hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Kiwarrwa
Kiwarrwa (au Kiwarrawai) ilikuwa lugha ya asili nchini Australia iliyozungumzwa na Wawarrwa katika jimbo la Australia ya Magharibi. Hakuna wasemaji wa Kiwarrwa ambao wamebaki kuzungumza lugha, yaani lugha imetowekakabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiwarrwa kiko katika kundi la Kinyulnyulan. Wengine huiangalia kama lahaja ya Kinyigina.
Kiyawuru
Kiyawuru ilikuwa lugha ya asili nchini Australia iliyozungumzwa na Wayawuru katika jimbo la Australia ya Magharibi. Mwaka wa 2007, wataalamu walitoa maoni ya kuwa hakuna wasemaji wa Kiyawuru ambao wamebaki kuzungumza lugha, yaani lugha imetoweka. Wengine lakini walidai kwamba Wayawuru wengine bado hukumbuka lugha yao na labda kuna wasemaji wawili. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiyawuru kiko katika kundi la Kinyulnyulan.
Deo Kasenyenda Sanga
Deo Kasenyenda Sanga ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Makambako kwa miaka 2015 – 2020.
Edwin Mgante Sannda
Edwin Mgante Sannda ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kondoa Mjini kwa miaka 2015 – 2020.
Joseph Roman Selasini
Joseph Roman Selasini ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Rombo kwa miaka 2015 – 2020.
Immaculate Sware Semesi
Immaculate Sware Semesi ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Oliver Daniel Semuguruka
Oliver Daniel Semuguruka ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Sophia Mattayo Simba
Sophia Mattayo Simba (alizaliwa tarehe 27 Julai 1950) ni mwanasiasa wa chama cha Mapinduzi kutoka nchini Tanzania. Mwaka 2010 alichaguliwa kuwa mbunge kwenye viti maalum vya wanawake kwa chama cha CCM. Mwaka 2015 alirudishwa bungeni. Alikuwa pia mwenyekiti wa kitaifa wa Umoja wa Wanawake wa Tanzania na waziri wa Maendeleo ya Jamii, Jinsia na Watoto.
Mwezi wa Machi 2017 alifukuzwa katika chama cha CCM hivyo alitoka pia katika vyeo vyake vya siasa pamoja na nafasi yake bungeni.
Ummy Ally Mwalimu
Ummy Ally Mwalimu ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2010 - 2015, akarudishwa bungeni mwaka 2015.
Mwaka 2017 alikuwa waziri wa Afya, Mendeleo ya Jamii, Jinsia na Watoto.
Kibayali
Kibayali ilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wabayali katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kibayali ilitoweka. Uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi haujulikani kwa uhakika.
Sahel
Sahel (kutoka neno lile la Kiarabu ساحل "sahil" ambalo linamaanisha "pwani" na ni asili ya neno "Kiswahili") ni kanda nyembamba ya ardhi kavu barani Afrika kutoka Bahari ya Atlantiki hadi Bahari ya Shamu.
Ni kilometa 5,400 kwa 450-1,000 hivi kusini kwa jangwa la Sahara na kaskazini kwa eneo la misitu, ikienea kwa kiasi tofauti katika nchi zifuatazo (kutoka magharibi kwenda mashariki): Senegal, Mauritania, Mali, Burkina Faso, Aljeria, Niger, Nijeria, Chad, Sudan, Sudan Kusini, Eritrea, Kamerun, Jamhuri ya Afrika ya Kati na Ethiopia.
Sahel ina ya kitropiki. Joto ni kali mwaka mzima lakini mvua chache tu (kati ya milimita 100-150 na 600 kwa mwaka) ambayo inanyesha wakati wa majira ya joto tena bila kuaminika.
Hivyo Sahel inakabili hatari kubwa ya kugeuka jangwa, pia kwa sababu wakazi wake, kwa kushindwa kulima ipasavyo, wanategemea ufugaji wa wanyama wengi mno ambao wanazidi kuharibu mazingira.
Kantarusi
Kantarusi ( kwa Kilatini na Kiingereza) ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu.
Iko jirani na Salibu ("") ikiwa na nyota mashuhuri ya Rijili Kantori "()" iliyo nyota jirani na Jua letu kuliko zote.
Jina la Kantarusi lilijulikana tangu kale kwa mabaharia Waswahili waliotumia nyota hizo kutafuta njia yao baharini wakati wa usiku.
Asili ya jina ni Kigiriki Κένταυρος "Kentauros", au Kilatini chake kiliichoingia katika lugha za Ulaya kama "". Kiarabu kilipokea jina la Kigiriki kwa umbo la قنطورس "qantarus" na kutoka hapo liliingia katika Kiswahili.
Kantarusi - Kentaurus ni kiumbe katika mitholojia ya Ugiriki ya Kale kinachounganisha mwili wa binadamu na farasi.
Albano wa Uingereza
Albano wa Verulamium (Uingereza) anahesabiwa kuwa Mkristo mfiadini wa kwanza kutoka Britania ya Kirumi.
Makadirio ya kifodini chake yanatofautiana sana: 22 Juni 209, 251 hivi lakini zaidi 304.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu, hasa tarehe ya kifo chake.
Albano wa Mainz
Albano wa Mainz (jina la awali "Remoundos Michail"; Naxos, Ugiriki - Hanum, Mainz, Ujerumani 406 hivi) alikuwa padri, mmisionari na hatimaye mfiadini.
Rabanus Maurus aliandika kuwa Albano alitumwa na Ambrosi wa Milano huko Gallia kama mmisionari.
Huko Mainz, Albano alimsaidia askofu Aureus wa Mainz kujirudishia jimbo lake. Lakini mwaka 406, Wavandali walipovuka mto Rhine, Aureus alichinjwa na Albano alikatwa kichwa huku akisali.
Mara nyingine Albano huyo anachanganywa na somo wake Albano wa Uingereza, na askofu wake anachanganywa na mwingine.
Abrahamu wa Aleksandria
Abrahamu wa Aleksandria (Ebn-Zaraa, Syria - 3 Desemba 978) kuanzia mwaka 975 hadi kifo chake alikuwa Patriarki wa Aleksandria (Misri) na Papa wa 62 wa Kanisa la Wakopti ambalo linamheshimu kama mtakatifu.
Mzaliwa wa Syria, alikuwa mfanyabiashara tajiri aliyetembelea Misri mara nyingi.
Hatimaye alihamia Aleksandria, alipofahamika kwa moyo wa ibada na ukarime kwa mafukara.
Kisha kupata daraja takatifu, nusu ya mali yake aliwagawia maskini na nusu aliitumia kujengea visima huko na huko nchini.
Baada ya kiti cha Mt. Marko kukosa Patriarki miaka miwili, ghafla mkutano kwa kauli moja ulimchagua Abrahamu, na ingawa huyo alikuwa akisita, aliwekwa wakfu huko Aleksandria.
Mara moja Abrahamu alipambana na tabia ya usimoni na mitara kati ya wakleri akiwatishia kuwatenga na Kanisa.
