hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Kizhuang cha Hongshuihe ya Kati
Kizhuang ya Hongshuihe ya Kati ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Hongshuihe ya Kati imehesabiwa kuwa watu 1,080,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Hongshuihe ya Kati iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.
Kizhuang cha Hongshuihe ya Mashariki
Kizhuang ya Hongshuihe ya Mashariki ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Hongshuihe ya Mashariki imehesabiwa kuwa watu 1,200,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Hongshuihe ya Mashariki iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.
Machafuko ya Darfur
Machafuko ya Darfur yalianza katika eneo la Darfur, Sudan, mnamo Februari mwaka wa 2003 wakati ambapo Jeshi la Ukombozi la Sudan na Harakati ya Haki na Usawa zilichukua silaha na kuanza kushutumu serikali kwa kuwadhulumu wananchi Waafrika huku ikiwapendelea Waarabu.
Upande mmoja, ambao unajumuisha jeshi la Sudan na Janjaweed, kundi la wanamgambo lenye wapiganaji kutoka makabila ya Abbala ambayo ni mchanganyiko wa Waarabu na Waafrika wa kanda ya kaskazini katika eneo la Rizeigat la Sudan. Makabila haya haswa ni wafugaji wa kuhamahama ambao huchunga wanyama kama vile ngamia.
Upande mwingine ulikuwa wa makundi ya waasi, hasa Jeshi la Ukombozi la Sudan na Harakati ya Haki na Usawa, ambayo yalipata wapiganaji kutoka makabila ambayo si ya Kiarabu wala ya Kiislamu, kama vile Fur, Zaghawa, na Masalit.
Serikali ya Sudan, ingawa imekana hadharani kuwa haiwasaidii wanamgambo wa Janjaweed, inashutumiwa kwa kuwasaidia kifedha, na kwa kuhusika katika mashambulizi ya pamoja yanayolenga raia. Serikali ya Sudan imelaumiwa kwa kuharibu ushahidi, kama vile kufunika makaburi ambapo watu wengi wamezikwa. Pia serikali hiyo imewakamata na kuwanyanyasa wanahabari, hivyo kufanya ripoti za habari kutoka eneo la Darfur kuwa chache. Nyuma ya serikali, China na Iran zimeunga mkono sana mauaji kwa kutoa silaha nyingi za aina mbalimbali, zikiwemo za kikemia.
Ingawa serikali ya Marekani imeufafanua mgogoro katika eneo hilo kama mauaji ya kimbari, Umoja wa Mataifa tarehe 31 Januari 2005 ulitoa ripoti ya kurasa 176 ikisema kuwa, ingawa kulikuwa na mauaji kwa wingi na ubakaji wa raia wa eneo la Darfur, haingeweza kuyatambua mateso hayo kama "mauaji ya kimbari" kwa sababu "nia ya kufanya mauaji ya kimbari haikuwepo".
Wanaharakati wengi, hata hivyo, wanatambua mgogoro katika eneo la Darfur kama mauaji ya kimbari, kama vile mashirika ya Save Darfur Coalition, Aegis Trust na Genocide Intervention Network. Mashirika hayo yanaashiria matamshi ya Katibu Mkuu wa zamani wa Marekani Colin Powell, yaliyotambua mgogoro kama mauaji ya kimbari. Mashirika mengine ya kiharakati, kama vile Amnesty International, ingawa yanaomba hatua ya kimataifa ichukuliwe, wanakataa kutumia maneno mauaji ya kimbari.
Kuna makadirio mbalimbali ya idadi ya watu waliouawa. Serikali inadai ni 10,000 tu, lakini Umoja wa Mataifa unasema ni 300,000. Vilevile waliokimbia eneo lao ni 450,000 tu kadiri ya serikali, bali 2,850,000-3,000,000 kadiri ya UM.
Mbali ya hayo, ubakaji wa watoto na wanawake umezidi, hasa kutokana na hamu ya serikali ya kufuta uwepo wa wasio Waarabu nchini.
Kwa sababu hiyo, rais wa Sudan, Omar al-Bashir amekuwa rais wa kwanza kufunguliwa kesi katika Mahakama ya Kimataifa ya Makosa ya Jinai akiwa madarakani. Mashtaka ni mauaji wa kimbari, makosa ya jinai ya kivita na makosa ya jinai dhidi ya utu.
Kitujia cha Kaskazini
Kitujia ya Kaskazini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Watujia. Ingawa kuna Watujia zaidi ya watu milioni nane (sensa ya mwaka wa 2000), mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kitujia ya Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 70,000, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kwa jumla Watujia huongea Kichina ya Mandarin kama lugha yao ya kwanza badala ya Kitujia ya Kaskazini au ya Kusini. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitujia ya Kaskazini iko katika kundi lake lenyewe la Kitujia.
Kitujia cha Kusini
Kitujia ya Kusini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Watujia. Ingawa kuna Watujia zaidi ya watu milioni nane (sensa ya mwaka wa 2000), mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kitujia ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 1500, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kwa jumla Watujia huongea Kichina ya Mandarin kama lugha yao ya kwanza badala ya Kitujia ya Kusini au ya Kaskazini. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitujia ya Kusini iko katika kundi lake lenyewe la Kitujia.
Kiu (lugha)
Kiu ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uchina inayozungumzwa na Wablang. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiu imehesabiwa kuwa watu 40,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiu iko katika kundi la Kipalaungiki.
Orodha ya lugha za Armenia
Orodha hii inaorodhesha lugha za Armenia:
Orodha ya lugha za Uturuki
Orodha hii inaorodhesha lugha za Uturuki:
Orodha ya lugha za Turkmenistan
Orodha hii inaorodhesha lugha za Turkmenistan:
Orodha ya lugha za Uzbekistan
Orodha hii inaorodhesha lugha za Uzbekistan:
Orodha ya lugha za Kazakhstan
Orodha hii inaorodhesha lugha za Kazakhstan:
Orodha ya lugha za Kirgizia
Orodha hii inaorodhesha lugha za Kirgizia:
Orodha ya lugha za Tajikistan
Orodha hii inaorodhesha lugha za Tajikistan:
Orodha ya lugha za Urusi
Orodha hii inaorodhesha lugha za Urusi:
Raúl Alfonsín
Raúl Ricardo Alfonsín Foulkes (12 Machi, 1927 – 31 Machi, 2009) alikuwa mwanasheria na mwanasiasa kutoka nchi ya Argentina. Kuanzia 1983 hadi 1989 alikuwa rais wa Argentina.
Sebastian Vizcaino
Sebastián Vizcaíno (1548 – 1624) alikuwa mwanajeshi na mwanasiasa kutoka nchi ya Hispania. Tangu 1596 alifanya kazi hasa maeneo ya Kalifornia na Mexiko. Kazi zake pia zilimsafirisha nchi za Ufilipino (1586-1589) na Ujapani (1611-1613). Alifariki mjini Mexico City.
Édouard Manet
Édouard Manet (23 Januari, 1832 – 30 Aprili, 1883 mjini Paris) alikuwa mchoraji kutoka nchi ya Ufaransa.
Ubakaji
Ubakaji (kutoka mzizi wa Kiarabu) ni tendo la kumlazimisha mtu afanyiwe asichokubali. Mara nyingi neno hili linatumika kuhusu ngono isiyo ya hiari upande mmojawapo.
Ingawa kwa kawaida unafanyika dhidi ya wanawake, unatokea pia dhidi ya wanaume, mbali ya watoto na walemavu wa akili wasioelewa kinachoendelea.
