hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Serbia
Serbia (kwa Kiserbia: Република Србија au Republika Srbija) ni nchi ya Ulaya kwenye rasi ya Balkani.
Imepakana na Hungaria, Bulgaria, Romania, Masedonia, Kosovo (au Albania), Montenegro, Bosnia na Herzegovina na Kroatia.
Mji mkuu ni Belgrad, wenye watu milioni 1,2.
Nchi ni mwanachama wa Umoja wa Mataifa na inatarajia kujiunga na Umoja wa Ulaya.
Waslavi walihamia Balkani baada ya karne ya 6.
Kati yao, Waserbia waliunda falme mbalimbali mwanzoni mwa Karne za Kati.
Mwaka 1217 Ufalme wa Serbia ulitambuliwa na Roma na Bizanti
na mwaka 1346 ulifikia kilele cha ustawi wake kama Dola la Serbia.
Hali hiyo haikudumu muda mrefu, tena katikati ya karne ya 16 eneo lote la Serbia ya leo lilitekwa na Waosmani, ingawa pengine sehemu yake ilitawaliwa na Dola la Wahabsburg.
Mwanzoni mwa karne ya 19, mapinduzi ya Serbia ilileta ufalme wa kikatiba wa kwanza katika Balkani.
Ufalme huo ulizidi kuenea na baada ya vita vikuu vya kwanza vilivyosababisha vifo vingi vya raia zake, Serbia iliungana na makabila kuanzisha Yugoslavia iliyodumu hadi miaka ya 1990 iliposambaratika kwa vita vya wenyewe kwa wenyewe.
Mwaka 2006 hata Montenegro ilitengana na Serbia, ila kwa amani.
Mwaka 2008 bunge la jimbo la Kosovo lilijitangazia uhuru.
Nchi, ukiondoa Kosovo, ina wakazi 7,186,862 kwenye eneo la km² 88.361. Wengi wao wana asili ya Kislavoni.
Upande wa dini 85% ni Waorthodoksi, 5% Wakatoliki, 3% Waislamu, 1% Waprotestanti.
Serbia na Montenegro
Serbia na Montenegro (Kiserbia Србија и Црна Гора / Srbija i Crna Gora) ilikuwa nchi ya Ulaya kwenye rasi ya Balkani kati ya 2003 hadi 2006.
Ilikuwa aina ya shirikisho la madola ya Serbia na Montenegro. Shirikisho hili lilikuwa yote yaliyobaki ya Yugoslavia ya awali. Serbia na Montenegro ziliwahi kuwa jamhuri za Yugoslavia zikabaki baada ya kuondoka kwa jamhuri zote nyingine kama vile Kroatia, Slovenia, Masedonia na Bosnia-Herzegovina hadi mwaka 1992.
Tangu 1992 Serbia na Montenego ziliendela kushikamana kwa jina la Shirikisho la Jamhuri ya Yugoslavia. Mwaka 2003 zilipatana kuunda jumuiya mpya ya madola yao kwa jina la "Serbia na Montenegro" iliyokuwa ushirikiano wa nchi mbili zilizojitegemea.
Kila nchi ilikuwa na pesa yake.
Mwaka 2006 wananchi wa Montenegro walipiga kura kuondoka katika umoja huu na kuwa nchi ya pekee kabisa.
Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kiarmenia
Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kiarmenia Kiarmenia: Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետություն, "Hajkakan Sowetakan Sozialistakan Hanrapetut'jun"; Kirusi Армянская Социалистическая Советская Республика, "Armjanskaja Sozialistitscheskaja Sowjetskaja Respublika) ilikuwa jina la Armenia ya leo ilipokuwa sehemu ya Umoja wa Kisovyeti kati ya 1922 hadi 1991.
Kabla ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia Armenia ilkuwa eneo kubwa zaidi kushinda leo lakini hapakuwa na dola la Armenia. Eneo la Waarmenia liligawiwa kati ya Uturuki na Urusi. Walio wengi waliishi upande wa Uturuki. Sehemu za mashariki za Armenia zilikuwa upande wa Urusi. Wakati wa vita kulitokea mauaji ya Waarmenia milioni 1.5 upande wa Uturuki. Wakimbizi wengi walijaribu kukimbilia pande za Kirusi za Armenia.
Mwisho wa vita Milki ya Urusi iliporomoka kutokana na mapinduzi ya kibolsheviki na nchi za Kaukazi ya Kirusi zilitangaza uhuru pamoja na Armenia ya Kirusi tarehe 28 Mei 1918.
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Armenia ikajikuta kati ya pande mbili: kwa upande moja ilikuwa katika hali ya vita na Uturuki ambako Waarmenia wengi walichinjwa na kufukuzwa na kwa upande mwingine jeshi la mapinduziya kibolsheviki lililojaribu kurudisha nutawala wake katika Kaukazi. Nchi yenyewe ilijaa wakimbizi ikapambana na matatizo ya vita, njaa na magonjwa. Armenia ya magharibi ilipotea wakati ule hakuna Waarmenia waliobaki upande wa Uturuki.
Mwaka 1920 Jamhuri ikaingiliwa na Wabolsheviki waliopindua serikali na kuchukua utawala.
Mwaka 1922 serikali ya Kibolsheviki ikaingiza Armenia katika Umoja wa Kisovyeti. Jamhuri ya Armenia ikaungwa pamoja na Georgia na Azerbaijan katika "Shirikisho la Jamhuri ya Ng'ambo ya Kaukazi" lililokuwa sehemu ya Umoja wa Kisovyeti. Shirikisho hili likaondolewa tena 1936 na kila sehemu kuwa jamhuri iliyopo moja kwa moja chini ya Umoja wa Kisovyeti.
Chini ya udikteta wa Josef Stalin Waarmenia wliteswa kama watu wengine katiia Umoja wa Kisovyeti. Wabolsheviki walijaribu kuharibu kanisa. Katholikos (askofu mkuu) Choren I wa Erivan aliuawa usiku wa 5 Aprili 1938. Kati ya mapadre 1115 waliowahi kuwepo mwaka 1920 walibaki 12 pekee. Kati ya makanisa 850 yote yalifungwa isipokuwa 4.
Wasomi wengi waliuawa au kupelekwa katika makambi ya GULAG huko Siberia.
Waarmenia kama wengine walifaidika na kulegea kwa ukali wa udikteta baada ya Stalin. Lakini siasa ya kuitolea kipaumbele lugha ya Kirusi iliacha alama zake katikautamaduni wa kila siku na lugha ya Kiarmenia yenyewe.
Kuporomoka kwa utawala wa kikomunisti tangu 1990 kuliwezesha uchaguzi huru katika mwezi wa Mei. Wapanzani walishinda. Harakati ya kudai uhuru wa nchi ikapewa mkasi. Bunge liliamua 23 Agosti 1991 kubadilisha jina la nchi kuwa "Jamhuri ya Armenia" (Հայաստանի Հանրապետություն - "Hajastani Hanrapetut'jun").
Katika kura walimoshiriki 95% za wananchi wote kulitokea azimo la kujitenga na Umoja wa Kisovyeti (94,39% kura za "ndiyo"). 
