hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Rapa Iti
Rapa Iti (au Rapa) ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Tubuai. Eneo la kisiwa ni 40 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Ahurei. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 515. Watu wakaao kisiwani kwa Rapa Iti huongea Kirapa na Kitahiti.
Tuamotu
Tuamotu ni funguvisiwa la Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Tahiti. Ni funguvisiwa kubwa kabisa duniani. Mwaka wa 2002, idadi ya watu visiwani imehesabiwa kuwa 15,862. Watu wakaao visiwani kwa Tuamotu huongea Kituamotu na Kitahiti.
Funguvisiwa ya Tuamotu ina makundi manane ya visiwa yafutayo:
Puka-Puka
Puka-Puka ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa funguvisiwa ya Tuamotu. Eneo la kisiwa ni 5 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Te One Mahina. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 166. Watu wakaao kisiwani kwa Puka-Puka huongea Kimarkesa ya Kusini na Kitahiti.
Napuka
Napuka ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Puka-Puka. Eneo la kisiwa ni 8 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tepukamaruia. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 299. Watu wakaao kisiwani kwa Napuka huongea Kituamotu na Kitahiti.
Tepoto (Kaskazini)
Tepoto (Kaskazini) ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Napuka. Eneo la kisiwa ni 4 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tehekega. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 61. Watu wakaao kisiwani kwa Tepoto (Kaskazini) huongea Kituamotu na Kitahiti.
Kikham ya Gamale
Kikham ya Gamale ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wakham. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikham ya Gamale imehesabiwa kuwa watu 13,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikham ya Gamale iko katika kundi la Kihimalaya.
Kikham ya Parbate-Magharibi
Kikham ya Parbate Magharibi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wakham. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kikham ya Parbate Magharibi imehesabiwa kuwa watu 24,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikham ya Parbate Magharibi iko katika kundi la Kihimalaya.
Kikham ya Parbate-Mashariki
Kikham ya Parbate Mashariki ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wakham. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kikham ya Parbate Mashariki imehesabiwa kuwa watu 7500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikham ya Parbate Mashariki iko katika kundi la Kihimalaya.
Kikham ya Sheshi
Kikham ya Sheshi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wakham. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kikham ya Sheshi imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikham ya Sheshi iko katika kundi la Kihimalaya.
Hereheretue
Hereheretue ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-magharibi wa kisiwa cha Anuanuraro. Eneo la kisiwa ni 4 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Otetou. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 56. Watu wakaao kisiwani kwa Hereheretue huongea Kituamotu na Kitahiti.
Anuanuraro
Anuanuraro ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Hereheretue. Eneo la kisiwa ni 2 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Anuanuraro.
Anuanurunga
Anuanurunga ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Anuanuraro. Eneo la kisiwa ni 7 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Anuanurunga.
Nukutepipi
Nukutepipi ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande mashariki wa kisiwa cha Anuanurunga. Eneo la kisiwa ni 2 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Nukutepipi.
Fangatau
Fangatau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Napuka. Eneo la kisiwa ni 6 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Teana. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 145. Watu wakaao kisiwani kwa Fangatau huongea Kituamotu na Kitahiti.
Fakahina
Fakahina ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Fangatau. Eneo la kisiwa ni 8 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tarione. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 155. Watu wakaao kisiwani kwa Fakahina huongea Kituamotu na Kitahiti.
Tatakoto
Tatakoto ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Fakahina. Eneo la kisiwa ni 7 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tumukuru. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 287. Watu wakaao kisiwani kwa Tatakoto huongea Kituamotu na Kitahiti.
Akiaki
Akiaki ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Hao. Eneo la kisiwa ni 1.3 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tepukamaruia. Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Akiaki.
Vahitahi
Vahitahi ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini wa kisiwa cha Nukutavake. Eneo la kisiwa ni 2.5 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Mohitu. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 105. Watu wakaao kisiwani kwa Vahitahi huongea Kituamotu na Kitahiti.
Nukutavake
Nukutavake ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Vahitahi. Eneo la kisiwa ni 5.5 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tavananui. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 188. Watu wakaao kisiwani kwa Nukutavake huongea Kituamotu na Kitahiti.
Naim Süleymanoğlu
Naim Süleymanoğlu (amezaliwa 23 Januari 1967) ni mwanamichezo katika kitengo cha uzani kutoka Uturuki.
Naim ana urefu wa mita 1 na sentimita 47 na alijipatia ushindi wake wa kwanza akiwa na umri wa miaka 15.
Alikuwa mshindi wa kimataifa mwaka 1985 akiwa na umri wa miaka 18. Naim alishinda katika michezo ya Olimpiki ya Atlanta mwaka 1992 na mwaka 1996.
katika mashindano ya kimataifa ya mwaka 1993 alijinyakulia medali tatu za dhahabu baada ya kuwaangusha washindani wenzake.
Katika mashindano ya Ulaya ya mwaka 1994 alivunja rekodi kwa kuchukua medali 3.
Naim aliangushwa na mwenziwe kutoka Ugiriki aliposhindwa 145.
Vairaatea
Vairaatea ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Nukutavake. Eneo la kisiwa ni 3 km². Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 57. Watu wakaao kisiwani kwa Vairaatea huongea Kituamotu na Kitahiti.
Pinaki
Pinaki ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Nukutavake. Eneo la kisiwa ni 1.3 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Pinaki.
Manase (babu)
Manase (kwa Kiebrania מְנַשֶּׁה, Menaše) alikuwa, kadiri ya Kitabu cha Mwanzo 41:50-52, mtoto wa kwanza wa Yosefu na Asenath, binti Potifera, kuhani wa On.
Manase alizaliwa nchini Misri kabla Yakobo Israeli na wanae hawajahamia huko kutoka Kanaani (Mwa 48:5).
Efraimu (babu)
Efraimu (kwa Kiebrania אֶפְרַיִם/אֶפְרָיִם, "Efráyim") alikuwa, kadiri ya Kitabu cha Mwanzo 41:50-52, mtoto wa pili wa Yosefu na Asenath, binti Potifera, kuhani wa On.
