hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
14 Desemba
Tarehe 14 Desemba ni siku ya 348 ya mwaka (ya 349 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 17.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Yohane wa Msalaba, padri na mwalimu wa Kanisa, na ya mtakatifu Nimattullah Kassab Al-Hardini, padri
15 Desemba
Tarehe 15 Desemba ni siku ya 349 ya mwaka (ya 350 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 16.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Valeriano wa Avensano, askofu
16 Desemba
Tarehe 16 Desemba ni siku ya 350 ya mwaka (ya 351 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 15.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Nabii Hagai, na ya mtakatifu Adelaide wa Italia, malkia
17 Desemba
Tarehe 17 Desemba ni siku ya 351 ya mwaka (ya 352 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 14.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Yohane wa Matha, padri
18 Desemba
Tarehe 18 Desemba ni siku ya 352 ya mwaka (ya 353 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 13.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Nabii Malaki, na ya mtakatifu Grasyano wa Tours, askofu
19 Desemba
Tarehe 19 Desemba ni siku ya 353 ya mwaka (ya 354 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 12.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Papa Anastasio I, na ya mwenye heri Papa Urban V
20 Desemba
Tarehe 20 Desemba ni siku ya 354 ya mwaka (ya 355 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 11.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Papa Zefirino, mfiadini
21 Desemba
Tarehe 21 Desemba ni siku ya 355 ya mwaka (ya 356 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 10.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Nabii Mika, na ya mtakatifu Petro Kanisi, padri na mwalimu wa Kanisa
22 Desemba
Tarehe 22 Desemba ni siku ya 356 ya mwaka (ya 357 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 9.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Flaviano wa Roma, mfiadini, na ya mtakatifu Fransiska Saveri Cabrini, bikira
23 Desemba
Tarehe 23 Desemba ni siku ya 357 ya mwaka (ya 358 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 8.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Yohane wa Kety, padri, na ya mtakatifu Antoni wa Mt. Ana, padri
24 Desemba
Tarehe 24 Desemba ni siku ya 358 ya mwaka (ya 359 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 7.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Yakobo-Israeli, babu wa Yesu, ya mtakatifu Raheli, bibi wa Yesu, na ya mtakatifu Gregori wa Spoleto, mfiadini
25 Desemba
Tarehe 25 Desemba ni siku ya 359 ya mwaka (ya 360 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 6.
Kwa Wakristo walio wengi 25 Desemba ni sherehe ya Krismasi (au Noeli) inayoadhimisha kuzaliwa kwake Yesu Kristo
26 Desemba
Tarehe 26 Desemba ni siku ya 360 ya mwaka (ya 361 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 5.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sikukuu ya mtakatifu Stefano, mfiadini wa kwanza, pia kumbukumbu ya mtakatifu Papa Dionysius na ya mtakatifu Papa Zosimus
27 Desemba
Tarehe 27 Desemba ni siku ya 361 ya mwaka (ya 362 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 4.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sikukuu ya mtakatifu Yohane, mtume na mwinjili
28 Desemba
Tarehe 28 Desemba ni siku ya 362 ya mwaka (ya 363 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 3.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sikukuu ya watakatifu Watoto wafiadini, na ya mtakatifu Gaspare Del Bufalo, padri
29 Desemba
Tarehe 29 Desemba ni siku ya 363 ya mwaka (ya 364 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 2.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Mfalme Daudi, nabii, na ya mtakatifu Thomas Becket, askofu na mfiadini
30 Desemba
Tarehe 30 Desemba ni siku ya 364 ya mwaka (ya 365 katika miaka mirefu). Mpaka uishe inabaki siku 1.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Papa Felix I
31 Desemba
Tarehe 31 Desemba ni siku ya 365 ya mwaka (ya 365 katika miaka mirefu). Daima ni ya mwisho.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Papa Silvester I, na ya mtakatifu Katerina Labouré, bikira
1291
Makala hii inahusu mwaka 1291 BK (Baada ya Kristo).bila tarehe
1797
Makala hii inahusu mwaka 1797 BK (Baada ya Kristo).bila tarehe
Wimbo wa Taifa
Wimbo wa Taifa kwa kawaida ni wimbo (wakati mwingine pia musiki maalumu bila uimbaji) ulioteuliwa na serikali au kwa njia ya sheria na kutumiwa wakati wa nafasi maalumu kama alama au ishara ya taifa, nchi dola na kadhalika. Matumizi yake mara nyingi hufanana na matumizi ya bendera la taifa.
Nyimbo za taifa zilianza kuwa kawaida katika karne ya 19 katika madola ya Ulaya zikaenea polepole kote duniani pamoja na wazo la "utaifa".
Nusukipenyo
Nusukipenyo au rediasi ni mstari unaonyoka kati ya kitovu cha duara na mzingo wake. Ni nusu ya urefu wa kipenyo.
Uhusiano kati ya mzingo na rediasi ni formula_1
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani
Orodha ya Wafalme Wakuu ("Tenno") wa Japani inataja wafalme wanaohesabiwa rasmi. Kwa wafalme 28 wa kwanza hatuna miaka ya uhakika, kwa hiyo hawajaorodheshwa humo.
Hirohito wa Japani
Hirohito (29 Aprili 1901 – 7 Januari 1989) alikuwa mfalme mkuu wa 124 ("Tenno") wa Japani. Alimrithi baba yake Yoshihito tarehe 25 Desemba 1926 na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwanaye Akihito.
Ingawa alijulikana sana nje ya Japan kwa jina lake la kwa Kijapani, kwa sasa anatambulika zaidi kwa jina la Shōwa.
Neno "Shōwa" linamaanisha mtu mkarimu; ni jina la nyakati za Kijapani zilizoambatana na watawala wa nchi hiyo walioitwa Matenno wa Japani .
Hironito alizaliwa katika ikulu ya Tokyo (wakati wa utawala wa babu yake Meiji). Baba yake aliitwa Yoshinito ambaye jina la utawala lake aliitwa Taishō) na mama yake aliitwa Sadako ambaye jina lake la utawala aliitwa Teimei.
Mwanzoni mwa utawala wake, Japan tayari ilikuwa moja kati ya mataifa yenye nguvu duniani na ilikuwa nchi ya tisa kwa maendeleo ya uchumi duniani na moja kati ya nchi nne wanachama wa kudumu wa Shirikisho la Mataifa ambalo lilikuwa shirikisho tangulizi la ya Umoja wa Mataifa.
Yoshihito
Yoshihito (31 Agosti 1879 – 25 Desemba 1926) alikuwa mfalme mkuu ("Tenno") wa Japani. Alimfuata baba yake, Mutsuhito, tarehe 13 Juni 1912 na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwana wake Hirohito.
Mutsuhito
Mutsuhito (3 Novemba 1852 – 30 Juni 1912) alikuwa mfalme mkuu wa 122 ("Tenno") wa Japani. Pia anajulikana kama "Meiji". Mwaka wa 1867 alimfuata baba yake, Komei, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwana wake Yoshihito.
Komei
Komei (22 Julai 1831 – 30 Januari 1867) alikuwa mfalme mkuu wa 121 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Osahito". Tarehe 10 Machi 1846 alimfuata baba yake, Ninko, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwana wake Mutsuhito.
