గన్నవరం (కృష్ణా జిల్లా)
గన్నవరం కృష్ణా జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన విజయవాడ నుండి 24 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 5452 ఇళ్లతో, 20728 జనాభాతో 1230 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 10614, ఆడవారి సంఖ్య 10114. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 3750 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 378. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589245.పిన్ కోడ్: 521101, ఎస్.టీ.డీ.కోడ్ = 08676.
ఇది ఒకప్పుడు విష్ణుకుండినుల కాలంలో "జ్ఞానవరం" అని పిలువబడి ఒక హిందూ ధర్మక్షేత్రంగా వర్ధిల్లింది. ఇంతకు పూర్వం గన్నవరం తాలూకాగా ఉండి తరువాత మండలంగా ఏర్పరచబడింది. జ్ఞానవరం అనే సంస్కృత మూలాలను కొందరు వివరిస్తున్నాను, మరికొందరు గ్రామనామాధ్యయన కర్తలు విభేదిస్తున్నారు. వారి ప్రకారం గ్రామనామాల్లోని "వరం" అనేది ఒకరి అనుగ్రహంతో పొందే వరం వంటిది కాదు. గన్నవరం అనే పేరు గనివారం అనే దేశీపదం నుంచి పుట్టిందని పేర్కొన్నారు. గనివారం అనే పదానికి చెరువు కింది భూమి అనే అర్థాన్ని ఇస్తోంది.
సముద్రమట్టానికి 24 మీ.ఎత్తు 
విజయవాడ పట్టణానికి 24 కి.మీ. దూరంలో చెన్నై - కొలకత్తా జాతీయ రహదారి 5 మీద ఉంది. విజయవాడ విమానాశ్రయంగా చెప్పబడే విమానాశ్రయం నిజానికి గన్నవరంలో ఉంది.
బుద్దవరం 3 కి.మీ, అల్లాపురం 3 కి.మీ, కొండపవుల్లూరు 3 కి.మీ, పురుషోత్తపట్నం 3 కి.మీ, కేసరపల్లి 4 కి.మీ
ఉంగుటూరు, అగిరిపల్లి, పెనమలూరు, కంకిపాడు
గన్నవరంలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. 
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. 
విజయవాడ విమానాశ్రయంగా చెప్పబడే విమానాశ్రయం నిజానికి గన్నవరంలో ఉంది. ఈ విమానాశ్రయం సముద్ర మట్టానికి 82 అడుగుల ఎత్తులో ఉంది. రన్‌వే పొడవు 6000 అడుగులు. హైదరాబాదు నుండి, బెంగళూరునుండి విజయవాడకు (గన్నవరానికి) నిత్యం విమానాల రాకపోకలున్నాయి. ఇటీవలి కాలంలో విమాన ప్రయాణాలు పెరగడం వలన ఈ విమానాశ్రయం వసతులు పెంచే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. విమానాశ్రయ అభివృద్ధి కోసము 465 యెకరములు భూమి అవసరము ఉంది. అందుకు అజ్జంపూడి, కేసరపల్లి మరియు బుద్దవరం గ్రామముల నుండి కావలసిన భూమిని ప్రభుత్వము వారు సేకరించనున్నారు.
గన్నవరం, మానికొండ, పెనమలూరు నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; విజయవాడ 22 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఏడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి. 
3 ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాలలు ఒక ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, 2 ప్రైవేటు ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాలలు ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ పాలీటెక్నిక్ ఉంది. సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల సూరంపల్లిలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల సూరంపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడలో ఉన్నాయి. విజయా బ్యాంక్:- గన్నవరంలో ఆర్.టి.సి.బస్ స్టాండ్ ఎదురుగా, ఈ బ్యాంక్ శాఖను, 2014,డిసెంబరు-18వ తేదీన ప్రారంభించారు. [8]
కోస్టల్ లోకల్ ఏరియా బ్యంక్ లిమిటెడ్. ఫో.నం. 08676/254866.
ప్రభుత్వ ఆయుర్వేద వైద్యశాల.
పానకాల చెరువు:- గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని ఆర్.ఎస్.నం. 86 లో ఉన్న ఈ చెరువు, 18.26 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉంది. [10]
గన్నవరం పంచాయితీ 17.4.1955న 6000 జనాభాతో,7000 రూపాయిల వార్షికాదాయంతో ఏర్పడింది. క్రమంగా ఈ పంచాయితీ జనాభా సుమారు 30,000 అయ్యింది(2001 జనగణన ప్రకారం 20444). పంచాయితి వైశాల్యం 3039.11 చదరపు గజాలు. వార్షికాదాయం 90 లక్షల రూపాయలు.
గన్నవరం నుంచి శాసనసభకు కమ్యూనిస్టు అగ్ర నేత పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య మూడు సార్లు విజయం సాధించారు. మూడు సార్లు గెలిచిన రికార్డు ఇప్పటికీ ఆయనదే. పుచలపల్లి సుందరయ్య గన్నవరం ఎమ్మెలేగా శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడుగా పనిచేసారు. రెండు దపాలు ఆయన ప్రతిపక్ష నాయకుడుగా పనిచేసారు. సీపీఎం అగ్ర నేతగా ఆయన గన్నవరానికి ప్రపంచ గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టారు.
