hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
ప్రేమనగర్
ప్రేమ్ నగర్ లేదా ప్రేమనగర్, 1971లో విడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా. ప్రఖ్యాత రచయిత్రి అరికెపూడి కౌసల్యాదేవి (కోడూరి కౌసల్యాదేవి) వ్రాసిన నవల ఆధారంగా ఈ సినిమా నిర్మింపబడింది. అత్యంత విజయనంతమైన తెలుగు నవలాచిత్రాలలో ఇది ఒకటి. అంతకు ముందు కొన్ని సినిమాలలో నష్టాలనెదుర్కొన్న డి.రామానాయుడు ఈ సినిమాతో నిర్మాతగా సినీరంగంలో నిలద్రొక్కుకున్నాడు. ఈ సినిమాను భారీ బడ్జెట్‌తో తమిళం, హిందీలలో కూడా పునర్నిర్మించారు.
కళ్యాణ్ (అక్కినేని) అనే జమీందారు కొడుకు విలాసనంతమైన జీవితానికి, దురలవాట్లకు బానిసయ్యాడు. ఎయిర్-హోస్టెస్‌గా పరిచయమైన లత (వాణిశ్రీ) వారింట్లో సెక్రటరీగా చేరుతుంది. అభిమానవతి అయిన ఆమె క్రమంగా కళ్యాణ్‌ను నిలకడైన జీవనవిధానంవైపు మళ్ళిస్తుంది. ఆమెపట్ల ఆకర్షితుడైన కళ్యాణ్ ఆమెను వివాహం చేసుకోవాలనుకోగా కుటుంబంనుండి ప్రతిఘటన ఎదురవుతుంది. అలా విడిపోయిన వారు తిరిగి కలుసుకొంటారు.
ఈ సినిమాలో పాటలు తెలుగు చలన చిత్రరంగంలో ఆల్-టైమ్ హిట్లు అయిన పాటల జాబితాలో చేరుతాయి.
ఈ సినిమాలో రెండు సందేశాత్మకమైన పద్యాలు కూడా ఉన్నాయి:
ప్రేమ (అయోమయ నివృత్తి)
ప్రేమ అనేది ఒక మధురభావన.
ప్రేమ అన్న పేరు ఈ క్రింది వాటిని కూడా సూచించవచ్చు:
ప్రేమ అండ్ కో.
ప్రేమ అండ్ కో 1994లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. వంశీ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో విజయ నరేష్, వాణీ విశ్వనాధ్, రావు గోపాలరావు, గిరిబాబు, మల్లికార్జునరావు, శివాజీ రాజా, వై. విజయ, రాళ్ళపల్లి, కళ్ళు చిదంబరం, బ్రహ్మానందం తదితరులు నటించారు.
ప్రేమ ఎంత మధురం
ప్రేమ ఎంత మధురం జంధ్యాల దర్శకత్వం వహించగా, నరేష్, మయూరి, బ్రహ్మానందం, కోట శ్రీనివాసరావు, సుత్తివేలు ప్రధానపాత్రల్లో ఎం.పి.జితేందర్ రెడ్డి నిర్మించిన 1991 నాటి తెలుగు హాస్య కథాచిత్రం. ఈ సినిమాకి పొత్తూరి విజయలక్ష్మి రాసిన సంపూర్ణ గోలాయణం నవల ఆధారం.
పొత్తూరి విజయలక్ష్మి రాసిన ప్రేమలేఖ నవలని జంధ్యాల రచనా దర్శకత్వంలో శ్రీవారికి ప్రేమలేఖ సినిమాగా తీశాడు. ఆ సినిమా వందరోజుల ఫంక్షన్లో మళ్ళీ నాకెప్పుడు మంచి కథ ఇస్తున్నారనీ, రాస్తున్న నవల పూర్తికాగానే పంపండనీ కోరడంతో పొత్తూరి విజయలక్ష్మి రెండు కుటుంబాల మధ్య తాను రాసిన నవలను ఆయనకు పంపింది. ఐతే ఆయన ఫోన్ చేసి ప్రొడ్యూసర్ మనిషి వచ్చి అడ్వాన్స్ ఇస్తారని చెప్పడం, కానీ అందుకు ఆలస్యం కావడంతో, ఆ సంగతి వదిలి విజయలక్ష్మి తన నవలను సంపూర్ణ గోలాయణం అన్న పేరుతో ఉదయంలో ప్రచురణకు పంపగా సీరియల్ గా ప్రచురితమైంది. ఆపైన నవలగా కూడా విడుదలయ్యాకా, మళ్ళీ జంధ్యాల కలిసి ఆ నవల సంగతి కనుక్కుని సినిమా ప్రారంభించారు.
ప్రేమ ఖైదీ
ప్రేమ ఖైదీ 1991 లో ఇ. వి. వి. సత్యనారాయణ దర్శకత్వంలో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఇందులో హరీష్, మాలాశ్రీ ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు.
చంద్రం అనే 21 ఏళ్ళ యువకుణ్ణి తండ్రిని హత్య చేసిన నేరం కింద జైలుకి తీసుకురావడంతో కథ ప్రారంభమవుతుంది. వచ్చీ రాగానే తోటి ఖైదీలు అతనితో గొడవ పెట్టుకుంటారు. జైలు గోడమీద చంద్రం ఓ అమ్మాయి బొమ్మ వేస్తాడు. దాన్ని గురించి జైలరు నీచంగా మాట్లాడితే అతన్ని కూడా కొడతాడు. జైలరు జైలులో ఉన్న ఖైదీలను అక్రమంగా బయటకు పంపించి దారి దోపిడీలు చేయిస్తుంటాడు. ప్రభావతి అనే లేడీ ఆఫీసరు బోస్టన్ స్కూలుకి సూపరింటెండెంటు గా వస్తుంది. పోలీసుల చేతిలో దెబ్బలు తిన్న చంద్రాన్ని ఆసుపత్రికి తరలించమంటుంది. ఈ లోపున నీలిమ అనే అమ్మాయి చంద్రాన్ని చూడటానికి జైలుకి వస్తుంది కానీ పోలీసులు అనుమతించరు. ఈ లోపున ఆమె తండ్రి పంపించిన మనుషులు ఆమెను బలవంతంగా తీసుకెళ్ళబోతే చంద్రం వారి వెంట పడతాడు కానీ మళ్ళీ పోలీసులకు చిక్కి ఆసుపత్రిలో చేరతాడు. కానీ కొంతమంది గూండాలు వచ్చి అతన్ని చంపబోతే ప్రభావతి వచ్చి వారిని అడ్డుకుంటుంది. ప్రభావతి చంద్రం గురించి ఆరా తీయగా తన కథ గురించి చెబుతాడు.
బాపినీడు అనే వ్యక్తి చేపలు వ్యాపారం చేస్తుంటాడు. అతని దగ్గర చంద్రం తండ్రి పనిచేస్తూ రెండు కాళ్ళు పోగొట్టుకుంటాడు. కుటుంబం గడవడం కోసం చంద్రం వారింట్లో గుమాస్తాగా చేరతాడు. అక్కడే అతనికి బాపినీడు కూతురు నీలిమ పరిచయం అవుతుంది. నీలిమ మొదట్లో స్నేహితురాళ్ళతో పందెం కాసి చంద్రాన్ని ప్రేమిస్తున్నట్లు నటిస్తుంది. కానీ తర్వాత అతని మంచితనం గురించి తెలుసుకుని నిజంగా ప్రేమించడం మొదలుపెడుతుంది. కానీ బాపినీడు వారి ప్రేమను అంగీకరించడు. చంద్రాన్ని చంపమని గూండాలని పురమాయిస్తాడు. కానీ వాళ్ళు పొరపాటున చంద్రం తండ్రిని చంపేసి ఆ నేరాన్ని చంద్రం మీద వేస్తారు. ప్రభావతికి చంద్రం మీద జాలి కలిగి వారిద్దరి పెళ్ళి తాను చేస్తానని మాట ఇస్తుంది. నేరుగా బాపినీడు ఇంటికి వెళ్ళి వాళ్ళిద్దరికీ పెళ్ళి చేయమని చెబుతుంది. బాపినీడు ఆమెను అవమానించి పంపించేస్తాడు. ప్రభావతి బాపినీడుకు తెలియకుండా జైల్లో ఉన్న చంద్రం, నీలిమ కలిసే ఏర్పాటు చేస్తుంది. బాపినీడు నీలిమను ఓ వ్యాపారవేత్త కొడుక్కిచ్చి పెళ్ళి చేయబోతే ఆమె మైనర్ అని నిరూపించి ఆ పెళ్ళిని ఆపుచేయిస్తుంది ప్రభావతి. ఆమె మీద కక్షతో ప్రభావతి కొడుకుని అన్యాయంగా జైలుకి పంపిస్తాడు బాపినీడు. మైనారిటీ తీరగానే చంద్రానికి, నీలిమకి పెళ్ళి చేస్తానని ప్రభావతి బాపినీడుతో చాలెంజ్ చేస్తుంది. బాపినీడు తన పలుకుబడి ఉపయోగించి ఆమెను వేరే చోటికి బదిలీ చేయిస్తాడు. ఈ లోపు నీలిమ ఇంటి నుంచి తప్పించుకుని జైలులో ఉన్న సూరి బాబు అనే ఖైదీ స్థానంలో చేరుతుంది. బాపినీడు సూరిబాబును బయట చూసి తన కూతురు జాడ చెప్పమని అడుగుతాడు. అతను చెప్పకపోతే చంపేస్తాడు.రాజన్ నాగేంద్ర సంగీత దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమాలో పాటలు వేటూరు సుందరరామమూర్తి రాశాడు. ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, పి. సుశీల, చిత్ర, ఎస్. పి. శైలజ, రమోల పాటలు పాడారు.
ప్రేమ కిరీటం
పాటిబండ్ల విజయలక్ష్మి వ్రాసిన ఒక ప్రేమకథ ఆధారంగా ఈ సినిమా నిర్మించబడింది.
ప్రేమ తపస్సు
ప్రేమ తపస్సు చిత్రం 1991 సం.రూపొందించారు.ఈ చిత్ర దర్శకుడు డా.ఎన్.శివప్రసాద్ MBBS. (ఆటాడిస్తా చిత్రంలో బోనాల శంకర్ పాత్రధారి).
