hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Ilias
Ilias au Iliadi (kwa Kigiriki Ἰλιάς, "ilias", jina mbadala la mji wa Troia) ni utenzi wa kale na mfano wa kwanza wa fasihi andishi ya utamaduni wa Ugiriki ya Kale. Ilitungwa kama utenzi wa fasihi simulizi na kuandikwa mnamo karne ya 8 KK ikiwa na nyimbo au sehemu kubwa 24.
Utenzi huu unasimulia matukio ya vita ya Troia pamoja na habari za mashujaa wake pande mbili za vita hii. Inakusanya pia habari nyingi za miungu ya Ugiriki.
Anayetajwa kama mwandishi ni mshairi Homer hata kama wataalamu wa kisasa wanajadiliana huyu alikuwa nani na kama aliishi kweli.
Katika historia ndefu ya miaka 10 ya vita ya Troia Ilias inasimulia wiki za mwisho tu. Inaanza na hasira ya mungu Apollon kwa sababu ya tendo la Achilles kumteka binti wa kuhani wa mungu huyu na fitina kati ya shujaa Achilles na mfalme Agamemnon inayofuata. Kutokana na fitina hii Achilles anagoma kushiriki tena katika vita na sasa Wagiriki hawawezi kushindana tena na Watroya. Wakati Wagiriki wanaelekea kushindwa Achilles anarudi vitani baada ya kuuawa kwa rafiki yake Patroklos kwa mkono wa shujaa Mtroia Hektor. Anamwua Hektor na kuacha maiti yake kwa siku 12 kwenye mchanga. Mwishoni anatulia na kumruhusu baba yake Hektor kumzika mwanawe.
Majina muhimu katika Ilias ni pamoja na Achilles, Odiseo, Agamemnon, Menelao, Priamo, Hektor, Paris na Helena.
Pamoja na utenzi mwingine wa Homer unaoitwa "Odisei", Ilias ni chanzo cha fasihi ya Ugiriki ya Kale.
Mbiringani
Mbiringani, mbilingani au mbilinganya ("Solanum melongena") hupandwa sana katika panda za tropiki na nusutropiki au ndani ya nyumba za vioo katika nchi za baridi. Matunda yake, mabiringani, ni meusi-zambarau, pengine kijani au kijani na zambarau.
Ludvika
Ludvika ni mji na manispaa nchini Uswidi. Kuna wakazi 14,018 (mwaka 2005).
Eneo lake ni 10.93 km².
Nynäshamn
Nynäshamn ni mji na manispaa nchini Uswidi. Kuna wakazi 13,079 (mwaka 2005).
Eneo lake ni 6.52 km².
Ekerö
Ekerö ni mji na manispaa nchini Uswidi. Kuna wakazi 10,322 (mwaka 2005).
Eneo lake ni 5.21 km².
Kwera
Kwera ni ndege wadogo wa jenasi "Anaplectes", "Brachycope" na "Ploceus" katika familia Ploceidae. Takriban spishi zote zinatokea Afrika, lakini spishi tano zinatokea Asia. Rangi kuu ya ndege hawa ni njano, isipokuwa kwera kichwa-chekundu, kwera michirizi, kwera kahawiachekundu na kwera mweusi. Mara nyingi kichwa au uso ni nyeusi. Spishi bila nyeusi kichwani huitwa mnana.
Ndege hawa hula mbegu hasa lakini wadudu pia, hususa makinda. Spishi hizi hulifuma tago lao kwa majani ya manyasi na hulining'inizia kitawi. Matago yao hupatikana katika makundi makubwa. Jike huyataga mayai 2-4.
Mnana
Minana ni ndege wadogo wa jenasi "Ploceus" katika familia Ploceidae ambao wanatokea Afrika. Wanafanana na kwera lakini hawana nyeusi kichwani. Ndege hawa hula mbegu hasa lakini wadudu pia, hususa makinda. Hulifuma tago lao kwa majani ya manyasi na hulining'inizia kitawi. Matago yao hupatikana katika makundi makubwa. Jike huyataga mayai 2-4.
Kwelea
Kwelea ni ndege wadogo wa jenasi "Quelea" katika familia Ploceidae ambao wanatokea Afrika. Wanafanana na kwera lakini hawana rangi ya manjano. Rangi zao ni kahawia na michirizi myeusi juu na nyeupe au pinki chini na wana kichwa, kidari na/au domo nyekundu au pinki. Ndege hawa hula mbegu hasa lakini wadudu pia, hususa makinda madogo. Hulifuma tago lao kwa majani ya manyasi na hulining'inizia kitawi. Matago yao hupatikana katika makundi makubwa. Jike huyataga mayai 2-4.
Kweche
Kweche ni ndege wadogo wa jenasi "Euplectes" katika familia Ploceidae ambao wanatokea Afrika. Kuna makundi mawili ya kweche. Ndege wa kundi moja (bishops) ni wadogo kwa kulinganisha na madume wana mkia mfupi wakati wa kuzaa. Wakati huo rangi za madume ni nyeusi na nyekundu, machungwa au njano. Ndege wa kundi jingine (widowbirds) ni wakubwa zaidi na madume wana mkia mrefu wakati wa kuzaa. Wakati huo rangi za madume ni nyeusi kwa kiasi kikubwa pamoja na sehemu zenye rangi nyingi kama nyeupe, nyekundu na njano.
Ndege hawa hula mbegu hasa lakini wadudu pia, hususa makinda. Hulifuma tago lao kwa manyasi katikati ya matete. Matago yao hupatikana katika makundi. Dume hufanya mruko wa kukoga ili kubembeleza jike akitimua manyoya yake (bishops) au akitandaza mkia wake (widowbirds). Jike huyataga mayai 2-4.
Jipu
Jipu (kwa Kiingereza: "boil" au "furuncle", yaani "mwizi mdogo", kutoka neno la Kilatini "fur", mwizi) ni tatizo la ngozi linalotokana na maambukizi ya kina ya folikuliti au maambukizi ya folikoli za nywele za jasho; mara nyingi unasababishwa na bakteria "Stafilokokasi aureasi", ambayo husababisha kuvimba kwa eneo chungu lililo juu ya ngozi kutokana na mkusanyiko wa usaha na tishu mfu.
Majipu yakijikusanya huitwa kimeta.
Majipu ni vijivimbe vyekundu, ambavyo hujaa na usaha ulioko karibu na vinyweleo ambavyo ni laini, vya moto, na vinanavyouma sana. Yana ukubwa mbalimbali, kuanzia punje hadi ukubwa wa mpira wa golfu. Sehemu ya njano au nyeupe katikati ya uvimbe inaweza kuonekana wakati jipu likiwa tayari kutoa au kutokwa na usaha.
Katika maambukizi makali, mtu anaweza kuhisi homa, kuvimba tezi au mtoki, pamoja na uchovu.
Jipu linalojirudia mara kwa mara linaitwa ngozi-jipu.
Kwa kawaida bakteria, kama vile stafilokoki, ndio husababisha jipu kutokea kwenye ngozi. Ukoloni wa bakteria huanza katika vinyweleo na inaweza kusababisha seluli ya chini ya ngozi na kuvimba. Zaidi ya hayo, maiasisi inayosababishwa na wadudu wa kuruka aina ya Tumbu katika Afrika, kawaida huonesha majipu.
Sababu hatarishi za ngozi-jipu ni pamoja na bakteria katika tundu la pua, ugonjwa wa kisukari, fetma, neoplasmi s lymphoproliferative, utapiamlo, na matumizi ya madawa yanayokandamiza kingamwili.
Matatizo kawaida yanayotokana na kuambukizwa na majipu ni makovu na maambukizi au usaha wa ngozi, uti wa mgongo, ubongo, figo na viungo vingine. Maambukizi pia huweza kuenea hadi kwenye mfumo wa damu (sepsisi) na kuwa tishio kwa uhai.
