Bawasiri
Bawasiri (au Kikundu au Futuri au Puru au Mjiko au Hemoroidi kutoka Kiingereza "hemorrhoid") ni hali ya kutuna kwa mishipa ya damu katika mfereji wa mkundu ambayo husaidia kudhibiti kinyesi. Katika hali yake ya fiziolojia, hutenda kazi kama mto uliotengenezwa kwa njia ya vena na tishu unganishi. Huwa patholojia ikiwa hufungana kwa kuvimba au kupata inflamesheni. 
Dalili za hemoroidi hulingana na mahali. Hemoroidi za ndani kwa kawaida hujitokeza kwa kinyesi kilicho na damu bila maumivu, ilhali hemoroidi za nje zinaweza kutoa dalili chache au ikiwa zina thrombasi maumivu na uvimbe katika sehemu ya mkundu. Watu wengi hurejelea kimakosa dalili yoyote inayotokea karibu na sehemu ya rektamu ya mkundu kuwa "hemoroidi" na visababishi hatari vya dalili vinapaswa kutupiliwa mbali. Huku kisababishi halisi kikisalia kutojulikana, baadhi ya vipengele vinavyoongeza shinikizo la fumbatio la ndani, hasa kufungika kwa choo, vinaaminika kuchangia ukuaji wa hemoroidi.
Matibabu ya mwanzo ya maradhi madogo hadi yale ya kawaida huwa na ongezeko la kula chakula kilicho na faiba, vinywaji ili kudumisha haidresheni, dawa za kutibu inflamesheni husaidia kwa maumivu, na mapumziko. Baadhi ya taratibu ndogo zinaweza kutekelezwa ikiwa dalili ni kali au hazistawi kwa mwelekeo wa kudhibiti usiobadilika. Upasuaji hutengewa wanaokosa kuonyesha mabadiliko. Hadi nusu ya idadi ya watu wanaweza kuwa na matatizo na hemoroidi kwa wakati fulani maishani mwao. Matokeo kwa kawaida huwa mema.
 Hemoroidi za ndani na za nje zinaweza kujitokeza vitofauti; hata hivyo, watu wengi wanaweza kuwa na zote mbili. Kuvuja damu kunakotosha kusababisha anemia ni nadra, na uvujaji wa damu unaohatarisha maisha ni nadra. Watu wengi wanaweza kuona haya wanapokumbana na tatizo na mara nyingi hutafuta matibabu tu wakati hali inapozidi.
Ikiwa hazina thrombasi, hemoroidi za nje zinaweza kusababisha matatizo machache. Hata hivyo, zinapokuwa na thrombasi, zinaweza kuwa na maumivu sana. Hata hivyo, maumivu haya huisha kwa muda wa siku 2 - 3 . Hata hivyo uvimbe unaweza kuchukua wiki chache kupotea. kishikizo cha ngozi kinaweza kubaki baada ya kupona. Ikiwa hemoroidi ni kubwa na zinasababisha madhara, zinaweza kusababisha mwasho wa ngozi iliyo karibu na pia kwa mkundu.
Hemoroidi za ndani kwa kawaida hujitokeza kwa uwekundu uliyo ng’aavu, bila maumivu kuvuja damu kwa rektamu wakati wa au kufuatia kusonga kwa utumbo. Damu hufunika kinyesi, hali inayoitwa kinyesi kilicho na damu, huwa kwa karatasi ya chooni, au hudodoka katika bakuli ya choo. Kinyesi chenyewe kwa kawaida huwa chenye rangi. Dalili zingine zinaweza kuwa ni pamoja na kutoka kwa ute, kuzungukia mkundu ikiwa utashuka kupitia mkundu, mwasho, na kutoweza kuzuia kinyesi. Hemoroidi za ndani kwa kawaida huwa na maumivu tu ikiwa zitakuwa na thrombasi au nekrotiki.
Kisababishi kamili cha hemoroidi hakijulikani. Baadhi ya vipengele vichangiapo ni pamoja na: Mazoea ya utumbo yasiyojirudia (kufungika kwa choo au kuhara), ukosefu wa mazoezi, visababishi vya lishe (chakula kilicho na kiwango cha chini cha faiba), ongezeko la shinikizo la ndani la fumbatio (uchovu unaoendelea kwa muda, asitisi, ukubwa wa ndani wa fumbatio, au ujauzito), jenetiki, kutokuwepo kwa vali katika vena ya hemoroidi, na kuongezeka kwa umri. Visababishi vingine vinayoaminiwa kuongeza hatari ni pamoja na unene, kuketi chini kwa muda mrefu, kikohozi kinachoendelea kwa muda na sakafu ya pelvisi kutofanya kazi. Hata hivyo, thibitisho la miungano hii, ni ya chini.