ఇది ఈయన ప్రథమ చిత్రం.ఈ చిత్రంలో డా.రాజేంద్ర ప్రసాద్ మరియు రోజాలు makeup లేకుండా నటించారు.
ఇది లోకం పోకడ తెలియని,కల్లా కపటం లేని అమాయకుని ప్రేమకథ.ప్రాణానికి ప్రాణంగా ప్రేమించిన యువతి కోసం తన కళ్ళను తానే పొడుచుకొని గుడ్డి వాడయే
ప్రేమికుని కథ.
ప్రేమ యుద్ధం
ప్రేమ యుద్ధం
తారాగణం : నాగార్జున, అమల, భారతి
పాటల రచన :
గాయకులు :
సంగీతం : హంసలేఖ
నిర్మాణం : విజయ కుమారి 
దర్శకత్వం : రాజేంద్రసింగ్ బాబు
సంవత్సరం : 1990
1. డాన్స్ డాన్స్ డాన్స్ 
2. పెడతాండానయ్యో దండం
3. ప్రేమా గీమ జానేదో 
4. స్వాతి ముత్యపు జల్లులలో 
5. యోగా యోగా యోగ యోగా
ప్రేమాభిషేకం
ప్రేమాభిషేకం సినిమా తెలుగు సినిమాలపైన ఎంతో ప్రభావాన్ని చూపింది. ప్రేమాభిషేకం సినిమా కథ స్ఫూర్తిగా వెలువడ్డ సినిమాల్లో బొబ్బిలి సింహం వంటి విజయవంతమైన సినిమాలు ఉన్నాయి.
ప్రేమకానుక
సంగీతం: టి.చలపతిరావు
ప్రసాద్ (హరనాథ్) లలిత (విజయనిర్మల) ప్రేమించుకుంటారు. పై చదువులకై ప్రసాద్ అమెరికా వెళ్తాడు. లలిత గర్భవతి ఔతుంది. ప్రసాద్  అమెరికా నుంచి లలితకు వ్రాసే ఉత్తరాలు అతని తండ్రి  (మిక్కిలినేని) లలితకివ్వకుండా చించివేస్తుంటాడు. లలితకు కొడుకు పుడ్తాడు. లలిత ఇరుగూపొరుగుకు కుట్టుపనులు నేర్పిస్తూ, కుటుంబం నిర్వహిస్తుంటుంది. ప్రసాద్ అమెరికానుంచి ఇండియాకు తిరిగి వచ్చినప్పుడు, ప్రసాద్ తండ్రి ప్రసాద్ కు లలిత, మధుల (రామకృష్ణ) అక్రమసంబంధ ఫలితమే ఆమె సంతానమని చెప్పి ప్రసాద్ మనసు విరుస్తాడు. మధు వచ్చి ప్రసాద్ ను కలిసి అసలేమి జరిగిందో చెప్తాడు. ఇద్దరూ కలిసి లలిత ఇంటికి వెళ్తారు. ఆమెను ప్రసాద్ తండ్రి అపరిహించి, ప్రసాద్ పెళ్ళికి ఆడ్డురావద్దని, ఊరువిడిచి వెళ్ళాలని హెచ్చరిస్తాడు. ప్రసాద్, మధు లలిత ఉన్న చోటుకి చేరుకుంటారు. అక్కడ జరిగిన ఘర్షణలో ప్రసాద్ తండ్రి జరిపిన తుపాకి కాల్పులో మధు చనిపోతాడు. ప్రసాద్ కు లలితకు తను చేసిన అన్యాయం తెలిసొస్తుంది. అపోహలు తొలుగుతాయి. లలిత ప్రసాద్ ల వివాహం జరుగుతుంది.
ప్రేమకు వేళాయెరా
ప్రేమకు వేళాయెరా 1999 లో ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. ఇందులో జె. డి. చక్రవర్తి, సౌందర్య ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ సినిమాకు మూలం సూర్యదేవర రామమోహనరావు రాసిన నవల.
2500 కోట్లకు అధిపతి అయిన వెంకట నారాయణ భారతదేశంలోని అతి పెద్ద వ్యాపారవేత్తల్లో ఒకడు. అతని ఒక్కగానొక్క కూతురు మాధవి. విదేశాల్లో చదువు ముగించుకుని భారతదేశానికి వస్తుంది. తండ్రి ఆమెను వెంటనే తన బాధ్యతలు స్వీకరించమని కోరతాడు. కానీ మాధవి మాత్రం కొద్ది రోజులు ఆమె ఎవరో ఎవ్వరికీ తెలియకుండా వాళ్ళ సంస్థలో గుమాస్తాగా చేరి పనితీరు గమనించి ఆ తర్వాత బాధ్యతలు చేపడతానని చెబుతుంది. వెంకట నారాయణకు కూడా ఆ ఆలోచన నచ్చి ఆమెను మాలతి అనే పేరుతో ఆఫీసులో పనిచేయమంటాడు.
వెంకట నారాయణకు మేనల్లుడైన మనోహర్ అప్పుడే బీకాం పూర్తి చేసి ఉద్యోగం లేకుండా ఖాళీగా ఉంటాడు. తల్లి ద్వారా వెంకట నారాయణ స్వయానా తనకు మేనమామ అని తెలుసుకుని అతని కూతురుని మాధవిని పెళ్ళి చేసుకుంటే ఆస్తంతా తనదే అవుతుందనీ అసలు పని చేయకుండా జీవితం గడిపేయచ్చనుకుంటాడు. హైదరాబాదుకు వెళ్ళే దారిలో గర్భవతియైన మాధవి స్నేహితురాలని తన తెలివితేటలనుపయోగించి ఆపద నుండి బయట పడేస్తాడు. మాధవి అతని తెలివితేటలకు అబ్బురపడుతుంది.
హైదరాబాదులో నేరుగా మేనమామ వెంకటనారాయణ దగ్గరికి వెళ్ళి కూతుర్నిచ్చి పెళ్ళి చేసి ఆస్తిని తన చేతిలో పెట్టమంటాడు. వెంకటనారాయణ అతనికి డిస్పాచ్ క్లర్కు ఉద్యోగం ఇచ్చి అదే కంపెనీలో పనిచేయమంటాడు. మనోహర్ స్నేహితుడు రవి సాయంతో ఆఫీసులో పని చేస్తున్న మాలతినే తన మరదలు మాలతి అని తెలుసుకుని కేవలం ఆస్తి కోసమే ఆమెను ప్రేమించడం మొదలుపెడతాడు. మాలతి కూడా మనోహర్ ను ప్రేమించడం మొదలు పెడుతుంది. తన తండ్రికి కూడా మనోహర్ ను ప్రేమిస్తున్నట్లు చెబుతుంది. దాంతో వెంకట నారాయణ మనోహర్ ఆమెను కేవలం ఆస్తి కోసమే ప్రేమిస్తున్నాడని అతని నిజస్వరూపం గురించి చెబుతాడు. ఆమె ఆ విషయం నిర్ధారించుకోవడానికి తన తల్లిదండ్రులు చేపలు అమ్ముకునే వారిగా మనోహర్ ను నమ్మిస్తుంది. దాంతో మనోహర్ ఆమెను ప్రేమించడం మానేస్తానని చెబుతాడు. మాధవి మాత్రం తాను బావనే పెళ్ళి చేసుకుంటానని అతనిలో మార్పు తెస్తాననీ అందుకు కొంచెం సమయం ఇవ్వమంటుంది. అందుకు వెంకటనారాయణ కూడా అంగీకరిస్తాడు.
ప్రేమలేఖలు (1953 సినిమా)
ప్రేమలేఖలు 1953లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. హిందీలో "ఆహ్" అనె ప్రేమకథా చిత్రం. తెలుగు డబ్బింగ్తో విడుదల చేయబడింది. రాజ్ కపూర్ మరియు నర్గీస్ నటించారు. ఇది తమిళంలోకి కూడా "అవన్" అనే పేరుతో డబ్బింగు చేయబడింది.
ఈ పాటలన్నీ ఆరుద్ర రాశారు,శంకర్ జైకిషన్ సంగీతం సమకూర్చారు.
-ఆరుద్ర, ఎ.ఎం. రాజా,శంకర్ జైకిషన్,ప్రేమలేఖలు
ప్రేమంటే ఇదేరా
ప్రేమంటే ఇదేరా 1998 లో జయంత్ సి. పరాంజీ దర్శకత్వంలో విడుదలైన ప్రేమకథా చిత్రం. ఇందులో వెంకటేష్, ప్రీతి జింటా ముఖ్యపాత్రలు పోషించారు. రమణ గోగుల సంగీతాన్నందించాడు.
ప్రేమపుస్తకం
ప్రేమపుస్తకం (బుక్ ఆఫ్ లవ్) అనేది 1993 సం.లో విడుదలైన ఒక శృంగార చిత్రం. ఈ చిత్రం సెట్లో ఉండగా, తన మరణానికి ముందు పాక్షికంగా గొల్లపూడి శ్రీనివాస్ చేత దర్శకత్వం వహించబడింది; తరువాత అతని తండ్రి, గొల్లపూడి మారుతీ రావు చేత ఈ సినిమా పూర్తయింది. సినిమాలో కొత్తగా వచ్చిన అజిత్ కుమార్ మరియు కంచన్ ప్రధాన పాత్రలు పోషించగా, దేవేంద్రన్ సంగీతాన్ని అందించారు.
అజిత్ కుమార్ సిద్ధార్థ గాను, కాంచన్ చరిత్ర పాత్రలోను మరియు తంగన, ఎస్.కె.మిస్రో ఇతర పాత్రలలో నటించారు. గొల్లపూడి మారుతీరావు తనయుడు శ్రీనివాస్ దర్శకత్వంలో రూపొందిన 'ప్రేమపుస్తకం'తోనే అజిత్ హీరోగా పరిచయమయ్యాడు. అజిత్ 1971 సం.లో తెలుగు రాష్ట్రం హైదరాబాద్ లో జన్మించాడు.
