hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Mkoa wa Tanga (DOA)
Mkoa wa Tanga ilikuwa mkoa mmoja kati ya mikoa 21 ya koloni ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani (DOA, Deutsch Ostafrika) iliyokuwa mtangulizi wa nchi za Tanzania, Rwanda na Burundi wa leo.
Mkoa huu ulikuwa na eneo la kilomita za mraba 4,600 kwa hiyo ilikuwa kati ya mikoa midogo zaidi ya koloni hii. Makao makuu (jer. Bezirksamt) yalikuwepo Tanga mjini.
Mkoa huu ulipakana na
Kwenye mpaka na Afrika ya Mashariki ya Kiingereza kulikuwa na kituo cha forodha huko Yasini.
Mwaka 1913 kulikuwa na wakazi wazalendo 108,400, pamoja na 2,393 Waasia (Wahindi, Waarabu hasa) na Wazungu 581.
Mji wa Tanga ulikuwa na wakazi 12,000, kati yao Wazungu 298.D
Mkoa wa Tanga wa DOA ulikuwa kitovu cha uchumi ya mashamba ya kibiashara. Sababu ya kuenea mapema zilikuwa kwanza bandari ya Tanga na pili njia ya reli ya kuelekea Kilimanjaro. Kutokana na miundombinu hii ilikuwa rahisi zaidi kusafirisha mazao na bidhaa nje. Kabla ya 1914 yalikuwepo makampuni 24 ya kizungu na walowezi 72 walioendesha mashamba ya kibiashara, hasa ya mikonge. Mashamba haya ya kizungu yalikuwa na eneo la km² 877. Wazungu hao walifuga ng'ombe 259, kondoo na mbuzi 239, nguruwe 12, punda 124 na farasi 29. Wajerumani walihesabu mifugo ya wakazi wazalendo kuwa ng'ombe 2,400, kondoo 13,490, mbuzi 27,300, punda 112 na nguruwe 20.
Tanga yenyewe iliwahi kuwa mji muhimu wa Waswahili kabla ya ukoloni. Tofauti na miji mingine ya Waswahili bandari ya Tanga ilifaa pia kwa meli kubwa hivyo mji ulianza kupanuka haraka. Tangu mwaka 1893 njia ya reli kwenda milima ya Usambara ilianzishwa iliyoendelea baadaye hadi Moshi. Idadi ya wakazi ilifikia 5,689 (kati hao Wazungu 141) mwaka 1908 ikaongezeka hadi 1913 kuwa wakazi 12,000. Mwaka 1913 kulikuwa na makampuni ya biashara 12 na makampuni mengine ya Kizungu 26, ya Kihindi 50. Tanga ilikuwa na hoteli 4, hospitali, duka la dawa, gazeti na ofisi mbalimbali za serikali.
Meli 286 zilifika bandarini mwaka 1912, pamoja na jahazi 384. Thamani ya bidhaa zilizoingizwa ilikuwa mark milioni 11.994, hapa nafaka zilikuwa milioni 2, vyakula vingine mio 1.2, nguo mio 2,57 , bidhaa za metali mio 3.25.
Bidhaa zilizotoka zilikuwa na thamani ya mark milioni 13.327, hapo kahawa (kutoka milima ya Usambara hasa) mio 1.16, katani mio 4.67, bidhaa za msituni (hasa mpira) mio 6.5.
Yasini
Yasini (zamani pia Jassin, Jassini) ni kijiji cha kata ya Mayomboni, Mkoa wa Tanga, Tanzania. Kijiji hiki kipo kwenye mpaka kati ya Tanzania na Kenya, karibu na mwambao wa Bahari Hindi kwenye pande zote mbili za mpaka.
Wakati wa ukoloni kulikuwa na kituo cha forodha na polisi lakini tangu kujengwa kwa barabara barani ndani zaidi hakuna kituo tena.
Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia kulikuweko mapigano kwenye Januari 2015. Mwisho wa mwaka 1914, baada ya mapigano ya Tanga, vikosi 3 vya jeshi la Kihindi-Kiingereza kutoka Mombasa vilivuka mpaka na kuvamia Yasini. Mnamo tarehe 18-19 Januari kiongozi Mjerumani Paul von Lettow-Vorbeck alishambulia vikosi hivyo. Alitegemea ya kwamba Waingereza wangeleta askari zaidi kutoka Mombasa mara wakisikia kuhusu shambulio lake, akaficha vikosi kadhaa vya Schutztruppe porini na kuwasubiri Waingereza. Vikosi vya Wahindi walipaswa kusalimisha amri baada ya kujitetea kwa siku 1 kwa sababu walishindwa kupata maji ya kunywa. Wakati huohuo vikosi vingine vya askari 3000 vilifika kutoka Mombasa vikashambuliwa ghafla na askari wa Schutztruppe 1000. Jioni ya tarehe 19 Januari Waingereza waliondoka wakarudi Mombasa baada ya kupotewa na zaidi ya wanajeshi 700.
Lettow Vorbeck aliandika baadaye ya kwamba ushindi haukuweza kumfurahisha kwa sababu hata upande wake vifo vilitokea pamoja na kwisha kwa risasi. Aliamua kuepukana na mapigano makubwa kwa sababu alijua Waingereza wangeweza kuongeza wanajeshi tena na tena ilhali yeye alikuwa tu na idadi hiyohiyo asingeweza kupoteza maafisa na askari tena jinsi ilivyotokea Yasini. Hapo aliamua kuendelea kwa mitindo ya vita ya msituni.
Mia tano sitini na tano
Mia tano sitini na tano ni namba inayoandikwa 565 kwa tarakimu za kawaida na DLXV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 564 na kutangulia 566.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 113.
Mia tano themanini na nne
Mia tano themanini na nne ni namba inayoandikwa 584 kwa tarakimu za kawaida na DLXXXIV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 583 na kutangulia 585.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 73.
Mia tano themanini na tano
Mia tano themanini na tano ni namba inayoandikwa 585 kwa tarakimu za kawaida na DLXXXV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 584 na kutangulia 586.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 5 x 13.
Mia tano themanini na sita
Mia tano themanini na sita ni namba inayoandikwa 586 kwa tarakimu za kawaida na DLXXXVI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 585 na kutangulia 587.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 293.
Mia tano themanini na saba
Mia tano themanini na saba ni namba inayoandikwa 587 kwa tarakimu za kawaida na DLXXXVII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 586 na kutangulia 588.
587 ni namba tasa.