Ninko
Ninko (16 Machi 1800 – 21 Februari 1846) alikuwa mfalme mkuu wa 120 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Ayahito". Mwaka wa 1817 alimfuata baba yake, Kokaku, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwana wake, Komei.
Kokaku
Kokaku (23 Septemba 1771 – 11 Desemba 1840) alikuwa mfalme mkuu wa 119 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Morohito". Mwaka wa 1780 alimfuata mfalme mkuu Go-Momozono, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 7 Mei 1817. Aliyemfuata ni mwana wake, Ninko.
Go-Momozono
Go-Momozono (5 Agosti 1758 – 16 Desemba 1779) alikuwa mfalme mkuu wa 118 ("Tenno") wa Japani. Alikuwa mtoto wa Mfalme Mkuu Momozono. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Hidehito". Tarehe 23 Mei 1771 alimfuata shangazi yake, Go-Sakuramachi, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni Kokaku.
Go-Sakuramachi
Go-Sakuramachi (23 Septemba 1740 – 24 Desemba 1813) alikuwa mfalme mkuu wa 117 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Satoko". Tarehe 15 Septemba 1762 alimfuata kaka yake, Momozono, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 1771. Aliyemfuata ni mpwa wake, Go-Momozono.
Momozono
Momozono (14 Aprili 1741 – 31 Agosti 1762) alikuwa mfalme mkuu wa 116 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Toohito". Tarehe 9 Juni 1747 alimfuata baba yake, Sakuramachi, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni dada yake, Go-Sakuramachi.
Sakuramachi
Sakuramachi (8 Februari 1720 – 28 Mei 1750) alikuwa mfalme mkuu wa 115 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Teruhito". Tarehe 13 Aprili 1735 alimfuata baba yake, Nakamikado, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 9 Juni 1747. Aliyemfuata ni mwana wake, Momozono.
Nakamikado
Nakamikado (14 Januari 1702 – 10 Mei 1737) alikuwa mfalme mkuu wa 114 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Yasuhito". Tarehe 27 Julai 1709 alimfuata baba yake, Higashiyama, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 13 Aprili 1735. Aliyemfuata ni mwana wake, Sakuramachi.
Higashiyama
Higashiyama (21 Oktoba 1675 – 16 Januari 1710) alikuwa mfalme mkuu wa 113 ("Tenno") wa Japani. Tarehe 6 Mei 1687 alimfuata mfalme mkuu Reigen, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 27 Julai 1709. Aliyemfuata ni mwana wake, Nakamikado.
Reigen
Reigen (9 Julai 1654 – 24 Septemba 1732) alikuwa mfalme mkuu wa 112 ("Tenno") wa Japani. Baba yake alikuwa mfalme mkuu Go-Mizunoo. Tarehe 5 Machi 1663 alimfuata mfalme mkuu Go-Sai, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 2 Mei 1687. Mwaka wa 1713 akawa mtawa wa Buddha. Aliyemfuata kama mfalme ni mwana wake Higashiyama.
Bezaleli
Bezaleli (kwa Kiebrania בצלאל) alikuwa fundi na msanii wa kabila la Yuda (Israeli).
Anatajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Kutoka, sura ya 35 kuanzia mstari wa 30.
Abigaili
Abigaili (kwa Kiebrania אביגיל) alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Kileabu.
Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, kwa mfano sura ya 3, mstari wa 3.
Abihu
Abihu alikuwa mwana wa kuhani mkuu Aroni ambaye pamoja na kaka yake Nadabu alifanya kosa mbele ya Mungu na kuteketezwa na moto katika jangwa la Sinai.
Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Walawi, kwa mfano sura ya 10 kuanzia mstari wa 1.
Abitali
Abitali alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Shefatia.
Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 4.
Absalomu
Absalomu (kwa Kiebrania אבשלום) alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Maaka.
Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, kwa mfano sura ya 3, mstari wa 3.
Adoniya
Adoniya alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Hagithi.
Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 4.
Ahiezeri
Ahiezeri alikuwa kiongozi wa kabila la Dani (Israeli).
Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 25.
Ahinoamu
Ahinoamu alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Amnoni.
Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 2.
Amnoni
Amnoni (kwa Kiebrania אמנון) alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Ahinoamu.
Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 2.
Egla
Egla alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Ithreamu.
Anatajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 5.
Eliabu
Eliabu ni jina la watu watatu katika Biblia.
Mmoja alikuwa kiongozi wa kabila la Zebuluni (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 7.
Mwingine alikuwa mwana wa Palu na baba wa Nemuel, Dathan, and Abiram katika kitabu hicho, 26:8-9.
Mwingine tena alikuwa mtoto wa kwanza wa Yese, na hivyo kaka wa mfalme Daudi (Kitabu cha Kwanza cha Samueli 16:7).
Elishama
Elishama alikuwa kiongozi wa kabila la Efraimu (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 18.
Gamalieli
Gamalieli alikuwa kiongozi wa kabila la Manase anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 20.
Muhimu zaidi ni Gamalieli mwingine, Gamalieli I au Gamalieli mzee, kiongozi wa Mafarisayo katika karne ya 1 B.K. Anatajwa katika Agano Jipya, ambayo ni sehemu ya pili ya Biblia ya Kikristo, kama mwalimu wa mtume Paulo aliyewatetea mitume wa Yesu. Mapokeo ya Ukristo yanamheshimu kama mtakatifu). Katika Talmud ya Uyahudi anatajwa kwa heshima kama Rabban Gamliel.
Gamalieli pia ametajwa Mdo 5:34-39 Farisayo Mwalimu wa Totati wakuheshimika aliye mwokoa Paulo kati ya kundi la Mafarisayo walio mgeukia Paulo ila kwa ushauri wa Gamaliel wakawaamuru wale mitume waitumie tena jina la Yesu
Hagithi
Hagithi alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Adoniya.
Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 4.
Ithreamu
Ithreamu alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Egla.
Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 5.
Kileabu
Kileabu () alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Abigaili.
Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 3.
Maaka
Maaka alikuwa mke wa mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Absalomu.
Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 3.
Nadabu
Nadabu alikuwa mwana wa Aroni anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania (na hivyo pia katika Agano la Kale la Biblia ya Kikristo), katika kitabu cha Walawi, kwa mfano sura ya 10 kuanzia mstari wa 1.
Pamoja na kaka yake Abihu alifanya kosa mbele ya Mungu na kuteketezwa na moto katika eneo la Sinai.
Pagieli
Pagieli alikuwa kiongozi wa kabila la Asheri (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 27.
Shefatia
Shefatia alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Abitali.
Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 4.
Muundo wa dunia
Muundo wa dunia unafanana na tufe kubwa yenye rediasi ya 6370 km kwa wastani. Tufe la dunia yetu imeundwa kwa tabaka mbalimbali. Sayansi ina njia kuzitofautisha kufuatana na tabia zao.
Mara nyingi mgawanyo wa matabaka matatu hutumiwa:
Kiini cha dunia ni joto sana, sayansi inakadiria sentigredi 6000 C°. Joto hili linapungua hadi uso wa dunia tunapoishi. Nishati kutokana na joto kutoka ardhi inaweza kutumiwa na binadamu kwa manufaa yake.
