Efrem wa Syria
Efrem wa Siria (kwa Kiaramu: ܐܦܪܝܡ ܣܘܪܝܝܐ, "Aphrêm Sûryāyâ"; kwa Kiarabu أفرام السرياني; kwa Kigiriki: Ἐφραίμ ὁ Σῦρος, "Ephraim Syros"; kwa Kilatini: "Ephraem Syrus") (Nisibi, leo nchini Uturuki, 306 hivi - Edesa, leo nchini Uturuki, 9 Juni 373), alikuwa mtawa na shemasi, mwanateolojia na mwanashairi pamoja.
Ni maarufu hasa kwa tenzi zake nyingi ajabu kwa lugha ya Kiaramu ambazo zinatumika hadi leo katika liturujia na kutokeza imani kwa namna bora.
Ndiye mwakilishi muhimu zaidi wa Ukristo wa Kisiria.
Kisha kufa akaheshimiwa na Waorthodoksi wa Mashariki, Waorthodoksi na Wakatoliki kama mtakatifu na babu wa Kanisa.
Papa Benedikto XV tarehe 5 Oktoba 1920 alimuongezea sifa ya mwalimu wa Kanisa.
Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 9 Juni, siku ya kifo chake kilichotokea Edesa mwaka 373.
Efrem alizaliwa katika familia ya Kikristo mwaka 306 hivi huko Nisibi, leo Nusaybin (Uturuki kusini mashariki, mipakani kwa Siria), akabatizwa alipokuwa na umri wa miaka 18.
Hakuoa, ingawa hakuna hakika kama mtindo wake wa maisha unaweza ukaitwa umonaki.
Kisha kulelewa na Yakobo, askofu wa Nisibi (303-338), alianzisha naye chuo cha teolojia katika mji huo.
Kwa muda mrefu na kwa bidii nyingi alifanya kazi ya ushemasi akihubiri na kufundisha teolojia na maisha ya Kiroho kwa wamonaki na walei wa huko hadi mwaka 363, ambapo Wakristo walifukuzwa na Waajemi kutoka mji huo.
Hapo naye pia akahamia Edesa, leo Urfa, Uturuki, alikoendelea kuhubiri hadi alipofariki tarehe 9 Juni 373 kutokana na maradhi aliyoambukizwa wakati wa kuwahudumia wagonjwa.
Alitetea imani sahihi dhidi ya uzushi wa mazingira yake (Uorigene, Uario na Gnosis) na kufanya umisionari kati ya wasio Wakristo.
Maandishi yake yanatokeza kuliko mengine yote Ukristo ulivyo kadiri ya mapokeo ya Kisemiti, yaliyo jirani na asili yake Kiyahudi kuliko yale ya Kigiriki na ya Kilatini yaliyotokea katika Dola la Roma. Pamoja na hayo, Efrem aliwahi kutengeneza mazingira na kwa namna fulani hata misamiati ya mafundisho rasmi juu ya Kristo yatakayotolewa na mitaguso mikuu ya [[karne V].
Mbali ya vitabu vya kupinga [[uzushi]] na vya kufafanua [[Biblia]], vingine vyote vinafuata [[ushairi]], na hata [[hotuba]] zake zilikuwa na mtindo huo. Ni kati ya watu waliotunga mashairi mengi zaidi katika [[historia ya fasihi]]. Inakadiriwa aliandika mistari milioni tatu kwa heshima ya [[Bikira Maria]] tu katika miaka [[360]]-[[370]]. Ni kati ya waenezaji wakuu wa heshima hiyo, akisisitiza kwamba, kama vile hakuna [[ukombozi]] bila [[Yesu]], vilevile hakuna [[umwilisho]] wake bila [[Maria]]. [[Fumbo]] hilo lilizidisha hadhi ya [[wanawake]], ambao Efrem anawazungumzia daima kwa heshima ya dhati.
Ili kuelewa mafundisho yake, ni lazima kuzingatia daima kwamba alifanya [[teolojia]] kwa ushairi: huo ulimwezesha kuchimba mafumbo kwa njia ya mifano inayopingana ili kusisitiza maajabu yaliyofanywa na [[Mungu]].
Kwa mfano, katika [[utenzi]] kuhusu [[Kuzaliwa kwa Kristo]] aliandika: “[[Bwana]] alimuingia Maria akawa [[mtumishi]]; [[Neno]] alimuingia akawa mkimya ndani ya Maria; [[ngurumo]] ilimuingia na [[sauti]] yake ikawa tulivu; [[Mchungaji]] alimuingia akawa [[Mwanakondoo]] ndani ya Maria akatoka akilia. Wewe uliyepanga yote, [[tumbo]] la [[Mama]] yako liligeuza utaratibu wa mambo. Yeye alimuingia [[tajiri]], akatoka [[fukara]]: [[Aliye Juu]] alimuingia akatoka duni. Aliye [[uangavu]] alimuingia na kuvaa, akatoka ana sura nyonge… Yeye anayelisha wote aliingia akasikia [[njaa]]. Yeye anayenywesha wote aliingia akasikia [[kiu]]. Yeye anayepamba vyote alimtoka Maria akiwa [[uchi]] na tupu”.
[[Teolojia]] yake inakuwa [[liturujia]], [[muziki]]: kweli alikuwa mtunzi mahiri akiunganisha kutafakari juu ya [[imani]] na kuimba sifa za Mungu. Ni katika hali hiyo kwamba [[ukweli]] unang’aa katika mafundisho yake kwa watu yaliyo rahisi kukaririwa na kuimbwa. Ndiyo mbinu ya kufana aliyotumia katika [[sikukuu]] ili kueneza imani ya [[Kanisa]].
Ni mwanateolojia ambaye, juu ya msingi wa Biblia, anafikiri kishairi fumbo la ukombozi wa [[binadamu]] ulioletwa na Kristo, [[Neno wa Mungu]] aliyefanyika [[mtu]].
Efrem alitumia pia mifano mingi ya viumbe mbalimbali, kwa kuwa kwake vyote vinashikamana, na [[ulimwengu]] ulioumbwa na Mungu ni kitabu cha kusomwa pamoja na Biblia.
Kwa ubora wa mashairi yake kuhusu imani kwa jumla ameitwa “[[kinubi]] cha Roho Mtakatifu”.
Mwokozi wetu, msalaba wako ulikomesha uhai wa mwili.
Utujalie tusulubishe kiroho nafsi yetu.
Ufufuko wako, Yesu, ukuze utu wa kiroho ndani mwetu…
Umbile duni la mwili wetu linatuelekeza kufa.
Mimina juu yetu upendo wako wa Kimungu,
ufute moyoni mwetu matokeo ya sisi kuelekea kifo.a) Mfululizo « Sources Chrétiennes » (kwa [[Kifaransa]])
b) Mfululizo « Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium » (Katika lugha asili na kwa [[Kijerumani]], isipokuwa kitabu cha kwanza ambacho ni tafsiri ya [[Kilatini]])
c) Tafsiri za [[Kiingereza]]
[[Jamii:Waliozaliwa 306]]
[[Jamii:Waliofariki 373]]
[[Jamii:Mashemasi]]
[[Jamii:Wamonaki]]
[[Jamii:Washairi]]
[[Jamii:Watakatifu wa Siria]]
[[Jamii:Watakatifu wa Uturuki]]
[[Jamii:Mababu wa Kanisa]]
[[Jamii:Walimu wa Kanisa]]