Mia tano themanini na nane
Mia tano themanini na nane ni namba inayoandikwa 588 kwa tarakimu za kawaida na DLXXXVIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 587 na kutangulia 589.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3 x 7 x 7.
Gabriel Ruhumbika
Gabriel Ruhumbika (Ukerewe, 1938) ni mwandishi Mtanzania aishiye nchini Marekani akiwa profesa wa University of Georgia.
Omkama
Omkama kilikuwa cheo cha kiongozi mkuu wa kabila la Wahaya (na Wanyambo) mkoani Kagera.
Neno hili kwa Kihaya na Kinyambo lina maana ya mkuu au mfalme, na jina la kiongozi huyo aliitwa Lumanyika.
Mia tano themanini na tisa
Mia tano themanini na tisa ni namba inayoandikwa 589 kwa tarakimu za kawaida na DLXXXIX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 588 na kutangulia 590.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 19 x 31.
Magaga
Magaga ni hali ya kupasukapasuka uwayo wa mguu wa binadamu ambao kwanza umekuwa mgumu (sugu). Mpasuko unaweza kufikia hatua ya kutokwa na damu.
Inatokea hasa kwa watu wanaotembea bila viatu au kwa makubadhi katika mazingira magumu, k.mf. ya baridi kali.
Mara nyingi wenye tatizo hilo wanalainisha ngozi kwa mafuta.
Mia tano tisini
Mia tano tisini ni namba inayoandikwa 590 kwa tarakimu za kawaida na DXC kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 589 na kutangulia 591.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 5 x 59.
Mia tano tisini na moja
Mia tano tisini na moja ni namba inayoandikwa 591 kwa tarakimu za kawaida na DXCI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 590 na kutangulia 592.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 197.
Mia tano tisini na mbili
Mia tano tisini na mbili ni namba inayoandikwa 592 kwa tarakimu za kawaida na DXCII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 591 na kutangulia 593.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 37.
Mia tano tisini na tatu
Mia tano tisini na tatu ni namba inayoandikwa 593 kwa tarakimu za kawaida na DXCIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 592 na kutangulia 594.
593 ni namba tasa.
Mia tano tisini na nne
Mia tano tisini na nne ni namba inayoandikwa 594 kwa tarakimu za kawaida na DXCIV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 593 na kutangulia 595.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 3 x 3 x 11.
Mia tano tisini na tano
Mia tano tisini na tano ni namba inayoandikwa 595 kwa tarakimu za kawaida na DXCV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 594 na kutangulia 596.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 7 x 17.
Mia tano tisini na sita
Mia tano tisini na sita ni namba inayoandikwa 596 kwa tarakimu za kawaida na DXCVI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 595 na kutangulia 597.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 149.
Wahuni
Wahuni (kutoka neno la Kiarabu) ni watu wasio na maadili mema. Mfano ni kikundi cha vijana waishio mitaani ambao wengi hawana kazi. Hao huweza kuanzisha fujo kama vile ugomvi, wizi wa mali za watu n.k.
Katika Tanzania na nchi nyingine nyingi wahuni hupatikana hasa mijini.
Saikolojia na sosholojia zinachunguza sababu za uhuni ili kupendekeza la kufanya.
Dimitri wa Thesalonike
Dimitri wa Thesalonike (kwa Kigiriki Άγιος Δημήτριος της Θεσσαλονίκης) alikuwa Mkristo wa Sirmium (leo nchini Serbia) ambaye mwanzoni mwa karne ya 4 alifia dini yake katika dhuluma ya Kaisari Dioklesyano.
Kwa sababu hiyo tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa katika tarehe mbalimbali; kwa Wakatoliki ni tarehe 9 Aprili.
Mapacha
Mapacha au ndugu pacha ni watu au wanyama waliozaliwa kwa pamoja kutoka tumboni mwa mama yao. Kwa binadamu mara nyingi huwa wawili.
Kuna aina kuu mbili za mapacha ambao ni wale wanaofanana na wale wasiofanana. Tofauti ni kwamba wa kwanza wametokana na kijiyai kimoja kilichofikiwa na mbegu moja, kumbe wa pili wametokana na vijiyai viwili vilivyofikiwa na mbegu mbili. Hivyo wa kwanza wana jinsia ileile na kwa kawaida kabisa DNA ileile, kumbe wa pili DNA zao ni tofauti, ila zinafanana kiasi kama zile za ndugu wote wenye baba mmoja na mama mmoja.
Kimataifa aina ya kwanza inatokea mara 3 katika ujauzito wa wanawake 1,000.
Msonge
Msonge ni aina ya nyumba ambazo zinajengwa kwa mfano wa herufi A kwa kutumia fito, matope na nyasi ngumu juu.
Wafugaji hasa hupenda kujenga aina hii ya nyumba.
Mia tano tisini na saba
Mia tano tisini na saba ni namba inayoandikwa 597 kwa tarakimu za kawaida na DXCVII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 596 na kutangulia 598.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 199.
Ajuza
Ajuza (kutoka neno la Kiarabu) ni mwanamke mzee sana.
Ingawa watoto wadogo wa kiume ni wengi kuliko wale wa kike, wanawake duniani wako wengi kuliko wanaume, kwa sababu ni sifa ya jinsia hiyo kuishi kirefu zaidi: hata mbegu za kike zinaishi muda mrefu kuliko zile za kiume baada ya kutoka mwili wa baba.
Hata hivyo, katika sehemu nyingine, watu wenye kusadiki ushirikina wanaweza wakawadhania vibaya hata kuwaua kama wachawi, hasa kama wana macho mekundu.
Andazi
Andazi (kutoka kitenzi "andaa") ni aina ya chakula kitamu inayotengenezwa kwa kutumia ngano, hamira, mafuta, sukari na maji.
Watu wengi hupenda kutumia maandazi kama kitafunwa pamoja na kinywaji cha moto wakati wa kifunguakinywa.
Kachumbari
Kachumbari (kutoka neno la Kihindi "cachumber") ni mchanganyiko wa viungo kama pilipili, chumvi na mboga na matunda mbalimbali kama nyanya, vitunguu, kabichi, matango, nanasi, parachichi n.k.
Mara nyingi hutumika pamoja na pilau, wali, nyama choma n.k. ili kuongeza ladha ya chakula.
Kachumbari ni maarufu sana katika Nchi za Maziwa Makuu.
Mia tisa na mbili
Mia tisa na mbili ni namba inayoandikwa 902 kwa tarakimu za kawaida na CMII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 901 na kutangulia 903.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 11 x 41.
