Maximilien Robespierre
Maximilien François Marie Isidore de Robespierre (Kifaransa: [mak.si.mi.ljɛ fʁɑ.swa ma.ʁi i.zi.dɔʁ də ʁɔ.bɛs.pjɛʁ]; 6 Mei 1758 - 28 Julai 1794) alikuwa mwanasheria wa Kifaransa na mwanasiasa , Mojawapo ya takwimu zilizojulikana na zenye ushawishi mkubwa zinazohusishwa na Mapinduzi ya Kifaransa na Utawala wa Ugaidi.
Kama mwanachama wa Waziri Mkuu, Bunge la Kimbunge na Klabu Ya Jacobin, Robespierre alikuwa ni mtetezi wa maskini na taasisi za kidemokrasia. Alitoa kampeni kwa wanaume wote nchini Ufaransa, udhibiti wa bei juu ya bidhaa za msingi za chakula na kukomesha utumwa katika makoloni ya Kifaransa. Alikuwa mpinzani mkali wa adhabu ya kifo, lakini alifanya jukumu muhimu katika kupanga utekelezaji wa Mfalme Louis XVI, uliosababisha kuanzishwa kwa Jamhuri ya Kifaransa.
Huenda anajulikana zaidi kwa jukumu lake katika Ufalme wa Ugaidi wa Mapinduzi ya Kifaransa. Aliitwa kama mwanachama wa Kamati ya Nguvu ya Usalama wa Umma iliyozinduliwa na mshirika wake wa kisiasa Georges Danton na alifanya ushawishi wake wa kuzuia Waheberists wa mrengo wa kushoto. Kama sehemu ya majaribio yake ya kutumia hatua kali za kudhibiti shughuli za kisiasa nchini Ufaransa, Robespierre baadaye alihamia dhidi ya Danton zaidi ya wastani, ambaye alishtakiwa na rushwa na kufariki mwezi Aprili 1794. Ugaidi ulikamilisha miezi michache baadaye na kukamatwa kwa Robespierre Julai , Matukio ambayo yalianzisha kipindi cha historia ya Kifaransa inayojulikana kama Reaction ya Thermidorian(en:Thermidorian Reaction). [1] Wajibu wa Robespierre binafsi kwa ziada ya Ugaidi bado ni suala la mjadala mkali kati ya wanahistoria wa Mapinduzi ya Kifaransa. [2] [3]
Imesababishwa na falsafa za Mwangaza wa karne ya 18 kama vile Rousseau na Montesquieu, Robespierre alikuwa mchezaji mwenye ujuzi wa imani ya bongogeoisie ya kushoto. Kuzingatia kwake kwa nguvu na ulinzi wa maoni aliyoonyesha alimpa jina la utani la Incorruptible (The Incorruptible). [4]
Sifa ya Robespierre imepitia mzunguko kadhaa wa upya tena. Wakati wa Soviet, Robespierre ilitumika kama mfano wa takwimu ya Mapinduzi. [5] Sifa yake ilifikia miaka ya 1920 na ushawishi wa mwanahistoria wa Kifaransa Albert Mathiez. [6] Katika nyakati za hivi karibuni, sifa yake imesumbuliwa kama wanahistoria wamemuhusisha na jaribio la utakaso wa raia wa kisiasa kupitia mauaji ya maadui. [7] [8] [a]
Maximilien Robespierre alizaliwa huko Arras katika jimbo la kale la Kifaransa la Artois. Familia yake imechukuliwa nyuma karne ya 12 katika Picardie; Baadhi ya baba zake katika mstari wa kiume walifanya kazi kama notaries huko Carvin karibu na Arras tangu mwanzo wa karne ya 17. [9] Imependekezwa kwamba alikuwa wa asili ya Ireland, jina lake labda linaweza rushwa ya "Robert Speirs". [10]
Babu yake baba,Alie julikana kwa jina la Maximilien de Robespierre, alijiweka Arras kama mwanasheria. Baba yake, François Maximilien Barthélémy de Robespierre, alikuwa mwanasheria katika Baraza la Artois. Alifunga ndoa na Jacqueline Marguerite Carrault, binti wa brewer, tarehe 2 Januari 1758. Maximilien alikuwa mzee zaidi wa watoto wanne na alizaliwa nje ya ndoa. Ndugu zake walikuwa Charlotte (aliyezaliwa 21 Januari 1760), [b] Henriette (aliyezaliwa tarehe 28 Desemba 1761), [c] na Augustin (aliyezaliwa 21 Januari 1763). [11] Tarehe 7 Julai 1764, Madame de Robespierre alimzaa mtoto aliyezaliwa; Alikufa siku tisa baadaye. Alipoteza kifo cha mke wake, François de Robespierre aliondoka Arras na kusafiri kote Ulaya. Hadi kufa kwake Munich mnamo 6 Novemba 1777, aliishi Arras mara kwa mara tu; Binti zake wawili Charlotte na Henriette walilelewa na shangazi za baba zao, na wanawe wawili walichukuliwa na babu zao wa uzazi. Watoto aliwatembelea siku za Jumapili. [12]
Tayari kusoma na umri wa miaka 8, Maximilien alianza kuhudhuria chuo kikuu (shule ya kati) ya Arras. [10] Mnamo Oktoba 1769, juu ya mapendekezo ya askofu, alipata ushindi katika Chuo Kikuu cha Paris huko Paris, Collège Louis-le-Grand. Robespierre alisoma huko mpaka umri wa miaka 23, akipokea mafunzo yake kama mwanasheria. Baada ya kuhitimu, alipata tuzo maalum ya pesa 600 kwa miaka kumi na miwili ya mafanikio ya kitaaluma na tabia nzuri ya kibinafsi. [13]
Kwenye shuleni, alijifunza kupendeza Jamhuri ya Kirumi iliyopendekezwa na maelezo ya Cicero, Cato na takwimu nyingine kutoka kwa historia ya kale. Wanafunzi wenzake walijumuisha Camille Desmoulins na Stanislas Fréron. Pia alisoma kazi za falsafa ya Uswisi Jean-Jacques Rousseau na alivutiwa na mawazo yake mengi. Robespierre alishangaa na wazo la "mtu mzuri", mtu ambaye anasimama peke yake akiongozana tu na dhamiri yake. [8] Uchunguzi wake wa classics ulimfanya atamani kwenye sifa za Kirumi, lakini alijaribu kuiga Rousseau hasa. [14] Dhana ya Robespierre ya nguvu ya mapinduzi na mpango wake wa kujenga uhuru wa kisiasa bila demokrasia ya moja kwa moja ilitoka Rousseau, na kwa kufuata maadili haya hatimaye akajulikana wakati wa Jamhuri ya Jacobin kama "isiyoweza kuharibika." [15] Robespierre aliamini kwamba watu wa Ufaransa walikuwa wazuri mno na kwa hiyo walikuwa na uwezo wa kuendeleza ustawi wa umma wa taifa.
