చల్లపల్లి
చల్లపల్లి (ఆంగ్లం: Challapalli), ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన ఒక గ్రామము మరియు మండలము. పిన్ కోడ్ నం. 521 126., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08671.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.
విజయవాడ రూరల్ మండలం పరిధితో పాటు, పట్టణ పరిధిలోకి వచ్చే ప్రాంతం. విజయవాడ అర్బన్ మండలం పరిధిలోని మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా కూడా. ఇబ్రహీంపట్నం మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ప్రాంతం, పెనమలూరు మండలం పరిధితో పాటు అర్బన్ ఏరియా, గన్నవరం మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉంగుటూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంకిపాడుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉయ్యూరుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, జి.కొండూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంచికచర్ల మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, వీరుళ్లపాడు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, పెనుగంచిప్రోలు మండల పరిధిలోని కొంతభాగంతో పాటు శనగపాడు గ్రామం ఉన్నాయి.
చల్లపల్లి మండలంలోని చల్లపల్లి, చిడెపూడి, పాగోలు , నడకుదురు, నిమ్మగడ్డ, యార్లగడ్డ, వక్కలగడ్డ, వెలివోలు, పురిటిగడ్డ మరియు లక్ష్మీపురం, గ్రామాలు ఉన్నాయి.
చల్లపల్లి గ్రామానికి 400 సంవత్సరాల చరిత్ర ఉంది.
చల్లపల్లిని రాజధానిగా యార్లగడ్డ వంశీకులు దేవరకోట రాజ్యమును కొద్ది కాలము పాలన చేశారు. ఇప్పటికీ ఇక్కడ చల్లపల్లి రాజా కట్టించిన "చల్లపల్లి కోట" అనే భవంతి ఉంది. క్రీ.శ. 1576 లో యార్లగడ్డ గురువారాయడు ఈ రాజ్యమును స్థాపించారని ప్రతీతి. చల్లపల్లి రాజవంశీకులు నేటికీ అక్కడ జీవిస్తున్నారు. వీరిని చల్లపల్లి జమిందారులు అని కూడా అంటారు.
స్వాతంత్ర్యము వచ్చిన పిమ్మట, రాచరిక వ్యవస్థ నిర్మూలనతో, చల్లపల్లి రాజులకు అధికారము పోయింది.
పూర్వము ప్రజలకు సమయాన్ని తెలియజేయటానికి కోటలో ప్రతి గంటకు గంటను మోగించేవారు. ఈ సంప్రదాయము నేటికీ కొనసాగుతున్నది. ఈ కోటనుండి విజయవాడ కనకదుర్గమ్మ గుడి కనిపిస్తుందని, కోట నుండి కనకదుర్గ గుడి రహస్య సొరంగము ఉన్నదని స్థానిక ప్రజల నమ్మకము. అలానే, మచిలీపట్నము శివార్లలో వున్న శివగంగ అమ్మవారి గుడికి అయ్యే ఖర్చు రాజావారు భరించేవారని, కోట నుంచి గుడికి సొరంగమార్గము ఉంది అని ప్రతీతి. ఈ కోట రమారమి 200 సంవత్సరాల పూర్వము కట్టించింది. కోటని చూడటానికి, అక్కడ వారిని కలువటానికి బయటి వారికి కుదురుతుంది, కానీ అనుమతి తీసుకోవాలి.
సముద్రమట్టానికి 10 మీ.ఎత్తు Time zone: IST (UTC+5:30)రేపల్లె, మచిలీపట్నం, పెడన, తెనాలి
ఘంటసాల, మోపిదేవి, మొవ్వ, అవనిగడ్డ
కొడాలి, చల్లపల్లి నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: విజయవాడ 59 కి.మీ
విజయవాడ, మచిలీపట్నం, గుంటూరు, హైదరాబాదు, నుండి నేరుగా బస్సు సౌకర్యము ఉంది.
విజయ జూనియర్ కాలెజి, సిర్స్ప జూనియర్ కాలేజి, శారదా సన్ ఫ్లవర్ జూనియర్ కాలేజి, శ్రీకృష్ణా జూనియర్ కాలెజి, సెయింట్ ధామస్ ఇంగ్లీష్ మీడియం ఎలిమెంటరీ స్కూల్, చల్లపల్లి ఇంగ్లీష మీడియం హైస్కూల్, ఎ.పి.ఎస్.డబ్ల్యు రెసిడెన్సియల్ స్కూల్, విజయ కాన్వెంట్ హైస్కూల్, వి.ఎస్. సన్ ఫ్లవర్ స్కూల్, చల్లపల్లి
2004లో ఈ ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిని 30 పడకలతో నిర్మించారు. ఇది మోపిదేవి, మొవ్వ, చల్లపల్లి, ఘంటశాల మండలాలో పెద్ద ప్రభుత్వ అసుపత్రి.