Unaweza kutumia nguvu ya mwili, lakini pia mamlaka, vitisho n.k.
Ni tukio baya kabisa kwa nafsi ya mhanga na pengine kwa afya yake, linaloweza kumuathiri maisha yake yote kama si kusababisha kifo chake, hasa ukifanywa na watu kadhaa pamoja.
Matukio ya namna hiyo yanazidi kutokea hata ndani ya ukoo na mengi hayaripotiwi kwa polisi, yakiweno yanayotokea magerezani kati ya watu wa jinsia ileile.
Kwa vyovyote, mara nyingi wanaobaka ni watu wanaojulikana sana na mhanga.
Pengine ubakaji hautokani na tamaa, bali ni mpango uliosukwa na viongozi wa nchi au wa jeshi wanaouagiza kwa lengo la kuathiri maadui. Lakini hata vitani, sheria za kimataifa haziruhusu matendo hayo ya kinyama.
Kesi tofauti tena ni ile ya ushirikina unaoagiza kubaka mtoto kama njia ya kupona UKIMWI.
Utando wa seli
Utando wa seli ni rusu nyembamba kama ngozi inayopakana seli za viumbehai. Majina ya Kiingereza ni "cell membrane", "plasma membrane" au "cytoplasmic membrane".
Kazi yake ni kutenganisha ndani na nje, yaani yaliyomo ya seli na na yale yalio nje yake.
Kwa kila seli ni muhimu kukinga na kutenganisha plasma iliyopo ndani yake na athira au kemikali za nje. Seli za wanyama zinatenganishwa kati yao na utando wa seli pekee.
Kwenye seli za mimea, fungi na bakteria kuna pia ukuta wa seli nje ya utando. Ukuta wa seli (ing. "cell wall") unaimarisha seli, unaongeza kinga na kuwa kama filta dhidi ya molekuli kubwa.
Utando wa seli unafanywa na safu mbili za molekuli zinazoitwa "fosfo-lipidi". Maana yake molekuli hizi zina sehemu ya fosfati upande mmoja na sehemu ya lipidi (mafuta) upande mwingine. Upande wa kifosfati inachanganya na maji lakini sehemu ya kimafuta inakataa maji. Kuna pia proteini nyingine zinazoweza kuongezwa ndani ya utando. Kwa njia hii seli inaweza kutawala ni nini inayoweza kuingia au kutoka.
Kiini cha seli
Kiini cha seli (kwa Kiingereza "cell nucleus") ni sehemu ndogo ndani ya seli ya kiumbehai wa aina ya eukaryota inayobeba habari za jenetikia, yaani urithi wa tabia za kiumbehai. Ndani ya kiini kuna nyuzi za kromosomu zenye DNA. Hizi zinapatikana kama mkusanyiko wa nyuzi ("nucleolus" ~ ka-kiini) ndani ya kiini.
Mwili wa binadamu huwa na seli milioni kadhaa, na nyingi zina viini vya seli. Mfano wa seli ya binadamu isiyo na kiini ni seli nyekundu za damu.
Kiini chenyewe ndani ya seli hukingwa kwa utando wa kiini cha seli (ing. "nuclear envelope" au "nuclear membrane"). Utando huu unazuia molekuli kubwa lakini inaruhusu kupita kwa proteini maalumu kwenye nafasi maalum ("nuclear pores").
Seli za mwili zinajigawa muda wote. Wakati wa kujigawa, kromosomu zinajikaza kwa pande mbili halafu kiini kinavunjika; utando wa kiini unayeyushwa, na seli mbili mpya zinatokea. Ndani ya seli mpya kiini kinaundwa upya kwa kutengeeza utando wa kiini mpya.
Kulturkampf
Kulturkampf (kwa Kijerumani "Vita vya utamaduni") ni jina la ushindani kati ya serikali za nchi kadhaa, hasa Dola la Ujerumani chini ya chansela Otto von Bismarck, na Kanisa Katoliki katika karne ya 19.
Serikali nyingi zilitaka kushika mamlaka zote juu ya raia zake, wakati Papa na maaskofu hawakupenda kupotewa na athira zao za muda mrefu juu ya waumini katika masuala ya kijamii.
Ushindani huo ulipata nguvu ya pekee Ujerumani baada ya nchi hiyo kuunganishwa chini ya Prussia na kutenga Austria. Hapo dola jipya lilijikuta kuwa na asilimia ya Waprotestanti kubwa kuliko awali ambapo Wakatoliki walikuwa wengiwengi. Hasa Prussia iliyoongoza dola hilo ilikuwa ya Kiprotestanti kabisa.
Mgongano ulisababisha serikali ya Prussia na ya Dola lote kutunga mfululizo sheria za kubana Kanisa Katoliki, na pia kufunga maaskofu wake.
Fotoni
Fotoni ni sehemu ndogo ya chini kabisa ya usafirishaji wa nishati ya mwanga kwa njia ya vifurushi au kwanta.
Nadharia ya kwanta inaeleza kwamba aina zote za nishati husafirishwa kutoka eneo moja hadi jingine kwa viwango vidogovidogo (vifurushi/kwanta).
Kwa upande wa mwanga kiwango hicho kidogo kabisa huitwa fotoni.
Wanaastronomia
Wanaastronomia ni wataalamu wa masuala ya astronomia (ing. "astronomy") au elimu ya anga.
Kihistoria walitumia muda mwingi kuangalia nyota za anga kwa msaada wa vyombo kama darubini. Leo hii wanaastronomia hutumia hasa kompyuta na data kutokana na vipimo vya vituo vya kuangalia nyota, vyombo vya angani na darubini za angani.
Wanaastronomia wamesoma astronomia ambayo ni tawi la sayansi la pekee, mara nyingi pamoja na kusoma matawi mengine ya sayansi kama fizikia, kemia, biolojia na kadhalika.
Wasichanganywe na majusi ambao husomea unajimu (ing. "astrology") na kutoa utabiri kuhusu maisha na tabia za watu kwa kuwa huo si tawi la sayansi yoyote, ingawa unadai kutegemea uchunguzi wa nyota n.k.
Kichapuzi chembe
Kichapuzi chembe au kikamilifu zaidi Kichapuzi cha chembe cha nyuklia (kwa Kiingereza "particle accelerator") ni kifaa cha kuongezea mwendo wa chembe za nyuklia, yaani chembe ndogo sana, kama atomu au sehemu za atomu.
Mfano maarufu ni Kichapuzi chembe kiitwacho CERN kilichojengwa karibu na mji wa Geneva, mpakani kwa Uswisi na Ufaransa.
Kichapuzi chembe kinaharakisha mwendo wa chembe hadi kufikia kasi ya juu na kukaribia kasi ya nuru. Kichapuzi kinatekeleza kazi hii kwa kutumia uga sumakuumeme zinazosukuma chembe kama elektroni, protoni au viini vya atomi. Matumizi ya vichapuzi chembe ni hasa utafiti wa fizikia ya chembe. Lakini mashine hizi zinatumiwa pia kwa tiba ya kansa kwa kulenga nyutroni kwa seli husika.
Vichapuzi chembe vinakuwa kubwa zaidi kadiri chembe zinazochunguliwa zilivyo ndogo zaidi. Mashine kubwa sana kama vile CERN huko Geneva zinatumiwa kwa kutafuta chembe ambazo ni ndogo kuliko atomi. Mashine ndogo hutumiwa kwa utafiti kwa kiini cha atomi au kwa tiba.
