hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
జాతీయములు - డ, ఢ
జీవితంలో చాల దెబ్బలు తిన్నాడు: ఉదా: వాడు చాల డక్కా మొక్కీలు తిన్నాడు.
తన గురించి తాను గొప్పలు ప్రచారం చేసుకోవడం
మంచి లాభం: వ్వాపార ప్రకటన.
ఆచరణ శూన్య ప్రచారం .పనికొచ్చేది ఏమీ ఉండదు
ప్రగల్భాలు పలకటం, ఆచరణకు పనికిరాని మాటలు మాట్లాడటం
దరిద్రపు చదువు
బాగాలేదంటారు
బడాయికోరు
నాటకాలేస్తున్నాడు: ఉదా: వాడి మాటలు నమ్మకు, వాడు డ్రామాలేస్తున్నాడు.
పోట్లాటకు సిద్దం అంటున్నారు: ఉదా: వారు కొట్టు కోడానికి డీ అంటే డీ అంటున్నారు.
బడి పిల్లలు బడికి రాక పోతె "డుమ్మా కొట్టాడు" అని అంటారు.
గంగిరెద్దులా తలూపేవాడు
సునిశిత పరిశీలనా జ్ఞానం, సూక్ష్మ దృష్టి, జాగ్రత్తగా గమనిస్తూ ఉండటం
మోసగించి పారి పోయారు: ఉదా: వారు రాత్రికి రాత్రే డేరా ఎత్తేశారు.
తప్పించుకోజూడటం
పసలేని మాటలు, కాలక్షేపానికి చెప్పే మాటలు .డొల్ల కావటమంటే లోపల ఏమీ లేకుండా ఖాళీగా ఉండటం. చెప్పే కబుర్లలో కూడా పనికొచ్చే విషయాలు ఏవీ లేనప్పుడు వాటిని డొల్లకబుర్లు అంటారు.
సరైన సమాధానం చెప్పడం లేదని అర్థం: ఉదా: వాన్ని నమ్మడానికి వీల్లేదు: వానివి అన్ని డొంక తిరుగుడు సమాదానాలె.
త్యాగయ్య (1946 సినిమా)
ప్రసిద్ధ కర్ణాటక సంగీత వాగ్గేయకారుడు త్యాగరాజు జీవిత కథ ఆధారంగా తీయబడిన ఈ సినిమాను చిత్తూరు నాగయ్య రూపొందించాడు. నాగయ్యే ఈ సినిమాకు నిర్మాత, దర్శకుడు, గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు, ప్రధాన పాత్రధారి. ఈ చిత్రం దర్శకునిగా నాగయ్య ప్రథమ యత్నం.
మొత్తం సినిమాలో 34 పాటలు ఉన్నాయి. అందులో 28 త్యాగరాజు కీర్తనలు వాడారు. ఇంకా పురందరదాసు కన్నడ కృతి (దేవరనామ), పాపనాశనం శివన్ వ్రాసిన ఒక తమిళకృతి (గాయని డి.కె.పట్టమ్మాళ్), ఒక హిందీ పాట (గాయకుడు జె.ఎ.రహమాన్) ఉన్నాయి.
తెలుగు సినిమా చరిత్రలో "క్లాసిక్"గా నిలచిపోయే చిత్రాలలో ఇది ఒకటి. సంగీతానికీ, నటనకూ, కథనానికీ కూడా అన్ని వర్గాలనుండి ప్రశంసలు అందుకొన్న చిత్రం.01. ఎందు వెదుకుదురా హరిని ఎందు వెదుకుదురా - చిత్తూరు వి. నాగయ్య
02. ఎన్నడు చూచునో ఇనకుల తిలకా - చిత్తూరు వి. నాగయ్య
03. ఎటులా బ్రోతువో తెలియ ఏకాంత రామయ్యా - చిత్తూరు వి. నాగయ్య
04. ఎందరో మహానుభావులు అందరికీ వందనములు - చిత్తూరు వి. నాగయ్య
05. జోజో శ్రీరామా జోజోరఘుకుల తిలకా - చిత్తూరు వి. నాగయ్య, జయమ్మ
06. మనసా ఎటులోర్తువే నా మనవిని చేకొనవె -చిత్తూరు వి. నాగయ్య
07. తెర తీయగరాదా నాలోని తిరుపతి .. శివుడనో మాధవుడనో - చిత్తూరు వి. నాగయ్య బృందం
08. దొరుకునా ఇటువంటి సేవా దొరకునా అల్పతపమున - చిత్తూరు వి. నాగయ్య
09. నామొరాలకింపవేమీ ఆలకింపవేమి ఓ రామా - చిత్తూరు వి. నాగయ్య
10. నను పాలింప నడచి వచ్చితివో నా ప్రాణనాధా - చిత్తూరు వి. నాగయ్య
11. నిధి చాలా సుఖమా రామ సన్నిది సేవా సుఖమా -చిత్తూరు వి. నాగయ్య
12. భజ గోవిందం భజ గోవిందం గోవిందం భజమూఢమతే - చిత్తూరు వి. నాగయ్య బృందం
13. రారే రారే పిల్లలారా బొమ్మల పెళ్ళి చేద్దాము - బృంద గీతం
14. శ్రీ నారద మౌని గురురాయా కంటిని నే ఈనాటికి -చిత్తూరు వి. నాగయ్య
15. శ్రీరామ రఘురామా సింగారరామ ఏమి సేవింప రాదా ఓ మనసా -చిత్తూరు వి. నాగయ్య
16. శ్రీ సీతారాముల కల్యాణము చూతము రారామ్మ - బృంద గీతం
17. శ్రీకరంబైనట్టి శ్రీ కృష్ణ తులసి ఏకచిత్తంబుతో - జయమ్మ
18. సంగీత జ్ఞానము భక్తి వినా సన్మార్గము కలదే మనసా -చిత్తూరు వి. నాగయ్య
త్యాగయ్య సినిమా మంచి విజయాన్ని అందుకుంది. విమర్శకుల నుంచి ప్రశంసలు సంపాదించుకుంది.
ఆనాటి మైసూరు మహారాజా త్యాగయ్య సినిమాను తన ప్యాలెస్‌లో ప్రత్యేకంగా షో వేయించుకుని చూశాడు. సినిమా అమితంగా నచ్చడంతో చిత్తూరు నాగయ్యను వెండి శాలువా కప్పి, 101 బంగారు నాణేలు, శ్రీరామచంద్రుని రూపు ఉన్న ఒక బంగ్లారు నెక్లెస్ బహూకరించి సత్కరించాడు.
దేవదాసు (2006 సినిమా)
2006 సంవత్సరంలో విడుదలైన తెలుగు సినిమాలలో అద్భుతమైన విజయం సాధించిన ఒక చిత్రం దేవదాసు. ప్రధాన పాత్రలలో క్రొత్త నటులున్నా ఘనవిజయం సాధించి ఈ చిత్రం అందరినీ ఆశ్చర్యపరచింది. ఇదే పేరుమీద ఇంతకుముందు తెలుగులో మరి రెండు చిత్రాలు వచ్చి ఉండడం విశేషం.దేవదాసు (రామ్)ఒక సామాన్య కుటుంబానికి చెందిన యువకుడు. భానుమతి (ఇలియానా) ఒక ధనిక ప్రవాస భారతీయుని కుమార్తె. ఆమె తండ్రి కాటమరాకు (సాయాజీ షిండే) న్యూయార్క్ నగరంలో సెనేటర్. భానుమతి నృత్యం నేర్చుకోవడానికి భారతదేశం వచ్చినపుడు దేవదాసుతో ప్రేమలో పడింది. ఈ సంగతి తెలిసి పిల్ల తండ్రి వారికి పెళ్ళిచేస్తానని నమ్మించి, తరువాత కూతురును న్యూయార్క్ తీసుకెళ్ళిపోయాడు. అప్పుడు చాకులాంటి దేవదాసు అమెరికా వెళ్ళడమూ, తాను ప్రేమించిన చిన్నదానిని స్వంతం చేసుకోవడమూ ఈ సినిమా ఇతివృత్తం.
ఇందులో మిగిలిన నటులతో బాటు నిర్మాత-దర్శకుడు (వై.వి.ఎస్.చౌదరి), సంగీత దర్శకుడు (చక్రి) అతిథి పాత్రలలో కనిపించడం మరో విశేషం.
ఈ చిత్రంలో ఇలియానా కళ్ళకు గంతలు కట్టబడిన సన్నివేశము బహు పసందుగా వుండును.
లార్డ్ ఆఫ్ ది రింగ్స్
లార్డ్ ఆఫ్ ది రింగ్స్ (ఆంగ్లం: The Lord of the Rings) కొంత మందికి సినీమా రూపంగా, కొంత మందికి పుస్తక రూపంగా తెలుసు. (సినీమా పుస్తకాల పైననే ఆధారపడింది).
లార్డ్ ఆఫ్ ది రింగ్స్, మూడు చలన చిత్రాల సీరీస్ .
కాల్పానిక మిడిల్ ఎర్త్ లో, ఒక పొట్టి హాబిట్ (ఒక కల్పించబడిన పాత్ర, వ్యాసము చివరలో వివరణలు ఇవ్వబడ్డాయి) "ఫ్రోడో బేగిన్స్" ఆతని ఎనిమిది మంది సహచరులు కలిపి(ఫెలోషిప్), దుష్టశక్తులు ఉన్న ఉంగరాన్ని, తద్వారా దుష్ట రాక్షసుడైన సారాన్ ను నాశనము చెయ్యడానికి బయలుదేరుతారు. ఫెలోషిప్ విడిపోయి ఫ్రోడో తన విశ్వసనీయ సహచరుడు సామ్వైస్ గామ్జీ, ద్రోహబుద్ది గల గోల్లుమ్ లతో ఉంగరాన్ని పట్టుకుని మోర్డోర్ (అక్కడి అగ్నిపర్వతము లో కాని ఉంగరము నాశనము కాదు.) వైపు బయలుదేరతాడు. గాండోర్ నగర సింహాసనానికి వారసుడు ఆరగార్న్, మంత్రగాడు గేండాల్ఫ్ మిడిల్ ఎర్త్ లో ఉన్న సామ్రాజ్యాలను ఏకము చేస్తూ ఉండగా, దుష్ట సారోన్ తన దుష్ట మాంత్రిక అనుచరుడు సారోమాన్ తో కలిసి తన శక్తి ని పెంచుకుంటాడు.
జె.ఆర్.ఆర్. టోల్కీన్ రచించిన నవలల ఆధారంగా పీటర్ జాక్సన్, 8 సంవత్సరములు శ్రమంచి, 27 కోట్ల డాలర్ల బడ్జెట్ తో,మొత్తము 10 గంటలు నిడివి గల మూడు సినీమాలు నిర్మించాడు. అన్నిటి షూటింగు ఒకటే సారి న్యూజిలాండు లో జరిగింది.
ది లార్డ్ ఆఫ్ ది రింగ్స్ బ్రిటిష్ విద్యావేత్త జె.ఆర్.ఆర్.టోల్కీన్ రచించిన 'ఫాంటసీ ప్రభందము'. ది హాబిట్ అనే ఒక పుస్తకము న కు ఉత్తరము(సీక్వెల్) గా మొదలై, పెద్ద కథ గా మారి పోయింది. 1937 నుండి 1949 వరకు దశలు గా వ్రాయబడినది. మొదటి ప్రపంచయుద్దములో సైనికుడైన టోల్కీన్ ఈ గ్రంథాన్ని చాలా మటుకు రెండవ ప్రపంచ యుద్దకాలము లో నే రచించారు. 1954-55 లో మొదటి సారి ప్రచుచ్రితమైన ఈ గ్రంథము అనేక మాట్లు పునర్ముద్రితమై సుమారు 38 భాషల లోకి అనువదించబడినది. 20 వ శతాబ్దపు సాహితీ చరిత్ర లోనే ఒక ప్రముఖ స్థానాన్ని పొందింది.
జాన్ రోనాల్డ్ రూయల్ టోల్కీన్ (జనవరి 3, 1892 - సెప్టెంబరు 2, 1973) సౌత్ ఆఫ్రికా లో జన్మించిన ఒక బ్రిటిష్ రచయత, వ్యాకరణ/లక్షణ శాస్త్రజ్ఞుడు, రచయత, యూనివర్శిటీ ప్రొఫెసరు. క్రానికల్స్ అఫ్ నార్నియా ను రచిచంచిన సి.ఎస్' లూయీస్ కు స్నేహితుడు
ఆలవెల్లి కొత్త మల్లవరం (గొల్లప్రోలు మండలం)
ఆలవెల్లి కొత్త మల్లవరం తూర్పు గోదావరి జిల్లా గొల్లప్రోలు మండలం లోని గ్రామము...
