hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Kikwata
Vikwata ni miti ya jenasi "Senegalia" katika familia Fabaceae yenye miiba iliyopinda na majani yenye sehemu nyingi. Zamani spishi hizi ziliainishwa katika jenasi "Acacia" lakini wanasayansi wamegawanya jenasi hii kwenye jenasi tano: "Acacia", "Vachellia", "Senegalia", "Acaciella" na "Mariosousa". Spishi za "Senegalia" zina miiba ilyopinda ambayo imetawanyika kwenye matawi. Miti hii inatokea maeneo kavu ya Afrika, Amerika, Asia na Australia.
Jiwe
Jiwe (wingi: mawe) ni kitu chochote kigumu kitokanacho ardhini, kama vipande vidogovidogo ambavyo vinatokana na kuvunjika au kumeguka kwa miamba. Hutengenezwa kwa madini mbalimbali yanapochanganyika kwa mvua na joto kali hukausha maji au hata pia mkandamizo.
Maporomoko ya maji
Maporomoko ya maji ni mahali ambako maji yanatelemka juu ya kona kwenye mtelemko na kuelekea chini. Kwa kawaida ni sehemu ya njia ya mto au kijito pale ambako maji yanatelemka juu ya ukingo wa mwamba. Lakini inaweza kutokea pia kwenye ukingo wa barafuto pale ambako maji ya myeyuko yanatelemka.
Maporomoko ya maji hutokea kwa kawaida katika sehemu za juu ya njia ya mto. Hapa mtelemko kwa jumla ni mkubwa zaidi na mwendo wa maji haraka zaidi. Kwa hiyo nguvu ya maji ni kubwa zaidi kiasi inaweza kuchimba lalio hadi imekuwa mfereji kama korongo mrefu.
Pale ambako mwendo wa maji ni juu ya mwamba mgumu mmomonyoko hutokea polepole tu. Pale yanapofikia mahali ambako mwamba mgumu wa juu unakwisha nguvu ya maji yakitelemka kwenye ukingo inachimba lalio ya chini.
Chini ya ukingo hutokea dimbwi yenye kizingia cha maji. Maji yanayozunguko humo pamoja na mawe na mchanga ndani yake yanasuguana kwenye ukuta wa mwamba. Kwa njia upeno au nusu pango hutokea. Kama kuna mwamba laini chini ya takaba ya mwamba mgumu wa juu upanuzi wa pango unaendelea haraka zaidi. Baada ya muda upeno unakatika na kuanguka.
Kwa njia hii ukingo wa maporomoko unarudi nyuma na kurudisha njia ya korongo nyuma. Kasi ya harakati inategemea na tabia za mwamba unaopatikana. Kuna maporomoko yanayorudi nyuma mita na nusu kila mwaka.
Baada ya muda wa kutosha (wakati mwingine miaka mamillioni) nguvu ya maji umeondoa mwamba wa kutosha hali hakuna maporomoko tena na ngazi katika njia imekuwa mtelemko tu.
Kipimo cha Beaufort
Kipimo cha Beaufort (ing. Beaufort scale) ni mfumo wa kupima kasi ya upepo. Msingi wake si kipimo kamili cha mwendo wa upepo bali kutazama matokeo ya upepo katika mazingira. Mfumo huu hutumiwa zaidi duniani ulianzshwa mnamo 1805 na MWingereza Francis Beaufort.
Kuna ngazi 12 halafu ngazi ya "sifuri" kama hakuna upepo kabisa.
Uchafuzi wa hewa
Uchafuzi wa hewa ni uingizaji wa mata yenye madhara kwa uhai katika hewa inayozingira dunia, hata kusababisha maradhi, vifo na uharibifu wa aina mbalimbali kwa binadamu na viumbe hai vingine, vikiwa pamoja na mazao.
Vyanzo vyake hujumuishwa na vyombo vya moto, viwanda vya kuvuna umeme, viwanda vingine na shughuli za kila siku za nyumbani.
Kwa namna ya pekee uchafuzi huo umefanyika na kuathiri Ulaya, Amerika na maeneo mengi ya Asia.
Uchafuzi wa hewa ni mbaya zaidi mijini ambako umesababisha ongezeko kubwa la madhara ya kupumua kwa wakazi wengi sana.
Kadiri ya ripoti ya mwaka 2014 ya WHO, mwaka 2012 uchafuzi ulisababisha vifo vya watu milioni 7 duniani kote.
Uchafuzi wa bahari
Uchafuzi wa bahari ni hali inayotokana na shughuli mbalimbali zinazohatarisha mazingira ya bahari.
Shughuli hizi mara nyingi hutokana na binadamu mwenyewe, katika hali ya kujitafutia riziki za kila siku, hususani katika kipindi hiki cha ukuaji wa teknolojia za viwanda, na mara nyingi huwa ni za uvuvi baharini pamoja na zile ambazo hufanyika karibu au pembezoni mwa bahari husika.
Bahari za dunia kwa karne nyingi zimeonekana kuwa sehemu mahususi za kutupia taka. Hivyo sasa imepelekea kwa wingi kiasi kikubwa cha uchafu kimezidi kuwa kingi sana, mpaka hupelekea athari katika bahari kuu kwa viumbe wanaoishi ndani yake.
Uchafuzi huu wa bahari kwa kiasi kikubwa huonekana katika fukwe za bahari kuu ambazo hupokea kila aina ya uchafu unaotokana na shughuli za binadamu.
Bahari hizo ni kama vile:
Vyanzo ambavyo mara nyingi huhusishwa na utupaji wa taka ni kama vile, mito iliyo na maji machafu ambayo huelekea baharini, kutokana na uchafuzi wa hali ya hewa ambao hupelekea bahari kuchafuka. Hivyo mito hii inayoelekea baharini mara nyingi hubeba vitu kama vile: maji taka, mbolea na sumu za wadudu, uchafu kutoka katika migodi, mashamba ya chumvi;taka za nyuklia, viwanda vya chuma, kampuni za karatasi, visima vya mafuta, usafirishwaji wa mafuta, viwanda vya kusindika vyakula.
Kuongezeka Majangwa
Uharibifu misitu ,ufugaji wa ng'ombe na kilimo cha kupindukia vimekua vyanzo vikuu vya Kuongezeka Majangwa. Udongo unapokua mkavu,hwa huru kwa upepo ambao huuchana udongo wa juu na kuusambaratisha. Ardhi za vilimo mwanzo zilikua zikizalisha zimekua tasa na hupoteza mandhari zake. Kisha jangwa hutanuka na kuteka ardhi.
Muwati
Miwati ni miti ya jenasi "Acacia" katika familia Fabaceae iliyo na majani yenye sehemu nyingi, lakini vikonyo vya majani vya spishi nyingi vimekuwa vipana na vimebadili majani menyewe. Zamani jenasi hii ilikuwa na spishi takriban 1300 lakini wanasayansi wameigawanya kwenye jenasi tano sasa: "Acacia", "Vachellia", "Senegalia", "Acaciella" na "Mariosousa". Spishi za "Acacia" zinatofautiana na zile za jenasi "Vachellia", "Senegalia" na "Acaciella" kwa ukosa wa miiba (ghairi ya muwati kangaruu). Hazina mastipula (majani mawili madogo chini ya jani kuu) kama spishi za "Mariosousa". Kwa asili miti hii inatokea Australia lakini imewasilishwa katika mabara mengine.
Petro Regalado
Petro Regalado (kwa Kihispania San Pedro Regalado) (Valladolid, Hispania, 1390 – La Aguilera, 30 Machi 1456) alikuwa mtawa na padri aliyechangia urekebisho wa shirika lake la Kifransisko.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 13 Mei, ambapo maiti yake ilifukuliwa miaka 36 baada ya kifo chake ikaonekana haijaoza, ikazikwa mahali pa heshima zaidi.
Petro alizaliwa Valladolid, Hispania.
Familia yake ilikuwa tajiri na adilifu. Kisha kufiwa baba, alilelewa na mama tu.
Alipofikia umri wa miaka 10 aliomba kujiunga na Ndugu Wadogo Wakonventuali, akakubaliwa miaka 3 baadaye.