Chini ya khalifa Al-Muizz serikali ya Kiislamu ilibadilibadili sera zake kuhusu Wakopti. Inasemekana kwamba Al-Muizz alipenda midahalo ya dini. Kwa shauri la waziri Yaqub ibn Killis, Myahudi aliyesilimu, aliitisha mdahalo kati ya Abrahamu na Moses, Myahudi maarufu. Abraham alikwenda na Severus Ibn al-Muqaffa.
Ibn Killis alimuarifu Al-Muizz kwamba Injili (Math 17:20; Mk 11:23) inasema, "Mkiwa na imani kiasi cha chembe ya haradali, mtaweza kuuambia mlima, Sogea toka huko hadi huko, nao utasogea". Hapo akamhimiza khalifa amuagize Abrahamu asogeze Mlima Mokattam, mashariki kwa Kairo kama ana imani hiyo. Hapo Al-Muizz alidai iwe hivyo, la sivyo atawangamiza Wakopti kwa upanga.
Abrahamu aliomba siku tatu akaagiza maaskofu na mapadri wafunge na kusali wakati yeye anafanya vile kwenye kanisa maarufu la Bikira Maria (kwa Karabu Al Mu'allaqah, kwa Kiingereza "Hanging Church"). Alfajiri ya siku ya tatu, baada ya kuzimia kwa uchovu, alipata njozi ambamo Bikira Maria alimfariji na kumuelekeza kwa mtu chongo mwenye kubeba maji sokoni: ndiye atakayehamisha mlima.
Alipokwenda, alimkuta Simoni Mshonangozi akisomba maji kwa ajili ya maskini na wazee kabla hajaenda kazini. Ingawa kwanza Simoni alisita, alipoambiwa kuhusu njozi alikubali kutoa maelekezo.
Basi, walikusanya umati wa Wakristo na pamoja na khalifa, waziri wake na Waislamu waliokwishachochewa naye dhidi yao walielekea mlimani. Abrahamu aliadhimisha liturujia ya Kimungu. Walipoimba mara tatu "Bwana utuhurumie" huku wakipiga magoti, yeye alifanya ishara ya msalaba kwa upana wote wa mlima. Mara tatu huo ulitikisika kama kwa tetemeko la ardhi ukaanza kusogea juu pamoja na waumini na kurudi chini kwa kishindo kikubwa walipopiga magoti tena. Katikati miali ya jua ilipita na kuwezesha wote kuona ajabu hilo. Wakati huo Simoni alitoweka, na Al Muizz alisema kwa nguvu, "Allahu Akbar!"
Kwa hofu, alimuomba Abrahamu ampe zawadi gani, naye akasema ruhusa ya kukarabati makanisa kadhaa. Pia aliagiza siku hizo tatu za kufunga na kusali ziendelezwe kila mwaka. Hivyo Wakopti wanafunga siku arubaini na tatu kabla ya Krismasi.
Adamu Abati
Adamu Abati, O.S.B. (Petazio, leo Petacciato, Molise, 990 hivi – Petazio 1072) alikuwa mmonaki Mbenedikto wa Italia aliyefikia kuwa abati wa monasteri yake, halafu akaenda kuishi upwekeni.
Alichangia juhudi za kuunganisha Italia Kusini chini ya Roger II wa Sicilia.
Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa siku ya kifo chake, tarehe 3 Juni.
Aureus wa Mainz
Aureus wa Mainz alikuwa askofu wa Mainz, Ujerumani katika karne ya 5 (wa kwanza kujulikana).
Alidhulumiwa kwa kutetea imani sahihi ya Kanisa Katoliki dhidi ya Waario.
Anaheshimiwa kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Juni.
Mtumishi wa Mungu
Mtumishi wa Mungu ni jina la heshima linalotumika katika Biblia na katika Ukristo kwa mtu anayesadikiwa kumtumikia Mungu kwa namna ya pekee.
Katika Biblia ya Kiebrania ni la juu kuliko "nabii", kwa sababu jina hilo lilikuwa na maana mbalimbali, hata mbaya, kwa mfano "kichaa" au "nabii wa uongo".
Siku hizi linatumiwa na Wakristo wa madhehebu mbalimbali kwa maana tofauti.
Katika Kanisa Katoliki linatumika hasa kwa waumini wafu ambao maisha yao yameanza kuchunguzwa ili kuona kama hatimaye wataweza kutangazwa watakatifu.
Jina "Mtumishi wa Mungu" halimaanishi kuwa kweli mhusika alimtumikia Mungu kiaminifu hadi kifo chake, bali kwamba watu wengiwengi wanaona hivyo, hata askofu wa jimbo alifungua kesi ya kumtangaza mtakatifu.
Baada ya hatua hiyo kukamilika kwa Papa kuthibitisha ushujaa wa maadili yake yote, au kifodini chake, mtumishi huyo ataanza kuitwa "Mstahili heshima".
Kisha kuthibitisha kwamba muujiza wowote umetokea kwa maombezi yake, Papa atamtangaza mwenye heri.
Baada ya muujiza mwingine atamalizia kwa kumtangaza mtakatifu.
Kesi hizo katika hatua zote zinasimamiwa na idara maalumu yenye makao makuu huko Vatikani.
Tofauti na hilo ni jina "Servus Servorum Dei" (Mtumishi wa mtumishi wa Mungu), ambalo kuanzia Papa Gregori I linatumiwa na Mapapa kujitambulisha.
Mstahili heshima
Mstahili heshima (kwa Kilatini "Venerabilis", kwa Kiingereza "Venerable") ni jina ambalo katika Kanisa Katoliki linatumika hasa kwa muumini aliyefariki ambaye, baada ya kesi kuchunguza uadilifu wake wa kiwango cha ushujaa, Papa ameuthibitisha rasmi.
Uchunguzi huo unahusu maadili ya Kimungu (imani, tumaini na upendo), maadili bawaba (busara, haki, nguvu na kiasi) pamoja na unyenyekevu. Kwa watawa unachunguzwa pia utekelezaji wa nadhiri zao.
Pamoja na hayo, Kanisa linasubiri Mungu athibitishe mwenyewe kwa muujiza mmoja iliyopatikana kwa maombezi ya huyo ili aweze kutangazwa mwenye heri na wa pili ili atangazwe mtakatifu.
Mpwa
Mpwa ni jina ambalo mwanamume anamuita mtoto (wa kiume au wa kike) wa dada yake. Upande wa pili, mpwa anamuita mwanamume huyo "mjomba".
Ukilinganisha na lugha za Ulaya, zile za Kibantu zinazingatia zaidi umri na hasa jinsia za wazazi na ndugu zao. Hivyo, kwa Kiingereza "nephew" linaweza kumaanisha "mpwa" lakini pia "mtoto" (ikiwa anayesema ni wa jinsia ileile ya mzazi).