Hili ni ganda la nje na sehemu ya dunia tunayoona kama uso wake. Sisi na viumbehai vyote huishi juu ya ganda la dunia. Unene wake ni km 40 tu; chini ya bahari ni nyembamba zaidi. Ganda hili limevunjika katika vipande mbalimbali vinavyoitwa mabamba ya gandunia. Vipande hivi vinaelea juu ya mwamba moto rojorojo wa chini. Kati yao vinaweza kusuguana na kusababisha mishtuko tunayosikia kama mitetemeko ya ardhi.
Miamba yake ni hasa gumawesi (basalti) na itale (granite). Kwa jumla ni nyepesi zaidi kuliko tabaka za chini hivyo ganda linaelea juu. Kuna aina mbili za ganda: ganda la kibara na ganda la kibahari. Ganda la kibara linafanya mabara. Ganda la kibahari linafanya misingi ya bahari.
Koti ni tabaka la mwamba lenye unene wa 2,900 km linalofunika kiini cha dunia. Iko chini ya ganda nyembamba la nje la dunia ikianza takriban 30-40 km chini ya uso wa dunia na kufikia kina cha 2,900 km. Mwamba wa koti ya dunia si imara. Kutokana na joto kubwa miamba ya koti imeyeyuka inakaa katika hali ya rojorojo. Sehemu hii ni joto zaidi kuliko ganda la juu. Katika koti ya juu ina halijoto ya sentigredi mamia kadhaa; karibu na kiini halijoto hufikia 3,200 °C hadi 4,000°C.
Koti ina sehemu mbili zilizo tofauti za juu na chini halafu tabaka la katikati.
Koti ya juu ina kiasi kikubwa cha olivino (ambayo ni mwamba wa silikati ya chuma na magnesi (Mg,Fe)2SiO4)). Katika kina kikubwa zaidi mwamba huu unazidi kubadilikabadilika kutokana na joto na shindikizo kubwa.
Shindikizo hili kubwa linazuia pia miamba ya koti kuwa kiowevu kabisa ingawa halijoto inapita kiwango cha kuyeyuka kwa mwamba kwenye uso la dunia. Katika kina cha dunia uzito wa mawe ya juu unasababisha shindikizo la kutosha ili miamba hii isiyeyuke.
Katika koti ya juu miamba iko kwa jumla katika hali imara. Tabaka hili pamoja na ganda la nje huitwa pia "tabakamwamba". Kikemia ganda na koti ya juu ziko tofauti lakini zina tabia hii moja la kuwa na mwamba imara.
Chini ya tabakamwamba kuna takabalaini ambako mwamba una hali ya geli yaani kuwa kiowevu kiasi. Tabakalaini inaanza ndani ya koti chini tabaka ya juu.
Mwendo wa mata katika tabakalaini husababisha kuvunjika kwa mwamba imara ya tabakamwamba na kuwa na mabamba mbalimbali.
Kiini cha dunia ni hasa chuma pamoja na nikeli.
Kiini cha nje kina hali ya kiowevu kutokana na joto kali. Mnato wake huuaminiwa kufanana na maji, halijoto yake ni kati ya 4,000 - 5,000 °C.
Kiini cha ndani ni sehemu yenye joto kushinda yote duniani. Kiwango cha halijoto kinapita 5,000 °C. Lakini chuma kinaaminiwa kuwa imara si kiowevu kwa sababu ya shindikizo kubwa.
Nikeli
Nikeli ni dutu sahili ya metali na elementi. Namba atomia yake ni 28 katika mfumo radidia, uzani atomia ni 58.6934. Katika mazingira ya kawaida ni metali ngumu yenye rangi nyeupe. Alama yake ni Ni.
Nikeli huyeyuka kwa 1728 K (1455 °C) na kuchemka kwa 3186 K (2913 °C).
Inaonyesha uchumasumaku kama chuma. Haijibutiki rahisi na oksijeni hivyo inatumiwa sana pamoja na chuma au metali kwa mchanganyiko au kama ganda la nje kwa kusidi la kuzuia kutu.
Ina hatari zake kwa afya ya kibinadamu. Watu wasio wachache hupata mziro wakigusa nikeli mara kwa mara. Kwa sababu hiyo vifaa vya kiganga vilivyokuwa vya nikeli siku hizi vinatengenezwa ama na nikeli kidogo au bila.
Kiasi cha miligramu 50 kinatosha kumdhuru au hata kumwua mtu.
Maungano ya kifalme
Maungano ya kifalme ni hali ya kisiasa na kisheria ambako nchi mbili zinashirikiana mtu yuleyule kama mfalme wao au mkuu wa dola.
Nchi zote mbili zinaendelea kuwa madola ya pekee lakini mfalme ni yeye yule.
Maungano ya aina hii hupatikana katika utaratibu wa utawala wa kifalme lakini haipatikani katika utaratibu wa kijamhuri.
Mifano ni siku hizi hasa Jumuiya ya Madola. Nchi nyingi za jumuiya hii zinamtambua malkia Elizabeth II kama mkuu wa dola kufuatana na katiba ya nchi. Malkia anamteua gavana mkuu kama mwakilishi wake nchini. Katika utaratibu huu nchi hizi zitamtambua pia mfalme au malkia atakayemfuata Elizabeth II kufuatana na sheria za Uingereza kuwa mkuu mpya wa nchi yao.
Nchi ndogo ya Andorra kati ya Ufaransa na Hispania ni mfano wa pekee ambako rais wa jamhuri anakuwa mkuu wa dola wa nchi nyingine. Tangu mwaka 1607 nafasi ya mkuu wa dola wa Andorra hushirikishwa kati ya askofu wa Urgel (Hispania) na mfalme wa Ufaransa. Baada ya mapinduzi ya Ufaransa mwaka 1789 rais wa jamhuri alichukua nafasi ya mfalme wa awali.
Historia ina mifano mingi ya maungano ya kifalme kati ya nchi mbili zilizoendelea na taratibu zao za pekee lakini kumshirikiana mfalme yeye yule.
Novemba
Mwezi wa Novemba ni mwezi wa kumi na moja katika Kalenda ya Gregori. Jina lake 
limetokana na neno la Kilatini "novem", maana yake ni "tisa", kwa vile katika kalenda 
ya kale ya Warumi, mwezi huo ulikuwa wa tisa. Mwaka wa 153 KK lakini, 
mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka Machi kwenda Januari, na maana ya 
jina lake Novemba ilipotea.
Novemba ina siku 30, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Machi, na pia na 
Februari ila katika miaka mirefu yenye siku 366.
Oktoba
Mwezi wa Oktoba ni mwezi wa kumi katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na neno la Kilatini "octo", maana yake ni "nane", kwa vile katika kalenda ya kale ya Warumi, mwezi huo ulikuwa wa nane. Mwaka wa 153 KK lakini, mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka Machi kwenda Januari, na maana ya jina lake Oktoba ilipotea.
Oktoba ina siku 31, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Januari ila katika miaka mirefu yenye siku 366.
