hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
యెగిషె చారెంట్స్ మెమోరియల్ మ్యూజియం
యెగిషె చారెంట్స్ మెమోరియల్ మ్యూజియం (యెగిషె చారెంట్స్ లోని హౌస్ మ్యూజియం ("యెగిషె చారెంట్స్ "టున్-టి"అంగరన్)) యెగిషె చారెంట్స్ నివాసంలో ఉన్నది. అక్కడ అతను 1935 నుండి 1937 వరకు నివసించారు.
ఆర్మేనియా కౌన్సిల్ మంత్రులు చారెంట్స్ 1935-1937 వరకు నివసించిన ప్రదేశాన్ని ఫిబ్రవరీ 8,1964 న మెమోరియల్ మ్యూజియంగా మార్చారు. న్వార్డ్ బాగ్దసర్యన్ ను ఈ మ్యూజియంకు డైరెక్టరుగా నియమించారు. కవి యొక్క కుమార్తెలు అర్పెనిక్ మరియు అనహిట్ ఈ మ్యూజియం స్థాపనకు మద్దతుగా నిలిచారు. 10 జనవరి 1975న మ్యూజియంను ప్రజలకు తెరిచారు.
1987లో చారెంట్స్ పంతొమ్మిదవ జన్మదిన వార్షికోత్సవం సందర్భంగా కరెన్ డెమిర్చియన్ సహకారంతో ఆ ఫ్లాట్ లో అనేక మార్పులు చేశారు, మ్యూజియం విస్తరించి ఉన్న ప్రాంతాన్ని 626.3 m2 ప్రాంతంగా మార్చారు.
మ్యూజియంలోని ప్రధాన ప్రదర్శన మూడు మందిరాలను ఆక్రమించింది ఉంటుంది.యెగిషె చారెంట్స్ మెమోరియల్ మ్యూజియాన్ని అతని జీవితాన్ని, తన సాహిత్య, సాంస్కృతిక మరియు సామాజిక-రాజకీయ కార్యకలాపాలాను చదవడానికి ఒక రీసెర్చు సెంటరు .
కవి శేషాలను (తన వ్యక్తిగత వస్తువులు, మాన్యుస్క్రిప్ట్స్, పత్రాలు, పుస్తకాలు, ఫొటోలు, ఇతర నమూనాలను, చారెంట్స్ ఆధారాన్ని భరించేందుకు మద్దతుగా ఉన్నవి, అతని గొప్ప టాలెంట్ ఏమిటంటే కవిత్వం రాయడం మాత్రమే కాకుండా వాటిని అనువాదించి ప్రచురించడం) ఉన్నాయి. మ్యూజియం లో ప్రదర్శించిన.
మ్యూజియంలో అత్యంత విలువైన వస్తువు మెమోరియల్ హౌస్ లో ఉన్నది, అక్కడ ప్రతీది చార్నెట్ జీవితకాల వ్యవధిగా ఉన్నవి.
ఈ హౌస్ ను చాలా సొంపుగా అమర్చారు – పశ్చిమ మరియు తూర్పు అభిరుచులకు ఇది ఒక సున్నితమైన కలయిక : గ్రాండ్ పియానో "బెకర్", టైపురైటర్ యంత్రము, ఎరుపు చెక్క ఫర్నిచర్, తన తండ్రి నుండి వారసత్వంగా వచ్చిన తివాచీలు, ఒట్టోమన్, చైనీస్ ప్యానెల్లు, బుద్ధని యొక్క ఐవరీ మరియు కాంస్య విగ్రహాల సేకరణ, లియోనార్డో డా వించి, ఫ్రా ఆంగెలికో మొదలైనవారి పునరుత్పత్తి విగ్రహాలు ఉన్నాయి.
చారెంట్స్ వ్యక్తిగత లైబ్రరీ మెమోరియల్ హౌస్ లో ఒక భాగం . ఆర్పెనిక్ ప్రకారం 1930వ సంవత్సరం చివరిలో చారెంట్స్ లైబ్రరీలో  దాదాపుగా 6000 పుస్తకాలు ఉన్నాయి, తర్వాత కవులను అరెస్టు చేసిన తరువాత, పెద్ద సంఖ్యలో పుస్తకాలను ధ్వంసం చేశారు. ఇప్పుడు లైబ్రరీలో 1452 పుస్తకాలు ఉన్నాయి వాటిలో అనేక విలువైన పుస్తకాలు వివిధ భాషలలో వివిధ ప్రొఫెషనల్ విషయాలను తెలుపుతున్నాయి అనగా, కళలు మరియు మతాలు. చారెంట్స్ వద్ద  ఒక ఆర్మేనియన్ రచయితలకు చెందిన ఒక విన్నూత్నమైన పుస్తకాల సేకరణ ఉన్నది, వారిలో: కోరెనాట్సి, భుజాండ్, నరెకాట్సి, కుచాక్, స్నోర్హాలి, సయత్-నోవ, లియో, తుమన్యన్, తెరియాన్, ఇసహక్యాన్, మెట్సారెంట్స్ ఉన్నారు. ప్రాచీన గ్రీక్, యూరోపియన్ మరియు రష్యన్ పురాతనమైన కళ మరియు సాహిత్యాన్ని లోతుగా అధ్యయనం చేసిన అతను అందుకు సంబంధించిన  అరిలుయిస్, ప్రౌస్ట్, అస్వగూష, పిరండెల్లో, స్పెంగ్లర్, ఠాగూర్ మరియు ఇతరులు పుస్తకాలను సేకరించారు. ఈ మధ్య పుస్తకాలలో 1907-1916 వరకు ముధ్రించిన రష్యన్ పత్రికకు చెందిన "స్టేరీ గోడి"కు చెందిన 25 వాల్యూములు ఎంతో ముఖ్యమైనవి. లైబ్రరీలోని అనేక పుస్తకాలు సంతకంతో ఉన్నాయి.లో లాభాలను చారెంట్స్ తీసుకున్న గమనికలు ఉన్నాయి. ఇవి కాకుండా ఇతర రచయితలు రాసినవి అనగా – అవేటిక్ ఇసహాక్యాన్, హామ్లిక్ తౌమానియన్, గరేగిన్ బెస్, ఖచిక్ దష్టెంట్స్ మరియు ఇతరులు రచించినవి ఉన్నాయి. అనేక పుస్తకాలను టిఫ్లింస్, మాస్కో, పీటర్స్బర్గ్ మరియు సారిట్సిన్ నుండి కొనుగోలు చేశారు.
ఈ మ్యూజియంలో ప్రదర్శనలు, సాహిత్య-సంగీత సమావేశాలు, ఉపన్యాసాలు, కచేరీలు, సమావేశాలు, ప్రెజెంటేషన్లు మరియు రోజువారి కవిత్వం చదవడం వంటి కార్యాలు చేస్తారు.
అరా షిరాజ్
అరా షిరాజ్ ( 1941 జూన్ 8 – 2014 మార్చి 18) ఒక ఆర్మేనియన్ శిల్పి. తన తల్లి మరియు తండ్రి, సిల్వా కాపుటిక్యాన్ మరియు హోవ్హాన్నెస్ షిరాజ్. వారు కవులు.
అరా షిరాజ్ జన్మించనప్పటి పేరు అరామ్జ్ కారాపెత్యాన్ . అతను 1941వ సంవత్సరంలో యెరెవాన్ లో జన్మించారు. అతను 1966లో యెరెవాన్ థియేటర్ అండ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ ఇన్స్టిట్యూట్ నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. అతను పాల్గొన్నాడు. అతను ఆర్మేనియా మరియు సోవియట్ యూనియన్ లలో జరిగిన అనేక యువ కళాకారులు ప్రదర్శనలలో పాల్గొన్నారు. 1968 నుండి 2014లో తన మరణం వరకు అతను అర్మేనియా కళాకారులు' యూనియన్ లో ఒక సభ్యుడు. తన రచనలు యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ లోని  ప్రధాన నగరాలు (మాస్కో, లెనిన్గ్రాద్, ట్బైలీసీ) సోలో మరియు సమూహ ప్రదర్శనలలో భాగంగా ప్రదర్శించారు. అతను ఆర్మేనియన్ కళ ఫెస్టివల్ లో "యురార్టు టూ ద ప్రెసెంట్" (పారిస్, 1970) లో పాలుపంచుకున్నారు.
షిరాజ్ చేసిన తన స్మారక శిల్ప కళలు మరియు స్మారక చిహ్నాలు అనగా పరూర్య్ర్ సేవక్ (యెరెవాన్, 1974), యెగిషె చారెంట్స్ (చారెంట్సవాన్, 1977), అలెగ్జాండర్ మ్యస్నిక్యాన్ (యెరెవాన్, 1980) మరియు విల్లియమ్ సరోయాన్ (యెరెవాన్ లోని పాంథియోన్, 1991) లను అతను ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందారు.
1979 లో అలంకారిక శిల్పాలతో యెరెవాన్ లోని ద్విన్ హోటలు ప్రవేశద్వారాన్ని అలంకరించినందుకు షిరాజ్ కు అర్మేనియా రాష్ట్ర అవార్డు లభించింది. 1977 లో అతనికి అర్మేనియా యొక్క ప్రతిభావంతులైన కళాకారుడు అనే గౌరవం దక్కింది. 1987 లో అతను ఆర్మేనియా కళాకారులు' యూనియన్ కు అధ్యక్షునిగా ఎన్నికయ్యారు, అంతేకాకుండా యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ కు చెందిన సెక్రటేరియట్ ఆఫ్ ది ఆర్టిస్ట్స్ యూనియన్ లో కూడా అతను ఉన్నారు.
షిరాజ్' చేసిన అత్యంత ప్రఖ్యాత విగ్రహాలలో పాబ్లో పికాసో, యెరెవాండ్ కొచర్, హోవ్హాన్నెస్ షిరాజ్ మరియు వ్రియుర్ గల్ష్టియన్ కూడా ఉన్నవి. అనేక శిల్ప కూర్పులను యెరెవాన్ లోని ఆధునిక కళా మ్యూజియంలో శాశ్వత ప్రదర్శన లో, యెరెవాన్ లోని స్టేట్ గ్యాలరీ ఆఫ్ ఆర్మేనియా లో, ట్రెత్యాకోవ్ గ్యాలరీ మరియు మాస్కోలోని తూర్పు దేశాలకు చెందిన ఆర్ట్ మ్యూజియం లలో భద్రపరిచారు.
షిరాజ్ యొక్క చిత్రాలు మరియు శిల్పాలు అనేక ప్రైవేట్ సేకరణలలో ప్రపంచమంతటా కనిపిస్తాయి: మాస్కో, సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్, ట్బైలీసీ, యెరెవాన్, బీరూట్, పారిస్, లండన్, న్యూ యార్క్ నగరం, లాస్ ఏంజెల్స్, చికాగో, డెట్రాయిట్, మాంట్రియల్, మొదలగున నగరాల్లో ఉన్నాయి. షిరాజ్ ఎంతో ప్రాముఖ్యత సంపాదించుకున్న ఆంధ్రానిక్ విగ్రహం (2002) యొక్క శిల్పి. ఆంధ్రానిక్ రెండు గుర్రలపై కూర్చొని ఉంది. వారు పశ్చిమ మరియు తూర్పు ఆర్మేనియన్లకు ప్రతీక.
యెరెవాన్ జూ
యెరెవాన్ జూ, లేదా యెరెవాన్ జూలాజికల్ గార్డెన్ ("యెరెవానీ కెందబనకన్ అయ్గి"), 35 హెక్టారులు (86 ఎకరాలు) వైశాల్యంలో విస్తరించి ఉన్నది. ఈ జూను 1940 లో యెరెవాన్, ఆర్మేనియాలో ఏర్పాటు చేశారు.
ప్రస్తుతం జూలో 2749 వ్యక్తులు 204 జాతులు తరపున ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నారు. జాతులు దక్షిణ కాకసస్ మరియు ఆర్మేనియాకు చెందినవి అలాగే సిరియన్ గోధుమ రంగు ఎలుగుబంట్లు, పామురాయి మేకలు, రక్తపింజరలు, ఆర్మేనియన్ మౌఫ్లాన్, మరియు నల్ల రాబందులు ఉన్నవి. ప్రపంచంలోని ఇతర జాతులు అనగా ఆఫ్రికన్ సింహాలు, పులులు (బెంగాల్ మరియు సైబీరియన్ ఉపజాతులు), మచ్చల దుమ్మలగుండి, కాకేసియన్ లింక్స్ మరియు గ్రాంతిక్ అనే పేరు కలిగిన ఒక భారతీయ ఏనుగు ఉన్నవి.