Uhuri ikatangazwa tar. 30 Agosti 1991.
Eire
Eire (pia: Ireland, Ayalandi; kwa Kiingereza mara nyingi Republic of Ireland) ni nchi ya kisiwani katika funguvisiwa ya Britania ya Ulaya.
Eire ilitawaliwa na Uingereza hadi mwaka 1922. Sehemu ya kaskazini ya kisiwa imebaki kama sehemu ya Ufalme wa Muungano (Uingereza).
Mji mkuu ni Dublin.
Kijiografia Eire ni kisiwa kilichogawiwa kati ya Jamhuri ya Eire inayokalia sehemu kubwa ya kisiwa na Northern Ireland ambayo ni jimbo la Ufalme wa Maungano. Kisiwa chote kina eneo la km² 84,421 na 83% zake ni Jamhuri ya Eire.
Upande wa magharibi kuna Bahari ya Atlantiki, upande wa mashariki Bahari ya Eire inayokitenga na kisiwa cha Britannia.
Kitovu cha kisiwa kuna tambarare inayozungukwa nje upande wa pwani na vilima.
Mlima mrefu zaidi ni Carrauntoohil wenye kimo cha mita 1,038.
Mto mkubwa ni Shannon ambao kutoka kaskazini unaelekea kusini. Kwenye tambarare ya katikati kuna maziwa kadhaa.
Hali ya hewa inaathiriwa na Atlantiki: ni ya wastani, hakuna baridi kali wala joto kali.
Bahari inaleta mvua nyingi na hivyo Eire huitwa "Kisiwa cha Kijani".
Miji mikubwa ni Dublin (wakazi milioni 1), Cork (watu 190,000), Limerick (90,000), Galway (72,000) na Waterford (49,000).
Kwa karne kadhaa Eire ilitawaliwa na Uingereza.
Sheria ya mwaka 1800 iliunganisha Ufalme wa Britania Kuu na Ufalme wa Eire na hivyo kuunda Ufalme wa Muungano (United Kingdom of Great Britan and Ireland).
Baada ya Vita vya uhuru vya Eire bunge la London kwa sheria ya mwaka 1920 (Government of Ireland Act 1920) liligawa Ireland katika sehemu mbili za Northern Ireland na Southern Ireland.
Wabunge waliochaguliwa katika Ireland ya Kusini walijitangaza kuwa bunge la Eire na kwa mapatano ya mwaka 1922 uhuru wa Eire ulitambuliwa. Nchi mpya ilijiita tangu 1937 "Jamhuri ya Eire" na kuendelea kama nchi ya pekee.
Baada ya uhuru wa sehemu kubwa ya kisiwa hicho, ile ya kaskazini-mashariki imebaki kama sehemu ya Ufalme wa Muungano.
Wakazi walio wengi hutumia lugha ya Kiingereza lakini lugha ya Kieire ni lugha ya kwanza ya taifa. Kinazungumzwa katika maeneo kadhaa ya vijijini na hufundishwa shuleni.
Upande wa dini, 74.2% ni Wakatoliki na 4.6% ni Wakristo wa madhehebu mengine. Ushiriki wa ibada ni wa juu sana.
Vatikani
Mji wa Vatikani ni dola-mji lenye eneo la kilomita za mraba 0,44 tu. Hivyo ni nchi ndogo kuliko zote duniani. Pande zote inazungukwa na Italia.
Idadi ya wakazi ni 791; raia ni 565 tu (mnamo Oktoba 2008).
Ni nchi ya Papa ambaye ni askofu wa Roma na mkuu wa Kanisa Katoliki duniani kote.
Jina limetokana na kilima cha Vatikani "(kwa Kilatini: Mons Vaticanus)" ndani ya jiji la Roma, upande wa magharibi wa mto Tiber.
Pamoja na Basilika la Mt. Petro, jengo la kanisa kubwa kuliko yote duniani, Vatikani ina makanisa mengine saba, jumba la Vatikani, ofisi za utawala wa Kanisa Katoliki, mabustani, stesheni ya treni, nyumba za kuishi, hosteli kwa ajili ya mafukara na makumbusho yenye hazina kubwa za sanaa kiasi kwamba nchi nzima inahesabiwa na UNESCO kuwa Urithi wa dunia (tangu mwaka 1984).
Mji wa Vatikani ni mabaki ya Dola la Papa lililotawala sehemu kubwa ya Italia ya Kati kwa karne nyingi hadi 1870.
Tangu 1860 baadhi ya maeneo hayo yalitwaliwa na Ufalme mpya wa Italia uliolenga kuunganisha sehemu zote za peninsula ya Italia.
Utawala wa Papa juu ya mji na mkoa wa Roma ulilindwa na Ufaransa hadi 1870.
Vita ya 1870 kati ya Ujerumani na Ufaransa ililazimisha Ufaransa kuondoa jeshi lake Roma, ambao hivyo ulitekwa na jeshi la Italia tarehe 20 Septemba 1870.
Wakati huo serikali ya Italia ilitaka kumuachia Papa Pius IX sehemu ya mji wa Roma kama eneo lake lakini Papa alikataa akitumaini Wakatoliki wa Italia na nchi nyingine duniani watalazimisha serikali ya Italia kumrudishia mji wote.
Kwa miaka 57 Mapapa walijifungia ndani ya jumba la Vatikani.
Mwaka 1929 serikali ya Benito Mussolini ilitafuta amani na Papa Pius XI aliyekuwa tayari kukubali mabadiliko.
Mkataba wa Laterani wa 11 Februari 1929 ukampa Papa mamlaka na madaraka ya nchi huru juu ya basilika la Mt. Petro pamoja na maeneo mengine.
Mkuu wa Dola ni Papa mwenyewe, kwa sasa Papa Fransisko (Jorge Mario Bergoglio). Nafasi yake ni kama mfalme wa kuchaguliwa asiyebanwa na katiba au masharti yoyote. Mambo ya utawala yako mkononi mwa gavana anayeteuliwa na Papa pia.
Vatikani ina uhusiano wa kibalozi na nchi 180 duniani kote kupitia Ukulu mtakatifu.
Vatikani ina jeshi dogo kabisa lakini lenye historia ndefu kabisa duniani. Ni kikosi cha Walinzi Waswisi ambacho kipo tangu mwaka 1506 na chenye wanajeshi 100 hivi. Wote ni Wakatoliki raia wa Uswisi kwa kuzaliwa.
Vatikani ina Posta pia, ikitoa stempu na hata sarafu za euro.
Budapest
Budapest ni mji mkuu wa Hungaria pia mji wake mkubwa mwenye wakazi milioni 1.7. Mto Danubi unamwaga maji kupitia Budapest. Mji wa leo ulianzishwa 1873 kwa kuunganisha miji mitatu ya jirani ya Buda, Obuda na Pest.
Bupapest iko mahali ambako mto Danubi umetoka katika milima ya Hungaria ya Kati na kuingia katika tambarare. Mahali pa juu mjini ni mlima wa Janos wenye kimo cha m 527.