ముసునూరు రత్నబోసు రెండు సార్లు.దాసరి బాలవర్ధనరావు రెండు సార్లు,కాకాని వెంకతరత్నం. ఆనందబాయి. గద్దె రామమోహన్. వెలివెల సీతారామయ్య. ముద్దరబోయిన వెంకటేశ్వరరావు ఒక్కొక్కసారీ గెలిచారు.
కడియాల రాఘవరావు జెడ్.పి. చైర్మన్ గా పనిచేసారు.
దాక్టరు సీ.ఎల్.రాయుడు, అట్లూరి శ్రీమన్నారాయణ గన్నవరం సమితి ప్రెసిడెంటుగా పనిచేశారు.
పాత గన్నవరంలో ఉన్న ఈ ఆలయంలో, 2014, జూలై-27 నుండి నెలరోజులపాటు శ్రావణమాస పూజలు నిర్వహించెదరు. 2014, ఆగష్టు-8వ తేదీ, రెండవ శ్రావణ శుక్రవారం నుండి 10వ తేదీ ఆదివారం (శ్రావణ పౌర్ణమి) వరకు, అమ్మవారికి గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. ఆదివారం సాయంత్రం ఆరు గంటలకు అమ్మవారు తిరిగి ఆలయప్రవేశం చేసారు. వేదపండితులు, గోపయ్యస్వామి సమేత తిరుపతమ్మ అమ్మవారి ప్రతిమలకు పూజలు చేసారు. [5]&[6]
ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం మాఘ శుద్ధ పౌర్ణమికి అమ్మవారి కళ్యాణోత్సవాలు వైభవంగా నిర్వహించెదరు. [13]
ఈ ఆలయం గన్నవరంలోని కోనాయి చెరువు సమీపంలో ఉంది. 
ఈ ఆలయం గన్నవరంలో విమానాశ్రయ సమీపంలో ఉంది.
ఈ ఆలయం స్థానిక కొత్తపేటలో ఉంది.
ఈ ఆలయంలో నూతన విగ్రహ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం, 2015,ఏప్రిల్-20వ తేదీ నుండి 22వ తేదీ వరకు నిర్వహించెదరు. ఈ కార్యక్రమంలో శ్రీ వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి, గోవిందమాంబ విగ్రహాలతోపాటు, ఈశ్వరీమత, సిద్ధయ్య, శ్రీ విఘ్నేశ్వరస్వామి, జంటనాగుల విగ్రహల ప్రతిష్ఠ నిర్వహింఎదరు. [9]
స్థానిక మదర్ థెరెస్సా కాలనీలో నెలకొన్న ఈ ఆలయ 21వ వార్షికోత్సవం, 2016,ఏప్రిల్-7వ తేదీ గురువారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. ఉదయం అమ్మవారికి ప్రత్యేక అలంకరణచేసి కుంకుమపూజలు చేసారు. ఈ సందర్భంగా లలితాసహస్రనామ పారాయణ, ప్రత్యేకపూజలు చేసారు. ఈ కార్యక్రమానికి భక్తులు గన్నవరం పరిసర ప్రాంతాలనుండి అధికసంఖ్యలో విచ్చేసి, అమ్మవారిని దర్శించుకుని తీర్ధప్రసాదాలు స్వీకరించారు. [14]
గన్నవరంలో ఉన్న ఒక సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ముగ్గురు డాక్టర్లు , 9 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. 
ఒక కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , ఆరుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. 
అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో8 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టర్లు 8 మంది, 
ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు ఐదుగురు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు 8 మంది, ఐదుగురు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. 8 మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. 
గన్నవరంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
గన్నవరంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
గన్నవరంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
మినుము
ఇటుకలు, కాగితం ఉత్పత్తులు[5] ఈనాడు విజయవాడ; 2014,జులై-28; 4వపేజీ.
[6] ఈనాడు విజయవాడ; 2014,ఆగష్టు-11; 4వపేజీ. 
[7] ఈనాడు విజయవాడ; 2014,అక్టోబరు-31; 5వపేజీ.
[8] ఈనాడు విజయవాడ; 2014,డిసెంబరు-19; 10వపేజీ. 
[9] ఈనాడు అమరావతి; 2015,ఏప్రిల్-20; 4వపేజీ.
[10] ఈనాడు అమరావతి; 2015,మే-10; 5వపేజీ.
[11] ఈనాడు అమరావతి; 2015,జూన్-25; 9వపేజీ.
[12] ఈనాడు అమరావతి; 2016,జనవరి-25; 4వపేజీ. 
[13] ఈనాడు అమరావతి; 2016,ఫిబ్రవరి-21; 4వపేజీ.
[14] ఈనాడు అమరావతి; 2015,ఏప్రిల్-8; 4వపేజీ.