Efraimu alizaliwa nchini Misri kabla Yakobo Israeli na wanae hawajahamia huko kutoka Kanaani (Mwa 48:5).
Kimagar ya Magharibi
Kimagar ya Magharibi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wamagar. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kimagar ya Magharibi imehesabiwa kuwa watu 308,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimagar ya Magharibi iko katika kundi la Kihimalaya.
Kimewahang ya Magharibi
Kimewahang ya Magharibi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wamewahang. Mwaka wa 2011 idadi ya Wamewahang, yaani wasemaji wa lugha zote mbili, ya Magharibi na ya Mashariki, imehesabiwa kuwa watu 4650. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimewahang ya Magharibi iko katika kundi la Kihimalaya.
Kimewahang ya Mashariki
Kimewahang ya Mashariki ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wamewahang. Mwaka wa 2011 idadi ya Wamewahang, yaani wasemaji wa lugha zote mbili, ya Mashariki na ya Magharibi, imehesabiwa kuwa watu 4650. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimewahang ya Mashariki iko katika kundi la Kihimalaya.
Reao
Reao ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Pukarua. Eneo la kisiwa ni 9 km². Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 379. Watu wakaao kisiwani kwa Reao huongea Kituamotu na Kitahiti.
Pukarua
Pukarua ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Tatakoto. Eneo la kisiwa ni 7 km². Kijiji cha pekee kisiwani huitwa Marautagaroa. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 227. Watu wakaao kisiwani kwa Pukarua huongea Kituamotu na Kitahiti.
Vanavana
Vanavana ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Tureia. Eneo la kisiwa ni 5 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Vanavana.
Tureia
Tureia ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Pinaki. Eneo la kisiwa ni 8 km². Kijiji cha pekee kisiwani huitwa Hakamaru. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 243. Watu wakaao kisiwani kwa Tureia huongea Kituamotu na Kitahiti.
Mohamed Said
Mohamed Said Salum (amezaliwa tar. 25 Februari, 1952, Gerezani, Dar es Salaam) ni mwandishi na mwanahistoria kutoka nchini Tanzania. Ametunga vitabu mbalimbali, lakini anafahamika zaidi kwa kitabu chake cha "Maisha na Nyakati za Abdulwahid Sykes" kilichotolewa kwa lugha ya Kiingereza kwa mara ya kwanza 1998. Baadaye kikatafsiriwa kwa Kiswahili na kutolewa tena mnamo mwaka wa 2002. 
Sheikh Mohamed Said Abdallah alizaliwa mnamo tarehe 25 Februari katika mwaka wa 1952 huko Gerezani jijini Dar es Salaam - ambapo ndiko kulikokuwa na asili ya upinzani dhidi ya ukoloni wa Waingereza katika Tanganyika. Babu yake, Mzee Salum Abdallah Popo alikuwa muasisi wa harakati za vyama vya wafanyakazi na alikuwa mmoja kati ya watu wa awali kabisa kuanzisha upinzani na kuunga mkono hoja ya kupinga utawala wa kikoloni. Mwaka wa 1947, Mzee Popo aliongoza mgomo wa kwanza nchini Tanganyika katika majimbo ya kati nchi uliopangwa na wafanyakazi wa Tanganyika Railways. 
Tanganyika ilipopata uhuru wake mwaka 1961, Mzee Popo aliachana na mkono wa Nyerere kama jinsi wengi walivyofanya na alitiwa kizuizini na serikali kwa ajili ya msimamo wake wa kuwa vyama vya wafanyakazi sharti viwe huru. Akiwa mwenyekiti wa Tanganyika Railways African Union (TRAU) alipinga vyama vya wafanyakazi kuwekwa chini ya Tanganyika African National Union (TANU) chini ya Rais Julius Nyerere.
Sheikh Mohamed Said ana shahada katika masuala ya Sayansi ya Siasa kutoka katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Vilevile ana Stashahada katika masuala ya Maritime Studies kutoka katika Chuo Kikuu cha Wales huko mjini [[Cardiff, [[Uingereza]] na nyingine ya BIMA kutoka katika Chuo cha Usimamizi wa Fedha cha Dar es Salaam (IFM). 
Mohamed Said amefanya utafiti mwingi sana juu ya historia ya uhuru wa Tanganyika, historia ambayo kabla ya utafiti wake ilichukuliwa kama iliyohitimishwa na ameweza kufukua mambo muhimu ambayo yalifichwa katika historia iliyokuwa ikitambulikana rasmi.
Alianza kufahamika zaidi katika miaka ya themanini kupitia makala zake za kusisimua zilizokuwa zinahangaisha fikra za wasomaji kwa kufichua yale yaliyofichwam zilizoelezea mchango muhimu wa Waislamu na Uislamu katika harakati za kupinga ukoloni katika Tanganyika na khiyana waliofanyiwa Waislamu na serikali zote mbili, yaani, kabla ya uhuru na baada ya uhuru - jambo ambalo kwa wakati ule lilikuwa mwiko kufanyiwa utafiti au kuandikwa.
Makala hizo zilipata kuchapishwa katika magazeti na majarida maarufu barani Afrika na katika magazeti ndani na nje ya Tanzania. Baadhi tu ya makala zake za utafiti ni pamoja na "In Praise of Ancestors" (1988), "Africa Events (London), "Abdulwahid Sykes: Founder of a Political Movement" Africa Events - London (1988), "Islam and Politics in Tanzania" (1989), Al Haq Internation (Karachi), "The Plight of Tanzania Muslim" (1993) Change (Dar es Salaam) na "The Secular Unsecular State" (1995) Change (Dar es Salaam).
[[Jamii:Waandishi wa Tanzania]]
[[Jamii:Waliozaliwa 1952]]
[[Jamii:Watu walio hai]]
[[Jamii:Wanahistoria wa Tanzania]]
Tematangi
Tematangi ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-magharibi wa kisiwa cha Vanavana. Eneo la kisiwa ni 8 km². Kijiji kikuu kisiwani huitwa Tuihana. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 58. Watu wakaao kisiwani kwa Tematangi huongea Kituamotu na Kitahiti.
