాయణ నవల ఏకవీర అన్న పేరే నిర్ధారించారు. ఏకవీర అన్న పేరును విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ఎందుకు పెట్టారన్న విషయాన్ని సాహిత్య విమర్శకులు పరిశీలించారు. నవలలో ప్రధానమైన పాత్రలు ఏకవీర, మీనాక్షి, కుట్టాన్, వీరభూపతి. వీరిలో ప్రతిపాత్ర విశిష్టమైనవే, ఏ పాత్ర లేకున్నా కథాగమనం మారిపోతుంది. కానీ మీనాక్షి అనో, వీరభూపతి అనో, కుట్టాన్ అనో మరేదో పేరో కాకుండా ఏకవీర అనే పేరు పెట్టడం వెనుక విమర్శకులు కారణాన్ని విశ్లేషించారు. నవల ముగుస్తున్నప్పుడు సుందరేశ్వరుడు ఏకవీరను ఆవహించి ఆమెతో ఒక మహాత్కార్యం చేయించాడని, అందుకే వారి కన్నా ఆ పాత్ర కొంత మిన్నయైనదని భావించారు.
ఈ సినిమాకు మూలకథ అందించిన ఏకవీర తెలుగులో తొలి జ్ఞానపీఠ పురస్కారం పొందిన రచయిత విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రాసిన నవల. నవల విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచనాజీవితంలోకెల్లా విశిష్టమైన రచనల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. విమర్శకుల నుంచి ప్రశంసలతో పాటుగా నవల విస్తృతంగా పాఠకాదరణ పొందింది. ఆయన రచించిన వందకు మించిన రచనల్లో విశ్వనాథ సత్యనారాయణే స్వయంగా "నా ఏకవీర, వేయిపడగలు కళాత్మకమైనవి. సంపూర్ణమైన రచనలని నేను భావిస్తాను" అన్నారు. నవల పలుమార్లు పునర్ముద్రణలు చెందడంతోపాటుగా విద్యాప్రణాళికల్లో పాఠ్యాంశంగా కూడా నిర్దేశింపబడింది. దీన్ని మలయాళంలోకి అనువదించి ప్రచురించారు. ఈ నవల గురించి పలువురు సాహిత్యవేత్తలు అనేకవిధాలుగా మెచ్చుకున్నారు. పోరంకి దక్షిణామూర్తి ఈ నవలను రసవత్తరమైన కావ్యమని మెచ్చుకోగా, మధురాంతకం రాజారాం దీనిలోని కథాకథనకౌశలాన్నెంతగానో ప్రశంసించారు. అటువంటి నవలను సినిమాకు మూలకథాంశంగా స్వీకరించారు.
ఏకవీర నవలను సినిమా కథకు స్క్రీన్‌ప్లే పి.చెంగయ్య వ్రాశారు. సినిమాకు మాటలు, చాలా పాటలూ వ్రాసినది డా.సి.నారాయణరెడ్డి. ఈ సినిమా స్క్రిప్టులో నవలలో లేని అనేక చేర్పులు చేర్చడంతో పాటుగా నవలలోని అనేకమైన విషయాలు వదిలివేశారు. ఆ క్రమంలో నవలలోని పాత్రచిత్రణకూ, సినిమాలోని పాత్రచిత్రణకూ సినిమాలో క్లైమాక్సుకూ మొదలుకొని ఎన్నో విషయాల్లో మార్పులు వచ్చాయి. అటువంటి ప్రధానమైన మార్పుల్లో కొన్ని
ఇటువంటి కీలకమైన మార్పులే కాక అనేకమైన ఇతర మార్పులు చేర్పులు చోటుచేసుకున్నాయి.