ఈ చిత్రం 1992 సం.లో ప్రారంభంలో గొల్లపూడి మారుతీ రావు కుమారుడు గొల్లపూడి శ్రీనివాస్ చేత కథ వ్రాయబడింది మరియు 1992 ఆగస్టులో ప్రధాన పాత్రలో అజిత్ కుమార్ ఈ సినిమాకు సంతకం చేసాడు. అయితే, మొదటి నెల షూటింగ్‌లో, సినిమాకు ప్రథమ దర్శకుడు అయిన గొల్లపూడి శ్రీనివాస్ దర్శకుడుగా తన తొలిచిత్రం ప్రారంభ దర్శకత్వంలోనే ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని విశాఖపట్నం నగరంలో సినిమా సెట్టింగ్ లోనే ఉండగా ప్రమాదానికి గురై గాయాలు తగిలిన తరువాత తొలి దర్శకుడు చనిపోయాడు. ఈ మరణం తర్వాత గొల్లపూడి శ్రీనివాస్ అవార్డు సృష్టించ బడింది. దర్శకుడు మరణం తదుపరి, అతని తండ్రి గొల్లపూడి మారుతీ రావు కుమారుని వారసత్వాన్ని కొనసాగించడానికి తొలిసారి దర్శకత్వం వహించిన దర్శకులకు తనే చిత్రానికి దర్శాకత్వం వహిస్తానని హామీ ఇచ్చారు.
1994 సం.లో గొల్లపూడి మారుతీ రావు ఉత్తమ స్కీన్‌ప్లేగా నంది పురస్కారం గెలుచుకున్నారు. ఈ చిత్రం ప్రారంభ సమయంలో ఎదుర్కొన్న సమస్యల కారణంగా అజిత్ కుమార్‌కు "ప్రశంసనీయం మర్చిపోలేనిది" ఈ చిత్రం అని వ్యాఖ్యాతలచే వ్యాఖ్యానించబడింది. తర్వాత 1997 సం.లో తమిళంలో కాదల్ పుతంగమ్ గా అనువదించబడింది మరియు విడుదల చేయబడింది.
ఈ చిత్రానికి ఎ.పూర్ణచంద్ర రావు సమర్పకుడు మరియు శ్రీకర్ ప్రొడక్షన్స్ పేరుతో సినిమా తయారయీంది. ఈ చిత్రం రచన గొల్లపూడి.
శ్రీకర్ మరియు చరిత్ర నూతన పరిచయస్తులు. లక్ష్మీప్రియ, సోహిని, దీపిక, స్వాతి, పి.యల్.నారాయణ, మహర్షి రాఘవ, తనికెళ్ళ భరణి, గొల్లపూడి మారుతీ రావు, బాలు, మిశ్రో, కాశీ విశ్వనాథ్, కళ్ళు చిదంబరం, కుమార రాజా, ప్రసాద రావు, రజనీ శ్రీనివాస్, జి.వి.రామకృష్ణ, జి.గౌరీశాంకర్, విద్యాసాగర్ మిగతా నటులు. అలాగే, మురళీ మోహన్, గిరిబాబు, వేలు మరియు మల్లిఖార్జున రావులు గౌరవ నటులుగా నటించారు.
ఈ చిత్రానికి వేటూరి, జాలాది, సిరివెన్నెల, వెన్నెలకంటి మరియు గురుచరణ్ పాటలు వ్రాసారు.
ఎస్.పి, బాలసుబ్రహ్మణ్యం, పి.సుశీల, చిత్ర మరియు రాధిక చిత్రానికి పాటలు పాడారు.
ఈ సినిమాకు నంది స్పెషల్ జ్యూరీ అవార్డు, బెస్ట్ కాస్ట్యూమ్ డిజైనర్ నంది అవార్డు మరియు ఉత్తమ స్క్రీన్ ప్లే రచయిత నంది పురస్కారం మొదలయినవి లభించాయి.
ప్రేమతరంగాలు
హిందీ లో విజయవంతమైన 'ముకద్దర్ కా సికందర్' కి తెలుగు పునర్నిర్మాణమే ఈ చిత్రం. అమితాబ్ బచ్చన్ పాత్రని కృష్ణంరాజు, వినోద్ ఖన్నా పాత్రని చిరంజీవి, రాఖీ పాత్రని సుజాత పోషించారు.
ప్రేమించు పెళ్ళాడు
ప్రేమించు పెళ్ళాడు ఉషాకిరణ్ మూవీస్ పతాకంపై రామోజీరావు నిర్మించగా వంశీ దర్శకత్వం వహించిన 1985 నాటి హాస్య కథాచిత్రం. రాజేంద్ర ప్రసాద్, భానుప్రియ సినిమాలో ప్రధానపాత్రలు పోషించారు. గణేష్ పాత్రో మాటలు, వేటూరి పాటలు వ్రాయగా ఇళయరాజా సంగీతాన్ని అందించారు.
ప్రేమించు పెళ్ళాడు సినిమాకు గణేష్ పాత్రో మాటలు రాశారు.
అప్పటివరకూ క్యారెక్టర్ ఆర్టిస్టుగా, నలుగురు కథానాయకుల్లో ఒకరిగా పనిచేసిన రాజేంద్ర ప్రసాద్ ఈ సినిమాతో కథానాయకుడు అయ్యారు.
సినిమాకు సంగీత దర్శకత్వం ఇళయరాజా వహించారు. అన్ని పాటలూ వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి రాశారు. సినిమాలోని పాటలు విపరీతంగా జనాదరణ పొందాయి. రియాలిటీ షోలు, సంగీత కార్యక్రమాలు వంటివాటిలో సినిమా విడుదలైన 30 సంవత్సరాలకు కూడా "వయ్యారి గోదారమ్మా", "నిరంతరమూ వసంతములే", "ఈ చైత్రవీణ", "గోపెమ్మ చేతిలో గోరుముద్ద" వంటి పాటలు వినిపిస్తున్నాయి. సినిమాలోని పాటలు క్లాసిక్ కల్ట్ స్థాయి సాధించుకున్నాయి.
ప్రేమించుకుందాం రా
ప్రేమించుకుందాం రా 1997 లో వెంకటేష్ కథానాయకుడిగా జయంత్ సి. పరాన్జీ దర్శకత్వంలో రాయలసీమ నేపథ్యంలో వచ్చిన చిత్రం. ఇది ఘన విజయం సాధించింది. ఈ చిత్రం తర్వాత రాయలసీమ నేపథ్యంలో అనేక చిత్రాలు వచ్చాయి. ఈచిత్ర సంగీతం కూడా మంచి ప్రజాదరణ పొందింది.
వీరభద్రయ్య సీమలో పేరు మోసిన ముఠా నాయకుడు. ఈయనకు ప్రేమ పెళ్ళిళ్ళంటే పడదు. ఆయనకు వ్యతిరేకంగా పెళ్ళి చేసుకున్న వారినంతా తన కుడిభుజం లాంటి శివుడు కడతేరుస్తుంటాడు. శివుడికి వీరభద్రయ్య మాటంటే వేదం. ఆయనకు ఎదురు తిరిగిన స్వంత తండ్రిని చంపడానికి కూడా అడ్డు చెప్పడు. వీరభద్రయ్య ప్రత్యర్థి రెడ్డెప్ప. ఇద్దరూ ఒకరినొకరు అడ్డు తొలగించుకోవడానికి ప్రయత్నాలు చేస్తుంటారు.
గిరి హైదరాబాదులోని ఓ కళాశాలలో ఎమ్మెస్సీ చదువుతుంటాడు. సెలవుల కోసం వాళ్ళ అక్క వాళ్ళ ఊరైన కర్నూలు వెళతాడు. బావ ఓ బట్టల కొట్టుకు యజమాని. అక్కడ కావేరి అనే అమ్మాయిని చూసి ప్రేమలో పడతాడు. నెమ్మదిగా కావేరి కూడా గిరి ప్రేమలో పడుతుంది. కావేరి తండ్రి పెద్ద ముఠా నాయకుడు. ఆయన కూతుర్ని తమ్ముడి దగ్గర ఉంచి చదివిస్తుంటాడు. గిరి కి తన తల్లిదండ్రులు ఉపాధ్యాయుడైన ఎస్. ఆర్. కె మాస్టారు కూతురిని ఇచ్చి పెళ్ళి చేయాలని నిశ్చయించుకుని ఉన్న ఫళంగా హైదరాబాదుకు రమ్మంటారు. గిరి వెళ్ళేటపుడు కావేరితో వ్యక్తిగతంగా మాట్లాడటానికి సమయం లేక తన అక్క కూతురికి ఒక లేఖ ఇచ్చి పంపిస్తాడు. కానీ ఆమె ఆ లేఖను పొరపాటున జారవిడుస్తుంది. ఈ లోపు హైదరబాదుకు వెళ్ళిన గిరికి తనకు పెళ్ళి నిశ్చయిస్తున్నారని తెలుస్తుంది. తల్లిదండ్రులతో తన ప్రేమ విషయం గురించి చెబుతాడు. మరో పక్క గిరి అక్క తన తమ్ముడికి పెళ్ళి కుదిరిందని చెబుతుండగా విని గిరిని అపార్థం చేసుకుంటుంది.
కావేరిని కలుసుకోవడానికి మళ్ళీ కర్నూలు వచ్చిన గిరి కావేరి ఇంటి మీద ఆమె తండ్రి ప్రత్యర్థి రెడ్డెప్ప మనుషులు తగలబెట్టడానికి ప్రయత్నం చేయబోతే అడ్డుకుంటాడు. కానీ కావేరి మాత్రం అతను తనను ప్రేమించి మోసం చేసి వేరే అమ్మాయితో పెళ్ళికి సిద్ధమయ్యావని నిందిస్తుంది. గిరి ఆమెతో మాట్లాడి నిజం చెప్పడానికి విఫల ప్రయత్నం చేస్తాడు కానీ కుదరదు. విసిగిపోయి తిరిగి హైదరాబాదు వెళ్ళిపోతుండగా గిరి అక్క కూతురు ద్వారా నిజం తెలుసుకున్న కావేరి మళ్లీ గిరిని అర్థం చేసుకుంటుంది.
ప్రెసిడెంటు గారి పెళ్ళాం
ప్రెసిడెంటు గారి పెళ్ళాం 1992 లో ఎ. కోదండరామిరెడ్డి దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. వి. ఎం. సి ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై వి. దొరస్వామి రాజు నిర్మించిన ఈ చిత్రంలో నాగార్జున, మీనా ప్రధాన పాత్రధారులు. కీరవాణి సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు.