Majipu yote lazima yafyonzwe ili kupona. Kunyonywa kunawezekana kwa kutumia kitambaa kilicholowa kwenye maji moto yenye kutiwa chumvi. Kuosha pamoja na kufunika jipu na krimu ya antibiotiki au mafuta ya antiseptiki (kwa jina maarufu "tea tree oil") na kufunga bendeji kunasababisha kupona kwa haraka. Majipu hayastahili kufinywa au kutobolewa bila idhini ya daktari au muuguzi yeyote, kwani kunaweza kusababisha maambukizi mengine.
Katika hatari ya kutosababisha matatizo makubwa ni lazima majipu yakatwe au yafyonzwe na daktari. Hii ni pamoja na majipu makubwa yanayokaa zaidi ya wiki mbili, ama yale yanayopatikana katikati ya uso au kwenye uti wa mgongo.
Tiba ya antibiotiki linahimizwa haswa kwa kupigana na majipu makubwa yanayopatikana kwenye sehemu nyeti kama vile pua na ndani ya masikio.
Ruhuhu (mto)
Mto Ruhuhu ni mto wa Tanzania Kusini. Chanzo chake kiko katika milima ya Kipengere upande wa kusini wa Njombe ikielekea kwanza kusini-mashariki na baadaye magharibi inapoishia katika Ziwa Nyasa karibu na mji wa Manda.
Mwendo wake una urefu wa kilomita zaidi ya 300. Hivyo ni tawimto mrefu wa Ziwa Nyasa na kutokana na hali hii inahesabiwa kama chanzo cha mto Shire unaopeleka maji ya ziwa kwenda mto Zambezi na Bahari Hindi.
Fudi
Fudi (kutoka Kimalagasi: ) ni ndege wadogo wa jenasi "Foudia" katika familia Ploceidae ambao wanatokea Madagaska na visiwa vingine katika Bahari ya Hindi. Ndege hawa ni wakubwa kuliko kwera na wakati wa kuzaa madume wana nyekundu au njano kichwani na pengine sehemu nyingine za mwili. Spishi nyingine hula mbegu hasa, nyingine hula wadudu hasa. Hulifuma tago lao kwa manyasi na majani na hulining'inizia kitawi au jani kubwa. Jike huyataga mayai 2-3.
Njiri
Njiri ni ndege wadogo wa jenasi "Nesocharis", "Nigrita" na "Parmoptila" katika familia Estrildidae ambao wanatokea Afrika tu. Wanafana na mishigi wenye rangi za nyeusi, kijivu na kahawia, pengine nyekundu au buluu. Hula wadudu, matunda madogo na mbegu. Tago lao ni tufe la manyasi, nyuzinyuzi na vigoga lenye mwingilio kwa kando. Jike huyataga mayai 3-6.
Osasco
Osasco ni a mji la Brazil katika jimbo la São Paulo takriban 16 km kutoka mji huu. Kuna wakati 718,646.
Mtolondo
Mitolondo au bwerenda ni ndege wadogo wa jenasi "Lagonosticta" katika familia Estrildidae ambao wanatokea Afrika tu. Wanafana na mishigi lakini madume wana rangi za nyekundu, kahawa na kijivu, pengine pamoja na madoa meupe madogo. Majike wana rangi za kahawa na kijivu kwa kawaida lakini mara nyingi wana sehemu nyekundu pia na madoa meupe kidarini. Hula mbegu hasa na wadudu pia, hususa makinda. Tago lao ni tufe la manyasi na majani lenye mwingilio kwa kando. Jike huyataga mayai 3-6. Spishi nyingi ni wateswa wa vinili ambao huyataga mayai yao katika matago ya mitolondo.
Mtolondo-misitu
Mitolondo-misitu ni ndege wadogo wa jenasi "Cryptospiza" katika familia Estrildidae ambao wanatokea Afrika tu. Wanafana na mitolondo lakini ndege hawa ni wekundu juu na kijivu chini na kichwani. Hula mbegu hasa na wadudu pia, hususa makinda. Tago lao ni tufe la manyasi, nyuzinyuzi na vigoga lenye mwingilio kwa kando. Jike huyataga mayai 3-4.
Assen
Assen ni mji wa mkoa wa Drenthe nchini Uholanzi. Idadi ya wakazi wake ni takriban .
Isaac Mendez
Isaac Méndez ni jina la kutaja uhusika wa katika tamthilia ya Heroes ambayo inarushwa hewani na televisheni ya NBC. Uhusika umechezwa na Santiago Cabrera, ana uwezo wa kuchora matukio ya baadaye.
Hadithi ya Isaac Méndez inaanza katika sehemu ya kwanza, ambapo anajitafutia, na msanii mwenye mateso aishiye huko kwa tabu huko mjini New York City. Mpenzi na mnunuzi wake mkuu ni Simone Deveaux. Mendez ametawaliwa na heroini, na alifanikiwa kiasi kuacha matumizi haya mabaya kabisa, anaweka mkazo juu ya mahusiano yake na Simone. Mkazo huu umeharibika wakati Isaac anagundua kwamba anaweza kuona na kuchora matukio ya baadaye—lakini akiwa katika hali ya ulevi wa heroini tu. Hapo awali, Isaac anafikiri michoro ile kuwa ni "ushetani" na hata kujaribu kuziangamiza, lakini Simone anaziona kama ni mvuto wa kisaniii. Karibia na mwishoni mwa sehemu ya kwanza, Isaac anajidunga dawa kupita kiasi. Simone analeta msaada wa mwuguzi ambaye ni Peter Petrelli, ambaye anagundua kwamba Isaac amechora picha ya Peter bila hata ya kuonana naye hapo awali. Kwa msaada wa Peter, Isaac ananusurika katika kujikita dawa kupita kiasi.
Mshigi
Mishigi ni ndege wadogo wa jenasi mbalimbali katika familia Estrildidae ambao wanatokea Afrika, Asia na Australia. Takriban spishi zote za Afrika ni ndege weusi au kahawia na weupe wenye pengine sehemu za rangi kali kama nyekundu, machungwa na njano. Spishi nyingi za Asia na Australia zina rangi kali kwa kipande kikubwa cha mwili. Ndege hawa hula mbegu hasa na wadudu pia, hususa makinda. Tago lao ni tufe la manyasi lenye mwingilio kwa kando. Jike huyataga mayai 4-7.
Adam Monroe
Adam Monroe, pia anajulikana kama Takezo Kensei (剣聖 武蔵 - Kensei Takezō) katika Japani yenye mgogoro, ni jina la kutaja uhusika uliochezwa na David Anders kwenye mfululizo wa kipindi cha televisheni cha "Heroes" kinachorushwa hewani na kituo cha TV cha NBC. Muhusika huyu alianza kuonekana kwa mara ya kwanza katika sehemu ya "Four Months Later..." ya msimu wa pili wa mfululizo, japokuwa hekaya za Kensei zimekuwa zikitajwa mara kwa mara katika msimu wa kwanza. Kipawa chake cha kujitengeneza upya kumesimamisha kukua kwa umri wake, unamfanya aonekane katika karne za kale na za sasa katika mfululizo. Yeye ni adui mkubwa wakati wa msimu wa pili.
Jina la "Kensei" linamaanisha "Mtakatifu wa Upanga" na "Takezo" ni jina la kihistoria la bwanapanga Miyamoto Musashi – Kensei linatokana na hekaya kadha wa kadha za watalaamu wa kupambana kwa mapanga wa Kijapani, hiyo ikiwa pamoja na Musashi. Kulingana na hekaya, Kensei alikuwa mshujaa wa Kijapani, anafahamika zaidi kwa kuiokoa Japani kutoka kwa katika karne ya 17. Hata hivyo, anajithibitisha kuwa ni Mwingereza aliyekuja Japani kujitafutia riziki.
