నాగరాజపాడు
నాగరాజుపాడు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, మర్రిపాడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మర్రిపాడు నుండి 13 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన బద్వేలు నుండి 41 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 247 ఇళ్లతో, 1040 జనాభాతో 554 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 523, ఆడవారి సంఖ్య 517. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 186 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591792.పిన్ కోడ్: 524312.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి ఉదయగిరిలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల మర్రిపాడులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు ఉదయగిరిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల నెల్లూరులోను, పాలీటెక్నిక్ బద్వేలులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఉదయగిరిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం బద్వేలులోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నెల్లూరు లోనూ ఉన్నాయి. 
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. 
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు. 
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి. 
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. 
నాగరాజుపాడులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నాగరాజుపాడులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
తూర్పున వింజమూరు, ఆత్మకూరు, దక్షిణాన అనంతసాగరం, పడమర కడప జిల్లా, ఉత్తరాన దుత్తలూరు, ఉదయగిరి మండలాలు ఉన్నాయి.
ఈ గ్రామం చినమాచనూరు గ్రామపంచాయతీ పరిధిలోని ఒక శివారు గ్రామం. చినమాచనూరు గ్రామపంచాయతీ పరిధిలో ఉన్న ఇతర శివారు గ్రామాలు:- పెద్దమాచనూరు, కుంకువారిపల్లె, కదిరినేనిపల్లె పోలిరెడ్డిపల్లె, నెర్దనంపాడు. మొత్తం ఈ ఏడు గ్రామాలనూ కలిపి వాడుకగా ఏడూళ్ళ పంచాయతీ అని, ఈ చుట్టుప్రక్కల గ్రామాలవారు సరదాగా పిలుచుకోవడం విశేషం. ఈ ఏడు గ్రామాలూ ఒకదానికొకటి, ఒక కిలోమీటరు దూరంలో ఉన్నాయి.
శ్రీ రామాలయం, శ్రీ ఆంజనేయస్వామివారి ఆలయం, శ్రీ పోలేరమ్మ తల్లి ఆలయం వంటివి ఉన్నాయి.
ఈ ఆలయంలోని అమ్మవారు, కమ్మ సామాజిక వర్గానికి చెందిన మండవ మరియు కుంకు వంశస్థుల ఇలవేలుపుగా పూజలందుకునుచున్నారు. ఈ వంశస్థులిద్దరూ ఒకరికొకరు వియ్యంకులుగావడం విశేషం. ఈ ఆలయంలో అమ్మవారి వార్షిక పొంగళ్ళ మహోత్సవం, ప్రతి సంవత్సరం జ్యేష్టమాసంలో అత్యంత వైభవంగా నిర్వహించెదరు. ఈ ఉత్సవానికి వివిధ ప్రాంతాలలో నివసించుచున్న ఆయా వంశస్థులు, ఇక్కడకు విచ్చేసి, అమ్మవారిని దర్శించుకుని, పొంగళ్ళు వండి, అమ్మవారికి సమర్పించుకొందురు. నెల్లూరు జిల్లాలోని దుత్తలూరు మండలంలోని గ్రామమైన నర్రవాడ లోని శ్రీ వెంగమాంబ పేరంటాలు అమ్మవారిక ఉత్సవాలు, ప్రతి సంవత్సరం జ్యేష్టమాసంలో పౌర్ణమి గడచిన తరువాత వచ్చు ఆదివారం నుండి గురువారం వరకు ఐదు రోజులపాటు నిర్వహించగా, తదుపరి వచ్చు ఆదివారంనాడు, ఇక్కడ అమ్మవారికి పొంగళ్ళ మహోత్సవం నిర్వహించడం అనాదిగా వచ్చుచున్న ఆచారం. తాజాగా ఈ ఆలయంలోని అమ్మవారికి 2016, జూలై-3వ తేదీ ఆదివారంనాడు, పొంగళ్ళు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో సమర్పించారు. [1]
[నెల్లూరు జిల్లా సంగం మండలంలోని కొలగట్ల గ్రామములో పెన్నానది ఒడ్డున గూడా నాగవరపమ్మ అమ్మవారి ఆలయం ఉంది.]
నాగరాజుపాడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వరి ప్రధాన పంట. ప్రత్తి, మిర్చి, పొద్దుతిరుగుడు పువ్వు, జొన్న, మినుము, పొగాకు గూడా పండించెదరు.
వ్యవసాయం ప్రధాన వృత్తి. ఈ గ్రామ రైతులు వ్యవసాయంలో నిష్ణాతులుగా ప్రసిద్ధికెక్కినారు.
గుంటూరు శేషేంద్రశర్మ
ప్రముఖ తెలుగు కవి, సాహితీవేత్త, విమర్శకుడు, కేంద్ర ప్రభుత్వ సాహిత్య ఎకాడమీ పురస్కార గ్రహీత.
[1] ఆంధ్రజ్యోతి తెలుగు దినపత్రిక; నెల్లూరు జిల్లా, ఆత్మకూరు నియోజకవర్గం; 2016, జూలై-3వ తేది.