Tena anayeitwa kwa Kiingereza "uncle" anaweza akaitwa katika Kiswahili "mjomba", "baba mkubwa" (kama ni kaka wa baba) au "baba mdogo" (kama ni mdogo wa baba). Vilevile neno "aunt" linaweza kumaanisha "shangazi" (dada wa baba), "mama mkubwa" (kama ni mkubwa wa mama) au "mama mdogo" (kama ni mdogo wa mama).
Wajibu na haki kati ya mpwa na mjomba wake vinategemea utamaduni wa mahali. Katika baadhi ya makabila, kama yale yanayotia maanani ukoo wa mama kuliko ule wa baba, mjomba ni muhimu kuliko baba mzazi.
Mjomba
Mjomba ni jina ambalo mtoto (wa kiume au wa kike) anamuita mwanamume ambaye ni ndugu (mkubwa au mdogo kwa umri) wa mama yake. Upande wa pili, mjomba anamuita mtoto huyo "mpwa".
Ukilinganisha na lugha za Ulaya, zile za Kibantu zinazingatia zaidi umri na hasa jinsia za wazazi na ndugu zao. Hivyo, kwa Kiingereza "nephew" linaweza kumaanisha "mpwa" lakini pia "mtoto" (ikiwa anayesema ni wa jinsia ileile ya mzazi).
Hivyo, anayeitwa kwa Kiingereza "uncle" anaweza akaitwa kwa Kiswahili "mjomba", lakini "baba mkubwa" (kama ni kaka wa baba) au "baba mdogo" (kama ni mdogo wa baba). Vilevile neno "aunt" linaweza kumaanisha "shangazi" (dada wa baba), "mama mkubwa" (kama ni mkubwa wa mama) au "mama mdogo" (kama ni mdogo wa mama).
Tena kwa Kiingereza "nephew" linaweza kumaanisha "mpwa" lakini pia "mtoto" (ikiwa anayesema ni wa jinsia ileile ya mzazi).
Wajibu na haki kati ya mjomba na mpwa wake vinategemea utamaduni wa mahali. Katika baadhi ya makabila, kama yale yanayotia maanani ukoo wa mama kuliko ule wa baba ("mfumojike" au "mfumomama"), mjomba ni muhimu kuliko baba mzazi.
Pengine kwa heshima mtu anaweza akamuita mwingine "mjomba" ingawa hawana undugu wowote wa karibu.
Mke wa mjomba anaitwa "mkazahau" au "mkazamjomba".
Liga Sancta
Liga Sancta (kwa Kilatini ni sawa na "Mshikamano Mtakatifu") ni jina la makubaliano mbalimbali ya kijeshi kati ya nchi kadha za Ulaya kwa msingi wa dini, hasa kama yalihimizwa na Papa fulani. Mifano yake ni kama vile:
Mapigano ya Lepanto
Mapigano ya Lepanto yalifanyika baharini tarehe 7 Oktoba 1571 kati ya Wakristo na Waislamu, meli zao zilipokutana katika Ghuba ya Patras (karibu na Ugiriki). Lepanto ni jina la bandari zilipoondoka meli za Dola la Osmani, wakati zile za mshikamano wa Kikristo zilitokea Messina (Italia).
Ni kwamba mwaka 1571 Papa Pius V aliunganisha nchi za Kikatoliki katika "Liga Sancta" ili kuzuia Waturuki wa dola hilo wasiteke Ulaya nzima.
Ingawa jeshi la baharini la Wakristo lilizidiwa na jeshi la Dola la Osmani kwa idadi, walipata ushindi mkubwa. Matokeo yake yakawa ya kudumu: Waturuki hawakuweza kuteka Ulaya magharibi wala kwenda Amerika kupitia bahari ya Atlantiki.
Ushindi huo haukutegemewa, ila uliombwa na Wakatoliki wa Ulaya nzima kwa Rozari, kama alivyoagiza Papa. Pius V aliona ushindi huo umetokana na maombezi ya Bikira Maria akaanzisha sikukuu ya Bibi Yetu wa Ushindi. Mjini Roma mwenyewe aliongoza maandamano ya ibada kwa ajili hiyo.
Kutangaza watakatifu
Kutangaza watakatifu ni tendo ambalo baadhi ya madhehebu ya Ukristo yanatambua rasmi kwamba muumini aliyefariki dunia alikuwa mtakatifu. Hapo jina lale linandikwa katika orodha maalumu.
Awali, watu walipewa heshima hii bila kesi yoyote, lakini baadaye zilipangwa taratibu mbalimbali ili kuwa na hakika zaidi.
Wa kwanza kuheshimiwa hivyo walikuwa wafiadini, lakini kufikia karne ya 4 Wakristo wengine walikuwa na sifa kubwa ya kuungama imani yao si kwa kuifia bali kwa kuitekeleza kwa bidii maishani mwao. Mifano ya namna hiyo ni Hilarioni wa Gaza na Efrem wa Syria upande wa mashariki, na Martino wa Tours na Hilari wa Poitiers upande wa magharibi.
Basi, kwa ruhusa ya askofu wa jimbo, majina yao yalianza kutajwa wakati wa liturujia, na makaburi yao yalizidi kutembelewa kama yale ya wafiadini.
Sipriani mfiadini (aliuawa mwaka 258) alidai umakini mkubwa katika kuchunguza ushahidi ili kukubali ukweli wa kifodini chochote.
Augustino wa Hippo (alifariki 430) aliandika juu ya utaratibu uliofuatwa kwao wakati wake kwa kuhusisha maaskofu wote wa kanda ya Kanisa.
Kuanzia karne za kati, katika Kanisa Katoliki uamuzi wa mwisho ni wa Papa tu, na unafuata hatua ndefu ili kupata uthibitisho mkubwa. Uamuzi huo unafanya waumini kuwa na hakika kwamba roho ya aliyetangazwa mtakatifu iko mbinguni, hivyo anaweza kutajwa katika litania ya watakatifu na katika ibada nyingine. Kesi hizo katika hatua zote zinasimamiwa na idara maalumu yenye makao makuu huko Vatikani.
Mara chache Mapapa wamekubali heshima ambayo Mkristo aliyekufa tangu muda mrefu na kuitwa na watu "mtakatifu" tangu hapo iendelee rasmi.
Taratibu za Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki ni tofauti na hizo juu.
Tarehe 24 Aprili 2015 huko Etchmiadzin, makao makuu ya kiroho ya Waarmenia, Patriarki Katolikosi Karekin II aliwatangaza kwa jumla wananchi waliouawa na Waturuki miaka 100 iliyopita kuwa watakatifu wafiadini. Ndio tangazo kubwa kuliko yote kwa idadi ya wahusika, labda milioni moja na nusu.
Waanglikana wanaheshimu watakatifu, lakini mmoja tu, Charles I wa Uingereza
aliwahi kutangazwa (mwaka 1660).
Wakatoliki
Waorthodoksi
Kibiri
Kibiri ilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wabiri katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii kama lugha ya mama, yaani lugha ya Kibiri ilitoweka. Hata hivyo Wabiri wengine wameanza jitihada za kuifufua lugha yao wakitumia wasifu za zamani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibiri kiko katika kundi la Kimariki.