Mwaka 1404 akawa mmojawapo kati ya wafuasi wa kwanza wa Pedro de Villacreces, aliyeanzisha urekebisho wa Observansya nchini Hispania mwaka 1397.
Katika konventi mpya ya La Aguilera, Petro alikuta maisha ya upweke, sala na ufukara mkuu aliyoyatamani, akayaeneza kwa nguvu zote.
Mwaka 1415 akawa mhudumu wa konventi hiyo.
Mwaka 1422, kutokana na kifo cha Villacreces, Petro akawa kiongozi wa urekebisho hadi kifo chake.
Sifa zake za utakatifu zikazidi kuvuma, pia kutokana na miujiza mingi iliyosemekana kutokea.
Alitangazwa mwenye heri na Papa Innocent XI tarehe 11 Machi 1684, na mtakatifu na Papa Benedikto XIV tarehe 29 Juni 1746.
Yohane wa Dukla
Yohane wa Dukla (kwa Kipolandi Jan z Dukly) alikuwa mtawa na padri wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Polandi
Yohane alizaliwa Dukla, Polandi, mwaka 1414 akafariki mwaka 1484 huko Lviv, leo nchini Ukraina.
Ingawa alijiunga kwanza na Ndugu Wadogo Wakonventuali, baadaye akajiunga na urekebisho wa Observansya.
Hata baada ya kupofuka aliendelea kuandaa hotuba zake maarufu kwa kurudisha watu wengi kwenye Kanisa.
Mara baada ya kifo chake aliheshimiwa kama mtakatifu na miujiza mbalimbali ilisemekana kutokea kaburini pake.
Hatimaye, tarehe 10 Juni 1997, Papa Yohane Paulo II alimtangaza rasmi kuwa mtakatifu katika misa aliyoadhimisha huko Krosno, Poland, wakishiriki watu milioni 1 hivi. Sikukuu yake ni tarehe 28 Septemba.
Petro Baptista
Petro Baptista (kwa Kihispania San Pedro Bautista), alikuwa balozi wa Hispania nchini Japani, mkuu wa Ndugu Wadogo Pekupeku wamisionari huko, padri aliyehudumia wakoma, na hatimaye akawa kiongozi wa wafiadini 26 waliouawa msalabani tarehe 5 Februari 1597.
Alitangazwa na Papa Urban VIII kuwa mwenye heri tarehe 14 Septemba 1627, halafu Papa Pius IX akamtangaza mtakatifu tarehe 8 Juni 1862.
Sikukuu yake na ya wafiadini wenzake huadhimishwa kila mwaka tarehe 6 Februari.
Pizza
Pizza "(matamshi ya Kiitalia pid-za)" ni chakula chenye asili ya Italia kilichosambaa kote duniani. Ni kipande cha mkate bapa kinachofunikwa kwa mchuzi mnene wa nyanya na vipande vya jibini. Mara nyingi vipande vyembamba vya mboga mbalimbali, nyama au samaki vinaongezwa pamoja na jibini. Yote huokwa katika joko, jibini inayeyuka na kuunganisha sehemu nyingine za pizza.
Mwaka 2017 UNESCO imetangaza ufundi wa Wanapoli wa kupika pizza kuwa "urithi wa dunia".
Mtangulizi wa pizza, na pia chanzo cha jina lake, ni "pita" ya Kigiriki. Tangu milenia watu wa nchi za Mediteranea walitengeneza chakula cha moto kwa kuoka mkate bapa pamoja na majani, mafuta na jibini, pia nyama iliyosagwa. Hii "pita" ya Wagiriki inapatikana pia katika nchi jirani, kwa mfano Uturuki kwa jina "pide".
Pizza yenyewe ina chanzo chake katika mji wa Napoli (Italia kusini) wakati wa karne ya 19. Mwanzoni pizza ilisambaa kutoka Napoli hadi sehemu nyingine za Italia. Baadaye wahamiaji kutoka Italia walileta pizza hadi nchi walipohamia na hapo wenyeji wa nchi hizi walianza kupenda chakula hiki.
Hatua nyingine za usambazaji ilikuwa utengenezaji wake viwandani ambako pizza zinaandaliwa na kugandishwa katika chumba cha barafu. Kama chakula barafu huuzwa kupitia maduka yenye friza na kuokwa katika joko la nyumbani. Kutokana na wingi wa ladha na urahisi wa kuiweka mezani pizza barafu, namna hizi za pizza zinauzwa kwa wingi katika mazingira yenye maduka ya friza.
Kinyunga kinatenegezwa kwa kutumia unga wa ngano, maji, chumvi, hamira na mafuta kidogo. Kinyunga kinakaa kwa muda wa angalau saa 1, halafu kinatandikwa nyembamba sana. Hapa ndipo tofauti muhimu na aina za "pita". Kinyunga bapa hufunikwa ama kwa vipande vyembamba vya nyanya au mchuzi mnene wa nyanya uliopikwa pamoja na viungo kama vitunguu saumu na majani yenye ladha; nyanya hufunikwa kwa jibini iliyosagwa au iliyokatwa bapa nyembamba sana. Hapo ndipo pizza asilia inayowekwa katika joko na kuokwa kwa joto kubwa iwezekanavyo, mara nyingi sentigredi 400-500 kwa dakika chache tu.
Kuna namna nyingi kubadilisha na kuongeza ladha ya pizza kwa kuongeza viungo vingine juu na ndani ya kanda la jibini. Mara nyingi vipande vyembamba vya nyama kama soseji, samaki au wanyama wengine wa baharini, uyoga, mboga kama vitunguu, zaituni, pilipili, pilipili hoho na mengine vyatandikwa hapa. Hakuna vyakula visivyoweza kukatwa vyembamba na kutumiwa hapa.
Rojorojo ya nyanya (tomato sauce) husaidia kupigana na saratani. Rojorojo hii huwa na kiungo cha lycopene ambacho chasemekana pia kusaidia mwili usiwe wa kupata magonjwa kwa haraka.
Inapopikwa vizuri kwa kutumia mboga, proteini na mafuta mazuri, pizza husaidia mwili kukua vizuri na kupata lishe bora.
Fizi
Fizi ni wilaya ya kusini ya mkowa wa Kivu Kusini. Wilaya inajulikana sana ikiwa ni sehemu ambayo raïs Joseph Kabila aliko zaliwa. Na ndipo palipo hanzwa kundi la Mai-Mai. Lugha ya watu wa Fizi ni Kibembe, ao Ébembe.
Vinh Long
Vĩnh Long (thành phố Vĩnh Long) ni mji katika kusini ya Vietnam na makao makuu ya wilaya yenye jina hili. Idadi ya wakazi ni 147,039 ambao ni mchanganyiko wa Wavietnam, Wachina na Wakhmer. Mji uko ndani ya delta ya mto Mekong na usafiri mwingi ndani ya mji unafanywa kwenye njia za maji.
Kuna barabara no. 1 inayounganisha Vinh Long na Mji wa Ho Chi Minh.
Soko la Hisa
Soko la hisa (kwa Kiingereza "stock exchange") ni mahali pa biashara ya hisa za makampuni.
Mara nyingi "soko la hisa" lamaanisha taasisi au jengo ambako biashara hii inafanywa . Lakini jina hili laweza pia kumaanisha jumla ya biashara ya hisa katika nchi fulani au katika tawi la uchumi (ing. "share / stock market") kwa kujumlisha taasisi mbalimbali katika nchi au biashara kwa njia ya intaneti.Kwa jumla kuna masoko ya hisa 29 barani Afrika yanayohudumia nchi 38.
Kuna masoko ya hisa 2 ya kikanda ambayo ni:
Masoko ya hisa ya kwanza katika Afrika yaliundwa Misri (mwaka 1883), Afrika Kusini (mwaka 1887) na Moroko (1929).