తమిళనాడులోని మదురై నేపథ్యంగా కథ సాగుతుంది. కథాకాలం నాయకరాజుల పరిపాలనా కాలం. కుట్టాన్ సేతుపతి (ఎన్.టి.ఆర్), వీరభూపతి (కాంతారావు) ప్రాణస్నేహితులు. కుట్టాన్ సేతుపతి రాచకుటుంబీకుడు కాగా వీరభూపతి సామాన్యమైన మధ్యతరగతి రైతుబిడ్డ. పరిస్థితుల కారణంగా సేతుపతి ఏకవీర (కె.ఆర్.విజయ) ను, వీరభూపతి మీనాక్షి (జమున) ను పెళ్ళి చేసుకుంటారు. నిజానికి సేతుపతి మీనాక్షిని, వీరభూపతి ఏకవీరను ప్రేమించి ఉంటారు. ఈ నలుగురి మధ్య అంతరంగ సంఘర్షణ చిత్రంలో ఆవిష్కరింపబడింది.
ఇంగ్లీషు పెళ్లాం ఈష్టు గోదావరి మొగుడు
ఇంగ్లీషు పెళ్లాం ఈష్టు గోదావరి మొగుడు 1999లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.
రమ్యకృష్ణ అమెరికాలో పుట్టి పెతిగిన తెలుగమ్మాయి. చిన్నప్పటినుండి తలబిరుసు ఎక్కువ. తన స్వంత ప్రాంతమైన తూర్పు గోదావరి జిల్లా కు వచ్చి అందరి పట్ల దురుసుగా ప్రవర్తిస్తుంటుంది. శ్రీకాంత్ పక్కా పల్లెటూరి అబ్బాయి. ఆమె పొగరు ఎలాగైన అణచాలనుకుని ఆమెకు దగ్గరౌతాడు. అతడిని పూర్తిగా నమ్మిన రమ్యకృష్ణ అతడిని పెళ్ళి చేసుకుంటుంది. తర్వాత శ్రీకాంత్ తన అసలు స్వరూపాన్ని బయట పెడతాడు. చివరికి రమ్యకృష్ణ మారిందా లేదా అనేది ముగింపు.
ఎంకన్నబాబు
ఎంకన్నబాబు 1992లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం.
ఏంటిబావా మరీనూ
ఏంటిబావా మరీనూ 1992లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. రేలంగి నరసింహారావు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో నరేష్, సింధుజ నటించగా, రాజ్ - కోటి సంగీతం అందించారు.
ఎర్ర మట్టి
ఎర్ర మట్టి 1989లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం.
ఎర్రసైన్యం
ఈ సినిమా ఆర్. నారాయణ మూర్తి తన స్వంత బానర్ పై నిర్మించారు
ఎత్తుకు పైఎత్తు (1978 సినిమా)
1958లో వచ్చిన ఇదేపేరు గల మరొక సినిమాకోసం ఎత్తుకు పైఎత్తు చూడండి.
ఎత్తుకు పైఎత్తు (1958 సినిమా)
ఇదే పేరుగల మరొక సినిమా కోసం ఎత్తుకు పైఎత్తు (1978 సినిమా) చూడండి.
ఎత్తుకు పైఎత్తు తాపీ చాణక్య దర్శకత్వంలో సారథీ స్టూడియోస్ 1958లో నిర్మించిన తెలుగు సినిమా. ఈ చిత్రం ద్వారా బాలయ్య వెండితెరకు పరిచయమయ్యాడు.
ఏవండీ ఆవిడ వచ్చింది
ఏవండీ ఆవిడ వచ్చింది ఇ. వి. వి. సత్యనారాయణ దర్శకత్వంలో 1993లో విడుదలైన కుటుంబ కథా చిత్రం. ఇద్దరు హీరోయిన్ సినిమాల హీరోగా పేరు గల శోభన్ బాబు నడివయసు దాటిన పాత్రలు వేసే రోజుల్లో కూడా ఇద్దరు హీరోయిన్‌ల హీరోగా ఈ సినిమా తీసి విజయం సాధించాడు.