Kiwa cha Vo
Kiwa-Vo ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uchina na Myanmar inayozungumzwa na Wawa. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kiwa-Vo nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 40,000. Pia kuna wasemaji 700 nchini Myanmar (2012). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwa-Vo iko katika kundi la Kipalaungiki.
Mkiwi
Mikiwi ni mimea ya jenasi "Actinidia" katika familia Actinidiaceae. Mimea hii ni vichaka vyenye urefu wa hadi m 6 au mitambazi ya hadi m 30. Inazaa matunda yalikayo ambayo huitwa kiwi. Asili ya mimea hii ni Asia ya Mashariki lakini spishi kadhaa hukuzwa katika nchi nyingine, mkiwi wa kawaida ("Actinidia deliciosa") hasa katika Italia na Nyuzilandi.
Lugha za Kitungusi
Lugha za Kitungusi ni familia ya lugha ambazo huzungumzwa nchini Urusi na Uchina. Idadi ya lugha katika familia hiyo ni kumi na mbili tu. Wengine hufikiri kwamba lugha za Kitungusi ni tawi moja la lugha za Kialtai pamoja na lugha za Kiturki.
Kiyugur cha Magharibi
Kiyugur ya Magharibi ni lugha ya Kiturki nchini Uchina inayozungumzwa na Wayugur. Isichanganywe na lugha ya Kiyugur ya Mashariki ambayo ni lugha ya Kimongoli. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kiyugur ya Magharibi imehesabiwa kuwa watu 4600, na lugha imo hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyugur ya Magharibi iko katika kundi la Kiturki ya Mashariki.
Alfabeti ya Kimongoli
Alfabeti ya Kimongoli ni aina ya mwandiko unaotumiwa kuandika lugha chache nchini Uchina na Mongolia kama vile Kimongoli, Kimanchu au Kievenki. Ni alfabeti kweli kwa sababu hutumia herufi tofauti kwa irabu na konsonanti.
Orodha ya miji ya Serbia
Hii ni orodha ya miji ya Serbia yenye angalau idada ya wakazi 100,000.
Novi Sad
Novi Sad ni mji nchini Serbia. Idadi ya wakazi wake ni takriban 250,439. Ni mji mkuu wa wa jimbo la Voivodina.
Prishtina
Priština ni mji mkuu wa Kosovo ambayo kwa wenyeji wengi na kwa nchi mbalimbali kwa sasa ni jamhuri huru.
Serbia na nchi nyingine kadhaa zinaouona mji huo kuwa makao makuu ya jimbo la kujitegemea la Kosovo ndani ya Serbia.
Idadi ya wakazi wake ni takriban 211,129.
Gustavo Cerati
Gustavo Adrián Cerati Clark (Buenos Aires 11 Agosti 1959 - 4 Septemba 2014), anayejulikana sana kwa jina la kisanii Gustavo Cerati, alikuwa mmojawapo wa wanamuziki wanne wa bendi hodari iliyoitwa "Soda Stereo".
Nana Akufo-Addo
Nana Addo Dankwa Akufo-Addo (* Swalaba, Accra, 29 Machi 1944) ni mwanasheria na mwanasiasa wa chama cha NPP nchini Ghana.
Tangu tarehe 9 Desemba 2016 ni rais mteule wa nchi baada ya kushinda uchaguzi dhidi ya rais mtendaji John Dramani Mahama. Akufo-Addo alikuwa anagombea urais wa Ghana mara ya tatu baada ya majaribio ya awali miaka 2008 na 2012.
Nana Addo Dankwa Akufo-Addo alizaliwa mjini Accra katika familia ya wanasiasa. Baba yake Edward Akufo-Addo alikuwa jaji mkuu wa Ghana na baadaye rais wa taifa kati ya miaka 1969 na 1972. Mjomba wake Joseph Boakye Danquah alikuwa kiongozi wa upinzani dhidi ya rais Kwame Nkrumah na mjomba mwingine, William Ofori Atta, alikuwa waziri wa mambo ya nje.
Baada ya kusoma shule ya msingi Accra alikwenda kwa masomo ya O- na A-level huko Lancing College, Sussex, Uingereza. Alianza masomo ya Falsafa, Siasa na Uchumi kwenye Chuo Kikuu cha Oxford bila kumaliza.
Baada ya kurudi Ghana alisoma uchumi kwenye Chuo Kikuu cha Ghana akapata cheti cha kwanza mwaka 1967. Akaenda tena Uingereza kusoma sheria akipata kibali cha kufanya kazi ya mwanasheria mwaka 1971. Alifanya kazi hiyo mjini Paris, Ufaransa, hadi mwaka 1975 aliporudi Ghana.
Hapa Accra alijiunga na kampuni ya sheria hadi kuanzisha kampuni yake mwenyewe mwaka 1979.
Tangu kurudi Ghana alishiriki katika harakati ya kidemokrasia ya "People’s Movement for Freedom and Justice" iliyolenga kumaliza serikali ya kijeshi iliyokuwepo Ghana hadi kurudi kwenye siasa ya vyama vingi kwa miaka michache kuanzia 1979.
Mwishoni mwa utawala wa kijeshi wa Jerry Rawlings alianza tena kuandaa chama kipya cha NPP kuanzia mwaka 1992. 
Kuanzia mwaka 1996 hadi 2008 alichaguliwa mara tatu kuwa mbunge. Mwaka 1998 alijaribu kuwa mgombea wa urais kwa niaba ya chama cha NPP lakini hakufaulu. Aliendelea kumfanyia kampeni mgombea mshindi John Kufuor. Baina ya 2001 na 2007 alikuwa waziri katika serikali ya rais huyo, kwanza kama waziri wa Sheria na Mwanasheria Mkuu, halafu kama Waziri wa Mambo ya Nje ya Ghana.
Alipokuwa Mwanasheria Mkuu alihusika na ufutaji wa sheria kuhusu kashfa za kijinai iliyowahi kukandamiza uhuru wa magazeti na uhuru wa kutoa maoni kwa jumla.
Alijiuzulu kutoka serikali baada ya kuamua kuwa mgombea katika uchaguzi wa rais wa mwaka 2008 upande wa NPP lakini alishindwa na John Atta Mills. Akufo-Addo alipata kura 4,480,446 au asilimia 49.77, hivyo tofauti ilikuwa ndogo sana na Akufo-Addo alisifiwa kwa kukubali ushindi wa mpinzani wake na hivyo kuepukana na ghasia iliyohofiwa.
Mwaka 2012 aligombea pia lakini alishindwa tena kwa kura chache na John Dramani Mahama aliyewahi kuwa makamu wa rais Atta Mills.
Akufo-Addo alipewa nafasi ya kugombea kwa niaba ya NPP mara ya tatu katika uchaguzi wa rais wa tarehe 7 Desemba 2016 dhidi ya Mahama aliyejaribu kurudishwa. Tume ya uchaguzi ilitangaza matokeo ya kuwa
Mtakatifu Mauro
Mtakatifu Mauro, O.S.B. (512-584) alikuwa mfuasi wa kwanza wa Benedikto wa Nursia, kama inavyoelezwa na Gregori Mkuu katika masimulizi manne juu yake ambayo yalitumika sana baadaye katika malezi ya Wabenedikto.
Humo tunasikia kwamba wazazi wake walikuwa wa koo bora za Roma wakamtoa bado mtoto monasterini ili afuate maisha ya kitawa.
Baadaye alijitokeza kwa utiifu wake kwa abati wake na hata kwa miujiza mbalimbali.
Habari nyingi zaidi zilitungwa katika karne ya 9 lakini si za kuaminika.
