నిజాంపట్నం
నిజాంపట్నం("Nizampatnam"), ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని గుంటూరు జిల్లాలోని ఒక మండలము. ఇది సమీప పట్టణమైన రేపల్లె నుండి 25 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 5734 ఇళ్లతో, 20982 జనాభాతో 2276 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 10623, ఆడవారి సంఖ్య 10359. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1418 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 623. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590482.పిన్ కోడ్: 522314. ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08648.
నిజాంపట్నం ఒక ప్రాచీన ఓడ రేవు. పూర్వము దీనిని పెద్దపల్లి అని పిలిచేవారు. డచ్చి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ కోరమండల్ తీరములో తమ మొదటి ఫ్యాక్టరీని 1606లో ఇక్కడ నెలకొల్పినది. ఇక్కడ లినెన్ బట్ట తయారుచేసేవారు. డచ్చివారి ఫ్యాక్టరీ 1669లో మూతపడినది. దక్షిణ భారతదేశములో మొదటి బ్రిటిషు వర్తక స్థావరము 1611లో ఇక్కడ నెలకొల్పారు. 1621లో బ్రీటిషు వారు ఇక్కడ ఫ్యాక్టరీ పెట్టారు. నిజాం దీన్ని ఉత్తర సర్కారులలో భాగముగా ఫ్రెంచి వారికి రాసిచ్చాడు కాని 1759లో సలాబత్ జంగ్ బ్రిటిషు వారి దత్తముచేశాడు.
ప్రస్తుతం నిజాంపట్నం మండలం రేపల్లె శాసనసభ నియోజకవర్గంలో కొనసాగుతోంది. కిందటి (అనగా 2004) సార్వత్రిక ఎన్నికలలో ఈ మండలం కూచినపూడి నియోజకవర్గంలో ఉండటం జరిగింది. ఆ తరువాతి పునర్వ్యవస్తీకరణ సంఘం ఈ మండలాన్ని రేపల్లె నియోజకవర్గం లోకి మార్చడం జరిగింది.
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో పెదపులుగు వారి పాలెం,ఆముదాలపల్లి,తుమ్మలపల్లి,ఖాజీపాలెం,పెదమట్లపూడి గ్రామాలు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో రెండుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 22, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు ఆరు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల, ఒక ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాల ఉన్నాయి.
సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల రేపల్లెలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల బాపట్లలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు బాపట్లలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం రేపల్లెలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరు లోనూ ఉన్నాయి.
నిజంపట్నం గ్రామంలో రు. 9.5 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో, సాంఘిక సంక్షేమ శాఖ ఆధ్వర్యంలో, ఒక గురుకుల పాఠశాల/కళాశాల, నిర్మాణం పూర్తి అయినది. రెండు నెలల క్రితం ప్రారంభించారు. నాలుగురోజుల క్రితం ఈ పాఠశాలను పల్లపట్ల నుండి ఇక్కడకు మార్చారు. ఇక్కడ ప్రస్తుతం 600 మందికి పైగా విద్యార్థులు విద్యనభ్యసించుచున్నారు. [3]&[15]నిజాంపట్నంలో రు. 68 లక్షల వ్యయంతో బి.సి.బాలికల వసతిగృహం నిర్మించుచున్నారు. [14]
dd
నిజాంపట్నంలో ఉన్న ఒక సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో నలుగురు డాక్టర్లు , 10 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ముగ్గురు డాక్టర్లు , 10 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. రెండు ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాల్లో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో11 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు 11 మంది ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
నిజాంపట్నంలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు (స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా), సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నిజాంపట్నంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నిజాంపట్నంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.చోళరాజుల కాలంలో తిమ్మ భూపాలుడు నేటి నిజాంపట్నాన్ని పరిపాలించేవాడు. ఆ సమయంలో, ఆవు చెవిలోనుండి శివలింగం ఉద్భవించడంతో, ఈ ఆలయానికి ఆ పేరు వచ్చింది. అతి పురాతనమైన ఈ ఆలయ పునర్నిర్మాణానికి, 2013 డిసెంబరు 7 శనివారం ఉదయం శంకుస్థాపన జరిగింది. ఈ అలయ పునర్నిర్మాణానికి గ్రామస్థులు రు. 8 లక్షలు విరాళాలు సమకూర్చగా, ప్రభుత్వం రు. 16 లక్షలు మంజూరు చేసింది. [2]
ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం మహాశివరాత్రి ఉత్సవాలు వైభవంగా నిర్వహించెదరు.