Coca-Cola
Coca-Cola ni carbonated kinywaji laini kuuzwa katika maduka, migahawa, na mashine vending katika nchi zaidi ya 200 [1]. Ni zinazozalishwa na Kampuni ya Coca-Cola ya Atlanta, Georgia, na ni mara nyingi inajulikana tu kama Coke (kusajiliwa alama ya biashara ya Kampuni ya Coca-Cola nchini Marekani tangu 27 Machi 1944). Awali lengo kama dawa patent wakati ilikuwa zuliwa katika karne ya 19 na John Pemberton, Coca Cola-alikuwa kununuliwa na mfanyabiashara Asa Griggs Candler, ambaye aliongoza masoko mbinu Coke kwa utawala wake wa soko la dunia laini-kunywa katika karne ya 20 .
Kampuni inazalisha makini, ambayo ni kisha kuuzwa kwa bottlers leseni Coca-Cola duniani kote. Bottlers, ambao wanamiliki mikataba territorially kipekee na kampuni, kuzalisha bidhaa kumaliza katika makopo na chupa kutoka makini katika macho pamoja na maji yaliyochujwa na utamu. Bottlers kisha kuuza, kusambaza na biashara ya Coca-Cola kwa maduka ya rejareja na mashine vending. Bottlers hizo ni pamoja na Coca-Cola Enterprises, ambayo ni moja kubwa ya Coca-Cola bottler katika Amerika ya Kaskazini na Ulaya magharibi. Kampuni ya Coca-Cola pia anauza kujihusisha kwa chemchemi soda na migahawa kubwa na wasambazaji huduma ya chakula.
Kampuni ya Coca-Cola ina, katika tukio, ilianzisha vinywaji cola nyingine chini ya jina brand Coke. Ya kawaida ya hawa ni Diet Coke, pamoja na watu wengine ikiwa ni pamoja na Caffeine-Free Coca-Cola, Diet Coke Caffeine-Free, Coca-Cola Cherry, Coca-Cola Zero, Coca-Cola Vanilla, na matoleo maalum na limao, ndimu au kahawa.
Kulingana na bora Interbrand la bidhaa ya kimataifa 2011, Coca-Cola ilikuwa duniani zenye thamani ya bidhaa.
Watengwa
Watengwa ni kundi la muziki kutoka Arusha, Tanzania. Kundi hili lilianzishwa mnamo mwaka 1999 
katika eneo linaloitwa Kijenge Juu. Kundi hili ni maarufu kwa aina ya muziki wao wa Hard Hip Hop,
Ragga, Reggae, African Culture nchini Tanzania na pia inasemekana kuwa ni kundi linalobeba wasanii
wengi kuliko kundi lolote la hip hop Afrika.
Kundi hili linafanya muziki unaogusa maisha na harakati za wanajamii na wanamuziki pia. Watengwa ni JCB Makalla, Chindo aka Umbwa Mzee, Donnie, Alwatan Kwelle, Daz Naledge, Chabba, Ghost, Kekuu, 
D Wee, Lau, Mathieu, Ghetto Queen, Chaca, Yuzzo na wengine wataendelea kujatwa
Iliandikwa ilikuwa albamu ya kwanza ya watengwa iliyosikika sana kwa washabiki, albamu hii 
ilitengenezwa chini ya studio za Watengwa records ikiwa na wimbo maarufu 'Nawaza' ambao 
ulimuhusisha Chindo Man. Wimbo wa JCB, 'Nimefurahishwa' nao pia ulifanya vizuri kwenye redio
na kuwatambulisha JCB na Chindo Man kama vinara wa kundi hili. Nyimbo nyingine zilikuwa ni
'Back 2 The Suwa', Taarifa Ya Habari JCB akimshirikisha Chaca, Ukiskia Paa Vol Part 1, Iliandikwa na nyinginezo.
Hii ni albamu ya pili kutoka katika kundi la Watengwa. Albamu hii pia ilikamilishwa chini ya
Studio za Watengwa. Full ile Laana ilifanya vizuri zaidi kuliko albamu iliyotangulia na kufanya
watengwa wajulikane zaidi na zaidi. Ndani ya albamu hii kulikuwa na nyimbo kama 'Sio Lazima', 
'Mwafrika','Hatujaja Kujaribu' na Full ile Laana' ambazo zilifanya vizuri ndani ya Arusha na 
kupelekea kundi hili kuwa kundi maarufu kuliko yote Arusha.
Hii ni albamu ya tatu kutoka katika kundi hili. Albamu hii ilibeba nyimbo kama 'Jicho la Tatu',
'Pigo Takatifu', na Taxi.
Lucas Cranach Mzee
Lucas Cranach Mzee ("tamka: "Lukas Kranakh""; 1472–16 Oktoba 1553) alikuwa mchoraji na mkata nakhshi Mjerumani. Anaitwa "Mzee" kwa kusudi la kumtofautisha na mwanawe msanii mwenye jina lilelile anayejulikana kama "Lucas Cranach Kijana".
Alizaliwa katika mji mdogo wa Kronach katika eneo la Frankonia, Bavaria. Babake Hans alikuwa mchoraji pia lakini hakuna habari zaidi juu yake. Lucas alijiita kufuatana na mji Kronach alikozaliwa kwa umbo la kilatini "Cranach". Baada ya kujifunza uchoraji -labda kwa babake- alienda kwenye safari ya ufundistadi iliyokuwa kawaida kwa fundi kijana siku zile kuzunguka nchini na kujifunza mbinu mpya mahali mbalimbali.Kazi zake za kwanza zinajulikana kutoka kipindi alipokaa mjini Vienna.
Mwaka 1505 alipewa ajira kama mchoraji rasmi kwenye ikulu ya mtawala Frederik III wa Saksonia mjini Wittenberg. Kazi yake ilikuwa hasa kuchora taswira kwa ajili ya makanisa na maboma ya Saksonia. Pamoja na hayo alianza kuchapisha pia michoro kwa njia ya utiaji nakshi au mihuri ya mbao na kuiuza.
Mwaka 1508 mtawala wake alimpa haki ya kutumia nembo ya binafsi iliyokuwa nyoka mwenye mabawa anayeshika pete mdomoni.Kutokana na ubora wa kazi yake mtawala Frederik III alimtuma Lucas kwenda kwenda Uholanzi alipochora taswira za Kaisari Maxilimilian I na mwanawe aiyemfuata baadaye kama Kaisari Karolo V.
Mnammo 1512 alimwoa Barbara Brengebier († 25. Dezember 1540) akaza naye wavulana 2 na mabinti 3. Pamoja na kazi yake ya kisanii alitumia mapato yake kuanzisha pia miradi mbalimbali kama hoteli na maduka la madawa, vitabu, karatasi na mengine. Mara kadhaa alichaguliwa kama mtunza hazina na baadaye pia kama meya wa manisipaa ya Wittenberg.
Hapo Wittenberg alikuwa karibu na vyanzo vya matengenezo ya kiprotestanti akawa rafiki wa Martin Luther na Philipp Melanchthon. Pamoja na mkewe alikuwa shahidi kwenye arusi ya Martin Luther na Katharina wa Bora.
Lucas Cranach Mzee aliendelea kuwa kati ya wachoraji mashuhuri wa Ujerumani na Ulaya wa karne yake. Sehemu kubwa ya taswira zake ni picha za watu hasa watawala lakini pia watu raia. Kutokana na picha zake tunajua uso wa Martin Luther na watu wengine wa wakati wake. 
Alichora pia picha za Biblia na baada ya kufahamiana na Luther taswira mbalimbali zilizotangaza ujumbe wa kipotestanti. Hata hivyo aliendelea kupokea wateja wakatoliki wlaiotaka picha yao kutoka mkono wake.
Aina nyingine za picha ni michoro na taswira zinasimulia hadithi za Waroma wa Kale jinsi ilivyokuwa kawaida wakati ule wa renaissance. Hapa alichora mara kwa mara mabinti uchi kufuatana na mifao wa wasanii wa Italia.
Cranach alisimamia karahana kubwa penye wachoraji wengine. Mara nyingi alianzisha picha akikazia muundo wa taswira na kuwaachia watu wengine kujaza rangi na sehemu za kando za picha.
Lucas Cranach Mzee aliaga dunia 16 Oktoba 1553 mjini Weimar, Ujerumani. Nyumba yake iko hadi leo kwenye uwanja wa soko wa mji.