అర్మేనియా ఒక జీవవైవిధ్య హాట్ స్పాట్ అవడం వలన, అడవిని మరియు దాని సాంస్కృతిక ఆస్తులను కాపాడడానికి (ఎఫ్.పి.యు.సి) కి పునాది పడింది. వారు  ఖోస్రోవ్ రిజర్వ్ గురించారు, ఇక్కడ ఇటీవల వరకు అసురక్షిత మరియు ప్రమాదం ఆక్రమణలు, అక్రమ లాగింగ్, మరియు ఓవర్గ్రేజింగ్ జరిగాయి. యెరెవాన్ జూ ఎఫ్.పి.యు.సితో కలిసి వన్యప్రాణుల పునరావాసం కోసం ఈ భూమిని ఉపయోగించి దానిలో అంతరిచిపోయే దిశలో ఉన్న జంతువులను ప్రవేశ పెట్టేందుకు పనిచేస్తున్నారు.
2012 లో జూను, ఫౌండేషన్ ఫర్ ద ప్రిజర్వేషన్ ఆఫ్ వన్యప్రాణి అండ్ కల్చరల్ ఆసెట్స్ (ఎఫ్.పి.యు.సి), యెరెవాన్ మున్సిపాలిటీ, ఆమ్స్టర్డ్యామ్ లోని ఆర్టిస్ జూ కలిసి ఒక ఓపెన్ జూ పాఠశాలను తెరవబోతున్నారు. ఈ యొక్క ప్రధాన పని, ఆర్మేనియాలోని జీవవైవిధ్య ప్రాముఖ్యత గురించి తెలియజేయడం. ఇది ప్రపంచానికి ఇంటారాక్టివ్ క్లాసుల ద్వారా ఆర్మేనియా జీవవైవిధ్య తెలియజేస్తుంది.
ఏప్రిల్ 2011లో ఎఫ్.పి.యు.సి డైరెక్టర్ జూ నియంత్రణా బాధ్యతలు చేపడుతున్నట్లు ప్రకటించింది. ఈ జూ ఆర్టిస్ జూతో భాగస్వామ్యం పొంది జూని ఆధునిక ప్రమాణాలతో పునరుద్ధరించేందుకు సిద్ధపడుతున్నారు. ప్రస్తుత ప్రణాళికలు ప్రకారం జూను 50 హెక్టార్లలో విస్తరిస్తున్నారు, ఈ పని మొదటి దశ మే 2015లో పూర్తయ్యింది. రెండవ దశ 2017లో పూర్తయ్యింది.
మరియాం పెట్రోస్యాన్
మరియాం పెట్రోస్యాన్ (జననం 1969 ఆగస్టు 10) ఒక ఆర్మేనియన్ చిత్రకారురాలు, కార్టూనిస్ట్ మరియు రష్యన్-భాష నవలా రచయిత. ఆమె రచించిన "ద గ్రే  హౌస్" (2009) ఎన్నో ఆవార్డు దక్కించుకుంది, తరువాత దానిని ఎనిమిది భాషలులోకి అనువాధించారు.
మరియం పెట్రోస్యాన్ 1969లో ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ లో జన్మించారు. కళ కళాశాలలోవిద్యాభ్యాసం అయిపోయిన తరువాత ఆమె అర్మెఫిల్మ్ స్టూడియోలో కార్టూనిస్ట్ గా చేరింది. తరువాత ఆమె మాస్కో వెళ్ళి సోయుజ్మల్టిఫిల్మ్ లో పనిచేసినా తిరిగి ఆర్మేనియాకు వచ్చి 1995 నుంచి యెరెవాన్ లో పనిచేసింది. తను 2007 వరకు పనిచేసింది.
ఆమె మొదటి నవల, "ద గ్రే హౌస్" (రష్యన్: "Дом, в котором...", సాహిత్యపరంగా: ద "హౌస్, ఇన్ విచ్...") వికలాంగ పిల్లలకు చెందిన ఒక బోర్డింగ్ పాఠశాల గురించి చెప్తుంది. ఇది రష్యన్ భాషలో 2009లో ప్రచురించబడింది, ఉత్తమఅమ్మకాలలో ఒకటిగా మారింది. ఇది 2010లో రష్యన్ బుకర్ ప్రైజ్ కు నామినేట్ అయ్యింది, అనేక అవార్డులు, నామినేషన్లు దక్కాయి, వాటిలో విదేశంలో ఉన్న రష్యన్ రాచించిన పుస్తకాలలో రష్యన్ ప్రైజ్ ఆఫ్ ది బెష్ట్ బుక్ అవార్డు వచ్చింది.
ఆ పుస్తకాన్ని ఇటాలియన్ ("La casa del tempo sospeso", 2011), హంగేరియన్ ("Abban a házban", 2012), పోలిష్ ("Dom, w którym...", 2013), స్పానిష్ ("La casa de los otros", 2015), ఫ్రెంచ్ ("La Maison dans laquelle", 2016), చెక్ ("Dům, ve kterém", 2016), మరియు మసడోనియన్ ("Домот во кој...", 2016) భాషలలోకి అనువధించారు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆంగ్ల ఎడిషను 2017 ఏప్రిల్ 25న అమెరికన్ క్రాసింగ్ నుండి బయటకు వచ్చింది; ఇది 2018లోని రీడ్ రష్యా ప్రైజ్ కు షార్ట్లిష్ట్ చేశారు. పెట్రోస్యాన్ సాహిత్య సంస్థ డానిష్, లాట్వియన్ మరియు నార్వేజియన్ అనువాదాల అమ్మక హక్కులను కొన్నట్లు ప్రకటించింది .
ఆ కథను ఛిత్రీకరించింది (ఆంగ్ల అనువాదాన్ని ఆండ్రీవ్ బ్రాంఫీల్డ్) నర్రేషన్ స్టీఫెన్ ఫ్రై ఒక రష్యన్ చలనఛిత్రం" ఓపెన్ బుక్: వ్రైటింగ్ ఇన్ ద ఏజ్ ఆఫ్ పుతిన్ ను ఛిత్రీకరించారు".
మరియాం పెట్రోస్యాన్ రచించిన మరొక నవల ఒక చిన్న అద్భుత కథ, ద డాగ్ హూ కుడ్ ఫ్లై (రష్యన్: "Сказка про собаку, которая умела летать", 2014).
మరియం ఆర్మేనియన్ గ్రాఫిక్ కళాకారుడు ఆర్టాసేష్ స్తన్మోల్ట్స్యాన్ ను వివాహం చేసుకుంది. వారికి ఇద్దరు పిల్లలు ఉన్నారు. ఆమె ఒక గొప్ప చిత్రకారుడు మార్టిరోస్ సర్యాన్ కు మనుమరాలు.
టిగ్రాన్ బలయాన్
టిగ్రాన్ బలయాన్ (జననం 1997 అక్టోబరు 29న) యెరెవాన్, ఆర్మేనియాలో జన్మించారు. ఆయన ఒక ఆర్మేనియన్ దౌత్యవేత్త, 2008 నుండి అర్మేనియా విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి.బహుళ శాస్త్రీయ వ్యాసాలకు రచయిత, అలాగే "నాగోర్నో-కరబఖ్ సమస్య మరియు అంతర్జాతీయ దౌత్యం లో 1991-1994" పేరుతో ఒక మోనోగ్రాఫ్, అలాగే "బహుపాక్షిక దౌత్యం" ఉపన్యాసాలు  సేకరంచారు.
స్థానిక ఆర్మేనియన్ తోపాటు, అతను స్పష్టమైన రష్యన్, ఇంగ్లీష్ మరియు ఫ్రెంచ్ భాషలను మాట్లాడగలడు.వివాహం చేసుకున్నరు, ఒక కుమారుడు మరియు ఒక కుమార్తె ఉన్నరు. బలయాన్ తండ్రి, కిమ్ బలయాన్, అర్మేనియా రాజ్యాంగ కోర్టు లో సభ్యుడు.
సెంట్రల్ బ్యాంకు సందర్శనా స్థలము, ఆర్మేనియా
ది సెంట్రల్ బ్యాంక్ సందర్శకుల సెంటర్ ఒక సెంటర్, ఇంటరాక్టివ్ మ్యూజియం. ఇది ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ లో ఉన్నది. దీనిని సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఆర్మేనియా కార్యకలాపాలకు, ఆర్మేనియా యొక్క ద్రవ్య విధానం, డబ్బు యొక్క చరిత్రకు అంకితం చేశారు. ఈ మ్యూజియాన్ని 2011, సెప్టెంబరు 20 న ప్రారంభించారు. ఇది కేంద్ర బ్యాంకు యొక్క చారిత్రక భవనంలో ఉండి రెండు అంతస్తులను ఆక్రమించింది.
ఇక్కడ 24 స్టాటిక్ ప్రదర్శనలు, 2 ఇంటరాక్టివ్ మండలాలకు ఎగ్జిబిషన్ వనరులు ఉన్నాయి. డబ్బు కాగితాలను మరియు నాణేల నాణ్యత తనిఖీ చేసే ప్రయోగశాల ఉన్నది, ఒక ఆటోమేటెడ్ టెల్లర్ మెషిన్, రెండు సెట్ల మల్టీమీడియా గేమ్స్, జాతీయ కరెన్సీ చరిత్రను తెలుపుతూ ఒక సినిమా, కేంద్ర బ్యాంకు యొక్క కార్యకలాపాలను తెలుపుతున్న రెండు సినిమాలు, ధర స్థిరత్వం మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క కార్యకలాపాలు మరియు నేపథ్యాల గురించి కార్టూన్ ఫిల్మ్స్-క్లిప్స్ ఉన్నాయి.
చారిత్రక భాగ ప్రదర్శనలో మనీ సర్క్యులేషన్ గురించి, డబ్బు లేని సమయంలోని మొదటి ఆర్మేనియన్ నాణేలు (సొఫీన్ మరియు కిమ్మాజీన్ రాజ్యలలోనివి, టిగ్రాంస్ ది గ్రేట్) నుండి, పార్థియాంస్ మరియు సస్సిండ్స్, రోమన్ సామ్రాజ్యం, అరబ్ రాజరికం, కియుర్కి 2 రాజు, బ్య్జాంటియం సమయాల్లోని నాణేలు ఉన్నాయి. ఇవి కాకుండా  ప్రదర్శనలో  సిలీషియా, మంగోలియన్, పెర్షియన్, ఒట్టోమన్ నాణేలు మరియు నోట్లు, రష్యన్ సామ్రాజ్యం, ట్రాన్స్కౌకేసియన్ సమాఖ్య గణతంత్ర రాజ్యాల కమ్మిసారియట్, ఫస్ట్ ఆర్మేనియన్ రిపబ్లిక్, సోవియట్ ఆర్మేనియా, ట్రాన్స్కౌకేసియన్ సమాఖ్య గణతంత్ర రాజ్యాల ఫెడరేటివ్ యూనియన్ మరియు సోవియట్ యూనియన్, రెండు సిరీస్, యొక్క నాణేలు మరియు రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఆర్మేనియాకు చెందిన గమనికలు, ఆర్మేనియన్ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ చరిత్రలో ఉన్న అన్ని స్మారక నాణేలు ఉన్నాయి.
హితబోధిని
హితబోధిని తెలంగాణాలో తొలి స్వతంత్ర పత్రిక. ఇది 1913లో పాలమూరు లో ప్రారంభించబడినది. ఇది మొట్టమొదటి తెలంగాణ తెలుగు మాసపత్రిక. దీనికి 500 మంది చందాదారులు ఉండేవారు. రెండేళ్లకు ఇది మూతపడింది. 
ఈ పత్రికలో సకల రంగాల వార్తలకు తగిన ప్రాధాన్యం ఈ పత్రికలో ఇవ్వబడినది. దీనిని బండారు శ్రీనివాసశర్మ అన్నీ తానే అయి నడిపించాడు. హితబోధిని లభ్యమైన ప్రతుల్లోనే 1913-15 మధ్య శ్రీనివాస శర్మ స్వయంగా ఏడెనిమిది కథలు వ్రాసి ప్రచురించడం కనుగొనబడినది. ఇందులో రాజయ్య సోమయాజులు, మృత్యువు దాని జ్ఞాపకం, కువైద్య రాజు కథలు ఆనాటి కాలంచెల్లిన సాంప్రదాయాలను, వాటికి చురకలు వేసే చికిత్సలను అధ్బుతంగా చిత్రించాయి.
మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా కోయిలకొండ దగ్గరలోని ముష్టిపల్లి జాగీరుదారు బడారు శ్రీనివాస శర్మ 1913లో హితబోధిని పత్రికను తీసుకొచ్చినట్లుగా చారిత్రక పరిశోధనల్లో బహిర్గతమైంది. ఈ పత్రిక ఇతర విషయాలతో పాటు, సాహిత్యానికి విస్తృతమైన స్థానాన్ని ఇచ్చింది. హితబోధినిలో ప్రచురితమైన అనేక కవుల పద్యాలు తెలంగాణ నుంచి వెలువడిన తొలి విడత ఆధునిక కవిత్వ రచనలుగా పరిగణించవచ్చు. హితబోధినిలోని పద్యాలన్నీ నాటి తెలంగాణ ప్రాంతీయతను సూటిగా, స్పష్టంగా ప్రకటిస్తున్నాయి.
"దేశాధ్యక్షుడు దేశపాలకులు తద్దేశాధికార క్రియావేశుల్‌ శిల్పుల్‌ వర్తకుల్‌" ఎంతమంది ఉన్నా కోశాధ్యక్షుడు కాపువాడేనని, అతడే దేశానికి వెట్టి చేస్తున్నాడని హితబోధిని సంపాదకుడు బండారు శ్రీనివాసరావు రాసిన పద్యం తెలంగాణ వ్యవసాయిక తత్వాన్ని పట్టి యిస్తుంది.
శేద్య చంద్రిక
శేద్యచంద్రిక తెలంగాణలో తొలి తెలుగు పత్రిక. సేద్యచంద్రక తొలిపత్రిక అయినా అది అనువాద పత్రిక కావడంతో 1913లో శ్రీనివాసశర్మ సంపాదకత్వం లో హితబోధిని తొలిపత్రికగా పరిగణించారు. తెలుగు ప్రజల కోసం  ముఖ్యంగా రైతుల కోసం తెలుగు అనువాద పత్రికను అందిస్తున్నట్టు శేద్యచంద్రిక సంపాదకీయంలో పేర్కొన్నారు. ఇది వ్యవసాయ శాస్త్ర సంబంధిత పత్రిక.
శేద్య చంద్రికను పరిశీలించిన ఆరుద్ర, తిరుమల రామచంద్ర ఇది 1883 నాటిదని లెక్కగట్టగా మరికొందరు దీన్ని 1886 నాటిదని అంటున్నారు. 1887లో ఈ పత్రిక వెలువరించుంటారని తెలంగాణ సాహిత్య వికాసం పరిశోధనా గ్రంథంలో ఉంది.
మహబూబ్‌ నగర్‌ నుంచి 1913లో  వెలువడిన ‘హితబోధిని’ తొలి తెలంగాణ పత్రికగా చాలాకాలం వరకూ ప్రచారంలో ఉండేది. కానీ అంతకు మూడు దశాబ్దాల కిందటే ఉర్దూ మాతృకకు అనువాదంగా వెలువడిన పత్రిక ‘శేద్య చంద్రిక’. ఇది 1886లో లో ప్రారంభించబడినది. ఇది మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం ఆవరణలోని ఓరియంటల్‌ మాన్యుస్క్రిప్టు లైబ్రరీ (ప్రాచ్యలిఖిత గ్రంథాలయం)లో దీని ప్రతులు లభ్యమవుతున్నాయి. 1975 నాటి మొదటి ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల సందర్భంగా హైదరాబాద్‌ లో జరిగిన ప్రదర్శనలో శేద్య చంద్రికను కూడా ప్రదర్శించారు. శేద్య చంద్రిక మొత్తం 40 పేజీలుంటుంది. చెక్కమీద చెక్కి ముద్రించే సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వాడుకున్నారని ముద్రణాసాంకేతిక పరిజ్ఞానం మీద పరిశోధించిన వారు ఆ తరువాత తేల్చారు. ఉర్దూలో వెలువరించిన "ఫునూన్‌" అనే పత్రికకు ఇది అనువాదమని పత్రిక సంపాదకీయాన్ని బట్టి తెలుస్తుంది. అప్పట్లో జనం భాషలో ఉర్దూ పదాలు దొర్లేవనటానికి నిదర్శనంగా తెలుగు అనువాదంలోనూ అనేక ఉర్దూ పదాలు కనిపిస్తాయి.
ముఖపత్రంలో అప్పటి నిజాం ఆదేశాలకు అనుగుణంగా రైతుల క్షేమం కోసం ప్రచురించినట్టు చెప్పుకోవటం కనిపిస్తుంది. పబ్లిషర్‌ గా "మున్షీ మహమ్మద్‌ ముష్తాక్‌ అహ్మద్‌" పేరు చెబుతూ ఫునూన్‌ పేరు ప్రస్తావించారు. చార్మినార్‌ సమీపంలోని పత్తర్‌గట్టి దగ్గర ‘పునూన్‌’ ముద్రణాలయంలో ప్రచురితమైనట్టు అధ్యయనకారుల పరిశీలనలో వెల్లడైంది.
రైతులకు తెలియాల్సిన మెలకువల గురించి, ఆధునిక పోకడల గురించి, ఇతర దేశాల నుంచి అందుతున్న సమాచారం గురించి చెప్పటానికి ఇందులో ప్రాధాన్య మిచ్చారు. అదే సమయంలో వైద్య చిట్కాల వంటివి కూడా పత్రికలో చేర్చారు. రెవెన్యూ వసూళ్ళ వివరాలు, బకాయిల వివరాలు పేర్కొనటంతోబాటు రెవెన్యూ ఉద్యోగులు ఎవరెవరు ఎక్కడికి బదలీ అయ్యారో ఆ సమాచారం కూడా శేద్య చంద్రికలో పొందుపరచారు. వ్యవసాయం లాభదాయకంగా సాగటానికి అనుసరించాల్సిన పద్ధతుల గురించి కూడా ఇందులో ప్రస్తావించారు. మొత్తంగా చూస్తే పేరుకు తగినట్టుగా ఇది పూర్తిగా రైతుల పత్రిక. తెలుగు మాత్రమే తెలిసిన  రైతుల కోసం చేసిన ప్రయత్నమే ఇది.
సూర్యకిరణ్
సూర్యకిరణ్ తెలుగు చలనచిత్ర దర్శకుడు, రచయిత.2002లో వచ్చిన సత్యం చిత్రం ద్వారా దర్శకుడిగా తెలుగు సినిమారంగంలోకి ప్రవేశించాడు.
సూర్యకిరణ్ ఆగష్టు 9న జన్మించాడు.
మలయాళంలో తన సినిమా కెరీర్ ను ప్రారంభించిన సూర్యకిరణ్ తమిళ సినిమా, తెలుగు సినిమాలు చేస్తున్నాడు.ప్రముఖ నటి కళ్యాణి ని వివాహం చేసుకున్నాడు. సూర్యకిరణ్ దర్శకత్వంలో కళ్యాణి కొన్ని చిత్రాలలో నటించింది.
ఆనందలోకం
ఆనందలోకం నారంశెట్టి ఉమామహేశ్వరరావు రచించిన బాలల జానపద నవల. ఈ నవలకు 2018 సంవత్సరానికి గాను కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ బాల సాహిత్య పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది.
హేళాపురి రాజ్యాన్ని విక్రమదేవుడు పాలిస్తాడు. ఆయన భార్య మహారాణి వకుళాదేవి. వారికి చాలాకాలం తర్వాత కుమారుడు పుడతాడు. అతనికి 'విజయుడు' అని పేరు పెడతారు. యువరాజు దేశాటనకు బయలుదేరి వివిధ ప్రాంతాల్లోని సమస్యలను పరిష్కరిస్తూ సాగే కథ కావడంతో ఎన్నో గమ్మత్తు కథల సమాహారంగా దీన్ని చదువుకోవచ్చు. సందర్భోచితంగా రచయిత చొప్పించిన నీతి వాక్యాలు పిల్లల వ్యక్తిత్వ వికాసానికి దోహదం చేస్తాయి. అద్భుతదీవి, మాంత్రికుడు, మరుగుజ్జు, గంధర్వుడు, మునులు, కరుటమంత్రి .. ఇలా ఒకటేమిటి పిల్లలు ఊహాలోకంలో విహరించడానికి కావలసిన అంశాలెన్నో ఉన్నాయి ఇందులో.
లంగర్‌హౌస్
లంగర్‌హౌస్ తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులోని ఒక ప్రాంతం. ఇది గోల్కొండకు దగ్గరలో ఉన్నది.
ఇక్కడ పురాతనమైన క్యుతుబ్ షాహి జమై మస్జిద్, బాపు ఘాట్ దగ్గర శ్రీరామాలయం ఉంది.
లంగర్ హౌస్ లో మిలట్రీ హాస్పిటల్ మరియు కేంద్రీయ విద్యాలయం ఉంది. 20 ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు ఉన్నాయి, ఆ కళాశాలల విద్యార్థులు లంగర్ హౌస్ లోని వివిధ అపార్ట్మెంట్స్ మరియు ఇండ్లలో అద్దెకు ఉంటున్నారు. లంగర్‌హౌస్ పక్కన ఉన్న మూసి నది లో జాతాపిత మహాత్మా గాంధీ అస్థికలు కలుపుబడ్డాయి. ఆయన స్మారకంగా ఇక్కడ బాపు ఘాట్ నిర్మించబడింది, ముఖ్యమంత్రి, గవర్నరు ప్రతి సంవత్సరంలో రెండుసార్లు ఇక్కడికి వచ్చి గాంధీకి నివాళులు అర్పిస్తారు.
గౌహతి రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్
గౌహతి రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు నిర్వహిస్తున్న రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్  ఇది. భారతదేశ రాజధాని ఢిల్లీ నుండి అస్సాం రాష్టంలో గల  గౌహతి/దిబ్రుఘర్ ల మద్య నడుస్తున్నది.
భారతీయ రైల్వే వ్యవస్థలో ఈ రైళ్లకు అత్యున్నత ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడుతుంది. దీనికి పూర్తిగా ఎయిర్-కండిషన్ బోగీలు ఉంటాయి. ప్రయాణం సందర్భంగా ప్రయాణికులకు ఉచిత భోజనాలు అందజేస్తారు. ప్రయాణ వ్యవధి మరియు సమయాలు ఆధారంగా, మధ్యాహ్న భోజనం, టీ, రాత్రి భోజనం, ఉదయం టీ మరియు అల్పాహారం అందిస్తారు. దాదాపుగా అన్ని రాజధాని రైళ్లలో మూడు తరగతుల వసతి ఉంటుంది: అవి 2- లేదా 4 బెర్త్‌ల లాకబుల్ బెడ్‌రూములతో ఫస్ట్ క్లాస్ AC, ఓపెన్ బెర్త్‌లతో AC 2-టైర్ (4 బెర్త్‌ల గదులు + కారిడార్ మరోవైపు 2 బెర్త్‌లు), దీనిలో ఏకాంతం కల్పించేందుకు కర్టన్లు ఉంటాయి, మరియు AC 3-టైర్ (6 బెర్త్‌ల గదులు + మరోవైపు 2 బెర్త్‌లు), వీటికి కర్టన్లు ఉండవు.
కనాకర్ లోని సెయింట్ హకోబ్ చర్చి
సర్ఫకోబ్ చర్చి (సెయింట్ జాకబ్ యొక్క నిసిబ్ల్స్) కనాకర్-జేత్యున్ జిల్లాలో అర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ నగర పరిమితుల వెలుపల ఉన్నది. దాని సోదరి చర్చి, సర్ప్ అస్త్వస్త్సత్సిన్ (కూడా, పవిత్ర దేవుని తల్లి యొక్క చర్చి, నిర్మించినది 1695), సర్ఫకోబ్ చర్చికు వాయువ్య దిశలో ఒక కొండ మీద. ఉన్నది.
1679 యెరెవాన్ భూకంపంలో అసలు చర్చి నాశనమయిన తర్వాత, ఎస్.హకోబ్ దీనిని ఒక సంపన్న నివాస ట్బైలీసీ, హకోబ్జాన్ నుండి విరాళాలు తీసుకుని దీనిని నిర్మించారు. నగరంలో ముఖ్యమైన స్థలాలో ఒకటయ్యిన ఇది బిషప్ లో, 1868వ సంవత్సరంలో, ఒక చర్చియార్డ్ ఇంటిని, సెయింట్ సహక్ పార్తీవ్ డియోసెసన్ పాఠశాలఉన్నవి. సోవియట్ కాలంలో, ఈ చర్చిని లాక్ చేసి దీనిని ఒకవేర్హౌస్ గా వాడుకున్నరు. చర్చి యొక్క పూర్వ మరోసారి 1990 లో వచ్చింది.
సెయింట్ జాకబ్ యొక్క నిసిబ్ల్స్ చర్చిలో మూడు బాసిలికా ఉన్నవి, కానీ ఒక సింగిల్ గుమ్మటం కూడా లేదు, కానీ ఒక గాబుల్ పైకప్పు ఆఫ్-కేంద్రంపై కూర్చుని ఉన్నది. అంతర్గత దక్షిణ మరియు పశ్చిమ గోడలకు ప్రవేశద్వారములు ఉన్నాయి. ఎంతో విశిష్టంగా చెక్కిన ముఖభాగము పశ్చిమాన నున్నది, ఇక్కడ 1504, 1571 మరియు 1621 సంవత్సరములకు చెందిన ఖచకార్స్ గోడపై ఉన్నవి. ప్రధాన బలిపీఠం తూర్పు లోపలి గోడపై ఉన్నది, దాని ప్రక్కనే సక్రిసస్టీస్ ఉన్నవి.
చర్చి యొక్క నైరుతి ద్వారం నుండి వేళ్ళేటప్పుడు 1887 నుండి చెక్కిన కొన్ని అలంకరణలను చూడవచ్చు.
మార్టిన్ బెర్బర్యాన్
మార్టిన్ బెర్బర్యాన్,  1980 మే 22న జన్మించిన ఒక ఆర్మేనియన్ ఫ్రీస్టైల్ కుస్తీ పోటీదారుడు. అతను ఆర్మేనియన్ ఛాంపియన్, యూరోపియన్ ఛాంపియన్, ప్రపంచ పతకదారుడు మరియు మూడు-సార్లు ఒలింపిక్స్ లో గెలిచారు. 1998లో బెర్బర్యాన్ కు ఆర్మేనియాలో మాస్టర్ క్రీడాకారుడు, అంతర్జాతీయ స్థాయి శీర్షిక వచ్చింది.
మార్టిన్ బెర్బర్యాన్ ఫ్రీస్టైల్ కుస్తీని 1987 లో  తన మొదటి గురువు సాంవెల్ మార్కారియన్ నేతృత్వంలో మొదలుపెట్టారు. తరువాత అంతను 1997లోని జూనియర్ వరల్డ్ ఛాంపియన్షిప్స్ లో వెండి పతకాన్ని మరియు 1998లోని జూనియర్ యూరోపియన్ ఛాంపియన్ గా అవతరించారు. 1999 లో, బెర్బర్యాన్ ను ఆర్మేనియన్ జాతీయ ఫ్రీస్టైల్ కుస్తీలో పాల్గొను జట్టులో సభ్యునిగా చేర్చుకున్నారు. బెర్బర్యాన్ కు సిడ్నీలో జరిగిన 2000 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో ఆరవ స్థానంలో దక్కింది, ఇది తన జీవితంలో ఉత్తమ ఒలింపిక్ ఫలితం. బెర్బర్యాన్ 2004లో జరిగిన యూరోపియన్ రెజ్లింగ్ ఛాంపియన్షిప్స్లో బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకున్నారు. 2004 యూరోపియన్ ఛాంపియన్షిప్ అంకరాలో జరిగాయి కానీ పోటీలు ఏప్రిల్ లో జరిగే సమయంలో ఒట్టోమన్ రాజ్యం ప్రారభించిన ఆర్మేనియన్ జెనోసైడ్ మొదలయ్యింది. ఈ సమయంలో బెర్బర్యాన్ యూరోపియన్ ఛాంపియన్ అవ్వడంతో ఆర్మేనియన్ జాతీయ గీతాం మెర్ హేయ్రెనిక్ ను టర్కీ రాజధానిలో పాడారు. దీనితో మార్టిన్ బెర్బర్యాన్ విజయనికి అర్మేనియాలో విస్తృత ప్రచారం లజరిగింది. తర్వాత యెరెవాన్ తిరిగి వచ్చిన వెంటనే, అర్మేనియా నేషనల్ ఒలింపిక్ కమిటీ అధ్యక్షుడు గాగిక్ త్సరుక్యాన్ బెర్బర్యాన్ కు ఒక కొత్త కారును బహుమతిగా ఇస్తూ కీస్ ని అందజేశారు.
బెర్బర్యాన్ కు ఏథెన్స్ లో జరిగిన 2004 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో పదకొండో స్థానంల వచ్చింది. ఒలింపిక్స్ తర్వాత, అతను 55 కిలోల నుండి 60 కిలోల విభాగానికి మారారు. అతను కొత్త బరువు తరగతి లోకి 2005 లో ప్రవేశించారు. బెర్బర్యాన్ 2005 ప్రపంచ రెజ్లింగ్ ఛాంపియన్షిప్లో ఆ ఏడాది ఒక బంగారు పతకాన్ని గెలిచారు. తదుపరి రెండు సంవత్సరాలు తన కెరీర్ కు ఇటీవలి వివాహం వలన అంతరాయం ఏర్పడింది అలా అతను తన కుటుంబంతో అమెరికా సమ్యుక్త రాజ్యాలలో స్థిరపడ్డారు. బెర్బర్యాన్ తిరిగి కుస్తీ పోటీలను 2008 లో ప్రారంభించారు. 2008 వేసవి ఒలింపిక్స్ బీజింగ్ లో జరిగిన పోటీలలో అర్హత సాధించారు. అతను పదిహేడవ స్థానంలో వచ్చారు. ఆ తరువాత, మార్టిన్ బెర్బర్యాన్ తన కుస్తీ జీవితానికి ముగింపు పలకాలని నిర్ణయించుకున్నారు. 2008వ సంవత్సరం నుండి అతను లాస్ ఏంజెలెస్ స్పోర్ట్స్ క్లబ్, అంతర్జాతీయ క్రీడలు యూనియన్ లో ప్రధాన రెజ్లింగ్ కోచ్.
ఆంధ్రానిక్ వోస్కన్యాన్
ఆంధ్రానిక్ వోస్కన్యాన్ (జననం, 1990 ఏప్రిల్ 11) ఒక ఆర్మేనియన్ ఫుట్‌బాల్ క్రీడాకారుడు. అతను ప్రస్తుతం ఆర్మేనియన్ జాతీయ జట్టు మరియు ఆర్మేనియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ క్లబ్ అలష్కర్క్ ఎఫ్.సి.లో డిఫెండర్ గా తన పాత్ర పోషించారు.
ఆంధ్రానిక్ వోస్కన్యాన్ కు ఫుట్బాల్ అంటే చిన్ననాటి నుండి ఇష్టము. అతను మొదటి గ్రేడ్ లో ఉన్నప్పుడు, ఒక ఫుట్బాల్ కోచ్ ఫుట్బాల్ అంటే ఇష్టం ఉన్న పిల్లల కోసం వాళ్ళ పాఠశాలను సందర్శించారు. వోస్కన్యాన్ ఆ అవకాశం వదులుకోకుండా శిక్షణకు వెళ్ళడం ప్రారంభించారు. అతను తన కెరీర్ ను మల్టియా యెరెవాన్ ఫుట్బాల్ పాఠశాలలో (ఇప్పుడు ఆ పాఠశాల బననాంట్స్ యెరెవాన్ యొక్క ఆస్తి) హకోబ్ అండ్రెయాస్యాన్ నేతృత్వంలో ప్రారంభించారు.
అతను ఆర్మేనియన్ మొదటి లీగ్ లో మిక-2 ను 2008వ సంవత్సరంలో ఆడారు. రెండు సంవత్సరాల తరువాత, వోస్కన్యాన్ యొక్క తొలి పరిచయాం మిక యెరెవాన్ ద్వారా ఆర్మేనియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ ద్వారా అయ్యింది. అతను ఆ సంవత్సరం మూడు ఆటలు ఆడారు. 2011 లో జరిగిన సీజన్ లో, అతను ఒక స్టార్టర్ డిఫెన్సు స్థానాన్ని మరియు ఒక ప్రధాన ఆటగాడిగా అవతరించారు. 2011-12 యు.ఇ.ఎఫ్.ఎ యూరోపా లీగ్ లో, మికాకు వ్యతిరేకంగా నార్వేజియన్ క్లబ్ వలెరెంగా ఫూట్బాల్ తో జరిగిన మ్యచ్ లో వోస్కన్యాన్ ఆడలేదు, అతను ఆ మ్యాచ్ అంతటా టచ్-లైన్లలో ఉండిపోయారు.
2011లో, ఆర్మేనియన్ జాతీయ జట్టు చీఫ్ కోచ్ వోస్కన్యాన్ యొక్క నైపుణ్యాలను చూసి అతన్ను అర్మేనియా U-21 యువ జట్టులోకి నియమించుకున్నారు. అదే సంవత్సరంలో జూన్ 7 న అతను క్వాలిఫైయింగ్ మ్యాచ్లు ఆడి తొలి యువత జాతీయ జట్టులోకి చేరి 2013 యు.ఇ.ఎఫ్.ఎ యూరోపియన్ అండర్-21 ఫుట్బాల్ ఛాంపియన్షిప్ లో ఆడారు. తన తొలి ప్రారంభ మ్యాచ్ మోంటెనెగ్రో U-21 యువ జట్టు కు వ్యతిరేకంగా వచ్చింది, ఇందులో ఆర్మేనియన్ యూత్ 4-1తో అణిచివేయబడింది. అతను యువ జట్టులో 5 ఆటలు ఆడగా అన్నీ 2011లోనే ఉన్నాయి.
ఫిబ్రవరిలో, అతను ఆర్మేనియా జాతీయ ఫుట్ బాల్ జట్టు లోకి ప్రవేశించారు. తన తొలి మ్యచ్ సెర్బియాకు వ్యతిరేకంగా ఒక స్నేహపూర్వక మ్యాచ్. వోస్కన్యాన్ ఆటలో 77వ నిముషంలో వరజ్డాత్ హరోయాన్ కు బదులుగా ప్రవేశించారు, కానీ 0-2తో ఆర్మేనియా ఓటమితో మ్యాచ్ పూర్తయ్యింది.
ప్యునిక్ యెరెవాన్
రూబెన్ హఖ్వెర్ద్యాన్
రూబెన్ హఖ్వెర్ద్యాన్,  ఒక ప్రఖ్యాత ఆర్మేనియన్ కవి, గిటారిస్ట్, గాయకుడు, పాటల రచయిత. హఖ్వెర్ద్యాన్ ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ లో 1950వ సంవత్సరంలో జన్మించారు. ఆయన యెరెవాన్ యొక్క థియేటర్ ఇన్స్టిట్యూట్ లో చదువుకున్నారు. తన టెలివిజన్ మరియు థియేటర్ దర్శకత్వ డిగ్రీను 1975 లో సంపాదించారు. అతను నగరంలోని ప్రభుత్వ టెలివిజన్ నెట్వర్క్ లో పనిచేశారు.
హఖ్వెర్ద్యాన్ యొక్క పాటలు అర్మేనియాలో చాలా ప్రజాదరణ పొందాయి. వాటిలో "నావఖ్" (పడవ) పాట ఉన్నది, ఇది పిల్లల పాటగా అత్యంత ప్రసిద్ధ చెందింది. ఇతర ప్రముఖ పాటలలో, "మెర్ సిరో అషూన్" (శరదృతువే మా ప్రేమ) ఉంది. ఇది ఆర్మేనియాలో ఉత్తమ శృంగార పాటగా ప్రఖ్యాత పొందింది. హఖ్వెర్ద్యాన్ తనకు ఇష్టమైన మూడు పాటలని స్వయంగా చెప్పారు, అవి తనని ప్రభావితం చేసినవని అతనికి అన్ని-సమయాలలో ఇష్టమైనవి బీటిల్స్ పాడిన ఎలియనోర్ రిగ్బి, జక్వెస్ పాడిన ఆమ్స్టర్డ్యామ్ మరియు జేమ్స్ బ్రౌన్ పాడిన ఇట్స్ ఎ మ్యాంస్ వోల్డ్.
రూబెన్ హఖ్వెర్ద్యాన్ ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ లో 1950వ సంవత్సరంలో జన్మించారు. అతను భాషావేత్త, విద్యావేత్త లెవాన్ హఖ్వెర్ద్యాన్ మరియు గ్రోట్తో, విమర్శకుడు, అనువాదకుడు సొనా ఆయుంట్స్ కు జన్మించారు. 1969-1974లో అతను యెరెవాన్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ మరియు థియేటర్ ఇన్స్టిట్యూట్ లో అధ్యయనం చేసి పట్టభద్రుడయ్యాడు. 1971 లో వచ్చింది అతనుకు మార్క్ జఖారోవ్ యొక్క మాస్కో వ్యంగ్య థియేటర్ వద్ద రెండు నెలల ఇంటర్ంషిప్పు వచ్చింది. 1968-1989 మధ్య హఖ్వెర్ద్యాన్ ఆర్మేనియన్ రాష్ట్ర టెలివిజన్ నెట్వర్క్ లో, ప్రారంభంలో ఒక అసిస్టెంట్ డైరెక్టరు మరియు తరువాత ఒక డైరెక్టరుగా పనిచేశారు.
హఖ్వెర్ద్యాన్ యెరెవాన్ సుందుక్యా అకాడమీలో, హ్రచ్యా ఘప్లన్యన్ డ్రామా ధియేటర్లలో నాటకాలు ప్రదర్శించారు. హఖ్వెర్ద్యాన్ 1989 లో తన టెలివిజన్ ఉద్యోగాన్ని వదిలివేసి ఒక ఉచిత కళాకారుడిగా పనిచేశారు.
రూబెన్ హఖ్వెర్ద్యాన్ ఎన్నో పాటలను రచించారు, పాడారు. వాటిలో మొదటిది "సాంగ్స్ ఆఫ్ లవ్ ఆర్ స్నో"  పారిస్ లో 1985న జారీ చేశారు. వాటిలో బాగా తెలిసిన పాటలు, "స్నో" ("Ձյունը") , "డాగ్స్" ("Շները"), "నైట్స్ ఆఫ్ యెరెవాన్" ("Երևանի գիշերներում") మొదలగునవి ఉన్నవి . 1996 లో, అతను సృష్టించిన "మై హోం ఆన్ ది వీల్స్" కచేరీ ప్రదర్శనను పిల్లల పాటలుగా పాడుకుంటారు.
అతను కంపోస్ చేసిన పాటలలో పాట "స్టార్-స్పాంగ్ల్డ్ నైట్ ముఖ్యమైనది. తరువాత అది "ఫౌండ్ డ్రీమ్" "కల" కార్టూన్ యానిమేషన్ లో కనపడింది.
అతను ఫ్రాన్సు, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు, యుగోస్లేవియా, ఇటలీ, లెబనాన్, జర్మనీ, చెక్ రిపబ్లిక్, సెర్బియా, ఇరాన్, సిరియా లలో అనేక ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు.
స్వాగతం (2008 సినిమా)
స్వాగతం 2008, జనవరి 25న విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. దశరథ్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో జగపతి బాబు, భూమిక చావ్లా, అనుష్క శెట్టి, అర్జున్ సర్జా ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, ఆర్.పి. పట్నాయక్ సంగీతం అందించారు.
కళా తెలంగాణం (పుస్తకం)
కళా తెలంగాణ పుస్తకం ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు - 2017 వేడుకల సందర్భంగా తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ద్వారా ప్రచురించబడింది. ఈ పుస్తకాన్ని 2017, డిసెంబరు 17న హైదరాబాదులోని ఎల్బీ స్టేడియంలో ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు వేడుకలలో మంత్రులు నాయిని నర్సింహారెడ్డి, తుమ్మల నాగేశ్వరరావు, సి. లక్ష్మా రెడ్డి, ఇంద్రకరణ్‌రెడ్డి, తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీ చైర్మన్ నందిని సిధారెడ్డి, ఎమ్మెల్సీ కర్నె ప్రభాకర్, తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకుడు మామిడి హరికృష్ణలు ఆవిష్కరించారు.భాషా సాంస్కృతిక శాఖ మరియు హైదరాబాదు ఆకాశవాణి లు సంయుక్తంగా జానపద, సంగీత ఉత్సవాలు నిర్వహించాయి. ఆకాశవాణిలో 2017, ఏప్రిల్ 2నుండి కళలు - కళారూపాలు - వాటి ప్రత్యేకత అనే కార్యక్రమం ప్రసారమయింది. ఆ కార్యక్రమంలో ప్రసారమైన తెలంగాణ జానపద కళారూపాల ప్రసంగాలన్నింటిని ఒక పుస్తకంగా ప్రచురించారు.
దైతరీ నాయక్
దైతరీ నాయక్ ఒడిషా, కియోంజర్ జిల్లాలోని బైతరణి గ్రామానికి చెందిన సమాజ సేవకుడు. బీడు బారుతున్న పొలాలకు నీళ్లివ్వడానికి ప్రభుత్వాలు ముందుకు రాని సమయంలో తనే పలుగు, పారా పట్టి కొండను తవ్వి కాలువ నిర్మించాడు. అతని కృషి ఫలితంగా ఆ గ్రామంలో సుమారు వంద ఎకరాలు సస్యశ్యామలం అయ్యాయి.
ఒడిశాలోని తాళవైతరణి గ్రామానికి చెందిన దైతరీ నాయక్ తన గ్రామంలో సరైన నీటి వసతిలేక తరుచూ పంటలు ఎండిపోతుండటంతో తీవ్ర నిరాశకు గురయ్యేవాడు. ఆ  గ్రామంలో సాగునీటికి, తాగునీటికి తీవ్ర కొరత ఉంది. పంటలు పండవు, దాహం తీరదు. అతని గ్రామానికి నీళ్లు రావాలంటే కొండకు అవతలి పక్కన ఉన్న ప్రవాహం నుంచి నీళ్లు రావలసి ఉంది. కానీ ఆ దారి నిండా రాళ్ళూ రప్పలూ, ముళ్ళ పొదలూ వున్నాయి. వాటిని తొలగించడానికి ఎవరూ ముందుకు రాలేదు. దీనికోసం ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, అధికారుల చుట్టూ ఎన్నిసార్లు తిరిగినా ఫలితం లేకుండా పోయింది. దీంతో దైతరీ రంగంలోకి దిగాడు. దైతరీ నాయక్ తన 75 యేళ్ళ వయస్సులో ఓ పలుగు, పారా పట్టి తవ్వడం ప్రారంభించాడు. గ్రామస్థులు అతని ప్రయత్నాన్ని ఎగతాళి చేశారు. నాయక్ తో పాటు అతని అన్నదమ్ములు చేతులు కలిపారు. అలా తవ్వుకుంటూ 3 కి.మీ.ల మేర కాలువ నిర్మించారు. చివర్లో గ్రామస్థులు కూడా తలో చెయ్యి వెయ్యడంతో 2010లో ప్రారంభమైన కాలువ తవ్వకం.. 2013లో పూర్తయింది. ఎక్కువగా కొండలు, అటవీ ప్రాంతంతో కూడిన బన్స్ పాల్, హరించందన్ పూర్, తెల్కాయ్ తాలూకాల్లో చాలా గ్రామాలకు తీవ్ర నీటి సమస్య ఉంది. తాగునీటికే నానా కష్టాలు పడే చోట పంటలు పండించేందుకు దైతరణి నాయక్ ఒక మార్గం చూపించి, గ్రామ ప్రజల్లో వెలుగులు నింపాడు.
యెరెవాన్ ఒపేరా థియేటరు
ఆర్మేనియన్ జాతీయ విద్యా ఒపేరా మరియు బలెట్ థియేటరు ను (అర్మేనియన్:Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն ("అలెగ్జాండర్ స్పెండియార్యని అంవన్ ఒపెరాయి యేవ్ బలేటి అజ్గాయిన్ అకడేమియాకన్ టాట్రన్") ),  అలెగ్జాండర్ స్పెండియార్యన్ పేరిట నామకరించారు. దీనిని యెరెవాన్లో అధికారికంగా 1993 జనవరి 20న అలెగ్జాండర్ స్పెండియార్యన్ ఆల్మాష్ట్ ఒపేరా ప్రదర్శనతో ప్రారంభించారు. ఈ ఒపేరా భవనాన్ని ఆర్మేనియన్ ఆర్కిటెక్ట్ అలెగ్జాండర్ తమానియన్ డిజైన్ చేశారు. దీనిలో రెండు కాన్సర్ట్ హాళ్లు ఉన్నవి: 1,400 సీట్లతో అరాం ఖచాతూరియన్ కచేరీ హాల్   మరియు 1,200 సీట్లతో అలెగ్జాండర్ స్పెండియార్యన్ ఒపేరా మరియు బాలెట్ నేషనల్ థియేటర్ ఉన్నవి.
ఒపేరా థియేటరుకు పునాధులు 1930 నవంబరు 28న సోవియట్ ఆర్మేనియా యొక్క 10 వ వార్షికోత్సవ వేడుకల సమయంలో వేశారు. 1933 జనవరి 20న, భవనాన్ని అధికారికంగా ప్రారంభించారు. థియేటర్ ఏర్పడిన వెంటనే ఒక బ్యాలెట్ బృందం స్థాపించబడింది. ప్యోటర్ ఇలిచ్ చైకోవ్స్కి కు చెందిన స్వాన్ లేక్ 1935లో ఇక్కడ మొదటి బ్యాలెట్ డాన్సును  ప్రదర్శించారు.
తమానియన్ డిజైన్ ఆధారంగా తన కుమారుని యొక్క పర్యవేక్షణలో థియేటర్ హాల్ 1939 లో పూర్తయింది, తరువాత ఒపేరా భవనాన్ని అలెగ్జాండర్ స్పెండియార్యన్ పేరిట నామకరణం చేశారు. పెద్ద ఎత్తునున్న నిర్మాణపనులు 1953 వరకు పూర్తి కాలేదు, తరువాత భవనానికి ప్రస్తుతం ఉన్న ఆకారం వచ్చింది.
ఈ థియేటరు ప్రారంభంతో కొత్త నేషనల్ ఒపేరా మరియు నాటకాలకు సృష్టి జరిగింది. మొదటి ఆర్మేనియన్ బ్యాలెట్ అరాం ఖచాతూరియన్ వేసిన హ్యాపీనెస్  ఉంది. బ్యాలెట్ ఆధారంగా ఈ కంపోజర్ వెంటనే గయానె ను రూపొందించారు, దానిని ప్రపంచమంతటా ప్రదర్శించారు. తరువాత అనేక ఇతర ఆర్మేనియన్ స్వరకర్తలు ఒపేరాలు మరియు నాటకాలను రచించారు. కొన్ని సంవత్సరాలుగా, ఈ థియేటరు వద్ద ఎంతో మంది కళాకారులు పనిచేశారు, వారు: గాయకులు గొహార్ గస్పర్యాన్, తాతెవిక్ సజందార్యన్, మిహ్రాన్ యెర్కాట్, పావెల్ లిసిత్సియాన్, హయ్కనుష్ దనియల్యాన్, నార్ హోవ్హాన్నిస్యాన్, గెగామ్ గ్రిగొర్యాన్, అనహిట్ మెకితరియన్; కండక్టర్ల కాన్స్టాంటిన్ సరజీవ్, మైఖేల్ తవ్రిజ్యాన్, అరామ్ కతన్యాన్, యూరి దవ్త్యాన్; బ్యాలెట్ మాస్టర్స్ ఎ. పెట్రోస్యాన్, ఎమ్. చెంష్క్యాన్, వనుష్ ఖనమిర్యాన్, వైలెన్ గలస్త్యాన్; చిత్రకారులు మార్టిరూస్ సర్యాన్, మినాస్ అవెతిస్యాన్.
1935 నుండి ఆర్మెన్ టిగ్రాన్యన్ చే అనౌష్ అనే ఒక వినూత్నమైన ఆర్మేనియా ఒపేరా ప్రదర్శన యెరెవాన్ ఒపేరా ధియేటరులో జరిగింది. ఆర్మేనియా యొక్క ఒపేరా చరిత్రకు ఇది మొదటి అడుగు. ఇప్పటికి కూడా అనౌష్ ఈ ధియేటరుకు రిపర్టోరీగా పనిచేస్తున్నారు.
ప్రారంభించినప్పటి నుండి, ఆర్మేనియన్ జాతీయ ఒపేరా మరియు బాలెట్ థియేటరులో అర్మేనియన్, రష్యన్ మరియు పశ్చిమ ఐరోపా స్వరకర్తలకు చెందిన రెండు వందలకంటే ఎక్కువ వేర్వేరు ఒపేరాలు మరియు నాటకాల ప్రదర్శించారు. ఇక్కడ 20 దేశాల కంటే ఎక్కువ, ఉదాహరణకు రష్యా, స్పెయిన్, లెబనాన్, యునైటెడ్ స్టేట్స్, గ్రీస్, జర్మనీ ప్రదర్శనలు జరిగాయి. 1956 లో, ఈ థియేటరుకు  ఆర్మేనియన్ జాతీయ ఒపేరా మరియు బాలెట్ థియేటరు బిరుదు వచ్చింద.
థియేటరులో చార్లెస్ అజ్నవోర్, ఐయాన్ ఆండర్సన్, జాన్ మెక్లాఫ్లిన్, అక్వారియం వటి ఎందరో ప్రదర్శనలు చేశారు.
నొరాయ్ర్ ముషెగియన్
నొరాయ్ర్ ముషెగియన్ (అర్మేనియన్:Նորայր Մուշեղյան; 1935 నవంబరు 2 – 2011 డిసెంబరు 23) ఒక ఆర్మేనియన్ కుస్తీ పోటీదారుడు, కోచ్ మరియు ప్రజా కార్యకర్త.
నొరాయ్ర్ ముషెగియన్ 1935 నవంబరు 2 న యెరెవాన్ లో జన్మించారు. అతని తల్లిదండ్రులు, ముష్ మరియు సెబష్టియా, ఆర్మేనియన్ జెనోసైడ్ నుండి ప్రాణాలతో బయటపడినవారు. ముషెగియన్ ఆడిన మొదటి క్రీడ జిమ్నాస్టిక్స్, కానీ గాయం కారణంగా అతను బలవంతంగా వదిలివేయవలసి వచ్చింది. అతను అర్తాషెస్ నజర్యాన్ ఆధ్వర్యంలో 1952వ సంవత్సరంలో కుస్తీను నేర్చుకోవడం మొదలుపెట్టారు. ప్రారంభంలో అతనుకు ఫ్రీస్టైల్ మరియు గ్రీకో-రోమన్ రెజ్లింగ్ మధ్య ఏది ఎంచుకోవాలో అర్ధంకాలేదు, కానీ చివరికి ఫ్రీస్టైల్ కుస్తీను ఎంచుకున్నాడు. అతను ఆర్మేనియన్ రాష్ట్ర భౌతిక సంస్కృతి ఇన్స్టిట్యూట్ నుండి 1957 లో పట్టభద్రుడయ్యాడు.
1950వ సంవత్సరం చివరకు, ముషెగియన్ సోవియట్ యూనియన్ లోనే కాకుండా ప్రపంచంలోని ఫెదర్ స్టైల్ కుస్తీపోటీ దారులలో ఒకరు. 1958 మరియు 1959 సంవత్సరాలలో అతను యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ చాంపియన్షిప్ 1957 వరల్డ్ రెజ్లింగ్ ఛాంపియన్షిప్లో ఒక కాంస్య పతకాన్ని, 1958 ప్రపంచ కుస్తీ పోటీల కప్పులో ఒక బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకున్నారు. ప్రపంచ ఛాంపియన్షిప్ పతకం మరియు ప్రపంచ కప్పును గెలుచుకున్న మొదటి ఆర్మేనియన్ ఫ్రీస్టైల్ కుస్తీదారుడు ముషెగియన్. యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ లో జరిగిన రెండవ స్పార్టాకియాడ్ లో అతను మొదటి స్థానంలో వచ్చారు. 1959 లో, అతను వచ్చిందిలో మొదటి స్థానంలో ఉంది. అయితే ఇన్ని విజయాలు ఉన్నప్పటికీ,  యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ జాతీయ జట్టు కోచింగ్ ష్టాఫు అతనికి రోంలో జరిగిన 1960 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో ఆడే అవకాశము ఇయ్యలేదు. తరువాత ముషెగియన్ కుస్తీ పోటీల నుండి రిటైర్ అయ్యారు. అతనకు 1966వ సంవత్సరంలో డిసర్వ్డ్ మాష్టర్ ఆఫ్ స్పోర్ట్స్ అనే యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ టైటిలు వచ్చింది.
అతను యెరెవాన్ లో 1966వ సంవత్సరంలో ఫ్రీస్టైల్ కుస్తీ పోటీలో పాఠశాలను స్థాపించారు. 1971 నుండి 1977 వరకు అతను ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మరియు మడగాస్కర్ లలో పనిచేశారు తరువాత మరలా యెరెవాన్ లో కోచింగు ఇవ్వడం మొదలుపెట్టి ఎన్నో పోటీలను నిర్వహించారు. ముషెగియన్ ను  అర్మేనియాలో ఒక క్రియాశీల పబ్లిక్ ఫిగర్ మరియు 1986లో "జొరవార్ ఆంధ్రానిక్" అనే ఒక ఆర్మేనియన్ యూనియన్ స్థాపకునిగా పిలుస్తారు.
అతను 2011 డిసెంబరు 23న 76 సంవత్సరాల వయస్సులో యెరెవాన్ లోని తన ఇంట్లోనే మరణించారు.
రాంచీ విశ్వవిద్యాలయం
రాంచీ విశ్వవిద్యాలయం జార్ఖండ్ రాష్ట్ర రాజధాని రాంచీలో ఉన్న విశ్వవిద్యాలయం. 1960లో స్థాపించబడిన ఈ విశ్వవిద్యాలయం జార్ఖండ్ లోని రాంచీ, గుమ్లా, ఖుంతి, సిమ్డెగా మరియు లోహార్దగా వంటి ఐదు జిల్లాలకు వర్తిస్తుంది. ప్రస్తుతం రమేష్ కుమార్ పాండే విశ్వవిద్యాలయ ఉపకులపతిగా ఉన్నారు.
విష్ణుదేవ్ నారాయణ్ సింగ్ మొదటి ఉపకులపతిగా 1960, జూలై 12న ఈ విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించబడింది. పరిపాలన సౌలభ్యం కోసం 1992లో దీనిని దాదాపు సగం విభజించి వినోబాభావే విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పాటుచేయబడింది. మళ్ళీ 2009 జనవరిలో నిలంబెర్ పిటమ్బెర్ విశ్వవిద్యాలయం (మెదినీనగర్) మరియు ఆగష్టులో కోల్హాన్ విశ్వవిద్యాలయంగా విభజించబడింది.
ఈ విశ్వవిద్యాలయంలోని గ్రంధాలయంలో సుమారు 1,50,000 పుస్తకాలు ఉన్నాయి. రాంచీలోని కుచ్చేరి రోడ్డులో ఉన్న విశ్వవిద్యాలయ ప్రాంగణంలో మొత్తం రెండు విద్యార్థి హాస్టళ్లు మరియు నాలుగు విద్యార్ధినిల వసతి గృహాలు ఉన్నాయి.
భారతదేశంలోని అనేక రాష్ట్ర విశ్వవిద్యాలయాల మాదిరిగానే, ఈ విశ్వవిద్యాలయ కులపతిగా రాష్ట్ర గవర్నరే ఉంటారు. 2002, నవంబర్ 15వరకు ఉపకులపతిగా బీహార్ గవర్నర్ ఉండగా, రాష్ట్ర విభజన జరిగి జార్ఖండ్ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాతనుండి జార్ఖండ్ గవర్నరే విశ్వవిద్యాలయ ఉపకులపతిగా ఉంటున్నారు.
రాంచి విశ్వవిద్యాలయంలో ఆంథ్రోపాలజీ విభాగం మ్యూజియంను ఏర్పాటుచేసింది. కేంద్ర భారతీయ రాష్ట్రాలు, మరియు అండమాన్ నికోబార్ దీవులలోని వివిధ జాతలకు సంబంధించిన వివిధ రకాల ప్రదర్శనలు ఇక్కడ ప్రదర్శించబడుతాయి.
సాస్ హాయ్రాపెత్యాన్
సాస్ హాయ్రాపెత్యాన్ (ఐరపేతియన్ అని కూడా పిలుస్తారు, అర్మేనియన్:Սոս Հայրապէտյան) 1959 సెప్టెంబరు 12న జన్మించారు. ఆయన అర్మేనియా జట్టు యొక్క ఫీల్డ్ హాకీ డిఫెండర్. అతను నాలుగు సోవియట్ కప్పులను గెలిచారు (1982, 1983, 1986, 1987), ఎనిమిది సోవియట్ ఛాంపియన్షిప్పులు (1980-1987), రెండు యూరోపియన్ కప్పులు (1982, 1983), ఒక ఇంటర్కాంటినెంటల్ కప్పు (1981) మరియు 1980 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో మరియు 1983 యూరోపియన్ ఛాంపియన్షిప్ లో చెరొక పతకాన్ని సాధించారు. హాయ్రాపెత్యాన్ అనే పేరు 1984 లో యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ లోని ప్రముఖ క్రీడాకారుడు పేరిట వచ్చింది. తన కుమారుడు లెవాన్ ఒక అసోసియేషన్ ఫుట్బాల్ ఆటగాడు.
హాయ్రాపెత్యాన్ మొదటి శిక్షణ ఫుట్బాల్ లో చెయ్యగా, ఫీల్డ్ హాకీను 1976లో మాత్రమే తీసుకున్నాడు. కొన్ని సంవత్సరాలలోనే సోవియట్ క్రీడాకారులలో ఒక ముఖ్యమైన వారిగా అవతరించారు. తన క్లబ్ కెరీర్ ను 1978 లో ఎస్.కె.ఎ స్వర్డ్లావస్క్ తో ప్రారంభించారు. 1978 మరియు 1979, అతను సోవియట్ చాంపియన్షిప్స్ లో రెండవ స్థానంలో ఉండగా 1980 లో టైటిల్ ను గెలుచుకున్నారు. 1981 నుండి 1987 వరకు అతను డైనమో అల్మా-అటా కోసం మరియు 1988 నుండి 1992 వరకు హ్రజ్డాన్ కోసం ఆడారు.
1978 నుండి 1991 వరకు హాయ్రాపెత్యాన్ సోవియట్ జాతీయ జట్టులో భాగం. అతను 1980లో ఒక ఒలింపిక్ కాంస్య పతకాన్ని, 1981లో ఇంటర్ కాంటినెంటల్ కప్పును, మరియు 1983 యూరోపియన్ ఛాంపియన్షిప్పులో ఒక వెండి పతకాన్ని, ఫైనల్లో పెనాల్టీ షూటౌట్లో ఓడిపోవడం వలన. 1984 వేసవి ఒలింపిక్స్ ను సోవియట్ యూనియన్ బహిష్కరించారు, కారణంగా హాయ్రాపెత్యాన్  స్నేహపూర్విక ఆటలలో పోటీపడ్డారు. అందువలన సోవియట్ జట్టులోని సభ్యులందరికి ప్రముఖ హానర్డ్ మాష్టర్ ఆఫ్ స్పోర్ట్స్ అవార్డు ఇచ్చారు. తరువాత హాయ్రాపెత్యాన్ 1988 మరియు 1992 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో పోటీపడి వరుసగా ఏడవ మరియు పదవ స్థానాలతో సరిపెట్టుకున్నారు .
1992లో, హాయ్రాపెత్యాన్ జర్మనీలోని హాంబర్గ్ నగరానికి వలస వెళ్ళారు. 1992 నుండి 2004 వరకు అతను ఉహ్లెంహొర్సటర్ జట్టు తరపున ఆడారు. 2004 లో జర్మనీలోని క్లబ్ ఛాంపియన్షిప్ లో వెండి పతకాలు గెలిచిన తర్వాత అతను రిటైర్ అయ్యి ఒక ఫీల్డ్ హాకీ కోచ్ గా మారారు. అతను తన కుమారుని శిక్షణలో కూడా సహాయపడ్డారు. అతను ఇప్పుడు అర్మేనియా జాతీయ ఫుట్బాల్ జట్టు లెవాన్ హాయ్రాపెత్యాన్ లో ఉనారు .
అర్మాన్ యెరెమ్యాన్
అర్మాన్ యెరెమ్యాన్ (అర్మేనియన్:Արման Երեմյան) 1986 జనవరి 29న ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ లో జన్మించారు. అతను ఒక ఆర్మేనియన్ టైక్వాండో అథ్లెట్ గా ఆర్మేనియన్ మరియు యూరోపియన్ ఛాంపియను. యెరెమ్యాన్ కు ఆర్మేనియా మాస్టర్ క్రీడాకారుడు అనే అంతర్జాతీయ స్థాయి శీర్షిక వచ్చింది.
యెరెమ్యాన్ ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ లో 1986 జనవరి 29 న జన్మించారు. అతను టైక్వాండోను ఆర్సెనిక్ అవెతీస్యన్ ఆధ్వర్యంలో నేర్చుకున్నారు. ఆయన జూనియర్ అంతర్జాతీయ పోటీలలో పాల్గొని విజేతగా నిలిచారు. అతను 2001 మరియు 2003 లో జరిగిన యూరోపియన్ యూత్ చాంపియన్షిప్లలో వెండి మరియు కాంస్య పతకాలను గెలిచారు. యెరెమ్యాన్ 2005, 2007 మరియు 2009 సంవత్సరాలలో జరిగిన యునివర్సియేడ్ లో మూడు కాంస్య పతకాలను గెలిచారు. అతని అత్యంత ముఖ్యమైన విజయం రోమ్ లో జరిగిన 2008 యూరోపియన్ టైక్వాండో చాంపియన్షిప్స్ పురుషుల వేల్టర్వెయిట్ (78 kg) విభజనలో బంగారు పతకాన్ని గెలవడం. అతను చరిత్రలో యూరోపియన్ ఛాంపియంషిప్ లో టైక్వాండో గెలుచుకున్న మొదటి ఆర్మేనియన్ .
యెరెమ్యాన్ 2012 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో అర్మేనియా తరపున జెండా పట్టారు. అతను ఆర్మేనియా తరపున వేసవి ఒలింపిక్స్ లో జెండా పట్టిన వారిలో ఐదవ క్రీడాకారుడు. 2012 ఒలింపిక్స్ లో ఆల్బర్ట్ అజర్యాన్ తో మొదట జెండా పట్టిద్దామని నిర్నయించినా, అతని వయస్సును ఉద్దేశించిన ఆ గౌరవాన్ని యెరెమ్యాన్ కు దక్కించారు.
యెరెమ్యాన్ కజాన్ లో జరిగిన 2012 యూరోపియన్ టైక్వాండో ఒలింపిక్ అర్హత టోర్నమెంటులో క్వాలిఫై అయ్యి లండన్ లో 2012 ఒలింపిక్ ఆటలలో పాల్గొన్నారు. అతను టోర్నమెంటులో, ఒలింపిక్ రజత పతకదారుడు నికోలస్ గర్చియా మరియు టామీ మొల్లెట్ ను ఓడించారు. యెరెమ్యాన్ ఆర్మేనియా తరపున ఒలంపిక్ క్రీడలలో పాల్గొన్న మొదటి టైక్వాండో సాధకుడు.
2012 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో జరిగిన మొదటి రౌండులో, అంతకుముందు జరిగిన ఓటమికి బదులుగా కెనడియన్ సెబస్టియన్ మిఛాడ్ ను ఓడించారు. యెరెమ్యాన్ క్వార్టర్ ఫైనల్స్ లో డచ్మాన్ టామీ మాల్లెట్ ను మరోసారి ఓడించారు. సెమీఫైనల్స్ లో, యెరెమ్యాన్ ఆర్జెంటినాకు చెందిన సెబాస్టియన్ క్రిస్మానిచ్ తో ఒక పాయింటును తృటిలో కోల్పోయారు. యెరెమ్యాన్ గతంలో జరిగిన మ్యాచ్ లో క్రిస్మానిచ్ ను ఓడించాడు. అందువలన క్రిస్మానిచ్ ఒలింపిక్ ఛాంపియన్ అయ్యారు. యెరెమ్యాన్ కాంస్య పతకం కొరకు ఆడుతున్న తదుపరి మ్యాచ్ లో ఓడిపోయారు ఎందుకంటే చేశాడు to లుటాలో ముహమ్మద్ కు వివాదాస్పదమైన స్కోరు ఇచ్చారని, ఆర్మేనియన్లు ఆరోపించారు. హోస్ట్ దేశమయిన గ్రేట్ బ్రిటన్ లో జరిగిన ఈ మ్యాచ్ లో యెరెమ్యాన్ అనేక కిక్స్ చేసినా వాటిని లెక్కించేదు కానీ ముహమ్మద్ చేయని అనేక వాటిని లెక్కించారు. యెరెమ్యాన్ చివరి సెకనులో చేసిన హెడ్-కిక్ ను లెక్కించపోవడంతో గందరగోళం ఏర్పడిందని, ఇందువలనే అతను ఐదవ స్థానంలో వచ్చారని ఆర్మేనియన్లు వాపోయారు.
హజూర్ సాహిబ్ నాందేడ్ రైల్వే డివిజను
నాందేడ్ రైల్వే డివిజను అనేది దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ నందలి ఆఱు రైల్వే డివిజన్లలో ఒకటి. ఈ రైల్వే డివిజను 1 ఏప్రిల్ 2003 న స్థాపించబడింది. అంతకు మునుపు ఈ డివిజను పరిధిలోని రైలు మార్గమంతయు హైదరాబాదు డివిజను పరిధిలోనుండెను. నాందేడ్ డివిజను యొక్క ప్రధాన కేంద్రం భారతదేశం లోని మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలో నాందేడ్ వద్ద ఉంది. దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ పరిధిలో ఆఱు రైల్వే డివిజన్లు ఉన్నాయి. అవి
సికింద్రాబాద్ వద్ద దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది.
దక్షిణ మధ్య రైల్వే యొక్క నాందేడు మండలము మహారాష్ట్ర, మధ్య ప్రదేశ్ మఱియు తెలంగాణ రాష్ట్రములలో విస్తరించియున్నది.
హజూర్ సాహిబ్ నాందేడ్ మండలము , దక్షిణ మధ్య రైల్వేయందలి ఇతర మండలములతో ఈ క్రింది ప్రాంతములలో అనుసంధానమగును.
హజూర్ సాహిబ్ నాందేడ్ మండలము , భారతీయ రైల్వేల ఇతర జోన్లతో ఈ క్రింది ప్రాంతములలో అనుసంధానమగును.
ఈ జాబితాలో నాందేడ్ రైల్వే డివిజన్లో ఉన్న స్టేషన్లు మరియు వారి స్టేషను వర్గం వారీగా ఉన్నాయి.
హజూర్ సాహిబ్ నాందేడ్ రైల్వే డివిజనులో ప్రయాణమును ప్రారంభించు/ముగించు రైళ్ళు
హజూర్ సాహిబ్ నాందేడ్ రైల్వే డివిజను మీదుగా ప్రయాణించు రైళ్ళు:
యెరెవాన్ లో ఉన్న క్రీడాప్రాంగణాలు
యెరెవాన్ is ఆర్మేనియా రాజధాని మరియు అతిపెద్ద నగరం. ఇక్కడ అనేక క్రీడా వేదికలు మైదానాలు ఉన్నాయి.
యెరెవాన్ లో అనేక స్టేడియాలు ఉన్నవి, వాటిలో క్రమం తప్పకుండా ఆర్మేనియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ మరియు ఆర్మేనియన్ మొదటి లీగ్ మ్యాచ్లు జరుగుతాయి:
ప్రస్తుతం యెరెవాన్ లో నాలుగు ఫుట్బాల్ శిక్షణ కేంద్రాలు/అకాడమీలు ఉన్నవి:
జ్వర్ట్నాట్స్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
జ్వర్ట్నాట్స్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (ఆర్మేనియన్:Զվարթնոց միջազգային օդանավակայան, జ్వర్ట్నాట్స్ సమీపంలో ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్‌కు దక్షిణదిశలో 15 కి.మీల దూరంలో నెలకొని వుంది. ఇది ఆర్మేనియా దేశపు ముఖ్యమైన అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంగా పరిగణించబడుతున్నది. ఇది ఆ దేశపు అత్యంత రద్దీ కలిగిన విమానాశ్రయం.
ఈ విమానాశ్రయం 1961లో తన కార్యకలాపాలను ఆరంభించింది. 1970లో నిర్వహించిన పోటీలో ఎం.ఖచిక్యన్, ఎ.తర్ఖన్యన్, ఎస్.కలష్యన్,ఎం.బఘ్దసర్యన్‌లు మొదటి టర్మినల్‌ను డిజైన్ చేయడానికి ఎన్నికైనారు. సోవియట్ యూనియన్ ప్రాంతీయ రవాణా అవసరాలకు అనుగుణంగా కొత్త టర్మినల్ ఏరియా అభివృద్ధితో ఈ విమానాశ్రయం 1980లలో నవీకరించబడింది.
ఆర్మేనియా 1990లలో సోవియట్ యూనియన్ నుండి విడిపోయి స్వతంత్రదేశంగా ప్రకటించుకున్న తర్వాత సరుకు రవాణా అభివృద్ధి కావడంతో 1998లో ఈ విమానాశ్రయంలో మిలియన్ టన్నుల వార్షిక సామర్థ్యం కల కొత్త కార్గో టర్మినల్ నిర్మాణం జరిగింది. కార్పొరేషన్ అమెరికా అనే అర్జెంటీనా కంపెనీ యాజమాన్యంలో ఉన్న ఆర్మేనియా ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్‌పోర్ట్స్ CJSC అనే సంస్థతో 2001లో విమానాశ్రయం నిర్వహణ కొరకు 30 సంవత్సరాల ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నారు. ఆ ఒప్పందం ప్రకారం ఆర్మేనియా ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్‌పోర్ట్స్ CJSC రన్‌వేను, టాక్సీ వేస్‌ను, ర్యాంపును నవీకరించింది. 2006లో క్రొత్త అరైవల్స్ హాల్‌ను ప్రారంభించారు. తరువాత 2011లో డిపార్చర్స్ & అరైవల్స్ టర్మినల్‌ను, 1000 వాహనాలు సామర్థ్యం ఉన్న కార్ పార్కింగ్ సదుపాయాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. 2013 జనవరి 30న దుబాయ్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌లో జరిగిన ఎమర్జింగ్ మార్కెట్స్ ఎయిర్‌పోర్ట్స్ అవార్డ్ (EMAA) వేడుకల్లో జ్వర్ట్నాట్స్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయానికి "కామన్‌వెల్త్ ఇండిపెండెంట్ స్టేట్స్ (CIS)లో ఉత్తమ ఎయిర్‌పోర్ట్" అవార్డ్ లభించింది.
ఈ విమానాశ్రయానికి ఆంటొనొవ్ An-225, బోయింగ్ 747-400, ఎయిర్‌బస్ A380 వంటి విమానాలను నిలిపే సామర్థ్యం ఉంది. ఈ విమానశ్రయపు రన్‌వే రెండవ కేటగరీ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్ ల్యాండింగ్ సిస్టంతో అనుసంధానించ బడి ఉంది. దానివల్ల 30 మీటర్ల గరిష్ట పరిమితి, 350 మీటర్ల దృగ్గోచరంతో విమానాలను నడుపవచ్చు.
ఈ విమానాశ్రయంలో కొత్తగా ఫ్లయిట్ ఇన్ఫర్మేషన్ డిస్‌ప్లే సిస్టం (FIDS), బ్యాగేజీల కొరకు ఆటొమేటెడ్ మరియు బయోమెట్రిక్ ఐడెంటిఫికేషన్ సిస్టం, చెక్-ఇన్ మరియు ప్యాసింజర్ కంట్రొల్, 150 సర్వైలెన్స్ కెమెరాలు వంటి సదుపాయాలను ఏర్పాటు చేశారు. ఈ విమానాశ్రయంలో ప్రవేశానికి ప్రి కంట్రోల్ (వేలిముద్రలు, బోర్డింగ్ పాస్), పాస్‌పోర్ట్ కంట్రోల్, ఎక్స్‌రే కంట్రోల్ అనే మూడంచెల రక్షణ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు.
టర్మినల్ బయట అనేక రకాలైన టాక్సీ సర్వీసులు ఉన్నాయి. కానీ జ్వర్ట్నాట్స్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం అధికారిక టాక్సీ సర్వీసు ఎయిర్‌పోర్ట్ టాక్సీ పేరుతో నడుపబడుతున్నది. ఈ సర్వీసు విమానాశ్రయం నుండి ఏ వైపుకైనా, అన్ని ప్రదేశాల నుండి విమానాశ్రయానికి ప్రయాణీకులను చేరుస్తుంది.
2017లో ఎయిర్ పోర్టు నుండి యెరెవాన్ డౌన్‌టౌన్‌కు బస్ సర్వీసును ప్రారంభించారు. ఈ సదుపాయం ఉదయం 7 గంటలనుండి రాత్రి 10 గంటల వరకు ప్రతి అరగంటకు, రాత్రి 10 గంటలనుండి ఉదయం 7 గంటల వరకు ప్రతి గంటకు ఒక బస్సు నడుపబడుతుంది.
ఆర్మేనియన్ రైల్వే మ్యూజియం
ఆర్మేనియన్ రైల్వే మ్యూజియం (అర్మేనియన్:Հայաստանի երկաթուղու թանգարան) ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ లోని ఒక రైల్వే మ్యూజియం.
31 జూలై 2009 న, రష్యన్ రైల్వేకు చెందిన ఒక ఆర్మేనియన్ రైలు ఆపరేటరు దక్షిణ కాకసస్ రైల్వే సంస్థ ప్రాంతంలో, రైల్వే మ్యూజియాన్ని ప్రారంభించారు. చీఫ్ ఇంజనీరు సెర్గే హరుత్యున్యన్ ప్రకారం ఈ మ్యూజియాన్ని  (2 ఆగస్టు 2009) న ప్రారంభించాలనుకున్నారు.
1986 నుండి ఆర్మేనియన్ రైల్వే చరిత్ర ఈ మ్యూజియంలో సమకూర్చబడింది. ఉన్నాయి. ఇక్కడ ఉన్న 10 ప్యానెల్లలో ఒక్కొక్కటీ ఒక నిర్దిష్ట కాలాన్ని సూచిస్తాయి. ఇక్కడ ఉన్నటువంటి ఒక ప్రదర్శనశాలలో ఆర్మేనియాలోని రైల్వే క్రాసింగ్లు వాటిని నిర్మించిన విధానము, పాత రైళ్ల యొక్క ఛాయాచిత్రాలు, పాత మరియు ఆధునిక రైళ్ల యొక్క నమూనాలు మరియు రైల్రోడ్ పరికరాలు ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని పరికరాలను రష్యన్ రైల్వేశాఖ బహుమతిగా ఇచ్చింది. మ్యూజియం దగ్గరలోని ఒక తోటలో అనేక పెద్ద వస్తువులు ఉన్నాయి. 3ա705-46 సంఖ్య కలిగిన 1930వ సంవత్సరపు లోకోమోటివ్, ఒక క్యారేజి (తరువాత కాకసస్ రైల్వే వ్యవస్థ నిర్మాణంపై ఒక గృహ ప్రదర్శనగా మార్చారు) ప్రక్కనే స్టేషనులో ఉన్నాయి. సోవియట్ సమయంలో  ఈ మ్యూజియం పనిచెయలేదు, ఒక చిన్న ప్రాతినిధ్యం మాత్రమే నిలబడి ఉన్న ట్రాక్ లపై జరిగింది.
మ్యూజియం సోమవారం నుండి శుక్రవారం (10:00-17:00) వరకు,  తెరిచి ఉంటుంది. ఇక్కడ ఆర్మేనియా మరియు రష్యాకు చెందిన రైళ్ళు మొదలగునవి ఉన్నాయి.
కోమిటాస్ మ్యూజియం
అధికారికంగా, కోమిటాస్ మ్యూజియం-ఇన్స్టిట్యూట్ (అర్మేనియన్: ) ఒక కళ మరియు జీవిత మ్యూజియం. ఇది ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్లో ఉంది. దీనిని ప్రఖ్యాత ఆర్మేనియన్ సంగీత మరియు స్వరకర్త కోమిటాస్ కు అంకితం చేశారు. ఇది షెంగావిత్ జిల్లాలోని కోమిటాస్ పార్కులో ఉన్న పాంథియాన్ పక్కన ఉంది. ఈ మ్యూజియాన్ని జనవరి 2015 న ప్రారంభించారు.