Anaheshimiwa kama mtakatifu tarehe 15 Januari, au, pamoja na mwenzake Plasido, tarehe 5 Oktoba.
Margit wa Hungaria
Margit wa Hungaria (1175-baada ya 1223) alikuwa malkia wa Bizanti kwa kuolewa na Kaisari Isaka II.
Binti wa kwanza wa mfalme Bela III wa Hungaria, aliolewa mara tatu na watawala mbalimbali ambao alizaliana na kila mmojawao watoto kadhaa, ambao baadhi yao wakawa wafalme vilevile.
Margareta wa Hungaria
Margareta wa Hungaria, O.P. (Ngome Klis, Korasya, 27 Januari 1242 - Budapest 18 Januari 1271) alikuwa binti wa mwisho wa mfalme Bela IV wa Hungaria, kaka wa Elizabeti wa Hungaria.
Kama shangazi yao huyo, yeye na dada yake Kinga pia wanaheshimiwa kama mtakatifu, mbali ya dada mwingine, Yolanda, anayeheshimiwa kama mwenye heri.
Utakatifu wake ulikubaliwa tangu zamani ukatangazwa rasmi na Papa Pius XII tarehe 19 Novemba 1943.
Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka katika tarehe ya kifo chake, 18 Januari.
Margareta alizaliwa uhamishoni kwa sababu Wamongolia walikuwa wameteka Hungaria. Basi, wazazi wake walitoa nadhiri kwa Mungu kwamba hao wavamizi wakiondoka, wao watamtolea binti yao utawani.
Kweli Wamongolia walifukuzwa mwaka uleule, na baada ya miaka michache Margareta alikabidhiwa kwa masista Wadominiko kwa malezi.
Mwaka 1254 aliweka nadhiri za kitawa na mwaka 1261 alivaa shela.
Hakupata elimu sana, lakini alipenda kusomewa Biblia akasali sana, akiheshimu hasa mateso ya Yesu na ekaristi.
Alishika sana ufukara na maisha ya malipizi akajaliwa njozi mbalimbali.
Makari Mkuu
Makari Mkuu (300 hivi - 391) alikuwa mkaapweke na padri wa Misri.
Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi wa Mashariki, Waorthodoksi na Wakatoliki kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Januari, 19 Januari na 4 Aprili kadiri ya madhehebu.
Mzaliwa wa Misri Kusini, aliwahi kufanya biashara ya chumvi, akaoa, lakini mke wake akafa mapema.
Mwaka 330 hivi akawa mfuasi wa Antoni Mkuu jangwani.
Huko alikataa upadrisho akahamia pengine aliposingiziwa vibaya.
Hapo alihamia kwenye jumuia ya bonde la Sketes (leo Wadi El Natrun) alipokubali kupewa upadri na kuwa kiongozi wa kiroho wa wamonaki. Kati ya wanafunzi wake wa miaka 356-384 kuna Sisoe, Isaya, Aio, Mose Mwethiopia, Pafnusi, Zakaria, Teodoro wa Ferme.
Hivyo monasteri yake ilichangia sana ustawi wa umonaki ikadumu hai hadi leo.
Miaka 373-375 askofu Mwario Lusio wa Aleksandria alimpeleka uhamishoni kwa imani yake.
Kama alivyowafundisha wengine, aliishi kwa Mungu tu katika sala, akajulikana kwa hekima yake.
Kialtai ya Kaskazini
Kialtai za Kaskazini ni lugha ya Kiturki nchini Urusi inayozungumzwa na Waaltai. Ni tofauti na lahaja za Kialtai ya Kusini. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa lugha hizo mbili za Kialtaii imehesabiwa kuwa watu 57,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kialtai za Kaskazini iko katika kundi la Kiturki ya Kaskazini.
Kialtai ya Kusini
Kialtai za Kusini ni lugha ya Kiturki nchini Urusi inayozungumzwa na Waaltai. Ni tofauti na lahaja za Kialtai ya Kaskazini. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa lugha hizo mbili za Kialtaii imehesabiwa kuwa watu 57,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kialtai za Kusini iko katika kundi la Kiturki ya Kaskazini.
Kiazeri ya Kaskazini
Kiazeri za Kaskazini ni lugha ya Kiturki nchini Azerbaijan, Urusi, Georgia na Armenia inayozungumzwa na Waazeri. Ni lugha rasmi nchini Azerbaijan. Ni lugha tofauti na Kiazeri ya Kusini nchini Uajemi. Hata hivyo wengine huangalia hizo lugha mbili kuwa lugha moja tu, yaani Kiazeri. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kiazeri ya Kaskazini nchini Azerbaijan imehesabiwa kuwa watu milioni nane na robo. Pia kuna wasemaji 473,000 nchini Urusi (2010), 360,000 nchini Georgia (2007) na 161,000 nchini Armenia (1993). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiazeri za Kaskazini iko katika kundi la Kiturki ya Kusini.
Kiazeri ya Kusini
Kiazeri za Kusini ni lugha ya Kiturki nchini Azerbaijan, Uajemi, Uturuki, Iraq na Syria inayozungumzwa na Waazeri. Ni lugha tofauti na Kiazeri ya Kaskazini ambayo ni lugha rasmi nchini Azerbaijan. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kiazeri ya Kusini nchini Uajemi imehesabiwa kuwa watu zaidi ya milioni kuminambili. Pia kuna wasemaji milioni mbili nchini Iraq (2014), 248,000 nchini Azerbaijan, 540,000 nchini Uturuki (2014) na 44,000 nchini Syria (2014). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiazeri za Kusini iko katika kundi la Kiturki ya Kusini.
Upietisti
Upietisti (kwa Kiingereza Pietism, kutoka neno la Kilatini pietas, yaani heshima kwa Mungu, kwa wazazi, kwa ndugu na kwa nchi asili) ulikuwa tapo lenye athari kubwa kati ya Walutheri, lakini pia kwa madhehebu mengine ya Uprotestanti, na hata kwa Wakatoliki huko Ulaya na Amerika Kaskazini tangu mwishoni mwa karne ya 17.
Uliunganisha mikazo ya Kilutheri kuhusu mafundisho ya Biblia ya Kikristo na mikazo ya Kikalvini kuhusu maadili imara.
Asili yake ni Ujerumani ya leo na kazi ya Philipp Jakob Spener, mwanateolojia Mlutheri aliyesisitiza mabadiliko ya Mkristo kwa aina ya kuzaliwa upya. Ingawa yeye hakudai wafuasi wake wajitenge na Wakristo wenzao, mahimizo yake yalielekea huko.
Upietisti ulienea kwanza Uswisi na nchi nyingine za lugha ya Kijerumani barani Ulaya, halafu Skandinavia na Baltiki (ulipoathiri zaidi tena utamaduni wa Kikristo kupitia watu kama Hans Nielsen Hauge huko Norway, Carl Olof Rosenius huko Sweden, Katarina Asplund huko Finland na Barbara von Krüdener katika nchi za Baltiki), na hatimaye Ulaya nzima.
Kutoka huko ulipelekwa Amerika Kaskazini, hasa kwa njia ya wahamiaji kutoka Ujerumani na Skandinavia, ukaathiri Waprotestanti wenye asili tofauti ukachangia katika karne ya 18 mwanzo wa Ukristo wa Kiinjilisti, ambao leo una waumini milioni mia tatu.
Tapo la Upietisti ndani ya Ulutheri lilifikia kilele chake katikati ya karne ya 18, lilififia kati karne ya 19 na kutoweka Amerika mwishoni mwa karne ya 20.
