మొగలి నూనె
మొగలి నూనె లేదా మొగలి తైలం ఒక ఆవశ్యక నూనె/ సుగంధ తైలం.ఈ నూనెను సుంగంధ నూనెగానే కాకుండ ఆయుర్వేద వైద్యంలో కూడా వినియోగిస్తారు.మొగలి మగపూలు అత్యంత సువాననను వెలువరించడంవలన ఈపూలను మహిళలు లేతమొగలి ఆకులతోఝడపాలి అల్లికలో ఉపయోగిస్తారు.
మొగలి ఒక ఓషధి చెట్టు. మొగలి చెట్టు వక్రమైన కాండాన్నికల్గి, వాటికి నలుపక్కలకు విస్తరించిన కొమ్మలు వుండును. కొనభాగం సన్నగా పొడిగించబడి. కంటకయుతమైన ఉపాంతంతో కత్తి ఆకారం (Ensiformis) లోని సరళపత్రాలువుండును.. అగ్రస్థ స్పాడిక్స్ పుష్ప విన్యాసంలో అమరి ఉన్న సువాసన గల మీగడ రంగు పుష్పాలు. మొగలి ఒక విభిన్నమైన సువాసననిచ్చే పూల మొక్క. హిందీలో దీనిని కేవడా లేదా కేతకీ అంటారు.ఏకలింగాశ్రయ వృక్షం.అనగా మగ ఆడ పూలు వేరు వేరు చెట్లకు వుండును..పొడవైన ఆకులఅంచులుచీలి ముళ్ళవలే వుండును.ఆకు ఆకులు నీలి-ఆకుపచ్చ రంగులో వుండి సువాసన కల్గి వుండును.కాండ్పు కణులులనుండి పెరిగిన వేర్లు చెట్టుకు ఆధారంగా వుండును.లేత ఆకులు లేత పసుపుగా,ముదురు ఆకులు ముదురు ఆకుపచ్చగా వుండును.లేత ఆకులు సువాసన కల్గి వుండును.కాండం కొమ్మలు కొద్దిగా ఓంకార టింకర గా పెరుగును.వేసవి కాలంలో పుస్పించ్చును.మొగలి ఆకుల నుండికూడా సువాసన నూనెను తీస్తారు.
మొగలి మొక్క పాండనేసియే కుటుంభానికి చెందిన మొక్క. పాండనస్ ప్రజాతికిచెందిన మొక్కలు 600 రకాల వరకు ఉష్ణమండలం,ఉప ఉష్ణ మండల ప్రాంతాల్లో వ్యాపించి వున్నవి.భారతదేశంలో 30-40 రకాలు వున్నవి.
మొగలి వృక్ష శాస్త్ర పేరు పాండనస్ ఓడోరాటిస్సిమస్ లాం(Pandanus odoratissimus Lam).మొగలి చెట్టులో మగ మరియు ఆడ పూలు వేరు వేరు చెట్లకు పుష్పించును.మొగలి చెట్టు సంవత్సరంలో మూడూ సార్లు పూయును.జులై-సెప్టెంబరులో ఎక్కువ పూల దిగుబడి వచ్చును.ఈ సీజనులో దాదాపు 60% పూలు పూయును.మగ పూలు గులాబీ వంటి తియ్యని వాసన వెలువరించును.మగ పూలనుండి నూనెను తీస్తారు.ఆడ పూలు ఎటువంటి వాసన కల్గి వుండవు.అందుకే వీటిని పండ్లుగా పక్వంవచ్చేవరకు వదలి వేస్తారు.మొగలి ఆకులను చాపలు,సంచులు,బుట్టలు తయారు చేస్తారు.మొగలి చెట్టా వేర్లను కూడా ఉపయోగిస్తారు.గణపతి పూజకు,స్వర్ణ గౌరి వ్రతం,వరమహాలక్ష్మి పూజల్లో మొగలి పూలను సమర్పిస్తారు.ఇండియాలో మహిళలు మొగలీ పూలను బట్టలకు సువాన రావటానికి మడతలలో,వాటిని వుంచుతారుమొగలి ఆకులను చాపలు,సంచులు,బుట్టలు తయారు చేస్తారు.మొగలి చెట్ట వేర్లను కూడా ఉపయోగిస్తారు.