Mia tisa na tatu
Mia tisa na tatu ni namba inayoandikwa 903 kwa tarakimu za kawaida na CMIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 902 na kutangulia 904.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 7 x 43.
Msaada
Msaada ni huduma au faraja anayopewa mtu anapokuwa na shida au tatizo kama vile ajali, matatizo ya kifamilia, msongo wa mawazo n.k.
Binadamu wote wanahitaji msaada katika maisha yao, hasa mwanzoni na mwishoni. Hivyo ni muhimu kujenga tabia ya kuwa tayari kuutoa na kuupokea vilevile.
Michael Chabon
Michael Chabon (amezaliwa 24 Mei 1963) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2001, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "The Amazing Adventures of Kavalier & Clay".
Richard Russo
Richard Russo (amezaliwa 15 Julai 1949) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2002, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "Empire Falls".
Ikuna
Ikuna ni jina la kata ya Wilaya ya Njombe Vijijini katika Mkoa wa Njombe, Tanzania yenye postikodi namba 59207
. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,178 walioishi humo.
Matembwe
Matembwe ni jina la kata ya Wilaya ya Njombe Vijijini katika Mkoa wa Njombe, Tanzania yenye postikodi namba 59204 
. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,653 walioishi humo.
Mfriga
"Mfriga ni jina la kata ya Wilaya ya Njombe Vijijini katika Mkoa wa Njombe, Tanzania yenye postikodi namba 59206"'
. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,249 walioishi humo.
Ninga (Njombe)
Ninga ni jina la kata ya Wilaya ya Njombe Vijijini katika Mkoa wa Njombe, Tanzania yenye postikodi namba 59208
. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,751 walioishi humo.
Mia sita hamsini na nne
Mia sita hamsini na nne ni namba inayoandikwa 654 kwa tarakimu za kawaida na DCLIV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 653 na kutangulia 655.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 109.
Mia sita hamsini na tano
Mia sita hamsini na tano ni namba inayoandikwa 655 kwa tarakimu za kawaida na DCLV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 654 na kutangulia 656.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 131.
Mia sita hamsini na sita
Mia sita hamsini na sita ni namba inayoandikwa 656 kwa tarakimu za kawaida na DCLVI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 655 na kutangulia 657.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 41.
Mia sita hamsini na saba
Mia sita hamsini na saba ni namba inayoandikwa 657 kwa tarakimu za kawaida na DCLVII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 656 na kutangulia 658.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 73.
Jeffrey Eugenides
Jeffrey Eugenides (amezaliwa 8 Machi 1960) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2003, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "Middlesex".
Lidwina
Lidwina (pia: Lydwine, Lydwid, Lidwid, Liduina) wa Schiedam, Uholanzi (1380 - 1433), alikuwa mwanamke maarufu kwa maisha ya kiroho, sala na karama zake.
Tarehe 14 Machi 1890 Papa Leo XIII alithibitisha heshima ya mtakatifu ambayo Wakatoliki walimpa Lidwina tangu zamani.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Aprili.
Alipokuwa na umri wa miaka 15, Lidwina alianguka na kuvunjika ubavu akiwa anacheza penye barafu. Badala ya kupona, alizidi kulemaa maisha yake yote, mpaka akapooza mwili mzima isipokuwa mkono wa kushoto.
Lidwina alishika mfululizo saumu na sifa yake kama mtakatifu mponyaji ilizidi kuvuma. Maafisa wa mji wake, Schiedam, wametuachia tamko rasmi la kwamba aliacha kabisa kula na kupata usingizi.
Lidwina alifariki akiwa na umri wa miaka 53.
Mia sita hamsini na nane
Mia sita hamsini na nane ni namba inayoandikwa 658 kwa tarakimu za kawaida na DCLVIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 657 na kutangulia 659.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 7 x 47.
Mia sita hamsini na tisa
Mia sita hamsini na tisa ni namba inayoandikwa 659 kwa tarakimu za kawaida na DCLIX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 658 na kutangulia 660.
659 ni namba tasa.
Mia sita sitini
Mia sita sitini ni namba inayoandikwa 660 kwa tarakimu za kawaida na DCLX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 659 na kutangulia 661.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3 x 5 x 11.
Edward P. Jones
Edward Paul Jones (amezaliwa 5 Oktoba 1950) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2004, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "The Known World".
Mia sita sitini na moja
Mia sita sitini na moja ni namba inayoandikwa 661 kwa tarakimu za kawaida na DCLXI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 660 na kutangulia 662.
661 ni namba tasa.
Paternus
Paternus (au Padarn wa Wales) (? - 550 hivi) alikuwa abati askofu wa Ukristo wa Kiselti aliyeanzisha Kanisa katika ufalme wa Ceredigion, Wales.
Alianzisha pia monasteri huko Vannes (Bretagne, Ufaransa) akawa askofu wa Braga, Ureno, na Avranches, Normandy.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Aprili.
Mia sita sitini na mbili
Mia sita sitini na mbili ni namba inayoandikwa 662 kwa tarakimu za kawaida na DCLXII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 661 na kutangulia 663.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 331.
Mia sita sitini na tatu
Mia sita sitini na tatu ni namba inayoandikwa 663 kwa tarakimu za kawaida na DCLXIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 662 na kutangulia 664.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 13 x 17.
Mia sita sabini
Mia sita sabini ni namba inayoandikwa 670 kwa tarakimu za kawaida na DCLXX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 669 na kutangulia 671.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 5 x 67.
Mia sita sitini na nne
Mia sita sitini na nne ni namba inayoandikwa 664 kwa tarakimu za kawaida na DCLXIV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 663 na kutangulia 665.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 83.
Mia sita sitini na tano
Mia sita sitini na tano ni namba inayoandikwa 665 kwa tarakimu za kawaida na DCLXV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 664 na kutangulia 666.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 7 x 19.
Mia sita sitini na sita
Mia sita sitini na sita ni namba inayoandikwa 666 kwa tarakimu za kawaida na DCLXVI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 665 na kutangulia 667.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 3 x 37.
Marilynne Robinson
Marilynne Robinson (amezaliwa 26 Novemba 1943) ni mwandishi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2005, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "Gilead".
Mia sita sabini na moja
Mia sita sabini na moja ni namba inayoandikwa 671 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 670 na kutangulia 672.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 11 x 61.
Mia sita sitini na saba
Mia sita sitini na saba ni namba inayoandikwa 667 kwa tarakimu za kawaida na DCLXVII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 666 na kutangulia 668.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 23 x 29.