Hata hivyo, baadhi ya misimamo yake iliathiri Uprotestanti kwa jumla, ikimchochea kasisi Mwanglikana John Wesley kuanzisha tapo la Wamethodisti, na vilevile Alexander Mack kuanzisha tapo la Schwarzenau Brethren kati ya Waanabaptisti.
Huko Marekani, Upietisti ulitawala pia kati ya Quakers, Wakalvini, Wabaptisti, Waanglikana n.k. 
Mada inaongelewa kwa urefu wa kutosha katika:
Vitabu vingine ni:Tena:Toleo bora ni la magombo manne ya Kijerumani:
Mharagwe-viazi
Mharagwe-viazi ("Apios americana") ni jina la mmea katika familia Fabaceae. Mbegu zake huitwa maharagwe-viazi. Asili ya mmea huu ni Amerika ya Kaskazini ambapo Waindio amekula viazi vyake kama chakula kikuu. Hawakukuza viazi hivi kama aina ya kilimo lakini walivipanda karibu na makazi yao. Siku hizi mharagwe-viazi hukuzwa huko Japani hasa na pia katika Korea ya Kusini. Maharagwe yake huliwa pia lakini siyo kama viazi.
Leopold Sedar Senghor
Léopold Sédar Senghor (9 Oktoba 1906 – 20 Desemba 2001) alikuwa mshairi, mwanasiasa na hatimaye rais wa kwanza wa Senegal kati ya miaka 1960 na 1980.
Senghor alikuwa Mwafrika wa kwanza aliyechaguliwa kuwa mwanachama wa "Académie française". Kabla ya uhuru wa nchi yake aliunda chama cha Umoja wa Kidemokrasia wa Senegal (kwa Kifaransa: "Bloc démocratique sénégalais; kwa Kiingereza: Senegalese Democratic Bloc"). Wengi wanamhesabu kati ya wataalamu Waafrika muhimu zaidi katika karne ya 20.
Senghor alizaliwa katika kijiji cha Joal kilichowahi kuwa kati ya vituo vya kwanza vya wafanyabiashara kutoka Ulaya na pia kitovu cha misheni Za Kanisa Katoliki kwenye pwani ya Senegal. Baba yake alikuwa mfanyabiashara mzalendo, mama yake mke wa tatu wa baba na Muislamu.
Alipokuwa na umri wa miaka 8 alianza kusoma shule ya mapadre akaendelea kwenye seminari ya mapadri wa Roho Mtakatifu na baada ya kushauriwa asiendelee na masomo ya upadre alisoma shule ya kawaida.
Alimaliza vema hasa kwa masomo ya Kifaransa na Kilatini akapewa nafasi ya kusoma chuo Ufaransa .
Mwaka 1928 Senghor alikwenda Ufaransa aliposoma lugha na baadaye sarufi ya Kifaransa kwenye Chuo Kikuu cha Paris. Baada ya masomo alipewa nafasi ya kufundisha kwenye vyuo vya Tours na Paris. Mwaka 1932 alipata uraia wa Ufaransa.
Tangu siku zake masomoni alikuwa na urafiki na Aime Cesaire na pamoja naye alibuni hoja ya "negritude" walipotetea kuwepo kwa utamaduni wa "Watu Weusi" kama utamaduni wa pekee na muhimu, tofauti na utamaduni wa Kizungu.
Mwaka 1945, baada ya vita vikuu vya pili na ushindi wa Ufaransa, alijiunga na chama cha kisoshalisti akachaguliwa kuwa mbunge.
Mwaka 1960 alichaguliwa kuwa rais wa kwanza wa Senegal akaendela kushika nafasi hiyo hadi mwaka 1980 alipong'atuka kwa hiari.
Elimu ya sekondari
Elimu ya sekondari (shule za upili), katika mifumo ya kisasa ya elimu ulimwenguni, huchukua kipindi cha pili cha elimu rasmi ambayo hutokea wakati wa ujana wa wanafunzi.
Mfumo huu hutofautiana na masomo ya msingi ambayo ni ya lazima, ni ya jumla na yanayofanana. Yale ya shule za upili ni teule na ya hiari. Shule hizi hujulikana kama sekondari, shule za upili, shule za kati, vyuo au shule za ujuzi wa kitaalamu kulingana na kipindi au mfumo unaofuatwa.
Maana ya dhana hizi hutofautiana kutoka mfumo mmoja hadi mwingine. Mpaka kamili kati ya elimu ya msingi na ya upili hutofautiana kutoka nchi moja hadi nyingine. Tofauti hizi zipo hata katika nchi, lakini kwa jumla hutokea kati ya mwaka wa saba na wa kumi wa kusoma.
Elimu ya sekondari hutokea katika umri wa ujana. Nchini Marekani na Kanada, elimu ya msingi na sekondari kwa pamoja hurejelewa kama elimu ya K-12 na nchini Nyuzilandi, elimu hii hurejelewa kama elimu ya miaka 1-13. Azma ya elimu ya sekondari ni kutoa maarifa ya kawaida, kutayarisha wanafunzi kwa elimu ya juu au kuwafunza kazi moja kwa moja.
Tunapaswa kujitahidi katika kuhamasisha elimu ya sekondari kwani huwezesha kufikia chuo kikuu.
Barani Ulaya, shule za sarufi au akademia zilikuwepo hata katika miaka ya 1500. Shule za umma au zile za kulipa karo au hata shule za ufadhili na za wakfu zina historia ndefu zaidi.
Elimu ya sekondari iliibuka nchini Marekani mwaka 1910 na ilisababishwa na kuwepo kwa biashara kubwa na maendeleo ya teknolojia viwandani. Ili kuafikia mahitaji ya kazi, shule za upili zilijengwa na mtaala uliolenga maarifa ya kazi za ofisi na za sulubu ukazinduliwa. Hii ilibainika kuwa njia ya manufaa kwa mwajiri kwani uimarishaji wa huduma za kibinadamu uliwafanya waajiriwa kuwa madhubuti kazini na kushusha gharama kwa waajiri, huku waajiriwa wakinufaika na mishahara minono ikilinganishwa na waliokuwa na elimu ya msingi pekee.
Elimu ya watu wazima
Elimu ya watu wazima (au ya ngumbaru) huchukua maumbo mengi, yakiwemo elimu rasmi darasani, elimu ya binafsi na masomo ya mtandao.
Idadi fulani ya kozi za kazi maalumu, kama vile elimu ya mifugo, masuala ya madawa, uwekezaji, uhasibu na kozi nyinginezo kwa sasa hupatikana mtandaoni.
Elimu hii imekuwa kawaida katika nchi nyingi. Kwa muda mrefu Tanzania ilikuwa kielelezo kwa Afrika nzima.
Elimu ya juu
Elimu ya juu, yaani ile ya baada ya shule ya upili au elimu ya awamu ya tatu, si ya lazima. Elimu hii kwa kawaida hujumulisha viwango vya shahada pamoja na elimu ya ujuzi wa kitaalamu.
Kwa jumla elimu ya juu hutolewa na vyuo na vyuo vikuu na huambatana na kutolewa kwa vyeti, stashahada za diploma na shahada za digrii kitaaluma.
Masomo ya juu hujumuisha elimu, utafiti na huduma za jamii na katika uwanja wa elimu, hujumulisha viwango vya shahada ya kwanza na nyingine za juu. Elimu ya juu aghalabu huhusu kufuzu katika kiwango cha shahada ya kwanza, ya uzamili na ya uzamifu.