Septemba
Septemba ni mwezi wa tisa katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na neno la Kilatini "septem", maana yake ni "saba". Mwaka wa 153 KK, mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka Machi kwenda Januari, na maana ya jina lake Septemba ilipotea.
Tarehe 20, mwezi huo wa Septemba, ni siku mlingano (au ikwinoksi kutoka Kiingereza "equinox") ambapo jua huvuka mstari wa ikweta, na muda wa usiku na mchana unalingana duniani kote (ila maeneo ya ncha ambapo nusu ya jua hubaki chini ya upeo wa macho na nusu nyingine juu kwa siku nzima).
Septemba ina siku 30, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Desemba.
Agosti
Mwezi wa Agosti ni mwezi wa nane katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la Kaisari Augustus wa Warumi. Kwa asili, mwezi huo wa Agosti ulikuwa mwezi wa sita katika kalenda ya Warumi, na jina lake lilikuwa "Sextilis" kulingana na neno la Kilatini "sextus", maana yake ni "wa sita". Mwaka wa 153 KK, mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka Machi kwenda Januari, na maana ya jina "Sextilis" ilipotea.
Agosti ina siku 31, na katika mwaka mrefu (wenye siku 366), inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Februari.
Julai
Mwezi wa Julai ni mwezi wa saba katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la Julius Caesar wa Warumi (angalia pia Kalenda ya Juliasi). Kwa asili, mwezi huo wa Julai ulikuwa mwezi wa tano katika kalenda ya Warumi, na jina lake lilikuwa "Quintilis" kulingana na neno la Kilatini "quintus", maana yake ni "wa tano". Mwaka wa 153 KK, mwanzo wa mwaka ulitanguliza miezi miwili kutoka Machi kwenda Januari, na maana ya jina "Quintilis" ilipotea. Mwaka wa 44 KK, "Quintilis" ilibadilika kuitwa Julai (kwa Kilatini "Julii").
Julai ina siku 31, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Aprili; na katika mwaka mrefu (wenye siku 366), siku yake ya kwanza pia ni sawa na mwezi wa Januari.
Juni
Mwezi wa Juni ni mwezi wa sita katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la mungu wa Warumi "Juno".
Tarehe 21 ya mwezi huo wa Juni (katika miaka mingine inawezekana kuwa tarehe 20 au 22) ni siku ya solistasi ya Kaskazini (kutoka Kiingereza "solstice"), yaani wakati jua linapokuwa kaskazini kabisa mwa Ikweta.
Juni ina siku 30, na hakuna mwezi mwingine unaoanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Juni katika mwaka uleule.
Mei
Mwezi wa Mei ni mwezi wa tano katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la mungu wa Warumi "Maia".
Mei ina siku 31, na hakuna mwezi mwingine unaoanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Mei katika mwaka uleule.
Aprili
Mwezi wa Aprili ni mwezi wa nne katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na neno la Kilatini "aperire", maana yake ni "kuchanua". Inafikiriwa kwamba linahusu majira ya kuchanua kwa maua.
Aprili ina siku 30, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Julai; na katika mwaka mrefu (wenye siku 366), siku yake ya kwanza pia ni sawa na mwezi wa Januari.
Machi
Mwezi wa Machi ni mwezi wa tatu katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la mungu wa vita wa Warumi "Mars".
Tarehe 20, mwezi huo wa Machi, ni siku mlingano (au ikwinoksi kutoka Kiingereza "equinox") ambapo jua huvuka mstari wa ikweta, na usiku na mchana ziko sawasawa kimuda duniani popote (ila maeneo ya ncha ambapo nusu ya jua hubaki chini ya upeo wa macho na nusu nyingine juu kwa siku nzima).
Machi ina siku 31, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Novemba, na pia katika miaka ya kawaida isiyo mirefu, siku yake ya kwanza ni sawa na mwezi wa Februari.
Februari
Mwezi wa Februari ni mwezi wa pili katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na neno la Kilatini "februare", maana yake ni "kusafisha". Mwanzoni ilikuwa mwezi wa mwisho katika kalenda ya Warumi, na kalenda hiyo ni asili ya kuongeza siku kwa mwezi wa Februari ili kusawazisha mwaka. Ndiyo maana, Februari ina siku 28 lakini katika mwaka mrefu ina siku 29. Ilitokea mara tatu katika historia Februari ilikuwa hata na siku 30.
Mwezi huo wa Februari unaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Machi na wa Novemba; ila katika mwaka mrefu (wenye siku 366), siku yake ya kwanza ni sawa na mwezi wa Agosti.
Januari
Mwezi wa Januari ni mwezi wa kwanza katika Kalenda ya Gregori. Jina lake limetokana na jina la mungu "Ianus" wa Warumi. Kwa Kilatini, "ianua" maana yake ni "mlango".
Januari ina siku 31, na inaanza na siku ya juma sawa na mwezi wa Oktoba; ila katika mwaka mrefu (wenye siku 366), siku yake ya kwanza ni sawa na mwezi wa Aprili na wa Julai.
Dionysius Exiguus
Dionysius Exiguus (aliishi takriban 470 - 544) ni jina la mmonaki Mkristo aliyeishi mjini Roma mnamo mwaka 500 BK. Anajulikana zaidi kama mtaalamu aliyeanzisha hesabu ya miaka "baada ya Kristo".
Dionysio alikuwa mwenyeji wa Scythia (Romania ya leo) akawa mmonaki na kuhamia Roma alipoheshimiwa kwa sababu ya elimu yake. Alitafsiri maandiko mengi kutoka lugha ya Kigiriki mkwa Kilatini.
Aliandika pia vitabu juu ya hisabati na hasa namna ya kupigia hesabu tarehe ya Pasaka.
Wakati wake ilikuwa jambo gumu kukadiria tarehe za kihistoria. Watu walitumia mahesabu mbalimbali. Wengi waliendelea na desturi ya zamani ya kutaja mwaka wa "konsuli" iliyokuwa cheo kikuu Roma mjini. Lakini makonsuli walibadilika kila mwaka ikawa utaratibu mgumu kwa kazi ya kihistoria. Wakristo wengi walifuata desturi ya Misri wakihesabu miaka tangu Diokletiano aliyekumbukwa kwa sababu mateso yake makali dhidi ya Wakristo. Lakini Dionysio hakupenda kukumbuka mtawala aliyedhulumu Wakristo. Hivyo alikadiria mwaka wa kuzaliwa kwake Yesu.
Hesabu hii inaitwa "anno Domini" yaani "katika mwaka wa Bwana (Yesu)" (anno= kilat. "mwaka"; Domini = Kilat. "Bwana"). Kifupi chake ni "AD".
Haijulikani jinsi alivyofikia hesabu hii. Leo hii inajulikana ya kwamba kadirio lake lilikuwa na kosa ndogo.
Mwanzoni hesabu ya Dionysio haikujulikana isipokuwa kati ya wataalamu wachache. Wafalme wa Ulaya walipendelea kuhesabu miaka ya utawala wao wakiiga mfano wa Waroma wa Kale.