ఈ వైద్యశాల 28వ వార్షికోత్సవాన్ని 2015,డిసెంబరు-26వ తేదీనాడు ఘనంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా స్వచ్ఛ చల్లపల్లి కార్యకర్తలకు, స్వచ్ఛ చల్లపల్లి రథసారథి డాక్టర్ డి.ఆర్.కె.ప్రసాద్, డాక్టర్ పద్మావతి దంపతులు నూతన వస్త్రాలు బహుకరించారు. [25]
అదరణ గృహం, వృద్ధాశ్రమం:- చల్లపల్లిలోని నిమ్మలతోటలో, 2011,జూన్-6వ తేదీనాడు, గుడివాడ మండలం, మోటూరు గ్రామానికి శ్రీ జంజనం రామమోహనరావు, జీసస్ క్రైస్ట్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ ఆధ్వర్యంలో ఈ వృద్ధాశ్రమం నెలకొల్పి, కుటుంబాలనుండి బయటకు వెళ్ళిపోతున్న వృద్ధులకు ఆశ్రయం, వసతి సౌకర్యాలు కల్పించారు. 14 మంది నిత్య అన్నదాతలుగా ఉన్న ఈ ఆశ్రమంలో, ప్రస్తుతం 30 మంది అనాథ వృద్ధులు ఆశ్రయం పొందుచున్నారు. ప్రభుత్వ ట్రెజరీ ఉద్యోగి అయిన శ్రీ రామమోహనరావు, ఉదయం 8 గంటల వరకు, ఈ ఆశ్రమంలో పనిచేసి అఫీసుకు వెళ్ళిపోతారు. తిరిగి సాయంత్రం అరు గంటలకు ఇక్కడకు వచ్చి తన సేవలందించుచున్నారు.[22]
చల్లపల్లి గ్రామంలోని ఈ పార్కును రెండు దశాబ్దాల క్రితం రెండు ఎకరాల స్థలంలో ఏర్పాటుచేసారు. నారాయణరావునగర్ లో స్థలాలను పేదలకు అందించిన తరుణంలో, ఈ పార్కులో, తెలుగు మాగాణ సమారాధన స్థూపాన్ని ఆవిష్కరించారు. ఈ పార్కు కార్తీకమాస వనసమారాధన లాంటి కార్యక్రమాలకు అనువుగా ఉంది. ఇక్కడ వాకింగ్ ట్రాక్ నుగూడా అభివృద్ధిపరచినరు. ఇటీవల ఈ పార్కును దాతలు, పంచాయతీ సహకారంతో నందనవనంలాగా తీర్చిదిద్దినారు. [23]
కె.ఈ.బి.కెనాల్.
ఇక్కడ ఒక కమ్యూనిస్టు స్తూపము కూడా ఉంది.కృష్ణా జిల్లా జి.కొండూరు మండలంలోని వెల్లటూరు గ్రామ పొలిమేరలోని అటవీ ప్రాంతంలో వేంచేసియున్న గ్రామదేవతలు చల్లపల్లిమ్మ తల్లి అమ్మవారు, పోతురాజు, నాగేంద్రస్వామి వార్లకు గ్రామస్థులు, 2014,మార్చి-4న ప్రత్యేక పూజలు చేసి అన్నదాన సంతర్పణ చేశారు. అడవిగట్టు వద్ద చల్లపల్లిమ్మ తల్లి పేరుతో వేంచేసియున్న సత్యాలమ్మ తల్లికి కొన్నేళ్ళుగా చుట్టుప్రక్కల గ్రామాల ప్రజలు పూజలు చేస్తున్నారు. [ఈనాడు కృష్ణా/మైలవరం; 2014,మార్చి-5; 2వపేజీ]
కోట దగ్గరలో, సుమారు 7కిమీ దూరములో, ప్రఖ్యాతి గాంచిన మోపిదేవి శ్రీ వల్లీ దేవసేన సమేత సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామి (నాగేంద్ర స్వామి) ఆలయం ఉంది. ఇక్కడ శివుని కుమారుడైన కుమారస్వామి నాగేంద్రస్వామి రూపంలో వెలిసారు. 
చల్లపల్లి నుండి 3 కిలోమీటర్ల దూరములో, లక్ష్మీపురంలో చల్లపల్లి రాజా కట్టించిన చక్కెర కర్మాగారము ఉంది.
కీ.శే. కంచర్ల రాఘవయ్య, సైకత శిల్పి, బుల్లితెర నటుడు, ఉపాధ్యాయుడు.