Idadi kubwa ya watu katika nchi zilizoendelea (hadi kufikia asilimia 50) wameweza kupata elimu ya juu wakati fulani maishani mwao. Kwa hiyo, elimu ya juu ni muhimu kwa uchumi wa taifa, ni kiwanda cha pekee ambacho huzalisha wafanyakazi walioelimika.
Katika nchi maskini serikali zinatakiwa kuongeza mikopo kwa wanafunzi wa vyuoni ili waweze kupata elimu hiyo na kusonga mbele, kwa kuwa elimu ni ufunguo wa maisha.
Elimu mbadala
Elimu mbadala, ambayo pia hujulikana kama elimu isiyo rasmi, ni dhana yenye maana pana na inayoweza kutumiwa kurejelea aina zote za elimu zilizo nje ya elimu ya kawaida (kwa watu wote na viwango vyote vya elimu).
Hujumuisha si tu mitindo ya elimu inayokusudiwa wanafunzi wenye mahitaji ya pekee lakini pia mitindo inayolenga hadhira ya jumla na kutumia mitindo na falsafa badala ya elimu.
Elimu mbadala mara nyingi huwa matokeo ya mabadiliko katika elimu yaliyotokea katika misingi mbalimbali ya falsafa ambayo kwa kawaida ni tofauti na elimu ya jadi ya lazima. Mabadiliko mengine yana misingi ya kisasa, kiutafiti au kifalsafa, ilhali mengine ni miungano isiyo rasmi kati ya walimu na wanafunzi wasioridhika na masuala fulani ya elimu hiyo ya jadi.
Elimu mbadala hii ambayo ni pamoja na shule za tabia, shule badala, shule zinazojitegemea na masomo ya nyumbani hutofautiana pakubwa, lakini zote hutilia maanani umuhimu wa idadi ndogo ya wanafunzi darasani na mahusiano ya karibu kati ya wanafunzi na walimu. Vilevile husababisha hali ya umoja.
Falsafa ya elimu
Falsafa ya elimu ni utafiti wa kifalsafa juu ya kusudi, utaratibu na ubora wa elimu, kwa kuchunguza ufafanuzi, malengo na maana ya elimu kwa jumla au ya mtazamo mmojawapo juu yake.
Falsafa ya elimu kwa kawaida huonwa kama tawi la falsafa na la elimu vilevile.kwa kuchunguza ufafanuzi, malengo na maana ya elimu kwa jumla au ya mtazamo mmojawapo juu yake.
Saikolojia ya elimu
Saikolojia ya elimu ni uchunguzi wa jinsi watu hujifunza katika mandhari ya elimu, ufanisi wa maingiliano ya elimu, saikolojia ya kufunza na saikolojia jamii za shule.
Saikolojia ya elimu inajishughulisha na utaratibu wa kutoa elimu kwa watu na umma kwa jumla na jamii ndogo ndani yake, kama vile watoto wenye vipaji na wale wenye ulemavu.
Saikolojia ya elimu inaweza kueleweka kwa sehemu kupitia masomo mengine. Saikolojia ya elimu vilevile huarifiwa na saikolojia, ikileta uhusiano baina ya utabibu na biolojia. Saikolojia ya elimu pia huarifu masafa mapana ya masomo maalum yakiwemo mpango wa mafunzo, teknolojia ya elimu, mtaala uliokuzwa, masomo yaliyopangwa, masomo maalumu, sayansi tambuzi na sayansi masomo.
Katika vyuo vikuu, idara za elimu ya saikolojia zimehifadhiwa katika vitivo vya elimu. Hii ni kwa sababu ya uwezekano wa ukosefu wa uwakilishaji wa maudhui ya saikolojia ya elimu katika utangulizi wa vitabu vya saikolojia.
Historia ya elimu
Historia ya elimu ilianza miaka mingi kwa kuwa elimu kama sayansi haiwezi kutengwa na utamaduni wowote wa elimu iliyokuwepo awali. Wakubwa waliwafunza wadogo wao juu ya jamii kwa kutumia maarifa na ujuzi waliohitaji kufahamu na mwishowe kupitisha.
Mabadiliko ya utamaduni na binadamu kama spishi yalitegemea mazoea ya kupitisha elimu. Katika jamii ambazo hazikujua kusoma, hili liliafikiwa kupitia mdomo na kuiga. Kusimuliana hadithi kuliendelezwa kutoka kizazi kimoja hadi kingine.
Lugha ya mazungumzo iliendelea na kuwa ishara na herufi. Kina na upana wa elimu au maarifa ulioweza kuhifadhiwa na kupitishwa uliongezeka zaidi na zaidi. Wakati ambapo tamaduni zilianza kupanua elimu zaidi ya ujuzi wa kawaida wa mawasiliano, biashara, ukusanyaji chakula, tunu na desturi za kidini na kadhalika, mwishowe elimu rasmi na masomo vilifuatia. Kisomo kwa maana hii kilikuwa kimeshaanza nchini Misri kati ya 3000 na 500 KK.
Siku hizi aina fulani ya elimu ni jambo la lazima kwa watu wote katika nchi nyingi. Kwa sababu ya ongezeko la watu na kuenea kwa elimu ya lazima, Shirika la Elimu, Sayansi na Utamaduni la Umoja wa Mataifa (UNESCO) limepiga hesabu ya kwamba miaka 30 ijayo, watu wengi zaidi ulimwenguni watapata elimu rasmi katika historia ya binadamu.
Kitat ya Kiyahudi
Kitat ya Kiyahudi ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Israel, Urusi na Azerbaijan inayozungumzwa na Watat. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kitat ya Kiyahudi nchini Israel imehesabiwa kuwa watu 70,000. Pia kuna wasemaji 8490 nchini Azerbaijan (2011) na 2010 nchini Urusi (2010). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitat ya Kiyahudi iko katika kundi la Kiajemi ya Magharibi.
Lugha za Kikaukazi ya Kaskazini
Lugha za Kikaukazi ya Kaskazini ni familia ya lugha ambazo huzungumzwa katika eneo la Kaukazi hasa nchini Urusi. Idadi ya lugha katika familia hiyo ni takriban 35.
Lugha za Kikaukazi ya Kusini
Lugha za Kikaukazi ya Kusini (pia Lugha za Kikartveli) ni familia ya lugha ambazo huzungumzwa katika eneo la Kaukazi hasa nchini Georgia na Uturuki. Idadi ya lugha katika familia hiyo ni nne tu. Watu zaidi ya milioni tano huzungumza moja ya lugha za Kikartveli kama lugha yao ya kwanza.
Kiadyghe
Kiadyghe ni lugha ya Kikaukazi ya Kaskazini nchini Urusi, Uturuki, Yordani, Syria, Iraq, Israel na Makedonia inayozungumzwa na Waadyghe. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kiadyghe nchini Urusi imehesabiwa kuwa watu 117,500. Pia kuna wasemaji 316,000 nchini Uturuki (2014), 78,000 nchini Yordani (2013), 35,000 nchini Syria (2014), 34,000 nchini Iraq (2014) na 3000 nchini Israel (2005). Idadi ya wasemaji wa Kiadyghe nchini Makedonia haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiadyghe iko katika kundi la Kikirkassi.
Milton Obote
Apollo Milton Obote (28 Desemba 1925 - 10 Oktoba 2005) alikuwa mwanasiasa wa Uganda aliyepigania uhuru wa nchi yake uliofikiwa mwaka 1962.
Kati ya miaka 1962 na 1966 Obote alikuwa waziri mkuu wa Uganda. Aliendelea kutawala kama rais wa Jamhuri ya Uganda tangu 1966 hadi 1971 akarudia baadaye, tangu mwaka 1980 hadi 1985.