Lakini kanisa katoliki lilianza polepole kutumia hesabu yake. Mnamo mwaka 1000 ilikuwa kawaida katika hati rasmi za Ulaya.
Hesabu ya Dionysio ina kosa la miaka kadhaa. Wakati wake Dola la Roma lilikuwa limeshakwisha katika Italia, Kaisari alikaa Bizanti au Roma ya Mashariki. Kumbukumbu za Roma yenyewe hazikutunzwa tena tangu miaka mingi. Leo hii wataalamu wengi hukubaliana ya kwamba kasoro la Dionysio ni takriban miaka 4 - 8; yaani mwaka halali wa kuzaliwa kwake Yesu ulikuwa kama miaka nne hadi nane kabla ya mwaka ambao tumezoea kuhesabu kama "1".
Wengi walijaribu kusahihisha kosa hili lakini habari kamili kabisa hazipatikani tena.
Dropping Knowledge
Dropping Knowlege ni shirika lisilo la kiserikali lenye lengo la kuleta majadiliano dunia nzima kuhusu matatizo makubwa yanayomkabili mwanadamu.
Tarehe 9 Septemba 2006 shirika hili liliandaa tukio linaloitwa "Meza ya Sauti Huru" (the Table of Free Voices), ambapo watu 112 toka katika nyanja mbalimbali kama za sayansi, teknolojia, utamaduni, na sanaa hukaa pamoja na kujibu maswali 100. Maswali haya huchujwa toka katika maswali ambayo huulizwa na watu mbalimbali duniani kupitia tovuti ya shirika hili.
Majibu ya maswali haya hurekodiwa na kuandikwa na kuhifadhiwa ili kwa msingi wa baraza liitwalo "Maktaba Hai" (Living Library) ambapo ushiriki utakuwa wazi kwa mtu yeyote yule.
Kampuni ya bima ya Munich, Ujerumani, Allianz inatoa msaada wa fedha kwa shirika hili kwa miaka miwili, toka mwaka 2005 - 2007.
Sehemu kubwa ya mradi huu unaoendeshwa na shirika la Dropping Knowledge ni maswali yanayotumwa na watu toka sehemu mbalimbali duniani kupitia tovuti yao. Shirika hili linaamini kuwa tukiuliza maswali sahihi na tukayajibu, huo utakuwa ni mwanzo wa kujenga jamii bora zaidi duniani.
Tarehe 9 Septemba 2006 watu toka katika nyanja mbalimbali duniani watakutaka August-Bebel-Platz, Berlin, mahali ambapo serikali ya Kinazi ya Ujerumani ilichoma moto vitabu mwaka 1933 ili kujibu maswali 100 yaliyochaguliwa. Maswali haya yataulizwa na kujibiwa na washiriki wote 112 kwa wakati mmoja. Kila mshiriki atakuwa na kamera mbele yake itakayorekodi jibu lake. Majibu haya baadaye yataweka kwenye Intaneti.
Maktaba Hai ni baraza ambapo watu wataweza kushiriki katika mijadala itakayotokana na majibu ya maswali 100 yaliyojibiwa.
Tehran
Tehran (au Teheran - تهران kwa Kifarsi) ni mji mkuu wa Uajemi (Iran). Idadi ya wakazi inakadiriwa kuwa 
kati ya milioni 9 hadi 14.
Siku hizi mji umeenea kwenye mtelemko wa kusini wa milima ya Elburs kwenye kimo kati ya mita 1000 hadi 1700 juu ya UB. Kwa jumla mitaa maskini zaidi iko kusini ya mji katika tambarare inayoelekea jangwa la Dasht-e-kavir. Mitaa tajiri iko upande wa kaskazini kwenye mitelemko ya milima.
Tehran ilijulikana mara ya kwanza kama kijiji upende wa kaskazini wa mji wa Ray uliokuwa mji wa biashara kwenye barabara ya hariri na pia mji mkuu wa watawala juu ya sehemu za Uajemi. Baada ya kuharibiwa kwa Ray mwaka 1220 na Wamongolia Teheran ilianza kupanuka. Tangu karne ya 17 mji ulipanushwa na watawala mbalimbali na kuviringishwa na ukuta. Mwaka 1789 mfalme mpya Lotf Ali Khan wa nasaba ya Khajari alihamisha mji mkuu kutoka Shiraz kwenda Teheran iliyokuwa karibu na maeneo ya kabila yake. Mnamo mwaka 1800 mji ulikuwa na wakazi 15,000.
Mfalme aliyemfuata Fath Ali Shah (1762−1834) alijenga msikiti na madarsa nyingi pia ikulu ya Golestan. Mtawala Naser al-Din Shah (1831−1896) aliongeza eneo la mji mara tano. Mwaka 1883 Teheran ilikuwa na wakazi zaidi ya 100,000 ikawa mji mkubwa wa Uajemi.
Tangu utawala wa Reza Shah Pahlavi (1925 - 1941) barabara na reli zikajengwa Teheran ikawa kitovu cha njia za mawasialiano nchini. Mji ukaendelea kukua haraka. Reza Shah alibomoa kuta zake na kuongeza mpango wa barabara pana; yeye mwenyewe alijijengea ikuli mpya kaskazini ya mji miguuni pa milima.
Mwaka 1943 Stalin, Winston Churchill na John D. Rockefeller viongozi wa mataifa ya ushirikiano ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia walikutana hapa kwa Mkutano wa Teheran walipopatana kuhusu mipango yao ya vita.
Chini ya utawala wa Mohammad Reza Pahlavi katika miaka ya 1960 na 1970 barabara ziliendelea kupanushwa na karahani nyni kujengwa. Mji ukaendelea kukua; mwaka 1966 walikuwepo wakazi milioni 2.7, mwaka 1876 walikuwepo tayari milioni 4.5.
Wakati wa vita ya Iraq dhidi Uajemi (1980-1998) mji ulishambuliwa kwa makombora ya kiiiraqi lakini hazikuweza kusimamisha upanuzi wa mji. Leo hii idadi ya wakazi inakadiriwa kuwa zaidi ya milioni 10.
Piranshahr
Kiajemi
Kiajemi au Farsi (فارسی) ni lugha ya taifa ya Uajemi. Ni kati ya lugha za Kihindi-Kiajemi, ambazo tena ni kati ya lugha za Kihindi-Kiulaya. Inaandikwa kwa herufi za Kiarabu ambamo herufi nne za ziadi zimeongezwa kwa kutaja sauti zizizoweza kuonyeshwa kwa Kiarabu asilia. Hizi herufi za ziada ni p, , tsh, zh na ɡ.
Kiajemi ilikuwa na athira kubwa juu ya lugha mbalimbali hasa Kiarabu na Kituruki.
Inatumiwa hasa katika nchi zifuatazo:Kuna wasemaji wa lugha ya kwanza milioni 70, na takriban wasemaji wengine milioni 60 kama lugha ya pili.Kutokana na uhamiaji wa karne ya 20 lugha inapatikana katika nchi nyingi za dunia.
Gandunia
Gandunia "(kutoka maneno "ganda" na "dunia"; )" ni mafundisho ya sayansi za jiolojia na jiofizikia kuhusu tabia za ganda la dunia na miendo ya sehemu zake.