Cotonou
Cotonou ni mji mkubwa wa Benin na kitovu chake cha kiuchumi. Rasmi si mji mkuu wa nchi ambao kisheria ni mji wa Porto Novo. Lakini hali halisi wizara nyinga zina ofisi zao hapa siyo Porto Novo.
Mji una wakazi zaidi ya milioni moja. Uko katika kusini ya nchi kati ya pwani la Atlantiki na ziwa Nokoue kwenye 6°22'N 2°26'E.
Mji una pia banadari kuu ya Benin.
Lobamba
Lobamba ni moja kati ya miji mikuu miwili ya Uswazi. Lobamba ni mji mkuu wa mfalme na pia makao ya bunge la nchi. Serikali inakaa Mbabane.
Lobamba inaona sherehe kubwa ya kitaifa kila mwaka ni ngoma ya Umhlanga au ngoma ya mafunjo ambako wasichana wanachukua mafunjo na kuzipeleka kwa ikulu ya ntombi (mama wa mfalme). Ni kawaida ya kwamba mfalme anaweza kumteua mke mpya kati ya wasichana hawa wakicheza.
Majengo maalumu ni pamoja na ikulu, boma la kifalme, jumba la mama wa mfalme, Makumbusho wa Kitaifa ya Uswazi, Bunge na makumbusho kwa mfalme Sobhuza II wa Uswazi.
Antigua na Barbuda
Antigua na Barbuda ni nchi ya visiwani ya Amerika ya Kati kwenye bahari ya Karibi.
Inaundwa na visiwa viwili vya Antigua na Barbuda vinavyokaliwa na watu pamoja na kisiwa kidogo cha Redonda kisicho na wakazi.
Antigua na Barbuda ni sehemu ya funguvisiwa vya Antili Ndogo pamoja na Guadeloupe, Dominica, Martinique, Saint Lucia, Saint Vincent na Grenadini, Barbados, Grenada, Trinidad na Tobago upande wa kusini halafu Montserrat, Saint Kitts na Nevis, Saint Barthélemy, Saint Martin na Anguilla upande wa magharibi.
Idadi ya wakazi ni watu 91,295. Wengi wao hukaa Antigua. Barbuda ina watu 1,638 tu.
Walio wengi sana (89 %) wametokana na watumwa kutoka Afrika waliopelekwa hapa wakati wa ukoloni, lakini kuna mchanganyiko mkubwa wa damu.
Lugha rasmi ni Kiingereza, lakini wengi wanazungumza Krioli na 10,000 hivi Kihispania, hasa wahamiaji.
Upande wa dini, 74% ni Wakristo, hasa Waanglikana (44%), wakifuatwa na Wabaptisti, Wakalvini na Wakatoliki.
Nchi hufuata utaratibu wa ufalme wa Kikatiba. Mkuu wa dola ni malkia Elizabeth II wa Uingereza anayewakilishwa na Gavana Mkuu.
Serikali imo mikononi mwa waziri mkuu anayetegemea kura za bunge.
Ni nchi mwanachama wa Jumuiya ya Madola.
St. John's (Antigua na Barbuda)
St John's ni mji mkuu wa Antigua na Barbuda katika Antili Ndogo za Bahari ya Karibi (Amerika ya Kati).
Mji uko kwenye kisiwa cha Antigua. Kuna wakazi 24,226 (mwaka 2000) hivyo ni pia mji mkubwa kabisa wa nchi ndogo.
Yerevan
Yerevan ("pia: Erevan, Erivan;" Kiarmenia: Երեւան au Երևան) ni mji mkuu na pia mji mkubwa wa Armenia.
Idadi ya wakazi ni juu ya milioni moja (mwaka 2004).
Iko kando ya mto Hrazdan na kutazama mlima Ararat ambao ni mlima mtakatifu wa Waarmenia.
Mji ni wa kale: ulianzishwa kama boma la Erevuni katika milki ya Urartu mnamo 782 KK.
Tirana
Tirana (Kialbania: "Tiranë" au "Tirana") ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Albania. Idadi ya wakazi imekadiriwa kuwa kati ya 350,000 "(kadirio rasmi ya mwaka 2003)" na milioni moja.
Mji uko karibu na mlima Dajti (m 1611 juu ya UB) takriban km 30 kutoka mwabao wa Adria.
Kihistoria Tirana ilikuwa kasa mji wa Kiislamu wakati wa utawala wa Waturuki Waosmani. Kuna pia maaskofu wa kikristo wa kanisa orthodoksi na kanisa katoliki. Siku hizi kuna madhehebu yote kutokana na uhamiaji ndani ya nchi. Dini zote zilipigwa marufuku katika Albania wakati wa utawala wa ukomunisti hadi 1990. Maisha ya kidini imejengwa upya tangu kurudi wa uhuru huu. Tirana ni pia makao makuu ya jumuiya ya kiislamu ya Bektashi.
Tirana ilianzishwa na Waosmani Waturuki mnamo 1614. Ikawa mji mkuu baada ya uhuru wa Albania mwaka 1920.
Adria
Bahari ya Adria au kwa kifupi "Adria" ni ghuba ya Mediteranea kati ya Rasi ya Italia na Rasi ya Balkani. i
Nchi zinazopakana nayo ni Italia, Slovenia, Kroatia, Bosnia na Herzegovina, Montenegro na Albania.
Adria huelekea kaskazini magharibi kutoka 40°N hadi 45° 45' N.. Urefu wake ni km 770 km na upana waka kwa wastani ni km 160. Sehemu nyembamba ni mlango wa Ortranto mwenye upana wa km 85. Eeno lake ni mnamo km² 160,000.
Mwambao wa kaskazini una visiwa vingi hasa mbele ya pwani la Kroatia.
Ulaya ya Mashariki
Ulaya ya Mashariki ni sehemu ya mashariki ya bara la Ulaya lakini hakuna maelewano juu ya mipaka yake hasa upande wa magharibi.
Umoja wa Mataifa hujumuisha nchi zifuatazo humo:Orodha hii imejumlisha nchi zote za Ulaya zilizokuwa sehemu za Umoja wa Kisovyeti au zilizoshikamana nao kisiasa hadi mwaka 1989 (isipokuwa Ujerumani ya Mashariki). Tatizo lake ni ya kwamba watu wa Poland, Hungaria, Ucheki na Slovakia zinajihesabu kuwa sehemu za Ulaya ya Kati.
Kijiografia mara zinatajwa humo nyingi nchi za Ukraine, Belarus, Moldova na sehemu ya Ulaya wa Urusi. Isipokuwa sehemu za kaskazini za Urusi huhesabiwa mara nyingi upande wa Ulaya ya Kaskazini.
Mara nyingi nchi zinazokaliwa na watu wenye lugha za Kislavoni huhesabiwa humo. Lakini kwa njia hii Romania na Hungaria si nchi za Ulaya ya Mashariki lakini Ucheki, Slovenia na Kroatia zimo. Kihistoria hata sehemu za Ujerumani zilikaliwa na Waslavoni, na Wasorbi katika mashariki bado hutumia lugha yao.