Obote alipinduliwa na Idi Amin mwaka 1971 lakini alirudishwa baada ya Amin kufukuzwa na jeshi la Tanzania mwaka 1979. Uchaguzi wa kirais wa 1980 haukukubaliwa na vyama vya upinzani na hapo Yoweri Museveni alianza harakati za National Resistance Army (NRA) na vita ya msituni dhidi ya Obote. Katika vita hii serikali na jeshi la Obote vilishtakiwa kwa makosa ya jinai dhidi ya haki za kibinadamu zilizogharamu uhai wa watu elfu kadhaa. Vita ya msituni wa Uganda ilisababisha vifo vya watu 100,000 hadi 500,000.
Tarehe 27 Julai 1985 Obote alipinduliwa tena na wakuu wa jeshi chini ya jenerali Tito Okello. Obote alikimbilia Tanzania na baadaye Zambia.
Tarehe 10 Oktoba 2005 Obote aliaga dunia kwenye hospitali moja mjini Johannesburg, Afrika Kusini kwenye umri wa miaka 79.
Homo neanderthalensis
Homo neanderthalensis alikuwa kiumbehai wa jamii ya binadamu (Hominidae). Pengine spishi hii inachukuliwa kama nususpishi (kwa jina la "Homo sapiens neanderthalensis"). Utafiti wa DNA umeonyesha walifanana na binadamu wa leo kwa asilimia 99.7.
Walienea katika Mashariki ya Kati, Ulaya Magharibi na kusini hadi Asia ya Kati.
Kabla hawajatoweka miaka 40,000 iliyopita, waliweza kuzaliana na Homo sapiens baada ya huyo kutoka nje ya Afrika na hivi kurithisha sehemu ya jeni zao kwa binadamu wasio wa Kusini kwa Sahara.
Kibezhta
Kibezhta ni lugha ya Kikaukazi ya Kaskazini nchini Urusi na Georgia inayozungumzwa na Wabezhta. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kibezhta nchini Urusi imehesabiwa kuwa watu 6100. Pia kuna wasemaji 700 nchini Georgia (2006). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibezhta iko katika kundi la Kitseziki.
Kidido
Kidido ni lugha ya Kikaukazi ya Kaskazini nchini Urusi inayozungumzwa na Wadido. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kidido imehesabiwa kuwa watu 12,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidido iko katika kundi la Kitseziki. kidido is also a famuse roblox charater
Kigilyak
Kigilyak (au Kinivkh) ni lugha nchini Urusi inayozungumzwa na Wagilyak. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kigilyak imehesabiwa kuwa watu 200 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kigilyak hailingani na lugha nyingine yoyote.
Kiingush
Kiingush ni lugha ya Kikaukazi ya Kaskazini nchini Urusi na Kazakhstan inayozungumzwa na Waingush. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kiingush nchini Urusi imehesabiwa kuwa watu 306,000. Pia kuna wasemaji 16,900 nchini Kazakhstan (1999). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiingush iko katika kundi la Kinakh.
Casablanca
Casablanca (Kihispania "nyumba nyeupe","tamka kasablanka", ar.| "ad-Dār al-Bayḍā’") ni mji mkubwa zaidi nchini Moroko. Ni mji wa bandari uliopo kwenye magharibi ya nchi mwambaoni wa Bahari Atlantiki. Pia ni mju mkubwa kabisa wa nchi za Maghrib na kati ya miji muhimu zaidi kwenye bara la Afrika.
Casablanca ina bandari kubwa ya Moroko ikiwa ni pia kitovu cha benki kubwa za nchi hii. Kufuatana na sensa ya 2012 idadi ya wakazi ilizidi milioni nne katika wilaya yake. Hivyo inatazamiwa kama mji mkuu wa kiuchumi ilhali mji mkuu wa kisiasa ni Rabat.
Jina asilia la mahali lilikuwa "Anfa" kwa lugha ya Kiberber. Wakati wa karne ya 15 Wareno walitwaa eneo hili wakaita mji "Casa Branca" iliyobadilika baadaye kuwa Casa Blanca tangu Wahispania walitawala sehemu hii. Baada ya kuharibika na tetemeko la ardhi mnamo mwaka 1755 na kuondoka kwa Wahispania ni Sultani wa Moroko aliyejenga mji upya na kuuita "A-ddar Al Baidaa" ilhali wenyeji wengi waliendelea kutumia pia jina la Kizungu kwa kuliandika kwa herufi za Kiarabu كازابلانكا ("kāzāblānkā") au kwa kifupi "Kaza".
Casablanca ni jina la filamu iliyopigwa mwaka 1942 huko Hollywood. Inasimulia hadithi ya wakimbizi kutoka nchi za Ulaya wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia na utawala wa ufashisti wa Kijerumani katika nchi nyingi waliokutana mjini Casablanca wakitumaini kupata njia kukimbilia Ureno iliyokuwa bado nchi huru. Waigizaji wakuu walikuwa Humphrey Bogart na Ingrid Bergman na filamu ikapata tuzo tatu za Academy Awards.
Ursula Karven
Ursula Karven (amezaliwa tarehe 17 Septemba 1964) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Ujerumani.
Kikarachay-Balkar
Kikarachay-Balkar ni lugha ya Kiturki nchini Urusi inayozungumzwa na Wakarachay na Wabalkar. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kikarachay-Balkar imehesabiwa kuwa watu 305,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikarachay-Balkar iko katika kundi la Kiturki ya Magharibi.
Lugha za Kifini-Kiugori
Lugha za Kifini-Kiugori ni familia ya lugha ambazo huzungumzwa barani Ulaya hasa upande wa Kaskazini-Mashariki. Lugha zizungumzwazo kama lugha rasmi nchini mwake ni Kifini, Kihungaria na Kiestonia. Lugha za Kifini-Kiugori ni tawi moja la lugha za Kiurali pamoja na lugha za Kisamoyedi.
Lugha za Kisamoyedi
Lugha za Kisamoyedi ni familia ya lugha ambazo huzungumzwa nchini Urusi. Lugha za Kisamoyedi ni tawi moja la lugha za Kiurali pamoja na lugha za Kifini-Kiugori.
Lugha za Kiurali
Lugha za Kiurali ni familia ya lugha ambazo huzungumzwa upande wa Kaskazini wa Eurasia. Idadi ya lugha katika familia hiyo ni 38 zizungumzwazo na watu milioni 25. Matawi mawili ya lugha za Kiurali ni lugha za Kifini-Kiugori na lugha za Kisamoyedi.
Mweru (ziwa)
Ziwa Mweru (pia "Mwelu", "Mwero") ni ziwa kubwa mpakani mwa Zambia na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Ni sehemu ya mfumo wa mto Kongo kati ya mto Luapula (upande wa juu) na mto Luvua (chini yake).
Jina Mweru lamaanisha 'ziwa' kwa lugha mbalimbali za Kibantu.
Mweru inapokea maji yake hasa kutoka mto Luapula unaoingia upande wa kusini halafu kutoka mto Kalungwishi unaoingia upande wa mashariki. Upande wa kaskazini maji yake yanatoka kupitia mto Luvua unaoingia katika mto Lualaba na kutoka huko kwenye mto Kongo.
Ni ziwa kubwa la pili katika beseni ya Kongo likifunika kwa wastani eneo la km² 5,120. Mweru iko kilomita 150 upande wa magharibi wa ziwa Tanganyika..