Inaanza na hoja ya kuwa muundo wa dunia ni wa tabaka mbalimbali. Tabaka imara ni ganda la nje la dunia pamoja na sehemu ya juu ya koti ya dunia chini ya ganda hilo. Tabaka hiyo -inayoitwa "tabakamwamba"- inakaa juu ya tabaka moto na laini.
Ndani ya tabaka hilo laini kuna mwamba katika hali ya geli yaani ni kati ya hali imara na hali kiowevu. Kwa hiyo vipande vyake havikai mahali pamoja lakini vina mikondo ndani yake kufuatana na mikondo ya joto kali inayopanda juu kutoka kiini cha dunia ambacho ni chuma cha moto katika hali kiowevu.
Mikondo hii inasukuma tabakamwamba ya nje na kuivunjavunja katika vipande au mabamba mbalimbali.
Kufuatana na nadharia ya gandunia, ganda la nje limevunjika na vipande vya ganda vyaitwa mabamba. Mabamba hayo yakaa juu ya koti moto kama majani yanayofunika maji katika sufuria inayopashwa moto. Maji ya moto huzunguka ndani ya sufuria na kusababisha majani usoni kutembea. Hivyo mabamba ya gandunia yana mwendo wakati wote.
Mwendo huo husababishwa na kupaa juu kwa magma (yaani mwamba moto wa kiowevu) inayotoka nje kwenye migongo iliyoko katikati ya sakafu ya bahari. Migongo hii ni safu ya milima ya kivolkeno chini ya maji, kwa mfano mgongo kati wa Atlantiki.
Magma hii inapoa kuwa mwamba mpya na kusukuma nusu mbili za bamba la kibahari kwenda nje. Pale ambapo bamba la kibahari linakutana na bamba la kibara linajisukuma chini yake kwa sababu miamba ya mabara ni myepesi na miamba ya bamba la kibahari ni zito zaidi. Hivyo pembizo la bamba la kibahari linazama chini na kuyeyuka katika joto la koti ya dunia. Eneo la kuzama chini linanonekana mara nyingi kama mfereji chini ya bahari.
Shindikizo hilo la sakafu ya bahari linasababisha pia mwendo wa bamba la kibara pamoja na kuvunjika kwa mabamba ya kibara.
Miendo ya gandunia imeunda uso wa dunia jinsi ulivyo na jinsi unavyoendelea kutokea na kubadilika.
Antili Ndogo
Antili Ndogo ni kikundi cha visiwa vidogo katika Atlantiki mbele ya pwani la Amerika ya Kati. Ni sehemu ya kusini Visiwa vya Karibi. Antili ndogo ina umbo la pinde kati ya pwani la Venezuela na kisiwa kikubwa cha Puerto Rico.
Pinde hufuata mstari wa mpaka wa bamba la Karibi. Visiwa vyote ni ya asili ya kivolkeno. Volkeno hai na mitetemeko ya ardhi ni kawaida. Visiwa karibu na pwani la Venezuela:
Visiwa vya Virgin vya Marekani
Visiwa vya Virgin vya Marekani (United States Virgin Islands) ni visiwa katika Bahari ya Karibi ambavyo ni visiwa chini ya Marekani, wakazi ni raia wa Marekani lakini hawashiriki katika uchaguzi wa Rais wala wa bunge la Washington DC. Viko takriban 80 km upande wa mashariki ya Puerto Rico.
Ni sehemu ya funguvisiwa vya Visiwa vya Virgin iliyogawiwa kati ya Uingereza na Marekani. Kisiwa cha Saint John cha Marekani ni karibu sana na kisiwa cha Tortola upande wa Kiingereza. Pande zote mbili za funguvisiwa kuna ushirikiano wa kiuchumi zikitumia dollar ya Marekani.
Ni hasa visiwa 4 vya St. Thomas, St. John, St. Croix na Kisiwa cha Maji (Water Island) pamoja na visiwa vingi vidogo.
Eneo lao kwa jumla ni 346.36 km². Sensa ya mwaka 2002 ilihesabu wakazi 108,612.
Visiwa hivi ni sehemu ya pekee ya Marekani ambako magari yanatembea upande wa kushoto ya barabara.
Visiwa vilikuwa koloni ya Denmark vikauzwa 17 Januari 1917 kwa Marekani.
Saint Thomas (Visiwa vya Virgin vya Marekani)
Saint Thomas ni kisiwa kikubwa cha Visiwa vya Virgin vya Marekani katika bahari ya Karibi. Kuna wakazi 51,181 na eneo la kisiwa ni 80.9 km². Mji mkuu pia makao makuu ya utawala wa Kimarekani wa eneo hili ni mji wa Charlotte Amalie.
St. Thomas ilikuwa kisiwa kikuu cha India ya Magharibi ya Kidenmark kati ya 1672 - 1917. Tangu 1917 visiwa vimeuzwa kwa Marekani. Siku hizi ni eneo la Marekani, wakazi ni raia wa Marekani lakini hawashiriki katika uchaguzi wa rais au bunge la Washington.
Lugha za Kihindi-Kiulaya
Lugha za Kihindi-Kiulaya ni jamii kubwa ya lugha duniani. Kuna wasemaji bilioni 2.5 katika mabara yote.
Uenezi huo umetokana hasa na historia ya ukoloni wa Kizungu uliopeleka lugha za Ulaya pande zote za dunia.
Jina la Kihindi-Kiulaya limepatikana tangu karne ya 19. Wataalamu walitambua ya kwamba lugha za kale zinazotunzwa kimaandishi kama Kilatini, Kigiriki, Kisanskrit na Kiajemi cha Kale zinafanana kati yake pia na lugha zingine za kisasa za Ulaya na Uhindi wa Kaskazini.
Lugha za jamii ya Kihindi-Kiulaya zinafanana katika msamiati na sarufi.
Inaaminika ya kwamba lugha hizi zilikuwa na asili ya pamoja katika lugha isiyojulikana tena ya Kihindi-Kiulaya asilia.
Wasemaji wake wanaaminiwa kuwa walisambaa takriban miaka 6.000 iliyopita kutoka sehemu za Asia ya Magharibi. Sehemu ilihamia kwenda magharibi na kuingia Ulaya, sehemu nyingine ilihamia kwenda Uajemi na Bara Hindi.
Kuna nadharia mbalimbali kuhusu historia hiyo.
Kati ya lugha hizi kuna zifuatazo:
Martinique
Martinique ni kisiwa cha Antili Ndogo katika Bahari ya Karibi. Ni eneo la ng'ambo la Ufaransa na mkoa (departement) wa Ufaransa. Hivyo ni sehemu ya Umoja wa Ulaya.
Eneo lake ni km² 1,128.
Makao makuu ni Fort-de-France. Miji mingine ni pamoja na Sainte-Anne na St. Pierre (iliyoharibiwa na mlipuko wa volkeno ya Mont Pelee mwaka 1902).
Idadi ya wakazi ni 386,486. Takriban 90% ni wa asili ya Afrika au machotara wa aina mbalimbali. Wazee wao waliletwa huko kama watumwa kwa ajili ya kazi katika mashamba ya miwa. Kikundi kikubwa cha pili ni Wazungu (5%). Waliobaki ni Wahindi, Waarabu na Wachina.