Moruroa
Moruroa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Tureia. Eneo la kisiwa ni 15 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Moruroa, sababu yake kwamba kati ya 1966 na 1996, Wafaransa walitumia kisiwa cha Moruroa kama mahali pa jaribio kwa bomu la nyuklia.
Fangataufa
Fangataufa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Moruroa. Eneo la kisiwa ni 5 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Fangataufa, sababu yake kwamba kati ya 1966 na 1996, Wafaransa walitumia kisiwa cha Fangataufa kama mahali pa jaribio kwa bomu la nyuklia.
Rekareka
Rekareka ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Nihiru. Eneo la kisiwa ni 1.6 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Rekareka.
Tauere
Tauere ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-magharibi wa kisiwa cha Amanu. Eneo la kisiwa ni 2 km². Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa watatu tu. Watu wakaao kisiwani kwa Tauere huongea Kituamotu na Kitahiti.
Amanu
Amanu ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini wa kisiwa cha Hao. Eneo la kisiwa ni 9.6 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Ikitake. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 192. Watu wakaao kisiwani kwa Amanu huongea Kituamotu na Kitahiti.
Hao
Hao ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Amanu. Eneo la kisiwa ni 47 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Otepa. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 1066. Watu wakaao kisiwani kwa Hao huongea Kituamotu na Kitahiti.
Paraoa
Paraoa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Hao. Eneo la kisiwa ni 4 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Paraoa.
Nengonengo
Nengonengo ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-magharibi wa kisiwa cha Hao. Eneo la kisiwa ni 9 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Nengonengo.
Manuhangi
Manuhangi ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa la Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Paraoa.
Eneo la kisiwa ni km² 1. Wakati wa sensa wa mwaka wa 2012, hakukuwa na wakazi.
Ahunui
Ahunui ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Paraoa. Eneo la kisiwa ni 5.7 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Ahunui.
Tanganyika (maana)
Tanganyika ni
Kiraji (Nepal)
Kiraji ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Waraji. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiraji imehesabiwa kuwa watu 3760. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiraji iko katika kundi la Kihimalaya.
Kiwayu (Nepal)
Kiwayu ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wawayu. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiwayu imehesabiwa kuwa watu 1520. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiwayu iko katika kundi la Kihimalaya.
Kiyamphu ya Kusini
Kiyamphu ya Kusini (au Kilorung ya Kusini) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wayamphu. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiyamphu ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 2500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiyamphu ya Kusini iko katika kundi la Kihimalaya.
Tekokota
Tekokota ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Hikueru. Eneo la kisiwa ni 0.9 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Tekokota.
Hikueru
Hikueru ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Marutea. Eneo la kisiwa ni 8 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tupapati. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 150. Watu wakaao kisiwani kwa Hikueru huongea Kituamotu na Kitahiti.
Reitoru
Reitoru ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-magharibi wa kisiwa cha Hikueru. Eneo la kisiwa ni 1.4 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Reitoru.
Marokau
Marokau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Hikueru. Eneo la kisiwa ni 14.7 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Vaiori. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 91. Watu wakaao kisiwani kwa Marokau huongea Kituamotu na Kitahiti.
Ravahere
Ravahere ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Marokau. Eneo la kisiwa ni 7 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Ravahere.
Mwaramoni
Miaramoni ni miti mikubwa wa jenasi "Castanea" katika familia Fagaceae. Matunda, yanayoitwa maramoni, yana rangi ya kahawianyekundu au aramoni na hugubikwa na gamba lenye miiba mingi (kupula kwa kisayansi). Maramoni hupikwa au huchomwa kabla ya kokwa yao haijaliwa.
Ahe
Ahe ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Manihi. Eneo la kisiwa ni 12 km². Kijiji cha pekee kisiwani huitwa Tenukupara. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 552. Watu wakaao kisiwani kwa Ahe huongea Kituamotu na Kitahiti.
Maisha na Nyakati za Abdulwahid Sykes
Maisha na Nyakati za Abdulwahid Sykes ni jina la kitabu kinachoelezea maisha na harakati zilizokuwa zinafanywa na hayati Abdulwahid Sykes katika kupigania uhuru wa Tanganyika kutoka mikononi mwa wakoloni katika miaka ya 1950. Harakati ambazo katika historia ya Tanzania leo hii haijawekwa wala kugusiwa. Kitabu kinaelezea historia iliyofichwa kuhusu Waislamu dhidi ya ukoloni wa Waingereza katika Tanganyika.
Wakati wa utawala wa Julius Nyerere kama rais wa Tanzania mambo matatu yalikuwa mwiko kuelezea: kuwa historia ya kudai uhuru wa Tanganyika ilianza kabla yake; kuwa Waislamu ndio waliokuwa katika mstari wa mbele katika harakati za kupambana na wakoloni; kuwa kutokana na historia ya kudai uhuru Waislamu walikuwa na kinyongo na serikali kwa kutothamini mchango wao na kutotekeleza ahadi iliyowekwa wakati wa kudai uhuru.
Mwandishi ameelezea na kufanya utafiti wa kina katika masuala hayo yote. Kupitia maisha ya marehemu Abdulwahid Sykes na kumbukumbu za baba yake Kleist Sykes, mwandishi anamfunulia msomaji majina na juhudi za wazalendo wa mwanzo waliopambana na wakoloni na kumkutanisha na waasisi na viongozi wa kisiasa katika African Association mnamo miaka ya 1920.
Hali kadhalika kitabu kinaelezea michango chanya na adimu kuhusu wazalendo na viongozi vijana walioanzisha TANU mwaka 1954 kudai uhuru wa Tanganyika chini ya uongozi wa Julius Nyerere. Katika kufanya hivi, kitabu kimewatoa hofu wale waliokuwa wakidhani ya kwamba kuandika historia inayopingana na "historia rasmi" ni kukosa uzalendo na mapenzi kwa nchi yao.
Manihi
Manihi ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Takaroa. Eneo la kisiwa ni 13 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Paeua. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 685. Watu wakaao kisiwani kwa Manihi huongea Kituamotu na Kitahiti.