Etchmiadzin
Etchmiadzin, au Echmiadzin, Ejmiatsin, Edjmiadsin.(Էջմիածնի Մայր տաճար, Ēǰmiatsni Mayr tačar), kwa urefu zaidi: Kanisa kuu la Etchmiadzin au Etchmiadzin Takatifu (Սուրբ Էջմիածին, "Surb Ejmiatsin") lililopo katika mji wa Vagharshapat, wilaya ya Armavir, Armenia, ni kanisa mama la Kanisa la Kitume la Armenia.
Kadiri ya wataalamu lilikuwa kanisa kuu la kwanza lililojengwa katika Ufalme wa Armenia, na labda duniani kote lakini si kanisa la kwanza kujengwa nchini
Awali Kanisa lilijengwa mwanzoni mwa karne ya 4 mahali pa hekalu la Kipagani kumaanisha uongofu wa taifa kutoka dini za jadi kuingia Ukristo kwa kazi ya Gregori Mletamwanga. Sehemu kubwa ya jengo lililopo ni la mwaka 483/484, lilipojengwa upya na Vahan Mamikonian baada ya uvamizi wa Wapersia.
Ndilo patakatifu muhimu zaidi pa Waarmenia wote, si kidini tu, bali pia kiutamaduni na kisiasa. Lengo la hija na la safari za kitalii, mwaka 2000 liliorodhesha na UNESCO, pamoja na makanisa kadhaa za kandokando, kati ya mahali pa Urithi wa Dunia.
Kanisa la kitaifa
Kanisa la kitaifa ni Kanisa la Kikristo linaloambatana na kabila au taifa fulani kiasi cha kuwa sehemu muhimu ya utamaduni wake. La kwanza lilikuwa Kanisa la Kitume la Armenia.
Suala hilo lilijadiliwa hasa katika karne ya 19, wakati utaifa ulipostawi.
Pamoja na hayo, aina hiyo ya Ukristo inadumu hai hasa Uingereza na Skandinavia, pengine kama dini rasmi ambayo nchi inaipa haki za pekee katika sheria zake
Karl Barth alisema ni uzushi "kumtaifisha" Mungu wa Ukristo, hasa pale ambapo Kanisa la kitaifa linahimiza au kubariki vita dhidi ya mataifa mengine ya Kikristo, ilivyotokea katika Vita vya kwanza vya dunia.
Victoria (Australia)
Victoria ni moja ya majimbo manane ya kujitawala ya Jumuiya ya Australia. Idadi ya wakazi wake ni takriban 6,039,100 (Machi 2016). Mji wake mkuu ni Melbourne.
Kibunaba
Kibunaba (au Kibunuba) ni lugha ya asili nchini Australia inayozungumzwa na Wabunaba katika jimbo la Australia ya Magharibi. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kibunaba 110 tu, wote wazee, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibunaba inahusiana na lugha Kigooniyandi tu, yaani hizo mbili ziko katika familia ya lugha peke yake.
Kigooniyandi
Kigooniyandi (au Kiguniyandi) ni lugha ya asili nchini Australia inayozungumzwa na Wagooniyandi katika jimbo la Australia ya Magharibi. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kigooniyandi 410 tu, wote watu wazima, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigooniyandi inahusiana na lugha Kibunaba tu, yaani hizo mbili ziko katika familia ya lugha peke yake.
I Wanna Be the Only One
"I Wanna Be the Only One" ni jina la wimbo wa kundi la wasichana la muziki wa R&B kutoka nchini Uingereza Eternal. Huu ulikuwa wimbo wao wa tatu kutolewa kama single kutoka katika albamu yao ya "Before the Rain". Mnamo mwezi Mei 1997, kundi limeunga nguvu na mwimbaji wa Kimarekani BeBe Winans. Wimbo ulifikia chati za juu sana kwenye UK Singles Chart. Kundi hilihili awali lilitamba nafasi ya kwanza #1 huko nchini Japan na vibao vyao kama vile "Stay", "Power Of A Woman", "Who Are You" na "Finally". Vilevile inakuwa mara ya pili kwa Winans kushirikiana na kundi kwa kufuatia mara ya kwanza ilikuwa mwaka 1994 katika kibao chao cha "Crazy" kutoka katika albamu yao ya kwanza walioshinda maplatinamu kedekede "Always & Forever".) ambamo alitayarisha na kutunga.
"I Wanna Be the Only One" umekuwa wimbo maarufu wa Eternal hadi leo hii: huu ulikuwa wimbo wa tatu kuchezwa sana katika redio huko nchini Uingereza na wimbo uliochezwa sana katika redio za Ulaya kutoka kwa wasanii wa Kiingereza kwa mwaka wa 1997. Wimbo umepelekea Eternal kupata Tuzo ya MOBO na Tuzo ya Capital FM ikiwa kama single bora. Vilevile ulipata kuchaguliwa kama Single Bora katika chati za BRIT Awards; ijapokuwa tuzo ilienda kwa wimbo wa "Never Ever" wa All Saints, ripoti zisizo rasmi zinasema mpambano ulikuwa mkali kiasi almanusura ushindi aidha uende kwa Eternal au Spice Girls. Na kwa mwezi Mei 2017, wimbo umeuza nakala 603,000 nchini Uingereza.
CD1
CD2
Gregori Mletamwanga
Gregori Mletamwanga (kwa Kiarmenia Գրիգոր Լուսաւորիչ, "Grigor Lusavorich", 257 hivi - 331 hivi) ndiye mwanzilishi na kiongozi wa kwanza wa Kanisa la Kitume la Armenia kwa kuongoa nchi nzima ya Armenia kutoka Upagani kuingia Ukristo mwaka 301. Hivyo Armenia ikawa taifa la kwanza kufanya dini hiyo kuwa dini yake rasmi.
Tangu kale anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali ya Ukristo kama mtakatifu.
Sikukuu yake inaadhimishwa na Waarmenia tarehe 9 Juni, lakini na Wakristo wengine tarehe 30 Septemba.
Gregori alikuwa mtoto wa watu wa koo bora za Armenia na Parthia Anak Mparthia na Okohe.
Anak alishutumiwa kwamba alimuua mfalme Khosrov II akauawa. Gregori alinusurika na kupelekwa Caesarea huko Kapadokia alipolelewa na Phirmilianos (Euthalius) kama Mkristo safi.
Baadaye Gregori alimuoa Miriam, binti wa mtawala wa Kiarmenia wa Kapadokia, wakapata watoto wawili, ambao pia wanaheshimiwa kama watakatifu: Vrtanes na Aristaces. Vrtanes aliendeleza ukoo, kumbe Aristaces akawa mwandamizi wa baba yake alipofariki. Hapo katikati Miriam na Gregori walitengana ili mume aweze kuingia umonaki, halafu Gregori alihama Kapadokia na kurudi Armenia ili kuiinjilisha kama fidia ya makosa ya baba yake.
