చెట్టు
చెట్టు మొక్క కన్నా పెద్దది. మధ్యలో మాను పక్క కొమ్మలు కలిగి కనీసం ఇరవై (20) అడుగుల ఎత్తు పెరిగే వాటిని చెట్టు అంటారు. కొన్ని చెట్లు రెండు వందల (200) అడుగుల ఎత్తు వరకు పెరుగుతాయి. కొన్ని చెట్లు వేయి సంవత్సరాలు పైన జీవిస్తాయి. ప్రతి సంవత్సరం చిగురిస్తూ, పుష్పిస్తూ, కాయలు, పండ్లు అందించేవాటిని చెట్లు అంటారు. ఒక్కసారి కాచి చనిపోయే వాటిని మొక్కలు అంటాము.
చెట్లు నేల పటుత్వాన్ని, భూసారాన్ని చక్కగా కాపాడతాయి. ప్రకృతికి అందాలను చేకూర్చడంలోను, వ్యవసాయంలోను చెట్లు ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి. పండ్ల రకాలు చాలా వరకు చెట్లనుండి లభిస్తాయి.మామిడి, సపోటా, బత్తాయి, దానిమ్మ మొదలైన పండ్లు చెట్ల నుండి లభిస్తాయి.
ఇల్లు, వ్యార కూడలి మొదలైన కట్టడాలకు ప్రధాన ముడి సరకు కొయ్య చెట్లనుండి లభిస్తుంది. ఇంటి ఫర్నీచర్ కి కావలసిన కొయ్య ఆకర్షణీయమైన అలంకార వస్తువులు కొయ్య నుండే లభిస్తాయి.చెట్టు నే వృక్షం అనికూడ అంటారు.
మతపరమైన నమ్మకాలు చెట్లు ఆధారంగా అనేకం ఉన్నాయి. మహా విష్ణువు బాలకృష్ణుడుగా (vatapathra sai ) marri chettu ఆకు మీద పవళించినట్లు వర్ణనలు పురాణాలలో ఉన్నాయి. పోలేరమ్మకు వేపచెట్టుకు అవినాభావ సంభంధం విడదీయరానిది. శివుడికి మారేడు చెట్టు, వినాయక పూజలో ఏకంగా అనేక పత్రాలను సేకరించి చేసే ఆచారం ఉంది.
వాటి గురించిన విషయ సేకరణ అవసరాన్ని, వాటిని పెంచి పోషించి రక్షించవలసిన అవసరాన్ని మనకు గుర్తు చేస్తున్నాయి.
చెట్టంత మనిషి అని, చెట్టంత ఎదిగాడు అంటారు.ఈ విశ్వం అంతా పంచ భూతాత్మకమైనదే. చెట్లు తదితరాలలో కూడా మనిషిలో ఉన్నట్లే పంచభూతాలూ ఉన్నాయి. వాటిక్కూడా మనిషికిలాగే వినటం, వాసన చూడటం, రసం, స్పర్శ, దృష్టి అనే ఐదు ఇంద్రియాలూ ఉన్నాయి. అవి ఇతర జంతువులకులాగా పైకి కనిపించక పోవచ్చు. అంతమాత్రం చేత వాటిని లేవు అని అనటానికి వీలు లేదు. వృక్షాల్లోనూ ఆకాశమనేది ఉంది. చెట్లకు స్పర్శను పొందే లక్షణం ఉంది. అలాగే గాలి వీచినప్పడు, పిడుగులు పడ్డప్పుడు కలిగే ధ్వనులకు పువ్వులు, పండ్లు రాలిపడుతుంటాయి. అంటే ఆ ధ్వనిని వినే శక్తి ఆ చెట్లకుంది.తీగలు చెట్లను చుట్టుకొని, లేదంటే పందిరికి ఎగబాకుతూ ముందుకు సాగిపోతుంటాయి. ముందుకు పోవాలంటే, ముందు ఏముందో అర్థం కావాలంటే ఎంతో కొంత దృష్టి ఉండాలి. ఈ తీగలు సాగే స్థితిని చూస్తే దృష్టి కూడా ఉంది అనే విషయం అర్థమవుతుంది. పవిత్రమైన గంధం కానీ, ధూపం కానీ ఆ చెట్లకు సోకినప్పుడు అవి చక్కగా ఎదుగుతుంటాయి.సుఖ దుఃఖాలను పొందే లక్షణాన్ని అవి కలిగి ఉన్నాయి . మనిషిలో ఎలా పరిణామ క్రమం ఉంటుందో వాటిలోనూ అలాంటి పరిణామక్రమమే కనిపిస్తూ ఉంటుంది. మొలకెత్తటం, పెరిగి పెద్దవ్వటం, పుష్పించి ఫలాలను ఇవ్వటం, కొంత కాలానికి వయస్సుడిగి నశించటం ఇవన్నీ చూస్తే ప్రాణం ఉన్న మనిషిలాగే చెట్టు కూడా కనిపిస్తుంది. వాయువును గ్రహించటం, తీసుకున్న ఆహారాన్ని జీర్ణం చేసుకోవటం, ఆహారం మారినప్పుడు తరగటం, పెరగటం ఇవన్నీ చెట్లలో కనిపిస్తుంటాయి. వ్యాధి సోకితే మనిషి బాధపడినట్లే చీడపీడలు సోకిన చెట్టు కూడా బాధ పడుతున్నట్లు నీరసించినట్టు కనపడుతుంది. చీడపీడలు వదలగానే రోగం తగ్గిన మనిషి లాగే నవనవలాడుతూ మళ్ళీ ఆ చెట్టు కనపడుతుంది.
చెట్ల వేళ్ళు, బెరడు, ఆకులు, పూలు, కాయలు, పుల్లలు, పండ్లు, విత్తనాలు మొత్తంగా అన్నిభాగాలను ఆయుర్వేదం, సిద్ద, యునానీ వైద్య విధానాలలో ఉపయోగిస్తారు. వీటి నుంచి అనేకరకాల మందులను తయారు చేస్తారు. పొలాలకు క్రిమి సంహారక మందులు కూడా చెట్ల ఆధారంగా తయారు చేస్తారు.మద్ది, వేప, చింత, మామిడి, చందనం, మర్రి, రావి, పనస, జామ, కానుగ, ఉసిరి
వృక్షో రక్షతి రక్షితః’అనగా చెట్టును మనంకాపాడితే ఆ చెట్టు మనల్ని కాపాడుతుంది అని అర్ధం.
హిందూ దేవాలయాలలో ఒక మంత్రం వలె ఈ వాక్యాన్ని ఉపయోగిస్తారు. అంతేకాక దేవాలయాలలో వృక్షాలను పెంచి వాటిని కూడా దేవతలను పూజించినట్లే పూజిస్తారు. చెట్లను నాటాలి, పెంచాలి, వాటిని రక్షించాలి అనే భావన ఈ వాక్యంతో మానవుల మనసులలో దృఢ పడుతుంది. స్వార్థం కోసం అక్రమంగా చెట్లను నరికే వారిని ఈ వాక్యం సక్రమ మార్గంలో నడిచేలా చేస్తుంది. మానవాళి మనుగడకు అవసరమైన సంపదలలో వృక్ష రక్షణ అవశ్యకతను ఈ వాక్యం తెలియజేస్తుంది.
వాతావరణ కాలుష్య నివారణకు, పర్యావరణ పరిరక్షణకు, జీవ వైవిధ్యమునకు ఈ వాక్యం యొక్క ప్రచారం చాలా ఉపయోగపడింది.