ఈ ఆలయ ప్రాంగణంలో ఆంజనేయస్వామివారి విగ్రహ ప్రతిష్ఠకై, 2015,డిసెంబరు-23వ తేదీ గురువారం ఉదయం 11-15 గంటలకు శంకుస్థాపన నిర్వహించారు. నిజాంపట్నానికి చెందిన కీ.శే.పీతా కృష్ణమూర్తి, కాంతమ్మ దంపతుల ఙాపకార్ధం, వారి కుమారుడు శ్రీ సీతారామరాజు, కోడలు శ్రీమతి వెంకటేశ్వరమ్మ ఈ విగ్రహాన్ని ఏర్పాటుచేస్తున్నారు. [19]
నిజాంపట్నం గ్రామంలో మత్స్యకారులు మొగదారమ్మ అమ్మవారిని తమ ఆరాధ్యదైవంగా కొలుస్తున్నారు. ఈ అమ్మవారి వార్షిక సంబరాలు ప్రతి సంవత్సరం వైశాఖ శుక్ల పౌర్ణమికి ఐదు రోజులపాటు వైభవంగా నిర్వహించెదరు. [4]
ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం, దసరా శరన్నవరాత్రి ఉత్సవాలు అత్యంత వైభవంగా నిర్వహించెదరు. ఈ ఆలయంలో అమ్మవారికి వార్షిక ఉత్సవాలు ప్రతి సంవత్సరం శ్రావణమాసంలో వైభవంగా నిర్వహించెదరు. [5]
నిజాంపట్నం మండల కేంద్రంలోని జల్సా బాజారులో వేంచేసియున్న శ్రీ అంకమ్మ తల్లి కొలువులు, 2015,మే నెల-8,9,10 తేదీలలో వైభవంగా నిర్వహించారు. చివరిరోజైన 10వ తేదీ ఆదివారంనాడు, అమ్మవారి ఉత్సవ విగ్రహాలను గ్రామవీధులలో ఊరేగించారు. అమ్మవారికి ప్రత్యేకపూజలు చేసి, మొక్కుబడులు తీర్చుకున్నారు. [9]
గ్రామంలోని యల్లావుల వారి ఇలవేలుపు శ్రీ నాగార్పమ్మ తల్లి సంబరాలు, కొలుపులు, 2015,మే నెల-12వ తేదీ మంగళవారంనుండి, 15వ తేదీ శుక్రవారం వరకు, వైభవంగా నిర్వహించారు. [10]
గ్రామములోని నర్రావారి ఇలవేలుపు అయిన ఈ అమ్మవారి మూడురోజులు నిర్వహించే, వార్షిక సంబరాలలో భాగంగా, 2015,మే-30వ తేదీ శనివారంనాడు, అమ్మవారి గ్రామోత్సవం ఘనంగా నిర్వహించారు. 31వతేదీ ఆదివారంనాడు, అమ్మవారికి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. సుదూరప్రాంతాలనుండి భక్తులు ఆలయానికి వచ్చి అమ్మవారికి మొక్కులు తీర్చుకున్నారు. మూడవ రోజూ, చివరి రోజైన సోమవారంనాడు గూడా భక్తులు ఆలయానికి వచ్చి మొక్కులు తీర్చుకున్నారు. సోమవారంతో అమ్మవారి సంబరాలు ముగింపుకు వచ్చినవి. [11]
దొంతిబోయినవారి ఇలవేలుపు అయిన ఈ ఆలయంలోని అమ్మవారి వార్షిక కొలుపులు, 2015,జూన్-5వ తేదీ శుక్రవారం నుండి 7వ తేదీ ఆదివారం వరకు, నిర్వహించెదరు. ఈ ఉత్సవాలలో భాగంగా, 5వ తెదీ శుక్రవారంనాడు, అమ్మవారికి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించి, గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. 7వ తేదీ ఆదివారం భక్తులు, మొక్కులు తీర్చుకున్నారు. [12]