ఇదే పేరుతో మరి కొన్ని గ్రామాలున్నాయి. వాటి లింకులకొరకు అయోమయ నివృత్తి పేజీ మల్లవరం చూడండి.
ఆలవెల్లి పాత మల్లవరం (గొల్లప్రోలు మండలం)
ఆలవెల్లి పాత మల్లవరం తూర్పు గోదావరి జిల్లా గొల్లప్రోలు మండలం లోని గ్రామము...
http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14
ఇదే పేరుతో మరి కొన్ని గ్రామాలున్నాయి. వాటి లింకులకొరకు అయోమయ నివృత్తి పేజీ మల్లవరం చూడండి.
యోగివేమన (1947 సినిమా)
యోగి వేమన ఒక చక్కటి చలనచిత్రం. ఈ చిత్రంలో వేమన పాత్రధారి ప్రముఖ నటుడు చిత్తూరు నాగయ్య. ఈ చిత్రంలో నాగయ్య నటన ఆయనకు ఎంతో పేరు ప్రఖ్యాతులను తెచ్చి పెట్టింది. వేమన ఎల్ల ఉంటాడో తెలియని తెలుగు ప్రజ, నాగయ్యలో వేమనను చూసుకుని పులకించిపొయారు. నాగయ్య నటనతో పాటు కె వి రెడ్డి దర్శకత్వ ప్రతిభ ఈ చిత్రానికి వన్నె తెచ్చింది. 1947వ సంవత్సరములో దేశానికి స్వతంత్రము వచ్చిన వెంటనే విడుదలయిన చిత్రాలలో ఇది ఒకటి. ఈ చిత్రంలో నాగయ్య నటన ఒక ఎత్తు, ఆయన పాడిన పాటలు పద్యాలు ఒక ఎత్తు. తన అద్భుతమైన గాత్రంతో నాగయ్య వేమన పద్యాలను చక్కగా గానం చేసి ప్రేక్షకులను ఎంతగానో అలరించారు. ఆ పాటలు ఇప్పటికి "క్లాసిక్స్"గా పరిగణింపబడుతున్నాయి.01. అందాలు చిందేటి నా జ్యోతి ఆనందమొలికేటి నా జ్యోతి - నాగయ్య
02. ఆపరాని తాపమాయెరా పాలేందుమౌళి ప్రాపుగోరి - ఘంటసాల, ఎం.వి. రాజమ్మ
03. ఇదేనా ఇంతేనా జీవిత సారము ఇదేనా.. అంతులేని జీవన - నాగయ్య
04. కనుపించుమురా మహదేవా కనులారా నిను కాంచి - నాగయ్య
05. చదివియు వ్రాసియు తెలియగలరు చావు తెలియలేరు (పద్యాలు) - నాగయ్య
06. జీవహింస మానండి జీవుల మీవలె ప్రేమించండి - నాగయ్య
07. తరుహీన జలహీన నిర్జీవ నిర్వేల మరుభూమి (పద్యాలు ) - నాగయ్య
08. తడవాయె ఇక లేవరా పోపోరా స్వామి తడవాయె - ఎం.వి. రాజమ్మ
09. తడవాయె ఇక లేవరా పోపోరా స్వామి తడవాయె - నాగయ్య
10. మాయను పడకే మనసా సాయము కలిమి సతమని నమ్మి - బెజవాడ రాజారత్నం
11. వదలజాలరా నా వలపుదీర్పరా నిన్ను వదలజాలరా మనసారా - నాగయ్య
12. వచ్చేపోయే తాడిలోన కోతి ఉన్నాది కోతిమూతిలోన - బేబి కృష్ణవేణి బృందం
13. వెలదులార ముదముమీర నలుగిడ రారే - బృందం
14. సేవకజన శుభకారి భవనాశ చంద్రమకుట చర్మాంభరధారి - ఎం.వి. రాజమ్మ
యోగివేమన(1988 సినిమా)
నేపథ్యగానం - యస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం,పి.సుశీల,యస్.జానకి
యోగి వేమన
వేమన గురించిన వివిధ వ్యాసాల లింకులు
పల్నాటి యుద్ధం (1947 సినిమా)
01. ఈ కుహూ రాత్రి నారాజు వేంచేయునా నా జీవితము - ఎస్. వరలక్ష్మి
02. ఎవరివయా దేవా నీవెవరివయా దేవా ఎవరివయా - పి. కన్మాంబ
03. ఓహొ చారుశీలా ఓహో హో వీరబాల విరాళి తీర్పవే - అక్కినేని, ఎస్. వరలక్ష్మి
04. ఓహొ భారతయువతి త్యాగవతీ - సుసర్ల దక్షిణామూర్తి
05. చందమామా ఓ చందమామా ఒక్క ఘడియాగుమా ఒకటే ఒక - ఎస్. వరలక్ష్మి
06. చూతము రారయ్యా చెన్నయ్యను - ఘంటసాల, అక్కినేని, సుందరమ్మ, ప్రయాగ బృందం
07. తీరిపోయెనా మాతా నేటికి నీతో రుణానుబంధము తీరిపోయెనా - ఘంటసాల కోరస్
08. తానా పంతము నాతోనా గ్రామాల పాటి నాగమకు సాటి - కన్నాంబ
09. తెర తీయగ రాదా దేవా తెర తీయగ రాదా .. తనవారు పెరవారు - ఘంటసాల, కన్నాంబ
10. నేడే నిజమురా నీ రేపు రాదురా ఏలగ రారా సుఖడోలలో - సుందరమ్మ
11. మేత దావని..మాచర్ల అడవులు మడుగులు - ఘంటసాల, అక్కినేని, సుందరమ్మ, ప్రయాగ బృందం
12. రణములో తొడగొట్టి (సంవాద పద్యాలు) - ఎస్. వరలక్ష్మి, అక్కినేని
రత్నమాల (సినిమా)
రత్నమాల సినిమా భానుమతి, ఆమె భర్త పి.ఎస్.రామకృష్ణారావు స్థాపించిన భరణీ పిక్చర్స్ వారి తొలి చిత్రం. 1948లో రత్నమాల చలనచిత్రం విడుదలైంది.
సినిమా కథలో మానవ బంధాల విషయంలో చేసిన పొరపాట్ల వల్ల సినిమా పత్రికల విమర్శలు ఎదుర్కొంది. ముఖ్యంగా కథానాయికను చిన్నతనం నుంచి అమ్మా, అమ్మా అంటూ పిలిచిన పిల్లాడికే ఇచ్చి పెళ్లిచేసే సన్నివేశాలు రావడాన్ని కొందరు విమర్శకులు వ్యతిరేకించారు.
సక్కుబాయి (సినిమా)
ఇదే కాక సతీ సక్కుబాయి అనే పేరుతో సినిమాలు 1954 లోను, 1965లోను వచ్చాయి.
సక్కుబాయి 1935లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. భరణీ పిక్చర్స్ పతాకంపై దాసరి కోటిరత్నం నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి బి.వి.రామానందం దర్శకత్వం వహించారు. ఈ చిత్రంలో దాసరి కోటిరత్నం, తుంగల చలపతిరావు, కపిలవాయి రామనాధ శాస్త్రి నటించారు.
సంపూర్ణ రామాయణం
ఈ విషయానికి సంబంధించిన లింకులు
సంపూర్ణ రామాయణం (1936 సినిమా)
సంపూర్ణ రామాయణం 1936లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. ఎస్.బి.నారాయణ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో నాగభూషణం, పుష్పవల్లి నటించారు.
ఎర్రచందనం
ఎర్ర చందనం అత్యంత విలువైన కలప : దీన్ని ఎర్ర బంగారం అని కూడా అంటారు.ఎర్ర చందనం (ఆంగ్లం Red sandalwood) చెట్టు వృక్ష శాస్త్రీయ నామం Pterocarpus santalinus. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ లో తప్ప మరెక్కడా పెరగదు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో కూడా కేవలం నాలుగు జిల్లాలలో మాత్రమే పెరుగుతుంది. చిత్తూరు, కడప, కర్నూలు, నెల్లూరు జిల్లాలలో విస్తరించి వున్న నల్లమల అడవులలో మాత్రమే ఈ ఎర్ర చందనం చెట్లు పెరుగుతాయి. ఈ చెట్టు కలపతో చేసే వాయిద్యాన్ని జపాన్ లో సంగీత సాధనం గా ఉపయోగిస్తారు. ఆ సంగీత సాధనం ప్రతి ఇంటిలో ఉండటం వాళ్ళ ఆచారం. దీని కలప పొట్టుని కలర్ ఏజెంట్ గా వాడతారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ కలప ఎగుమతి చేయడాన్ని నిషేధించింది. అయిననూ దీనికి చాలా విలువ ఉండటచే కొంతమంది దొంగతనంగా ఎగుమతి (స్మగ్లింగ్) చేస్తుంటారు.
దీనికి విదేశాలలో అత్యధిక విలువ వున్నందున ప్రాణాలకు తెగించి ఈ కలపను దొంగ రవాణా చేసి ఇతర దేశాలకు తరలించి కోటాను కోట్ల రూపాయలను సంపాదిస్తున్నారు స్మగలర్లు. ఈ విధంగా లక్షల కోట్ల విలువైన ఎర్ర చందనం విదేశాలకు తరలి పోతున్నది.
ఇదివరకు జపాన్దేశం ఎర్రచందనాన్ని ఎక్కువగా దిగుమతి చేసుకునేది. ఈ కలపతో వారు బొమ్మలు, సంగీతపరికరాలు తయారు చేసుకునేవారు. ఇప్పుడు చైనాదేశం ఎక్కువగా దిగుమతి చేసుకుంటున్నది. వీరు ఈ కలపను బొమ్మలు, సంగీత పరికరాలు, వాస్తు సంబంధపరికరాలు వంటి వాటికి ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈ కలపతో చేసిన వస్తువు తమఇంటిలో వుంటే అంతా కలిసి వస్తుందని వీరి నమ్మకం. దీని నుండి వయాగ్రా కూడా తయారు చేస్తారు. అంతే గాక దీని నుండి సుగంధ ద్రవ్యాలు, మందులు, నకిలీ రుద్రాక్షలు ఇలా అనేక రకాల ఉత్పత్తులు చేస్తున్నారు.
ఈ కలప దొంగ రవాణాదారులు తమ ప్రాణాలు పోయినా .. అటవీ శాఖ సిబ్బందిని చంపైనా తమ కార్య కలాపాలను సాగిస్తున్నారు. ఈ నాలుగు జిల్లాలలో ఈ దొంగ రవాణ విషయంలో కొన్ని వేల వాహనాలు పట్టుబడ్డాయి. అలాగే కొన్ని వేలమందిని కూడా నిర్భంధించారు. అయినా దొంగరవాణాను అరికట్టలేకపోతున్నారు. అటవీశాఖ సిబ్బంది పై దాడులకు సైతం తెగబడుతున్నారు. ఒక ఎర్రచందనం దుంగను కొట్టి తమ స్థావరానికి చేర్చడానికి ఒక్క కూలికి ఒక్కరాత్రి సమయం పడుతుంది. అంత మాత్రానికే ఆ కూలీకి కొన్ని వేలరూపాయలు ముట్ట జెప్పుతారు స్మగ్లర్లు. దాని వలన వారు లక్షల రూపాయలు సంపాదిస్తున్నారు. అత్యధిక ఆదాయం వున్నందునే కూలీలు ఎంతటి ధారుణానికైనా తెగ బడుతున్నారు. పట్టుబడి అటవీశాఖ వారి గోదాముల్లో నిల్వ వున్న ఎర్రచందనం విలువ కొన్ని లక్షలకోట్ల విలువ వుంటుంది. ఇక కను గప్పి విదేశాలకు తరలి పోయిన ఎర్ర చందనం విలువ ఎంత వుంటుందో ఊహాతీతమే.
edffaf
వినోదరాయునిపాలెము
వినోదరాయునిపాలెము, ప్రకాశం జిల్లా, నాగులుప్పలపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామము. ఎస్.టి.డి కోడ్: 08593.
పూర్వం నోరుతిరగని వాళ్ళు ఈగ్రామాన్ని 'ఎనిద్రోడిపాలెం'అనేవారు.