Mia sita sitini na nane
Mia sita sitini na nane ni namba inayoandikwa 668 kwa tarakimu za kawaida na DCLXVIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 667 na kutangulia 669.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 167.
Mia sita sitini na tisa
Mia sita sitini na tisa ni namba inayoandikwa 669 kwa tarakimu za kawaida na DCLXIX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 668 na kutangulia 670.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 223.
Mia sita sabini na mbili
Mia sita sabini na mbili ni namba inayoandikwa 672 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 671 na kutangulia 673.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 3 x 7.
Mia sita themanini
Mia sita themanini ni namba inayoandikwa 680 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 679 na kutangulia 681.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 5 x 17.
Mia sita themanini na moja
Mia sita themanini na moja ni namba inayoandikwa 681 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXXI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 680 na kutangulia 682.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 227.
Mia sita sabini na tatu
Mia sita sabini na tatu ni namba inayoandikwa 673 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 672 na kutangulia 674.
673 ni namba tasa.
Mia sita themanini na mbili
Mia sita themanini na mbili ni namba inayoandikwa 682 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXXII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 681 na kutangulia 683.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 11 x 31.
Mia sita themanini na tatu
Mia sita themanini na tatu ni namba inayoandikwa 683 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXXIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 682 na kutangulia 684.
683 ni namba tasa.
Geraldine Brooks (mwandishi)
Geraldine Brooks (amezaliwa 14 Septemba 1955) ni mwandishi wa kike kutoka nchi ya Australia; mwaka wa 2002 alipata pia uraia wa Marekani. Mwaka wa 2006, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "March".
Mia sita themanini na nne
Mia sita themanini na nne ni namba inayoandikwa 684 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXXIV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 683 na kutangulia 685.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3 x 3 x 19.
Mia sita sabini na nne
Mia sita sabini na nne ni namba inayoandikwa 674 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXIV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 673 na kutangulia 675.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 337.
Mia sita sabini na tano
Mia sita sabini na tano ni namba inayoandikwa 675 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 674 na kutangulia 676.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 3 x 5 x 5.
Mia sita sabini na sita
Mia sita sabini na sita ni namba inayoandikwa 676 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXVI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 675 na kutangulia 677.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 13 x 13.
Mia sita sabini na saba
Mia sita sabini na saba ni namba inayoandikwa 677 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXVII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 676 na kutangulia 678.
677 ni namba tasa.
Mia sita sabini na nane
Mia sita sabini na nane ni namba inayoandikwa 678 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXVIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 677 na kutangulia 679.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 113.
Mia sita sabini na tisa
Mia sita sabini na tisa ni namba inayoandikwa 679 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXIX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 678 na kutangulia 680.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 7 x 97.
Mia sita themanini na tano
Mia sita themanini na tano ni namba inayoandikwa 685 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXXV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 684 na kutangulia 686.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 137.
Mia sita themanini na sita
Mia sita themanini na sita ni namba inayoandikwa 686 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXXVI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 685 na kutangulia 687.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 7 x 7 x 7.
Mia sita themanini na saba
Mia sita themanini na saba ni namba inayoandikwa 687 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXXVII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 686 na kutangulia 688.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 229.
Mia sita tisini
Mia sita tisini ni namba inayoandikwa 690 kwa tarakimu za kawaida na DCXC kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 689 na kutangulia 691.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 5 x 23.
Mia sita themanini na nane
Mia sita themanini na nane ni namba inayoandikwa 688 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXXVIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 687 na kutangulia 689.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 43.
Mia sita themanini na tisa
Mia sita themanini na tisa ni namba inayoandikwa 689 kwa tarakimu za kawaida na DCLXXXIX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 688 na kutangulia 690.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 13 x 53.
Cormac McCarthy
Cormac McCarthy (amezaliwa 20 Julai 1933) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2007, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "The Road".
Mia sita tisini na moja
Mia sita tisini na moja ni namba inayoandikwa 691 kwa tarakimu za kawaida na DCXCI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 690 na kutangulia 692.
691 ni namba tasa.
Mia sita tisini na mbili
Mia sita tisini na mbili ni namba inayoandikwa 692 kwa tarakimu za kawaida na DCXCII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 691 na kutangulia 693.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 173.
Galdino wa Sala
Kwa nguvu zote aliunga mkono juhudi za Papa Alexander III, za Milano na za miji mingine ya Lombardia, dhidi ya Antipapa Victor IV (1159–1164) aliyetegemzwa na kaisari Frederick I Barbarossa.
Anakumbukwa pia kwa ukarimu wake kwa mafukara na kwa waliofungwa kutokana na madeni.
Papa Alexander III mwenyewe alimtangaza mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 18 Aprili.
Mia sita tisini na tatu
Mia sita tisini na tatu ni namba inayoandikwa 693 kwa tarakimu za kawaida na DCXCIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 692 na kutangulia 694.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 7 x 11.
Mia sita tisini na nne
Mia sita tisini na nne ni namba inayoandikwa 694 kwa tarakimu za kawaida na DCXCIV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 693 na kutangulia 695.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 347.
Mia sita tisini na sita
Mia sita tisini na sita ni namba inayoandikwa 696 kwa tarakimu za kawaida na DCXCVI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 695 na kutangulia 697.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 3 x 29.
Mia sita tisini na saba
Mia sita tisini na saba ni namba inayoandikwa 697 kwa tarakimu za kawaida na DCXCVII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 696 na kutangulia 698.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 17 x 41.
Mia sita tisini na nane
Mia sita tisini na nane ni namba inayoandikwa 698 kwa tarakimu za kawaida na DCXCVIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 697 na kutangulia 699.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 349.
Mia sita tisini na tano
Mia sita tisini na tano ni namba inayoandikwa 695 kwa tarakimu za kawaida na DCXCV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 694 na kutangulia 696.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 139.
Mia sita tisini na tisa
Mia sita tisini na tisa ni namba inayoandikwa 699 kwa tarakimu za kawaida na DCXCIX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 698 na kutangulia 700.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 233.
Šiprage
Šiprage (kwa Kikroatia: Šiprage; kwa Kikirili: Шипраге) ni mji wa Bosnia na Herzegovina . Mwaka 2003 ilikuwa na wakazi lakhi tatu. 
Mji uko kando ya mto Vrbanje kwenye bonde la milima ya Dinari.