చంద్రయ్య (చంద్రమోహన్), రాజా (నాగార్జున) అన్నదమ్ములు. చంద్రయ్య ఆ వూరి ప్రెసిడెంటు అయిన దేవుడు (కైకాల సత్యనారాయణ) దగ్గర పనిచేస్తుంటాడు. చంద్రయ్యకు దేవుడంటే నిజంగా దేవుడితో సమానం. కానీ రాజాకు మాత్రం ఆయనంటే పడదు. ఇదే విషయమై అన్నదమ్ములిద్దరూ అప్పుడప్పుడూ గొడవ పడుతూ ఉంటారు. దేవుడి కూతురు స్వప్న (మీనా) పట్నంలో చదువుకుంటూ ఉంటుంది. తన అహంకారంతో రాజాతో గొడవ పెట్టుకుంటూ ఉంటుంది. ఒకసారి ఎడ్లబండి ఎక్కి రాజా జొన్న చేను నాశనం చేస్తుంది. రాజా ఆమెను అవమానించి ఆమె తండ్రి చేత నష్ట పరిహారం పొందుతాడు. ఆ అవమానంతో తన అన్న నరేంద్ర (శ్రీకాంత్) చేత రాజాను కొట్టించాలని చూస్తుంది. కానీ అతను వెళ్ళి రాజా చేతిలో దెబ్బలు తిని వస్తాడు. దేవుడు తెలివిగా చంద్రయ్య ద్వారా రాజా సాగు చేస్తున్న పొలాన్ని కొనేస్తాడు. స్వప్న వెళ్ళి రాజాను అవమానించి వస్తుంది. రాజా చాలా మంచి మనిషనీ అతన్ని అవమానించినందుకు క్షమాపణ చెప్పమని ఆమె తల్లి కోరుతుంది. స్వప్న రాజాను ప్రేమిస్తున్నట్లు నటించి అతను తనని పాడుచేయడానికి ప్రయత్నించాడని అతనికి పంచాయితీలో కొరడా దెబ్బల శిక్ష విధిస్తుంది. రాజా మనసు తీవ్రంగా గాయపడుతుంది.
ప్రెసిడెంట్ పేరమ్మ
ఒక వూరు. ఆ వూరికో ప్రెసిడెంట్. ప్రెసిడెంట్ రాయుడు ఆడింది ఆట. పాడింది పాట. ఆ వూళ్ళోనే పేదరికంలో పుట్టినా మంచితనానికి పేదరికం లేని ఓ చక్కని యువతీయువకుల జంట పేరమ్మ, పెద్దిరాజు.ఓ శుభముహూర్తాన ఆ జంట ఓ ఇంటి వారవుతారు. పంచాయితీ మెంబర్లను తన గుప్పెట్లో పెట్టుకున్న ప్రెసిడెంట్ రాయుడు తన ఆగడాలను కొనసాగిస్తూనే వుంటాడు. వూరుమ్మడి సొమ్ము, సర్కారు నిధులు స్వేచ్ఛగా దుర్వినియోగం చేస్తూవుంటాడు. ఎలాగైతేనేం ఊరు ముఖ్యంగా మహిళాలోకం ఎదురుతిరిగింది. పంచాయితీ ఎన్నికలొచ్చాయి. రాయుడిని దింపేసి పేరమ్మను ప్రెసిడెంటుగా ఎన్నుకున్నారు. రాయుడు ఆగడాలకు బ్రేక్ పడింది. ఊరివారు కాస్త వూపిరి పీల్చుకున్నారు. అయితే ఎంతోసేవు వారి ఆనందం నిలవలేదు. రాయుడు మెంబర్లను తనవైపు తిప్పుకోగలిగాడు. పేరమ్మ దేవుడి నగలను అపహరించిందని ఊరి ప్రజలను నమ్మిస్తాడు. పెద్దిరాజు సైతం పేరమ్మను అనుమానిస్తాడు. పేరమ్మ తన నిజాయితీని ఎలా నిరూపించుకున్నదనేది మిగిలిన కథ.
ప్రేయసి రావే
ప్రేయసి రావే 1999 లో చంద్రమహేష్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన చిత్రం. ఇందులో శ్రీకాంత్, రాశి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు.
ప్రియరాగాలు
ప్రియరాగాలు 1997 లో ఎ. కోదండరామిరెడ్డి దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. ఇందులో జగపతి బాబు, సౌందర్య ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు.
ఏకఛత్రాధిపత్యం
ఏకఛత్రాధిపత్యం - ఒకే గొడుగు క్రింద అధికారం.
'ఛత్రం' అంటే గొడుగు. రాజుగారికి ఎప్పుడూ ఒకరు గొడుగు పట్టడం ఆనవాయితీ. కొన్ని రాజ్యాలు ఒకే రాజు పాలన క్రిందికి వచ్చినప్పుడు, ఒకే గొడుగు క్రింద పాలన జఅరుగుతుంది. అప్పుడు ఆ రాజుగారు ఆ రాజ్యాలన్నింటినీ ఏకఛత్రాధిపత్యంగా ఏలుతున్నాడని అంటారు. ఆంగ్లంలో "Under One Umbrella " అనే వాడుక కూడా ఇదే అర్ధంలో జరుగుతుంది.
త్రిపాఠి
ఋగ్వేదము, యజుర్వేదము, సామవేదము, అధర్వణ వేదము - అనే నాలుగు వేదాలున్నాయి.
రోజూ మూడుమారులు నాలుగు వేదాలనూ పఠించే వారిని త్రిపాఠి అనేవారు. (బహుశా వేదంలో కొంతభాగం కావచ్చును. ఫుర్తిగా పారాయణం చేయడం సాధ్యం కాదు). అటువంటి వారి వంశానికి చెందిన వారికి ఉత్తర భారత దేశంలో 'త్రిపాఠి' అనే ఇంటిపేరు ఉన్నది.
ఘనరాగ పంచరత్నాలు
పంచరత్న కృతులు: కర్నాట సంగీతంలోని ఐదు కృతుల సమూహాన్ని పంచరత్న కృతులు అంటారు. చాలామంది వాగ్గేయకారులు ఈ "పంచరత్న కృతులు" పేరుతో కృతులను రచించినారు. వాటిలో త్యాగరాజు తెలుగులో రచించినవి చాలా ప్రాముఖ్యం పొందినాయి. వీటిని ఘనరాగ పంచరత్నాలు అంటారు. అవి ఇంకా కోవూరు పంచరత్నాలు, శ్రీరంగం పంచరత్నాలు, లాల్ గుడి పంచరత్నాలు వంటివి ఉన్నాయి. కాని కర్ణాటక సంగీత సాంప్రదాయంలో ఈ ఘనరాగ పంచరత్నాలకు ప్రత్యేకస్థానం ఉంది. వాగ్గేయకారుని ప్రతిభ, పురాణాలలోని భక్తి, నీతి, వైరాగ్యము వీటిలో పొందుపరచబడ్డాయి. దేశ విదేశాలలోని త్యాగరాజ ఆరాధనోత్సవాలలో అంతా కలసి ఈ కీర్తనలను ఆలాపించడం ఒక ఆనవాయితీ. త్యాగయ్య శిష్యుల ద్వారా వాటి బాణీలు ఈనాటికీ చెక్కు చెదరకుండా మన తరానికి అంది ఉన్నాయి.
వీటిని గురించి ఎంతో పరిశోధన జరిగింది. సంగీతము, సాహిత్యము వీటిలో సుమధురంగా మేళవించబడినది గనుకనే వీటికి ఘనరాగ పంచరత్నాలని పేరు వచ్చింది. అన్ని కీర్తనలూ ఆదితాళంలో ఉన్నాయి. ఎత్తుగడ నుండి చివరివరకూ అంచెలంచెలుగా తారస్థాయినందుకొనే ఈ కీర్తనలు కర్ణాటక సంగీతకారులకు దైవసమానాలు. ఇంక వాటిలో సాహిత్యం కూడా సొగసుగా తీర్చబడి మోక్షగాములకు దారిచూపే మహోపదేశంగా మన్ననలు అందుకొన్నది.
షట్చక్రాలు
శ్రీ విద్యలోను, వివిధ తంత్రములలోను చెప్పిన ప్రకారము మానవుని శరీరం లోని వెన్నుపూసలో ఉండే, దిగువ చెప్పిన ఆరు సూక్ష్మ స్థానాలను షట్చక్రాలు అంటారు :
వీటి వివరణ సప్తచక్రాలులో ఇవ్వబడింది. 
1. స్వాధిష్ఠానచక్రము. 2. మణిపూరము. 3. అవాహతము. 4. విశుద్ధము, 5. ఆజ్జ్నేయము, 6.సహస్రారము.
సహస్రార చక్రముతో కలిపి సప్త చక్రాలు అని కూడా చెబుతారు.
సప్తాశ్వాలు
సూర్యుని రధమునకు గరుడుని అన్న అనూరుడు సారధి. ఆ రధానికి ఏడు గుర్రాలు పూన్చబడి ఉన్నాయంటారు. ఈ ఏడు గుఱ్ఱాలు వారంలోని ఏడు రోజులకు సంకేతంగా చెబుతారు.
సప్తాశ్వాల పేర్లు:
పార్వతి
పార్వతి (ఆంగ్లం: "Parvati") హిందూ సంప్రదాయంలో శక్తిగా, దుర్గగా అర్చింపబడే దేవత. త్రిమూర్తులలో ఒకరైన శివుని ఇల్లాలు. భవాని, అంబిక, లలిత, అమ్మ, దాక్షాయణి, కాత్యాయిని, గౌరి, భైరవి, అపర్ణ, కాళి, శ్యామ, ఉమ, మాణిక్యాంబ వంటి ఎన్నో పేర్లతో కొలువబడుతుంది. వినాయకుడు, కుమార స్వామి పార్వతీ పరమేశ్వరుల బిడ్డలు.
వేద సాహిత్యంలో పార్వతి గురించి చెప్పలేదు. కేనోపనిషత్తు (3.12) లో ఉమ లేదా హైమవతి అనే దేవత గురించి చెప్పబడింది. ఆ దేవత ఇంద్రాదులకు బ్రహ్మముడు గురించిన జ్ఞానము తెలియజేసింది. క్రీ.పూ. 400 తరువాత వచ్చిన పురాణేతిహాస సాహిత్యంలో సతి, పార్వతి గురించిన కథలు ఉన్నాయి.