చేజర్ల 3 కి.మీ, తిమ్మసముద్రం 3 కి.మీ, కనుపర్తి 4 కి.మీ, అమ్మనబ్రోలు 5 కి.మీ, రాపర్ల 5 కి.మీ.
దక్షణాన కొత్తపట్నం మండలం, ఉత్తరాన చినగంజాము మండలం, పశ్చిమాన ఒంగోలు మండలం, పశ్చిమాన మద్దిపాడు మండలం.
కీ.శే.టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులుగారి స్వస్థలమైన ఈ గ్రామములో, వారి 146వ జయంతి సందర్భంగా, 2017,ఆగష్టు-23న, ఈ పాఠశాల ఆవరణలో, నూతనంగా నెలకొల్పిన వారి కాంస్య విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించినారు. [7]
ఈ పంచాయితీ గ్రామములో 500 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. ఇక్కడ యానాదులకు కాలనీ కట్టించారు.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీ ఉన్నం రవిబాబు సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. వీరు 2016, డిసెంబరు-27న పదవిలో ఉండగానే, అనారోగ్యంతో హైదరాబాదులోని ఆసుపత్రిలో, చికిత్స పొందుచూ కన్నుమూసినారు. అనంతరం శ్రీ తోట శ్రీనివాసరావు, ఈ గ్రామ సర్పంచిగా పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టినారు. [3],[4]&[6]
వినోదరాయనిపాలెం గ్రామంలోని పల్లెపాలెంలో ఐదు లక్షల రూపాయల అంచనా వ్యయంతో, నూతనంగా నిర్మించనున్న ఈ ఆలయానికి, 2017, మార్చి-14వతేదీ సోమవారంనాడు వేదపండితుల ఆధ్వర్యంలో, శంకుస్థాపన కార్యక్రమం, శాస్త్రోక్తంగా నిర్వహించారు. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం మరియు హిందు ధర్మ పరిరక్షణ ట్రస్ట్ - సమరసత సేవా ఫౌండేషన్ సంయుక్త ఆధ్వర్యంలో, గ్రామస్థుల సహకారంతో ఈ కార్యక్రమం చేపట్టినారు. [5]
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
ఆంధ్ర కేసరి టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు జన్మస్థలం. వారు చిన్నప్పుడు కొన్నాళ్ళు ఈ గ్రామంలోనే నివసించారు. వారి ఇంట్లో ఇప్పుడు ఆయన స్నేహితుడు శ్రీ నడిపినేని వెంకటప్పయ్య మనుమడు శ్రీ నడిపినేని రామారావు నివసించుచున్నారు. ప్రకాశం పంతులు గారి విగ్రహం కూడా ఉంది. [2]
రాష్ట్రప్రభుత్వ సలహాదారు శ్రీ పరకాల ప్రభాకర్, ఈ గ్రామాన్ని ఆకర్షణీయ గ్రామం గా తీర్చిదిద్దటానికై, ఈ గ్రామాన్ని దత్తత తీసుకున్నారు. [6]
[2] ది హిందు దినపత్రిక, 2011,సెప్టెంబరు-27. 
[3] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014,జూలై-14; 2వపేజీ.
[4] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2016,డిసెంబరు-29; 2వపేజీ. 
[5] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2017,మార్చి-14; 1వపేజీ.
[6] ఈనాడు ప్రకాశం; 2017,ఆగష్టు-10; 15వపేజీ.
[7] ఈనాడు ప్రకాశం; 2017,ఆగష్టు-24; 11వపేజీ.
సాక్షి రంగారావు
సాక్షి రంగారావు (సెప్టెంబర్ 15, 1942 - జూన్ 27, 2005) పూర్తి పేరు రంగవఝుల రంగారావు. గుడివాడ వద్ద నున్న కొండిపర్రు గ్రామం ఈయన స్వస్థలం. తల్లిదండ్రులు రంగనాయకమ్మ, లక్ష్మినారాయణ. ఈయన నటించిన మొదటి సినిమా 1967లో విడుదలైన బాపూ-రమణల సాక్షి. మొదటి చిత్రం పేరు తన ఇంటిపేరు అయిపోయింది. దాదాపు 800 సినిమాలలో నటించారు. బాపు, కె.విశ్వనాథ్, వంశీ తమ సినిమాలల్లో ఎక్కువగా తీసుకొనే వారు. రంగారావు గారికి ఇద్దరు కుమారులు ఒక్క కుమార్తె. ఈయన చిన్న కుమారుడు సాక్షి శివ కూడా నటుడే. ఆయన సుమారు 450 సినిమాల్లో నటించాడు.. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో స్టెనోగ్రాఫర్ గా పనిచేసేటప్పుడే ఆయన కిష్టమైన నాటకరంగంలో విరివిగా పాల్గొనేవాడు. మొదట్లో ఆర్తితో నిండిన పాత్రల్లో నటించినా, సిరివెన్నెల, స్వర్ణకమలం, ఏప్రిల్ 1 విడుదల, జోకర్ మొదలైన సినిమాల్లో చేసిన పాత్రలు ఆయన్ను హాస్యనటునిగా ప్రాముఖ్యం కల్పించాయి.
ఆయన నటించిన చివరి సినిమా కె.విశ్వనాథ్ దర్శకత్వం వహించిన స్వరాభిషేకం. 2005, మే 5 వతేదీన గురజాడ వారి నాటకం కన్యాశుల్కం (నాటకం)లో గిరీశం పాత్రకు ఆయన రిహార్సల్ చేస్తుండగా గుండెనొప్పితో కుప్పకూలిపోయాడు. హాస్పిటల్కు తరలించిన తరువాత తుదిశ్వాస విడిచారు. ఆ నాటకంలో ఆయనకది డ్రీమ్ రోల్ అని తరచూ చెబుతూ ఉండేవారు.
చక్కెర వ్యాధి ముదిరి మూత్రపిండాలు పాడయిపోవడంతో చెన్నై వైద్యశాలలో జూన్ 27, 2005 రోజున 63 యేళ్ళ వయసులో మరణించారు.
విశ్వమోహిని
విశ్వమోహిని వై.వరదరావు దర్శకత్వం వహించి నటించిన 1940 సంవత్సరంలో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ప్రేమ త్రికోణం కథతోబాటు ఈ చిత్రం ద్వారా ఆనాటి కాలంలో సినిమా రంగంలోని సాధకబాధకాలను, తారల స్థితిగతులను, నిర్మాత, దర్శకుల అలవాట్లను కళ్ళకు కట్టినట్లు తెరకందించారు. దీనిలో వై.వి.రావు హీరోగా, బళ్ళారి లలిత హీరోయిన్ గా నటించారు.
పద్మనాభం నడిపే ఒక ఫైనాన్స్ కంపెనీనుండి పురుషోత్తం (వై.వి.రావు) కొంత సొమ్మును మోసంతో సంపాదిస్తాడు. ఆ సొమ్ముతో తన కూతురు హేమలతను లక్షాధికారిణి విశాలాక్షమ్మ (రాజారత్నం) కొడుకు మోహనరావుకు ఇచ్చి పెళ్ళి చేయాలని అతని ఉద్దేశం. ఈ మోసం కారణంగా పేదవాడైన పద్మనాభం కూతురు సుశీల (లలితాదేవి) "విశ్వమోహిని" అనే పెద్ద సినిమానటి అవుతుంది. విశాలాక్షమ్మ సోదరుడు పశుపతి అనే సినిమా నిర్మాత సుశీలను విశాలాక్షమ్మకు పరిచయం చేస్తాడు. విశాలాక్షమ్మ కొడుకు మోహనరావు సుశీలను ప్రేమిస్తాడు. అయితే కుర్రవానికి ఉద్యోగం వస్తేనే తన కూతురును ఇచ్చి పెళ్ళి చేస్తానని పద్మనాభం షరతు విధిస్తాడు. మోహనరావును వదిలేయడానికి ఒప్పుకొంటే తను చాలా డబ్బు ఇస్తానని సుశీలకు హేమలత చెబుతుంది కాని సుశీల అందుకు ఒప్పుకోదు. తనకు ఉద్యోగం వచ్చినట్లుగా నాటకమాడి మోహనరావు సుశీలను పెళ్ళి చేసుకొంటాడు.
ఆదివారం ఆడవాళ్లకు సెలవు
ఆదివారం ఆడవాళ్ళకి సెలవు 2007 లో రాజా వన్నెంరెడ్డి దర్శకత్వంలో వచ్చిన సినిమా. ఇందులో శివాజీ, సుహాసిని, కోవై సరళ, బ్రహ్మానందం, వేణుమాధవ్, కృష్ణభగవాన్, కొండవలస,తెలంగాణా శకుంతల, అభినయశ్రీ, గీతాసింగ్, సురేఖావాణి ముఖ్యపాత్రలు పోషించారు.
బృందావన్ అపార్టుమెంట్‌లో పని మనిషి రాములమ్మ (కోవై సరళ). అదే అపార్టుమెంట్‌లో వేణు (వేణుమాధవ్), బాపినీడు (ధర్మవరపు), రాంబాబు (కృష్ణ భగవాన్), ఆనందరావు (శివాజీ) తదితరులు కాపురం ఉంటారు. ఇంట్లో పనీ, బయటిపనీ కూడా ఆడవాళ్లే చేయాలనుకునే మనస్తత్వం వారిలో కొందరిది. ఆనందరావు మాత్రం ఇంట్లో భార్యకు తోడుగా పనులు చేస్తుంటాడు. మగాళ్ల ఆలోచనా తీరు మార్చడానికి రాములమ్మ చెప్పిన బాటలో ఆడవాళ్లందరూ నడుస్తారు. వాళ్లు కోరినట్టు ఆదివారం ఆడవాళ్లకు సెలవు దొరికిందా? లేదా అన్నదే కథాంశం.
ఐపాడ్
ఐపాడ్ (iPod) ఆపిల్ ఇన్‌కార్పొరేటెడ్ డిజైన్ చేసి మార్కెట్ చేస్తున్న పోర్టబుల్ మీడియా ప్లేయర్‌ల బ్రాండు. ఆపిల్ 2001 లో ఐపాడ్ బ్రాండు మీడియా ప్లేయర్లను విడుదల చేసింది. ఆక్టోబరు 2005 నాటికి, ఈ ప్రాడక్టుల వరుసలో వీడియో చూపించగలిగే ఐపాడ్ (5వ తరము), చిన్న ఐపాడ్ నేనో,డిస్ప్లే లేని ఐపాడ్ షఫుల్. ఫుల్ సైజు ఐపాడ్ లో మల్టీమీడియా (ఆడియో,వీడియో,టెక్స్ట్) ఒక ఇంటర్నల్ హార్డ్ డ్రైవు మీద ఉండగా, ఐపాడ్ నేనో, ఐపాడ్ షఫుల్ ఫ్లాష్ మెమొరీని వాడును. చాలా డిజిటల్ మ్యూజిక్ ప్లేయర్స్ లాగే ఐపాడ్ లు కూడా ఎక్సటర్నల్ మాస్ స్టోరేజ్ డివైస్ (యు ఎస్ బి మాస్ డివైస్ ) లుగా ఉపయోగ పడతాయి. జనవరి 2007 లో ఆపిల్ ఐపాడ్, సెల్ ఫోన ల మిశ్రమమైన ఐఫోన్ ను విడుదల చేసింది.
ఆపిల్ ఐట్యూన్స్ సాఫ్ట్ వేర్ మ్యూజిక్ ను (ఐపాడ్) డివైస్ ల లోకి బదిలీ చెయ్యడానికి ఉపయోగ పడును. ఐట్యూన్స్ ఒక యూజర్ (user) దగ్గర ఉన్న మొత్తము మ్యూజిక్ లైబ్రరీని (అన్ని పాటల సముదాయము) యూజర్ కంప్యూటర్ లో ఉంచుతుంది. ఫొటో లు,వీడియో లు, ఆటలు (వీడియో గేమ్స్), కేలండర్లను కూడా భద్రపరుస్తుంది.