Zaynab Matitu Vulu
Zaynab Matitu Vulu (amezaliwa mnamo mwaka 1969) katika kijiji cha Mlongazi wilayani Kisarawe mkoani Pwani ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa mwaka 2015 – 2020.
Novak Djokovich
Novak Djokovich (22 Mei 1987, Belgrad; Kiserbia: Новак Ђоковић, "Novak Đoković") ni mchezaji wa tenisi kutoka Serbia. Alishinda mashindano matano ya Grand Slam. Mwaka 2012 Djokovich alikuwa mchezaji bora duniani kwenye orodha ya ATP.
MESSENGER
MESSENGER ("kifupi cha MErcury Surface, Space ENvironment, GEochemistry and Ranging, yaani uso, anga, mazingira, kemia na umbali wa Utaridi)" ilikuwa chombo cha angani kutoka nchini Marekani chenye kazi ya kuzunguka sayari Utaridi na kukusanya data juu yake. 
Kiliingia katika obiti ya sayari hii tarehe 18 Machi 2011 kikaendelea kutekeleza kazi zake hadi kuanguka kwenye uso wa sayari tarehe 30 Aprili 2015.
MESSENGER ilipelekwa angani tarehe 3 Agosti 2004 kutoka Cape Canaveral.
Njia ya chombo cha angani haikuelekea moja kwa moja kwenda Utaridi kwa sababu hii ingehitaji fueli nyingi mno. Kwa hiyo MESSENGER ilizunguka jua na sayari mbalimbali mara kadhaa hadi kufikia umbali na Utaridi ambako ilishikwa na graviti ya sayari katika njia imara.
Kwa ujumla MESSENGER ilielea kilomita bilioni 8 hadi kufikia njia yake ya kuzunguka sayari ya Utaridi. Kwa kusudi la kupunguza matumizi ya fueli chombo kilipita karibu kwenye sayari za Dunia (2 Agosti 2005) na Zuhura (5 Juni 2007) hadi kukaribia Utaridi mara ya kwanza 14 Januari 2008. Halafu ilipita Utaridi mara tatu kwenye njia ambako graviti ya sayari inachelewesha mwendo wa chombo cha angani yaani mpito wa "swing-by".
Tarehe 18 Machi 2011 MESSENGER iliifikia njia imara ya kuzunguka Utaridi. Baadaye ilipangwa kuzunguka sayari yake kwenye kimo cha kilomita 200 hadi 15,000 kwa muda wa mwaka moja. Mwaka 2015 ilianguka kwa uso wa Utaridi baada ya kuishia fueli yake.
Roger Federer
Roger Federer (8 Agosti 1981, Basel; "tamka: rod-jer fe-de-rer") ni mchezaji tenisi kutoka Uswisi. Federer alishinda mashindano 17 ya grand slam akaongoza mara nne orodha ya wachezaji bora duniani. Federer anatazamiwa na wabingwa wa tenisi kuwa kati ya wachezi bora kabisa katika historia ya michezo hii..
Chombo cha angani
Chombo cha angani ni chombo kwa ajili ya kusafiri katika Anga-nje ya dunia yetu.
Vyombo vya anga vinaundwa kwa kazi nyingi pamoja na mawasiliano, kubeba vifaa vya kutazama dunia au hali ya hewa, kufanyia utafiti sayari nyingine au kusafirisha watu na mizigo.
Vyombo vingine vinaingia kwa muda mfupi tu juu ya angahewa bila kumaliza mzingo wa dunia. Vingine vinazunguka kwenye mzingo kwa muda mrefu hata miaka.
Chombo cha angani cha kwanza kilikuwa Sputnik 1 kilichorushwa na Umoja wa Kisovyeti mwaka 1957 na kuzunguka dunia kwa miezi 3. Kilifuatwa na chombo cha Marekani "Explorer 1" mwaka 1958.
Mtu wa kwanza kwenye anga la nje alikuwa Mrusi Yuri Gagarin aliyerushwa na Umoja wa Kisovyeti kwa chombo cha Vostok 1 tarehe 12 Aprili 1961 na kumaliza mzingo mmoja wa dunia.
Marekani ilifuata tarehe 5 Mei 1961 kwa kumpeleka mwanaanga Alan Shepard nje ya angahewa lakini bila kumaliza mzingo kamili. Mnamo Februari 1963 Mmarekani John Glenn alifaulu kutimiza mizingo 3 ya dunia.
Marekani iliendelea kuandaa safari ya kufika mwezini na kuwafikisha wanaanga Neil Armstrong na Buzz Aldrin mwezini tarehe 20 Julai 1969 kwa kutumia chombo Apollo 11.
Ilhali maandalizi ya safari za kupeleka watu anga-nje ni ghali sana bila kuleta faida kubwa kiuchumi au kisayansi, kuna mamia ya vyombo vya anga vinavyozunguka dunia na kutekeleza kazi muhimu. Hivi huitwa pia satelaiti zikifuata mwendo wa kudumu wa kuzunguka dunia au kukaa mahali pamoja angani juu ya uso wa dunia. Utabiri wa hali ya hewa hutegemea data na picha kutoka vyomboanga. Sehemu ya majadiliano kwa simu na sehemu kubwa ya picha za televisheni hupitia satelaiti, na vilevile data za teknolojia kama GPS.
Vyomboanga vingine kama vipimaanga vinapewa kazi ya upelelezi angani hasa kukaribia sayari, kukusanya data zao na kuzituma duniani. Habari nyingi juu ya sayari za mfumo wa jua letu zimepatikana kutokana na upimaji uliotekelezwa na vipimaanga hivi.
‎
Voyager 1
Voyager 1 ni chombo cha angani kilichorushwa mwaka 1977 na shirika la NASA nchini Marekani kwa kusudi la kupeleleza anga katika mfumo wa jua letu hadi anga-nje kati ya nyota. Inaendelea kufanya kazi na kutuma data inayokusanya kwa kutumia vyombo vya upimaji ndani yake.
Voyager 1 ni chombo cha kutengenezwa na binadamu kilichofikia umbali mkubwa na dunia yaani 123.5 vizio astronomia vinavyolingana na kilomita bilioni 18.35; nuru ya jua inahitaji zadi ya masaa 17 kufikia voyager 1 (hali ya Desemba 2012).
Mwaka 2012 ilitembea nje ya mzingo wa Pluto katika kanda ya heliosheath penye mata ya mwisho inayoshikwa na graviti ya jua ikiandaa kuondoka katika mfumo wa jua letu kabisa na kuingia anga kati ya nyota.
Voyager 1 ilipita karibu na sayari za Jupiter na Saturn na kupiga picha za sayari hizi na miezi yao. Inaendelea kupima mnururisho uliopo angani na kutuma data duniani. Inachukua nguvu yake kutoka beteri zenye Plutoni nururifu zinazopangwa kutoa umeme hadi mwaka 2020.
Voyager 1 imeshapita katika Ukanda wa Kuiper ikieleka sasa kwenda wingu la Oort. Imeshapita eneo la heliosferi.
Voyager 1 inaendelea huko gizani na mwezi wa Februari 2017 ilifika umbali wa km bilioni 20.6 au vizio astronomia (umbali kati ya jua na dunia) 138. Bado inatuma data kuhusu uga sumaku ya jua. Watafiti kutoka Ugiriki (Dialynas Kostas na wengine) walitumia data zake pamoja na Voyager 2 na Cassini kusema kumbe heliosferi ina umbo la tufe bila mkia mkubwa jinsi iliyoaminiwa awali.
Mkesha (Modulatricidae)
Mikesha wa familia ya Modulatricidae ni spishi tatu zilizowekwa pamoja kwa muda katika familia yao. Zamani ziliainishwa katika Timaliidae, Pycnonotidae, Turdidae na Muscicapidae lakini utafiti wa hivi karibuni imeonyesha kwamba spishi hizi zina asili ya zamani sana. Wana mnasaba na ndegesukari. Ndege hawa wanafanana na mikesha wengine bila rangi kali. Mgongo una rangi ya kahawa au kijivucheusi na chini ina rangi ya kijivu isiyoiva na madoa meusi. Hawa ni ndege wa misitu ya Afrika. Hula wadudu na pengine beri. Hujenga tago lao kwa umbo wa kikombe katika mti au kichaka au ardhini (mkesha kidari-kijivu). Jike huyataga mayai 2-4.