Hivyo kuna nji ya pili inayosema: Nchi zote zenye lugha za Kislavoni zilizoguswa hasa na Kanisa la Kiorthodoksi kama vile Urusi, Ukraine, Belarus.
Nchi za visiwa
Nchi za visiwa ni nchi zilizopo kabisa kwenye eneo la kisiwa au visiwa mbalimbali bila kuwa na eneo barani. Kuna nchi 47 za aina hii duniani ambazo ni robo za nchi zote za dunia. Nchi nyingi za aina hii ni ndogo sana. Kuna nchi za aina hii zilizopo kwenye kisiwa kimoja tu kama Kupro; nyingine zina visiwa vingi kama Indonesia.
Nchi kwenye visiwa vikubwa vinafanana katika mengi na nchi za barani. Eneo linatosha kwa kilimo kinacholisha idadi kubwa ya wakazi. Mifano yake nio nchi kama Japani, Sri Lanka, Ufilipino, Kuba, Uingereza, Iceland na Madagaska. Nchi kubwa kabisa ya visiwani ni Indonesia.
Nchi ndogo za visiwani hasa kama ni ndogo sana zina tabia za pekee. Mara nyingi ardhi haitoshi kulisha watu wengi hivyo idadi ya wakazi ni ndogo na wengi wamehamia nje. Siku hizi nchi nyingi za aina hii zimetegemea hasa utalii. Mifano yake ni Komori, Bahamas, Tonga na Maldivi.
Kupro
Kupro (pia: Kuprosi, Kipro, Saiprasi, Cyprus) ni nchi ya kisiwani upande wa mashariki wa bahari ya Mediteranea.
Kijiografia ni sehemu ya Asia, lakini kiutamaduni na kisiasa ni sehemu ya Ulaya.
Mji mkuu ni Nikosia.
Watu waliishi kisiwani huko walau kuanzia milenia ya 10 KK.
Zamani za Kale kisiwa kilikuwa chanzo cha shaba nyingi iliyopatikana katika eneo la Mediteranea ya mashariki. Jina la kikemia la shaba "kupri" linatokana na jina la kisiwa.
Kisiwa kinazungumziwa na Biblia ya Kikristo, kwa namna ya pekee kuhusiana na umisionari wa Mtume Barnaba na wenzie Mtume Paulo na Marko Mwinjili kisiwani huko.
Kuanzia mwaka 649 Kupro ilishambuliwa na pengine kutawaliwa na Waarabu walioua wakazi wengi na kubomoa makanisa na miji mizima.
Baada ya Wakristo kujirudishia kisiwa hicho muhimu, Waturuki Waosmani walikiteka mwaka 1570 na kuingiza Uislamu bila kufaulu kufuta dini ya wenyeji.
Mwaka 1878 Uingereza ulianza kutawala Kupro bila kuitenga rasmi na Dola la Waosmani hadi mwaka 1914.
Tarehe 16 Agosti 1960 Kupro ilijipatia uhuru ingawa kulikuwa na utata kati ya kubaki peke yake, kuungana na Ugiriki au kugawiwa kati ya
kaskazini (Waturuki) na kusini (Wagiriki).
Tangu vita vya Kupro, 1974 kisiwa kimegawiwa, huku maeneo ya kaskazini yakiwa yanatawaliwa na Jamhuri ya Kituruki ya Cyprus ya Kaskazini isiyotambulika kimataifa.
Pamoja na hayo, Kupro imefaulu kujiunga na Umoja wa Ulaya tarehe 1 Mei 2004.
Wakazi walio wengi hutumia lugha ya Kigiriki, wengine Kituruki, ambazo zote mbili ni lugha rasmi.
Kwa jumla hao wa kwanza ni Wakristo Waorthodoksi (78% za wakazi wote), hao wa pili ni Waislamu (20%).
Wakristo wengine ni Wakatoliki, Waarmenia na Waanglikana.
Dini ina nafasi kubwa katika maisha ya wananchi.
Gaza
Gaza (Kiarabu: غزة; Kiebrania: עזה‎ azzah) ni mji mkubwa wa Ukanda wa Gaza ambao ni sehemu ya maeneo chini ya mamlaka ya Palestina mwenye wakazi 400,000. Ni makao ya ofisi nyingi za serikali ya Palestina.
Ramallah
Ramallah (kwa Kiarabu رام الله اﷲ, yaani "mlima wa Mungu") ni mji wa Palestina katika eneo la magharibi ya Yordani.
Mji uko kilometa 10 kaskazini kwa Yerusalemu.
Idadi ya wakazi ni 57,000 hivi, wengi wao wakiwa Waislamu na asilimia 25 Wakristo.
Mjini kuna ofisi za serikali ya Mamlaka ya Palestina pamoja na moja kati ya ikulu mbili za Rais, Mahammod Abbas.
Yerusalemu
Yerusalemu (mara kwa mara pia Kudisi) (kwa Kiebrania ירושלים, "Yerushalayim", kwa Kiarabu: القدس, "al-Quds") ni mji wa Mashariki ya Kati wenye pande mbili. Kwa upande mmoja ni mji mkuu wa Israel. Kwa upande mwingine Yerusalemu ya mashariki inatazamiwa kuwa mji mkuu wa Palestina, ingawa imetawaliwa na Israel pia tangu 1967. Israel imetangaza tangu mwaka 1980 Yerusalemu yote kuwa mji wake mkuu wa milele, lakini nchi nyingi za dunia hazikubali azimio hilo, hivyo balozi za nchi za kigeni katika Israel ziko nje ya Yerusalemu.
Yerusalemu ina historia ndefu sana.
Ni mji muhimu katika dini tatu zinazofuata imani ya Abrahamu, yaani Uyahudi, Ukristo na Uislamu.
Serikali
Historia
Elimu
Ramani
Dini
Tuul (mto)
Tuul (Kimongolia: Туул гол) ni mto muhimu wa Mongolia. Mto una urefu wa km 704 na beseni ya km² 49,840.
Chanzo chake ni ambapo tawimito ya Namiya na Nergui inaungana kwenye mtelemko wa mlima Khentei. Tuul inapeleka maji yake kwenda ziwa Baikal kupitia mto Selenge. Inapita katika mji mkuu Ulanbaatar.
Beseni ya Tuul ni asilimia 3.19 za eneo la Mongolia tu lakini zaidi ya nusu ya wakazi wa nchi huishi humo.
Kuhusu beseni ya Tuul
Yerusalemu ya Mashariki
Yerusalemu ya Mashariki ni ile sehemu ya mji wa Yerusalemu iliyotawaliwa na Yordani kati ya 1948 na 1967 halafu kutwaliwa na Israel wakati wa vita ya siku sita ya 1967. Sehemu hii ni pamoja na "mji wa kale" na mahali patakatifu pa dini tatu za Uyahudi, Ukristo na Uislamu.
Baada ya vita ya Kiarabu-Kisraeli ya 1948 Yerusalemu iligawiwa kwa pande mbili:
Wayahudi waliokaa upande wa mashariki (mtaa wa Kiyahudi katika mji wa Daudi) walipaswa kuondoka, vivyo hivyo wakazi Waarabu waliokaa upande wa magharibi.