చరిత్ర మరియు డిజైన్
ఐపాడ్ లైన్ ఆపిల్ యొక్క "డిజిటల్ కేంద్రం" వర్గం నుండి వచ్చింది, కంపెనీ వ్యక్తిగత డిజిటల్ పరికరాల పెరుగుతున్న మార్కెట్ కోసం సాఫ్ట్వేర్ రూపొందించడం ప్రారంభించారు. డిజిటల్ కెమెరాలు,camcorders మరియు నిర్వాహక పరికరాలు బాగా అమ్మబడుతున్నా వాడుటకు కష్టంగా వుండేవి. ఆపిల్ కంపెనీ కొత్త దానిని స్వంతంగా అభివృద్ధి చేయాలని నిర్ణయించుకుంది. CEO స్టీవ్ జాబ్స్ ఆదేశంమెరకు ఆపిల్ యొక్క హార్డ్వేర్ ఇంజనీరింగ్ చీఫ్ జోన్ రూబిన్స్టెన్ నాయకత్వంలో హార్డ్వేర్ ఇంజనీర్లు టోనీ ఫాడెల్ మరియుమైకేల్ ధ్యూహీ, మరియు డిజైన్ ఇంజనీర్ జోనాథన్ ఐవ్ తయారు చేశారు.
ఆకాశ వీధిలో
విమానం హైజాకింగ్ ఇతివృత్తంగా తీయబడిన సినిమా ఇది.
గంతవారిపాలెం
"'గంటా వారి పాలెం ", గుంటూరు జిల్లా, శావల్యాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.ఈ గ్రామము వినుకొండ మరియు నరసరావు పేట అను పట్టణములకు మధ్య గలదు.ఈ గ్రామము గుంటూరు జిల్లాలోని వినుకొండ నియొజక వర్గంలో శావల్యాపురం మండలములో గలదు. ఈ గ్రామములో అనేక రకాల కులాల వారు అనేక రకాల మతాల వారు కలసి మెలసి జీవిస్తున్నారు.శాసన సభ్యులు పేరు శ్రీ జి.వి. ఆంజనేయులు.ఈ గ్రామములో అనేక రకాల పంటలు వేస్తారు.ముఖ్య పంట వరి, ఇంకా ప్రత్తి, మిరప (మిర్చి), వంగ, కాకర, బీర, మొక్కజొన్న, మినుములు, జొన్నలు, పెసర మొదలగు పంటలను పండిస్తారు.ఇక్కడ పశు సంపదకు లోటు లేదు.ఈ గ్రామములో రోజు అనేక వేల లీటర్ల పాలను విక్రయిస్తారు. ఈ గ్రామములో రెండు రాముల వారి స్వామి గుడులు ఉన్నాయి. ఒక వినాయక స్వామి గుడి ఉంది.ఒక ఆంజనేయ స్వామి గుడి ఉంది.ఆ గుడిలో ప్రతి సవత్సరం వైభవంగా శ్రీ ప్రసన్నాంజనేయ స్వామి వారి తిరునాళ్ళ జరుగును.
ఇంకా ఇక్కడ ఒక అంకమ్మ తల్లి గుడి ఉంది.ఇంకా ఒక అద్దంకమ్మ గుడి ఉంది. మరియు ఒక గంగమ్మ తల్లి గుడి ఉంది. ఇంకా ఒక శివాలయం నిర్మాణంలో ఉంది. వీటితో పాటు రెండు చర్చిలు ఈ గ్రామములో కొలువై ఉన్నాయి.ఈ గ్రామము అనేక కళలలు ప్రసిద్ధి.ఇక్కడ ఒక ఎమ్.పి.యు.పి పాఠ శాల గలదు.ఇక్కడ ఇంకా రెండు అంగనవాడి కేంద్రాలు గలవు. ఈ గ్రామములో సుమారు 1800 మంది జనాభా ఇంకా 600 గడపలు గలదు.ఇక్కడ అక్షరాస్యతా శాతం సుమారు 70 %.ఈ గ్రామములో పెద్ద కాలువ ప్రవహించుచున్నది. ఆ కాలువ నుండి సమృద్ధిగా నీరు లభించుచున్నది. ఆ నీటిని పంట పొలాలకు వాడుతున్నారు. ఈ గ్రామములో ఒక కరెంటాఫీసు గలదు.
ఎం.ఆర్‌.రాధా
మద్రాసు రాజగోపాల రాధాకృష్ణన్ ప్రముఖ తమిళ సినిమా మరియు రంగస్థల నటుడు. ప్రముఖ దక్షిణ భారతీయ నటి అయిన రాధిక తండ్రి. ఈయన 1967లో తన సహనటుడు, ఆ తరువాత తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి అయిన ఎం.జి.రామచంద్రన్ పై కాల్పులు జరిపి జైలుకెళ్లాడు.
రాధ, 1907, ఫిబ్రవరి 21న తిరుచ్చిలో జన్మించాడు. చిన్నతనంలోనే తినటానికి మరో చేప ముక్క ఇవ్వనందున తల్లితో గొడవపడి రాధా ఇల్లువదిలి పారిపోయాడు. రంగస్థల నటుడై 5000కు పైగా నాటక ప్రదర్శనలిచ్చాడు. 10వ ఏట ప్రారంభమైన చిన్నచితకా వేషాలేసి, చివరికి ఆయన్నే దృష్టిలో పెట్టుకొని నాటకాలు వ్రాసే స్థాయికి ఎదిగాడు.
రాధా రక్త కన్నీరు నాటకం విజయవంతమవడంతో పేరు సంపాదించుకున్నాడు. ఈ నాటకాన్నే సినిమాగా తీసినప్పుడు అందులో కూడా అద్భుతంగా నటించి అగ్రతారగా ఎదిగాడు. ఈ సినిమా ఈయనకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు, పురస్కారాలను సంపాదించి పెట్టింది. ఇటీవలి రక్తకన్నీరు సినిమాను కన్నడలో ఉపేంద్ర పునర్నిర్మించాడు. రక్తకన్నీరులో రాధా నటనను దేవానంద్, అమితాబ్ బచ్చన్ వంటి అనేక మంది నటులు భారతీయ సినీ చరిత్రలోనే అత్యద్భుతమైన నటనగా కొనియాడారు. ఈ నటనను మరే నటుడు అనుకరించలేడని అన్నారు.
అలా
ఓ నలుగురు యువకులు. అందరూ స్నేహితులే. మరో పక్క నాయకానాయికలు. వీళ్లంతా విడివిడిగా తీసుకున్న నిర్ణయాలు ఆ రాత్రి వారి జీవితాల్లో ఎంతటి తుపాను రేపాయన్నదే అసలు కథ. చీకటిపడ్డప్పటి నుంచి తెల్లారే వరకూ వాళ్ల మధ్య చోటు చేసుకున్న పరిణామాలతో సాగుతుందీ చిత్రం.
పెదపాలెం (దుగ్గిరాల మండలం)
పెదపాలెం, గుంటూరు జిల్లా, దుగ్గిరాల మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 522 305., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08644.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
ఆంధ్రా బ్యాంకు:- ఫోన్ నం. 08644/275237.
ఈ గ్రామములో ఎన్.టి.అర్. సుజల స్రవంతి పథకం క్రింద నిర్మించిన శుద్ధినీటి కేంద్రాన్ని, 2015,సెప్టెంబరు-24వ తేదీనాడు ప్రారంభించెదరు. కీ.శే.గోగినేని వెంకటకృష్ణారావు ఙాపకార్ధం, ఆయన భార్య శ్రీమతి దుర్గాంబ, కుమారుడు, ప్రవాసాంధ్రుడు శ్రీ వెంకటరామకృష్ణప్రసాదు, మూడున్నర లక్షల రూపాయల వితరణతో, ఈ కేంద్రాన్ని నిర్మించారు. [3]
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి పుతుంబాక బ్రమరాంబ, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]
వరి, అపరలు, కాయగూరలు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు[1] ఈనాడు గుంటూరు; 2013,జులై-18; 8వపేజీ.
[2] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ; 2013,జులై-22
[3] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ; 2015,సెప్టెంబరు-24; 5వపేజీ.
ఇదే పేరుగల మరికొన్ని గ్రామాల లింకులకోసం పెదపాలెం చూడండి
కాకర్లమూడి (వేమూరు మండలం)
కాకర్లమూడి, గుంటూరు జిల్లా, వేమూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము. 
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
1) చదలవాడ
2) కుచ్చెళ్ళపాడు
3) చెముడుబాడు పాలెం
4) వరహపురం
5) చక్రాయపాలెం
6) జంపని
1) వేమూరు
2) కొల్లూరు
3) కొల్లిపర
4) చుండూరు
5) తెనాలి
తెనాలి నుండి కుచ్చెళ్ళపాడు వెళ్ళవలసిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర రవాణా సంస్థ బాస్సులు అన్ని వయా కాకర్లమూడి నుంచి కుచ్చెళ్ళపాడు వెళ్లును మరియు ఆటోమొబైల్ సౌకర్యాలున్నాయి.
కాకర్లమూడిలో ప్రభుత్వ ఏలిమెంటరీ స్కూల్ ఉంది. దాని నిర్మాణం శ్రీ ముద్దాభక్తుని సుబ్బారావుగారు చదలవాడ పంచాయితీ సర్పంచ్ గా ఉన్నప్పుడు జరిగింది. అప్పటికింకా కాకర్లమూడి గ్రామపంచాయితీ ఏర్పాటుకాలేదు. కాకర్లమూడి గ్రామము కూడా చదలవాడ గ్రామపంచాయితీలో ఉండేది1) వరి
2) జొన్న
3) మొక్కజొన్న
4) మినుములు
వ్యవసాయం,వ్యవసాయ ఆధారిత వృత్తులు మరియు సాప్ట్ వేర్ ఉద్యోగులకు నిలయం
కీ.శే.చందు దశరథరామయ్య:- వీరు ప్రసిద్ధ వామ పక్ష నాయకులు మరియు సంగీతదర్శకులు. వీరి వర్ధంతిని ఈ గ్రామంలో, 2016,మే-10న ఘనంగా నిర్వహించారు. [4]
శ్రీ కాకర్లమూడి నాగేశ్, అమెరికాలోని ఫ్లోరిడాలో, 40 సంవత్సరాలనుండి సాఫ్ట్ వేర్ ఉద్యోగం చేస్తున్నారు. వీరు హైదరాబాదులో పుట్టి పెరిగినారు. వీరి తండ్రి కాకినాడలో పుట్టి పెరిగినారు. శ్రీ కాకర్లమూడి నాగేష్ గారి కుమర్తె మహిమ, ఉన్నత చదువులు చదివి, అమెరికాలో ఒక బహుళజాతి సంస్థలో ఉద్యోగం చేస్తోంది. ఈమె తన ఇంటి పేరుగా ఉన్న గ్రామం గురించి తెలుసుకోవాలని, ఆరు సంవత్సరాలనుండి గూగుల్ లో శోధించింది. సంక్రాంతికి హైదరాబాదులోని తమ బంధువుల ఇంటికి వచ్చిన ఆమె, వారి సాయంతో, చివరికి, ఈ గ్రామానికి, 2016,జనవరి-16న చేరుకుని మురిసిపోయింది. తమ ముత్తాతలు ఆ గ్రామంలో ఉండేవారనీ, వారి ద్వారానే తమకు ఆ ఇంటి పేరు వచ్చినదని తెలుసుకుని మహదానందం చెందినది. గ్రామమంతా కలియతిరిగినది. పల్లె చిత్రాన్ని స్వయంగా ఫొటోలు తీసుకొన్నది. తన తండ్రి పేరు నాగేష్ అనీ, ఆయన తండ్రిపేరు రామకృష్ణమూర్తి అనీ, ఆయన తండ్రి రామచంద్రయ్య అనీ, అయన తండ్రి వెంకటరామయ్య అనీ, వారి వివరాలను గ్రామస్థులకు, సగం ఆంగ్లంలోనూ, సగం తెలుగులోనూ గుర్తుచేసే ప్రయత్నం చేసింది. [4]
[2] ఈనాడు గుంటూరు రూరల్; 2014,డిసెంబరు-18; 9వపేజీ.
[3] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ; 2015,ఆగస్టు-20; 36వపేజీ.
[4] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ/వేమూరు; 2016,మే-11; 1వపేజీ.
కృష్ణా జిల్లా, పెడన మండలానికి చెందిన గ్రామముకోసం కాకర్లమూడి చూడండి.
సత్యభామ (1981 సినిమా)
సత్యభామ, సత్రాజిత్తు అనే రాజు కుమార్తె. ఈమెను కృష్ణునికి ఇచ్చి పరిణయం చేస్తాడు. సత్యభామ,భూదేవి అంశతో జన్మించడం వల్ల నరకాసుర వధకు కారకురాలు అయ్యింది.