Lugha rasmi ni Kifaransa, lakini wengi wanaongea pia Krioli.
Upande wa dini, 95% ni Wakatoliki.
Martinique ni maarufu kwa muziki wake wa zouk. Mwanamuziki mashuhuri wa aina hii ni Kassav.
Ujerumani ya Magharibi
Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani ni jina rasmi ya nchi ya Ujerumani tangu 3 Oktoba 1990.
Kati ya 1949 na 1990 ilikuwa jina la dola katika magharibi na kusini ya Ujerumani. Iliundwa katika maeneo ya kanda za utawala wa nchi washindi wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia Marekani, Uingereza na Ufaransa.
Dola hili lilijulikana pia kama "Ujerumani ya Magharibi". Wajerumani wengi hawakupenda jina hili kwa sababu katika lugha ya Kijerumani ni jina la kijiografia kwa kutaja eneo la magharibi la nchi hasa maeneo karibu na mto Rhine. Watu wa kusini na kaskazini kama wakazi wa Bavaria au Hamburg hawakujisikia kama "Wajerumani ya Magharibi".
Mji mkuu ulikuwa Bonn.
Kanda la Kirusi la Ujerumani ilikuwa dola la pili katika Ujerumani kwa jina la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani. 
Baada ya mwisho wa ukomunisti mikoa yake yote yalijiunga tar. 3 Oktoba 1990 na Shirikisho la Jamhuri.
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani (JKK) ilikuwa jina la dola katika mashariki ya Ujerumani kati ya 1949 - 1990. Iliundwa 7 Oktoba 1949 katika eneo la ukanda wa utawala wa Kirusi kama nchi mshindi wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia.
Dola hili lilijulikana pia kama "Ujerumani wa Mashariki". Sehemu ya wakazi wake hawakupendezwa na jina hili kwa sababu katika historia na utamaduni wa nchi maeneo makubwa yalihesabiwa zaidi kuwa "Ujerumani wa Kati" au "Ujerumani wa Kaskazini".
Mji mkuu ulikuwa Berlin lakini sehemu ya kiutawala iliyokuwa chini ya Urusi pekee.
Dola nyingine ya Kijerumani ilianzishwa katika maeneo ya kanda za utawala ya Marekani, Uingereza na Ufaransa kwa jina la "Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani" (SJU): Ujerumani ya Magharibi.
Wakazi wengi wa nchi hii hawakupendezwa na utaratibu wa kisiasa na maendeleo ya kiuchumi chini ya muundo wa ukomunisti.
Mwaka 1989 utawala wa chama cha kikomunisti uliporomoka. Serikali iliyochaguliwa katika uchaguzi huru ilianza majadiliano na serikali ya SJU kwa kusudi la kuunganisha pande zote mbili za Ujerumani. Mwishowe mikoa yote ya JKK iliamua kujiunga na SJU tarehe 3 Oktoba 1990.
Jonas Savimbi
Jonas Malheiro Savimbi alikuwa ni kiongozi wa vita vya msituni nchini Angola. Savimbi alizaliwa 3 Agosti 1934 na kufariki 22 Februari 2002. Mwaka 1966 alianzisha vuguvugu la UNITA ("kireno:" União Nacional para a Independência Total de Angola) kama harakati ya kukomboa Angola kutoka ukoloni wa Ureno.
UNITA ilikuwa moja kati ya harakati tatu zilizoshindana. UNITA ilianza kama kikundi chenye itikadi ya kikomunisti kufuatana na itikadi ya Mao Zedong. Uadui kati ya wakomunisti wa Uchina na Urusi ulionekana katika mashindano ya UNITA dhidi ya MPLA iliyosaidiwa na Urusi. Baada ya uhuru mwaka 1975 MPLA ilitawala mji mkuu na serikali rasmi lakini Savimbi aliendelea kuipinga.
Savimbi alipata a kupokea baadaye usaidizi kutoka maadui wote wa MPLA bila kujali itikadi. UNITA ilipata misaada toka serikali mbalimbali duniani ili kuiondoa madarakani serikali ya MPLA ("kireno:" Movimento Popular de Libertação de Angola - Partido do Trabalho).
Savimbi alikuwa akipata misaada ya fedha na silaha toka serikali za Marekani, China, Afrika Kusini, Ivory Coast, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (wakati huo ikijulikana kama Zaire), Moroko, n.k. Serikali ya Angola ilikuwa ikipata misaada toka Urusi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani, Kuba, na Nicaragua.
Savimbi aliuawa vitani 22 Februari 2002.
Moshi
Moshi ni jina la kutaja mahali katika Tanzania kaskazini-mashariki:
Kwa lugha ya kila siku ni wingu linalotokea juu ya moto
William Shija
Dakta William Ferdinand Shija (28 Aprili, 1947 - 4 Oktoba, 2014) alikuwa mwanasiasa kutoka Tanzania.
Aliwahi kuwa mbunge wa CCM wa jimbo la Sengerema toka mwaka 1990 hadi 2005.
Alichaguliwa Katibu Mkuu katika kikao cha 52 cha Bunge la Jumuiya ya Madola linalowakutanisha wawakilishi 700 kutoka mabunge ya nchi zilizo wanachama wa Jumuiya ya Madola.
Visiwa vya Virgin vya Uingereza
Visiwa vya Virgin vya Uingereza (British Virgin Islands) ni visiwa katika Bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico ambavyo ni eneo la ng'ambo la Uingereza. Wakazi ni raia wa Ufalme wa Muungano (Uingereza) lakini hawashirikiani katika uchaguzi wa bunge la London.
Katika sehemu hii ya nyororo ya Visiwa vya Bikira (Virgins) kuna visiwa 16 vyenye wakazi na zaidi ya 30 visivyo na watu. Eneo lake ni 153 km². Idadi ya wakazi hufikia takriban 22,000. Wengi wao (85-90%) ni wa asili ya Kiafrika; mababu walikuwa watumwa kutoka Afrika waliopelekwa visiwani kwa kazi kwenye mashamba ya miwa.
Visiwa vikubwa ni Tortola, Virgin Gorda, Anegada na Jost Van Dyke. Mji wa pekee na makao makuu ya kiutawala ni Road Town kwenye kisiwa cha Tortola.
Uchumi hutegemea zaidi utalii. Menginevyo kuna ushirikiano wa kiuchumi na sehemu ya Kimarekani ya visiwa vya Virgins na pesa inayotumika hata upande wa Kiingereza ni dolari ya Marekani.
Road Town
Road Town ni mji mwenye wakazi 2,500 kwenye kisiwa cha Tortola na mji mkuu wa Visiwa vya Virgin vya Uingereza katika Bahari ya Karibi.
Mji upo kando la hori ya bahari ya Road Harbour kenye pwani la kusini ya kisiwa.
Road Town ni kitovu kimojawapo katika Bahari ya Karibi kwa ajili ya watalii wanaokodi maboti ya mapumziko.