Šiprage ina sifa ya ushirikiano mwema kati ya watu wa dini na madhehebu mbalimbali kwa karne nyingi. Kuna misikiti ya Kiislamu na makanisa.
Lakini mwisho wa karne ya 20 Bosnia iliingia katika vita iliyosababishwa na kusambaratika kwa Yugoslavia na suala la mipaka ya Serbia.
Sehemu za Šiprage ziliharibiwa na kujengwa upya.
Bosnia ilikuwa mahali ambako uuaji wa mfalme mteule wa Austria-Hungaria tarehe 28 Juni 1914 yalisababisha Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia.
Rubisi
Rubisi ni jina la pombe inayotengenezwa katika wilaya za Kyerwa na Karagwe mkoani Kagera. Pombe hii ni ya kienyeji na inakubalika wilayani humo. Watu wa wilaya hizo hupenda rubisi kwa sababu bei yake ni ndogo sana na ni sehemu ya utamaduni wao.
Utengenezaji wa pombe hiyo ni mchanganyiko wa togwa, mtama na maji.
Togwa, hupatikana baada ya kusaga kwa mikono au miguu ndizi zilizoiva na kupata mchuzi mtamu.
Katika uandaaji wa pombe hiyo, huwa wanaanza kuchanganya ndizi na majani maalumu kwa ajili ya kusaidia ndizi zilainike. Vijana wenye nguvu huingia kwenye chombo na kuanza kukanyaga kwa miguu kuchanganya ndizi hizo mbivu na majani hadi ianze kutoka juisi ambayo huitwa omulamba, halafu huchujwa kwa ustadi.
Mara nyingi huanza kupewa watoto maana haina kilevi. Nyingine huchanganywa na mtama na kuhifadhiwa tayari kwa kuvundikwa.
Baada ya siku mbili hadi tatu, kutegemeana na hali ya hewa, mchanganyiko huwa tayari kutumika kama rubisi.
Simeoni I wa Yerusalemu
Simeoni I wa Yerusalemu, mwana wa Kleofa, alikuwa Mkristo wa Kiyahudi aliyeongoza kanisa la Yerusalemu kama askofu (62 au 70–107) baada ya Yakobo Mdogo kuuawa.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 18 Februari au 27 Aprili.
Eusebius wa Caesarea aliorodhesha maaskofu wa kanisa hilo.
Kadiri ya Hegesippus, Simeoni alichaguliwa kwa kumshinda Thebutis, aliyetazamwa baadaye kama mzushi, akaongoza Wakristo wengi kuhamia Pella ng'ambo ya mto Yordani kabla ya vita vya ukombozi vya Wayahudi kuanza mwaka 66 na Hekalu la Yerusalemu kubomolewa mwaka 70.
Kati ya miaka 107-117 alisulubiwa mjini Yerusalemu au mahali pa jirani chini ya kaisari Trajan.
Yoana Beretta Molla
Gianna Beretta Molla (Magenta, Lombardia, Italia, 4 Oktoba 1922 – Monza, 28 Aprili 1962) alikuwa daktari bingwa wa maradhi ya watoto.
Mke wa Pietro Molla, alipokuwa mjamzito kwa mara ya nne, alipatikana na ugonjwa ambao tiba yake ilitaka mimba yake ife asije akafa mwenyewe. Ingawa alijua vizuri hilo, alikataa tiba kamili ili mtoto aweze kuzaliwa.
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 24 Aprili 1994 na mtakatifu tarehe 16 Mei 2004 mbele ya mume na watoto wake wote.
Wakristo wa Kiyahudi
Wakristo wa Kiyahudi walikuwa Wayahudi waliomuamini Yesu kuwa ndiye Masiya (Kristo) aliyetabiriwa katika dini yao.
Mwanzoni Kanisa la wafuasi wa Yesu liliundwa na watu wa namna hiyo karibu peke yao, lakini kadiri miaka ya karne ya 1 ilivyozidi kwenda, waamini kutoka mataifa mengine waliongezeka hadi kuwazidi hao wenye asili ya Kiyahudi.
Hatimaye Wakristo wa Kiyahudi walionekana kundi dogo la watu waliozidi kuzingatia mno mambo ya Agano la Kale, tofauti na Wakristo wenzao; kwa mfano: tohara, Sabato na ibada za sinagogini. Tofauti kati yao na Wayahudi wengine ilikuwa tu imani kuhusu Yesu.
Baadhi yao walisisitiza umuhimu wa desturi za Kiyahudi kiasi cha kudai hata Wakristo wenye asili ya mataifa wazifuate, lakini Mtaguso wa Yerusalemu (Mdo 15:6-35) uliamua tofauti, wakaendelea kumpinga Mtume Paulo na kuvuruga kazi yake ya uinjilishaji wa mataifa.
Wakristo wa Kiyahudi walidhoofisha sana na Vita vya Wayahudi kwa ajili ya kujikomboa (66-135), na maangamizi ya Hekalu la Yerusalemu (70) pamoja na itikadi kali ambayo iliongoza Uyahudi baadaye na kufukuza Wakristo wote kutoka sinagogini.
Hatimaye hata Kanisa la Yerusalemu lilibaki mikononi mwa Wakristo wasio Wayahudi kwa asili.
Pamoja na hayo, mwelekeo wa kutaka Wakristo wafuate masharti mengi au hata yote ya Torati umeendelea hadi leo katika madhehebu mbalimbali.
Floriani wa Lorch
Floriani wa Lorch (alifia dini tarehe 4 Mei 304) alikuwa askari Mkristo wa Dola la Roma aliyeishi Mantem, karibu na Kirchdorf an der Krems, leo nchini Austria.
Aliposikia kwamba Akwilino, wakati wa dhuluma ya kaisari Dioclesyano, amekamata Wakristo 40 mjini Lorch, alitamani kuwa nao akaenda huko. Karibu na kufika alikutana na askari wenzake akajitambulisha kuwa Mkristo, hivyo akakamatwa na kupelekwa kwa Akwilino. Huyo alijaribu kumfanya atoe sadaka kwa miungu, lakini alipokataa aliagoza apigwe mijeledi na kutupwa katika mto Enns akiwa na jiwe kubwa limefungwa shingoni.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Anjelo wa Yerusalemu
Anjelo wa Yerusalemu, O.Carm. (Yerusalemu, leo Israeli/Palestina, 1185 – Licata, Sicilia, Italia, 1220) alikuwa mtawa na padri aliyefia dini.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Mei.
Anjelo alizaliwa Yerusalemu katika familia ya Wayahudi.
