Kizito Mihigo
Kizito Mihigo (amezaliwa 25 Julai 1981) ni muimbaji raia wa Rwanda, mtunzi na muimbaji wa nyimbo za kanisa, mpiga kinanda na mtangazaji wa televisheni. Muhanga wa mauaji ya halaiki ya Rwanda mwaka 1994, mwanaharakati wa amani na maridhiano, kasomea nchini Ufaransa kwenye shule ya Conservatoire de Paris, mwaka wa 2010 alianzisha taasisi ya "Kizito Mihigo Peace Foundation". Mwaka 2014, baada ya kutunga nyimbo iliyopinga mwelekeo wa serikali ya Rwanda, alitiwa mbaroni akishitakiwa kwa kosa la kutaka kuangusha serikali ya rais Paul Kagame.
Katika mwezi wa Februari 2015 baada ya kusomewa mashitaka alipewa kifungo cha miaka kumi.
Kizito Mihigo alizariwa Julai 25,1981 Kibeho, wilaya ya Nyaruguru, zamani pakitwa mkoa wa Gikongoro kusini mwa Rwanda. Ni mtoto wa tatu katika watoto sita ya familia ya mzee Augustin Buguzi na Placidie Ilibagiza.
Wakati akiwa na miaka 9, alianza utunzi wa nyimbo za kanisa. Baada ya miaka mitano wakati alipokuwa ameanza kusoma shule ya secondary kwenye seminari ndogo ya Butare, alikuwa muimbaji bora wa nyimbo za kanisa
Mwaka 1994, Kizito Mihigo alipoteza wazazi wake baada yakuwuliwa kwenye mauaji ya kimbali. Wakati wa vita alikimbilia nchini Burundi ambapo alikutana na baadhi ya watu wa familia yake na kujaribu kujiunga na jeshi ra RPA.
Julai 1994, alirudi nchini Rwanda akaendelea na masomo yake ya secondary. Wakati huo alijiandikisha kwenye seminari akipendelea kuwa padri, ili katika imani na kupitia muziki wake, aliwasamehe waliowaua wazazi wake katika mauwaji halaiki nchini Rwanda.
Mwaka 2001 alikua miongoni mwa wasanii walio tunga nyimbo mpya ya taifa ya Rwanda. Baada ya hapo alidhaminiwa na rais Kagame kama mhisani kwa kwenda kupata elimu zaidi katika fani ya muziki, kwenye shule ya Conservatoire de Paris.
Mjini Paris, Mihigo alijifunza kinanda na utunzi wa nyimbo kwenye hiyo chuo, chini ya mwalimu kiongozi Françoise Levechin- Gangloff.
Mnamo mwaka 2011, Kizito Mihigo alikuwa muimbaji bora wa nyimbo mbalimbali za kanisa na za kizalendo, tena msanii munyekweshimi kakatika jamii ya Rwanda.
Mara nyingi, alikuwa akialikwa kutumbuiza kwenye waksha zote za makumbusho ya mauaji ya kimbali nchini Rwanda. Alikuwa akialikwa kwenye sherehe za kitaifa ambazo zilikuwa zikifanyika kwenye ukumbi wa bunge pamoja na kuimba wimbo wa taifa.
Ukaribiano wake na viongozi wa nchi ulisisimua ukosowaji wa mashabiki wake, ambao waliona tishiyo la kikiuka mwelekeo wa muziki wa kanisa na kuelekea katika siasa. Pamoja na hayo, msanii huyu alijaribu kuwahakikishia mashabiki wake kuhusu msimamo wa imani yake ya kikristo.
Tamasha zake za kidini ziliwavutia watu wengi mjini Kigali na kote nchini. Na mara nyingi kutunukiwa kwa kizuliwa na viongozi wa serikali.
Mnamo mwaka huo, tamasha iliotia fora ilifanyika wakati wa Pasaka na Krismasi.
Baada ya mauwaji halaiki ya 1994, mwimbaji huyu raia wa Rwanda alitunga nyimbo 400 katika miaka 20.
Haswa zilizotia fora ni :
• Arc en ciel
• Twanze gutoberwa amateka
• Inuma
• Iteme
• Urugamba rwo kwibohora
• Mon Frere Congolais
• Mwungeri w'intama
• Yohani yarabyanditse
• Turi abana b'u Rwanda
• Igisobanuro cy'urupfu
• Umujinya mwiza
Kwa muda alipokaa Ulaya kwa mafunzo zaidi ya muziki, alipata fursa ya kufahamiana na chama cha kimataifa cha "Mouvement International de la Reconciliatuon" - MIR, na kupata upeo zaidi wa mchango wake wa kuwapatanisha Wanyarwanda katika fani ya muziki, kwa kutumbuiza nyimbo nyingi za kidini.
Vile vile aligusia na kuwaalika kumuiya ya waishio nchi za ng'ambo kwa kuwafikishia njumbe wa kudumisha amani na kukuza moya wa maridhiano katika msamaa.
Baadhi ya tamasha zake huko Ubelgiji zilihudhuriwa na kumufurahishwa sana Kasisi wa mji wa Bruxelles, Monseigneur Léonard.