Wakati huo alitawala Tiridates III, mwana wa Khosrov II. Huyo aliagiza Gregori afungwe miaka 12 au 14 ndani ya kisima karibu na Artashat. Alitolewa mwaka 297 hivi ili amponye Tiridates III, aliyechanganyikiwa kabisa baada ya kusalitiwa na kaisari wa Dola la Roma Diocletian aliyevamia na kuteka maeneo mengi ya magharibi mwa . Armenia Kubwa.
Mwaka 301 Gregori alimbatiza Tiridates III pamoja na maofisa wa ikulu na masharifu mbalimbali. Mfalme alitoa pia hati ya kumruhusu kabisa Gregori aongoe nchi nzima. Hivyo mwaka uleule Armenia ikawa taifa la Kikristo.
Kanisa mama la Etchmiadzin, lililojengwa huko Vagharshapat, limebaki hadi leo kiini cha kanisa na taifa la Armenia. 
Mwaka 302, Gregori aliwekwa wakfu na rafiki yake wa utotoni Leontius wa Kaesarea kama Patriarki wa Armenia.
Sikukuu na nyimbo kadhaa za dini ya jadi ziligeuzwa kuwa za Kikristo.
Mwaka 318, Gregori alimteua mwanae wa pili Aristaces kama mwandamizi aeneze Ukristo katika Kaukazi. Pia alimuagiza mjukuu wake Gregori (bin Vrtanes) kufanya umisionari huko; hatimaye kijana huyo aliuawa akiwa anahubiri huko Albania ya Kaukazi.
Miaka ya mwisho Gregori alitawa pamoja na wachache wengine katika patakatifu karibu na Mlima Sebuh alipobaki hadi alipokufa.
Kinyozi
Kinyozi ni mtu ambaye amejifunza na kubobea katika unyoaji wa nywele za watu kwa mitindo mbalimbali.
Kinyozi huyo hunyoa watu wa jinsia tofauti kulingana na malengo yao binafsi.
Kinyozi anaweza kuwa mwanamke au mwanamume.
Kinyozi hutumia vifaa mbalimbali kwa ajili ya kunyolea, kwa mfano wembe, mkasi na mashine za kunyolea.
Elfu moja na moja
Elfu moja na moja ni namba inayoandikwa 1001 (moja sifuri sifuri moja) kwa tarakimu za kawaida, ila kwa namba za Kirumi MI tu.
Ni namba asilia inayofuata 1000 na kutangulia 1002.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 7 x 11 x 13.
Mkunga
Mkunga ni jina linaloweza kumaanisha:
Aorta
Aorta (au aota au mkole) ni mshipa wa damu unaoanza katika moyo na ambao kazi yake ni kupeleka damu safi yenye oksijeni kwenye sehemu zote za mwili wa binadamu na wanyama mbalimbali.
Mkanda
Mkanda ni vazi ambayo hutumika kwa ajili ya kushikilia nguo, hasa suruali.
Uvivu
Uvivu ni hali ya mtu kujihisi daima mchovu na kwamba hawezi kufanya kazi ingawa mwili wake ni mzima kabisa.
Elfu moja na mbili
Elfu moja na mbiii ni namba inayoandikwa 1002 (moja sifuri sifuri mbili) kwa tarakimu za kawaida, ila kwa namba za Kirumi MII.
Ni namba asilia inayofuata 1001 na kutangulia 1003.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 167.
Vena
Vena ni mishipa inayopeleka damu kutoka ogani na sehemu zote za mwili wa binadamu na wanyama mbalimbali kwenda kwenye moyo ili iendelee na mzunguko ikiwa na oksijeni.
Cardiff stadium
Cardiff stadium ni uwanja mkuu wa mpira wa miguu katika nchi ya Wales (Ulaya visiwani).
Uwanja huo ni mkubwa na mzuri pia na mwaka 2017 umebahatika kuchezwa mashindano makubwa ya mpira wa miguu barani Ulaya (UEFA).
Gongo
Gongo ni aina ya pombe ambayo hutengenezwa na kuuzwa kiharamu kwa sababu kuna sheria zilizoikataza kutokana na madhara yake makubwa kwa wanywaji na jamii kwa jumla.
Pombe hiyo hunyweka sana nchini Kenya (ambayo huiita chang'aa) na pia Tanzania.
Uduvi
Uduvi (pia duvi, kijino au ushimbu) ni wanyama wadogo wa bahari wa oda Decapoda katika nusufaila Crustacea (gegereka). Hawa ni aina za kamba wadogo. Majina "uduvi" na "ushimbu" hutumika kwa kundi la wanyama hawa au kwa fungu sokoni. Wanyama pekee huitwa "duvi" au "kijino".
Wanatumika kama kitoweo cha chakula.
Pombe
Pombe ni kinywaji kikali chenye kileo ambacho upitilizaji wa unywaji wake hupelekea hali ya kulewa na hatimaye tabia ya ulevi inayoleta madhara mengi kwa wahusika na kwa jamii.
Katika kemia, pombe ni mwambatanisho wa viungo asilia ambapo sehemu ya hydroxyl (-OH) group imeambatanishwa na kaboni.
Kulingana na wanahistoria Donald Hill na Ahmad Y Al Hassan, utengenezaji wa pombe ulikuwa unajulikana na jamii ya Waislamu hata katika karne ya 18. Watu wa Persian Rhazes ndio wanakisiwa kama waliovumbua pombe aina ya ethanol.
Pombe hutumika sanasana kama kileo.
Pengine pombe humwagiliwa kwa mgonjwa ili kumfanya afe ganzi wakati wa upasuaji.
Hutumika pia kusafisha vidonda.
Ulevi wa pombe husababisha maafa mengi, haswa unapokunywa kupindukia.
Huenda ukasababisha ajali na ndiyo maana sheria za nchi nyingi zakataza uendeshaji wa gari unapokuwa mlevi.
Unywaji wa pombe pia waweza kufanya mtu awe mzinifu bila hata kutumia kinga ili kupunguza hatari ya maambukizi ya maradhi mbalimbali.
Unywaji wa pombe umesababisha kusambaratika kwa familia nyingi maana watu hawasikilizani.
Pombe pia hufanya ini kuwa na kazi ngumu na huenda ikaleta ugonjwa ya liver cirrhosis.
Kilembwe
Kilembwe ni mtoto wa kitukuu ambaye ni mmoja wa familia katika ukoo.
Elfu moja na tatu
Elfu moja na tatu ni namba inayoandikwa 1003 (moja sifuri sifuri tatu) kwa tarakimu za kawaida, ila kwa namba za Kirumi MIII.
Ni namba asilia inayofuata 1002 na kutangulia 1004.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 17 x 59.
Rutuba
Rutuba (kutoka neno la Kiarabu) ni uwezo wa ardhi kufanikisha ukuaji wa mazao kwa ajili ya kilimo, au pia ni uwezo wa ardhi kutoa makao kwa mimea na kusababisha uzalishaji ulio thabiti na endelevu ulio na ubora wa hali ya juu.
Sifa zifuatazo zinachangia rutuba kwa namna mbalimbali:
Mia tisa arobaini
Mia tisa arobaini ni namba inayoandikwa 940 kwa tarakimu za kawaida na CMXL kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 939 na kutangulia 941.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 5 x 47.