Mama yake alipoongokea Ukristo, Anjelo alibatizwa pamoja na pacha wake, Yohane. 
Baada ya wazazi wao kufariki mapema, mapacha hao walijiunga na utawa wa Wakarmeli wakiwa na umri wa miaka 18. WAkati huo walikwishaweza kuongea Kigiriki, Kilatini na Kiebrania.
Alipofikia umri wa miaka 26 hivi, Anjelo alipewa upadrisho huko Yerusalemu, akaanza kusafiri nchi nzima. Alipoanza kujulikana kwa miujiza yake, alikimbilia makao ya upwekeni juu ya Mlima Karmeli.
Inasemekana huko alipata njozi iliyomuelekeza kwenda Italia akahubiri dhidi ya wazushi.
Alipofika katika kisiwa cha Sicilia, umati wa watu ulimkimbilia ili kupata miujiza.
Alipojaribu kumuongoa mzushi Berengarius, aliuawa huko Licata, akifa siku 4 baada ya kupigwa, huku akiomba muuaji asamehewe.
Kaburi lake huko Licata likawa mahali pa hija. Hatimaye Papa Pius II alithibitisha utakatifu wake.
Flavia Domitila
Flavia Domitila alikuwa mwanamke wa ukoo wa kifalme huko Roma katika karne ya 1, binti wa Domitila Mdogo akaolewa na binamu yake konsuli Titus Flavius Clemens.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Mei (Ukristo wa magharibi) au 12 Mei (Ukristo wa mashariki).
Xin Qiji
Xin Qiji (kwa Kichina 辛棄疾, 28 Mei 1140 – 1207) alikuwa mwandishi nchini China wakati wa Nasaba ya Song.
Zeng Gong
Zeng Gong (kwa Kichina 曾鞏, 30 Septemba 1019-30 Aprili 1083) alikuwa mwandishi nchini China wakati wa Nasaba ya Tang na Nasaba ya Song.
Wang Yicheng
Wang Yicheng/Wang Yi-Ch'eng (kwa Kichina 王禹偁, 954-1001) alikuwa mwandishi na mwanasiasa nchini China wakati wa Nasaba ya Song.
Junot Díaz
Junot Díaz (amezaliwa 31 Desemba 1968) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2008, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "The Brief Wondrous Life of Oscar Wao".
Elizabeth Strout
Elizabeth Strout (amezaliwa 6 Januari 1956) ni mwandishi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2009, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "Olive Kitteridge".
Paul Harding (mwandishi)
Paul Harding (amezaliwa 1967) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2010, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "Tinkers".
Isidori mkulima
Isidori mkulima (kwa Kihispania San Isidro Labrador, Madrid, Castilia, 1070 hivi – Madrid, 15 Mei 1130) alikuwa mkulima wa Hispania maarufu kwa upendo wake kwa maskini na wanyama.
Papa Paulo V alimtangaza mwenye heri tarehe 2 Mei 1619, halafu Papa Gregori XV alimtangaza mtakatifu tarehe 12 Machi 1622.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake .
Jennifer Egan
Jennifer Egan (amezaliwa 7 Septemba 1962) ni mwandishi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2011, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "A Visit from the Goon Squad".
Adam Johnson (mwandishi)
Adam Johnson (amezaliwa 12 Julai 1967) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2013, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "The Orphan Master's Son".
Su Xun
Su Xun (kwa Kichina 蘇洵, 22 Mei 1009-21 Mei 1066) alikuwa mwandishi na mwanasiasa nchini China wakati wa Nasaba ya Song.
Su Shi
Su Tungpo/Su Shi (kwa Kichina 蘇軾, 8 Januari 1036- 24 Agosti1101) alikuwa mwandishi na mwanasiasa nchini China wakati wa Nasaba ya Song.
Yohane Mbatizaji wa Rossi
Yohane Mbatizaji wa Rossi (Voltaggio, Piemonte, 22 Februari 1698 – Roma, 23 Mei 1764) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki nchini Italia.
Papa Pius IX alimtangaza mwenye heri tarehe 13 Mei 1860, halafu Papa Leo XIII akamtangaza mtakatifu tarehe 8 Desemba 1881.
Sikukuu yake huadhimishwa katika tarehe ya kifo chake.
Mtoto wa maskini, alikwenda Roma kwa masomo akapewa upadrisho ingawa aliugua kifafa.
Tangu hapo alijitosa kuhudumia wanawake fukara pamoja na wagonjwa, wafungwa, wafanyakazi na hasa kuadhimisha sakramenti ya upatanisho kwa wengi.
Mia saba themanini na moja
Mia saba themanini na moja ni namba inayoandikwa 781 kwa tarakimu za kawaida na DCCLXXXI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 780 na kutangulia 782.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 11 x 71.
Mia saba themanini na mbili
Mia saba themanini na mbili ni namba inayoandikwa 782 kwa tarakimu za kawaida na DCCLXXXII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 781 na kutangulia 783.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 17 x 23.
Mia saba themanini na tatu
Mia saba themanini na tatu ni namba inayoandikwa 783 kwa tarakimu za kawaida na DCCLXXXIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 782 na kutangulia 784.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 3 x 29.
Mia saba themanini na nne
Mia saba themanini na nne ni namba inayoandikwa 784 kwa tarakimu za kawaida na DCCLXXXIV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 783 na kutangulia 785.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 7 x 7 (au 28).
Mia saba themanini na tano
Mia saba themanini na tano ni namba inayoandikwa 785 kwa tarakimu za kawaida na DCCLXXXV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 784 na kutangulia 786.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 157.
Mia saba themanini na sita
Mia saba themanini na sita ni namba inayoandikwa 786 kwa tarakimu za kawaida na DCCLXXXVI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 785 na kutangulia 787.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 131.
Mia saba themanini na saba
Mia saba themanini na saba ni namba inayoandikwa 787 kwa tarakimu za kawaida na DCCLXXXVII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 786 na kutangulia 788.
787 ni namba tasa.
Mia saba themanini na nane
Mia saba themanini na nane ni namba inayoandikwa 788 kwa tarakimu za kawaida na DCCLXXXVIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 787 na kutangulia 789.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 197.
Mia saba themanini na tisa
Mia saba themanini na tisa ni namba inayoandikwa 789 kwa tarakimu za kawaida na DCCLXXXIX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 788 na kutangulia 790.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 263.
Mia saba na tisini na moja
Mia saba na tisini na moja ni namba inayoandikwa 791 kwa tarakimu za kawaida na DCCXCI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 790 na kutangulia 792.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 7 x 113.