Mji ulikua sana upande wa Israel ukawa mji mkuu wa nchi. Sehemu ya mashariki haikuona maendeleo makubwa kama mji mmojawapo wa Yordani.
Baada ya vita ya 1967 Israeli iliingiza sehemu ya mashariki katika manisipaa yake ya Yerusalemu ya Israel, kwa jumla 6.4 km² ya Yerusalemu ya Yordani na 64 km² za vijiji vya eneo la magharibi ya Yordani. Wakazi wa mji wa mashariki hawakuulizwa na jumuiya ya kimataifa haikubali hatua hiyo.
Mamlaka ya Palestina inatumaini ya kwamba siku moja sehemu ya mashariki ya Yerusalemu itakuwa mji mkuu wa Palestina. Israel inasimama imara ya kwamba mji hutagawiwa tena.
Baku
Baku (Kiazeri: Bakı) ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Azerbaijan. Iko kando la Bahari Kaspi kwenye rasi ya Apsheron kwa 40°23′N 49°52′E. Rundiko la mji lina wakazi milioni tatu pamoja na wakimbizi wengi kutokana na vita katika Kaukazi.
Mji una pande tatu:
Mji wa kale umezungukwa na ukuta kama boma. Sehemu hii iliingizwa na UNESCO katika orodha la urithi wa dunia.
Tangu 1872 Baku ilikuwa mahali pa maendeleo ya haraka sana kutokana na upatikanaji wa mafuta ya petroli. Kabla ya vita kuu ya kwanza ya dunia nusu ya mafuta yaliyopatikana duniani yalitokea Baku.
Orodha ya Marais wa Misri
Orodha hii inataja marais wa Misri tangu kutangaza jamhuri tarehe 18 Juni 1953:
Manama
Manama ni mji mkuu wa Bahrain pia mji mkubwa wa nchi mwenye wakazi 150.000. Iko katika kaskazini ya nchi ambako kuna ardhi yenye rutba kiasi tofauti na jangwa tupu katika kusini.
Manama imejulikana tangu karne ya 14 ilipotajwa katika maandiko. Ilitawaliwa na Ureno katii ya 1521 hadi 1602, na Uajemi kati ya 1602 hadi 1783. Baadaye imekuwa makao ya familia ya kifalme ya Al-Khalifa inayotawala nchi. Tangu 1971 imekuwa mji mkuu wa Bahrain.
Dhaka
Dhaka ni mji mkuu wa Bangladesh pia mji mkubwa wa nchi mwenye wakazi 12,560,000 "(mwaka 2005)". Iko kando la mto Dhaleswari inayoendelea kuleta mafurko mara kwa mara wakati wa mvua za monsuni.
Miji ilipatikana katika eneo la Dhaka tangu karne ya 7 BK. Kabla ya kuja kwa Uislamu utamaduni wa eneo lilikuwa la Kihindu na Kibuddha. 
Wakati wa utawala wa Wamoghul idadi ya Waislamu iliongezeka. Dhaka ilikuwa na mchanganyiko wa dini hadi mgawanyo wa Uhindi wa 1947 wakati ambapo Wahindu walikimbia au kufukuzwa katika sehemu hii ya nchi si wengi tena waliobaki.
1947 Dhaka ilikuwa mji mkuu wa sehemu ya mashariki ya Pakistan. Baada ya uasi wa Pakistan ya Mashariki ikawa mji mkuu wa nchi mpya ya Bangladesh.
Andorra la Vella
Andorra la Vella (Kikatalani: Andorra ya Kizee) ni mji mkuu pia mji mkubwa nchini Andorra yenye wakazi 22,035.
Iko katika bonde la milima ya Pirenei kwa kimo cha m 1409. Uchumi unategemea sana utalii hasa ski miezi ya baridi.
Andorra la Vella hana uwanja wa ndege wala kituo cha treni lakini kuna huduma ya basi kwenda nje ya nchi.
Gibraltar
Gibraltar ni eneo la ng'ambo la Uingereza ambayo ni rasi katika Mediteranea kwenye ncha ya kusini ya rasi ya Iberia katika Ulaya ya Kusini. Imapakana na Hispania.
Gibraltar imekuwa mahali muhimu tangu karne nyingi kwa sababu rasi hii iko kwenye Mlango wa Gibraltar ambako kuna km 14 za maji tu kati ya Afrika na Ulaya. Mwenye kutawala Gibraltar aliweza kutawala mwendo wa jahazi na meli kati ya Atlantiki na Mediteranea wakati wa vita. Hii ni sababu ya kwamba Uingereza ilitwaa rasi hii na kuitetea tangu mwaka 1704.
Jina la Gibraltar limetokana na uvamizi wa Waarabu wakati wa upanuzi wa Uislamu. Mwaka 711 jemadari Tariq ibn-Ziyad aliongoza jeshi lake kushambulia Hispania. Rasi inayoitwa leo "Gibraltar" ilipewa jina la "jabal at-Tariq" (mlima wa Tariq) lililokuwa baadaye "Gibraltar". Kabla ya kuja kwa Waarabu mataifa ya kale yaliita mlango huu "Nguzo za Herakles" wakitaja milima midogo ya Gibraltar na Ceuta kwa jina hili.
Gibraltar ilikuwa sehemu ya Hispania kati ya 1501 na 1704. Mwaka 1704 wakati wa vita kati ya Hispania na Uingereza ilitwaliwa na Waingereza na Waholanzi. Mwaka 1713 Hispania ilikubali kwa nafasi ya amani ya Utrecht kuwa rasi itakuwa chini ya mamlaka ya Uingereza.
Hispania imedai mara nyingi kurudishwa kwa eneo ikishtaki Uingereza kuwa na koloni ya mwisho katika Ulaya. Lakini wakazi wenyewe walipigia kura mwaka 2002 hoja la kubaki upande wa Uingereza badala ya Hispania na zaidi ya 98% wakakubali.
Wakazi wa Gibraltar ni takriban 28,000 walio wengi huwasiliana kwa lahaja ya Kihispania lakini wote wajua Kiingereza.
Mwamba wa Gibraltar mwenye kimo cha 426 m ni mahali pa pekee Ulaya penye nyani huru.
Nchi ya kimabara
Nchi ya kimabara ni nchi yenye eneo kwenye bara mbili au zaidi.
Mifano yake ni:
Nchi kadhaa yana maeneo ya ng'ambo kama urithi wa uenezi wa kikoloni, hasa kama wakazi wa maeneo yasiyopewa uhuru wamezoea au kukubali kabisa kuendelea kama raia wa nchi iliyokuwa mkoloni zamani.
Mifano yake ni:
Orodha ya Marais wa Algeria
Orodha hii inataja marais wa Algeria:
Sarayevo
Sarayevo (Kikroatia: Sarajevo; kikirili: Сарајево; Kituruki: Saraybosna) ni mji mkuu wa Bosnia na Herzegovina . Mwaka 2003 ilikuwa na wakazi lakhi tatu.