జాంబవతి
రామాయణం నాటి జాంబవంతుడి పెంపుడు కుమార్తె జాంబవతి. జాంబవంతుడు తనకు దొరికిన శమంతకమణి జాంబవతికి బహూకరిస్తాడు. జాంబవంతుడిని 28 రోజుల యుధ్ధంలో ఓడించి, జాంబవతిని చేపడతాడు శ్రీకృష్ణుడు. ఈమె శ్రీకృష్ణుని ఎనిమిదుగురు భార్యలలో ఒకతే. ఈమె గొప్ప వీణా విద్వాంసురాలు.
జాంబవతికి పది మంది కుమారులు. వారిలో పెద్దవాడు సాంబుడు. ఆ తరువాత వారు సుమిత్రుడు, పురుజితుడు, సత్యజితుడు, సహస్రజితుడు, విజయుడు, చిత్రకేతు, వసుమంతుడు, ద్రవిడ మరియు కృతు. జాంబవంతీ పుత్రులపై కృష్ణునికి ప్రత్యేక అభిమానమున్నది.
శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు జాంబవతీ ఇతివృత్తం ఆధారంగా సంస్కృతములో జాంబవతీ కళ్యాణము అనే కావ్యాన్ని రచించాడు.
ఒక్కడున్నాడు
ఒక్కడున్నాడు 2007 లో చంద్రశేఖర్ యేలేటి దర్శకత్వంలో వచ్చిన సినిమా. ఇందులో గోపీచంద్, నేహ జుల్కా ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు.
ఐతే మరియు అనుకోకుండా ఒక రోజు లాంటి సినిమాలను అందించిన ఈ చిత్ర దర్శకుడు తన పాత చిత్రాల సహజత్వాన్నించి కొంత బయటకు వచ్చి పూర్తి కమర్షియల్ చిత్రంగా దీనిని తయారు చేసారు.
వెంకటేశ్వరా బ్యాంక్ పెట్టిన సుమన్ దాన్ని చాలా వృద్ధిలోకి తెస్తాడు. కానీ కొందరు బ్యాంక్ డైరెక్టర్ల మోసం వలన బ్యాంక్ దివాళా తీస్తుంది. ఇవేమీ తెలియని అతని కొడుకు కిరణ్ (గోపీచంద్) విదేశాల్లో హాయిగా జల్సా చేస్తుంటాడు. అతని క్రెడిట్ కార్డులన్నీ ఒక్కసారిగా పనిచేయడం మానేయడంతో తండ్రికి ఫోన్ చేస్తాడు. మాట్లాడుతున్న తండ్రి గొంతులో భయాన్నీ వణుకునీ గమనించి అనుమానంతో వెంటనే ఇండియాకు బయలుదేరుతాడు. ఇండియాలో అడుగుపెట్టిన కిరణ్ తండ్రిని పోలీసులు అరెస్ట్ చేసి తీసుకెళ్ళడం జనం తండ్రిని తిట్టుకోవడం చూస్తాడు. తండ్రిని బెయిల్ మీద బయటకు తెచ్చి బ్యాంక్ ఖాతాదారులకు డబ్బు తిరిగిచ్చేయాలని తండ్రితో ఆలోచిస్తాడు. సెంట్రల్ మినిస్టర్ పి.ఏ. (తనికెళ్ళభరణి) ఒకతను బ్యాంకులనుండి 100 కోట్ల రుణం ఇప్పించగలడని తండ్రి చెప్పడంతో అతని వద్దకు వెళతారు తండ్రీ కొడుకులు. అతడు ఈ పని చేసేందుకు నాలుగు కోట్లు లంచం అడుగుతాడు. ఆ డబ్బు కావాలంటే బొంబాయిలోని తమ గెస్ట్ హౌస్ అమ్మేద్దామని అంటాడు కిరణ్. తను ఆపని ఎప్పుడో చేశానని ఆడబ్బు రావడానికి ఆర్నెల్లు సమయం పడుతుందనీ చెపుతాడు. డబ్బు తొందరగా వచ్చేందుకు ఆ డీల్ చేస్తున్న గౌతమి అనే అమ్మాయిని కలసి డబ్బు తొందరగా వచ్చే ఏర్పాటు చేయమంటాడు. కానీ ఆ అమ్మాయి ముందు కిరణ్ పెద్ద నసగాడనుకుంటుంది. అతని పరిస్థితి తెలుసుకొన్నాక అతనికి సహకరిస్తుంది. ఇదంతా సినిమా ద్వితీయార్థంలో కిరణ్ గౌతమికి చెపుతాడు. దీనికి సంభందం లేని ట్రాక్ ఒకదాంతో సినిమా మొదలవుతుంది. బోంబే బ్లడ్ అనే అరుదైన గ్రూప్ రక్తం ఒకతని తల్లికి కావలసి వస్తే తనదీ అదే గ్రూప్ కనుక తన రక్తం ఇస్తాడు కిరణ్. ఈ విషయం ముంబాయి డాన్ సోనాభాయ్ (మహేష్ ముంజ్రేకర్)కు తెలుస్తుంది. అతనికి గుండె సంబంధించిన ఒక సమస్య ఉంటుంది. పొట్టపై ఆక్సిజన్తో ఉన్న చిన్న బాక్స్ ద్వారా గుండెకు సరఫరా జరుగుతుంటుంది. అతనికీ అదే గ్రూప్ రక్తం కలిగిన మనిషి కావాలి గుండె మార్పిడి కోసం. సోనాబాయ్ కి కిరణ్ గుండె కావాలి. అయితే రక్తం కావాలనే నెపంతో కిరణ్ ని తీసుకొచ్చి మత్తుమందిస్తారు. మత్తులోకి జారేముందు కిరణ్కు 'పారిపో నిన్ను చంపేస్తారూ అని అరచేతిలో రాసి చూపిస్తాడు సోనాబాయ్ తమ్ముడి కొడుకు (రాహుల్ దేవ్). అప్పుడు సోనాబాయ్ కి బీపీ బాగా పెరగటంతో ఆపరేషన్ 24 గంటలు వాయిదా వేస్తారు. మత్తునుండి బయటకు వచ్చిన కిరణ్ అందరినీ చితకతన్ని అక్కడినుండి పారిపోతాడు. అప్పడినుండి అతని మనుషులు కిరణ్ కోసం వేటాడుతుంటారు. అయితే కనిపించిన ప్రతి సారి వాళ్లను తన్నుతూనే ఉంటాడు కిరణ్. కిరణ్ గురించి వాకబు చేసిన సోనాబాయ్ తనకు గుండెనిస్తే కిరణ్ కి కావలసినంత డబ్బిస్తానంటాడు. దానికి సరేనన్న కిరణ్ ఆపరేషన్ ముందే డబ్బు ముట్ట చెప్పాలని షరతు విధిస్తాడు. సరేనని చెప్పిన సోనాబాయ్ ఆఖరి నిముషంలో డబ్బు కోసం వచ్చిన కిరణ్ ని ప్లేట్ ఫిరాయించి బంధించాలని చూస్తారు. అక్కడ జరిగిన పోరాటంలో సోనాబాయ్ ని అడ్డు పెట్టుకొని డబ్బుతో తప్పించుకొన్న కిరణ్ ఆఖరి క్షణంలో సోనాబాయ్ గుండెకు ఆక్షిజన్ సరఫరా జరిగే ట్యూబు పీకేసి డబ్బుతో గౌతమిని తీసుకొని హైదరాబాద్ వెళ్ళిపోతాడు. ఆక్సిజన్ అందక కొంత సేపట్లో సోనాబాయ్ మరణిస్తాడు.
హాస్యము
హాస్యము అనేది జీవితములో చాలా ప్రధానమైన రసం. హాస్యము ("Humour" or "humor") అనగా వినోదం కలిగించి నవ్వు పుట్టించే లక్షణం కలిగిన ఒక భావానుభవం. హాస్యం అంటే ఏమిటి, అది ఎలా సంభవిస్తుంది, దాని వలన ప్రయోజనాలు ఇబ్బందులు ఏమిటి అనే విషయాలపై పలు అభిప్రాయాలున్నాయి. దైనందిన జీవితంలోను, సినిమాలలోను, సాహిత్యంలోను, వ్యక్తుల వ్యవహారాలలోను హాస్యం ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర కలిగి ఉంటుంది.
హాస్యం ఉత్పన్నమయ్యే పరిస్థితులు
హాస్యం గురిచి ప్లేటో ఇలా అన్నాడు (సోక్రటీస్ చెప్పినట్లుగా) - ఒకరిపట్ల వ్యంగ్యంగా ప్రవర్తించినపుడు రెండవవారు దానిని త్రిప్పికొట్టలేని పరిస్థితి ఉంటుంది. దానిని అర్ధం చేసుకోలేకపోవడమే వ్యంగ్యం. అరిస్టాటిల్ ఇలా అన్నాడు - జుగుప్స కలిగించని అందవిహీనత హాస్యానికి ప్రాథమిక ఉపకరణం.
హాస్యానికి అసంబద్ధత (Incongruity Theory) కారణం అని కాంట్ అభిప్రాయం. ఒక నిశ్చితమైన ఫలితం లేని పరిస్థితి హాస్యం అవుతుంది అని. దీనినే మరింత విపులీకరించాడు. ఈ సిద్ధాంతాలపై అనేక పొడిగింపులు, వివరణలు ఉన్నాయి. 
మోరియల్ అనే విశ్లేషకుడు "ఏకకాలపు కలగాపులగం" (simultaneous juxtapositions) అనే అంశానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చాడు. లాట్టా (Latta) అనే శాస్త్రజ్ఞుడు మాత్రం ఒక పరిస్థితిలో ఒక పజిల్‌కు సమాధానం లభించినపుడు కలిగే దృక్పథపు మార్పు హాస్యానికి ప్రధానమైన అంశం అన్నాడు. ఇంకా ఇలాంటి అనేక సిద్ధాంతాలు ఉన్నాయి. కొందరు మాత్రం అసలు హాస్యాన్ని ఇలా విశ్లేషించడం తగదన్నారు.
హస్యం "పండించే" విషయాలు
రోవాన్ అట్కిన్సన్ () అనే ప్రసిద్ధ హాస్య నటుడు ఒక ఉపన్యాసంలో హాస్యాన్ని కలిగించే హావభావాలు ఇవి అని చెప్పాడు
చక్రపాణి (సినిమా)
ప్రసిద్ధ తెలుగు సినిమా రచయిత, దర్శకుడు, నిర్మాత గురించిన వ్యాసం కోసం "చక్రపాణి" చూడండి.
చక్రపాణి మంచి హాస్యభరితమైన తెలుగు సినిమా. దీనిని భరణీ పిక్చర్స్ పతాకంపై భానుమతీ రామకృష్ణారావులు నిర్మాతలుగా నిర్మించారు. ప్రధాన పాత్రల్ని అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, భానుమతి పోషించారు. 
చక్రపాణి (సి.ఎస్.ఆర్.) కి ఒక మనవడు, ముగ్గురు మనవరాళ్ళు. మనవడు ఎప్పుడో ఇల్లు వదిలి వెళ్ళిపోయాడు. పెళ్ళైన ఇద్దరు మనవరాళ్ళలో ఎవరు ముందుగా మనవణ్ణి ఇస్తే వారికి లక్ష రూపాయలు ఇస్తానని చక్రపాణి ప్రకటిస్తాడు. అతని మొదటి మనవరాలికి ఆడపిల్ల. రెండవ మనవరాలు మాలతి (భానుమతి) మరియు ఆమె భర్త చలం (అక్కినేని). మాలతి ఎలాగైనా లక్ష రూపాయలు సంపాదించాలని స్నేహితురాలు మనోరమ (సూర్యకాంతం) సలహాపై ఎదురింట్లో ఉన్న బాబును తీసుకొచ్చి తాతకు తన కొడుకుగా చెబుతుంది. భర్త పొరుగూరు వెళ్ళి తిరిగి వచ్చేలోగా మరొకర్ని (అమర్ నాథ్) భర్తగా కుదురుస్తుంది. అసలు భర్త చలం వచ్చాక అతన్ని వంటవానిగా పరిచయం చేస్తుంది. ఇద్దరు భర్తలకు మధ్య గందరగోళం, ఘర్షణ మూలంగా లక్ష కోసం కొంతకాలం ఓర్చుకోమని చలాన్ని కోరుతుంది. ఇంతలో చక్రపాణికి ఆ పసివాడు ఆమె కొడుకు కాదని, ఏనాడో దూరమైన తన మనవడి సంతానం అని తెలుస్తుంది. కథంతా కామెడీగా కొనసాగుతుంది.