Mia saba na tisini na mbili
Mia saba na tisini na mbili ni namba inayoandikwa 792 kwa tarakimu za kawaida na DCCXCII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 791 na kutangulia 793.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 3 x 3 x 11.
Mia saba na tisini na tatu
Mia saba na tisini na tatu ni namba inayoandikwa 793 kwa tarakimu za kawaida na DCCXCIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 792 na kutangulia 794.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 13 x 61.
Mia saba na tisini na nne
Mia saba na tisini na nne ni namba inayoandikwa 794 kwa tarakimu za kawaida na DCCXCIV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 793 na kutangulia 795.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 397.
Mia saba na tisini na tano
Mia saba na tisini na tano ni namba inayoandikwa 795 kwa tarakimu za kawaida na DCCXCV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 794 na kutangulia 796.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 5 x 53.
Mia saba na tisini na sita
Mia saba na tisini na sita ni namba inayoandikwa 796 kwa tarakimu za kawaida na DCCXCVI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 795 na kutangulia 797.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 199.
Mia saba na tisini na saba
Mia saba na tisini na saba ni namba inayoandikwa 797 kwa tarakimu za kawaida na DCCXCVII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 796 na kutangulia 798.
797 ni namba tasa.
Mia saba na tisini na nane
Mia saba na tisini na nane ni namba inayoandikwa 798 kwa tarakimu za kawaida na DCCXCVIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 797 na kutangulia 799.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 7 x 19.
Paulo Hanh
Paulo Hanh (kwa Kivietnam: Phaolô Hạnh; Chợ Quán, Vietnam, 1826 hivi - Saigon, Vietnam, 28 Mei 1859 ni mmojawapo kati ya Wakristo wafiadini wa Vietnam waliouawa kwa ajili ya imani yao huko Vietnam katika karne ya 17, 18 na 19 (1625–1886).
Wanatajwa pia kama Watakatifu Andrea Dũng-Lạc na wenzake 116.
Kwa nyakati tofauti, Papa Leo XIII, Papa Pius X na Papa Pius XII waliwatangaza kuwa wenye heri, halafu Papa Yohane Paulo II aliwaunganisha katika kuwafanya watakatifu wafiadini tarehe 19 Juni 1988.
Sikukuu yao huadhimishwa kwa pamoja kila tarehe 24 Novemba. Paulo Hahn anaadhimishwa pia tarehe 28 Mei, ambapo ndipo alipouawa akiwa mlei.
Donna Tartt
Donna Tartt (amezaliwa 23 Desemba 1963) ni mwandishi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2014, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "The Goldfinch".
Anthony Doerr
Anthony Doerr (amezaliwa 1973) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2015, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "All the Light We Cannot See".
Viet Thanh Nguyen
Viet Thanh Nguyen (amezaliwa 13 Machi 1971) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2016, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "The Sympathizer".
Reale
Reale (pia: riale) ilikuwa jina la pesa kwenye Pwani la Afrika ya Mashariki wakati wa karne ya 19. Kwa kawaida ilimaanisha "Reale ya Shamu" jinsi Dolar ya Maria Theresa ilivyoitwa hapa na jina hili ikatumiwa pia kwa sarafu nyingine za fedha.
Reale ni jina lenye asili ya Kireno kwa maana ya "kifalme" lililofika katika mazingira ya Uswahilini tangu safari ya nahodha Mreno Vasco da Gama aliyevuka Rasi ya Tumaini Jema mnamo mwaka 1498 na kufika Uhindi kupitia Mombasa. Jina liliendelea kutumiwa katika Uarabuni na Afrika ya Mashariki kwa sarafu za fedha kutoka nchi mbalimbali. Katika nchi za Kiarabu jina limeendelea kwa pesa ya leo inayoitwa "Riyal" huko Oman, Saudia na Iran.
Miji ya Waswahili haikutoa pesa zao za pekee bali ilitumia sarafu za nje. Hapo wafanya biashara waliangalia thamani ya sarafu hizi katika Uarabuni kusini na Uhindi kwa sababu hizi zilikuwa nchi muhimu zaidi kwa biashara ya nje.
Katika karne ya 19 "reale" ilitumiwa katika Afrika ya Mashariki kwa sarafu za fedha kutoka nchi mbalimbali. Hasahasa ilimaanisha sarafu za Dolar ya Maria Theresa au Maria-Theresien-Thaler. Pesa hii ilitolewa nchini Austria wakati wa malkia Maria Theresa kuanzia mwaka 1741. Ilisambaa haraka katika nchi za Mediteranea na Milki ya Osmani hadi Uarabuni ilipendwa kwa sababu asilimia ya fedha ndani yake haikupungua. Kutokana na madai Austria iliendelea kutoa sarafu hii hata baada ya kifo cha malkia mwaka 1780. Dolar ya Maria Theresa iliendelea kuwa pesa kuu Uarabuni na Ethiopia ikawa pia pesa ya kawaida Uswahilini, ikiitwa hapa "reale ya Shamu" na kutumiwa pamoja na rupia ya Kihindi kwa kubadilisha rupia mbili kwa reale moja.
Sarafu hii (inayotolewa hadi leo kwa wakusanyaji wa sarafu) ina kipenyo cha milimita 39.5 na uzani wa gramu 28; kiwango cha fedha ndani yake ni 833⅓/1000 hivyi ina gramu 23.389 za fedha tupu.
Katika karne ya 19 sarafu hii ilitumiwa pia kama kipimo cha uzani wa wakia au aunsi moja.
Kulikuwa pia na sarafu za Hispania na Ufaransa zilizoitwa "reale" ambazo zilifanana kwa uzani na kiasi cha fedha na reale ya Shamu.
"Reale mzinga" ilikuwa jina la "columnario" ya Kihispania, sarafu ya real nane za Kihispania yenye uzani wa gramu 27 na jina lilitokana na nguzo mbili kwenye uso wake.
Sarafu ya franc tano za Kifaransa ilijulikana kama "Reale ya Fransa" ikiwa nyepesi kidogo kuliko Reale ya Shamu na Reale mzinga kwa gramu 25 lakini kiwango cha fedha ilikuwa 9000/1000 ikiwa na kipenyo cha milimita 37.
Vigae vya mwandiko wa kikabari
Vigae vya mwandiko wa kikabari vilikuwa njia ya kuhifadhi habari kimaandishi katika utamaduni wa Mesopotamia ya Kale (takriban Iraki ya leo) na nchi jirani.