పురాణాలలో దక్షుని కుమార్తె అయిన 'సతీదేవి' (దాక్షాయణి) శివునికి ఇల్లాలు. కాని దక్షయజ్ఞంలో తనకు, శివునికి జరిగిన అవమానానికి క్షోభించి ఆమె అగ్నిలో ఆహుతి అయ్యింది. తరువాత ఆమె హిమవంతుడు, మేనకల కుమార్తెగా జన్మించింది. పర్వత రాజ తనయ గనుక 'పార్వతి' అని ఆమె పిలువబడింది. తీవ్రమైన తపసు ఆచరించి (ఉమ, అపర్ణ అనే పేర్లు ఈ తపసు కారణం వలన వచ్చాయి.) శివుని వరించింది. శివుడు ఆమెను తన శరీరంలో సగంగా స్వీకరించాడు.
1. హిమవంతునికి మేరువుకూఁతురైన మనోరమయందు పుట్టిన రెండవ కొమార్తె. ఈమె యొక్క అక్క గంగాదేవి. తొలిజన్మమున ఈమె దక్షుని కూఁతురు అయిన ఉమాదేవి. అపుడు తన తండ్రి అయిన దక్షప్రజాపతి చేసిన యజ్ఞమునకు తన భర్త అగు రుద్రుని పిలువక అవమానించెను అని అలిగి మహాకాళి స్వరూపమును వహించి అత్యాగ్రహమున దేహత్యాగముచేసి ఆవల పార్వతిగ పుట్టి రుద్రునికి భార్య అయ్యెను. ఈమె ఒకకాలమున రుద్రునితో కూడి ఉండఁగా దేవతలు ఆకూటమికి విఘ్నముచేసిరి. అందువలన వారికి స్వభార్యల యందు పుత్రసంతానము లేకుండునటుల ఈమె శపియించెను. మఱియు ఆకాలమునందు రుద్రునికి రేతస్సుజాఱి భూమియందు పడెను. భూమి దానిని ధరింపను ఓపక దేవతలసహాయమున అగ్నిని వాయువును వహించునట్లు చేయఁగా వారు ఆరేతస్సును హిమవత్పర్వత సమీపమున గంగయందు చేర్చిరి. అది కారణముగా గంగ గర్భము తాల్చి ఆగర్భమును భరింపలేక శరవణమునందు విడిచిపుచ్చెను. అందు కుమారస్వామి పుట్టెను. అతనికి షట్కృత్తికలు పాలిచ్చిరి కనుక కార్తికేయుఁడు అను పేరును, ఆపాలు ఆఱుముఖములతో ఒక్కతేపనె అతఁడు పానముచేసెను కనుక షణ్ముఖుఁడు అను పేరును అతనికి కలిగెను. స్ఖలితము అయిన రేతస్సువలన పుట్టినందున స్కందుఁడు అనియు అంటారు. ఇది కాక పార్వతి తన దేహమున కూడవలసిన తన భర్తయొక్క రేతస్సును భూమిధరించినందున భూమికి బహు భర్తలు కలుగునట్లు శాపము ఇచ్చెను. మఱియు గంగా నిర్గతమైన ఈసౌమ్యతేజము వలన సువర్ణము మొదలగు లోహములు కలిగినట్లును, ఆగంగానిక్షేపమువలన పొదలునట్టి సువర్ణ ప్రభల చేత తృణవృక్ష లతాగుల్మ ప్రభృతి ఉద్భిజ్జములు సువర్ణంబులు అయ్యెను అనియు పురాణములు చెప్పుచు ఉన్నాయి.
వినాయకుడు, కుమారస్వామి వారి పుత్రులు.
పార్వతికి ఎన్నోపేర్లు ఇంకెన్నో అవతారాలూ ఉన్నాయి.వాటిలో కొన్ని -పార్వతిని, ఆమె అనేక రూపాలను స్తుతించే పెక్కు ప్రార్థనలు, స్తోత్రాలు, గేయాలు ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని ఇక్కడ పేర్కొనబడినవి.
దశావతారములు
పురాణాల ప్రకారం త్రిమూర్తులలో విష్ణువు లోకపాలకుడు. సాధుపరిరక్షణకొఱకు, దుష్టశిక్షణ కొఱకు ఆయన ఎన్నో అవతారాలలో యుగయుగాన అవతరిస్తాడు. అలాంటి అవతారాలలో 21 ముఖ్య అవతారాలను ఏకవింశతి అవతారములు అంటారు. వానిలో అతిముఖ్యమైన 10 అవతారాలను దశావతారాలు అంటారు.
యదా యదాహి ధర్మస్య గ్లానిర్భవతి భారత
అభ్యుత్థాన మధర్మస్య తదాత్మానం సృజామ్యహమ్
పరిత్రాణాయ సాధూనామ్ వినాశాయ చ దుష్కృతామ్
ధర్మ సంస్థాపనార్థాయ సంభవామి యుగే యుగే
అర్జునా! ధర్మమునకు హాని కలిగినప్పుడును, ఆధర్మము పెచ్చుపెరిగి పోవుచున్నప్పుడును (జన్మ కర్మ రహితుడనైనప్పటికిని) నన్ను నేను సృజించు కొందును. సత్పురుషులను పరి రక్షించుటకును, దుష్టులను రూపు మాపుటకును, ధర్మమును సుస్థిర మొనర్చుటకును నేను ప్రతి యుగమునందును అవతరించుచుందును.
భగవద్గీత నాల్గవ అధ్యాయము - జ్ఙాన, కర్మ సన్యాస యోగముల లోని ఈ రెండు శ్లోకములు ప్రసిద్ధములు. హిందూ విశ్వాసముల ప్రకారము లోకపాలకుడైన శ్రీ మహా విష్ణువు అనేక అవతారములు దాల్చును. అందు కొన్ని అంశావతారములు (ఉదా: వ్యాసుడు). కొన్ని పూర్ణావతారములు (ఉదా: నరసింహుడు). కొన్ని అర్చావతారములు (ఉదా: తిరుపతి వేంకటేశ్వరుడు).
పూర్ణావతారములలో దశావతారములు ముఖ్యమైనవి. అవి:
చాలాకాలము నుండి విష్ణువు అవతారాలలో పది ముఖ్యమైనవి అని చెప్పుచున్నప్పటికీ. ఆ పది అవతారాలు ఏవి అన్న అంశంపై ఏకాభిప్రాయం లేదు. హరివంశమునందు నారాయణ, విష్ణు, వరాహ, నారసింహ, వామన, దత్తాత్రేయ, జమదగ్న్య, రామ, కృష్ణ, కల్కి అవతారములు పది ప్రధానావతారాలని పేర్కొనబడింది (హరి వంశం పూర్వ 1.42). ఇందులో మత్స్య, కూర్మ, బుద్ధ, బలరామావతారాలు లేవు. మహాభారతమునందు శాంతిపర్వములో చెప్పబడిన అవతారములలో బుద్ధావతారం లేదు (శాంతి పర్వం అ.339). మత్స్య పురాణంలో ధర్మ, నరసింహ, వామనావతారములు సంభూత్యవతారములని, దత్తాత్రేయ, మాంధాతృ, పరశురామ, రామ, వేదవ్యాస, బుద్ధ, కల్కి అవతారాలు మానుషావతారములని దశావతారాలను ఏకరువు పెట్టినది.
వినాయక చవితి (సినిమా)
ఎన్.టి.రామారావు కృష్ణునిగా నటించిన మరో తెలుగు చిత్రం వినాయకచవితి. సముద్రాల రాఘవాచార్య (రచయిత) దర్శకత్వం వహించిన మూడు చిత్రాలలో ఒకటి (బబ్రువాహన, భక్త రఘునాధ మిగతావి). ఈ చిత్రం మాత్రమే సుమారుగా నడచింది. సత్రాజిత్తు (గుమ్మడి) పై చిత్రీకరించిన "దినకరా శుభకరా" పాట చిత్రానికి తలమానికం. శ్రీకృష్ణుడు గదా యుద్ధం చేయటం (జాంబవంతునితో) ఈ చిత్రంలో విశేషం.
ద్రౌపదీ మానసంరక్షణం
ద్రౌపదీ మానసంరక్షణం 1936లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. ఎస్.జగన్నాధ్, రమణమూర్తి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో బళ్ళారి రాఘవ, ఎస్.రంగస్వామి, శివరామ కృష్ణారావు, హెచ్.ఎన్.చౌదరి, దైతా గోపాలం, కల్యాణి, జంధ్యాల గౌరీనాథశాస్త్రి, సురభి కమలాబాయి, బందా కనకలింగేశ్వరరావు, కొమ్మూరి పద్మావతీదేవి, శ్రీహరి, లీల నటించారు.
దాసరి రామతిలకం
దాసరి రామతిలకం (1905-1952) సంగీత, నృత్య కళాకారిణి, రంగస్థల నటి మరియు తొలి తరపు తెలుగు సినిమా నటి. తొలినాటి సినిమాల్లో కూడా నటించి పేరు తెచ్చుకున్నారు. ప్రముఖ నటి గిరిజ ఈమె కుమార్తె. రామతిలకం చింతామణి చిత్రంలో చింతామణి పాత్రను పోషించారు. తెలుగు తెరపై వేశ్య పాత్ర పోషించిన తొలి కథానాయిక ఈమే.
ఆమె నివాసస్థలం బెజవాడ. ఆమె తండ్రి ఆంధ్ర దేశంలో మృదంగ వాద్యమునందు ప్రసిద్ధిగాంచినవారిలో నొకరగు పువ్వుల పెంకటరత్నం గారు. స్వజాతీయుడగు పువ్వుల నారాయణగా వద్ద ఈమె సంగీతం నేర్చుకున్నది. సంగీతంలో కచ్చేరిచేయుటకు తగినంత జ్ఞానం సంపాదించింది. కొన్నిచోట్ల కచ్చేరీలు కూడా చేసి బహుమతులు పొంది ప్రశంసింపబడ్డది.