Takaroa
Takaroa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Takapoto. Eneo la kisiwa ni 20 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Teavaroa. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 882. Watu wakaao kisiwani kwa Takaroa huongea Kituamotu na Kitahiti.
Takapoto
Takapoto ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-magharibi wa kisiwa cha Takaroa. Eneo la kisiwa ni 15 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Fakatopatere. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 380. Watu wakaao kisiwani kwa Takapoto huongea Kituamotu na Kitahiti.
Tikei
Tikei ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Takaroa. Eneo la kisiwa ni 4 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Tikei.
Uwezo wa kusoma na kuandika
Uwezo wa kusoma na kuandika (ing. "literacy") ni elimu muhimu katika jamii za kisasa.
Katika jamii za kijadi mawasiliano kati ya watu yalitokea hasa kwa njia ya kimdomo au njia nyingine za kuelewana uso kwa uso.
Lakini tangu kutokea kwa madola yanayounganisha watu wengi katika eneo kubwa habari muhimu huhifadhiwa kwa njia ya maandishi. Uwezo wa kusoma na kuandika umekuwa msingi kwa kushiriki kikamilifu katika jamii za aina hii.
Kwa kawaida watu hujifunza kusoma na kuandika katika shule.
Tamko la shirika la UNESCO lasema: 
“Kujua kusoma na kuandika ni haki ya kila mtu, jambo hilo linasaidia mtu kuwa na uwezo, na ni njia yenye kumwezesha kufanya maendeleo katika maisha yake na pamoja na watu wengine.”
Polisi
Polisi (kutoka neno la Kiingereza "police" lilikopwa kutoka Kifaransa "police" ambalo awali lilikuwa la Kilatini "politia", na kabla yake tena la Kigiriki πολιτεία, "politeia", "uraia, usimamizi, ustaarabu wa mjini". Msingi ni neno πόλις, "polis", "mji".) ni idara ya serikali ambayo lengo lake ni kutekeleza sheria, kulinda mali kudumisha usalama na kupunguza vurugu.
Polisi pekee inaruhusiwa kutumia nguvu katika jamii.
Kwa kawaida polisi hutofautiana na jeshi ambao kazi yao ni kulinda nchi dhidi ya wavamizi kutoka nje.
Mara nyingi polisi wanajulikana kuathiriwa na ufisadi kwa kiasi tofauti tofauti.
Fakarava
Fakarava ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Toau. Eneo la kisiwa ni 15 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Rotoava. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 806. Watu wakaao kisiwani kwa Fakarava huongea Kituamotu na Kitahiti.
Niau
Niau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-magharibi wa kisiwa cha Toau. Eneo la kisiwa ni 20 km². Kijiji cha pekee kisiwani huitwa Tupana. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 226. Watu wakaao kisiwani kwa Niau huongea Kituamotu na Kitahiti.
Toau
Toau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-magharibi wa kisiwa cha Fakarava. Eneo la kisiwa ni 12 km². Kijiji kikuu kisiwani huitwa Maragai. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 18 tu. Watu wakaao kisiwani kwa Toau huongea Kituamotu na Kitahiti.
Arutua
Arutua ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Rangiroa. Eneo la kisiwa ni 15 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Rautini. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 680. Watu wakaao kisiwani kwa Arutua huongea Kituamotu na Kitahiti.
Apataki
Apataki ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Arutua. Eneo la kisiwa ni 20 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Niutahi. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 350. Watu wakaao kisiwani kwa Apataki huongea Kituamotu na Kitahiti.
Kaukura
Kaukura ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Arutua. Eneo la kisiwa ni 11 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Raitahiti. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 475. Watu wakaao kisiwani kwa Kaukura huongea Kituamotu na Kitahiti.
Mataiva
Mataiva ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Tikehau. Eneo la kisiwa ni 25 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Pahua. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 280. Watu wakaao kisiwani kwa Mataiva huongea Kituamotu na Kitahiti.
Tikehau
Tikehau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Rangiroa. Eneo la kisiwa ni 20 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tuherahera. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 529. Watu wakaao kisiwani kwa Tikehau huongea Kituamotu na Kitahiti.
Rangiroa
Rangiroa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Arutua. Eneo la kisiwa ni 79 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Avatoru. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 2567. Watu wakaao kisiwani kwa Rangiroa huongea Kituamotu na Kitahiti.
Makatea
Makatea ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Tikehau. Eneo la kisiwa ni 24 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Moumu. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 68. Watu wakaao kisiwani kwa Makatea huongea Kituamotu na Kitahiti.
Anaa
Anaa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-magharibi wa kisiwa cha Tahanea. Eneo la kisiwa ni 38 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tukuhora. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 497. Watu wakaao kisiwani kwa Anaa huongea Kituamotu na Kitahiti.
Utajiri
Utajiri (kutoka neno la Kiarabu) ni wingi wa vitu vya thamani na wa vyanzo vya mapato ambavyo nchi au mtu wanamiliki.
Ingawa kimsingi ni suala la uchumi, unahusika sana na maadili, kwa kuwa mali zinaweza kutumika vizuri au vibaya, hasa upande wa haki za watu wengine, ambao pia wanahitaji kiasi fulani cha vitu ili kuishi.
Umoja wa Mataifa umepitisha kauli ya Kiingereza "inclusive wealth" kwa kujumlisha humo hata mambo yenye faida ambayo ni ya kiuasilia (kama vile ardhi na vyote vilivyomo), ya kibinadamu (watu pamoja na elimu, vipawa n.k. walivyonavyo) n.k. (k.mf. miundombinu: mashine, majengo n.k.)
Karibu 90% za mali duniani zimo mikononi mwa wakazi wa Amerika Kaskazini, Ulaya na nchi tajiri za Asia na Australia (si India).
Mwaka 2008, 1% ya watu wazima walikadiriwa kumiliki 40% za utajiri wote duniani. Kumbe mwaka 2013, 1% hiyohiyo ilikadiriwa kumiliki 46%.
Mwaka 2013 Qatar ilikuwa nchi tajiri zaidi duniani kwa kigezo cha wastani wa mapato ya wakazi.