Charlotte Amalie
Charlotte Amalie ni mji mwenye wakazi 19,000 kwenye kisiwa cha Saint Thomas na mji mkuu wa Visiwa vya Virgin vya Marekani. Hii ni funguvisiwa ambayo ni sehemu ya Antili Ndogo katika Bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico.
Mji ulipewa jina lake kutoka kwa Charlotte Amalie (1650-1714), aliyekuwa mke wa mfalme Christian V wa Denmark. Wakati ule visiwa vilikuwa koloni ya Denmark.
1656
Makala hii inahusu mwaka 1656 BK (Baada ya Kristo).
bila tarehe
bila tarehe
1680
Makala hii inahusu mwaka 1680 BK (Baada ya Kristo).bila tarehe
1701
Makala hii inahusu mwaka 1701 BK (Baada ya Kristo).
bila tarehe
Muhamad VI
Mohammed VI (kwa Kiarabu: الملك محمد السادس للمغرب "al-malik muhamad as-saadis lil-maghrib" yaani "mfalme Muhamad wa sita kwa Moroko") ni mfalme wa Moroko. Anaitwa pia "Muhamad Ben Al-Hassan".
Amepokea cheo cha mfalme tarehe 23 Julai 1999 masaa machache baada ya kifo cha baba yake, mfalme Hassan II. Yeye ni mfalme wa 18 katika familia ya Waalawi anayetawala nchi hii.
Alizaliwa mjini Rabat tarehe 21 Agosti 1963 kama mtoto wa pili na mwana wa kwanza wa mfalme Hassan II na mke wake wa pili Latifa Hammou. Alisoma sheria kwenye chuo kikuu cha Rabat akachukua digrii ya kwanza mwaka 1985. Akaongeza masomo huko Ufaransa na kupokea shahada la daktari tarehe 29 Oktoba 1993 kwenye chuo kikuu cha Nizza kwa utafiti kuhusu „Ushirikiano kati ya Umoja wa Ulaya na nchi za Maghreb".
Mohammed VI ameanza siasa ya mageuzi. Mara baada ya kupokea cheo alihutubia wananchi akaahidi kupambana na rushwa na umaskini, kujenga uchumi wa kisasa na kuimarisha haki za wananchi.
Anapingwa na Waislamu wenye mwelekeo wa kidesturi hasa kwa sababu ya sheria mpya ya familia iliyopanua haki za wakinamama tangu mwaka 2004.
Tarehe 21 Machi 2002 alimwoa mtaalamu wa kompyuta Salma Bennani aliyezaa mtoto wa kwanza Mulai Hassan ambaye ni mfalme mteule wa Moroko.
Pakistan
Pakistani ni nchi ya Asia ya Kusini. Imepakana na Ghuba ya Uarabuni upande wa kusini, Afuganistani na Uajemi upande wa magharibi, Uhindi upande wa mashariki na Uchina kaskazini-mashariki.
Mipaka yake na Uhindi na Uchina haitambuliki kimataifa. Pakistan na Uhindi zote mbili zinadai eneo la Kashmir zikitawala kila moja sehemu za eneo hili.
Jina la Pākistān lina maana ya "nchi ya watu safi" kwa Kiurdu.
Pakistani ina nafasi ya sita kati ya nchi duniani zenye watu wengi.
Ni nchi yenye Waislamu wengi duniani baada ya Indonesia.
Pakistani ilikuwa sehemu ya Uhindi wa Kiingereza hadi 1947.
Mwaka 1857 Wahindi walipinga utawala wa Kampuni ya Kiingereza kwa Uhindi wa Mashariki. Matokeo yake utawala ulishikwa na serikali yenyewe ya Uingereza kama koloni (1858).
Mwisho wa karne ya 19 harakati za Wahindi kutafuta uhuru zilianza upya. Mwaka 1885 chama cha INC (Indian National Congress) kiliundwa na Wahindu na Waislamu pamoja waliodai uhuru.
Mwaka 1906 viongozi Waislamu walitoka katika INC na kuunda "Shirikisho la Waislamu".
Mwaka 1917 Uingereza ulitamka ya kwamba ulitaka kuelekea polepole hali ya kujitawala kwa Wahindi. Viongozi wa wenyeji hawakuridhika na mkasi wa mabadiliko. Chini ya uongozi wa Mahatma Ghandi mwendo wa kupigania uhuru bila mabavu ulipata nguvu. Ghandi alipigania hasa umoja wa Wahindu na Waislamu lakini alipingwa na viongozi wenye itikadi kali wa pande zote mbili.
Baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia Waingereza walikubali kujiondoa katika Uhindi. Swali kubwa lilikuwa kama nchi itabaki kama nchi moja au kama maeneo ya Waislamu yatajitenga.
Tarehe 14/15 Agosti 1947 utawala wa Uingereza ulikwisha. Bara Hindi iligawanywa katika nchi mbili za Uhindi na Pakistan. Mgawanyo wa Uhindi ulikuja na vita na kumwaga kwa damu nyingi.
Tarehe 30 Januari 1948 Ghandi mwenyewe aliuawa na Hindu mkali aliyemchukia kwa sababu alitaka usawa wa Waislamu na Wahindu.
Wakati ule ilikuwa nchi moja pamoja na Bangla Desh ya leo, lakini mwaka 1971 hizo pande mbili zilitengana baada ya vita kati yao.
Kuna majimbo manne ya Punjab, Sindh, Jimbo la mpaka wa kaskazini-magharibi na Baluchistan.
Lugha rasmi nchini Pakistan ni Kiurdu na Kiingereza. Lugha nyingine ni zaidi ya 60, lakini ni ndogo, zenye wasemaji wachache; karibu zote ni lugha za Kihindi-Kiulaya (angalia orodha ya lugha za Pakistan). Robo tatu za wakazi wanaelewa Kiurdu.
96.4% za wakazi ni Waislamu, hasa Wasuni. Ndiyo dini rasmi. Wahindu ni 1.6% na Wakristo vilevile.
Pak sarzamin shad bad
Pak sarzamin shad bad (Kiajemi „Ibarikiwe ardhi iliyo safi“) ni wimbo wa taifa wa Pakistan.
Musiki ilitungwa na Ahmed G. Chagla (1902-1953), maneno na Abul Asar Hafeez Jullundhri. "Pak sarzamin shad bad" ilikuwa wimbo wa taifa mwaka 1954.
"(Wikipedia ya Kiingereza Tarana inataja wimbo la "Quaumi Tarana" kama wimbo rasmi na kuongeza "Pak sarzamin shad bad" kama "wimbo mpya" lakini bila kueleza badiliko lilitokea lini)"
Jamhuri
Jamhuri inataja aina za serikali zisizo na mfalme, malkia, sultani au mtemi wowote.
Mara nyingi wananchi humchagua kiongozi wao akiitwa mara nyingi rais. Kuna pia vyeo vingine.
Katika nadharia jamhuri inatakiwa kufuata muundo wa demokrasia. Lakini kuna pia jamhuri pasipo na serikali inayochaguliwa zikifuata kwa mfano muundo wa udikteta au utawala wa kijeshi.
Kinyume chake kuna pia muundo wa ufalme pamoja na demokrasia, kwa mfano Uingereza au Uswidi.