Ni vipande bapa vya udongo wa mfinyanzi ambamo alama za mwandiko wa kikabari zilichorwa na baadaye vipande vilikaushwa. Kama mwandishi alikosea, ilikuwa rahisi kusahihisha maandishi kwenye udongo mbichi. Vingine vilichomwa pia motoni na hivyo kuwa gumu kama matofali. Vigae elfu kadhaa vya mwandiko wa kikabari vilivyochomwa vimedumu miaka elfu na elfu hadi leo ni chanzo kikuu cha habari za kihistoria kuhusu tamaduni za kale.
Mifano ya kale kabisa iliyohifadhiwa ilitengenezwa mnamo mwaka 3000 KK.
Mesopotamia ilikuwa kitovu cha ustaarabu wa mapema wa kilimo wa miji kama Sumeri, Akkadi, Babeli na Ashuru. Mwanzo wa maandishi ilikuwa nia ya kushika kumbukumbu tu kuhusu akiba, idadi ya mazao, mifugo na bidhaa nyingine. Polepole waandishi wa Sumeri na Babeli walibuni mwandiko wa picha ulioendelea kuwa mwandiko wa alama zilizowakilisha maneno au silabi. Baada ya maendeleo hayo kuna pia matini marefu yaliyoandikwa kwa njia hii, kwa mfano Utenzi wa Gilgamesh.
Matumizi ya vigae hivi yalikwisha pamoja na matumizi ya mwandiko wa kikabari katika karne za mwisho kabla ya Kristo.
Mosul
Mosul (kwa Kiarabu الموصل, al-Mawṣil, el-Mōṣul; kwa Kikurdi مووسڵ, kwa Kiaramu ܡܘܨܠ, Māwṣil) ni mji wa Iraq kaskazini, kilometa 400 hivi mbali na Baghdad, kwenye ukingo wa magharibi wa mto Tigris, mkabala wa mji wa kale Ninawi uliokuwa kwenye ukingo wa mashariki.
Jiji lina wakazi 1,846,500 (2004)wa makabila, dini na madhehebu mbalimbali.
Mia saba na tisini na tisa
Mia saba na tisini na tisa ni namba inayoandikwa 799 kwa tarakimu za kawaida na DCCXCIX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 798 na kutangulia 800.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 17 x 47.
Mia nane
Mia nane ni namba inayoandikwa 800 kwa tarakimu za kawaida na DCCC kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 799 na kutangulia 801.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 5 x 5.
Mia nane na moja
Mia nane na moja ni namba inayoandikwa 801 kwa tarakimu za kawaida na DCCCI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 800 na kutangulia 802.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 89.
Mia nane na mbili
Mia nane na mbili ni namba inayoandikwa 802 kwa tarakimu za kawaida na DCCCII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 801 na kutangulia 803.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 401.
Mia nane na tatu
Mia nane na tatu ni namba inayoandikwa 803 kwa tarakimu za kawaida na DCCCIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 802 na kutangulia 804.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 11 x 73.
Mia nane na nne
Mia nane na nne ni namba inayoandikwa 804 kwa tarakimu za kawaida na DCCCIV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 803 na kutangulia 805.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3 x 67.
Mia nane na tano
Mia nane na tano ni namba inayoandikwa 805 kwa tarakimu za kawaida na DCCCV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 804 na kutangulia 806.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 7 x 23.
Mia nane na sita
Mia nane na sita ni namba inayoandikwa 806 kwa tarakimu za kawaida na DCCCVI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 805 na kutangulia 807.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 13 x 31.
Mia nane na saba
Mia nane na saba ni namba inayoandikwa 807 kwa tarakimu za kawaida na DCCCVII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 806 na kutangulia 808.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 269.
Mia nane na nane
Mia nane na nane ni namba inayoandikwa 808 kwa tarakimu za kawaida na DCCCVIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 807 na kutangulia 809.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 101.
Mia nane na tisa
Mia nane na tisa ni namba inayoandikwa 809 kwa tarakimu za kawaida na DCCCIX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 808 na kutangulia 810.
809 ni namba tasa.
Mia nane na kumi
Mia nane na kumi ni namba inayoandikwa 810 kwa tarakimu za kawaida na DCCCX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 809 na kutangulia 811.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 3 x 3 x 3 x 5.
Mia nane kumi na tatu
Mia nane kumi na tatu ni namba inayoandikwa 813 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 812 na kutangulia 814.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 271.
Mia nane na kumi na moja
Mia nane na kumi na moja ni namba inayoandikwa 811 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 810 na kutangulia 812.
811 ni namba tasa.
Mia nane kumi na tano
Mia nane kumi na tano ni namba inayoandikwa 815 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 814 na kutangulia 816.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 163.
Mia nane na kumi na mbili
Mia nane na kumi na mbili ni namba inayoandikwa 812 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 811 na kutangulia 813.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 7 x 29.
Mia nane kumi na nne
Mia nane kumi na nne ni namba inayoandikwa 814 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXIV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 813 na kutangulia 815.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 11 x 37.
Mia nane na ishirini
Mia nane na ishirini ni namba inayoandikwa 820 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 819 na kutangulia 821.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 5 x 41.
Mia nane kumi na saba
Mia nane kumi na saba ni namba inayoandikwa 817 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXVII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 816 na kutangulia 818.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 19 x 43.
Mia nane na ishirini na moja
Mia nane na ishirini na moja ni namba inayoandikwa 821 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXXI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 820 na kutangulia 822.
821 ni namba tasa.
Mia nane na ishirini na mbili
Mia nane na ishirini na mbili ni namba inayoandikwa 822 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXXII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 821 na kutangulia 823.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 137.
Mia nane na ishirini na tatu
Mia nane na ishirini na tatu ni namba inayoandikwa 823 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXXIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 822 na kutangulia 824.
823 ni namba tasa.
Mia nane kumi na nane
Mia nane kumi na nane ni namba inayoandikwa 818 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXVIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 817 na kutangulia 819.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 409.
Mia nane na ishirini na nne
Mia nane na ishirini na nne ni namba inayoandikwa 824 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXXIV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 823 na kutangulia 825.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 103.
Mia nane kumi na tisa
Mia nane kumi na tisa ni namba inayoandikwa 819 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXIX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 818 na kutangulia 820.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 7 x 13.
Mia nane na ishirini na tano
Mia nane na ishirini na tano ni namba inayoandikwa 825 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXXV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 824 na kutangulia 826.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 5 x 5 x 11.