Hiro anataja hekaya za Takezo Kensei mara kibao katika msimu wa kwanza, ilihusiana kiasi tu hadi hapo alipokuja kufundishwa kendo na baba yake katika sehemu ya "Landslide". Awali, katika "Godsend" na "The Fix", Hiro amesema kwamba ule upanga – ambao alikuwa akihangaikia kuuiba kutoka kwa Mr. Linderman – umemsaidia Kensei kuzingatia nguvu zake. Pia amesema kwamba baba yake amekuwa akimwambia hadithi za Kensei, huenda ni pamoja na Hiro kumwambia Kensei mara kwa mara katika msimu wa pili. Wakati anafunzwa na baba yake kwa ajili ya sehemu yake ya "Saving the World" kabla ya mtiti na Sylar huko mjini New York, Hiro anahusisha hadithi ya "Kensei and the Dragon" na kutambua kwamba, ikiwa anataka kushinda, hana budi kuwa na nguvu za kutosha ikiwa hata kujitoa muhanga.
Mbanjambegu
Wabanjambegu (kutoka Kiing.: seedcracker) ni ndege wadogo wa jenasi "Pyrenestes" katika familia Estrildidae ambao wanatokea Afrika tu. Ndege hawa ni baina ya wakubwa kabisa wa familia hii na wana domo mfupi na nene sana. Wanafanana na madomobuluu lakini domo lao ni jeusi. Kichwa, kidari na mkia ni nyekundu na tumbo na mabawa ni nyeusi, kahawia au zaituni kijani. Hula mbegu hasa na wadudu pia, hususa makinda. Tago lao ni tufe la manyasi au matete lenye mwingilio kwa kando. Jike huyataga mayai 3-4.
Domobuluu
Madomobuluu (kutoka Kiing.: bluebill) ni ndege wadogo wa jenasi "Spermophaga" katika familia Estrildidae ambao wanatokea Afrika tu. Ndege hawa ni baina ya wakubwa kabisa wa familia hii na wana domo fupi na nene sana. Wanafanana na wabanjambegu lakini domo lao ni buluu lenye ncha nyekundu. Kidari ni chekundu, mabawa na mkia ni nyeusi au kahawia na tumbo ni jeusi au kahawia lenye madoa meupe. Hula mbegu hasa na wadudu pia, hususa makinda. Tago lao ni tufe la manyasi, nyuzinyuzi na vigoga lenye mwingilio kwa kando. Jike huyataga mayai 3-4.
Mwili
Mwili ni kile kinachofanya binadamu aonekane na kuishi katika ulimwengu, kwa kufanana na wanyama ambao pia wana mwili.
Tofauti kubwa iliyopo kati ya viumbehai hao, yaani mtu na mnyama, upande wa uwezo wa akili na utendaji pengine inaelezwa na dini, falsafa n.k. kwa kudai uwepo wa roho pia katika umbile la binadamu.
Mwili wa binadamu unaundwa na kiwiliwili pamoja na viungo kwa mfano kichwa, shingo, kifua, mikono mgongo na miguu. Mwili una mifupa 206 ingawa binadamu anapozaliwa huwa na mifupa 270 ambayo baadaye huungana .
Umbo lake linategemea urithi lakini pia maisha ya mtu yalivyo. Urefu unategemea mambo mbalimbali, kama vile jinsia, kwa maana kwa kawaida wanaume ni warefu kuliko wanawake.
Kabla ya kufikia utu uzima, mwili unaundwa na seli bilioni 100.000.
Baada ya kufa, mwili wa binadamu unaitwa maiti, wakati ule wa mnyama unaitwa mzoga.
Elimu ya mwili huitwa anatomia.
Usafi wa moyo
Neno usafi wa moyo unatumika mara nyingi kuelezea adili ambalo linapingana na uzinifu na kutegemea kiasi. Kwa maana hiyo unawahusu watu wanaojua kutawala maelekeo ya kijinsia yaweze kujenga maisha yao binafsi, familia na hata jamii.
Neno hilo lilivyotumiwa na Yesu katika Hotuba ya mlimani lina maana pana zaidi na kuhusisha unyofu wa dhamiri kwa jumla.
Tunguridi
Tunguridi ni ndege wadogo wa jenasi "Pytilia" katika familia Estrildidae ambao wanatokea Afrika tu. Wanafana na mishigi na wana rangi mbalimbali kama nyekundu, machungwa, njano na/au kijani. Hula mbegu hasa lakini wadudu pia, hususa makinda. Tago lao ni tufe la manyasi lenye mwingilio kwa kando. Jike huyataga mayai 3-4.
Tongo
Tongo ni ndege wadogo wa jenasi mbalimbali katika familia Estrildidae ambao wanatokea Afrika na Asia. Wanafanana na mishigi lakini rangi zao ni nyeusi, kijivu, kahawia na nyeupe tu.
Hula mbegu hasa, lakini wadudu pia, hususa makinda.
Tago lao ni tufe la manyasi lenye mwingilio kwa kando. Jike huyataga mayai 2-7.
Hiro Nakamura
Kulingana na kitabu cha vichekesho cha mtandao kupitia NBC.com, Hiro amepatiwa jina baada ya Hiroshima, hivyo basi daima familia itakumbuka shambulio la bomu la atomiki la Hiroshima na Nagasaki. Tim Kring amenukuliwa akisema, "Si kama bahati kumwita jina la Hiro... hakika yu katika safari ya kishujaa." Mwenzake katika safari ya kishujaa ni Ando.
Dhamiri
Dhamiri ni kipawa cha binadamu kinachomwezesha kuamua kuhusu uadilifu au uovu wa tendo fulani analolikabili au alilolitenda.
Dhamiri hiyohiyo inamsukuma daima kutenda lililo adilifu na kukwepa lililo ovu.
Katika falsafa ya maadili wengi wanakubali kwamba uamuzi wa dhamiri unategemea ukweli ambao upo nje ya mhusika na ambao yeye anatakiwa kuutambua.
Baadhi ya wataalamu wa elimunafsia wanashika msimamo kuwa uamuzi wa dhamiri unategemea zaidi malezi na mang'amuzi ya mtu.
Katika dini, Ukristo unatia maanani sana dhamiri iliyozungumziwa na mtume Paulo kama sheria ya ndani ya mtu.
Mtaguso wa pili wa Vatikano ulifundisha: "Ndani mwa dhamiri binadamu anakuta sheria anbayo hajipatii, bali anapaswa kuitii na ambayo sauti yake, inayomuita daima apende na kutenda maadilifu na kukimbia maovu inapotakiwa, inasema wazi katika masikio ya moyo wake [...]. Kwa kweli mtu ana sheria iliyoandikwa na Mungu katika moyo wake [...]. Dhamiri ni kiini cha siri zaidi na patakatifu pa mtu, ambapo anabaki peke yake na Mungu, ambaye sauti yake inasikika kwa ndani kabisa" ("Gaudium et Spes" 16).
Beida
Al Bayda au Beida (Kar البيضاء ") ni mji mkubwa wa tatu nchini Libya na mji mkubwa wa pili katika sehemu ya mashariki. Na wakazi wa 2010 (250.000 watu).
Walikuwa katika serikali ya zamani wa kifalme katika mji mkuu wa nchi hiyo.
Köping
Köping ni mji na manispaa nchini Uswidi. Kuna wakazi 17 358 (mwaka 2005).
Eneo lake ni 11.85 km².
Härnösand
Härnösand ni mji na manispaa nchini Uswidi. Kuna wakazi 18 003 (mwaka 2005).
Eneo lake ni 10.90 km².
Höganäs
Höganäs ni mji na manispaa nchini Uswidi. Kuna wakazi 13 550 (mwaka 2005).
Eneo lake ni 8.81 km².
Mataifa ya ushirikiano
Mataifa ya ushirikiano "(Kiing.: Allied powers, Allies of WW II)" ni jina la kutaja mataifa yaliyoungana pamoja dhidi ya Ujerumani na nchi zilizoshikamana nayo hasa wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia na pia wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia.
Ujerumani ilishambulia Poland tarehe 1 Septemba 1939. Ufaransa na Uingereza ziliwahi kutia saini mikataba ya ulinzi pamoja na Poland hivyo zilitangaza hali ya vita dhidi ya Ujerumani. Kanada, Australia, New Zealand na Afrika Kusini zilizokuwa nchi huru ndani ya British Commonwealth zilifuata zikatangaza vita dhidi ya Ujerumani katika siku za kwanza za Septemba 1939.