ప్రేమవిజయం
ప్రేమవిజయం తెలుగులో మొదటి సాంఘిక చిత్రం. అప్పటిలో పౌరాణిక చిత్రాలే వస్తు ఉండేవి. ఇండియన్ మూవీటోన్ అనే సంస్థ ఈ చిత్రాన్ని నిర్మించింది. కృత్తివెంటి నాగేశ్వరరావు దర్శకత్వం వహించిన ప్రేమ విజయం చిత్రం అపజయం పాలు కావడంతో ఆ చిత్రానికి సంబంధించిన చాలా వివరాలు మరుగున పడిపోయాయి. కానీ లభిస్తున్న సమాచారం ప్రకారం ఆ చిత్రానికి ప్రముఖ భావకవి వేదుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి సాహిత్యం సమకూర్చారని, ప్రభల కృష్ణమూర్తి కథానాయకునిగా నటించారని మాత్రం తెలుస్తోంది. పౌరాణికాలకు అలవాటుపడ్డ అప్పటి ప్రేక్షకులు సమకాలీన వ్యక్తుల ప్రేమను అంగీకరించే స్థాయికి చేరుకోలేకపోవడమే దీనికి కారణం కావచ్చు. ఆ తర్వాత మరో రెండు సంవత్సరాలవరకూ ( 1938 ) సాంఘిక చిత్రాలను నిర్మించే ధైర్యం ఎవరికీ లేకపోయింది. గూడవల్లి రామబ్రహ్మం 'మాలపిల్ల ' వరకూ ఈ స్తబ్దత కొనసాగింది. అయితే సమకాలీన సమస్యల మీద కూడా చిత్రాలు నిర్మించవచ్చనే ఆలోచనను నిర్మాతలలో కలిగించి తర్వాత కాలంలో సాంఘిక చిత్రాల నిర్మాణానికి ' ప్రేమ విజయం ' చిత్రం బాటలు వేసిందని చెప్పవచ్చు.
అప్పటికే ప్రసిద్ధమైన ‘కాలేజ్‌ గర్ల్‌’ అనే నాటకాన్ని ఆధారం గా చేసుకొని రూపొందించిన ఈ చిత్రంలో కళాశాల జీవితం, విద్యార్థినీ విద్యార్థుల మధ్య వికసించే ప్రేమ, స్థానిక ఎన్నికల లాంటి అనేక సమకాలీన పరిస్థితులు ప్రస్తావనకు వచ్చాయి. ఆనాటి సమాజంలో ఎక్కువగా చర్చనీయాంశమైన వితంతు వివాహాల అంశం కూడా కథలో ప్రధానాంశమైంది. సాంకేతిక నిపుణుడైన ద్వారకానాథ్‌ ప్రజ్ఞ అండగా, అప్పటి రంగస్థల ప్రముఖుడు కృత్తివెంటి నాగేశ్వరరావు నిర్దేశకత్వంలో ‘ఇండియన్‌ ఆర్ట్‌ సినీటోన్‌’ పతాకంపై ఈ చిత్రం తెర మీదకు వచ్చింది. అటు ఇతివృత్తంలోనూ, ఇటు పాత్రలు ఎదుర్కొనే సమస్యల్లోనూ ఈ తొలి తెలుగు సాంఘిక చిత్రం అలా సమకాలీనతను చూపడం విశేషమే.
ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం
ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం 1936లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. హెచ్.వి.బాబు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో యడవల్లి సూర్యనారాయణ, చిలకలపూడి సీతారామాంజనేయులు, నెల్లూరు నాగరాజారావు, చొప్పల్లి సూర్యనారాయణ, కన్నాంబ, వేమూరి గగ్గయ్య, అరణి సత్యనారాయణ, నాగభూషణం, దొమ్మేటి సత్యనారాయణ, రామతిలకం, వేమూరి పరబ్రహ్మ శాస్త్రి, కటారి శకుంతల, పువ్వుల నాగరాజకుమారి నటించారు.
వీరాభిమన్యు (1936 సినిమా)
ఇదే పేరుతో 1965లో వచ్చిన సినిమా వివరాలకోసం వీరాభిమన్యు (1965 సినిమా) చూడండి.
వీరాభిమన్యు 1936లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. వి.డి.అమిన్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో కాంచనమాల నటించింది.
పుష్పవల్లి
పెంటపాడు పుష్పవల్లి, అలనాటి తెలుగు సినిమా నటి, జెమినీ గణేశన్ భార్య మరియు ప్రముఖ హిందీ సినిమా నటి రేఖ యొక్క తల్లి.
ఈమె తాడేపల్లిగూడెం దగ్గరలో ఉన్న పెంటపాడు గ్రామంలో 1926, జనవరి 3వ తేదీన కందాళ తాతాచారి, రామకోటమ్మ దంపతులకు జన్మించింది. ఈమె ఐదవ తరగతి వరకు చదివింది. ఈమె అసలు పేరు వెంకట పుష్పవల్లి తాయారు. ఈమెకు పిన్నవయసు నుండే సినిమాలంటే ఆసక్తి ఉండేది. ఈమె తన పన్నెండవ యేట కుటుంబ సన్నిహితుడు అచ్యుతరామయ్య ప్రోద్బలంతో మొట్టమొదటి సారి సంపూర్ణరామాయణం సినిమాలో సీత వేషం వేసింది. తరువాత దశావతారములు సినిమాలో మోహిని పాత్ర ధరించింది. ఆ తర్వాత ఈమెకు అనేక సినిమాలలో నటించే అవకాశం లభించింది. జెమిని సంస్థలో పర్మనెంటు ఆర్టిస్టుగా నెలకు 200 రూపాయల జీతంతో చేరి 18 ఏళ్ళపాటు ఆ సంస్థ నిర్మించిన తమిళ, తెలుగు, హిందీ సినిమాలలో విరివిగా నటించింది. ఈమె చెల్లెలు సూర్యప్రభ కూడా సినిమా నటిగా రాణించింది. ఆమె వేదాంతం రాఘవయ్యను వివాహం చేసుకుంది. పుష్పవల్లి జెమినీ గణేశన్ను ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకుంది. అప్పటికే జెమినీ గణేశన్‌కు పెళ్ళి అయింది. ఈమె కూడా ఈ పెళ్ళికి ముందు రంగాచారిని వివాహం చేసుకుంది. అయితే ఆ పెళ్ళి మూడునాళ్ల ముచ్చట అయ్యింది. జెమినీ గణేశన్‌కు ఈమెకు బాబ్జీ, భానురేఖ, రమ, రాధ, ధనలక్ష్మి అనే సంతానం కలిగారు. వీరిలో భానురేఖ రేఖ పేరుతో హిందీ సినిమా రంగంలో ఒక తారగా వెలుగునొందింది. 
పుష్పవల్లి జెమినీ గణేశన్‌ల వైవాహిక జీవితం సాఫీగా సాగలేదు. ఈమె 1992 మే 11న మరణించింది.
కొన్ని వివాదాల గురించి రూపవాణి పత్రికకు పుష్పవల్లి వ్రాసిన ఒక లేఖను ఇక్కడ చూడవచ్చును.
రవళి (నటి)
రవళి (జ. ఫిబ్రవరి 28, ??) 1990వ దశకములో ప్రసిద్ధి చెందిన తమిళ, తెలుగు సినిమా నటి యొక్క వెండితెర పేరు. గుడివాడలో పుట్టిన ఈమె ప్రస్తుతం తన తల్లితండ్రులు, ధర్మారావు, విజయదుర్గలతో చెన్నైలో నివసిస్తుంది. ఈమె ఇ.వి.వి.సత్యనారాయణ దర్శకత్వము వహించిన ఆలీబాబా అరడజను దొంగలు సినిమాతో చిత్రరంగములో ప్రవేశించింది. పెళ్లి సందడి సినిమాతో మంచి పేరు తెచ్చుకున్నది. ఆ సినిమాలో రవళిపై చిత్రీకరించిన "మా పెరటి చెట్టుపైనున్న జాంపండు" పాట బాగా ప్రసిద్ధి చెందింది. వెండితెరకు శైలజగా పరిచయమైన రవళి, ఆ తరువాత అప్సరగానూ, ఆపై రవళిగానూ అదృష్టం కోసమై పేరు మార్చుకున్నది. ఈమె ఒరేయ్ రిక్షా, పెళ్ళి సందడి, శుభాకాంక్షలు, వినోదం వంటి విజయవంతమైన చిత్రాలలో నటించినా తెలుగు సినిమా రంగంలో కొంతకాలం తర్వాత ఈమెకు అవకాశాలు రాలేదు
తెలుగు సినిమాలలో అవకాశాలు రాక రవళి కన్నడ, తమిళ మరియు హిందీ సినిమాలలో నటించింది. మిథున్ చక్రవర్తి ఈమెను మర్ద్ సినిమా ద్వారా హిందీ చిత్ర రంగానికి పరిచయం చేశాడు. కన్నడంలో శివ రాజ్‌కుమార్ సరసన "గడబిడ కృష్ణ"లో, జగ్గేష్ సరసన "వీరన్న" మరియు "కుబేర" సినిమాలలో, సుమన్ సరసన "బిల్లా-రంగా" సినిమాలో నటించింది. తమిళంలో రవళి సత్యరాజ్, అర్జున్ మరియు విజయకాంత్ లతో సినిమాలు చేసింది. ఆ తరువాత కొన్నాళ్ళు టీ.వీ సీరియళ్లలో నటించింది. వీటిలో ముఖ్యమైనవి జెమినీ టివీలో ప్రసారమైన "నమో వేంకటేశ" ఒకటి. 2007 మే 9న హైదరాబాదుకు చెందిన సాఫ్ట్వేర్ ఇంజనీరు మరియు వ్యాపారి అయిన నీలకృష్ణను పెద్దలు కుదిర్చిన పెళ్ళి చేసుకుని హైదరాబాదులో స్థిరపడింది. 2008 మే 29న ఈ దంపతులకు ఒక ఆడపిల్ల పుట్టింది.
2009 ఎన్నికల సందర్భంగా రవళి తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరి పార్టీ తరఫున ఎన్నికల ప్రచారంలో పాల్గొన్నది.రవళి మే 9 2007 న హైదరాబాద్ లోని శతత్ ఫంక్షన్ హాల్ లో "నీలికృష్ణ"ను వివాహం చేసుకుంది. ఆతర్వాత తన రిటైర్మెంట్ ను ప్రకటించింది She gave birth to a baby girl in May 2008.
చదలవాడ (నాగులుప్పలపాడు మండలం)
చదలవాడ, ప్రకాశం జిల్లా, నాగులుప్పలపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామము.. పిన్ కోడ్ నం. 523 183., ఎస్.టి.డి కోడ్ = 08592.
మద్దిరాలపాడు 3 కి.మీ, హెచ్.నిడమానూరు 4 కి.మీ, పోతవరం 4 కి.మీ, బసవన్నపాలెం 5 కి.మీ, నందిపాడు 5 కి.మీ.
నాగులుప్పలపాడు 2.4 కి.మీ, మద్దిపాడు 7.1 కి.మీ, ఒంగోలు 14.2 కి.మీ, కొరిసపాడు 14.8 కి.మీ.
పశ్చిమాన మద్దిపాడు మండలం, దక్షణాన ఒంగోలు మండలం, ఉత్తరాన కొరిసపాడు మండలం, తూర్పున చినగంజాము మండలం.
మండల పరిషత్తు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల.