Mia tisa arobaini na moja
Mia tisa arobaini na moja ni namba inayoandikwa 941 kwa tarakimu za kawaida na CMXLI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 940 na kutangulia 942.
941 ni namba tasa.
Mia tisa arobaini na mbili
Mia tisa arobaini na mbili ni namba inayoandikwa 942 kwa tarakimu za kawaida na CMXLII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 941 na kutangulia 943.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 157.
Mia tisa arobaini na tatu
Mia tisa arobaini na tatu ni namba inayoandikwa 943 kwa tarakimu za kawaida na CMXLIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 942 na kutangulia 944.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 23 x 41.
Mia tisa arobaini na nne
Mia tisa arobaini na nne ni namba inayoandikwa 944 kwa tarakimu za kawaida na CMXLI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 943 na kutangulia 945.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 59.
Mia tisa arobaini na tano
Mia tisa arobaini na tano ni namba inayoandikwa 945 kwa tarakimu za kawaida na CMXLV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 944 na kutangulia 946.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 3 x 5 x 7.
Wanyama wa nyumbani
Wanyama wa nyumbani au wanyama-kaya au mifugo (kutoka kitenzi "kufuga") ni wale wanyama ambao huishi katika mazingira ambayo mwanadamu anaishi na hawawezi kumuathiri kwa kiasi kikubwa. Wanyama hao wanatunzwa kwa uangalizi wa binadamu kwa ajili ya ulinzi, michezo, kazi, pambo na majaribio ya maabara.
Tangu milenia kadhaa wanyama hao wamepatana na wanadamu, nao ni kama vile mbwa, mbuzi, nguruwe, kondoo, ng'ombe, paka, kuku, punda, bata, nyuki, ngamia, farasi, njiwa, kware na wengine wengi.
Wanyama hao wana faida katika maisha ya wanadamu; kwa mfano:
Mifugo hii huwa na faida nyingi sana kwa mwanadamu, kwa hiyo anashauriwa kuwafuga kwa ajili ya faida zifuatazo:
Wanyama wana faida nyingi sana; hizi ni chache tu. Wanyama hao hutoa pia faida za kihisia kama mazoezi, mahusiano ya kijamii na n.k. Wanyama hawa huondoa upweke kwa watu wasiokuwa na marafiki au mahusiano ya kijamii kama wazee, watoto, wajawazito. Wanyama wengine huwatembelea wagonjwa.
Wanyama hawa hufundiswa jinsi ya kufanya vitu vya kisayansi, kwa kulenga wagonjwa.
Hivyo tunaweza kuona faida za wanyama hao: inafaa tuwatunze vizuri kwani tunawategemea katika shughuli mbalimbali za kijamii na za kiuchumi.
1. Wanyama hawatakiwi kupigwa.
2. Wanyama wanatakiwa waangaliwe afya zao.
3. Wanyama wanatakiwa kupata mahitaji yao.
Gome
Gome (kwa Kiingereza: bark) ni gamba la mti: gamba hilo ni kama nguo ya mti inayolinda uhai wake unaotegemea utomvu unaopanda kutoka mizizini kwenda matawini.
Kitumbua
Kitumbua ni aina ya chakula kinachotokana na aina ya mmea unaoitwa mpunga na hupendelewa sana na Watanzania.
Chakula hicho kinatengenezwa kwa kukaanga unga wa mchele.
Mia tisa arobaini na sita
Mia tisa arobaini na sita ni namba inayoandikwa 946 kwa tarakimu za kawaida na CMXLVI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 945 na kutangulia 947.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 11 x 43.
Elfu moja na nne
Elfu moja na nne ni namba inayoandikwa 1004 (moja sifuri sifuri nne) kwa tarakimu za kawaida, ila kwa namba za Kirumi MIV.
Ni namba asilia inayofuata 1003 na kutangulia 1005.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 251.
Mia tisa arobaini na saba
Mia tisa arobaini na saba ni namba inayoandikwa 947 kwa tarakimu za kawaida na CMXLVII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 946 na kutangulia 948.
947 ni namba tasa.
Mia tisa arobaini na nane
Mia tisa arobaini na nane ni namba inayoandikwa 948 kwa tarakimu za kawaida na CMXLVIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 947 na kutangulia 949.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3 x 79.
Mia tisa arobaini na tisa
Mia tisa arobaini na tisa ni namba inayoandikwa 949 kwa tarakimu za kawaida na CMXLIX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 948 na kutangulia 950.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 13 x 73.
Jiografia ya Tanzania
Jiografia ya Tanzania inahusu nchi hiyo ambayo ina historia yake kuu ni uhuru na muungano. Kabla ya kuitwa Tanzania nchi upande wa bara iliitwa Tanganyika na ilipata uhuru tarehe 9 Desemba 1961. Baada ya uhuru wa funguvisiwa la Zanzibar, ilijihusisha katika muungano wa nchi mbili ambazo ni Tanganyika na Zanzibar zilizoungana mnamo 26 Aprili 1964 kuunda TanZanIa.
Tanzania ni nchi iliyomo mashariki mwa Afrika. Nchi hiyo inazungukwa na bahari upande wa mashariki, Kenya na Uganda upande wa kaskazini, Malawi upande wa kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo upande wa magharibi.
Tanzania ina eneo la takriban km2 947.303.
Nchi iko katika eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, hivyo maziwa yanafunika km 61,500, yaani 6% za eneo lote la nchi.
Pia ina mito mingi ambayo inaelekeza maji yake katika Bahari ya Hindi mashariki mwa nchi, lakini mingine inachangia Mto Zambezi kupitia Ziwa Nyasa, michache Bahari ya Kati kupitia Ziwa Victoria na mto Naili, mingine tena Bahari Atlantiki kupitia Ziwa Tanganyika na mingine inaishia katika mabonde kama ya Ziwa Rukwa.
Karibu thuluthi moja ya nchi inalindwa kwa namna moja au nyingine: kuna Hifadhi za Taifa 16, mbali ya Hifadhi Teule, Hifadhi za Mawindo, Mapori ya Akiba n.k.
Tabia ya nchi ya Tanzania hubadilika kwa nyakati tofautitofauti katika mwaka.
Hivyo kiasi cha mvua na halijoto husababisha tofauti za aina ya uoto wa asili, udongo na aina ya mazao yanayolimwa.
Tanzania ina idadi kubwa sana ya watu waishio nchini, kutokana na makabila mbalimbali yaliyomo nchini, yakiwemo ya Wasukuma, Wanyamwezi, Wahaya, Waha, Wagogo, Wanyakyusa, Wahehe, Wachaga, Waluguru, Wazaramo na mengineyo.
Watu waishio nchini ni wa dini tofauti wakiwemo Waislamu (31.4%) na Wakristo (35.5%) kadiri ya sensa ya miaka ya 1960.