Ufaransa na Uingereza zilikuwa pamoja na maeneo ya koloni zao na hivyo sehemu kubwa ya eneo la dunia lilijumlishwa tayari katika juhudi za mataifa ya ushirikiano. Ni hasa Uhindi wa Kiingereza (Uhindi, Pakistan na Bangla Desh leo) iliyochangia mali na watu wengi katika vita. Maaskari waafrika kutoka majeshi ya kikoloni waliungwa pia na juhudi hizi.
Baada ya mashambulio ya Ujerumani dhidi ya Denmark, Norwei, Ubelgiji na Uholanzi nchi hizi zilitazamiwa kama sehemu ya mataifa ya ushirikiano hata kama yalitekwa na kutawaliwa na Ujerumani.
Mwaka 1941 iliona vita ya Ujerumani na Italia dhidi ya Umoja wa Kisovyeti (Urusi) na nchi za Ulaya kusini-mashariki kama Ugiriki na Yugoslavia. Marekani ilikuwa bado nje ya vita lakini serikali yake ilitoa tayari misaada mingi kwa Uingereza.
Mwezi wa Novemba 1941 viongozi wa nchi kubwa Franklin D. Roosevelt (Marekani), Winston Churchill (Ufalme wa Maungano- Uingereza) na Stalin (Umoja wa Kisovyeti - Urusi) walikutana mjini Teheran (Uajemi) wakajadili ushirikiano wao na mipango ya vita.
Tarehe 7 Desemba 1941 Japan ilishambulia bandari ya kimarekani ya Pearl Harbour, Hawaii. Ujerumani ilitangaza hali ya vita dhidi ya Marekani. Tangu hapo nchi nyingi za Amerika yote zilijiunga na mataifa ya ushirikiano. Mwisho wa vita nchi zote za dunia isipokuwa Hispania, Ureno, Uswidi, Uswisi, Eire, Afghanistan, Tibet zilijiunga na mataifa ya ushirikiano dhidi ya Ujeruman, Japani, Hungaria na Bulgaria. Italia ilikuwa ilijitenga tayari 1943 na Ujerumani isipokuwa sehemu kubwa bado ilikuwa chini ya utawala wa jeshi la Ujerumani.
Ushirikiano huu ulikuwa chanzo cha Umoja wa Mataifa ulioundwa mwaka 1945 mara baada ya mwisho wa vita.
Pearl Harbor
Pearl Harbor "(Kiing. "bandari ya lulu"; Kihawaii: Pu'uloa)" ni bandari ya kijeshi ya Marekani kwenye kisiwa cha Oahu katika jimbo la visiwani la Hawaii (Marekani).
Kituo hiki cha kijeshi kipo ndani ya kidaka iliyo bandari asilia ambako meli na manowari zinakaa salama wakati wa dhoruba. Katikati ya kidaka kuna kisiwa kinachoitwa Ford Island ambayo ni kitovu cha kituo cha kijeshi. Tangu Marekani kutwaa Hawaii na vita ya Marekani dhidi Hispania mwaka 1898 bandari hii ilikuwa makao makuu ya kundi la manowari za Marekani katika Bahari Pasifiki.
Pearl Harbor ilikuwa maarufu kutokana na mashambulio ya ghafla ya Japani dhidi ya manowari za Marekani yaliyotokea hapa tar. 7 Desemba 1941. Hatua hii ilisababisha Marekani kuingia katika Vita Kuu ya Pili ya Dunia na kujiunga rasmi na mataifa ya ushirikiano.
Katika siku kabla ya 7 Desemba wanamaji wa Japani walifaulu kukaribia funguvisiwa na kundi la manowari pamoja na manowari ndege 6. Eropleni 350 kutoka manowari ndege hizi zilishambulia kituo cha Pearl Harbor katika masaa ya mapema ya 7 Desemba zikafaulu kuzamisha manowari 9 na kuleta uharibifu mkubwa kwa manowari 21 nyingine, tatu kati hizi hazikuweza kutengenezwa tena. Wamarekani 2350 waliuawa. Pia ndege nyingi za kijeshi za kimarekani ziliangamizwa.
Shabaha ya shambulio la Japani ilikuwa kuharibu uwezo wa manowari za Marekani kuingilia katika upanuzi wa mamlaka ya Japani katika Pasifiki hasa kwenye maeneo chini ya utawala wa Uingereza, Uholanzi, Ufaransa na China. Lakini shambulio halikugusa kituo cha nyambizi, akiba za fueli, karahana za kijeshi na ofisi za viongozi vya jeshi. Pia manowari ndege zilizokuwa sehemu ya kundi ya Pearl Harbor hazikuharibiwa kwa sababu zote tatu hazikuwepo Hawaii wakati wa shambulio.
Kwa hiyo uwezo wa Pearl Harbor kuhudumia kundi la manowari haukuharibiwa na baadaye Marekani ilitumia kituo hiki pamoja na visiwa vya Hawaii kama msingi wa vita yake dhidi Japani.
Fumbwe
Fumbwe ni ndege wadogo wa jenasi "Vidua" katika familia Viduidae ambao wanatokea Afrika tu. Spishi bila mkia mrefu na yenye rangi ya nili wanaitwa kinili pia. Wakati wa kuzaa madume wana rangi ya nyeusi na nyeupe na pengine rangi nyingine au rangi ya nili tu, na spishi kadhaa zina mkia mrefu. Lakini wakati wengine wana rangi za majike, kahawia na nyeupe, wenye michirizi miwili kwa utosi, na mkia wao una urefu wa kawaida. Hula mbegu za manyasi hasa lakini wadudu pia, kumbikumbi aghalabu.
Ndege hawa hawajengi tago lao lenyewe lakini huyataga mayai yao katika matago ya ndege wa familia Estrildidae (udusio wa kiota, Kiing. brood parasitism). Kila spishi inadusia spishi yake ya Estrildidae. Vinili wadusia mitolondo, mshigi tombo au mshigi kidari-machungwa, na fumbwe wengine wadusia tunguridi, tunguhina au mishigi mbalimbali. Kinyume na kekeo fumbwe hawaharibu mayai ya mwenye tago. Huyataga mayai 2-4 kwa kuzidi yaliyomo. Mayai ya fumbwe ni meupe kama yale ya mwenyeji lakini wakubwa zaidi. Ndani ya domo la makinda inafanana na ile ya makinda ya mwenyeji na dume anaiga wimbo wake.
Kinili
Vinili ni ndege wadogo wa jenasi "Vidua" katika familia Viduidae ambao wanatokea Afrika tu. Wanaitwa fumbwe pia pamoja na spishi nyingine za "Vidua". Wakati wa kuzaa madume wana rangi ya nili, lakini wakati wengine wana rangi za majike, kahawia na nyeupe, wenye michirizi miwili kwa utosi. Hula mbegu za manyasi hasa lakini wadudu pia, kumbikumbi aghalabu.
Ndege hawa hawajengi tago lao lenyewe lakini hutaga mayai yao katika matago ya mtolondo, mshigi tombo au mshigi kidari-machungwa (udusio wa kiota, Kiing. brood parasitism). Kila spishi ya kinili inadusia spishi yake ya mtolondo au mshigi. Kinyume na kekeo vinili hawaharibu mayai ya mwenye tago. Huyataga mayai 2-4 kwa kuzidi yaliyomo. Mayai ya vinili ni meupe kama yale ya mwenyeji lakini wakubwa zaidi. Ndani ya domo la makinda inafanana na ile ya makinda ya mwenyeji na dume anaiga wimbo wake.
Simfoni
Simfoni (kutoka Kigir. σύμφωνος "simphōnos" ‚sauti za pamoja‘ kupitia Kiitalia "sinfonia") ni muziki iliyoandikwa kwa ajili ya okestra.
Aina hii ya muziki ilianzishwa huko Italia katika karne ya 17. Hapa jina "sinfonia" lilibuniwa. Hadi leo hii majina ya mitindo mbalimbali inayotumia ndani ya sinfonia ni ya kiitalia.