మైలవరం కంపెనీ మేనేజరుగారైన కీ శే కొమ్మూరు పట్టాభిరామయ్యగారు స్థాపించిన లక్ష్మీవిలాస సభ లోను, అనంతరం కపిలవాయి రామనాథశాస్త్రిగారి బాలభారతి నాట్యమండలియందును, చింతామణి, చిత్రాంగి, సత్యభామ, అహల్య, సొనిత్రి మొదలైన వేషాలు వేసింది. 1982 నవంబరులో కలకత్తా ఈస్టు ఇండియా కంపెనీవారిచే తయారుచేయబడిన తెలుగు సావిత్రి ట్రాకీ ఫిల్మునందు సావిత్రిపాత్ర ధరించి అఖండకీర్తి ప్రతిష్టలాంచినది. 1933 వూర్చిలో కలకత్తా మదన్ ఫిలింకింపెనీవారి తెలుగు చితామణి టాకీయందు చింతామణిపాత్ర ధరించినది.
మీనా
మీనా (సెప్టెంబర్ 16,1975), దక్షిణ భారత సినిమా నటి. అప్పటి మద్రాసు నగరంలో పుట్టి పెరిగిన మీనా తెలుగు, తమిళ మరియు మలయాళం సినిమా రంగములలో పేరుతెచ్చుకొన్నది. 1975, సెప్టెంబర్ 16 న మద్రాసులో జన్మించిన మీనా తండ్రి దురైరాజ్ తమిళనాడులో స్థిరపడిన తెలుగు కుటుంబానికి చెందిన వారు. ఈయన తమిళనాడు ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశాడు. ఈమె తల్లి రాజమల్లిక కూడా అలనాటి తమిళ సినిమా నటి.
మీనా తెలుగు మరియు తమిళ చిత్రాలలో బాలనటిగా సినీరంగ ప్రవేశము చేసింది. బాలనటిగా రజినీకాంత్ మరియు కమలహాసన్ తదితర నటులతో నటించి ఆ తరువాత కథానాయికగా యెదిగింది. ఈమె నటించిన తమిళ సినిమాల్లో ముత్తు, యజమాన్, వీరా మరియు అవ్వై షణ్ముగి మంచి విజయాలు సాధించాయి. ఈమె రజనీకాంత్ తో నటించిన సినిమాలు జపాన్లో కూడా విడుదలై మంచి ఆదరణ పొందడము చేత ఈమెకు జపాన్లో కూడా మంచి అభిమానవర్గము ఉంది. మీనా దాదాపు అన్ని దక్షిణ భారత భాషా సినిమాల్లో నటించింది. ఈమె తెలుగు, తమిళ, కన్నడ మరియు మలయాళ చిత్రరంగములలోని అగ్ర నాయకులందరితో కలిసి పనిచేసింది. తెలుగులో వెంకటేష్, మీనా జంటగా సుందర కాండ,
చంటి, సూర్య వంశం, అబ్బాయిగారు వంటి విజయవంతమైన సినిమాలు వచ్చాయి.ఇలా తెలుగు మరియు తమిళ చిత్రరంగాలలో 1991 నుండి 2000 వరకూ, సుమారు ఒక దశాబ్దం పాటు అగ్రతారగా నిలచింది.
అనూరుడు
అనూరుడు అంటే ఊరువులు (అంటే తొడలు) లేనివాడు అని అర్థం. ఇతడు కాళ్ళు, తొడలు లేకుండా పుట్టడం వల్ల అనూరుడనే పేరు వచ్చింది. అనూరునికే అరుణుడు (ఎర్రని వాడు) అని కూడా ఇంకొక పేరు ఉంది. ఇతడి తండ్రి కశ్యప ప్రజాపతి, తల్లి వినత. ఈమె సవతి కద్రువ. వినత, కద్రువ నెలలు నిండాక బిడ్డలకు బదులుగా గుడ్లను ప్రసవించారు. వినతకు రెండు గుడ్లు పుట్టాయి. కద్రువ కన్న గుడ్లు సకాలంలో పగిలి పిల్లలు బయటకు వచ్చారు. వాళ్ళే నాగ సంతతి. ఇక ఎంతకాలం గడిచినా వినత కన్న గుడ్లు పగలలేదు. లోపల అసలు పిల్లలున్నారో లేదో కూడా తెలియక వినత తల్లడిల్లిపోయింది. ఇంకొకవైపు తన సవతిపిల్లలు కళ్ళముందు తిరుగుతూ ఉంటే ఆమె ఆత్రం పట్టలేక ఒక గుడ్డును పొడిచి చూసింది. ఆ గుడ్డు లోపల కాళ్ళు ఇంకా ఏర్పడని నవయవ్వనుడైన కుమారుడు కనిపించాడు. అతడే అనూరుడు. అతడు తనకు అలాంటి దుస్థితి కలిగించినందుకు తల్లి మీద కోపించి వెయ్యేళ్ళపాటు సవతి ఐన కద్రువకు దాసిగా ఉండమని శపిస్తాడు. "రెండవ గుడ్డులో మహా బలఢ్యుడైన గరుత్మంతుడు ఉన్నాడని, తొందరపడి ఆ గుడ్డును పగలగొట్టవద్ద"ని చెప్తాడు. అప్పుడే సూర్యుడు వచ్చి అనూరుణ్ణి తన సారథిగా చేసుకుంటాడు. అనూరుడికి ఇక ఎప్పటికీ ఆ రథం దిగి నడవవలసిన అవసరం రాదు. తర్వాత కొంతకాలానికి రెండో గుడ్డును పగలగొట్టుకుని వచ్చిన గరుత్మంతుణ్ణి విష్ణువు తన వాహనంగా చేసుకుంటాడు. గరుత్మంతుడినే గరుడుడు అని కూడా అంటారు.
అనూరుడి భార్య శ్యేని. రామాయణంలో కీలకపాత్ర పోషించిన సంపాతి, జటాయువులు వీరి కుమారులు.
విజయనిర్మల
విజయనిర్మల (1946) తెలుగు సినిమా నటి, దర్శకురాలు మరియు ప్రముఖ నటుడు ఘట్టమనేని కృష్ణ భార్య.
ఈమె అసలు పేరు నిర్మల అయితే తనకు సినీరంగములో తొలి అవకాశమిచ్చిన విజయా స్టూడియోకు కృతజ్ఞతగా విజయనిర్మల అని పేరు మార్చుకొన్నది. అప్పటికే ఇదే పేరుతో వేరే నటి (ఇప్పటి నిర్మలమ్మ) ఉండడం కూడా పేరు మార్పునకు మరో కారణము.
ఈమె మొదటి పెళ్ళి ద్వారా సినీ నటుడు నరేష్కి తల్లి. మరో ప్రముఖ సినిమా నటి జయసుధకు ఈమె పిన్నమ్మ.
2002 లో ప్రపంచములోనే అతిఎక్కువ సినిమాలు తీసిన మహిళా దర్శకురాలిగా గిన్నీస్ ప్రపంచ రికార్డులు లోకెక్కినది. నటి అయిన ఈమె 1971లో దర్శకత్వము వహించడము ప్రారంభించింది. ఈమె నటించిన అధిక చిత్రాలలో కథానాయకుడు కృష్ణ కావటం విశేషం. వీరిద్దరూ జంటగా సుమారు యాభై వరకూ చిత్రాలలో నటించారు.విజయనిర్మల పుట్టిల్లు నరసరావుపేట.రఘుపతి వెంకయ్య పురస్కారానికి ఎంపికయ్యారు. విజయనిర్మల తల్లి శకుంతల .అన్నలు వసంతరావు, సంజీవరావు పాతూరులో వీరి కుటుంబాలన్నీ ఉండేవి. విజయనిర్మల బాల్యం అత్యధిక కాలం పాతూరులోనే గడిచింది. రాజాగారి కోటలోని విక్టోరియా హాల్లో ఆమె చిన్నతనంలో నృత్య ప్రదర్శన కూడా ఇచ్చింది.తదనంతర కాలంలో విజయనిర్మల తల్లిదండ్రులతో కలిసి మద్రాస్‌ వెళ్లిపోయారు. పాండురంగ మహత్యంలో బాలనటిగా చిత్రరంగంలో ప్రవేశించారు. ఆ తరువాత అంచెలంచెలుగా ఎదిగి కథానాయకిగా ఉన్నతస్థానానికి చేరారు. తరువాత దర్శకత్వ బాధ్యతలు చేపట్టి ప్రపంచంలోనే అత్యధిక సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించిన మహిళగా గిన్నిసుబుక్‌లో ఎక్కారు.
సుమన్ తల్వార్
సుమన్ గా తెలుగు సినిమాకు సుపరిచితుడైన సుమన్ తల్వార్ (1959, ఆగష్టు 28) తెలుగు సినీరంగ నటుడు. ఈయన "నీచల్ కులం" సినిమాతో రంగప్రవేశము చేసి తెలుగు, తమిళ, కన్నడ మరియు ఆంగ్ల భాషలలో 150కి పైగా సినిమాలలో నటించాడు.
కరాటే (షాట్‌కన్ శైలి)లో నిష్ణాతుడైన సుమన్ తెలుగులో పెద్ద యాక్షన్ హీరో అయ్యాడు. ఈయన అన్నమయ్య సినిమాలో పోషించిన వెంకటేశ్వర స్వామి పాత్ర, శ్రీరామదాసు చిత్రములో పోషించిన రాముని పాత్ర మరపురానివి.
సుమన్ 1959, ఆగష్టు 28న మద్రాసులో జన్మించాడు. ఈయన తల్లి, కేసరీ చందర్ మద్రాసులోని యెతిరాజు మహిళా కళాశాలకు ప్రిన్సిపాలుగా పనిచేసింది. తండ్రి సుశీల్ చందర్ మద్రాసులోని ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పోరేషన్ లో పనిచేసేవాడు. వీరి స్వస్థలము మంగుళూరు. మాతృభాష తుళు. సుమన్ బాల్యములో మద్రాసులోని చర్చ్‌పార్క్ కాన్వెంటులో కిండర్గార్టెన్ చేరాడు. పాఠశాల విద్య బీసెంట్ థియొసోఫికల్ ఉన్నత పాఠశాలలో జరిగింది. ఆ తరువాత పచ్చయప్ప కళాశాలలో ఆంగ్ల సాహిత్యములో బీ.ఏ పట్టభదృడయ్యాడు. ఈయన తుళు, ఆంగ్లము, తమిళము, తెలుగు,కన్నడ మరియు హిందీ బాషలలో ధారాళంగా మాట్లాడగలడు. సుమన్ హెచ్.ఏ.ఎస్.శాస్త్రి వద్ద సంస్కృతము అభ్యసించాడు. ఇవేకాక ఈయన వీణ మరియు గిటార్ లను వాయించగలడు. ఈయనకు కరాటేలో బ్లాక్‌ బెల్ట్ ఉంది. అంతేకాక ఈయన గోపాల్ గురుక్కళ్ వద్ద కలరిపయట్టు అభ్యసించాడు.