LUBILOSA
LUBILOSA ilikuwa jina la mradi wa uchunguzi ambao ulikusudia kuendeleza kibadala cha kibiolojia kwa udhibiti wa kikemikali wa nzige. Jina hili ni akronimi ya jina la mradi kwa Kifaransa: Lutte Biologique contre les Locustes et les Sauteriaux (udhibiti wa kibiolojia wa nzige na panzi). Wakati wa maisha yake ya miaka 13 (novemba 1989 hadi desemba 2002) mradi umetambulisha tenganisho la kuvu "Metarhizium" ambayo ina maambukizo mazuri dhidi nzige, na umepitia hatua zote zilizo lazima kwa kuendeleza dawa ya kibiolojia “Green Muscle” iliyo na viiniyoga (spora) vya kuvu hii ndani yake. Green Muscle ilizalishwa huko Afrika Kusini, lakini siku hizi inaonekana kama bidhaa hii imepotea kutoka sokoni. Kwa hivyo kampuni Eléphant Vert ya Uswisi  imetoa bidhaa nyingine inayoitwa "NOVACRID" na inayozalishwa katika Maroko. Dawa ya kufanana, “Green Guard”, inazalishwa huko Australia.
Metarhizium
"Metarhizium" ni jenasi ya kuvu entomopathojeni (kuvu zisababishazo magonjwa kwa wadudu) katika familia Clavicipitaceae. Tangu kuwadia kwa mihtasari ya jenetiki imewezekana kuweka kuvu hizi kwenye taksoni (aina) zao za kufaa. Nyingi sana zimetokea kuwa jinsi za kuvu za Ascomycota ambazo sina jinsia (anamorfi).
Namna tisa za zamani zimepewa hadhi ya spishi pamoja na "Metarhizium anisopliae" inayojulikana sana:
Spishi zilizofahamu tangu muda kama tofauti:
Teleomorfi za spishi za "Metarhizium" zinaonekana kuwa wana wa jenasi "Metacordyceps". "Metacordyceps taii" (kama "Cordyceps taii") imefafanua kama teleomorfi ya "Metarhizium taii", imefahamu badaye kuwa kisawe cha "M. anisopliae" var. "anisopliae", lakini ifafanua sasa kama kisawe cha "M. guizhouense".
Hakuna uhakika kuhusu swali kwamba spishi na namna nyingine za "Metarhizium" zina teleomorfi zao zenyewe. Inawezekana kwamba namna nyingi zimepoteza uwezo wa kuzaliana kwa kijinsia.
Kimaba (Chad)
Kimaba ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wamaba. Isichanganywe na lugha ya Kimaba izungumzwayo nchini Indonesia. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimaba imehesabiwa kuwa watu 296,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimaba iko katika kundi la Kinilotiki.
Metarhizium acridum
"Metarhizium acridum" ni jina jipya la kundi la matenganisho ya kuvu ambayo yanajuliwa kuwa na maambukizo dhidi spishi za pekee. Zamani spishi hii ilikuwa na hadhi ya namna katika "Metarhizium anisopliae" (var. "acridum"). Kabla ya hii matenganisho haya yalitambulishwa kama "M. flavoviride" au "Metarhizium sp." Yaunda kundi la matenganisho kutoka panzi na nzige ambayo yanafanana sana.
"M. acridum" inaambukiza takriban pekee panzi wa nusuoda Caelifera ya Orthoptera. Makundi kadhaa ya uchunguzi, k.m. mradi wa mataifa LUBILOSA , ambao umeendeleza dawa ya kibiolojia “Green Muscle”, yametambua na yameshughulikia changamoto za kifundi za matumizi ya udhibiti wa visumbufu kwa vijidudu, kujumuisha: uchaguzi wa matenganisho, uzalishaji kwa wingi na njia za matumizi (michanganyiko na mapulizaji). Kwa maneno mengine udhibiti wa wadudu unaegemea vipengele kama namba ya spora ipulizwayo juu ya wadudu, mchanganyiko na hali ya hewa. Michanganyiko katika mafuta inawezesha upulizaji wa spora za kuvu wakati wa hali kavu na inafalia upulizaji kwa mashine za kiwango kidogo sana zinazotumika kwa udhibiti wa nzige.
"M. acridum" inaambukiza panzi na nzige tu. Wanasayansi walitaka kujua kwa nini kimelea hiki ni mahususi kwa shabaha yake. Wanafikiri kwamba sababu ni ukosa wa jeni Mest1 katika "M. acridum". Utafiti wa wanasayansi wa Uchina ulijaribu shughuli ya jeni hii. Walikuwa wakitumia aina ya "M. robertsi" isiyo na jeni Mest1 ifanyayo kazi, wanasayansi waliona kwamba kuvu hii iliweza kuambukiza panzi na nzige tu kama "M. acridum" kabisa.
Sasa USDA inafikiria kuhusu uachiaji wa "M. acridum" katika MMA ya magharibi ili kudhibiti panzi na nyenje wa kienyeji.
Vitamini C
Vitamini C ni vitamini inayopatikana hasa katika matunda na majani mabichi. Kikemia ni aina ya asidi askobini na binadamu ni kati ya spishi chache ambazo haziwezi kutengeneza asidi hii mwilini. Kwa hiyi watu hutegemea chakula chenye kiwango cha vitamini hii.
Vitamini C ina kazhi muhimu katika mchakato wa kupona vidonda mwilini. Uhaba wake kwa muda mrefu unasababisha ugonjwa wa kiseyeseye (au hijabu). Kiseyeseye husababisha ufizi wa meno kuwa na vidonda na pia vidonda vingine mwilini kutopoa. Ugonjwa huu ulijulikana hasa wakati wa safari ndefu za baharini. Zamani haikujulikana chanzo chake kilikuwa nini; meli na jahazi zilibeba tu unga wa mkate au mchele kama chakula kilichoongezwa kwa nyama kavu au samaki kutoka baharini lakini matunda hayakuwa kawaida. Mabaharia wengi waligonjeka na kufa. Katika karne ya 19 mabaharia walitambua ya kwamba akiba ndogo ya malimau inaweza kuokoa watu kama wanakunjwa kijiko cha maji ya limau kila baada ya siku kadhaa.
Mwaka 1928 vitamini C iligundiuliwa pia kikemia na tangu 1928 ilithibitishwa kuwa inasmimamisha kiseyeseye.
Mahitaji ya mwili hukadiriwa kuwa miligramu 60-100 kwa siku; kiwango hiki kinapatikana kwa njia ya chakula cha kawaida.
Matunda kama limau, chungwa na balungi ni vyanzo bora vya vitamini C. Kwa jumla karibu matunda yote yenye ladha ya kichungu ni chanzo chake.
Kuna pia aina za nyama na samaki zinazopeleka vitamini C mwilini. Hapo ndipo sababu ya kwamba Waeskimo hawakuwa na kiseyeseye ingawa zamani waliishi bila matunda kwa miezi mingi lakini walikula samaki bichi.
Kupika chakula kwa muda mrefu kunaharibu asidi ya vitamini C.
Vitamini
Vitamini ni kirutubishi kinachohitajika na mwili kwa kujenga afya yake. Kwa lugha nyingine kampaundi ogania zilizo lazima kwa shughuli za mwili lakini haziwezi kutengenezwa na mwili mwenyewe hivyo ni lazima kuzipata kupitia chakula. Vitamini inaitwa mara nyingi kwa herufi kama vitamini A, vitamini B, vitamini C na kadhalika. Vitamini C hupatikana hasa kwenye matunda kama limau au chungwa.
Vitamini hutofautiana kati ya viumbe maana kama kemikali huitwa "vitamini" inategemea kama kiumbe fulani anaweza kutengeza kemikali hii ndani ya mwili wake au la. Kwa mfano vitamini C ni asidi askobini na wanyama wengi wanaitengeneza ndani ya miili yao; lakini sehemu ya mamalia hasa nyani wakubwa (primates) pamoja na binmadamu hawawezi kuitengeneza hivyo wanahitaji chakula chenye asidi hii.