Kwa kawaida kuna sehemu tatu au nne zinazotofautishwa kwa kasi na tabia ya muziki, kwa mfano haraka-polepole-haraka au kinyume chake polepole-haraka-polepole. Watungaji muziki kama Joseph Haydn (simfonia 104), Wolfgang Amadeus Mozart (simfonia zaidi ya 50) na Ludwig van Beethoven (simfonia 9) waliboresha na kukamilisha muziki dhati ya simfonia. Beethoven alikuwa mtungaji wa kwanza aliyeingiza pia sauti za kibinadamu katika simfonia yake ya 9.
Mitindo inayotumiwa ndani ya sehemu za simfonia ni pamoja na sonata, minuet, scherzo au rondo.
Okestra kubwa mara nyingi huitwa "okestra ya simfonia" wakati okestra ndogo huitwa "okestra ya chumba".
Watungaji mashuhuri wengine wa simfonia walikuwa Franz Schubert, Felix Mendelssohn, Robert Schumann, Anton Bruckner, Johannes Brahms, Pyotr Tchaikovsky, Gustav Mahler, Jean Sibelius na Dmitri Shostakovich.
Kim Young-sam
Kim Young-sam (Kikorea: 김영삼 金永三) (20 Desemba 1927 - ) ni mwanasiasa Mkorea aliyekuwa rais wa kumi na nne wa nchi ya Korea Kusini, 1993 na 1998.
Maisha ya wakfu
Maisha ya wakfu ni ufupisho wa "Maisha yaliyowekwa wakfu kwa kushika mashauri ya Kiinjili". Unaeleza hali ya pekee ya baadhi ya Wakristo ndani ya Kanisa inayotokana na uamuzi wao wa kumfuata Yesu katika mtindo wake wa maisha ya useja, ufukara na utiifu.
Mara nyingi wanaoishi hivyo wanaunda shirika la kitawa, ingawa si lazima, na wanajifunga kwa nadhiri au matamko yanayofanana nayo.
Kichomi (diwani)
Kichomi ni diwani au mkusanyiko wa mashairi ya mwandishi Euphrase Kezilahabi kutoka nchini Tanzania. Kitabu kilitolewa mwaka 1974.
Diwani hii inaakisi mawazo ya kizazi kipya cha washairi wasomi waliofuzu kutoka kwenye vyuo vikuu miaka ya 1970. Mawazo ya mshairi yaliyomo katika mashairi haya ni mawazo ya kisasa, ni mawazo ya kijana aliyezungukwa na mazingira ya kisiasa, kielimu, kijamii na hata kidini.
Kwenye utangulizi wa diwani hii, mshairi anaeleza kuwa katika sehemu ya kwanza anayoiita mashairi ya mwanzo ameandika juu ya mambo mbalimbali ikiwemo dini, siasa, utamaduni, ndoa na uchumi; lakini katika sehemu ya pili aliyoiita Fungueni mlango, wazo moja hasa lilimsumbua: swali linalohusu maana ya maisha ambalo liliukera moyo wake, akaona bora aandike kuwauliza wenzake.
Shairi la kwanza "Jinamizi" linatalii dhamira ya dhuluma barani Afrika. Siasa za Afrika zimekoleza msingi wa dhuluma. Kuna aina mbili za ukoloni: ukoloni mkongwe unaowakilishwa na watu weupe kwenye mtumbwi na ukoloni mamboleo unaowakilishwa na watu weusi kwenye mtumbwi. Jazanda ya mtumbwi inawakilisha nchi za Afrika. Samaki baharini ni wananchi wazalendo, majitu yenye meno ya kutisha ni wakoloni wa kisasa na mabepari wanaoendelea kulifyonza bara la Afrika. Kupitia kwa tashtiti na kejeli mshairi anaudhihaki 'utawala wa chuma' yaani utawala wa kimabavu. Mamba wanasimamia wakombozi ambao baada ya mapinduzi wanawasaliti wananchi wenzao. Hapa sanaa ya ushairi inatumiwa kama jukwaa la kutetea haki ya mnyonge katika jamii. Hata hivyo, mwelekeo na tuni inayotawala kwenye shairi hili ni ile ya utamaushi na udhanaishi. Mshairi amekata tamaa kuhusu suala la uhuru barani Afrika. Baada ya uhuru ukoloni unaendelea Afrika kwa misingi na sura mpya.
Shairi linalofuatia ni "Upepo wa Wakati". Kwenye shairi hili mshairi anatuchorea taswira ya ziwa lililochafuka, kuna mawimbi yanayopanda na kushuka. Taswira hii ni ishara inayosimamia maisha ya binadamu duniani. Istiara kuu inayotumiwa hapa ni maisha ni bahari iliyochafuka. Maisha ya binadamu hudhihirisha hali ya ufanisi na shida kadri tunaposhuhudia msukumo wa wakati. Dhana ya wakati kuwa upepo mkali unaosukuma na kuyumbisha vyote duniani inajitokeza. Mshairi anazingatia suala la tamaa na ubinafsi ambalo tunalishuhudia kwenye uwanja wa siasa. Viongozi barani Afrika hunyakua madaraka na kupokezana madaraka kwa zamu kama mzamaji anayeshika mguu wa rafikiye. Isitoshe, mshairi anakashifu pupa na kuthamini hela kuliko utu kwa kutumia mfano wa watu wanaopakata pesa kama mtoto. Mwandishi anatoa onyo kwa viongozi wanaowanyamazisha wanyonge kwamba watapanda na kushuka kama bahari inayoyumbishwa na upepo mkali wa wakati. Kama ilivyo kwenye mashairi mengi ya diwani hii mshairi amekata tamaa kuhusu maisha kwa jumla na hasa jinsi siasa inavyoendeshwa barani Afrika. Mshairi anayaona maisha kama ziwa au bahari iliyochafuka na dunia kama uwanja wa fujo.
Wimbo wa Mlevi:
Nimechoka:
York
York ni mji wa Ufalme wa Maungano ulioko kaskazini mwa Uingereza, kando ya mto Ouse (Yorkshire).
Hutazamwa kama makao makuu ya Yorkshire ingawa kiutawala si sehemu ya Yorkshire tena, bali eneo la pekee. Kuna wakazi wapatao 130,000.
Ni mji wa kale sana: ulikuwepo tayari zamani za utawala wa Dola la Roma katika Uingereza ukaitwa Eboracum.
Waviking waliovamia sehemu hii ya Uingereza katika karne ya 9 wakaita mahali "Jorvik" iliyomaanisha "bandari ya chifu" katika lugha yao.
Baada ya uvamizi wa Wanormani katika karne ya 11 polepole matamshi ya jina la Kinormani yakawa "York".
Hadi leo mji una nyumba nyingi za kihistoria.
Jengo kuu ni kanisa kuu maarufu la Anglikana lililokamilishwa mwaka 1472.
Askofu Mkuu wa York ana nafasi ya pili ya kiheshima ndani ya Kanisa Anglikana la Uingereza.
Tangu mwaka 2005 John Sentamu mwenyeji wa Uganda amekuwa askofu mkuu.
Kando ya mji wa kihistoria kuna maeneo ya Chuo Kikuu cha York kilichoanzishwa mwaka 1963.
York katika nchi ya Uingereza ni mji wa kupendeza sana kutokana na vivutio vilivyoko. Unapotembea mjini York, utafurahishwa na mahali kama:
The Shambles ni vijia vidogo vidogo vilivyoko mkabala na manyumba mengi. Kivutio hiki hunoga maana ni kizee sana ikitajika kwamba kilianza katika karne ya 14.
Ziara ya York haitafana kama hutaingia katika York Minster, kivutio kingine kilichonoga sana.York Minster ni kanisa lililojengwa kwa uhandisi wa hali ya juu zaidi. Linaoenakana kuwa ilitumika ubunifu na usanii mwingi ili lisimamishwe pahala lipo.