Baada ya kumaliza masomo yake ya sheria, Robespierre alikiri kwenye bar ya Arras. Askofu wa Arras, Louis François Marc Hilaire de Conzié, alimteua kuwa hakimu wa jinai katika dhehebu ya Arras mwezi Machi 1782. baada ya nuda mfupi alijiuzulu kwa sababu ya usumbufu katika utawala wa kesi kubwa kutokana na upinzani wake wa mapema kwa adhabu ya kifo. Badala yake, haraka akawa mtetezi wa mafanikio kwa wateja masikini. Wakati wa kusikilizwa kwa mahakama, mara nyingi alikuwa anajulikana kwa kukuza maadili ya Mwangaza na kuhusisha haki za mwanadamu. Baadaye katika kazi yake, alisoma sana, na pia akawa nia ya nadharia ya kisiasa na kijamii kwa ujumla. Alionekana kuwa mmoja wa waandishi bora na vijana wengi maarufu wa Arras
Baada ya kuwasili Paris kutoka Versailles mwaka wa 1789, pamoja na Bunge la Taifa, Robespierre alijiunga na Shirika jipya la Marafiki wa Katiba, ambalo hatimaye linajulikana kama Klabu ya Jacobin. Awali, shirika hili lilijengwa tu kwa manaibu kutoka Brittany. Baada ya Bunge la Taifa kuhamia Paris, Klabu ilianza kukubali viongozi mbalimbali wa bunge la Parisia kwa wanachama wake. Wakati uliendelea, wengi wa wataalamu wenye ujuzi na wachuuzi wadogo wakawa wanachama wa klabu hiyo.
Tarehe 23 Mei 1794, siku moja baada ya jaribio la mauaji ya Collot d'Herbois, mwanachama mwingine wa Kamati ya Usalama wa Umma, maisha ya Robespierre pia yalikuwa katika hatari: mwanamke kijana aitwaye Cécile Renault alikamatwa baada ya kufika mahali alipokua akiishi na visu viwili vidogo; Aliuawa mwezi mmoja baadaye. Katika hatua hii, Sheria ya 22 Prairial ilianzishwa kwa umma bila kushauriana na Kamati ya Usalama Mkuu, ambayo ilipelekea mara mbili ya idadi ya mauaji yaliyoruhusiwa na Kamati ya Usalama wa Umma
Mkutano ulikaiwa nakuazimia kukamatwa kwake, mkutno huo uliamuru kukamatwa kwa Robespierre siku hiyo hiyo, Julai 27, pamoja na ndugu yake Augustin, Couthon, Saint-Just, François Hanriot, na Philippe-François-Joseph Le Bas. Vita kutoka Mkutano wa Paris, chini ya Mkuu wa Coffinhal, walikuja kuwaokoa wafungwa na kisha wakaenda dhidi ya Mkataba yenyewe.
Robespierre alijaribu kujiua na bastola, lakini aliweza kupoteza taya yake ya chini, ingawa baadhi ya mashuhuda wa macho walidai kuwa alipigwa risasi na Charles-André Merda.
Kwa muda wa mwisho wa usiku, Robespierre aliwekwa kwenye meza katika chumba cha Kamati ya Usalama wa Umma, ambako alisubiri kunyongwa. Alilala juu ya meza, kiasi kikubwa cha damu kilimwagika mpaka daktari aliletwa ndani ili kujaribu kuzuia damu kutoka taya yake. Maneno ya mwisho ya kumbukumbu ya Robespierre yalimtoka "Merci, monsieur" ("Asante, bwana") kwa daktari alie mfuta damu kwenye uso na nguo. Baadaye, Robespierre aliwekwa katika kiini ambapo Marie Antoinette, mke wa Mfalme Louis XVI, alikuwa amefanyika.
Siku hiyo hiyo, tarehe 28 Julai 1794, mchana, Robespierre alikuwa amefungwa bila majaribio katika Mahali ya La Révolution. Ndugu Augustin, Couthon, Saint-Just, Hanriot, na wafuasi wengine kumi na wawili, kati yao, mkufunzi Antoine Simon, wa jela la Louis-Charles, Dauphin wa Ufaransa, pia waliuawa.