Wakati wa ujauzito, shinikizo kutoka mimba kwa fumbatio na ubadilishaji wa homoni hufanya mishipa ya hemoroidi kuwa kubwa. Kuzaa pia husabibisha ongezeko la shinikizo la ndani la fumbatio. Ni nadra kwa wanawake wajawazito kuhitaji matibabu ya upasuaji, kwa sababu dalili huisha baada ya kuzaa.
Mito ya hemoroidi ni sehemu ya anatomi ya kawaida ya binadamu na huwa maradhi inapopitia mabadiliko yasiyo ya kawaida. Kunayo mito tatu iliyo katika mfereji wa mkundu wa kawaida. Hii huwa pembeni mwa kushoto, utangulizi wa kulia, na sehemu za nyuma za kulia. Zimetengenezwa kwa mishipa ya damu inayoitwa sinasi, tishu unganishi na misuli nyororo bali si kwa ateri wala vena. Sinasi haziwi na tishu za misuli katika kuta zao zinazotofautisha kutoka kwa vena zake. Seti hii ya mishipa ya damu huitwa pleksasi ya hemoroidi.
Mito ya hemoroidi ni muhimu kwa kushikilia. Huchangia hadi asilimia 15–20% ya shinikizo la kufungika kwa mkundu wakati wa kupumzika na kukinga misuli ya spinkta ya mkundu wakati wa kupitisha kinyesi. Mtu anapoketi chini, shinikizo la ndani la fumbatio huongezeka, na mito ya hemoroidi kuongezeka kwa ukubwa ikisaidia kudumisha kufungika kwa mkundu. Inaaminika kuwa dalili za hemoroidi hutokea wakati miundo hii ya mishipa huteleza upande wa chini au wakati shinikizo la vena linaongezeka sana. Ongezeko la spinkta ya mkundu shinikizo pia linaweza kuhusishwa katika dalili za hemoroidi. Aina mbili za hemoroidi hutokea: Za ndani kutoka kwa pleksasi kubwa ya hemoroidi na za nje kutoka kwa pleksasi ndogo ya hemoroidi. mstari wa denteti Hugawanya sehemu zote mbili ya hemoroidi.
Hemoroidi hutambuliwa kwa uchunguzi wa kimwili. Uchunguzi wa kutazama mkundu na maeneo yaliyo karibu na mkundu unaweza kutambua hemoroidi za nje au zile zilizoshuka. uchunguzi wa rektamu unaweza kufanywa ili kutambua uwezekano wa tyuma, ya rektamu polipsisi, prosteti iliyo kubwa, au jipu. Uchunguzi huu unaweza kutofaulu bila utulizaji unaofaa kwa sababu ya maumivu ,Hata ingawa hemoroidi nyingi hazihusiani na maumivu. Udhibitishaji wa kutazama kwa hemoroidi za ndani unaweza kuhitaji anoskopu, kifaa cha bomba tupu kilicho na mwanga ulioshikishwa katika mwisho wa upande mmoja . Kunazo aina mbili za hemoroidi: Za nje na za ndani. Hizi zinatofautishwa na mahali zilipo kwa kuzingatia mstari wa denteti . Watu wengine wanaweza kuwa na aina zote mbili za dalili kwa wakati mmoja. Ikiwa maumivu yapo kuna uwezekano mkuu wa hali kuwa kupasuka kwa mkundu au hemoroidi ya nje kuliko ile ya ndani.
Hemoroidi za ndani ni zile ambazo huanza kutokea juu ya mstari wa denteti. Huwa zimefunikwa na kolamu ya epitheliumu ambayo haina maumivu risepta inayopitisha hisia. Ziliainishwa mwaka wa 1985 katika viwango vinne kwa kuzingatia kiwango cha prolapsi.