Mji uko kando la mto Miljacka kwenye bonde la milima ya Dinari. Sarayevo ina sifa ya ushirikiano mwena wa watu wa dini na madhehebu mbalimbali ndani yake kwa karne nyingi. Kuna misikiti ya Kiislamu, makanisa ya katoliki na Kiorthodoksi pamoja na sinagogi.
Lakini mwisho wa karne ya 20 Bosnia iliingia katika vita iliyosababishawa na kuporomoka kwa Yugoslavia na swali la mipaka ya Serbia.
Sehemu za Sarayevo ziliharibiwa na kujengwa upya.
Bosnia ilikuwa mahali ambako mauaji ya mfalme mteule wa Austria-Hungaria tarehe 28 Juni 1914 yalisababisa Vita Kuu ya Kwnaza ya Dunia.
Michezo ya Olympiki ya 1984 ilifanywa Sarayevo.
Orodha ya Marais wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Orodha hii inataja marais wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo:
Sofia
Sofia (Kibulgaria: София) ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Bulgaria mwenye wakazi 1,246,791.
Mji uko upande wa magharibi wa Bulgaria kando la mto Iskar mbele ya milima ya Vitosha inayofikia kimo cha mita 2286 . 
Ni kitovu cha kisiasa, kiuchumi na kiutamaduni wa nchi.
Sofia ni mji wa kale mianzo yake ni katika karne ya 7 KK. Wakati wa Dola la Roma ilijulikana kwa jina "Serdica" au "Sardica".
Tangu mwaka 809 BK ilikuwa sehemu ya milki ya Bulgaria ikaitwa "Sredec". Jina la Sofia limetumiwa tangu 1329. Asili yake ni katika kanisa la Mt. Sofia (yaani: Hekima takatifu ya Mungu).
Mji ulirudi nyuma chini ya utawala wa milki ya Osmani ulipotwaliwa na jeshi la Kirusi mwaka 1878 ulikuwa na wakazi 20,000 pekee.
Bunge la kwanza la Bulgaria tar. 22 Machi 1879 likatangaza Sofia kuwa mji mkuu wa Bulgaria. Mji ikakua ikafikia lakhi mwaka 1910 na lakhi tatu mwaka 1939.
Baada ya vita kuu ya pili ya dunia idadi ya wakazi ikaendelea kupanda hadi kupita milioni mnamo 1975.
Wakazi walio wengi ni Wakristo Waorthodoksi. Kuna pia Waislamu na Wayahudi.
Orodha ya Marais wa Burundi
Orodha hii inataja marais wa Burundi:
Den Haag
Den Haag (Kiholanzi pia: 's-Gravenhage) mji mkubwa wa tatu wa Uholanzi baada ya Amsterdam na Rotterdam. Kuna wakazi 472,087 (1 Januari 2005) kwenye eneo la 100 km². Iko upande wa magharibi ya nchi katika jimbo la Uholanzi ya Kusini pia ni ,akao makuu ya jimbo hilo.
Hali halisi Den Haag ina nafasi na wajibu nyingi za mji mkuu hata kama cheo hiki kimetengwa kwa Amsterdam. Lakini Den Haag ni makao ya serikali, makao ya bunge, makao ya mahakama kuu pia makao ya mfalme au malkia tangu 1831. Balozi zote za nje ziko hapa pia.
Den Haag ni makao ya taasisi 150 za kimataifa. Hii ni tokeo la siasa ya Uholanzi ya miaka mingi ya kutoshikamana na upande wowote.
Kati ya taasisi zinazojulikana zaidi ni:
Dublin
Dublin (Kieire pia: Baile Átha Cliath = "Kijiji kwenye kivuko kwa mafunjo") ni mji mkuu wa Jamhuri ya Eire pia mji mkuu kwenye kisiwa cha Eire mwenye wakazi milioni 1.6 kwenye rundiko la jiji.
Dublin iko kando la mdomo wa mto Liffey unapoishia katika Atlantiki kwenye pwani la mashariki la Eire.
Wataalamu kadhaa hujaribu kuona uhusiano kati ya mji wa "Ebalana" uliotajwa na katika maandiko ya Ptolemeo mnamo 140 BK lakini hakuna uhakika kuhusu mahali pake.
Mji wa leo ulianzishwa kama kiji cha wavuvi kwa jina la „Áth Cliath“ na kando lake Wavikingi walijenga kijiji cha jirani cha „Dubh Linn“ ("matope mweusi"). Vijiji vikaungana na kuwa mji tangu 1172 kwa sababu Wanormandi baada ya kuvamia Eire kutoka Uingereza walianzisha makao makuu yao hapa. Katika kipindi hadi karne ya 16 Dublin ilikuwa kitovu cha eneo lililokuwa chini ya wafalme wa Uingereza kisiwani na tangu 1541 mji mkuu wa Ufalme wa Eire uliotawaliwa na mfalme wa Uingereza.
Baada ya muungano wa Uingereza na Eire katika Ufalme wa Muungano Dublin ilikuwa makao ya gavana mwingereza.
Uhuru wa Eire ulianza 1916 mjini Dublin kwenye uasi wa Pasaka. Kwenye Vita ya Uhuru ya Eire nyumba nyingi ziliharibiwa.
Tangu uhuru wa 1922 Dublin ikawa mji mkuu.
Baada ya kujiunga kwa Eire na Umoja wa Ulaya Dublin imeendelea kukua na kuwa jiji ya Kiulaya. 
1998 Dublin ilisheherekea sikukuu ya kumaliza miaka 1000.
Reykjavík
Reykjavík "(tamka: reykyavik)" ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Iceland mwenye wakazi 113,387. Ni mjii mkuu wa dunia ulio kaskazini zaidi kushinda miji mikuu ya nchi zote huria.
Iko kwenye pwani la kusini la Iceland mwabaoni wa hori ya Faxaflói.
Reykjavik inafaidika na kukaa kwenye mahali pa kukutana kwa mabamba ya gandunia ya Ulaya na Amerika ya Kaskazini. Magma ya koti ya dunia iko karibu na uso wa nchi inasababisha maji kwenye ardhi kuwa moto. Maji ya moto haya hutumiwa kwa kupasha moto nyumba za kukalia watu pia bustani za mabandani. Nishati inapatika kwa rahisi kiasi cha kwamba katika mazingira ya barafu kuna hata mavuno ya ndizi kwenye bustani za mabandani zinazopashwa moto kwa maji yale ya chini ya ardhi.
Inaaminiwa ya kwamba Reykjavík ilikuwa mahali pa makazi ya kwanza ya watu walioanza kufika kisiwani mnamo mwaka 870. Mwanzilishaji wa makazi alikuwa Mnorway Ingólfur Arnarson. Hadi karne ya 18 hapakuwa na mji bali rundiko la nyumba za wakulima tu.
Mji mwenyewe ulianzishwa hapa mwaka 1786 kama kituo cha biashara ikaendelea kukua.
Leo hii ni mji wa kisasa kabisa na kitovu cha uchumi, utamaduni na siasa wa Isilandi.
Kutokana na mahali pake karibu na ncha ya kaskazini Reykjavik haioni giza ya usiku kabisa wakati wa miezi Mei - Julai lakini wakati wa Novemba - Januari kuna massa manne tu za mwanga wakati wa machana.
Tallinn
Tallinn ni mji mkuu na pia mji mkubwa wa Estonia mwenye wakazi 410,000. Iko mwambaoni wa Ghuba ya Ufini ya Baltiki na bandari yake ni bandari kuu ya nchi.
Tallinn inajulikana kwa mji wa kale ulioingizwa na UNESCO kastika orodha la urithi wa dunia.
Historia yake ni ya karne nyingi. Kwa Zama za Kati ilikuwa mji mwanachama wa shirikisho la Hanse ijatajirika kutukana na biashara kati ya Urusi, Skandinavia na Ujerumani.
Tangu 1918 Tallinn imekuwa mji mkuu wa Estonia huria.
1940 mji pamoja na nchi yote vilivamiwa na jeshi la Kisovyeti ikawa mji mkuu wa Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kiestonia hadi 1991 halafu tena mji mkuu wa Estonia huria.
Riga
Riga ni mi mkuu wa Latvia pia mji mkubwa mwenye wakazi 731.672 (mwaka 2005).
Mji uko kando la mto Dunava karibu na pwani la Baltiki.
Thabo Mbeki
Thabo Mvuyelwa Mbeki (amezaliwa 18 Juni 1942) alikuwa Rais wa nchi ya Afrika Kusini tangu 14 Juni 1999 hadi 24 Septemba 2008. Alimfuata Nelson Mandela.
Mbeki alilelewa katika familia ya Waxhosa katika jimbo la Rasi Mashariki. Wazazi walikuwa walimu wa shule na wanachama wa ANC.
Thabo alishiriki katika shughuli za chama hiki wakati alipokuwa mwanafunzi. Baada ya kukamatwa kwa Nelson Mandelea na viongozi wengine wa ANC alitoka nchini akapelekwa Uingereza aliposoma elimu ya uchumi kwenye chuo kikuu cha Sussex. Baada ya masomo akajiunga na utumishi wa ANC na tangu 1971 alichaguliwa katika kamati kuu akawa mwakilishi wa ANC katika nchi mbalimbali za Afrika.
Tangu 1989 Mbeki alikuwa katibu wa chama mambo ya nje akahudhuria katika majadilioano kati ya serikali ya Afrika Kusini na ANC kuhusu namna za kumaliza sera ya Apartheid.
Baada ya uchaguzi huru wa kwanza nchini Afrika Kusini mwaka 1994 alikuwa makamu wa rais chini ya Nelson Mandela. Mwaka 1997 akawa mwenyekiti wa ANC badala ya Mandela. 16 Juni 1999 akaapishwa kama rais wa Afrika Kusini akarudishwa katika uchagizi wa Aprili 2004.
Katika Desemba 2007 Mbeki aligombea tena nafasi ya mwenyekiti wa ANC lakini alishindwa na Jacob Zuma. Zuma pia alimfuata Mbeki kama Rais wa Afrika Kusini baada ya uchaguzi wa 2009.
BBC kuhusu Thabo Mbeki
Abdelaziz Bouteflika
Abdelaziz Bouteflika (amezaliwa 2 Machi 1937) ni Rais wa nchi ya Algeria tangu 27 Aprili 1999.
José Eduardo dos Santos
José Eduardo dos Santos (amezaliwa 28 Agosti 1942) ni Rais wa nchi ya Angola tangu 10 Septemba 1979.
Yayi Boni
Yayi Boni (amezaliwa 1952) ni Rais wa nchi ya Benin tangu 6 Aprili 2006.
Festus Gontebanye Mogae
Festus Gontebanye Mogae (amezaliwa 21 Agosti 1939) ni Rais wa nchi ya Botswana tangu 1 Aprili 1998. Alimfuata Quett Masire.
Blaise Compaoré
Blaise Compaoré (alizaliwa 3 Februari 1951) alikuwa Rais wa nchi ya Burkina Faso kutoka 15 Oktoba 1987 hadi 31 Oktoba 2014. Alimfuata Thomas Sankara.
Girma Wolde-Giorgis
Girma Wolde-Giorgis (amezaliwa mwezi wa Desemba, 1924 katika jiji la Addis Ababa) ni Rais wa nchi ya Ethiopia tangu 8 Oktoba 2001. Alimfuata Negasso Gidada.
Kiev
Kiev (pia:Kyiv - Kiukraine: Київ) ni mji mkuu wa Ukraine na pia mji mkubwa wa nchi hii wenye wakazi milioni mbili. Iko kando la mto Dnepr kwa 50°27′00″N, 30°31′24″E.
Kiev inaaminiwa iliundwa mnamo ya karne ya 6 BK. Iliendelea kuwa mji mkuu wa Rus iliyokuwa milki kubwa ya kwanza ya Waslavoni ya mashariki. Mtemi Mkuu Vladimir I aliamua kupokea Ukristo akaamuru wakazi wote kubatizwa mtoni mara moja. Katika kumbukumbu la Ukraine na Urusi hii ilikuwa chanzo cha utamaduni wa kiorthodoksi wa Waslavoni ya mashariki. Hivyo Kiev inaitwa "mji mama wa miji yote ya Urusi".
Tar. 6 Desemba 1240 Kiev ilitekwa na jeshi la Wamongolia na kuchomwa moto. Mji ukafufuka tena lakini ukaendelea kuwa mji mdogo na makao makuu ya jimbo la Ukraine chini ya nchi mbalimbali zilizotawala yehemu hiyo kama Poland au Urusi.
Kiev ikaanza kukua na kuwa mji mkubwa wa tatu wa Milki ya Urusi katika mapinduzi ya viwandani ya karne ya 19. Baada ya mapinduzi ya Kibolsheviki ikawa mji mkuu wa Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kiukraine ndani ya Umoja wa Kisovyeti. Kiev iliharibiwa vibaya wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia ikajengwa upya na kukua. Ajali ya kinyuklia ya Chernobyl ilitokeea karibu na mji lakini haikuuathiri sana kwa sababu upepo ulipeleka mavumbi ya sumu upande mwingine. Tangu uhuru wa Ukraine mwaka 1991 mji mkuu wa nchi hii.
Kirumanj
Kirumanj (kwa lugha yenyewe Rumantsch, Romansch au Romanche) ni moja kati ya lugha za Kirumi na kati ya lugha nne za kitaifa nchini Uswisi pamoja na Kijerumani, Kifaransa na Kiitalia.
Kirumanj hufanana na Kiitalia.
Idadi ya wasemaji ni takriban watu 50,000 katika jimbo la Graubunden. Wasemaji wako hasa vijijini katika milima ya Alps.
Bern
Bern (pia: Berne, Berna) ni mji wa shirikisho wa Uswisi na mji mkubwa wa nne katika nchi. Bern ni pia mji mkuu wa jimbo la Bern. Iko kando la mto Aar. Hivyo ina nafasi ya mji mkuu ingawa shirikisho la Uswisi halina mji mkuu kikatiba.