ఈ సినిమాలో ముఖ్యపాత్రధారి శోభన్‌బాబుకు వాణిశ్రీ, శారదలు భార్యలుగా నటించారు. సినిమా ఫ్లాష్ బ్యాక్‌లోకి ముందుగా వెళితే శోభన్ బాబును చేసుకోవాలని అతని ఇద్దరు మరదళ్ళు (తండ్రి వైపు మామకూతురు, తల్లివైపు మామ కూతురు) పట్టుపట్టి పెళ్ళి చేసుకొంటారు. వారంలో మూడు రోజులు ఒక భార్య వద్ద, మూడు రోజులు మరొక భార్య వద్ద, ఒక రోజు తల్లిదండ్రుల వద్ద శోభన్ బాబు గడుపుతుంటాడు. వాణిశ్రీ ఆరోగ్యం కాపాడుకోవడానికి వాణిశ్రీకి పుట్టిన బిడ్డను శారదకు పుట్టిన బిడ్డగా శోభన్‌బాబు చెబుతాడు. అలా శారద వద్ద పెరిగిన ఆడబిడ్డ (రంభ), వాణిశ్రీ మేనల్లుడిని పెళ్ళి చేసుకొని వాణిశ్రీ ఉండే ఇంటికి కాపురానికి వెళుతుంది. సవతి తల్లి పట్ల ఉన్న మాత్సర్యం కారణంగా రంభ ఆమెను కించపరచడం మొదలుపెడుతుంది. ఈ గందరగోళంలో ఉత్పన్నమయిన అనేక సమస్యలు ఒక కొలికికి చేరుకోవడమే ఈ సినిమా కథ.ఈ సినిమాకు రాజ్ కోటి సంగీతాన్నందించారు.
ఎవరి పాపాయి
ఈ సినిమా 1966లో విడుదలైన తమిళ సినిమా "పెట్రాల్ తాన్ పిల్లయా" (తమిళం: பெற்றால் தான் பிள்ளையா)కు డబ్బింగ్. దీనికి మాతృక చార్లీ చాప్లిన్ నటించిన 1921 నాటి "ది కిడ్" (The Kid) అనే అమెరికన్ కామెడీ సినిమా. ఇదే సినిమాను 1974లో "కుఁవారా బాప్" అనే పేరుతో హిందీ భాషలో పునర్నిర్మించారు. ఈ సినిమా తమిళంలో వందరోజులు ప్రదర్శించబడింది.
ఎవరిని నమ్మాలి
ఎవరిని నమ్మాలి 1970, అక్టోబర్ 10న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. ప్రముఖ సినిమాటోగ్రాఫర్ లక్ష్మణ్ గోరే దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో హరనాధ్, రాజశ్రీ నటించారు.
లక్షాధికారి, వ్యాపారస్థుడు అయిన వెంకటపతి ఇంట్లో జయశ్రీ అనే అందాలభరిణ దిక్కులేని స్థితిలో రాత్రివేళ తలదాచుకుంటుంది. మరునాడు ఆయన ఆఫీసులోనే ఉద్యోగం కూడా సంపాదించుకుంటుంది. వెంకటపతికి జయశ్రీపై నమ్మకం కుదిరి బాధ్యతగల పనులు అప్పజెప్పుతుంటాడు. హైదరాబాదులో వున్న వాటాదారులలో ఒకరికి 25 వేలు, మరొకరికి 25వేలు బ్లాక్ మనీ భద్రంగా ఇమ్మని ఆమెను బస్సు ఎక్కిస్తాడు. బస్సుబయలుదేరుతుంది. దారిలో ఒక వూరి వద్ద ఆగినప్పుడు ఆమె చేతిలో వున్న బ్యాగ్ మారిపోయింది. అదే మోస్తరు బ్యాగు ఆ స్థానంలో చేరింది. దొంగ పట్టుబడ్డాడు. ఆ రెండు కట్టలలో ఒకటి దొంగనోట్ల కట్ట. పోలీసు అధికారులు ఆ సంగతిని గుర్తించారు. ఆమె బ్యాగును ఆమెకు భద్రంగా అప్పగిస్తారు. దారి పొడవునా శాస్త్రులు, అతని సహచరుడు అందరికీ వినోదకాలక్షేపం గావిస్తారు. హైదరాబాదులో జయశ్రీ దిగుతుంది. వెళ్లాల్సిన చోటుకు చేరుతుంది. కాని అక్కడ తన యజమానిచే బంధించబడుతుంది. ఆమెను అడుగడుగునా కాపాడుతూ వస్తారు శాస్త్రులు, అతని మిత్రుడు. వెంకటపతి కుమారుడు గిరి కూడా వచ్చి ఆమెకు సహాయపడతాడు. చివరకు నేరస్థులు పట్టుబడక తప్పలేదు. శాస్త్రులు, అతని స్నేహితుడు ఎవరు? అసలు జయశ్రీ ఎవరు? ఈ సస్పెన్స్ కథ చివరిదాకా కొనసాగుతుంది.