Mpaka sasa muungano umekuwa na marais watano: Julius Kambarage Nyerere, Benjamin William Mkapa, Ali Hassan Mwinyi, Jakaya Mrisho Kikwete, John Pombe Magufuli.
Mji mkuu wa Tanzania ni jiji la Dodoma.
Mia tisa hamsini
Mia tisa hamsini ni namba inayoandikwa 950 kwa tarakimu za kawaida na CML kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 949 na kutangulia 951.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 5 x 5 x 19.
Hamira
Hamira ni dawa ya ungaunga au chengachenga inayowekwa kwenye unga uliokandwa ili uvimbe au uwe mchachu na hatimaye chakula kama mkate, pizza, andazi, kitumbua n.k. kipendeze zaidi. Pia hutumiwa katika mchakato wa kuchachusha wanga kuwa vinywaji vya pombe kama bia. Kumbe divai haihitaji kuongeza hamira katika majimaji yaliyokamuliwa katika zabibu.
Kuna aina nyingi za hamira ambazo zote ni vidubini vidogo. Hadi sasa kuna takriban spishi 1500 zilizotambuliwa.
Kuna hamira ambazo zimeleta faida kwa binadamu kutokana na matumizi ya kutengeneza vyakula au kwa utafiti wa kitaalamu. Kuna pia aina ambazo zinaweza kusababisha magonjwa.
Ni hasa spishi moja yenye jina la kisayansi la saccharomyces cerevisiae inayotumiwa katika utengenezaji wa vyakula na vinywaji. Spishi hii imetumiwa na binadamu tangu miaka elfu kadhaa. Inakula kabohidrati katika wanga na sukari na kutoa gesi ya aboni dioksidi pamoja na ethanoli.
Kwa hiyo chanzo cha mkate uliochachuka na pombe ni kilekile isipokuwa kama kinyunga kinapashwa moto alikoholi (pombe) inapotea, ni gesi tu inayofanya mkate kuwa laini, lakini kama majimaji inaongezwa na mchakato wa kuchachua unaendelea ni pombe inayotokea, ambayo aina yake inategemeana na viungo.
Elfu moja na tano
Elfu moja na tano ni namba inayoandikwa 1005 (moja sifuri sifuri tano) kwa tarakimu za kawaida, ila kwa namba za Kirumi MV.
Ni namba asilia inayofuata 1004 na kutangulia 1006.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 5 x 67.
Agaton Msimbe
MGETA ni tarafa ya mgeta, ambapo,wakazi wake wanashughulika na masuala mbalimbali yakiwemo kilimo,biashara na ufugaji,HAPO NDIPO NILIPOZALIWA.
Sambusa
Sambusa (kutoka Kifarsi: سنبوساگ‎‎) ni kitafunwa kilichokaangwa chenye umbo la pembetatu na ambacho hutiwa ndani nyama iliyosagwa, mboga au viazi.
Asili yake ni Mashariki ya Kati kabla ya karne ya 10.
Eternal
Eternal lilikuwa kundi la wasichana wa Kiingereza wanaoimba muziki wa R&B. Kundi limeanzishwa mwaka 1992 likiwa na ndugu kina Easther na Vernie Bennett, Kéllé Bryan na Louise Nurding. Kundi limepata mafanikio kimataifa, kwa kuuza nakala milioni 10 dunia nzima. Nurding ameondoka mwaka 1995 na kwenda kufanya kazi za kujitegemea kwa mafanikio tele. Bryan alivutwa mnamo 1998 na wanachama wengine wawili, ambao walidai wameondoka kwa sababu ya mahusiano kitaalamu tu. Waliobakia waliachana mwaka 2000. Walihesabiwa kama jibu la Uingereza kwa kundi la kike la Kimarekani En Vogue.
Albamu ya kwanza ya Eternal "Always & Forever" (1993) ilishika nafasi ya pili kwenye chati za UK Album Chart na kwenda kupata platinamu nne huko nchini Uingereza. Mwaka wa 1997, walifika nafasi ya kwanza kwenye chati za UK Singles Chart na kibao chao cha "I Wanna Be the Only One", ambacho kiliwapatia ushindi katika tuzo za Mobo Award 1997 ikiwa kama Single Bora. Vilevile walipata kuchaguliwa mara saba kwenye tuzo za Brit Award - lakini hawajashinda. Kwa ujumla wamefanikiwa kufikia 15 hadi 20 bora nchini Uingereza kuanzia 1993 hadi 1999, huku wakiwa na 10 bora zao kwa vibao kama vile "Stay" (1993), "Oh Baby I..." (1994), "Power of a Woman" (1995), "Someday" (1996), "Secrets" (1996) na "Don't You Love Me" (1997). Mwaka wa 2013, kundi liliundwa upya wakiwa watatu bila Louise Redknapp kwa ajili ya mfululizo wa pili wa kipindi cha TV kupitia runinga ya ITV2 "The Big Reunion", na kutumbuiza katika tamasha moja tu mnamo mwezi Machi 2014.
Wajibu
Wajibu ni kazi au jambo fulani ambalo ni lazima ufanye au kutimiza.
Kila mtu ana wajibu wake, hata kama ni baba wa familia.
Mifano ya wajibu:
Ukabaila
Ukabaila (ar. مقابل "muqabil" "aliyezaliwa katika ukoo maarufu"; kwa Kiingereza "feudalism") ni mfumo wa uchumi wa kumiliki majumba na ardhi kwa wingi sana na kupangisha watu wengine kwa malipo.
Mia tisa hamsini na moja
Mia tisa hamsini na moja ni namba inayoandikwa 951 kwa tarakimu za kawaida na CMLI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 950 na kutangulia 952.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 317.
Mia tisa hamsini na mbili
Mia tisa hamsini na mbili ni namba inayoandikwa 952 kwa tarakimu za kawaida na CMLII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 951 na kutangulia 953.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 7 x 17.
Mia tisa hamsini na tatu
Mia tisa hamsini na tatu ni namba inayoandikwa 953 kwa tarakimu za kawaida na CMLIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 952 na kutangulia 954.
953 ni namba tasa.
Mia tisa hamsini na nne
Mia tisa hamsini na nne ni namba inayoandikwa 954 kwa tarakimu za kawaida na CMLIV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 953 na kutangulia 955.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 3 x 53.
Mia tisa hamsini na tano
Mia tisa hamsini na tano ni namba inayoandikwa 955 kwa tarakimu za kawaida na CMLV kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 954 na kutangulia 956.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 191.
Mia tisa hamsini na sita
Mia tisa hamsini na sita ni namba inayoandikwa 956 kwa tarakimu za kawaida na CMLVI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 955 na kutangulia 957.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 239.
Mia tisa hamsini na saba
Mia tisa hamsini na saba ni namba inayoandikwa 957 kwa tarakimu za kawaida na CMLVII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 956 na kutangulia 958.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 11 x 29.
Mia tisa hamsini na nane
Mia tisa hamsini na nane ni namba inayoandikwa 958 kwa tarakimu za kawaida na CMLVIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 957 na kutangulia 959.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 479.