హనుమజ్జయంతి సందర్భంగా, 2017,మే-22వతేదీ సోమవారంనాడు, అలంకరించిన వాహనంపై శ్రీ సువర్చలా సహిత శ్రీ ఆంజనేయస్వామివారి ఉత్సవ విగ్రహాలతో, మేళతాళాలతో, గ్రామోత్సవం కన్నులపండువగా నిర్వహించారు. భక్తులు టెంకాయలు సమర్పించి మొక్కుబడులు తీర్చుకున్నారు. [21]
గ్రామములో సంతబజారులో, ఈ ఆలయాన్ని నూతనంగా నిర్మించారు. [20]
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వువసాయాధారిత వృత్తులు
1965 లో జరిగిన భారత్-పాక్ యుద్ధంలో వీరు తన తెగువ, ధైర్యసాహసాలు ప్రదర్శించి, తన రైఫిల్ తో పాక్ యుద్ధ విమానం "శాబర్ జెట్"ను కూల్చివేసి ఇతర సైనికులకు ఆదర్శంగా నిలిచారు. ఈ ఉత్సాహంతో మన సైనికులు మరో 40 పాక్ యుద్ధవిమానాలను కూల్చివేసినారు. నాటి రాష్ట్రపతి శ్రీ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్, వీరికి "వీర చక్ర" పురస్కారంతో గౌరవించి, ఆ స్టేజిపైననే వీరిని తెలుగులో ప్రత్యేకంగా అభినందించారు. అప్పుడే అక్కడ నాటి ప్రధానమంత్రి శ్రీమతి ఇందిరాగాంధీ వీరితో కరచాలనం చేసి సాదరంగా అభినందించడం విశేషం. భారత్-పాక్ 1965 యుద్ధ విజయం లభించి 50 సంవతరాలు అయిన సందర్భంగా, 2015,ఆగస్టు-28వ తేదీనుండి సెప్టెంబరు-22వ తేదీవరకు, భారత ప్రభుత్వం స్వర్ణోత్సవ సంబరాలను జరుపుకుంటున్న నేపథ్యంలో, 2015,సెప్టెంబరు-22వ తెదీనాడు వీరిని తెనాలి పట్టణంలో ఘనంగా సన్మానించారు. అదే రోజున వీరి జీవిత విశేషాలను, యుద్ధంలో ఆయన చేసిన సాహసాలనూ ఉదాహరణలతో వివరించిన, తెలుగు జాతి కీర్తి పతాక - వీరచక్ర శ్రీ తాతా పోతురాజు అను పుస్తకాన్ని గూడా ఆవిష్కరించారు. ఈ పుస్తకాన్ని, "తెనాలి ప్రచురణలు" అను సంస్థవారు ముద్రించారు. [16]
2004 మరియు 2009 శాసనసభ ఎన్నికలలో కూచినపూడి మరియు రేపల్లె నుండి పోటి చేసి గెలిచిన మోపిదేవి వెంకట రమణారావు గారు ఈ గ్రామ వాస్తవ్యులే. వారు ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో సాంకేతిక విద్య మరియు న్యాయ శాఖా మాత్యులుగా పనిచేసారు.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 20,638. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య సంఖ్య 10,583, స్త్రీల సంఖ్య 10,055,గ్రామంలో నివాస గృహాలు 5,114 ఉన్నాయి.గ్రామ విస్తీర్ణం 2276 హెక్టారులు.