Utafiti juu ya uhusiano wa utajiri na dini umeonyesha kwamba kwa kawaida kadiri nchi ilivyo tajiri wakazi wake hawajali dini.
Pamoja na hayo, Wakristo ni matajiri kuliko wafuasi wa dini nyingine zote, wakimiliki 55% za mali zote duniani.
Faaite
Faaite ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Fakarava. Eneo la kisiwa ni 9 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Hitianau. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 401. Watu wakaao kisiwani kwa Faaite huongea Kituamotu na Kitahiti.
Tahanea
Tahanea ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Faaite. Eneo la kisiwa ni 7.7 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Tahanea.
Motutunga
Motutunga ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa la Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Tahanea.
Eneo la kisiwa ni km² 1.4. Wakati wa sensa ya mwaka wa 2012, hakukuwa na wakazi.
Takume
Takume ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Raroia. Eneo la kisiwa ni 5 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Ohomo. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 116. Watu wakaao kisiwani kwa Takume huongea Kituamotu na Kitahiti.
Raroia
Raroia ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Fangatau. Eneo la kisiwa ni 41 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Garumaoa. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 233. Watu wakaao kisiwani kwa Raroia huongea Kituamotu na Kitahiti.
Homa ya Zika
Homa ya Zika (kwa Kiingereza Zika fever) ni ugonjwa unaosababishwa na virusi vya Zika, jamii ya jenasi "Flavivirus".
Dalili zake zinafanana na zile za virusi vingine vya jenasi hiyo, kama vile Homa ya dengue au alfavirusi chikungunya, lakini ni afadhali kidogo na kwa kawaida zinadumu siku 4 hadi 7 tu. Asilimia kubwa (60–80%) hazina dalili za pekee.
Wagonjwa wenye dalili wana homa kidogo, conjunctivitis, maumivu ya muda kwenye jointi (hasa zile ndogo za mikononi na miguuni) na mwasho ambao mara nyingi unaanza usoni na kuenea katika mwili wote.
Pamoja na kwamba ugonjwa huo hauna dalili za kutisha, wataalamu wa afya wanauhusisha na tatizo la microcephaly kwa mimba za wanawake wanaopatwa, kama ilivyoonyeshwa na mlipuko wa mwaka 2015 nchini Brazil ambao mwaka 2016 unazidi kuenea barani Amerika.
Katika mlipuko uliotokea huko Polinesia ya Kifaransa kulikuwa na ongezeko la Guillain–Barré syndrome.
Ugonjwa unaenezwa na mbu wa jenasi "Aedes", hasa "Aedes aegypti", lakini pia "A. africanus", "A. coargenteus", "A. luteocephala", "A. vitattus" na "A. furcifer". During the 2007 outbreak on Yap Island in the South Pacific, "Aedes hensilli" was the vector, while "Aedes polynesiensis" spread the virus in French Polynesia in 2013.
Pia zimethibitishwa habari za kwamba ngono inaweza kusababisha ambukizo, na vilevile uchangiaji wa damu na uzazi (wakati wa kujifungua).
Mnamo Desemba 2016, mhusika mkuu wa udhibiti wa maradhi ya namna hii nchini Tanzania aliripoti kuhusu idadi ya wakazi ambao walipimwa na kuonekana kupatwa na homa ya Zika pamoja na idadi ya watoto wachanga waliozaliwa na ulemavu kutokana na homa hiyo. Mara moja rais John Magufuli alimuengua.
Ugonjwa wa akili
Ugonjwa wa akili ni tabia ya kuwaza na kutenda namna ambayo ama inasababisha mateso ama walau haifai kukabili maisha halisi. Namna hiyo inaweza kuwa ya kudumu, au kujitokeza mara moja tu au kwa kwikwi au kurudi tena baada ya kuonekana imekwisha.
Aina nyingi za ugonjwa wa akili zimefafanuliwa na kuorodheshwa, kila moja ikiwa na dalili zake za pekee. 
Sababu za ugonjwa mara nyingi hazieleweki. Nadharia zinaweza kutegemea utafiti wa aina tofautitofauti. Kwa kawaida ugonjwa wa akili unaelezwa kuchangiwa na jinsi mtu anavyohemka, anavyotenda, anavyowaza na anavyohisi watu, vitu na matukio. Hiyo inaweza kuwa na chanzo katika sehemu fulani ya ubongo, na katika maisha ya kijamii. Fani inayochunguza maradhi hayo inaitwa saikopatolojia.
Huduma kwa wenye ugonjwa wa akili zinatolewa katika hospitali maalumu au katika jumuia chini ya madaktari wa akili, wanasaikolojia na wanasosholojia, wanaotumia mbinu mbalimbali, hasa kutazama na kuuliza maswali. Dawa zinatolewa kadiri ya maagizo ya madaktari hao.
Mfumo wa uzazi
Mfumo wa uzazi ni mfumo wa ogani za kijinsia ndani ya mwili zinazofanya kazi pamoja katika kulenga uzazi wa kijinsia.
Mbali na ogani hizo, dutu mbalimbali zisizo hai, kama vile viowevu, homoni n.k., ni muhimu katika kukamilisha mfumo wa uzazi na kuuwezesha kufanikiwa.
Tofauti na mifumo mingine mbalimbali ya viumbe hai, mara nyingi jinsia za spishi zenye tofauti za kijinsia zina tofauti muhimu ambazo zinawezesha urithi wa wazazi kuchanganyikana kwa faida ya afya ya watoto.
Kifafa
Kifafa (kwa Kiingereza "Epilepsyis", kutoka kitenzi cha Kigiriki ἐεπιλαμβάνειν, eepilambanein, "kuteka" au "kutesa") ni kundi la maradhi ya neva yanayofanana kwa dalili za matukio ya kupatwa, ambayo yanaweza kudumu muda mfupi sana karibu bila kugundulika hadi muda mrefu wa kutikisika kwa nguvu mwili mzima. Matukio hayo yanaelekea kurudiarudia bila sababu inayoeleweka kwa kila tukio wakati matukio ya namna hiyo yenye sababu inayoeleweka si ya kifafa kweli.