Susan Limbweni Kiwanga
Susan Limbweni Kiwanga ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Mlimba kwa miaka 2015 – 2020.
Makame Mashaka Foum
Makame Mashaka Foum ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kijini kwa miaka 2015 – 2020.
Kiswaga Boniventura Destery
Kiswaga Boniventura Destery ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha Mapinduzi  CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Magu kwa miaka 2015 – 2020.
Skauti
Skauti (kutoka neno la Kiingereza "scout") ni mtoto, kijana au msichana anayewajibika katika chama cha kimataifa, akivaa sare kama ya askari mdogo na kukaa katika safu.
Pia ni chama kisicho cha kiserikali kinachomjenga kijana katika maadili mema na ya kujituma na kusaidia watu katika maisha yao.
Chama hicho hakibagui vijana kwa msingi wa jinsia, umri, dini, rangi wala kabila.
Skauti huhitajika kuwepo kwa kila shule za sekondari duniani.
Mwanzilishi wa chama cha skauti duniani (1907) aliitwa Robert Baden-Powell (1857–1941) kutoka Uingereza. Lengo lake lilikuwa kusaidia vijana kukua vizuri pande zote (mwili, nafsi na roho) ili hatimaye wawe raia wema katika jamii.
Marwa Ryoba Chacha
Marwa Ryoba Chacha (alizaliwa 25  Machi 1978) ni mwanasiasa wa Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA) nchini Tanzania. Alichaguliwa kuwa mbunge wa jimbo la Serengeti katika bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania katika uchaguzi wa mwaka 2015.
Amechaguliwa kuwa mbunge wa Serengeti kwa miaka 2015 – 2020.
Wilaya ya Malinyi
Wilaya ya Malinyi ni wilaya mpya ya Mkoa wa Morogoro iliyopatikana kwa kumega Wilaya ya Ulanga.
Makao makuu ya wilaya yapo Malinyi.
Peter Ambrose Lijualikali
Peter Ambrose Lijualikali ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kilombero kwa miaka 2015 – 2020.
Godbless Jonathan Lema
Godbless Jonathan Lema ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Arusha Mjini kwa miaka 2015 – 2020.
Julius Kalanga Laizer
Julius Kalanga Laizer ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Monduli kwa miaka 2015 – 2020.
Elias John Kwandikwa
Elias John Kwandikwa ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Ushetu kwa miaka 2015 – 2020.
Rhoda Edward Kunchela
Rhoda Edward Kunchela ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Katavi kwa miaka 2015 – 2020.
Zuberi Mohamedi Kuchauka
Zuberi Mohamedi Kuchauka ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CUF. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Liwale kwa miaka 2015 – 2020.
Kiteto Zawadi Koshuma
Kiteto Zawadi Koshuma ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Anthony Calist Komu
Anthony Calist Komu ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Moshi Vijijini kwa miaka 2015 – 2020.
Yosepher Ferdinand Komba
Yosepher Ferdinand Komba ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Leah Jeremiah Komanya
Susan Alphonce Kolimba ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Susan Alphonce Kolimba
Susan Alphonce Kolimba ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Silvestry Fransis Koka
Silvestry Fransis Koka ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kibaha Mjini kwa miaka 2015 – 2020.
Grace Sindato Kiwelu
Grace Sindato Kiwelu ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Allan Joseph Kiula
Allan Joseph Kiula ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Iramba Mashariki kwa miaka 2015 – 2020.
Charles Muhangwa Kitwanga
Charles Muhangwa Kitwanga ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Misungwi kwa miaka 2015 – 2020.
Dunstan Luka Kitandula
Dunstan Luka Kitandula ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Mkinga kwa miaka 2015 – 2020.
Jesca David Kishoa
Jesca David Kishoa ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA.
Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Jumanne Kibera Kishimba
Jumanne Kibera Kishimba ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kahama Mjini kwa miaka 2015 – 2020.
Issa Ali Abbas Mangungu
Issa Ali Abbas Mangungu ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Mbagala kwa miaka 2015 – 2020.
Ignas Aloyce Malocha
Ignas Aloyce Malocha ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kwela kwa miaka 2015 – 2020.
Angelina Adam Malembeka
Angelina Adam Malembeka ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Tunza Issa Malapo
Tunza Issa Malapo ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Hussein Ibrahim Makungu
Hussein Ibrahim Makungu ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Baraza la Wawakilishi wa Zanzibar kwa miaka 2015 – 2020.
Amina Nassoro Makilagi
Amina Nassoro Makilagi ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Ramo Matala Makani
Ramo Matala Makani ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Tunduru Kaskazini kwa miaka 2015 – 2020.
Makame Kassim Makame
Makame Kassim Makame ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Mwera kwa miaka 2015 – 2020.
Yussuf Kaiza Makame
Yussuf Kaiza Makame ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CUF. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Chake Chake kwa miaka 2015 – 2020.
Salome Wycliffe Makamba
Salome Wycliffe Makamba ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Shinyanga Mjini kwa miaka 2015 – 2020. 
Ni wakili wa Mahakama Kuu na mahakama za chini yake.
Kunti Yusuph Majala
Kunti Yusuph Majala ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Almas Athuman Maige
Almas Athuman Maige ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Tabora Kaskazini kwa miaka 2015 – 2020.
Ester Alexander Mahawe
Ester Alexander Mahawe ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Catherine Valentine Magige
Catherine Valentine Magige ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Lucy Simon Magereli
Lucy Simon Magereli ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Mwigulu Lameck Nchemba Madelu
Mwigulu Lameck Nchemba Madelu ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Iramba Magharibi kwa miaka 2015 – 2020.
Khamis Yahya Machano
Khamis Yahya Machano ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Chaani kwa miaka 2015 – 2020.
Elly Marko Macha
Elly Marko Macha ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Stanslaus Shingoma Mabula
Stanslaus Shingoma Mabula ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Nyamagana kwa miaka 2015 – 2020.
Amina Iddi Mabrouk
Amina Iddi Mabrouk ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha Mapinduzi CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Baraza la Wawakilishi wa Zanzibar kwa miaka 2015 – 2020.
Hamadi Salim Maalim
Hamadi Salim Maalim ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CUF. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kojani kwa miaka 2015 – 2020.
Susan Anselm Jerome Lyimo
Susan Anselm Jerome Lyimo ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Kemirembe Rose Julius Lwota
Kemirembe Rose Julius Lwota ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Wilfred Muganyizi Lwakatare
Wilfred Muganyizi Lwakatare ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Bukoba Mjini kwa miaka 2015 – 2020.
Livingstone Joseph Lusinde
Livingstone Joseph Lusinde ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Mtera kwa miaka 2015 – 2020.
Mia tisa hamsini na tisa
Mia tisa hamsini na tisa ni namba inayoandikwa 959 kwa tarakimu za kawaida na CMLIX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 958 na kutangulia 960.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 7 x 137.
Mia tisa sitini
Mia tisa sitini ni namba inayoandikwa 960 kwa tarakimu za kawaida na CMLX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 959 na kutangulia 961.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 3 x 5.