Ziara yako ya York itapendeza zaidi unapotembea na kuona National Railway Museum. Imesemekana kwamba hamna reli nyingine iliyojengwa kwa ustadi mwingi kama National Railywa Museum. Hii ni kwa sababu teknolojia nzuri na za kisasa zimetumika ili isimame mahala ipo.
John Sentamu
John Tucker Mugabi Sentamu (* 10 Juni 1949 mjini Kampala, Uganda) ni askofu mkuu wa York na mku wa jimbo la kanisa Anglikana la York linalojumlisha daiyosisi za kaskazini ya Uingereza. Ana cheo cha heshima cha pili katika kanisa Anglikana la Uingereza baada ya Askofu Mkuu wa Canterbury.
John Sentamu ni askofu mkuu wa kwanza nchini asiye Mwingereza kiasili.
John Sentamu alizaliwa katika kijiji karibu na Kampala akiwa mtoto wa sita kati ya 13. Alisoma sheria kwenye Chuo Kikuu cha Makerere mjini Kampala akawa mwanasheria kwenye mahakama kuu ya Uganda. Mwaka 1973 Idi Amin alimteua kuwa hakimu wa mahakama kuu. Lakini alimkasirisha diketa alipokataa kumwachisha huru binamu mmoja wa Amin. Akafungwa jela wiki tatu baada ya arusi yake kwa muda wa miezi mitatu. Baada ya kuuawa kwa rafiki yake askofu mkuu Janani Luwum aliamua kuondoka Uganda akaenda Uingereza.
Alianza kusoma theolojia kwenye Chuo Kikuu cha Cambridge akapokelewa kama padre wa Kanisa Anglikana mwaka 1979. Akapata cheo cha Ph. D. mwaka 1984. Baada ya kufanya kazi kama pdre msaidizi na padre kiongozi katika parokia kadhaa likuwa askofu msaidizi wa Stepney mwaka 1996; 2002 akawa askofu wa Birmingham. 2004 alikuwa risi wa harakati ya Youth For Christ na 2005 raisi wa YMCA. Mwaka huohuo alipewa cheo cha askofu mkuu wa York.
Sentamu alichukua uraia wa kiingereza na leo hii ni raia wa Uganda na Ufalme wa Maungano vilevile. Amemwoa Margaret Sentamu. Wana watoto wawili wakubwa Grace na Geoffrey pamoja na watoto wawili wa kulea.
Janani Luwum
Janani Jakaliya Luwum (* 1922; + 16 Februari 1977) alikuwa askofu mkuu wa Kanisa Anglikana la Uganda kati ya miaka 1974 na 1977. Alihesabiwa kuwa kati ya viongozi muhimu wa Kanisa la kikristo katika Afrika. Mwaka 1977 aliuawa ama na Idi Amin mwenyewe au kwa amri yake.
Anaheshimiwa na Waanglikana kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Februari. Sanamu yake iko kati ya zile za wafiadini wa karne ya 20 katika ukuta wa mbele wa Abasia ya Westminster, London.
Luwum alizaliwa Wilaya ya Kitgum kaskazini mwa Uganda katika familia ya Waacholi. Akasoma shule ya sekondari na chuo cha ualimu akawa mwalimu wa shule ya msingi.
Mwaka 1948 akawa Mkristo akaendelea kusomea uchungaji. Alikuwa dikoni mwaka 1953, akapadrishwa mwaka 1954 akihudumia kanisa lake katika dayosisi za Upper Nile na baadaye Mbale.
Mwaka 1969 alichaguliwa kuwa askofu wa dayosisi ya Gulu katika Uganda kaskazini.
Baada ya miaka 5 akawa askofu mkuu wa jimbo la Kanisa Anglikana katika Uganda, Rwanda, Burundi na Boga-Zaire akiwa Mwafrika wa pili aliyeshika nafasi hiyo mwaka 1974.
Luwum alikuwa askofu mkuu wakati wa utawala wa kidikteta wa Idi Amin aliyetwaa urais wa Uganda tangu mwaka 1971.
Mwaka 1977 Luwum alipinga wazi matendo ya serikali iliyozidi kuwakamata na kuua wananchi ovyo. Amin alikasirika akamshutumu Luwum kuwa msaliti. Kosa lake lilikuwa kwamba hakunyamazia maovu, akiandika barua pamoja na viongozi wengine wa Kanisa kwa rais huyo kulaumu matendo mabaya ya wanajeshi wa serikali waliowatesa wananchi. Alijua hatari, lakini aliona ni wajibu wake kuwalinda Wakristo wake.
Tarehe 16 Februari 1977 Luwum alikamatwa pamoja na mawaziri 2. Wakamatwa walipelekwa mbele ya mkutano mkubwa mjini Kampala walipoonyeshwa mbele ya wananchi kama wasaliti waliotaka kumpindua Amin na kumrudisha rais wa awali Milton Obote.
Siku iliyofuata Redio Uganda ilileta tangazo kuwa wote watatu walikufa katika ajali ya gari walipojaribu kumshika dereva katika jaribio la kukimbia.
Lakini wakati wa mazishi ya Luwum ilionekana ya kwamba mwili wake ulitobolewa na risasi. Henry Kyemba aliyekuwa waziri wa afya chini ya Amin aliandika baadaye "Askofu mkuu alipigwa risasi mdomoni na mara tatu kifuani".
Mashahidi waliokuja mbele baada ya utawala wa Amin walisema ya kwamba wafungwa walipelekwa kwenye kambi la kijeshi walipopigwa na kuuawa. Wengine walisema ni Amin mwenyewe aliyepiga risasi, lakini wengine hawakukubali.
Luwum aliacha na mjane Mary Lawinyo Luwum na watoto 9.
Askofu Luwum anakumbukwa mpaka leo kama shahidi wa imani, yupo katika mfuatano wa mashahidi wengi tangu mwanzo wa Ukristo. Kifo chake kilisikitisha sana. Lakini vilevile kiliwapa Wakristo moyo wa kutonyamaza mbele ya uongo na maovu. Moyo huo umeonekana tangu mwanzo katika Ukristo.
Wamanyema
Wamanyema (Una-Ma-Nyema, yaani Wala-samaki), ni shirikisho la makabila ya Kibantu yanayopatikana kusini mashariki mwa beseni la mto Kongo katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na katika mkoa wa Kigoma nchini Tanzania.
(Manyema Association) imeundwa miaka ya 1930, na inajumuisha makabila 18 ya Wamanyema yaliyounganishwa kwa imani ya dini ya Kiislamu na asili ya kuhama mashariki mwa Kongo ya Kibelgiji au Kongo ya Kiarabu.
Kwa Tanzania, wanajumuisha makabila ya Wagoma, Wabwari, Wamasanze, Wabembe, Waholoholo n.k. ambao wote hujiita Wamanyema.
Kwa sehemu kubwa ya karne ya 19 waliwindwa sana na Waarabu waliofanya biashara ya watumwa.
Wamanyema walipofika Kigoma kuna ambao walipata majina katika miji kama Katonga, Kabwe, Mkabogo au Kabogo: hao wote walikuwa Wamanyema wenye asili ya Kongo.
Inafahamika kuwa Waha ni moja ya makabila kutoka Wabantu wa mashariki. Wabantu hao walipata kufika maeneo hayo hata kabla ya miaka ya 600 yaani kabla ya Wamanyema. Waha waliwapokea watani wao Wamanyema na kuanza kuishi pamoja mpaka sasa.
Hivyo Wamanyema na Waha ndio wenyeji wa Kigoma. Uenyeji huu tunaouzungumza ni miaka ya zamani sana: hata kabla ya kuanza kwa ukoloni hawa watu tayari walikuwa wakiishi pamoja na walikuwa wakipendana na kuthaminiana. Kuna vitu Waha waliwafundisha Wamanyema na pia kuna vitu Wamanyema waliwafundisha Waha na wote hawa waliipigania Tanganyika kutoka mikononi mwa serikali ya kikoloni. Hata mradi wa kuligawa bara la Afrika kati ya nchi kadhaa za Ulaya ulikuwa bado kabisa Wamanyema na Waha walikuwa wakiishi pamoja.