ఇవి భారత దేశంలో ఒడిషా(ముఖ్యంగా గంజాంజిల్లా),ఆంధ్రప్రదేశ్,తమిళనాడు, రాష్ట్రాల తీరప్రాంతాల్లో వ్యాపించి వున్నవి.అలాగే ఉత్తర ప్రదేశ్ లో కూడా కొన్నిచోట్లవున్నది.
మొగలి దక్షిణ ఆసియా దేశాల సముద్రతీర అడవుల్లో, పిలిప్పీన్స్,మరియు ఇండోనేసియాతో సహా కలుపు కుని తూర్పుగా పాపుయ న్యూగినియా మరియు ఉత్తర ఆస్ట్రేలియా వరకు వ్యాపించి వున్నవి.అలాగే పసిఫిక్ బీచ్ లలో కూడా వున్నవి.అలాగే ఇంకా పలు దేశాలలో విస్తరించివున్నది.
మొగలినూనెను సాధారణంగా స్టీము డిస్టిలేసను/ నీటిఆవిరి స్వేదన క్రియ ప్రక్రియ ద్వారా ఉత్పత్తి చేస్తారు.పాండనస్ ఓడోరా టిస్సీమాస్ మొక్క పూలనుండి తీసిన నూనెను ఎక్కువ రెసోల్యూసన్ గ్యాస్ క్రోమోటోగ్రపీ ,మరియు గ్యాస్ క్రోమోటోగ్రపీ-స్పెక్టో మెట్రి ద్వారా పరిక్షించినపుడు అందులో ఈథర్(37.7%), టెర్పేవ్-4-ఒల్(18.6%), ఆల్ఫా టెర్పీనియోల్(8.3%),2-పినైల్ ఇథైల్ ఆల్కహాల్ (7.5%), బెంజైల్ బేంజోయేట్(11%), విరిడిన్(8.8%), జెర్మాక్రేన్ –బి(8.3%) లతో పాటు స్వల్ప ప్రమాణంలో బెంజైల్శాలిసైలట్, బెంజైల్ ఆసిటేట్, బెంజైల్ ఆల్కహాల్ వంటివికూడా వున్నట్లు గుర్తించారు.
నూనె సంగ్రహణకై మగపూలను తెల్లవారు జాముననే సేకరిస్తారు.లేత ఆకులమధ్యదాగిన పూలు ఆకులను తెరవగానే సువాసన వెదజల్లును.నూనె లేలేత పసుపు లేదా బ్రౌన్ రంగులో వుండును.మొగలినూనెను సుగంధ ద్రవ్యాలలో ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు.అగర బత్తులతయారీలో ఉపయోగిస్తారు.
మొగలిలో రెండు రకాలు వున్నవి. తెలుపు మరియు పసుపు. తెలుపు రకం ఆగస్టు-సెప్టెంబరు మధ్యలో పుష్పీస్తాయి.పచ్చరకం ఫిబ్రవరి-మార్చి నెలలో పుష్పీస్తాయి.ఫ్లోరల్ బ్రక్కెట్స్ నుండి నువ్వుల నూనె ద్వారా ను,లేదా పూలనుండి స్టీము డిస్టిలేసను పద్ధతిలో నూనెను ఉత్పత్తి చేస్తారు.
ఆవిరి విధానంలో నూనె ఉత్పత్తి వివరాలకై ప్రధాన వ్యాసం ఆవశ్యక నూనెల ఉత్పత్తి- నీటి ఆవిరి ద్వారా స్వేదనక్రియ చూడండి
నూనె లేలేత పసుపు లేదా బ్రౌన్ రంగులో వుండును.ఆహాల్లదకరమైన సువాసన కల్గి వున్నది. 1200 పూలనుండి 370 పౌండ్ల నూనె ఉత్పత్తి అవును.
నూనెలోని కొన్ని ముఖ్య రసాయన సమ్మేళనాలపట్టిక
నీటిలో కరుగదు.అల్కహాల్‌లో కరుగును.నూనె వrNaరహితం లేదా లేలేత పసుపు రంగు,
భౌతిక గుణాల పట్టిక