Urefu wa ziwa ni kilomita 118 na upana wake km 45 likielekea kutoka kaskazini mashariki kwenda kusini magharibi. Uso wa ziwa uko mita 917 juu ya UB kwa hiyo uko juu kuliko Ziwa Tanganyika kwa m 763. Ni moja ya maziwa ya bonde la ufa likiwa katika mkono wa pembeni wa Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki. Mwambao wa magharibi ni mtelemko mkali jinsi ilivyo mara nyingi kwenye maziwa ya bonde la ufa unaopaa hadi milima ya Kundelungu.
Kina ni kirefu upande wa kaskazini kinapofikia mita 27.
Kuna vijiji vingi vya wavuvi kwenye mwambao. Miji upande wa Zambia ni Nchelenge, Kashikishi na Chiengi halafu [Kilwa (Katanga)|Kilwa]] (ng'ambo ya kisiwa), Lukonzolwa na Pweto upande wa J D Kongo.
Pamoja na kisiwa cha Kilwa kuna visiwa viwili vngine vinavyokaliwa na watu ambavyo ni Isokwa wa Zammbia (km² 3) na kisiwa kimoja upande wa Kongo chenye eneo la km² 2.
Wakazi upande wa Kongo waliathiriwa na vita ya wenyewe kwa wenyewe ya miaka 1999-2003.
Mweru ina samaki wengi aina ya "tilapia" wanaoitwa "pale" kwa Chibemba. Wanakaushwa kwenye jua na kufungwa katika vikapu kwa kuuzwa sokoni.
Ziwa Kivu
Ziwa Kivu ni moja kati ya Maziwa makubwa ya Afrika. Liko mpakani kati ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Rwanda, katika tawi la magharibi la Bonde la Ufa.
Maji yake yanatoka kupitia mto Ruzizi unaoelekea kusini hadi ziwa Tanganyika.
Ubikira wa kudumu
Ubikira wa kudumu ni sifa ambayo Bikira Maria anapewa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki, pamoja na Waprotestanti wachache, akiwemo Martin Luther. Ni imani yao kuwa Mama wa Yesu anastahili kuitwa “Bikira daima” (kwa Kigiriki ἀειπάρθενος, aeiparthenos; kwa Kilatini sempervirgo) kwa sababu alimchukua mimba akiwa bikira, akamzaa bila ya kupotewa na ubikira, akabaki bikira hadi mwisho wa maisha yake.
Imani hiyo inajitokeza katika maandishi ya Mababu wa Kanisa wa karne ya 4, halafu katika matamko ya mitaguso mikuu.
Wakristo na Waislamu wote wanakiri kuwa Yesu alitungwa bila ya mchango wa mwanamume.
La ajabu zaidi katika imani hiyo ni kwamba hata uzazi wenyewe haukuondoa ubikira wake, bali uliutakasa: ni "Bikira daima". Ingawa akili inasita na haiwezi kuelewa, ni lazima kukiri na malaika Gabrieli, “Hakuna lisilowezekana kwa Mungu” (Lk 1:38). Yosefu, ingawa kisheria alikuwa mume wake, hakutenda naye tendo la ndoa.
Hamu ya Maria ya kuwa bikira hata kisha kuchumbiwa inajitokeza katika jibu alilompa malaika aliyemtabiria mimba: “Litakuwaje neno hili, maana sijui mume?” (Lk 1:35). Ni kielelezo cha Wakristo ambao Mtume Paulo aliwaandikia: “Nawaonea wivu, wivu wa Mungu; kwa kuwa naliwaposea mume mmoja, ili nimletee Kristo bikira safi” (2Kor 11:2), “mpate kumhudumia Bwana pasipo kuvutwa na mambo mengine” (1Kor 7:35).
Wanaosemwa katika Injili “ndugu zake Yesu” si watoto wa Bikira Maria, bali ndugu wa ukoo waliokuwa jirani sana na familia hiyo takatifu. Kama Bikira Maria angekuwa na watoto wengine, Yesu angekuwa amefanya kosa la kuwanyang’anya Mama yao na kumfanya awe Mama wa mtume Yohane alipomkabidhi msalabani, “‘Mwana, tazama Mama yako’. Na tangu saa ile huyo mwanafunzi alimchukua akae nyumbani kwake” (Yoh 19:27).
Katika Agano Jipya yupo Yakobo anayeitwa na mtume Paulo “ndugu yake Bwana” (Gal 1:19): Yakobo huyo alikuwa maarufu katika Kanisa la Yerusalemu (Mdo 12:7; 15:13-21; 21:18-20; Gal 2:9). Yakobo huyo si mtume Yakobo kaka yake Yohane (Lk 6:12-16), bali ni Yakobo ndugu yake Yose na mama yao kwenye Injili anaitwa “Maria mwingine”, si Maria Mama wa Yesu. “Walikuwepo pia wanawake waliotazama kwa mbali. Miongoni mwao akiwa Maria Magdalena, Salome na Maria mama wa akina Yakobo mdogo na Yose” (Mk 15:40). Maria lilikuwa jina la kawaida kwa Wayahudi: akina Maria wakiwa wengi hivyo, tujue kuwatofautisha kwenye Injili, ambazo zinamtaja Bikira Maria kama “Mama wa Yesu”.
Kiludi
Kiludi ni lugha ya Kiurali nchini Urusi inayozungumzwa na Waludi. Mwaka wa 2012 idadi ya wasemaji wa Kiludi imehesabiwa kuwa watu 3000. Waludi wengi wanaotumia lugha ya Kirusi, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Hata hivyo, nchini Ufini kuna jitihada za kufufua na kuendeleza lugha ya Kiludi.
Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiludi iko katika kundi la Kifini. Ingawa inafanana na Kilivvi na Kiveps, ni lugha tofauti. Wengine huangalia lugha hizo kuwa lahaja za Kikareli.
Kiveps
Kiveps ni lugha ya Kiurali nchini Urusi inayozungumzwa na Waveps. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kiveps imehesabiwa kuwa watu 1640. Waveps wengi wanaotumia lugha ya Kirusi. Hata hivyo, kuna jitihada za kuendeleza lugha ya Kiveps kupitia kwa elimu ya msingi, redio na maandiko.
Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiveps iko katika kundi la Kifini. Ingawa inafanana na Kilivvi na Kiludi, ni lugha tofauti. Wengine huangalia lugha hizo kuwa lahaja za Kikareli.
Kisaami ya Skolt
Kisaami ya Skolt ni lugha ya Kiurali nchini Ufini na Urusi inayozungumzwa na Wasaami. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kisaami ya Skolt imehesabiwa kuwa watu 300 tu, na Urusi kulikuwa na wasemaji ishirini tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisaami ya Skolt iko katika kundi la Kisami.
Kisaami ya Kildin
Kisaami ya Kildin ni lugha ya Kiurali nchini Urusi inayozungumzwa na Wasaami. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kisaami ya Kildin imehesabiwa kuwa chini ya 300, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisaami ya Kildin iko katika kundi la Kisami.
Kisaami ya Akkala
Kisaami ya Akkala ilikuwa lugha ya Kiurali nchini Urusi iliyozungumzwa na Wasaami. Mwaka wa 2003 msemaji wa mwisho wa Kisaami ya Akkala akafariki, yaani lugha imetoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisaami ya Akkala iko katika kundi la Kisami.
Kisaami ya Ter
Kisaami ya Ter ni lugha ya Kiurali nchini Urusi inayozungumzwa na Wasaami. Miaka wa 1990 kulikuwa na wasemaji sita tu wa Kisaami ya Ter, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisaami ya Ter iko katika kundi la Kisami.