Sababu ya kesi nyingi haijulikani, ingawa baadhi ya watu wanapatwa na kifafa kutokana na jeraha la ubongo, kiharusi, saratani ya ubongo na matumizi mabaya ya dawa. Mabadiliko ya DNA yanahusiana moja kwa moja na asilimia ndogo za kesi zote.
Matukio ya kifafa yanatokana na utendaji mkubwa mno wa neva za ubongo.
Ili kusema ni kifafa, daktari anapaswa kwanza kutambua hakuna sababu zinazoeleweka za dalili kama hizo, kwa mfano kuzimia. Mara nyingi kifafa kinaweza kuthibitishwa na electroencephalogram (EEG).
Katika 70% za matukio inawezekana kuyadhibiti. Isipowezekana tiba, pengine upasuaji, uchocheaji wa neva na mabadiliko ya ulaji vinatumika. Si kila mara kifafa kinadumu maisha yote: kuna watu wanaopata nafuu kiasi cha kutohitaji tena dawa.
Karibu 1% ya watu wote duniani (milioni 65) wana kifafa, na karibu 80% za kesi zinatokea katika nchi zinazoendelea.
Mwaka 2013 vilitokea vifo 116,000, ambavyo ni vingi kuliko vile 112,000 vya mwaka 1990.
Kifafa kinazidi kutokea kadiri watu wanavyokua.
Taenga
Taenga ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Makemo. Eneo la kisiwa ni 20 km². Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 113. Watu wakaao kisiwani kwa Taenga huongea Kituamotu na Kitahiti.
Nihiru
Nihiru ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Marutea. Eneo la kisiwa ni 20 km². Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 11. Watu wakaao kisiwani kwa Nihiru huongea Kituamotu na Kitahiti.
Makemo
Makemo ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-magharibi wa kisiwa cha Marutea. Eneo la kisiwa ni 56 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Pouheva. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 832. Watu wakaao kisiwani kwa Makemo huongea Kituamotu na Kitahiti.
Katiu
Katiu ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Tahanea. Eneo la kisiwa ni 10 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Toini. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 250. Watu wakaao kisiwani kwa Katiu huongea Kituamotu na Kitahiti.
Kighale ya Kaskazini
Kighale ya Kaskazini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Waghale. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kighale ya Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 4440. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kighale ya Kaskazini iko katika kundi la Kibodish.
Kighale ya Kusini
Kighale ya Kusini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Waghale. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kighale ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 21,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kighale ya Kusini iko katika kundi la Kibodish.
Kigurung ya Mashariki
Kigurung ya Mashariki ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Wagurung. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kigurung ya Mashariki imehesabiwa kuwa watu 227,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kigurung ya Mashariki iko katika kundi la Kibodish.
Kiseke (Nepal)
Kiseke ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Waseke. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiseke imehesabiwa kuwa watu 700. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiseke iko katika kundi la Kibodish.
Tuanake
Tuanake ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-magharibi wa kisiwa cha Hiti. Eneo la kisiwa ni 6 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Tuanake.
Hiti
Hiti ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Makemo. Eneo la kisiwa ni 3 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Hiti.
Tepoto (Kusini)
Tepoto ya Kusini ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Tahanea. Eneo la kisiwa ni 0.6 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Tepoto ya Kusini.
Marutea ya Kaskazini
Marutea ya Kaskazini ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Makemo. Eneo la kisiwa ni 2.7 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Marutea ya Kaskazini.
Haraiki
Haraiki ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Makemo. Eneo la kisiwa ni 4 km². Wakati wa sensa mwaka wa 2012, hakuna watu wakaao kisiwani kwa Haraiki.
Aratika
Aratika ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini wa kisiwa cha Fakarava. Eneo la kisiwa ni 8.3 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Paparara. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 160. Watu wakaao kisiwani kwa Aratika huongea Kituamotu na Kitahiti.
Kauehi
Kauehi ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Fakarava. Eneo la kisiwa ni 15 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tearavero. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 257. Watu wakaao kisiwani kwa Kauehi huongea Kituamotu na Kitahiti.
Taiaro
Taiaro ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Kauehi. Eneo la kisiwa ni 6 km². Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa wanne tu. Watu wakaao kisiwani kwa Taiaro huongea Kituamotu na Kitahiti.
Raraka
Raraka ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Fakarava. Eneo la kisiwa ni 7.2 km². Kijiji cha pekee kisiwani huitwa Motupapu. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 110. Watu wakaao kisiwani kwa Raraka huongea Kituamotu na Kitahiti.
Nondo (mdudu)
Nondo ni wadudu wa oda ya Lepidoptera (lepidos = gamba, ptera = mabawa) ambao wanabeba vigamba juu ya mabawa yao. Nondo wanafanana na vipepeo lakini wanatofautiana kwa umbo la vipapasio. Vile vya vipepeo ni kama nyuzi zenye kinundu mwishoni kwao lakini vile vya nondo vina maumbo mbalimbali bila kinundu. Juu ya hiyo takriban nondo wote hukiakia wakati wa usiku na vipepeo hukiakia wakati wa mchana. Kuna zaidi ya spishi 160,000 za nondo.
Kama ilivyo kwa vipepeo mzunguko wa maisha wa nondo huwa na sehemu nne: yai, kiwavi (lava), bundo na ndumili (imago). Takriban spishi zote huruka wakati wa usiku lakini nyingine huruka jioni na spishi kadhaa wakati wa mchana. Mabawa yakiwa yamefungwa rangi za nondo ni kahawia na/au kijivu hasa na mara nyingi wana rangi za kamafleji. Lakini wakifungua mabawa yale ya nyuma yana rangi kali mara nyingi au mabaka yanayofanana na macho. Hii inashtua mbuai wao kama ndege na mijusi.
Takriban nondo wapevu wote hawali, lakina kadhaa hula mbochi. Viwavi vya spishi nyingi vinakula mimea ya mazao. Kwa kawaida wakulima hutumia dawa za kikemikali kuua viwavi hivi. Lakini siku hizi vimekuwa sugu dhidi ya dawa hizi. Kwa hivyo ni bora kutumia dawa za kibiolojia, kama "Bt" au virusi au kuvu viuawadudu.