Viumbe wanaweza kuishi bila matata wakikosa vitamini kwa muda mfupi lakini uhaba wa muda mrefu unaleta magonjwa.
Leo hii vitamini nyingi kwa mahitaji ya binadamu hutengenezwa viwandani na kupatikana kama vidonge.
-->
Cassini–Huygens
Cassini–Huygens ni chombo cha angani kilichotumwa na NASA na ESA kufanya utafiti wa sayari Zohali (Saturnus) na miezi yake hasa Titan. Chombo kina sehemu mbili:
Cassini-Huygens imepewa jina kutokana na wataalamu wawili. Hao ni wanaastronomia Mwitalia Giovanni Domenico Cassini na Mholanzi Christiaan Huygens waliokuwa watu wa kwanza kuifanyia Zohali utafiti katika historia. Chombo kilirushwa angani 15 Oktoba 1997 kikafikia Njia mzingo ya Zohali 1 Julai 2004.
Sehemu ya Huygens iliachana na Cassini na kufika usoni wa Titan 14 Januari 2005 ambao iliweza kutuma data kwa dakika 72. Data hizi zilihusu hasa angahewa ya mwezi huu na mchanganyiko wa elementi za kikemia ndani yake, halijoto na halihewa yake.
Cassini inaendelea kuzunguka sayari na miezi yake. Mwaka 2012 ilituma picha za kwanza za mito nje ya dunia yetu iliyotambuliwa kwenye mwezi Titan. Maziwa na mito ya Titan ni ya methani na hidrokaboni nyingine zinazotokea duniani kama gesi lakini kwenye baridi ya Titan hupatikana kama kiowevu. Cassini ilipiga picha za mto menye urefu wa kilomita 400.
Nishati ya injini ya Cassini inakwisha mwezi wa Septemba 2017. Hapo ilipangiwa kuangusha chomboanga hiki katika angahewa ya Zohali itakapoungua motoni kama kimondo. Kuanzia 26 Aprili 2017 hadi 15 Septemba Cassini inazunguka sayari mara 22 ikipita kwenye pete za Zohali hadi tabaka za juu za angahewa na kukusanya data nyingi iwezekanavyo zinazotumwa duniani.
Methani
Methani ni kampaundi ya kikemia katika kundi la hidrokaboni yenye fomula CH maanake molekuli yake ina atomi 1 ya kaboni na atomi 4 za hidrojeni. Huhesabiwa kati ya alkani ikiwa ni sehemu kubwa ya mchanganyiko wa kawaida ya gesi asilia. Kwa halijoto ya kawaida duniani inatokea kwa umbo la gesi isiyo na herufi wala rangi. Ina nishati nyingi ndani yake inayotumiwa kwa njia ya mitambo. Asili yake iko katika mchakato wa kuoza kwa mimea na dutu ogania kwa hiyo ni fueli kisukuu.
Methani hutazamiwa kati ya gesi za kupandisha halijoto duniani kali zaidi kuliko dioksidi kabonia. Kiwango chake katika angahewa kimezidi upanda tangu upimaji ulianza.
Methani inawaka haraka kwa hiyo hutumiwa katika maabara kama chanzo cha joto. Katika viwanda vya kutengeneza umeme huchomwa kwa kusudi la kuendesha rafadha za umeme. Katika miji mikubwa hupelekwa kwa mabomba hadi nyumba za watu kwa upishi na kupasha moto nyumba.
Katika miaka ya nyuma kulikuwa pia na majaribio ya kuitumia kama fuele ya kuendesha magari.
Kwa kusudi la kuisafirisha na kuitunza mara nyingi inapashwa baridi na kutunzwa kama kiowevu katika vyupa imara vya feleji au tenki kubwa. Katika hali ya kiowevu inachukua nafasi ndogo tu kuliko gesi.
Methani hupatikana kwa mbinu mbalimbali za kikemia lakini wka kawaida inatokea wakati wa kuchemsha petroliamu katika kiwanda cha kusafisha mafuta.
Titan (Zohali)
Titan (Gir.: "Τῑτάν") ni mmoja ya miezi ya sayari Zohali (Saturnus). Kipenyo chake kwenye ikweta ni kilomita 5,150 km na inatembea kwenye mzingo mwenye umbali wa kilomita 1,221,865 km kutoka Zohali. Titan ilitambuliwa mwaka 1655 na mwanaastronomia Christiaan Huygens kwa kutumia noja ya darubini za kwanza iliyoboreshwa.
Titan ni mwezi mkubwa wa Zohali na mwezi mkubwa wa pili katika mfumo wa jua letu. Hata ni kubwa kuliko sayari Utaridi. Pamoja na dunia yetu ni mahali pa pekee penye angahewa nzito ya gesi. Lakini haifai kwa binadamu kwa sababu ni baridi sana na gesi zake ni nitrojeni pamoja na hidrokaboni kama methani. Pamoja na dunia yeti ni pia mahali pa pekee katika mfumo wa jua letu penye maziwa na mito lakini hii si ya maji bali na methani kiowevu.
Zamani Titani ilikadiriwa kuwa mwezi mkubwa katika mfumo wa jua. Lakini safari ya Voyager 1 ilipita Titan mwaka 1979 na vipimo vya kipimaanga hiki vilionyesha ya kwamba uso wa Titan inafichwa chini ya angahewa nzito lenye unene wa kilomita 900 km. Kwa hiyo imejulikana ya kwamba Ganymedi mwezi wa Mshtarii ni mkubwa zaidi.
Ikiwa Titani ni kubwa kushinda Utaridi inajulikana ya kwamba masi yake ni ndogo. Kwa hiyo inaaminiwa ya kwamba mwili wake ni hasa barafu ya maji. Hata uso wa mwezi ni hasa barafu ya maji ambayo ni imara kama mwamba kutokana na baridi kali ya 180 C° usoni mwake. Chini ya ganda imara hili kuna uwezekano wa kuwa na bahari ya maji.
Kiini cha Titan ni silikati na metali. Graviti ya Titan ni ndogo; mtu anayeweza kuruka mita 1 juu ya udo wa dunia angeweza kuruka mita 7 juu ya uso wa Titan.
Titan ina mzingo wa siku 15 na masaa 22 ikizunguka sayari yake Zohali mara moja. Muda huu unalingana na mzuguko wa Zohali kwenye mhimili wake au muda wa siku 1 ya Zohali.
Mzingo wa Titan unafanana na duara ingawa si duara kamili.
1 Julai 2004 chombo cha angani Cassini–Huygens iliingia katika mzingo wake kuzunguka Zohali. Sehemu ya Huygens iliachana na Cassini na kufika usoni wa Titan 14 Januari 2005 ambako iliweza kutuma data kwa dakika 72. Data hizi zilihusu hasa angahewa ya mwezi huu na kuwepo kwa viowevu. Cassini inaendelea kuzunguka Tita na Tohali pamoja na miezi mingine ya Zohali. Cassini ilithebisha kuwepo kwa maziwa makubwa ya hidrokaboni karibu na ncha ya kaskazini. Ziwa kubwa lenye eneo kama Bahari ya Kaspi duniani ilipewa jina la Kraken Mare.
Christiaan Huygens
Christiaan Huygens (14 Aprili 1629 – 8 Julai 1695) alikuwa mtaalamu wa fizikia, hisabati na astronomia kutoka nchini Uholanzi aliyezaliwa mjini Den Haag.
Alizaliwa kama mtoto wa Constantijn Huygens aliyekuwa mshairi mashuhuri wa Uholanzi. Hivyo kupitia babake alipata kujua watu maarufu kama vile Rembrandt, Peter Paul Rubens na René Descartes. Alipokuwa mdogo alifundishwa na baba akaendelea kusoma sheria kwenye chuo kikuu cha Leiden baadaye akahamia masomo ya hisabati na sayansi.
Alikuwa kati ya watu wa kwanza waliofikiri ya kwamba nuru ina tabia ya wimbi. Kutokana na nadharia yake juu ya tabia za nuru aliweza kuboresha umbo la lenzi. Mwaka 1655 alitengeneza darubini iliyoboreshwa na kuchungulia sayari ya Zohali (Saturnus). Alitambua mwezi wa Titan na mwaka uliofuata aliweza kutangaza ya kwamba bangili za Zohali zinafanywa kwa miamba. 
Alibuni pia saa makini kushinda saa nyingine za wakati wake.
Chombo cha angani Cassini–Huygens kimepokea jina lake kwa heshima ya Huygens pamoja na Mwitalia Giovanni Domenico Cassini.
Golf
Golf ni mchezo ambako mchezaji anapiga mpira mdogo kwenye uwanja mkubwa kwa kutumia mafimbo ya pekee akilenga kufikisha mpira katika mashimo yanayofuatana. Sheria ya kimsingi inasema: "Mchezaji anafikisha mpira kutoka chanzo hadi kufikia shimoni kwa pigo moja au mapigo yanayofuatana."
Uwanja wa golf kwa kawaida ni eneo kubwa inayoweza kufikia hektari 60 hadi 80. Sehemu kubwa ya eneo linafunikwa na manyasi na miti. Uwanja kamili huwa na mashimo 18, uwanja mdogo na mashimo 9.
Kuanzia chanzo kinachoitwa "tee" mchezaji anaelekea mashimo ya uwanja kwa utaratibu wake; maana anahitaji kufika kwanza shimo na. 1, halafu na. 2 na kadhalika. Lengo ni kufikisha mpira shimoni kwa mapigo machache iwezekanavyo. Idadi ya mapigo inaandikwa na kulinganishwa baadaye kwa kusudi la kumpata mshindi kati ya wachezaji wanaomaliza mashimo yote.
Golf huchezwa na mtu pekee yake kwa mazoezi, na wachezaji wawili kati yao au na timu za wachezaji.
Kulingana na umbali wa shimo na ugumu wa eneo mchezaji ana chaguo kati ya mafimbo mbalimbali. Kwa pigo la mbali atatumia fimbo lenye kichwa kizito kinachorusha mpira hewani kuelekea shimo. Akikaribia atatumia kichwa chepesi zaidi kinachoitwa "putter" na kusukuma mpira juu ya ardhi au manyasi kuelekea shimoni
Mchezaji anaruhusiwa kutumia mafimbo hadi 14 tofauti kwa mchezo wake. Wanatofautisha "ubao", "chuma" na "putter".
Kuna mashindano kadhaa maarufu na hapo hushiriki hasa wachezaji wanaocheza kikazi. Mashindano haya huitwa "majors".
GDO
Silabi mwambatano
silabi ni kipashio cha utamkaji na mfonimu.
silabi ni fungu la sauti/fonimu kinachotamkika kwa pamoja na kwa mara moja. mfano katika neno kaka ni mafungu mawili; ba na ba
Slothi
Slothi (kutoka Kiing.: sloth) ni mamalia wa ukubwa wa kawaida wa familia Megalonychidae (slothi wenye vidole viwili) na Bradypodidae (slothi wenye vidole vitatu) wanaoainisha katika spishi sita. Wao ni wanachama wa oda Pilosa na kwa hivyo huwa uhusiano na armadilo na wala-sisimizi walio na kucha sawa na za slothi. Slothi wanaoishi sasa huishi mitini mwa misitu mizito ya Amerika ya Kati na Kusini, na hujulikana kwa kusonga polepole, kwa hivyo walipewa jina la slothi ambalo kwa Kiingereza lina maana ya "mvivu".
Nusuoda ya kitaksonomia ya slothi ni Folivora, wakati mwingine anaitwa Phyllophaga. Majina mawili yamaanisha "mla-majani"; kutoka Kilatini na Kigiriki. Majina ya mnyama huyu yanayotumiwa na makabila ya Ekwado ni "ritto", "rit" na "ridette", ambayo humaanisha "kulala", "kula" na "mchafu" kutoka kabila ya Watagaeri wa Huaorani.
Slothi wanaainishwa kama wala-majani kwa sababu kwa kawaida hula maua na majani. Slothi wengine wenye vidole viwili hula wadudu, watambaazi wadogo na ndege. Majani wanayoyakula hayawatolei nishati nyingi, kwa hivyo, slothi wana matumbo makubwa.
Slothi hawawezi kuishi nje ya misitu ya mvua ya kitropiki ya Amerika Kusini na ya Kati, katika mazingira hayo slothi ni viumbe wanaishi vizuri.
Nanyindwa
Nanyindwa ni kijiji ambacho kipo kilomita kama kumi hivi kutoka Masasi mjini ukielekea kusini, kaskazini mwa mkoa wa Mtwara, Tanzania.
Kijiji hiki wenyeji wake ni Wamakua japokuwa siku hizi kuna Wamakonde wachache. Wenyeji wa kijiji hiki walikuwa na mamwenye (machifu), Namunlia, Mwenye Nakavina.
Umaarufu wa kijiji hiki unatokana na kuwa na kanisa la kwanza la Anglikana ambalo lilijengwa mwaka 1912. Kasisi wa kwanza alikuwa mzalendo akiitwa Padri Enrico Akuchigombo ambaye alifariki mwaka 1969 katika wilaya ya Tunduru.
Mwaka 2012 mabaki yake yalirejeshwa Nanyindwa na kuzikwa upya kando kidogo na kanisa hilo kongwe ambalo hata hivyo mwaka huo lilikarabatiwa na Mkuvia Maita ambaye ni mzaliwa na mkazi wa kijiji hicho; awali alikuwa akifanya kazi Ofisi ya Rais lakini akawa mchimbaji wa madini.
Kanisa hilo lilifanyiwa ibada ya kutabaruku na Askofu Mkuu wa Anglikana Tanzania, Dk Valentone Mokiwa 14 Septemba ambapo maaskofu wanne walihudhuria. Tarehe hiyo kanisa hilo lilikuwa likitimiza miaka 100 na sherehe kubwa hiyo ilichangiwa na watu mbalimbali.
Kijiji hiki kina shule ya msingi na zahanati. Shule hiyo iliwahi kutoa watu maarufu kama vile aliyewahi kuwa Katibu Mkuu wa Wizara ya kilimo, C.Y. Mpupua, daktari wa kwanza mweusi wilaya ya Nachingwea, Mzee Mpupua au Bwana Makiko.
Kijiji hiki ni maarufu kwa kutoa walimu wengi sana ambao walifundisha sehemu mbalimbali za wilaya ya Masasi, kama Carlo Mpupua, Richard Kandaya, Kamenya, Jacob Chitukoro aliyewahi kuwa msaidizi wa Katibu Mkuu wa CCM, Rashid Kawawa, Julius Savava, Luca Munlia, Walace Chitukuro, Brigita Fransis, Owen Lami na Charles Lami ambao walikuwa mapacha wakaacha kufundisha na kushangaza wengi, Pepetua na wengine wengi.
Lakini pia kijiji hiki kilitoa mapadre wengi kama vile Padri Msamati, Pardi Calo na kadhalika na mashemasi kama vile shemasi George Rashid, Shemasi Munlia na kadhalika.
Vladimir Vysotsky
Vladimir Semyonovich Vysotsky (25 Januari 1938 – 25 Julai 1980) alikuwa mwimbaji, mwanashairi na mwigizaji katika Umoja wa Kisovyeti. Hakukubaliwa na serikali ya siku zake lakini malipendwa sana na watu na hadi leo ana athiri kubwa juu ya wanasanii nchini Urusi.
Babake alikuwa mwanajeshi Mrusi wa Kiyahudi, mamake Mrusi. Tangu utoto aliwashangaza watu wengine kwa uwezo wake kutunga shairi mara moja, kufanya maigizo na kuimba.
Aliimba tofauti na wote wengine wa siku zake na hakukubali kubanwa na mamlaka ya serikali juu ya utamaduni na sanaa. Aligusa pia mada ambazo hazikukubaliwa na mamlaka ya sanaa ingawa zilikuwa matatizo halisi katika jamii kama vile uhaini, chuki dhidi ya Wayahudi na ukahaba.
Nyimbo nyingi hazikupewa nafasi katika redio au kwenye rekodi za makampuni rasmi kwa hiyo wasikilizaji wake walirekodi wenyewe alipoimba na kusambaza nyimbo kati yao wenyewe kwa njia ya samisdat.
Alikuwa pia mwigizaji katika filamu nyingi.
Kishazi huru
Kishazi huru (alama yake ni: K/Hr) ni tungo inayotawaliwa na kitenzi kinachojitosheleza kimaana. Yaani, ni tungo inayotawaliwa na kitenzi kinachotoa taarifa kamili. 
Kitenzi hicho kinaweza kuwa:
Mfano:
Mfano:
Katika mabano juu kuna TS+(-)+T, yaani, hivi TS = kitenzi kisaidizi, (-) = kipashio cha hiari. Kwanini kiwe cha hiari? Tazama hii: "mama alikuwa anataka kwenda kununua samaki". Neno au kirai "kwenda" si lazima kiwepo ndiyo maana ya hiari. Hata kama ingewekuwa: "mama alikuwa anataka kununua samaki" ingeeleweka tu.
Mfano:
Satyajit Ray
Satyajit Ray (2 Mei 1921–23 Aprili 1992) alikuwa muongozaji muigizaji filamu kutoka jimbo la Bengal Magharibi nchini Uhindi. Watu wengi humhesabu kati ya waongozaji muhimu sana wa sinema katika karne ya 20.
Alizaliwa mjini Kolkata mnamo 1921 katika familia ya wasanii na waandishi wengi. Ray alisoma kwenye shule ya upili ya serikali ya Ballygunge akaendelea kuchukua B.A. ya uchumi kwenye chuo kikuu cha Kolkotta. Akaendelea kusoma sanaa kwenye chuo kikuu cha Visva-Bharati kilichoanzishwa na Rabindranath Tagore. Alisema babadaye ya kwamba alijifunza mengi kutoka wachoraji mashuhuri Nandalal Bose na Benode Behari Mukherjee. 
Baada ya chuo alianza kufanya kazi katika kampuni ya matangazo ya kibiashara kama mchoraji msaidizi. Akahamia kampuni ya uchapishaji alipochora picha za vitabu. Mwaka 1947 aliunda klabu ya filamu za Kolkota alipoanza kuangalia filamu nyingi za kigeni.
Baada ya kufunga ndoa na Bijoya Das alikutana na mwongozaji Mfaransa Jean Renoir akamsaidia kupata mahali pa kupiga picha akaweza kujailiana naye juu ya mipango ya kufanya filamu mwenyewe. 1950 Ray alitumwa London kikazi alipoangalia filamu 99 katika muda wa miezi 3. Alivutwa sana na filamu ya Vittorio de Sica "Ladri di biciclette" (wezi wa baisikeli) (1948); alisema baadaye alipotoka sinema alikata shauri kuwa mwongozaji katika maisha yake.
1952 alianza kazi kwa filamu yake ya kwanza Pather Panchali inayofuata riwaya yenye jina hili ikisimulia safari ya kijana Apu anayetoka kijijini kutafuta maisha ya mjini. Alianza filamu kwa pesa kidogo na kuendelea polepole. Akakamilika baada ya miaka 3 na filamu ilikuwa na mafanyikio makubwa pamoja na tuzo kwenye Tamasha la Filamu la Cannes. Akaendelea kutoa filamu mbili nyingine juu ya maisha ya Apu akashinda tuzo la tamasha la filamu la Venisi.
Filamu za Mahanagar (1963) na Charulata (1964 - hii alitazama kama kazi yake bora) zilipokea tuzo la "dubu fedha" kwenye tamasha la filamu Berlin, kwa Ashani Sanket (1973) alipata hapa "dubu dhahabu". 1978 alipata tuzo kuu la Uhindi Filmfare Award kwa filamu yake Shatranj Ke Khilari (wachezaji wa sataranji; filamu ya pekee aliyofanya kwa Kiurdu/Kihindi na Kiingereza) ambako Richard Attenborough aliigiza.
Katika miaka ya 1980 Ray alipaswa kuendelea kutokana na ugonjwa lakini filamu zake za mwisho Shakha Proshakha (1990) na Agantuk (1991) zilöisifiwa tena sana.
Msingi wa filamu zake karibu zote ulikuwa vitabu vya fasihi ya Kibengali. Mafanyikio makubwa ya kiuchumi alipata kwa filamu Goopy Gyne Bagha Byne (1968) kutokana na hadithi kwa watoto ya babu yake mwenyewe Upendrakishore Raychowdhury.
Mwaka 1992 aliheshimiwa kwa kupewa tuzo la Oscar kwa kazi ya maisha yake. Akademi ya kutoa tuzo ilisema: „In recognition of his rare mastery of the art of motion pictures, and of his profound humanitarian outlook, which has had an indelible influence on filmmakers and audiences throughout the world.“ Hakuweza kusafiri tena kupokea tuzo akaishika kwenye kitanda chake muda mfupi kabla ya kuaga dunia.
Muongozaji Mjapani Akira Kurosawa alisema juu ya Ray: „Kama hujaona sinema za Ray ni kama kuishi duniani bila kuona jua au mwezi.“
Shaha (kete)
Shaha ni kete muhimu zaidi katika mchecho wa sataranji. Anaweza kutembea hatua 1 kila upande kwa mraba yoyote jirani. Kifupi chake katika miniti za mchezo ni "K" (kutokana Ing. "king").
Shabaha ya mchezo wa sataranji ni kumkamata shaha. Kwa hiyo ni muhimu kumlinda na kumtetea. Kama shaha anashambuliwa yaani kutishiwa moja kwa moja anapaswa kuondoka katika mraba wake kwenda mraba mwingine asipotishiwa. Kama hakuna mraba bila tishio ameshindwa na mchezo umekwisha.
Kuna mwendo 1 wa pekee kama shaha na ngome hazikutembea bado na kete zote zilizopo kati yao zimeshaondoka. Hapa shaha inaruka miraba 2 kuelekea ngome na ngome inaruka upande mwingine wa shaha. 
Masharti ya mwendo huu ni:
Kama mpinzani anaweza kuitishia kete ya shaha mshambuliwa ana njia tatu:
Kama hizi njia 3 zinashindikana upande wa shaha anayetishiwa umeshindwa na mchezo unakwisha.
Mkwamo yaani hali ambako hakuna aliyeshinda unatokea kama mchezaji hana nafasi ya kutembea bila kuweka shaha kwenye mraba penye tishio ilhali haikutishiwa bado.
Wakati wa kuanza machezo wa sataranji na hadi katikati ya mchezo shaha kwa kawaida hatembei isipokuwa kuruka ngome. Mchezaji atalenga kuhifadhi shaha nyuma ya safu ya vitunda.
Lakini katika ngazi za mwishomwisho wa mchezo shaha anakuja mbele mara nyingi akishiriki katika mashambulio na katika mpango wa kubadilisha vitunda kuwa kete za nguvu zaidi.
Ghuba ya Hudson
Ghuba ya Hudson (ing.: Hudson Bay, far.: baie d'Hudson, Kiinuktitut: Kangiqsualuk ilua) ni ghuba kubwa ya Bahari Atlantiki (Bahari ya Labrador) ndani ya ardhi ya Kanada mashariki. Eneo lake ni 819,000 km² (ni kubwa kuliko nchi ya Zambia). Ina umbo kama ziwa la ndani ya nchi kavu ikiunganishwa na bahari ya Labrador kwa njia nyembamba ya mlango wa Hudson yenye upana wa kilomita 64. Kuna mlango mdogo wa pili huu ni mlango wa Fury na Hecla.
Pwani zakle zinapaka na majimbo ya Nunavut, Manitoba, Ontario na Quebec.
Ghuba imepokea jina lake kutokana na mpelelezi Mwingereza Henry Hudson aliyekuwa mzungu wa kwanza kufika hapa mwaka 1610 kwa meli yake "Discovery".
Britannica Online-Hudson Bay