Hemoroidi za nje Ni zile zinazotokea chini ya denteti au mstari wa pektineti. Zimefunikwa kwa karibu na anodemu na kwa umbali na ngozi, zote huwa na hisia za maumivu na halijoto.
Shida nyingi za mkundu, zikiwa pamoja na kufa kwa mkundu, kupasuka kwa mkundu, jipu, saratani ya kolorekto, varisesi ya mkundu na mwasho wa mkundu huwa na dalili sawa na zinaweza kutambuliwa kimakosa kama hemoroidi. Kuvuja damu kwa rektamu kunaweza pia kusababishwa na saratani ya kolorektamu, kolitisi ikiwa ni pamoja na maradhi ya inflamesheni ya utumbo, maradhi ya divetikula, na anjeodisplasia. ikiwa kuna anemia, uwezekano wa visababishi vingine unapaswa kuchunguzwa.
Hali nyingine zinazosababisha vidonge vya mkunduni ni pamoja na: kishikizo cha ngozi, kuchunjuka kwa mkundu, prolapsi ya rektamu, polipsi na pupila ya mkundu iliyo kubwa. varisesi ya rektamu ya mkundu kwa sababu ya ongezeko la pota hipatensheni (shinikizo la damu katika mfumo wa pota ya vena) unaweza kujitokeza sawa na hemoroidi lakini ni hali tofauti.
Baadhi ya vigezo vya kukinga vimependekezwa vikiwa ni pamoja na kutojikaza unapoenda haja kubwa, kuepukana na choo iliyofungika au kuhara kwa kula chakula kilicho na kiwango cha juu cha faiba na kunywa vinywaji vingi au kula nyongeza ya faiba, na kupata mazoezi ya yanayotosha. Kutumia muda mchache ukienda haja kubwa, kutosoma ukiwa chooni , na pia kupunguza uzito kwa wale ambao wana uzito ulio mwingi zaidi na kuepukana na uinuaji wa vitu vizito.
Matibabu ya kutunza huwa na lishe iliyo na faiba ya chakula, unywaji wa vinywaji ili kudumisha hidrasheni, madawa ya kuzuia inflamesheni yasiyo na steroidi (Dawa za kutibu inflamesheni), uogaji katika hali ya kuketi, na kupumzika. Ongezeko la ulaji wa faiba umeonyeshwa kuboresha matokeo, na hili linaweza kufanyika kwa kubadilisha chakula au kwa kula nyongeza ya faiba. Dhibitisho la faida kutokana na uogaji katika hali ya kukaa katika wakati wowote wa matibabu hata hivyo unakosekana. Ikiwa zitatumika zinapaswa kupimiwa kuwa hadi dakika 15 kwa kila wakatiI.
Wakati ajenti nyingi na sapozitorisi zinapatikana kwa matibabu ya hemoroidi, kunalo dhibitisho ndogo la kudhibitisha matumizi yake. Steroidi zilizo na ajenti hazipaswi kutumiwa kwa muda wa zaidi ya siku 14 zinaweza kusababisha kukonda kwa ngozi. Ajenti nyingi huwa ni pamoja na mchanganyiko wa viambato hai. Hivi vinaweza kuwa ni pamoja na: krimu kizuizi kama grisi au zinki oksidi, ajenti ya analijesikia kama vile lidokeni, na vasokonstrikta kama vileepinefirini. Flavonoidi faida zake haziaminiki na zinaweza kudhuru. Dalili kwa kawaida huisha kufuatia ujauzito; Kwa hivyo matibabu hucheleweshwa hadi baada ya kuzaa.
Baadhi ya taratibu zinaweza kutekelezwa ofisini. Ingawaje kwa kawaida huwa salama, madhara hatari kama vile sepsis ya kuzunguka mkundu yanaweza kutokea kwa nadra.
Baadhi ya mbinu za upasuaji zinaweza kutumiwa ikiwa udhibiti wa utunzaji na taratibu rahisi zitafeli. Matibabu yote ya upasuji huhusishwa na kiwango fulani cha athari zikiwa ni pamoja na kuvuja damu, maambukizi, msongo wa mkundu na kubakia kwa mkojo, kwa sababu ya kukaribiana kwa rektamu kwa neva zinazosafirishia kwa utumbo. Kunaweza pia kuwa na hatari ndogo ya kutoweza kuzuia kinyesi, hasa kile cha kiowevu, with rates reported between 0% and 28%.