Katika sehemu mbalimbali za Afrika viwavi vya spishi kubwa huliwa, k.m. nondo wa mopani katika Afrika Kusini, Botswana, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Namibia, Zambia na Zimbabwe.
Nondo (maana)
Nondo inaweza kumaanisha
Kialbania
Kialbania (kwa Kialbania "shqip" au kirefu "gjuha shqipe") ni lugha ya pekee kati ya lugha za Kihindi-Kiulaya.
Kinatumiwa na watu milioni 5 hivi hasa Ulaya Kusini. Ni lugha rasmi nchini Albania, Masedonia na Kosovo.
Kifriuli
Kifriuli (kwa lugha hiyo Furlan; kwa Kiitalia Friulano) ni mojawapo ya lugha za Kihindi-Kiulaya inayotumiwa na watu 600,000 hivi, ambao kati yao 300,000 ndiyo lugha mama yao, wakiwemo hasa Waitalia wa mkoa wa Friuli-Venezia Giulia, kaskazini mashariki mwa rasi ya Italia.
Kiladino
Kiladino ni lugha ndogo ya jamii za Lugha za Kirumi katika jamii kubwa ya Lugha za Kihindi-Kiulaya. Inafanana na Kifriuli na Kiromansch.
Wasemaji ni kama 31,000 tu upande wa kaskazini wa Italia.
Kisardinia
Kisardinia (kwa lugha yenyewe: Sardu au Limba sarda; kwa Kiitalia: Lingua sarda) ni mojawapo ya lugha za Kirumi, jamii ya lugha za Kihindi-Kiulaya.
Kinatumiwa na wasemaji 1,000,000 hivi katika kisiwa cha Sardinia, nchini Italia.
Biashara ya utumwa kupitia Bahari ya Hindi
Biashara ya utumwa kupitia Bahari ya Hindi ni sehemu ya biashara hiyo haramu iliyoendeshwa hasa na Waarabu tangu zamani za uenezi wa Uislamu hadi karne ya 20 kwa kutumia watu kutoka sehemu za ndani za Afrika.
Wanahistoria wa Ulaya na Amerika wamekadiria kwamba kati ya mwaka 650 na miaka ya 1960, milioni 10 hadi 18 walifanywa watumwa na Waarabu huko Ulaya, Asia na hasa Afrika kupitia Bahari ya Shamu, Bahari ya Hindi na jangwa la Sahara.
Biashara ya kupitia bahari ya Hindi ina historia ndefu, kuanzia Waarabu na Waswahili kuteka njia za baharini na pwani ya Afrika Mashariki katika karne ya 9 (tazama Usultani wa Zanzibar). Wafanyabiashara hao waliteka Wabantu (Zanj) kutoka maeneo ya ndani ya Kenya, Msumbiji na Tanzania ya leo na kuwaswaga hadi pwani, Unguja na Pemba.
Watumwa waliuzwa kotekote katika Mashariki ya Kati. Biashara hiyo ilistawi kadiri meli zilivyozidi kuboreshwa na hitahi la watu mashambani lilivyoongezeka. Hatimaye, kila mwaka walitekwa na kuuzwa watu makumi elfu.
Biashara ya utumwa kupitia Bahari ya Hindi ilibadilikabadilika na kuelekea maeneo mapya: Misri, Rasi ya Arabia, Ghuba ya Uajemi, India, Asia Mashariki, visiwa vya Bahari ya Hindi, Ethiopia na Somalia.
Afrika Mashariki watumwa walitokana na Wabantu walioitwa "Zanj". Kwa karne kadhaa hao walisafirishwa na Waarabu hadi nchi zote kando ya Bahari ya Hindi.
Mahalifa wa Umayyad na Abbasid walitumia watumwa wengi kama askari, na kuanzia mwaka 696, watumwa wa Kizanj walijaribu kuasi mabwana wao Warabu huko Iraq (tazama Uasi wa Zanj).
Maandishi ya kale ya Kichina yanataja mabalozi kutoka Java (leo nchini Indonesia) wakimtolea Kaisari wa China watumwa wawili "Seng Chi" (Zanj) kama zawadi, na Seng Chi wengine wakisafirishwa hadi China kutoka ufalme wa Kihindu wa Srivijaya huko Java.
Uasi wa Zanj, uliofuatwa na mfululizo wa matukio ya namna hiyo series kati ya miaka 869 na 883 karibu na Basra (Iraq), unasadikiwa kuhusisha watumwa kutoka [[[[Maziwa makubwa ya Afrika|Maziwa makuu ya Afrika]] na hata kusini zaidi. Uasi ulifikia kuhusisha watu zaidi ya 500,000 na kusababisha vifo makumi elfu [[kusini]] mwa Iraq.
Waafrika hao walisafirishwa hadi Mashariki ya Kati na kulazimishwa kufanya kazi ngumu sana mashambani kadiri [[uchumi]] wa [[kilimo]] (hasa wa [[miwa]]) ulivyostawi na kutajirisha Waarabu, kwa kuwa hao waliona [[mkulima]] ni mtu duni, lakini walihitaji watu wa kufanya kazi hiyo.
Ni hakika kwamba idadi kubwa ya watumwa ilihamishwa kutoka Afrika Mashariki; uthibitisho wa wazi zaidi ni ukubwa wa uasi wa Zanj huko Iraq katika karne ya 9, ingawa si watumwa wote waliohusika walikuwa Zanj. Hakuna hakika sana kutoka sehemu gani ya Afrika mashariki hao Zanj walitokea, kwa sababu ni wazi kuwa hapa jina hilo limetumika kwa maana pana, si kwa kutaja pwani maalumu kati ya 3°N. to 5°S., ambayo kwa kawaida inatajwa kuhusu watu hao.
Zanj walihitajika pia katika maeneo yaliyopatwa na [[mafuriko]] kwenye [[delta]] ya [[Tigri]]-[[Eufrate]], na katika [[mgodi|migodi]] ya [[chumvi]] ya [[Mesopotamia]], hasa karibu na [[Basra]].