Sumaku
Sumaku ni gimba inayotoa uga sumaku wa kuvuta magimba ya metali kwake au kuyasukuma mbali nayo. Nguvu hii inaitwa uga sumaku haionekani kwa macho lakini inapimwa. 
Sumaku asilia ni vipande vya madini ya maginetiti vinavyoweza kuvuta na kushika vitu vya chuma. Kama kipande cha chuma au feleji ya kawaida inashikwa kwa muda fulani na sumaku asilia itaonyesha pia tabia za sumaku. Watu wamejifunza kutumia uwezo wa sumaku na kutengeneza sumaku hasa pamoja na umeme na kutengeneza vifaa vyenye uwezo mkubwa wa kisumaku vinavyotumiwa katika teknolojia mbalimbali.
Usumaku ni tabia katika mada inayopatikana kiasili kufuatana na kanuni za fizikia.
Aloi za chuma na feleji huvutana na sumaku. Lakini metali kama shaba, zinki au alumini hazivutwi nazo.
Watu wa kale walitambua tayari tabia za sumaku asilia. Kuna ushahidi katika maandiko ya mwanafalsa mgiriki Thales wa Milet; Wagiriki wa kale waliita mawe yenye tabia hii "mawe ya magnesia" kutokana na mji wa Asia Ndogo yalipopatikana. Jina hili lilikuwa msingi wa jina "magnet" linalotumiwa katika lugha nyingi.
Wachina ni watu wa kwanza waliotambua matumizi ya sumaku kwa manufaa ya kibinadamu. Tangu karne ya 11 walitumia sindano ya magnetiti yenye tabia ya kisumaku iliyolea juu ya maji ndani ya dira. Ncha za sindano sumaku huathiriwa na uga sumaku wa dunia na ncha zake zinatazama kaskazini au kusini. Kwa msaada wa dira mabaharia waliweza kuvuka bahari na kulenga pwani la mbali lisiloonekana mara moja bila kupoteza njia.
Wazungu wa Ulaya walibuni mbinu huohuo kidogo baadaye tangu karne ya 12.
1819 profesa Mdenmark Hans Christian Oersted alitambua uhusiano kati ya umeme na usumaku alipoona ya kwamba umeme unaathiri sindano ya dira. Mwingereza Michael Faraday alifuata kwa kutengeneza kifaa kinachozungusha kipitishi umeme kwa sumaku; hii ilikuwa msingi kwa kubuni injini ya umeme iliyotengenezwa na wengine baadaye na 1866 injinia Mjerumani Werner Siemens alitengenea mashine ya kutengeneza umeme iliyoweka msingi kwa mapinduzi ya pili ya viwandani. Leo hii umeme ni nguvu ya kimsingi wa teknolojia ya kisasa.
Maginetiti
Maginetiti ni madini yenye rangi nyeusi-kijivu yenye tabia ya sumaku. Kikemia ni oksidi ya feri (chuma) yenye valensi za 2+ na 3+. Fomula yake ni FeFeO.
Inatokea mara nyingi kwa umbo la fuwele zenye urefu wa karibu sentimita 1 na kona 8. Kiwango cha feri (chuma) hufikia asilimia 72 kwa hiyo ni malighafi muhimu kwa kutengeneza chuma.
Dira
Dira ni kifaa cha kutambua mwelekeo. Ni chombo muhimu kwa kutafuta njia baharini au kwenye ardhi pasipo na alama zinazoonekana kama vile jangwani.
Ndani ya dira ya kawaida kuna sindano ya chuma sumaku inayotazama muda wote kwa ncha ya kaskazini kwa sababu inaathiriwa na uga sumaku wa dunia.
Wachina walikuwa watu wa kwanza wanaojulikana kubuni dira wakati wa karne ya 11. Walitumia sindano ya maginetiti iliyoelea kwenye bakuli ya maji juu ya ubao au karatasi.
Kuna dira kavu ambako sindano ya sumaku inalala juu ya mhimili. Aina nyingine ambayo ni bora lakini ghali zaidi ni dira kiowevu ambako sindano inaelea ndani ya kiowevu cha mchanganyiko wa alikoholi na maji.
Chini ya sindano huwa na kadi yenye mchoro wa mielekeo ya dunia ya kaskazini - kusini - mashariki - magharibi.
Mtu anayeshika dira anajigeuza hadi ncha ya sindano inakaa juu ya alama ya kaskazini kwenye kadi ya dira. Sasa anaweza kujua mielekeo mingine iko wapi mahali anaposimama.
Dira huwa na mielekeo mikuu 4 ambayo ni Kaskazini, Mashariki, Kusini na Magharibi.
Mielekeo ya kati hutajwa kama kaskazini-mashariki / kaskazini-magharibi na kusini-mashariki / kusini-magharibi (kwa Kiingereza Northeast NE/ Northwest NW na Southeast SE/ Southwest SW).
Inawezekana kutaja mieleko makini zaidi kwa mfano Kusini-kusini-magharibi (South-south-west SSW) au Magharibi-kusini-magharibi (west-south-west WSW).
Pilosa
Pilosa ni jina la Kisayansi cha oda ya walasisimizi na slothu.
Oda "Pilosa"
Mlasisimizi Mkubwa
Mlasisimizi mkubwa ("Myrmecophaga tridactyla") ni spishi kubwa kushinda walasisimizi wote. Spishi hii ni pekee katika jenasi "Myrmecophaga".
Walasisimizi hutumia ulimi wao mrefu na wa kunata ili kukamata sisimizi na mchwa katika kichuguu cha wadudu hawa.
Tembo-bahari
Tembo-bahari (kwa Kijerumani: ; jina la kisayansi: "Mirounga") ni jenasi ya wanyama wakubwa wa Bahari ya Pasifiki na Bahari ya Kusini wenye mkonga mfupi kama tembo.
Dubu barafu
Dubu barafu ("Ursus maritimus", pia huitwa: Dubu Akitiki) ni dubu mkubwa mweupe wa duara ya Akitiki.
Kishawishi
Kishawishi ni tendo la kumvuta binadamu kutenda jambo. Mara nyingi maana yake ni mbaya, yaani ni kumvuta atende dhambi.
Kishawishi kinaweza kujianzia au kutokana na watu wengine, lakini dini, kama vile Ukristo, zinaweza kuona nyuma yake hasa uwepo wa nguvu za giza, hususan shetani au ibilisi.
Katika Biblia kishawishi cha kwanza kiliwapata na kuwashinda Adamu na mke wake Eva. Tukio hilo maarufu kwa jina la dhambi ya asili limeathiri binadamu wote.
Injili zinasimulia pia vishawishi vilivyompata Yesu, hasa vitatu vilivyosababishwa na shetani jangwani, ambavyo Yesu alivishinda moja kwa moja na hivyo kutuelekeza namna ya kuvishinda vilevile.
Yesu alishawishiwa na Shetani kwa kuwa ni mtu kweli, akamshinda kwa niaba ya watu wote, akituonyesha namna ya kumtii Mungu moja kwa moja, “hata mauti, naam, mauti ya msalaba” (Fil 2:8). “Kwa sababu kama kwa kuasi kwake mtu mmoja watu wengi waliingizwa katika hali ya wenye dhambi, kadhalika kwa kutii kwake mmoja watu wengi wameingizwa katika hali ya wenye haki” (Rom 5:19).
Sala ya Baba Yetu ambayo Yesi aliwafundisha mitume wake inamalizika kwa kuomba ushindi dhidi ya vishavishi na ya Yule Mwovu (Math 6:13).
Mnyamapochi
Wanyamapochi ni wanyama wa ngeli ya chini Marsupialia ambao wanazaa wadogo wao katika hali changa sana yaani baada ya muda mfupi wa mimba. Baada ya kuzaa wanaendelea kubeba wadogo ndani ya pochi au mbeleko ya ngozi iliyopo nje ya mwili juu ya tumbo. Humo kuna maziwa ambako wadogo wanaweza kunywa ilhali wanatunzwa vizuri na kukaa joto. Kadri wadogo wanavyokua wanaanza kutazama mazingira kutoka mbeleko na pia wanaanza kutembea nje wakirudi tena mbelekoni hadi wamefika umri wa kutosha wanaondoka.