ఫిబ్రవరీ 14 నెక్లెస్ రోడ్డు
"ఫిబ్రవరి 14 నెక్లెస్ రోడ్డు "' 2000లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. ఒక యదార్థ సంఘటన ఆధారంగా ఈ చిత్రం నిర్మించారు.
పంచమకారాలు
ముద్ర = అటుకులు, వేయించిన ధాన్యం, మొదలైనవి.
పంచపర్వాలు
ఒక నెలలో వచ్చే ఐదు ముఖ్యమైన రోజులు:
పంచాగ్నులు
వివిధ కావ్యాలలోను, పురాణాలలోను చెప్పబడిన ఐదు అగ్నులు పంచాగ్నులు అనబడుతాయి. అగ్ని పురాణములో చెప్పబడిన అగ్నులు ఇవిఇంకా కొన్ని సందర్భాలలో ప్రస్తావింపబడే అగ్నులు
షట్కాలాలు
పగటి సమయం లోని దిగువ ఆరు కాలాలను షట్కాలాలు అంటాం:
షట్చక్రవర్తులు
క్రింది ఆరుగురు చక్రవర్తులను షట్చక్రవర్తులు అంటారు.
హరిశ్చంద్రో నలో రాజ,పురుకుత్స:పురూరవా:I
సగర: కార్త వీర్యశ్చ,షడేతే... చక్రవర్తిన:II
షట్ఛాస్త్రాలు
దిగువ చెప్పిన ఆరింటిని షట్ఛాస్త్రాలు అంటారు :
దిగువ చెప్పిన ఆరింటిని కూడా షట్ఛాశాస్త్రాలు అనే అంటారు.
షట్‌పుత్రులు
పాండవులు పాండురాజు అనుమతితో అతని భార్యలకు ఇతరుల వలన పుట్టినవారు. కనుక వారు పాండురాజుకు క్షేత్రజులు. 
కర్ణుడు కుంతీదేవి కని వదలి వేయగా రాధకు దొరికిన వాడు కనుక రాధకు కర్ణుడు అపవిద్ధుడు.
ఉంపుడుకత్తెకు పుట్టిన పుత్రుడు గూఢోత్పన్నుడు.
షడంగాలు
దిగువన చెప్పిన ఆరు వేదాంగాలు వేదాలకు సంబంధించిన షడంగాలు:"శిక్షా వ్యాకరణం ఛందో నిరుక్తం జ్యోతిషం తథా కల్పశ్చేతి షడంగాని"
దిగువన చెప్పిన ఆరు శరీరానికి సంబంధించిన షడంగాలు లేదా అవయవాలు :దిగువనచెప్పిన ఆరు గోవుకు సంబంధించిన షడంగాలు లేదా పవిత్ర ద్రవ్యాలు: