అన్వేషణ
అన్వేషణ వంశీ దర్శకత్వంలో కార్తీక్, భానుప్రియ, శరత్ బాబు ప్రధాన పాత్రధారులుగా 1985లో విడుదలయిన తెలుగు మిస్టరీ చలనచిత్రం. ఇళయరాజా సంగీత దర్శకత్వంలో వెలువడిన ఈ చిత్రంలోని పాటలు ప్రజాదరణ పొందాయి.
మద్రాసు సంగీత కళాశాలలో చదువుకున్న హేమ ఫారెస్ట్ కంట్రాక్టర్ రావుగారి (కైకాల సత్యనారాయణ) ఆహ్వానం మేరకు ఆయన ఉంటున్న ఆటవీ ప్రాంతానికి వస్తుంది. సంగీత ప్రియుడైన రావుకు పక్షుల కిలకిలారావాల నుంచే సంగీతం పుట్టిందని, వివిధ రాగాలకు రకరకాల పక్షుల కూతలకు దగ్గర సంబంధం ఉందని నిరూపించే పరిశోధనని పుస్తకంగా వేయాలని ఆశయం. స్వయంగా ఆ విషయాన్ని పరిశోధన చేయాలని ప్రయత్నించినా వయసు మీదపడడంతో వచ్చిన మతిమరుపు ఆ పనిచేయనివ్వదు.
రావుగారి జీపు డ్రైవర్ (రాళ్ళపల్లి) భార్య ఆ ఇంట్లోనే వంటమనిషి. రావు గారికి స్నేహితుడైన ఫారెస్ట్ రేంజర్ జేమ్స్ (శరత్ బాబు), ఊరి సర్పంచి పులిరాజు (మల్లికార్జునరావు), ఆయన భార్య నాగలక్ష్మి (వై.విజయ), వాళ్ళ కొడుకు చంటోడు (శుభలేఖ సుధాకర్), నాగలక్ష్మి తమ్ముడు (బాలాజీ) వంటివాళ్ళందరి విచిత్రమైన ప్రవర్తన హేమకు అర్థంకాకుండా ఆశ్చర్యం కలిగిస్తూంటుంది.
ఆమె కన్నా ముందే ఈ పరిశోధనకు రావుగారు రప్పించిన సుమతి పులివాత పడి మరణించినా హేమ చాలా ధైర్యంగా అడవిలో తిరుగుతూ పక్షికూతలు రికార్డు చేసుకుని విశ్లేషించుకుంటూ కొనసాగుతుంది. ముగ్గురు మనుషులు ఆమెను వెంటపడడం, వాళ్ళని మరో ముసుగుమనిషి వెంబడించడం హేమ గమనిస్తుంది. రావుగారి సహాయకుడు గోఖలే పులిబారిన పడి మరణించడంతో ఊళ్ళో పులిభయం మళ్ళీ తలెత్తుతుంది.
సినిమా స్క్రిప్ట్ రాసేందుకు అరకు లోయలోని ఫారెస్ట్ గెస్ట్ హౌస్ తీసుకుని దర్శకుడు, నిర్మాతలు అక్కడ కొన్నాళ్ళు ఉన్నారు. వంశీ అక్కడ ఆ వాతావరణంలో స్క్రిప్ట్ మొత్తం రెండు వారాల్లో పూర్తిచేసేశారు.
సస్పెన్స్ అంటే వంశీకి పసలపూడిలో డిటెక్టివ్ నవలలు చదివే రోజుల్నుంచీ చాలా ఇష్టం.
దర్శకుడు రామ్ గోపాల్ వర్మ అయితే ఈ సినిమాకు అభిమాని. ఈ సినిమాను చాలా సార్లు చూశానని చెప్పే వర్మ స్వయంగా నిర్మాతగా మారి వంశీ దర్శకత్వంలో ఒక సినిమాను కూడా రూపొందించారు. సితార సినిమా తర్వాత వంశీని కలిసిన కామినేని ప్రసాద్ వంశీతో ఏదో తన కిష్టం వచ్చిన సినిమా తీయమనీ కథ నాలుగు లైన్లలో చెబితే చాలని అన్నాడు. వంశీ తనకిష్టమైన సస్పెన్స్ సినిమా చేద్దామనుకున్నాడు. రెండు రోజుల తర్వాత అంతకు ముందెప్పుడో చూసిన కన్నడం సినిమా "అపరిచితులు" గుర్తుకొచ్చింది. దాంట్లో మొత్తం కథ అడివిలో జరుగుతుంది. వంశీ కూడా అడవి బ్యాక్ డ్రాప్ లో కథ చేద్దామని ఆలోచించడం మొదలుపెట్టాడు. తెలుగులో సస్పెన్స్ తరహా స్క్రిప్ట్లు రాసే రచయితలు లేరు, డైరెక్టర్లే రాసుకోవాలి. అప్పటికీ కొందరు రైటర్స్ ని ట్రై చేశాడు. రాశారు. కొందరు సగంలో వెళ్ళిపోయారు. కానీ వంశీ అనుకుంటున్నట్టు రావడం లేదు కథ.
దాంతో వంశీనే కథ రాయడం మొదలెట్టాడు. నెలాఖర్నుంచి చిత్రీకరణ మొదలుపెడదామన్నారు. కథ రాయడం పూర్తి కాలేదు. కానీ కథగా నిర్మాతకు వినిపించడం వంశీకి అంతగా ఇష్టం లేదు. అంతలో ఇందిరాగాంధీ చనిపోవడం, భీభత్సమైన తుఫాను రావడం జరిగాయి. దాంతో కొన్నాళ్ళు షూటింగులన్నీ స్థoభించి పోయాయి. ఆ టైములో సిన్మాకథని నవలలాగ రాశాను. చదివిన నిర్మాతా, అయనపార్టనర్లు బానే ఉందన్నారు.
ఆ నవలలో అధ్యాయాలే సీన్లుగా విడదీసి షూట్ చేద్దామన్న నిర్ణయానికొచ్చాడు. తిరుపతి దగ్గర తలకోన ఫారెస్ట్ లో ఆర్ట్ డైరెక్టర్ తోట తరణి గారు సెట్ వేశారు. నెరబయలు అనే ఆ అడివిలో ఉన్న ఒక గ్రామంలో యూనిట్ స్టే.
కెమెరామాన్ ఎం. వి. రఘు గారి అసిస్టెంట్లు ముగ్గురూ ఎప్పుడూ వంశీతోనే ఉండేవాళ్ళు. లోకి అనే అసిస్టెంట్ కెమెరామేన్ రాత్రయితే అందరితోనూ గొడవలు పడి,సూట్ కేసు సర్దుకుని వెళ్ళిపోయి ,తెల్లవారు ఝామునే వెనక్కోచ్చేసేవాడు.
అన్వేషణ సినిమా పాటల మ్యూజిక్ సిటింగ్స్ మదురైలో జరిగాయి. అన్వేషణ స్క్రిప్ట్‌ని వంశీ అంతకుముందు కొన్ని రోజుల క్రితం అరకులో రాసుకున్నారు. ఫారెస్ట్ గెస్ట్ హౌస్ లో రెండు వారాల పాటు రాసుకున్న స్క్రిప్ట్ కాగితాలను పచ్చరంగు ఫైల్‌లో ఫైల్ చేసుకుని మదురై చేరుకున్నారు. అక్కడ ఇళయరాజాతో సిటింగ్‌లో కూర్చున్నాకా స్క్రిప్ట్ ఉన్న ఫైల్ అరకు గెస్ట్ హౌసులో వదిలి అదేరంగులో ఉన్న గెస్ట్ హౌస్ వారి ప్రోగ్రాం ఫైల్ తీసుకువచ్చినట్టు వంశీ గుర్తించారు. ఇళయరాజా డేట్స్ చాలా విలువైనవి కావడంతో చేతిలో స్క్రిప్టు లేకుండా, టెన్షన్ వల్ల వచ్చిన గజిబిజితో ఉన్న స్థితిలోనే వెళ్ళి ఇళయరాజా ముందు కూర్చుని ఏదేదో చెప్పానని వంశీ గుర్తుచేసుకున్నారు. అయినా ఇళయరాజా సినిమాకు చిరకాలం నిలిచిపోయే గొప్ప ట్యూన్లను అందించారు.
ఈ సినిమాకి నేపథ్య సంగీతం సమకూర్చడానికి ఇళయరాజాకి ఏడు రోజులు పైన పట్టింది. మాటలు తక్కువ, నిశ్శబ్దం ఎక్కువ. అంతా అయ్యేక సినిమాకి పేరు పెట్టాడు అన్వేషణ అని.
అన్వేషణ సినిమాకు ఇళయరాజా సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు. ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం, జానకి వంటి గాయకులు పాటలను ఆలపించారు.