Spishi zilizo nyingi ziko Australia na visiwa vya karibu kama Nyugini. Nyingine zinatokea Amerika ya Kusini. Wanyamapochi wanaojulikana zaidi ni kangaruu.
Koala
Koala (kutoka Kiing.: koala, Kisayansi: "Phascolarctos cinereus") ni mnyama mdogo wa Australia mwenye manyoya ya kijivu na anaofanana na dubu. Kama kangaruu na marsupialia wengine, koala wa jike huwa na pochi (ambayo inaitwa marsupiumu) ambamo mtoto humalizia kukua akiwa humo ndani.
Ichiro Suzuki
Ichiro Suzuki (kwa Kijapani: 铃木 一 朗, すずき いちろう; anajulikana Marekani kama "Samurai The Silent"; amezaliwa 22 Oktoba 1973) ni mchezaji wa baseball wa Japani ambaye ana mafanikio makubwa katika Ligi Kuu ya Baseball. Anashikilia rekodi kwa idadi kubwa ya mafanikio wakati wa msimu wake katika MLB (262).
Hidetoshi Nakata
Hidetoshi Nakata (katika Kijapani: 中 田 英 寿) (amezaliwa 22 Januari 1977 katika Kofu, Japan) ni wa zamani wa soka Kijapani mchezaji ambaye alicheza kama kiungo na klabu kadhaa za Ulaya, na Bell Mare Hiratsuka katika nchi yake. Utendaji wake kuwa na chuma yake sifa kama mmoja wa wachezaji bora Kijapani kwa wakati.
Nakata ilikuwa mwaka 2004 kama mtu wa pekee Kijapani, kuchaguliwa kwa FIFA 100, ni daraja ya mpira wa 125 bora wanaoishi katika historia, na pia katika wawili 1,997 na 1,998 kupigiwa kura ya mchezaji bora wa mwaka katika bara la Asia.
Nakata alishinda 2001 Serie A na AS Roma na mwaka baada ya Coppa Italia na Parma FC.
Panda Mkubwa
Panda mkubwa (kutoka Kiing.: giant panda, Kisayansi: "Ailuropoda melanoleuca") ni dubu mkubwa kiasi wa Uchina aliye mweusi na mweupe.
Nge
Nge au akrabu (kutoka Kiarabu ) ni arithropodi wa oda Scorpiones katika ngeli Arachnida. Spishi ndogo huitwa visusuli pia. Kama arakinida wote wana miguu minane. Pedipalpi zao ni kubwa na zina gando, na mkia ni mrefu na una msumari mkubwa mwishoni kwake. Kama kawaida kiwiliwili chao kina sehemu mbili: kefalotoraksi ( cephalothorax: kichwa na kidari) na fumbatio lakini zimeungwa vipana, siyo kwa pediseli (pedicel) nyembamba kwa umbo wa mrija kama kwa buibui. Mgongo wa kefalotoraksi ni mgumu na kwa hivyo huitwa gamba (carapace). Nge wana macho 6-12, mawili juu ya gamba la kefalotoraksi na 2-5 kwa kila upande wa kichwa. Msumari wa nge hutumika kwa kudunga windo na kuingiza sumu ndani yake. Windo akiwa amekufa, kelisera (chelicerae) za nge zinakata vipande vidogo vinavyowekwa katika kishimo mbele ya mdomo. Maji ya umeng'enyaji yakamuliwa katika kishimo hiki na baada ya kumeng'enya chakula myeyuko ufyondwa. Nge hula arithropodi wengine na wale wakubwa hula mijusi na vipanya wadogo pia.
Dubu
Dubu (jina la kisayansi ni Ursidae) ni wanyama wakubwa wenye manyoya mengi.
Yeniceoba
Yeniceoba ni mji na wilaya iliopo Mkoani Konya kwenye kanda ya Anatolia ya Kati huko nchini Uturuki.
Fisi-bahari
Fisi-bahari ("Enhydra lutris") ni spishi ya fisi-maji wa nusufamilia Lutrinae katika familia Mustelidae.
Konje
Konje ("Martes") ni jenasi ya wanyama wadogo wa familia Mustelidae wenye miili myembamba na mikia mirefu.
Melesi
Melesi (kutoka Kilatini: ) ni wanyama wa jenasi "Meles" katika familia Mustelidae. Wanafanana na nyegere wa Afrika lakini ni wakubwa zaidi.
Nyegere
Nyegere, melesi au mhilu ("Mellivora capensis") ni mnyama mdogo wa familia Mustelidae anayetokea Afrika, Mashariki ya Kati na Uhindi.
Nyegere huishi peke yao kwenye shimo analolichimba yeye mwenyewe. Ni wachimbaji wazuri sana. Vile vidole vyao vyenye kucha ndefu na ngumu humsaidia sana kwenye kazi hii. Hata kama ardhi ni ngumu sana, ana uwezo wa kuchimba shimo linalomtosha kujificha katika kipindi kinachokadiriwa kuwa ni dakika kumi tu.
NYEGERE (Honey burger)
a.k.a "The fearless animal"
TABIA NA MAMBO YAKE MENGINE
Nyegere ni mnyama mwenye wivu na
mapenzi makubwa sana kwa jike
lake, hutembea nyuma ya jike huku
akiwa ameziba sehemu za siri za jike,
hata jani tu likiigusa sehemu ya siri
ya jike litararuliwa na kupokea
kichapo cha hatari,maana wivu wake
ni kuwa jani laitakuwa "limefaidi
utamu" wa jike
Nyegere anaweza kununua ugomvi
mpaka kijiji cha sita, walina asali
ndio waathirika wakubwa wa hasira
za Nyegere,anaweza kuujambia
mzinga akala kidogo asali na
kupeleka kwa mke,mlina asali akifika
na kupakua, nyegere ana uwezo ya
kufuatilia harufu ya aliyeiba asali
yake mpaka nyumbani, na akifika
anavunja mlango na kuingia ndani
na kumvamia mwizi wa asali yake
(ukizingatia milango ya vijijini si
imara). Watu wengi vijini
wameuwawa kwa namna hii.
Huko Singida aliwahi kusafiri zaidi ya
kilomita saba usiku kwa usiku
anafuata harufu ya mtu aliyelina
mzinga wa asali aliyoijambia,
alipofika akavunja mlango na kukuta
wamelala watu wanne kwenye mkeka
mmoja,akabagua yule mwizi wake,
akagawa kichapo halafu akarudi
porini kimya kimya
Ni mnyama mdogo anayekula nyoka,
kenge, majani, matunda, kenge,
mizoga ya binadamu, chui, simba,
duma, ndege n.k...kwa kifupi anakula
kila kitu na ngozi yake ni ngumu
sana kiasi kwamba mishale na mikuki
au risasi ni ngumu kupenya..ukitaka
kumuua ni kumpiga katika fuvu la
kichwa chake na kitu kizito au risasi
kichwani,katika guines world book of
records yeye ndio the most fearless
creature on the planet mwili wake
haudhuriki na sumu ya nyoka wa
kawaida na ikitokea ameumwa na
nyoka mwenye sumu kali na sumu
ikapenya kwenye damu yake
itamfanya alale kwa masaa kadhaa tu
kisha ataendelea na mambo yake.
Ana meno makali/magumu sana
yenye uwezo wa kupasua hata jumba
la kobe. .Ashawahi kukutwa
akipigana na simba na hata tembo
na vifaru katika nyakati tofauti.
Ni mvivu katika maswala ya nyumba
yake hivyo basi anapojisikia uvivu
hujilaza sehemu yoyote
inayomfaa..ishaonekana akiwa
kajiliza katika pango la mbwa mwitu
kama kwake.
Wanapatikana India,Kusini
magharibi barani Asia na Afrika.
Biva
Biva (kutoka Kiing.: beaver, Kisayansi: "Castor") ni wanyama wagugunaji wa Amerika ya Kaskazini, Ulaya na Asia.