సుమన్ వృత్తి జీవితాన్ని సెన్సే (కరాటే మాస్టారు) గా ప్రారంభించాడు. ఈయన కుటుంబ స్నేహితుడు కిట్టూ సుమన్ను ఒక తమిళ నిర్మాతకు పరిచయం చేశాడు. ఆ విధంగా 1977లో టి.ఆర్.రామన్న నిర్మించిన తమిళ సినిమా నీచల్ కులంతో సినీరంగంలో ప్రవేశించాడు. తొలి సినిమాలో సుమన్ పోలీసు అధికారి పాత్ర పోషించాడు. నీలిచిత్రాల నిర్మాణం స్కాంలో చిక్కుకొని కొన్నాళ్ళు నానా ఇబ్బందులు పడ్డాడు. కానీ చివరకు దాన్నుండి విజయవంతంగా బయటపడ్డాడు.
షోటోకన్ కరాటే సంస్థనుండి కరాటేలో బ్లాక్ బెల్ట్ 1 డాన్ సాధించిన సుమన్ ఆంధ్రప్రదేశ్ కరాటే సమాఖ్యకు అధ్యక్షుడు. హైదరాబాదులో స్థిరపడిన సుమన్ ప్రముఖ తెలుగు నాటక రచయిత డి.వి.నరసరాజు యొక్క మనుమరాలు శిరీషను వివాహము చేసుకొన్నాడు. వీరికి ఎనిమిదేళ్ల పాప, అఖిలజ ప్రత్యూష..
నూతన్ ప్రసాద్
నూటొక్క జిల్లాల అందగాడుగా ప్రసిద్ధి చెందిన నూతన్ ప్రసాద్ (డిసెంబర్ 12, 1945 - మార్చి 30, 2011) అసలు పేరు తడినాధ వరప్రసాద్. 1970వ మరియు 80వ దశకములో తెలుగు సినిమా రంగములో ప్రసిద్ధి చెందిన హాస్య నటుడు మరియు ప్రతినాయకుడు.
1945, డిసెంబర్ 12న కృష్ణా జిల్లా కైకలూరులో జన్మించాడు. హైదరాబాదులో ప్రభుత్వోద్యోగం చేస్తున్న ఆయన 1973 లో తన ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన అందాల రాముడు చిత్రంతో చిత్రరంగ ప్రవేశము చేశాడు. ఆ తరువాత నీడలేని ఆడది మొదలైన చిత్రాలలో నటించినా, ఈయనకు తొలి గుర్తింపు ముత్యాల ముగ్గు చిత్రంలో రావుగోపాలరావుతో పాటు ప్రతినాయకునిగా నటించడముతో వచ్చింది. ఈ చిత్రము విజయముతో తదుపరి అనేక చిత్రాలలో ప్రతినాయకుని పాత్రలు వచ్చాయి. అవన్నీ ఈయన తనదైన శైలిలో పోషించాడు. ఈయన తనదైన శైలిలో పలికే సంభాషణలతో ప్రతినాయక పాత్రలకు హాస్యవన్నె లద్దారు. అనేక చిత్రాలలో అగ్ర నటులైన నందమూరి తారక రామారావు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ఘట్టమనేని కృష్ణ, చిరంజీవి సరసన హాస్య, ప్రతినాయక, సహాయ మొదలైన విభిన్న పాత్రలు పోషించాడు. ఒక చిత్రంలో కథానాయకునిగా కూడా నటించాడు.
నూతన్ ప్రసాద్ సైతాన్గా నటించిన రాజాధిరాజు చిత్రముతో ఈయన నట జీవితము తారాస్థాయికి చేరుకొన్నది. 1984 లో "సుందరి సుబ్బారావు" చిత్రంలో నటనకు ఆయనకు నంది పురస్కారం లభించింది. 2005 లో ఎన్టీఆర్ పురస్కారం లభించింది. 'బామ్మమాట బంగారుబాట' చిత్రీకరణ సమయంలో జరిగిన ప్రమాదంలో గాయపడి కొంతకాలం నటజీవితామనికి దూరంగా ఉన్నా తిరిగి కోలుకుని నటించడం మొదలెట్టారు. కాళ్ళు అచేతనావస్థలో ఉండిపోయిన కారణంగా పరిమితమైన పాత్రలనే పోషించగలిగాడు. ‘దేశం చాలా క్లిష్టపరిస్థితిలో ఉంది’ ‘నూటొక్క జిల్లాల అందగాడిని’ అనే డైలాగులు ప్రేక్షకాదరణ పొందాయ. ఎన్ని వైవిధ్యమైన పాత్రలు, ఏ ప్రాత పోషించినా ప్రాణం పోసేవాడు. ముఖ్యంగా ప్రసాద్‌లో ధారణశక్తి గొప్పది. ఎంత పెద్ద డైలాగ్‌ చెప్పినా ఒకే టేక్‌లో 1200 అడుగులు షాట్‌ ఒకే చేసి ఆ రోజుల్లో సంచలనం సృష్టించాడు. అప్పటికీ ప్రసాద్‌ కొత్త తరం నటుడే అయినా పాతతరం పోకడల్ని తూ.చ. తప్పకుండా అనుసరించేవాడు. దర్శకుల మనోభావాలను అర్ధం చేసుకొని ఎంతటి క్లిష్టమైనా సన్నివేశానికైనా జవసత్వాలు నింపి ఆ సన్నివేశాన్ని పండించేవాడు. అందరిలో కలుపుగోలు తనంగా వుంటూ ముఖ్యంగా సంభాషణల్లో తనలో ఉన్న నటుడ్ని ఆవిష్కరించేవాడు ప్రసాద్ దాదాపు 365 సినిమాల్లో నటించారు. ఆయనకు భార్య, ఇద్దరు కుమార్తెలు, ఒక కుమారుడు ఉన్నారు.
కొద్ది రోజులు రవీంద్ర భారతికి ఇన్‌ఛార్జ్ గా ఉన్నాడు. వ్యక్తిగతంగా తెలుగుదేశం పార్టీ అభిమాని.
మార్చి 30, 2011 బుధవారం హైదరాబాదులో అనారోగ్యంతో కన్నుమూశాడు.
కాలం మారింది (1965 సినిమా)
కాలం మారింది 1966, డిసెంబర్ 9న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం.
ప్రేమలేఖలు (1977 సినిమా)
ప్రేమలేఖలు 1977లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. కె.రాఘవేంద్రరావు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలోమురళీమోహన్, జయసుధ నటించగా, రమేష్ నాయుడు సంగీతం అందించారు.
ఈ సినిమాలో 2 పాటలను ఆరుద్ర రచించారు.
చిల్లకొండయ్య పల్లి
చిల్లకొండయ్య పల్లి, అనంతపురం జిల్లా, తాడిమర్రి మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్: 515631. 
ఈ వూరిలో దాదాపు 2 వేల జనాభా ఉంటుంది. ఈ చిన్న పల్లెటూరిలో వర్షం తక్కువ వున్నప్పటికి. చేనేత పరిశ్రమ వల్ల ఇక్కడ ప్రజలకు మంచి రాబడి ఉంటుంది.
చల్లా వెంకటనాయుడు ఈ గ్రామములో పి.హెచ్.డి చేసిన ఏకైక వ్యక్తి కావచ్చును. ఇతని తండ్రిగారు కోనప్ప వ్యవసాయదారుడు, తల్లి పుల్లమ్మ (షావుకారు పుల్లమ్మగా ప్రసిద్ధురాలు). చల్లా వెంకటనాయుడు ప్రస్తుతము శ్రీ కృష్ణ దేవరాయ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్ గా పనిచేస్తున్నారు.
నాగదేవత (1986 సినిమా)
నాగదేవత 1986, జనవరి 10, శుక్రవారం విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
హ
తెలుగు భాషకు అక్షరములు 56. అందులో 16 అచ్చులు, 37 హల్లులు, 3 ఉభయాక్షరములు ఉన్నాయి.
హల్లులలో కంఠమూలీయ శ్వాస ఊష్మ (voiceless glottal fricative) ధ్వని ఇది. అంతర్జాతీయ ధ్వని వర్ణమాల (International Phonetic Alphabet) లో దీని సంకేతం [h]. IAST లోనూ ISO 15919 లోనూ దీని సంకేతం [h].
స్థానం: కంఠమూలీయ (glottal)
కరణం: నాద తంత్రులు (vocal cords)
సామాన్య ప్రయత్నం: శ్వాసం (voiceless)
విశేష ప్రయత్నం: ఊష్మ (fricative)
నిర్గమనం: ఆస్యవివరం (oral cavity)
హకారము ప్రాచీన ద్రవిడ భాషలో లేని అక్షరమని సామాన్య అభిప్రాయము. కానీ భద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి గారు మూల ద్రావిడ భాషలో కంఠమూలీయ ధ్వని ఉండేదని, నేటికీ తమిళములో కనిపించే ఆయిదం అక్షరం దీనికి సాక్షమని అభిప్రాయపడ్డారు. ప్రస్తుతం తమిళములో క, గ, హ ధ్వనులను ఒకటే అక్షరముతో రాస్తారు. తెలుగు మొదలైన ఇతర ద్రావిడ భాషల మాత్రం సంస్కృతం నుండి దీన్ని అక్షరంగా స్వీకరించినవి.
ఏ అక్షరమునైనా పలికేటప్పుడు నాలిక ఆడించే బదులు ఊపిరి గొంతులోనుండి విడిస్తే హకారము పలుకుతుంది. పెసరపప్పును పెహరపప్పు అని అనటము మనము అప్పుడప్పుడు వింటూనే ఉంటాము. కన్నడములో పకారాది శబ్దములన్నీ చాలావరకు హకారాలు కావడము గమనించదగ్గ విషయము (పాలు = హాలు, పావు = హావు, పులి = హులి).