ఈ గ్రామంలో వాటర్ షెడ్ పథకం మంజూరయినది. ఈ పథకం క్రింద 25 సౌర విద్యుద్దీపాల ఏర్పాటుకు అనుమతి లభించింది. ఒక్కో దీపానికి రు. 3500 చొప్పున పంచాయతీ వారు తమ వాటా క్రింద జమ చేయాల్సి ఉంది. దీనికి తగిన నిధులు పంచాతీలో లేనందు వలన, సర్పంచ్ శ్రీ గూడూరు వెంకటరావు, తన స్వంత నిధులు ఒక లక్ష రూపాయలు (దీపాలకు, ఇతర ఖర్చులకు కలిపి) వెచ్చించి, ఈ 25 సౌర విద్యుద్దీపాలను ఏర్పాటు చేసారు. దీనితో గ్రామానికి, నిర్వహణ ఖర్చు లేకుండా, నిరంతరంగా విద్యుద్దీపకాంతులు వెలసినవి. [9]ఈ ఆలయంలోని స్వామివారికి దాత, 2017,ఫిబ్రవరి-24వతేదీ శుక్రవారంనాడు, మహాశివరాత్రి సందర్భంగా శ్రీ కొప్పోలు ఆంజనేయులు దంపతులు వెండి కిరీటాన్ని మరియు కర్ణపత్రాలనూ సమర్పించారు. వీటిని అదే రోజున స్వామివారికి అలంకరించి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. [11]
ఈ ఆలయంలో హనుమజ్జయంతికి వారంరోజులపాటు సప్తాహవేడుకలు వైభవంగా నిర్వహించెదరు. ఆఖరిరోజున స్వామివారికి ఘనంగా ఊంజల్ సేవ, విశేష అలంకరణ, రథోత్సవం నిర్వహించెదరు. భక్తులు స్వామివారికి హారతులిచ్చి, తమ మొక్కులు తీర్చుకుంటారు. [8]
శ్రీరంగం పీఠాధిపతి శ్రీ లక్మీనర్సింహబట్టల్, జనవరి-12,2014న ఈ గ్రామాన్ని సందర్శించారు. ప్రసిద్ధ వైష్ణవ క్షేత్రం చదలవాడలోని ఆలయ నిర్మాణ పనులు పరిశీలించి, ఆలయంలో ప్రత్యేక పూజా కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. [3]
Dasari Balakrishna. 
ఇక్కడ ఒక ఒంగోలు గిత్తల పశుక్షేత్రం ఉంది. మొదట ఈ క్షేత్రం రామతీర్ధంలో ఉండేది. అక్కడ గెలాక్సీ నిక్షేపాలు ఉండటంతో, ఇక్కడకు మార్చారు. ఇక్కడి ప్రసిద్ధ వైష్ణవ క్షేత్రం రఘునాధస్వామివారికి చెందిన 200 ఎకరాల భూమిని ఈ పశువుల క్షేత్రానికి ఇచ్చారు. ఈ పశువుల క్షేత్ర పరిధిలో గుండ్లకమ్మ నది నుండి నీటిని పొలాలకు పంపించి, గడ్డిపెంచటం కోసం, ఒక పంపు హౌసు ఏర్పాటు చేశారు. వేసవిలో పశువులకు త్రాగునీటిని అందుబాటులో ఉంచేటందుకు, 8 ఎకరాల చెరువును గూడా ఏర్పాటుచేశారు. అయినా, ప్రస్తుతం ఈ క్షేత్రం పనితీరు అంత సంతృప్తిగా లేదు. [6]
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2,550. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,332, మహిళల సంఖ్య 1,218, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 608 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1,639 హెక్టారులు.
[2] ఈనాడు ప్రకాశం, డిసెంబరు-31,2013.
[3] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014,జనవరి-13; 2వపేజీ.
[4] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014,ఫిబ్రవరి-27; 1వపేజీ.
[5] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014,మార్చి-19; 2వపేజీ.
[6] ఈనాడు ప్రకాశం; 2014,ఏప్రిల్-9; 3వ పేజీ.
[7] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014; ఏప్రిల్-11; 1వపేజీ.
[8] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014,మే-31; 1వ పేజీ. 
[9] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2014,ఆగస్టు-29; 1వపేజీ.
[10] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2017,ఫిబ్రవరి-14; 2వపేజీ.
[11] ఈనాడు ప్రకాశం/సంతనూతలపాడు; 2017,ఫిబ్రవరి-25; 1వపేజీ.
రత్నాపూర్ (రామగిరి మండలం)
రత్నాపూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, పెద్దపల్లి జిల్లా, రామగిరి మండలంలోని గ్రామం. 
2011 బారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 3,154 - పురుషుల సంఖ్య 1,596 - స్త్రీల సంఖ్య 1,558 - గృహాల సంఖ్య 837
పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు
పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు (మే 5, 1930 - మార్చి 5, 1996) ప్రముఖ సినీ సంగీత దర్శకులు.
తెలుగు సినీ జగత్తులో" మాధవపెద్ది - పిఠాపురం " లను జంట గాయకులు అంటారు. పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు, తూర్పు గోదావరి జిల్లా పిఠాపురంలో 1930 మే 5 న జన్మించారు. ఆయన తల్లిదండ్రులు విశ్వనాధం - అప్పయమ్మ గార్లు. అసలు వీరి ఇంటిపేరు పాతర్లగడ్డ, కానీ, 'చిత్తూరు' నాగయ్య లాగా, నాగేశ్వరరావుగారు కూడా తమ ఊరిపేరునే తన ఇంటిపేరు చేసుకున్నారు.
పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు అసలు పేరు పాతర్లగడ్డ నాగేశ్వరరావు. పిఠాపురం నుంచి వచ్చాడనో ఏమో, అందరూ పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు అనేవారుగాని, అసలు ఇంటిపేరు కలిపేవారుకారు. పిఠాపురంలో ఉన్నత పాఠశాల చదువులువరకు చదువుకున్న నాగేశ్వరరావుకి రంగస్థలం మమకారం తండ్రి నుంచి వారసత్వంగా వచ్చింది. ఆయన తండ్రి, ఆ రోజులలో మంచి రంగస్థల నటుడు. గాత్రశుద్ధి బాగావున్న నాగేశ్వరరావు, స్నేహితుల ప్రోద్బలముతో, 1944 నుంచి వవ్యకళా సమితి వారి నాటకాల్లో నటించటము మొదలుపెట్టారు. విశేషమేమిటంటే, పాడుకోలేని ఇతర నటీనటులకు తర వెనుక నుండి పాటలు, పద్యాలు, శ్లోకాలు పాడే విధానానికి ఆయన శ్రీకారం చుట్టారు. ఆ అనుభవంతో, సినిమాలలో పాడాలనే ఆశతో, ఇంట్లో చెప్పకుండా మద్రాసు పారిపొయివచ్చారు. తెలిసినవారందరిళ్ళలో తలదాచుకోని తన అదృష్టన్ని పరీక్షించుకున్నారు.
1946 లో విడుదలైన మంగళసూత్రం అనే సినిమాలో తొలిసారిగా పాడి, సినిరంగంలో కాలుమోపారు. అప్పటికాయన వయస్సు కేవలం పదహరేళ్ళే . జెమినివారి ప్రతిష్ఠాత్మక సినిమా చంద్రలేఖలో పాడే అవకాశం రావటంతో సినిపరిశ్రమలో నిలదొక్కుకున్నారు. అప్పటినుంచి, సుమారు పాతికేళ్ళు అనేక సినిమాల్లో పాడి తనసత్తా నిరుపించుకున్నారు. అది సోలో అయినా, యుగళగీతమైనా సరే, ఆయన పాడినవన్ని దాదాపు హస్యగీతాలే. ఘంటసాల వారితో కలిసిపాడిన "మా ఊళ్ళో ఒక పడుచుంది" (అవేకళ్ళు) పాట, మాధవపెద్దిగారితో కలిసిపాడిన " అయ్యయో! జేబులోడబ్బులుపొయనే " (కులగోత్రాలు) పాట, పిఠాపురం గారికి ఎనలేని పేరుతెచ్చాయి. ఈనాటికి ఆ పాటలు అందరినోళ్ళలో నానుతాయంటే అతిశయోక్తికాదు. ఆయన చివరిసారిగా "చల్లని రామయ్య - చక్కని సీతమ్మ" అనే పాట 1978లో బొమ్మరిల్లు సినిమాకోసం పాడారు. 1996 మార్చి 5 న మృతి చెందిన హస్యగీతాల గోపురం శ్రీ పిఠాపురం.
పిఠాపురం తెలుగు లోనెగాక, తమిళ, కన్నడ, హిందీ, సింహళ భాషలలో సుమారు 7వేల పాటలు పాడారు. అందులో ఆయన పాడిన కొన్ని హుషారైన పాటలు:
సతీ తులసి
సతీ తులసి పేరుతో ఒకటికంటే సినిమాలు విడుదలయ్యాయి
షో
ప్రసిద్ధ నటుడు ఘట్టమనేని కృష్ణ కుమార్తె మంజుల ప్రయోగాత్మకంగా తీసిన సినిమా ఇది. కేవలం ఇద్దరు నటులతో, 17 లక్షల రూపాయల బడ్జెట్‌తో తీసిన ఈ సినిమా ప్రశంసలు, అవార్డులు అందుకొన్నది.
రాధిమ (మంజుల) ఢిల్లీలోని ఒక పెద్ద మందుల కంపెనీ ఉన్నతోద్యోగిని. ఆమె పేటెంట్ విషయమై ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఒక మారుమూల పల్లెలోని ఒక ప్రొఫెసర్‌ను కలవడానికి వస్తుంది. ఆ సమయానికి ప్రొఫెసర్ వేరే వూరు వెళతాడు. పేటెంట్ వ్యవహారాలు చూసే జూనియర్ లాయర్ మాధవరావు అదే సమయంలో అక్కడికి వస్తాడు. రాధిమ ఒక పెళ్ళి కాని సరదా యువతి. మాధవరావు వైవాహిక జీవితంలో విసిగిపోయిన వ్యక్తి. ఆ పాత్రల మధ్య నడచే సన్నివేశాలే ఈ సినిమా ఇతివృత్తం.
అంట్యాకుల పైడిరాజు
అంట్యాకుల పైడిరాజు విజయనగరం జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ చిత్రకారుడు మరియు శిల్పి.
ఇతడు నవంబర్ 1, 1919న బొబ్బిలిలో రాజయ్య, నరసమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. అన్నయ్య అప్పారావు చిత్రకారుడు కావడం వల్ల పైడిరాజు అతడిని అనుకరించి చిన్నప్పటి నుండే సుద్దముక్కతో చూసిన ప్రతి బొమ్మనీ నేలమీద చిత్రించడం అలవాటయింది.
విజయనగరం మహారాజా కళాశాలలో ప్రాథమిక విద్యనభ్యసించాడు. అక్కడి నాటక లలిత సంగీత పోటీలలో వివిధ బహుమతులు గెలుచుకున్నాడు. 1940-1944లో మద్ర్రాసు ప్రభుత్వ చిత్రకళాశాలలో డిప్లమా పొందాడు. ప్రముఖ బెంగాలీ చిత్రకారుడు, శిల్పి, దేవీప్రసాద్ రాయ్ చౌదరి పైడిరాజు గురువు.
పైడిరాజు 1949లో విజయనగరములో చిత్రకళాశాలను నెలకొల్పాడు. పైడిరాజు చిత్రాలు లండన్, పోలెండ్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, రష్యా, అమెరికా మరియు సింగపూర్ లకు చెందిన ప్రభుత్వ మరియు ప్రయివేటు ఆర్ట్ గ్యాలరీలలో వెలుగులీనుతున్నాయి. విజయనగరంలో బొడ్డు పైడన్న, పి.ఎల్.ఎన్. రాజు విగ్రహాలు మరియు వైజాగ్ బస్ స్టాండు దగ్గర వున్న గురజాడ అప్పారావు విగ్రహం పైడిరాజు చేసినవే.
అనాటమీ స్కెచెస్ వేయడంలో పైడిరాజు అందెవేసిన చేయి. తైలవర్ణ చిత్రరచనలో ఇతనిది ఒక ప్రత్యేకశైలి. ఇతడు చిత్రించిన 'పేరంటం', 'అలంకరణ', 'బొట్టు' మున్నగు అద్భుత కళాఖండాలు కేంద్ర లలితకళా అకాడమీ బహుమతులు గెల్చుకున్నాయి. 
భారతీయత, ఆంధ్రత్వం, అధివాస్తవికత, క్యూబిజం ఇతని చిత్రాలలో జీవకళగా ఉట్టిపడుతూ ఉంటాయి.
1977లో ఆంధ్ర విశ్వ కళాపరిషత్ ఆహ్వానాన్ని మన్నించి లలితకళా విభాగ ఆచార్యులయ్యారు. చిత్రకళా శిరోవిభూషణ, కళా ప్రపూర్ణ గౌరవాలందుకున్నారు. బోగి జగన్నాధరాజు, అబ్బూరి గోపాలకృష్ణ, కేతినీడి, వేదుల రాజ్యలక్ష్మి, శ్యామా కౌండిన్య, ద్వివేదుల సోమనాథశాస్త్రి మొదలగు వారెందరో పైడిరాజు శిష్యులు.
కవిత్వంలో కూడా చక్కని అభినివేశం గల పైడిరాజు 1986 సంవత్సరంలో డిసెంబరు 26న విశాఖపట్నంలో మరణించాడు.
మల్లీశ్వరి (2004 సినిమా)
మల్లీశ్వరి The Princess 2004లో సురేష్ ప్రొడక్షన్స్ నిర్మించిన తెలుగు కుటుంబకథా చిత్రం. దీనిలో వెంకటేష్ మరియు కత్రినా కైఫ్ ముఖ్యభూమికలను పోషించారు.
విశాఖపట్నంలో ఆంధ్రా బ్యాంకులో అకౌంటెంటుగా పనిచేసే ప్రసాద్ (వెంకటేష్) కి వయసు మీద పడుతున్నా పెళ్ళి కాకపోవడంతో ఆఫీసులో అందరూ అతన్ని పెళ్ళికాని ప్రసాద్ అని పిలుస్తుంటారు. అన్నయ్య (నరేష్), వదిన (రాజ్యలక్ష్మి) వాళ్ళు తెచ్చిన సంబంధాలన్నీ ఏదో ఒక వంకతో తప్పించుకుంటూ ఉంటాడు. ఇలా ఉండగా మల్లీశ్వరి (కత్రినా కైఫ్) విశాఖపట్నంలో ఉండే తన బాబాయి (తనికెళ్ళ భరణి) వాళ్ళ ఇంటికి వస్తుంది. ప్రసాద్ ఆమెను చూసి ప్రేమలో పడతాడు. కానీ మల్లీశ్వరికి మాత్రం అతనంటే పడదు. ఒక రోజు తన అన్న, వదినలతో సంబంధం మాట్లాడటానికి వాళ్ళ ఇంటికి కూడా పంపిస్తాడు. కానీ వాళ్ళు మల్లీశ్వరి వాళ్ళ ఇంట్లో పనిమనిషి అని చెప్పి పంపేస్తారు. కానీ ప్రసాద్ మాత్రం మల్లీశ్వరినే పెళ్ళి చేసుకోవాలనే పట్టుదలతో ఆమె వెంట పడుతూ ఉంటాడు. ఒకసారి మల్లీశ్వరి స్నేహితురాలి పుట్టినరోజుకు వెళ్ళిన ప్రసాద్ అనుకోకుండా ఆమె మీద హత్యాప్రయత్నం చేయబోయే కిల్లర్ (బెనర్జీ) ని అడ్డుకుంటాడు. అలాగే ఆమె మీద మరోసారి హత్యాప్రయత్నం జరగబోతే అది కూడా అడ్డుకుని ఆమెను హైదరాబాదు చేర్చడంలో సహాయపడతాడు. అక్కడ ఆమె నిజానికి మీర్జాపురం యువరాణి అని తెలుస్తుంది.
కొద్దిరోజులు ఆ భవంతిలోనే ఉంటూ మల్లీశ్వరి వెంటే ఉంటూ ఆమెను అనేక ప్రమాదాల బారి నుండి కాపాడుతుంటాడు. ఈ హత్యాప్రయత్నాలన్నీ చేయిస్తుంది భవానీ శంకర్ (కోట శ్రీనివాసరావు) అని తెలుస్తుంది. ప్రసాద్ తను ఉండగా మల్లీశ్వరిని ఏమీ చేయలేరని అతన్ని హెచ్చరించి వస్తాడు. ఈలోపు మల్లీశ్వరి తాత రామ్మోహన్ రావు భవానీ శంకర్ తో సయోధ్య కుదుర్చుకుని మల్లీశ్వరిని అతని కొడుక్కిచ్చి పెళ్ళి చేసేలా ఒప్పందం కుదుర్చుకుంటాడు. కానీ మల్లీశ్వరి తనకు వచ్చిన ఆస్తిని మదర్ థెరిసా సంస్థకు రాసిచ్చేసి ప్రసాద్ ను పెళ్ళి చేసుకోవడానికి వెళ్ళిపోతుంది. ఇది చూసి భవానీ శంకర్ గుండె ఆగి చనిపోతాడు.
శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులు
మహామహోపాధ్యాయ శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులు (ఆంగ్లం: Sribhashyam Appalacharyulu) వక్త మరియు సాహితీ వ్యాఖ్యాత. ఈయన 1922 ఏప్రిల్ 6, శ్రీరామనవమి పుణ్యదినాన విశాఖపట్నం జిల్లా పద్మనాభం గ్రామంలో జన్మించారు.
. ఈయన విజయనగరం సంస్కృత కళాశాలలో విద్యాప్రవీణ మరియు భాషాప్రవీణ చేశారు. తరువాత కాశీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సంస్కృతంలో ఎమ్.ఎ. పట్టా పొందారు.
ఈయన విజయనగరం, శ్రీకాకుళం జిల్లాలలో తెలుగు పండితుడుగా, చెన్నై ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో సంస్కృత ఉపన్యాసకుడుగా పనిచేశారు. అభిజ్ఞాన శాకుంతలం, మేఘసందేశం వంటి కాళిదాసు మహాకావ్యాలపై యాభై వరకు ఉపన్యాసాలందించారు. ఉపనిషత్తులు, రామాయణం, తిరుప్పావై, భగవద్గీత, ద్రవిడ ప్రబంధాలపై ఉపన్యాసాలు చేసారు.
ప్రవచన శిరోమణిగా పేరెన్నికగన్న ఆచార్యులు ధనుర్మాసం లో ఆకాశవాణిలో అనుదినం ప్రవచనం చేసేవారు.
http://www.pravachanam.com/bhagavathgeetha
తెలుగు సాహిత్య విభాగాలు
తెలుగు సాహిత్యం సుసంపన్నమైనది. ఎన్నో విభాగాలలో సాహితీకారులు తమ ప్రతిభను కనబరచారు.
రేడియో టెలిఫోను
ముఖాముఖీ మాట్లాడేటప్పుడు సందర్భశుద్ధి ఎక్కువగా ఉంటుంది. మాటలతో పాటు ఎదుట ఉన్న వారి కళవళికలు, హావ భావాలు ఆ మాటలని అర్థం చేసుకోటానికి మనకి ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయి. టెలిఫోనులో మాట్లాడేటప్పుడు ఒక్క శబ్దమే ఆధారం. ఆ శబ్దం కాస్తా ఏ కారణాలవల్లనైనా మనకి సరిగ్గా వినబడక పోయినా, సరిగ్గా అర్థం కాకపోయినా వార్త సరిగ్గా అందదు. ఇలా వినపడక పోవటానికీ, అర్థం కాకపోవటానికీ కొన్ని సాంకేతికమైన కారణాలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకి మాట్లాడేవారు పరాయి దేశస్తులైతే వారి మాట లోని యాస మనకి అర్థం కాకపోవచ్చు. లేదా, వాకేతం (‘సిగ్నల్’) ప్రసరించే మాధ్యమం (‘మీడియం’) లో ఏవైనా లొసుగులుంటే వార్త సరిగ్గా అందక పోవచ్చు. ఇవే కాకుండా ఇంకా లోతైన సాంకేతిక కారణాలు ఉన్నాయి.
మనం మాట్లాడేటప్పుడు మన నోటి ఎదట ఉన్న గాలి ప్రకంపనాలకి లోనౌతుంది. మనం టెలిఫోను మూతిగొట్టంలోకి మాట్లాడినప్పుడు ఈ ప్రకంపనాలు విద్యుత్ తరంగాలుగా మారతాయి. ఈ తరంగాలు అవతలి దరికి చేరుకున్న తర్వాత అక్కడ ఈ విద్యుత్ తరంగాలు మళ్ళా శబ్ద తరంగాలుగా మారతాయి. తరంగాలు అంటే కెరటాలు. ఇవి పైకి లేచి కిందకి పడుతూ ఉంటాయి. కొన్ని పైకీ, కిందికీ జోరుగానూ, మరికొన్ని నెమ్మదిగానూ రెపరెపలాడతాయి. ఈ రెపరెపలు జోరుగా జరిగితే జోరు రెపరెపలు (‘హై ఫ్రీక్వెన్సీ’) అంటాం. మనం మాట్లాడే మాటలలో కొన్ని ఉచ్చరించినప్పుడు ఈ రెపరెపల జోరు ఎక్కువగా ఉంటుంది, కొన్ని సమయాలలో జోరు తక్కువగా ఉంటుంది. ఉదాహరణకిఉ ఇంగ్లీషులో F కాని S కాని ఉచ్చరించినప్పుడు పుట్టే తరంగాల యొక్క రెపరెపల జోరు ఎక్కువ. మనిషి గొంతుకని బట్టి (కీచు, బొంగురు, మొదలైన తేడాలు), మనిషికి పడిశం పట్టిందా లేదా అన్న తేడాల వరకు లెక్కలోకి తీసుకుంటే ఈ F, S తరంగాల రెపరెపలు సెకండుకి 3000 నుండి 6000 వరకు ఉండొచ్చు.
మన టెలిఫోను వ్యవస్థ 200 నుండి 4000 రెపరెపల వరకు బాగానే పని చేస్తుంది. అంతకంటె ఎక్కువ రెపరెపలు ఉంటే వాటిని నిర్దాక్షిణ్యంగా కత్తిరించి పారేస్తుంది. ఇలా హెచ్చు స్థాయి స్వరాలు పోయి, మంద్ర స్వరాలు మాత్రమే మిగిలితే మనం అన్న అక్షరం లక్షణం కొంత పోగొట్టుకుని మనకి మరొక అక్షరంలా వినిపిస్తుంది. ఇలా ఇబ్బంది పెట్టే జంటలలో F, S ప్రథములు. తర్వాత జంట M, N. వరుస క్రమంలో తర్వాత వచ్చేవి P, T. ఆ తర్వాత B, D. ఆఖరున G, T.
మన టెలిఫోను వ్యవస్థ నిర్మాణం జరిగిన కొత్త రోజులలో ఈ సమస్య ని పరిష్కరించటం ఎలాగో తెలియక మనం మాట్లాడే పద్ధతి మార్చమని సలహా ఇచ్చేరు పెద్దలు. ఈ సలహా ప్రకారం ప్రతీ ఇంగ్లీషు అక్షరానికి ఒక మాటని జత చేర్చి, ఆ అక్షరం పలకవలసినప్పుడల్లా ఆ మాటని అనమన్నారు. ఇవే Alpha, Bravo, Charlie, Delta, Echo… మొదలైనవి. ఇలా అక్షరాలకి బదులు మాటల వాడటాన్ని ‘ఫోనెటిక్ ఆల్ఫబెట్' అంటారు. పద్ధతి బాగానే ఉంది కానీ, ఈ మాటలు జ్ఞాపకం ఉంచుకోవటం ఎలా? అందుకని సామాన్యులు వేళకి మనస్సులో ఏది తటితే అది అనెస్తారు. ఉదాహరణకి: A as in Apple, B as in Boy, C as in Cat… అలా.
ఒక సారి మా నత్తి చలపతి టెలిఫోనులో పేరు చెప్పవలసి వచ్చింది. అసలే నత్తి. పైపెచ్చు అమెరికా వాళ్ళకి అలవాటు లేని పేరు. దానికి తోడు ఇండియా యాస. దాని మీద జోరుగా మాట. వీటితో అవతలి మనిషికి ఇతని పేరు అర్థం కాకపోతే ఇతను ఇలా ‘స్పెల్లింగు’ చెప్పటం మొదలు పెట్టేడు: “C as in చ, చ, చ, చ….. చలపేటీ.” హతోస్మి అనుకున్నాను.
తాండవ నది
తాండవ నది తూర్పు కనుమలలో పుట్టి, తునికి సమీపంలో ఉన్న పెంటకోట దగ్గర సముద్రంలో కలుస్తుంది. తుని దగ్గర ఈ నది తూర్పు గోదావరి, విశాఖ జిల్లాలకి సరిహద్దు. ఈ నదికి కుడి ఒడ్డున తుని, ఎడమ ఒడ్డున పాయకరావుపేట.
ఈ తాండవ నదికి తరచుగా వరదలు వచ్చి తునిని ముంచేసేవి. ఇప్పుడు తునికి కొన్ని కిలోమీటర్ల ఎగువన ఆనకట్ట కట్టి ఈ వరదలని అదుపులోకి తీసుకొచ్చేరు.