Mnamo 2010, Kizito Mihigo aliazisha chama cha ushirika "Kizito Mihigo Peace Foundation", shirika la kiraia kisicho cha kiserikali cha Kinyarwanda cha kutetea amani na maridhiano nchini Rwanda.
Chama hiki kiliendeshwa shuguli zake mashuleni na magerezani nchini Rwanda, kwa mchango wa kudumisha amani na kuimarisha maridhiano baina wa wanainchi.
Chama hiki cha ushilika kiliandaa vile vile mijadala ya kidini baina ya makanisa, ikirushwa hewani na runinga ya taifa..
Mwezi wa Agosti 2011, Kizito Mihigo alipokea tuzo la CYRWA ("Cerebrating Young Rwandan Archivers") iliotolewa na mke wa raisi wa Rwanda, mama Jeannette Kagame.
Aprile 2013, shirika la "Kizito Mihigo Peace Foundation" lilipokea tuzo la 8.000.000 pesa za Rwanda, lililotolewa na bodi ya utawala bora ya Rwanda ("Rwanda Gouvernance Board"), kwa mchango wa shirika dhizi ya utawala bora na kuamusha moyo wa upendo na uzalendo wa taifa.
Isitoshe, hata Raisi wa Jumuhuri ya Rwanda, Mheshimiwa Paul Kagame, alimutumiku mwanamuziki huyu, muhanga sa mauwaji halaiki, kama mfano bora bora ya kuigwa na vijana wa Rwanda katika maendeko ya kyamii na ki utamaduni.
Tokea mwaka 2012, Kizito Mihigo katika kipindi cha vichekesho na mawaidha kwenye runinga ya taifa ya Rwanda, alihusika na kipindi cha "Umusanzu w'umuhanzi" (Mchango wa msanii). 
Kipindi hiki kilitayarishwa na kutolewa na shirika "Kizito Mihigo Peace Foundation" kwa kuwachangamusha wanyarwanda wasahau, katika msamaha na maridhiano, kipindi cha giza na chuki.
Kizito Mihigo ni mkristo katika dhehebu la kanisa Katoliki. Hajaoa na wala hana mtoto.
Mwezi Aprili 2013, gazeti la Rwanda "The New Times" lilimupanga na kumutangaza kuwa mrembo wa kiume wa pili nchini Rwanda.
Mwezi wa Aprile 2014, katika maandalizi ya miaka ishirini ya kumbukumba ya mauwaji ya kimbali nchini Rwanda, habari zilivuma kuhusu kutoweka kwake. Ni baada ya kutunga wimbo ya utatanishi ambayo haikufuraishi serikali ya Rwanda. Nyimbo hiyo ilichululiwa kama fikra ya uchochezi ya wapinzani. Wiki umoja baada ya kutoweka kwake, kufuatia shinikizo ya jumua ya kimataifa, polisi ilitangaza kumshikilia msanii huu na kumuonesha mbele ya vyombo vya kimataifa, eti ni mhaini alitaka kipinduwa serikali kwa kushikiana na vyama vya upinzani vilivyo uhamishoni. Kizito Mihigo alikiri na kukubali makosa yote na kuomba msamaa kwa mashitaka yote dhidi yake.
Wimbo "Igisobanuro cy'urupfu (ufafanuzi ya kifo)" chini ya utunzi wake msanii Kizito Mihigo, mnamo mwezi Mach 2014, wiki chache kabla ya sherehe ya kumbukumbu ya miaka 20 ya mauwaji halaiki, ilizuwa utata, hata Serikali ilifikia hatuwa ya kuinyamazisha na kupiga marufuku.
Katika baadhi ya ushahiri ya wimbo huu, yaliimba maneno yafuatayo: "Mimi ni mhanga wa mauwaji halaiki, pamoja na hayo hamizuiyi, kuwa na moyo wa ubinadamu [...] kuwa na utu ni vema zaidi kuliko kusimama katika uzalendo wa Kinyarwanda"
Wakati wa kesi ya Kizito Mihigo, mwendesha mashtaka alikuwa ameomba hukumu ya adhabu ya kufungo cha maisha dhidi ya msanii huyu.
Washtakiwa wenzake walieleza mateso walio yapata walipokuwa korokoroni na kulazimishwa kukiri makosa yao.
Tarehe 27 Februari 2015, baada ya kusomewa shtaka la kupatikana na hatia ya "uhaini zidi ya serikali" hukumu ilitolewa na Kizito Mihigo kupewa kifungo cha miaka 10.
Baada ya kukamatwa kwake na kutolewa hukumu ya kifungo cha miaka10, vyombo vya utangazaji za kimataifa haswa Radio France Internationale, Al Jazeera na kadhalika ziligusia kuhusu wimbo "Igisobanuro cy'Urupfu" (ufafanuzi ya kifo) na kueleza maneno katika wimbo huu, ambayo haikuwafuraisha viongozi wa nchi, ndio sababu ya kifungo chake.
Inchi za Amerika na Ungereza, wafadhili wakubwa wa serikali hiyo, walionyesha wasiwasi wao dhidi ya kukamatwa kwa msanii Kizito Mihigo.
Mashirika ya kimataifa za kutetea haki za kibinadamu, kama "Human Rights Watch", "International Federation of Human Rights - FIDH" na "Amnesty Internationale" vile vile zililaumu kesi hiyo.