చల్లపల్లి గ్రామానికి చెందిన ఈ అక్కాచెల్లెళ్ళు, గత ఐదు సంవత్సరాలుగా ప్రపంచ జ్ఞాపకశక్తి పోటీలలో తిరుగులేని ప్రతిభ చూపుచున్నారు. తాజాగా వీరు హాంగ్ కాంగ్ నగరంలో 2015,ఆగష్టు-22,23 తేదీలలో నిర్వహించిన ఏషియన్, హాంగ్ కాంగ్ మెమొరీ ఓపెన్ ఛాంపియన్ షిప్ పోటీలలో వ్యక్తిగత విభాగంలో పాల్గొని తమ ప్రతిభ చూపినారు. ఈ పోటీలలో శ్రీవైష్ణవి ఏషియన్ ఛాపియన్ షిప్పులో నేంస్ & ఫేసెస్ విభాగంలో స్వర్ణపతకం సాధించింది. హాంగ్ కాంగ్ ఛాంపియన్ షిప్ప్పులోనూ ఇదే విభాగంలో శ్రీవైష్ణవి రజతపతకం సంపాదించింది. రమ్యశ్రీ ఏషియన్ అడల్ట్స్ కేటగిరీలో ఐదవస్థానంలో మిలిచింది. వీరు వందల ఫోన్ నంబర్లను అలవోకగా చెప్పేస్తూ, వేలసంఖ్యలో ముఖాలను గుర్తుపెట్టి పేర్లు చెప్పేస్తారు. [19]
చల్లపల్లిలోని చిల్లల వాగు సమీపంలో ఉన్న స్థలంలో ఈ కేంద్రాన్ని నిర్మించుచున్నారు. [29]చల్లపల్లె, అనంతపురం జిల్లా, సోమందేపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ : 515 122.,
టీ. చల్లపల్లి లేదా ఠానా చల్లపల్లి తూర్పు గోదావరి జిల్లా, ఉప్పలగుప్తం మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 533 213., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08856.
చల్లపల్లి స్వరూపరాణి , రచయిత్రి:- గుంటూరు జిల్లా, అమృతలూరు మండలం, ప్యాపర్రు గ్రామానికి చెందినవారు.
వికిమాపియాలో చల్లపల్లి
మాగంటివారి స్వీయచరితమయిన చల్లపల్లి జమిందారీలు
[3] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2013,ఆగష్టు-3; 3వపేజీ.
[4] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014,ఫిబ్రవరి-7; 1వపేజీ.
[5] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014,ఫిబ్రవరి-10; 1వ పేజీ & 12వ తేదీ-3వపేజీ.
[6] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014,మార్చి-2; 1వపేజీ.
[7] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014,ఏప్రిల్-11; 1వపేజీ.
[8] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014,మే-23; 1వపేజీ.
[9] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014,ఆగష్టు-10; 1వపేజీ. 
[10] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014,ఆగష్టు-11; 1వపేజీ. 
[11] ఈనాడు కృష్ణా; 2014,ఆగష్టు-11; 3వపేజీ. 
[12] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014,ఆగష్టు-25; 2వపేజీ. 
[13] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014,డిసెంబరు-14; 1వపేజీ.
[14] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014,డిసెంబరు-18; 2వపేజీ. 
[15] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2015,మార్చి-2; 1వపేజీ.
[16] ఈనాడు కృష్ణా; 2015,జూన్-6; 10వపేజీ.
[17] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2015,ఆగష్టు-26; 3వపేజీ. 
[18] ఈనాడు కృష్ణా; 2015,ఆగష్టు-31; 3వపేజీ. 
[19] ఈనాడు అమరావతి; 2015,ఆగష్టు-31; 20వపేజీ.
[20] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2015,సెప్టెంబరు-7; 1వపేజీ.
[21] ఈనాడు అమరావతి; 2015,అక్టోబరు-2; 41వపేజీ.
[22] ఈనాడు అమరావతి; 2015,అక్టోబరు-11; 44వపేజీ.
[23] ఈనాడు అమరావతి; 2015,డిసెంబరు-9; 39వపేజీ.
[24] ఈనాడు అమరావతి; 2015,డిసెంబరు-22; 40వపేజీ.
[25] ఈనాడు అమరావతి; 2015,డిసెంబరు-27; 45వపేజీ.
[26] ఈనాడు అమరావతి; 2016,ఫిబ్రవరి-3; 2వపేజీ.
[27] ఈనాడు అమరావతి; 2017,మార్చి-6; 15వపేజీ.
[28] ఈనాడు కృష్ణా; 2017,మార్చి-8; 16వపేజీ.
[29] ఈనాడు అమరావతి/అవనిగడ్డ; 2017,జులై-16; 3వపేజీ. 
[30] ఈనాడు అమరావతి/అవనిగడ్డ; 2017,ఆగష్టు-27; 1వపేజీ.