24 జూలై 2014 న కోమిటాస్ మ్యూజియం-ఇన్స్టిట్యూట్ ను ఒక వాణిజ్య సంస్థగా స్థాపించాలని ఆర్మేనియా ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకుంది. దీనిని కోమిటాస్ పార్కులో పాత సంస్కృతి ఇళ్ళు స్థానంలో నిర్మించారు. ఈ నిర్మాణానికి కావలసిన నిధులను "ప్యునిక్" మరియు "లుయ్స్" ఫౌండేషన్ల వారు సమకూర్చారు. ఈ ప్రాజెక్టు యొక్క ఆర్కిటెక్టు ఆర్థుర్ మెస్చియన్. ఈ మ్యూజియం-ఇన్స్టిట్యూట్ ను ప్రెసిడెంటు సెర్ఝ్ సర్గస్యాన్, ఆర్మేనియాలోని కాథలిక్స్ కరెకిన్ 2 మరియు సిసిలియా లోని కాథలిక్స్ అరాం 1 ఆధ్వర్యంలో అధికారికంగా ప్రారంభించారు.
ఈ మ్యూజియంలో ఒక పెద్ద కచేరీ హాల్, శాశ్వత మరియు తాత్కాలిక ప్రదర్శన మందిరాలు మరియు విభాగాలు, రీసెర్చ్ సెంటరు, మ్యూజిక్ స్టూడియో, లైబ్రరీ మరియు పబ్లిషింగ్ హౌస్ ఉన్నాయి. కోమిటాస్ వర్దాపేట్ యొక్క వ్యక్తిగత వస్తువులను ఈ మ్యూజియంలో చేర్చారు. కోమిటాస్ యొక్క జీవితం మరియు అతని వృత్తి, తన సంగీతం మరియు మత కెరీర్లుతో పాటు తన యొక్క గొప్ప వారసత్వం పరిశోధనలయిన ఆర్మేనియన్ ఫోల్క్ లోరిక్ సంగీతానికి సంబంధించిన వస్తువులను, మ్యూజియంలోని ఎనిమిది విభాగాలలో శాశ్వతంగా ప్రదర్శించారు. ఈ ప్రాజెక్టును కంపోస్ చెసినది వర్ధాన్ కారపెత్యాన్ మరియు ఛిత్రకారుడు అల్బెర్టో టార్సెల్లో. ఈ మ్యూజియం నిర్మాణాన్ని అమలు చేసింది ఆర్మేనియా జాతీయ మ్యూజియాల శాఖ.
శంభో శంకర
శంభో శంకర 2018 జూన్ 29న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ప్రముఖ హాస్య నటుడు షకలక శంకర్ ఈ చిత్రం ద్వారా కథానాయకుడిగా పరిచయం అయ్యాడు.
కడప జిల్లా అంకాలమ్మ పల్లె గ్రామంలో కథ మొదలవుతుంది. ఆ ఊరికి రాబందు లాంటి సర్పంచు అజయ్‌ ఘోష్‌. ఆ సర్పంచుకు తోడు గా ఓ అవినీతి పోలీసు అధికారి. వీరి ఆగడాలకు అడ్డుకట్ట వేస్తూ ఊరి ప్రజలకు అండగా ఉంటాడు శంకర్ (షకలక శంకర్)‌. ఇక ఈ కథనంలో ఊర్లో శంకర్‌కి ఒక ప్రేయసి పార్వతి (కారుణ్య చౌదరి). సర్పంచు కొడుకు మూలంగా చెల్లెల్ని పోగొట్టుకున్న శంకర్‌ ఆ సర్పంచు కొడుకును చంపేస్తాడు. దీంతో ఇద్దరి మధ్య వైరం మొదలవుతుంది. సర్పంచు పెత్తనాన్ని ప‍్రశ్నిస్తూ శంకర్‌ ఊరి ప్రజలకు అండగా నిలబడతాడు. అయితే కథలో సర్పంచు కంటే పెద్దదొంగ ఒకడు ఉంటాడు. అతడికి శంకర్‌కి మధ్య సంబంధం ఏమిటి? అసలైన ఆ గజదొంగ ఎవరు? అనేది మిగిలిన కథలో భాగం
షకలక శంకర్
వెల్లంకి నాగినీడు
అజయ్ ఘోష్
కారుణ్య చౌదరి
సంగీతం : సాయి కార్తీక్
దర్శకత్వం : ఎన్‌. శ్రీధర్‌
నిర్మాత : రమణా రెడ్డి, సురేశ్ కొండేటి
హుంద్రు జలపాతం
హుంద్రు జలపాతం జార్ఖండ్ రాష్ట్ర రాజధాని రాంచీ జిల్లాలో ఉన్న జలపాతం. రాంచీ సమీపంలోని ప్రసిద్ధ పర్యాటక ప్రదేశాలలో ఒకటైన ఈ జలపాతం, భారతదేశంలోనే 34వ అతిపెద్ద జలపాతంగా గుర్తింపుపొందింది.
ఇది సువర్ణలేఖ నదిలో ఏర్పడిన జలపాతం. 98 మీటర్ల (322 అడుగుల ఎత్తు) ఎత్తు నుండి జాలువారుతున్న ఈ జలపాతం జార్ఖండ్ రాష్ట్రంలోని అత్యంత ఎత్తైన జలపాతాలలో ఒకటి. జలపాతం నుండి నిరంతరంగా నీరు పడటంవల్ల అక్కడి రాళ్ళు వివిధ నిర్మాణాలుగా మారి ఆ ప్రాంతానికి మరింత సౌందర్యాన్ని తెచ్చాయి. వర్షాకాలంలో ఈ జలపాతం సుందరంగా ఉంటూ పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంటుంది. ఇక్కడ స్నానం చేయడంకోసం ఈత కొలను కూడా ఉంది.
రాంచీ-పురూలియా రహదారిలో 45 కిలోమీటర్లు (28 మైళ్ళు) దూరంలో, ప్రధాన రహదారి నుండి సుమారు 21 కిలోమీటర్ల (13 మైళ్ళు) దూరంలో ఈ హుంద్రు జలపాతం ఉంది.
యెరెవాన్ సర్కస్
యెరెవాన్ సర్కస్ (ఆర్మేనియన్:Երևանի կրկես) 1930లలో ప్రారంభించబడిన స్వంత భవనం కలిగి స్థిరమైన ఒక సర్కస్ కంపెనీ. ఈ సర్కస్ 1962లో ఆధునీకరించబడింది. 2012 సెప్టెంబరులో ఈ భవనాన్ని కూల్చివేశారు. ఈ సర్కస్ 2017 అక్టోబరులో కొత్త భవనంలో పునఃప్రారంభయ్యింది.
ఈ సర్కస్ తొలి భవనం 1930లలో పూర్తిగా చెక్కతో నిర్మించడింది. 1939లో దాని స్థానంలో కొత్త భవనం 800 మంది ప్రేక్షకుల సామర్థ్యంతో నిర్మించబడింది. దీనిని "నికోఘయొస్ బునియాటియన్"రూపకల్పన చేశాడు. ఈ భవనం 1962లో వఘర్షక్ బెలుబెకియన్ ప్రాజెక్ట్ పూర్తిగా పునర్నిర్మించింది. దీని సామర్థ్యాన్ని 700 మందికి తగ్గించారు. ఈ భవనంలో తరువాత ఎటువంటి మార్పులు జరుగలేదు.
యెరెవాన్ సర్కస్ 2005 ఆగష్టులో ప్రైవేటీకరణ చేశారు. దీనిని సోస్ పెట్రొస్యాన్ 150 మిలియన్ల ఆర్మేనియన్ డ్రామ్‌ (AMD)లకు ఖరీదు చేశాడు. 2011లో మాస్కోలో నివసిస్తున్న ఆర్మేనియన్ వ్యాపారవేత్త శ్యాంవెల్ కరపెత్యన్ ఈ సర్కస్ అభివృద్ధికి తన సంస్థ తషిర్ గ్రూపు తరఫున 10 మిలియన్ డాలర్లను పెట్టుబడి పెట్టనున్నట్లు వెల్లడించాడు.
2011 ఆగష్టు నెలలో తషిర్ గ్రూప్ మరమ్మత్తు పనులను ప్రారంభించింది. తరువాత ఈ భవనం ఆధునీకరణకు అనుకూలంగా లేదని పూర్తిగా కూల్చివేసి దాని స్థానంలో కొత్త భవంతిని నిర్మించాలని నిర్ణయించుకుంది.ఈ సర్కస్ బిల్డింగ్ పైకప్పును 2012 జూలై 21న కూల్చివేశారు. కొన్ని నెలల తర్వాత్ 2012 సెప్టెంబరు 8న మొత్తం భవనాన్ని కూల్చివేశారు ఈ కూల్చివేత కార్యక్రమాన్ని ఆర్మేనియా దేశపు అత్యవసర పరిస్థితుల మంత్రిత్వశాఖ పర్యవేక్షించింది.
పునర్నిర్మాణం సందర్భంగా ఈ సర్కస్ జంతువులను తాత్కాలికంగా యెరెవాన్ జూకు తరలించారు.
కొత్త సర్కస్ భవనంలో 1,700 నుండి 2,000 మంది ప్రేక్షకులు ఒకే సారి సర్కస్‌ను చూడవచ్చు. ఈ సర్కస్ క్రింద అండర్‌గ్రౌండ్ పార్కింగ్‌ను నిర్మించారు. 2014లో ఈ భవనం నిర్మాణం పూర్తి అయ్యింది.
హెన్రిక్ మాల్యన్ అనే ఆర్మేనియన్ దర్శకుడు 1963లో తీసిన "రోడ్ టు ద స్టేజ్" అనే సోవియట్ సినిమాలో అనేక దృశ్యాలలో ఈ సర్కస్‌ను చిత్రీకరించారు. ఈ సర్కస్‌కు చెందిన ప్రముఖ ఆర్మేనియన్ విదూషకుడు లియోనిద్ యెంగిబరోవ్ ఈ సినిమాలో నటించాడు.
ఎ.ఆర్.ఎఫ్ చరిత్ర మ్యూజియం
ఆర్మేనియన్ రివల్యూషనరీ ఫెడరేషన్ హిస్టరీ మ్యూజియం (అర్మేనియన్:Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատմութեան թանգարան հիմնադրամ) ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ లో ఒక మ్యూజియం. ఇక్కడ ఫస్ట్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఆర్మేనియా మరియు ఎ.ఆర్.ఎఫ్ కు చెందిన ముఖ్యమైన వ్యక్తుల చరిత్రను ప్రదర్శించారు.
ఈ మ్యూజియాన్ని 1946లో పారిన్, ఫ్రాన్సులో ప్రారంభించారు, అనంతరం దాదాపుగా 3000 కళాఖండాలను ఇక్కడ భద్రపరిచారు. దీనిని యెరెవాన్ లో జూలై 13, 2007 న అధికారిక వేడుకలలో క్రిస్టఫోర్ మికేలియన్ సెంటరు వద్ద ప్రారంభించారు. ఇది దషాంక్ నాయకులైన హ్రాంత్ మర్కారియన్ మరియు ఇతరులు పర్యవేక్షనలో ప్రారంభమైనది. అంతర్జాతీయ సామ్యవాద అధ్యక్షుడు లూయిస్ అయల కూడా ప్రారంభసమయంలో సందర్శించి, ఈ చారిత్రక మ్యూజియాన్ని ప్రారంభించడం ఎ.ఆర్.ఎఫ్ చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన మలుపుగా పేర్కొన్నారు.
ఈ మ్యూజియంలో ప్రభుత్వం పత్రాలు, స్టాంపులు మరియు ఇతర కళాకృతులను ప్రదర్శిస్తారు. 1918 నుండి 1920 వరకు ఇక్కడ ప్రదర్శించిన వస్తువులను డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ అర్మేనియా కు అంకితం చేశారు. ఇక్కడ 1919లో వేర్సైల్లెస్ ఒప్పందం పై అర్మేనియా జారీ చేసిన అధికారిక పత్రాలు, రెపబ్లిక్ ప్రధాన మంత్రుల యొక్క వ్యక్తిగత ప్రభావాలు; హామో ఒహంజన్యన్, అలెగ్జాండర్ ఖతిస్యాన్, సైమన్ వ్రాట్సియన్ మరియు హోవ్హాన్నెస్ ఖత్చాజ్నౌని మొదలగున వారివి. జనరల్ ఆంధ్రానిక్ ఒజన్యాన్ మరియు ద్రస్తామాట్ కనయన్ ల యొక్క వ్యక్తిగత సమాచారాలను కూడా భద్రపరిచారు.
జెనోసైడ్ మ్యూజియం మరియు ఇన్స్టిట్యూట్ డైరెక్టరు హైక్ డెమొయాన్ సేకరించినవి ఇక్కడ ఉంచిన మొదటి ప్రదర్శనలు, వాటిని ఎంతో గొప్ప వాటిగా ఆర్మేనియా చరిత్రలో "అత్యంత నాటకీయ" సేకరణగా పరిగణిస్తారు.