హ, హా, హి, హీ, హు, హూ, హె, హే, హై, హొ, హో, హౌ, హం, హః
సూర్యుడు
ఖగోళ శాస్త్రంలోని అనేక నక్షత్రాలలో ఒక నక్షత్రం సూర్యుడు. సూర్యుడు హైడ్రోజన్ మరియు హీలియం లతో కూడిన ఒక పెద్ద వాయుగోళం. సూర్యుని గురుత్వాకర్షణ శక్తి కారణంగా సౌరకుటుంబం లోని భూమి, అంగారకుడు మొదలైన గ్రహాలు సూర్యుని చుట్టూ నిర్ధిష్ట కక్ష్యలలో తిరుగుతున్నాయి.
= సౌర వ్యాసార్థం =
సూర్యుడి ఫోటోస్ఫియర్ వరకు ఉన్న వ్యాసార్థాన్ని, సౌర వ్యాసార్థం అంటారు. దీని విలువ:
formula_1
సౌర వ్యాసార్థాన్ని నక్షత్రాల పరిమాణాన్ని కొలిచేందుకు యూనిట్‌గా వాడతారు.
సూర్య దేవాలయాలు లేదా సూర్యాలయాలు భారత దేశంలో ఈ క్రింది ప్రాంతాలలో ఉన్నాయి.
యోగాసనం, ప్రాణాయామం, మంత్రము మరియూ చక్ర ధ్యానం కూడుకుని చేసే సంపూర్ణ సాధనే సూర్య నమస్కారాలు. బ్రహ్మ మూహూర్తంలో చేస్తే చాలా ఫలితాన్ని ఇస్తాయి. వేద పురాణాలలో సూర్యనమస్కారాల ప్రస్తావన ఉంది. రావణాసురుడితో యుద్ధానికి ముందు రాముడికి అగస్త్య మహాముని సూర్య నమస్కారాలను వాల్మీకి రామాయణం యుద్ధ కాండలో ఉన్నాయి.
యముడు
యముడు లేదా యమధర్మరాజు ("Yama") హిందూ పురాణాలలో తరచు కనవచ్చే ఒక పాత్ర. నరక లోకానికి అధిపతి. సూర్యుని కుమారుడు. పాపుల పాపములను లెక్క వేయుచూ, సమయము ఆసన్నమైనపుడు ప్రాణములు తీయుట యముని పని. యముడు దక్షిణ దిశకు అధిపతి. యముడు ధర్మానుసారం సమయమాసన్నమైనపుడు జీవుల ప్రణాలను హరిస్తాడని చెబుతారు. యముని చెంత ఏ విధమైన పక్షపాతానికి, అధర్మానికి స్థానం ఉండదు. యముని నియమాలు కఠోరమైనవి. కనుకనే దండించేవారిలో తాను యముడనని శ్రీకృష్ణుడు భగవద్గీత, విభూతి యోగంలో చెప్పాడు. 
పుణ్యాత్ములైన జీవులకు యముడు సహజంగా సౌమ్యంగానే కనపడతాడని చెబుతారు. పాఫులకు మాత్రం భయంకరమైన రూపంతో, రక్త నేత్రాలతో, మెఱుపులు చిమ్మే నాలుకతో, నిక్కబొడుచుకొన్న వెండ్రుకలతో చేతిలో కాలదండం ధరించి కనబడతాడు (స్కంద పురాణము, కాశీ ఖండము - 8/55,56). 
యముడు గొప్ప జ్ఞాని. భగవద్భక్తుడు. నచికేతునికి ఆత్మ తత్వ జ్ఞానం ఉపదేశించాడు (కఠోపనిషత్తు). తన దూతలకు భగవంతుని మహాత్మ్యాన్ని వర్ణించాడు (స్కంద పురాణము).
భూలోకంలో మొట్టమొదట మరణము పొంది, పరలోకమునకు వెళ్లిన వాడే యముడు.తెలుగు సినిమాలలో మొదటి నుండి యమనికి పెద్ద పీటనే వేసారు. నలుపు తెలుపు చిత్రాల నుండి ఇప్పటి సరికొత్త చిత్రాలైన యమదొంగ, యమగోల వరకూ యమునిపై అనేక కథనాలతో, రకరకాలుగా వాడుకొన్నారు
సితార్
సితార (Sitara) ప్రసిద్ధి చెందిన ఒక సంగీత పరికరం. రెండు కాళీ కలిగిన బుర్రలను కలుపుతూ ఒక పొడవైన ఆకారము కలిగిన దానికి తీగెలు బిగించిన పరికరం సితార. ఈ తీగెల ద్వారా సరిగమలు పలికిస్తారు.
ఈ పరికరం ద్వారా అనేకానేకులు కళాకారులుగా మారారు వారిలో అత్యధికంగా పేరు పొంది దేశదేసాలలో ప్రదర్శనలు ఇచ్చినవారు.
భక్త రామదాసు (సినిమా)
01. అదిగో భద్రాద్రి గౌతమి ఇదిగో చూడండి -ఘంటసాల,నాగయ్య,పి.బి.శ్రీనివాస్,కోమల బృందం
02. ఏదేశమునుండు వారు ఎందుండి ఇటు - మాధవపెద్ది,గోవిందరాజన్,సుందరం
03. ఓ సాధులారా ఓ భక్తులారా శ్రీరామ చంద్రుని సేవింప - నాగయ్య, టి.జి. కమలాదేవి బృందం
04. ఓం నమో విఘ్నేశ్వర (శ్లోకం) - ఘంటసాల
05. కాహేకా రోనా ధోనా హై నామ్ రామ్‌క బోల్‌రె బాబా - మహమ్మద్ రఫీ బృందం
06. కోదండరామ కోదండరామ కోదండమాంపాయి - నాగయ్య బృందం
07. దరశన్ దేనా రామా తరస్‌రహే హమ్ - మహమ్మద్ రఫీ బృందం
08. ధన్యుడనైతిని ఓ దేవా తారకమంత్రం కోరిన దొరికెను - నాగయ్య
09. దిల్‌కో హమారే చైన్ నహీ హై దేఖేబినా రామ్ కైసే జాయ్ - మహమ్మద్ రఫీ
10. నరహరిని నమ్మక నరులను నమ్మిన నరజన్మ మీడేరునా - నాగయ్య
11. నామ్ రామ్‌సె జ్యాదా భాయీ నామ్ రామ్‌సె జ్యాదా సాగర్ఊపర్ - మహమ్మద్ రఫీ బృందం
12. పాహిమాం శ్రీరామయంటే పలుకవైతివి - నాగయ్య
13. మా బావ మంచివాడు బలే మంచివాడే బహు కులాసైన వాడు - సుశీల
13. మము బ్రోవమని చెప్పవే ఓ సీతమ్మతల్లి - నాగయ్య
14. మోహనాకారా రామా రామా మోహనవిదారా రామా - శూలమంగళం సోదరీమణులు
15. మొగసి జపయఙ్ఞములు చేయ ముక్తిలేదు (పద్యాలు ) - మంగళంపల్లి
16. మున్నాట రాము నా కన్నతండ్రి ఆ కంజాక్షి జానకి ( పద్యం) - టి.జి. కమల
17. రాముడే సృజియించెను (పద్యం) నాగయ్య
18. రాముడొక్కడే నాకు సతిపన్న భాగ్యంబు జీవనాధారంబు (పద్యాలు) - నాగయ్య
19. రామ పాహిమాం సీతా రామ పాహిమాం సీతా రామ - శూలమంగళం సోదరీమణులు
20. రామ రామ రామా రామా యనరాదా .. ఓ రామ నీనామ ఏమి రుచిరా - నాగయ్య బృందం
21. రామదాసుగారు రామదాసుగారు ఇదిగో రసీదందుకోండి - మాధవపెద్ది,నాగయ్య
22. శ్రీరఘురామ భజనకు .. రామరామ రఘురామపరాత్పర - నాగయ్య బృందం
23. శ్రీరామా శ్రీవాసుదేవా హృషీకేశా వైకుంఠవాసా (దండకం) - నాగయ్య
నిర్దోషి (1951 సినిమా)
"సంగీతం" - ఘంటసాల వెంకెటశ్వర రావు, ఎచ్ ఆర్ పద్మనాభ శాస్త్రీ
నిషన్‌ఘాట్
నిషన్‌ఘాట్,తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాదు జిల్లా, అదిలాబాదు (రూరల్) మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన ఆదిలాబాద్ నుండి 3 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 5 ఇళ్లతో, 20 జనాభాతో 420 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 11, ఆడవారి సంఖ్య 9. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 13. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 568986.పిన్ కోడ్: 504002.
సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి. ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి. 
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి. 
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు. 
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి. 
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. 
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూంవార్తాపత్రిక, అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. 
నిషంఘాట్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నిషంఘాట్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వరి
రమాయి
రమై, తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా, అదిలాబాదు (రూరల్) మండలంలోని గ్రామం. 
ఇది మండల కేంద్రమైన ఆదిలాబాద్ నుండి 8 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 392 ఇళ్లతో, 1581 జనాభాతో 915 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 792, ఆడవారి సంఖ్య 789. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 213 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 264. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 568990.పిన్ కోడ్: 504001.
రమైలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. 
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. 
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. 
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. 
చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు. 
రమైలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. 
మొబైల్ ఫోన్, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. 
ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. 
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి. 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. 
రమైలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
రమైలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
రమైలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రత్తి, కంది, జొన్న
కచ్కంటి
కచ్కంతి తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా, అదిలాబాదు (రూరల్) మండలంలోని గ్రామం. 
ఇది మండల కేంద్రమైన ఆదిలాబాద్ నుండి 4 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 318 ఇళ్లతో, 1460 జనాభాతో 790 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 731, ఆడవారి సంఖ్య 729. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 57 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 529. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 568996.పిన్ కోడ్: 504002.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. 
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. 
చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు. 
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. 
వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. 
వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. 
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. 
కచ్కంతిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
కచ్కంతిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రత్తి, జొన్న, కంది
చిచాధారి
చిచాధారి,తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాదు జిల్లా, అదిలాబాదు (రూరల్) మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన ఆదిలాబాద్ నుండి 35 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 129 ఇళ్లతో, 612 జనాభాతో 1172 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 302, ఆడవారి సంఖ్య 310. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 195 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 377. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 569016 .పిన్ కోడ్: 504346.
చిచధరిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. 
చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. 
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. 
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. 
రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. 
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. 
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. 
చిచధరిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
చిచధరిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రత్తి, జొన్న, కంది