[[Jamii:Utumwa]]
[[Jamii:Biashara]]
[[Jamii:Historia ya Afrika]]
Lutricia McNea
Lutricia McNeal (amezaliwa tar. 27 Novemba, 1973 huko mjini Oklahoma City, Oklahoma) ni mwimbaji wa muziki wa soul/pop kutoka nchini Marekani. Alipata mafanikio yake kimataifa kwa vibao vyake kadhaa kama vile "Ain't That Just the Way" (UK: #6, Germany: #5, Sweden: #1) kibao ambacho kiliuza nakala milioni mbili dunia nzima, "Stranded" (UK: #3, Sweden: #6) na "Someone Loves You Honey" (UK: #9).
McNeal ni mtoto wa saba katika familia ya watoto tisa. Baba yake ni mchungaji na yeye Lutracia alikuwa mwimbaji wa kwaya katika kanisa la katika kamji kao. Kipaji chake kiligunduliwa na Rogers/Grantham, kazi yake ilianza kushika hatamu baada ya ziara ya Ulaya, ambapo alijiunga na kikundi cha watayarishaji cha Kiswidi Rob'n'Raz. Kwa pamoja watatu hao walipeleka katika chati vibao kadhaa ikiwa pamoija na Top 20 #1 huko Sweden, kibao cha "Clubhopping" (Sweden: #13), "Bite the Beat" (Sweden: #14) na "In Command" (Sweden: #1).
Miaka kadhaa baadaye akaanza kazi zake za kujitegemea na kufanya kibao #1 "Ain't That Just The Way" kibao ambacho kilimfanya awe maarufu dunia nzima. Kilikuwa habari mjini katika chati mbalimbali huko Ulaya na baadaye huko Asia mwisho kikatua katika chati maarufu za US Billboard Dance Charts na kushika nafasi ya kwanza. Kibao baadaye kilitunukiwa dhahabu katika nchi kadha wa kadha.
Kitamang ya Magharibi
Kitamang ya Magharibi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Watamang. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitamang ya Magharibi nchini Nepal imehesabiwa kuwa watu 323,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitamang ya Magharibi iko katika kundi la Kibodish.
Kitamang ya Gorkha
Kitamang ya Gorkha ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Watamang. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitamang ya Gorkha nchini Nepal imehesabiwa kuwa watu 3980. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitamang ya Gorkha iko katika kundi la Kibodish.
Kitamang ya Kaskazini-Magharibi
Kitamang ya Kaskazini-Magharibi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal inayozungumzwa na Watamang. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kitamang ya Kaskazini-Magharibi nchini Nepal imehesabiwa kuwa watu 55,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitamang ya Kaskazini-Magharibi iko katika kundi la Kibodish.
Kikurux ya Nepali
Kikurux ya Nepal ni lugha ya Kidravidi nchini Nepal inayozungumzwa na Wakurux. Ni tofauti na lugha ya Kikurux inavyozungumzwa nchini Uhindi na Bangladesh. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikurux ya Nepal imehesabiwa kuwa watu 28,600. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikurux ya Nepal iko katika kundi la Kibodish.
Kimandarin
Kimandarin ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wachina. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimandarin nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu milioni 840. Pia kuna wasemaji katika nchi zifuatazo: 10,600 nchini Brunei (2006), 60,900 ndani ya Hong Kong (2006), 24,320,000 nchini Taiwan (1993), 460,000 nchini Indonesia (1982), wengi nchini Malaysia ambapo ni lugha ya taifa (lakini bila idadi rasmi ya wasemaji), 35,000 nchini Mongolia (1993), 500,000 nchini Myanmar (1994), 500 nchini Ufilipino (1990), 1,210,000 nchini Singapuri (2010), na 5880 nchini Uthai (1984). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimandarin iko katika kundi la Kichina.
Bernadeta Soubirous
"Bernadeta" (Marie-Bernarde) Soubirous (Lourdes, Hautes-Pyrénées, Ufaransa, 7 Januari 1844 - Nevers, Nièvre, 16 Aprili 1879) alikuwa mtawa wa Kanisa Katoliki.
Tarehe 14 Juni 1925 Papa Pius XI alimtangaza mwenye heri
na tarehe 8 Desemba 1933 mwenyewe alimtangaza mtakatifu bikira.
Sikukuu yake imepangwa tarehe 18 Februari, siku ambapo Bikira Maria alimuahidiwa kumpatia heri, ingawa si katika maisha ya duniani.
Anajulikana hasa kwa njozi za Bikira Maria alizojaliwa kwenye pango la Massabielle kati ya tarehe 11 Februari na 16 Julai 1858. Hatimaye Maria alijitambulisha kama Kukingiwa Dhambi ya Asili, sifa yake iliyotangazwa na Papa Pius IX kuwa dogma ya imani Katoliki miaka 4 ya nyuma.
Ingawa viongozi wa Kanisa walikuwa na shaka kwanza, utafiti uliwafanya wakubali ukweli wa tukio hata inaanzishwa adhimisho la Bikira Maria wa Lourdes na patakatifu palipojengwa mahali pake pamekuwa mahali pa hija panapofikiwa na watu zaidi ya milioni 5 kwa mwaka.
Baada ya kustahimili mengi upande wa mwili (kipindupindu, pumu kali, kifua kikuu n.k.) na wa nafsi (dhuluma kutoka kwa watu wasioamini njozi zake au waliomuonea kijicho kwa hizo), alifariki akiwa na umri wa miaka 35 tu.
Lourdes
Lourdes (matamshi: [luʀd]) ni mji mdogo (wakazi 15,000) chini ya milima ya Pirenei nchini Ufaransa.
Inatembelewa na watu zaidi ya milioni 5 kwa mwaka kutoka na njozi za mwaka 1858, ambazo Kanisa Katoliki limethibitisha kwamba kweli Bikira Maria alimtokea msichana Bernadeta Soubirous.
Kanisa hilo limethibitisha pia miujiza 70 iliyotokana na maombezi ya Bikira Maria kuwa haielezeki kisayansi.