Wakazi walio wengi hutumia lugha ya Kijerumani kwa lahaja ya Bern.
Mji uliundwa mwaka 1191 ukapokea jina kutokana jina la Kijerumani la dubu ("Bär").
Mkazi mashuhuri wa Bern alikuwa Mjerumani Albert Einstein aliyeunda nadharia zake za fizikia ya kisasa alipofanya kazi mjini Bern
Kishineu
Kishineu (kwa Kiromania Chişinău (matamshi kama mbele); kwa mwandiko wa kikirili Кишинэу, kwa Kirusi Кишинёв ""kishinyev"") ni mji mkuu, pia mji mkubwa wa Moldova wenye wakazi 600,000.
Mji uko kwa 47°0′N 28°55′E kando ya mto Bich (Bîc) ambao ni tawimto la Dnestr. Eneo la mji ni km² 120. Kishineu iko katikati ya nchi ya Moldova.
Kuna vyuo vingi pamoja na shule, makumbusho na nyumba za maigizo. Mji una viwanda vingi.
Kati ya wakazi kuna vikundi vifuatayo kufuatana na lugha:
Podgorica
Podgorica (Kiserbia: Подгорица "tamka pod-go-ri-tsa")ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Montenegro mwenye wakazi 140,000. Iko kwa 42°28′12″N, 19°16′48″E pale ambako mito ya Ribnica na Morača inapokutana. Mji uliitwa Titograd kati ya 1946 hadi 1992.
Mji umejulikana tangu 1326 ulikuwa sehemu ya ufalme wa Serbia. Tangu 1466 ilitawaliwa na Waosmani hadi 1878 wakati Montenegro ilipopata uhuru wake.
Baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia mji ukawa mji mkuu wa jamhuri ya Montenegro ndani ya shirikisho la Yugoslavia. Umeendelea kuwa mji mkuu tangu uhuru wa nchi mwaka 2006.
Kolomna
Kolomna (Kirusi: Kolomna) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 148,000. Iko katika mkoa wa Moscow Oblast.
Iko katika sehemu ya kiulaya ya Urusi km 110 kusini ya Moscow kwa 55°05'N na 38°47'E pale ambako mito ya Moskva na Okra inakutana.
Mji ulianzishwa mwaka mnamo 1177.
Mji umejulikana nchini Urusi kwa sababuya kiwanda kikubwa cha injini za reli.
Luxemburg (mji)
Luxemburg (Kiluxemburg: Lëtzebuerg, Kifaransa:Luxembourg; Kijerumani: Luxemburg) ni mji mkuu wa Utemi wa Luxemburg katika Ulaya ya Kati.
Mji ulikuwa na wakazi 76,420 mnamo mwaka 2005. Iko katika kusini ya nchi ambako mito ya Alzette na Pétrusse inaungana.
Mji wa Luxemburg ni kati ya miji tajiri za Ulaya. Uchumi umekua sana upande wa benki na biashara. Luxemburg ni pia moja kati ya miji mikuu ya Umoja wa Ulaya pamoja na Brussels na Strasburg. Mahakama Kuu ya Ulaya ina makao makuu hapa pia Mamlaka Kuu ya Ukaguzi wa Ulaya na Benki ya Uwekezaji ya Ulaya.
Mji wa Kale ya Luxemburg iliingizwa na UNESCO katika orodha la urithi wa dunia.
Oslo
Oslo ni mji mkuu wa Norwei pia mji mkubwa nchini mwenye wakazi 590,041(1.403.268) 2010). Rundiko la mji lina wakazi zaidi ya milioni.
Olso iko kwenye mwisho wa kaskazini wa fyord ya Oslo (fyord ni jina la hori ndefu na nyembamba za pwani la Norwei). Visiwa 40 ni sehemu ya eneo la mji. Mahali pa juu ni mlima wa Kirkeberget mwenye kimo cha mita 629. Kuna misitu mingi ndani ya eneo la mji huu.
Kumbukumbu za Norwei ziandai ya kwamba mji uliundwa na mfalme Harald III manmo mwaka 1048 lakini wataalamu wa akiolojia wamekuta makaburi ya kikristo yanayotangulia tarehe hii.
Jengo mashuhuri la mji ni boma la Akershus lililojengwa kuanzia mwaka 1290.
Mji ulichomwa na moto mnamo 1624. Ulipojengwa upya kwa amri wa mfalme Christian IV ikapewa jina la "Kristiana" (Mji wa Christian). 1925 jina la Oslo likarudishwa.
Warshawa
"Warshawa"' (Kipoland: "Warszawa", ing. "Warsaw") ni mji mkuu wa Poland pia mji mkubwa mwenye wakazi milioni mbili (1,7 mln - 2014). 
Warshawa iko katikati ya nchi kando la mto Vistula (Kipoland:(polnisch Wisła) takriban 350 km kutoka Bahari Baltiki.
Warshawa imekuwa mji tangu karne ya 15 ikawa mji mkuu wa Poland mwaka 1596. 
Iliharibiwa mara nyingi katika historia yake hasa wakati wa vita kuu ya pili ya dunia. Wapoland walijaribu kuasi dhidi ya Wajerumani waloshika mji kati ya 1939 na 1944; pamoja na vofo vingi asilimia 90% za nyumba zote ziliharibiwa.
Baada ya vita mji ulijengwa upya mara nyingi kwa kurudisha nyumba zinazofanana na nyumba za kale.
Kuna vyuo 66 pamoja na Chuo Kikuu cha Warshawa, vyuo vikuu vingine, nyumba za maigizo, opera na makumbusho mbalimbali.
Warshawa ni mji wa viwanda vingi vya kutengenezea chuma, mashine, motokaa na mengi mengine.
Vistula (mto)
Vistula (Kipoland: Wisła "tamka: viswa") ni mto mkubwa nchini Poland mwenye urefu wa 1047 km.
Chanzo chake ni katika milima ya Beskidi inaishia katika Bahari Baltiki. Inapita kwenye miji mikubwa ya Krakov na Warshawa.
Jan Mayen
Jan Mayen ni kisiwa cha Norwei katika eneo ambapo Bahari ya Aktika na Atlantiki ya Kaskazini zinakutana. Eneo lake ni km² 373, urefu ni km 54 na upana km 2.5-15. Kisiwa kipo katikati ya Norwei, Isilandi na Greenland.
Hakuna wakazi wa kudumu isipokuwa wafanyakazi 14 wa vituo viwili vya serikali ya Norwei. Moja ni kituo cha redio kinachohudumia usafiri kwa ndege katika sehemu hii ya dunia. Nyingine ni kituo cha wataalamu wanaopima hali ya hewa.
Jan Mayen kilitangazwa kuwa sehemu ya Norwei 27 Februari 1930. Kiutawala kiko chini ya gavana wa Spitzbergen.
Svalbard
Svalbard ni jina la funguvisiwa la Norwei katika Bahari ya Aktika.
Iko katikati ya Norwei na ncha ya kaskazini.
Kuna wakazi 2,756 kwenye visiwa vitatu vya Spitsbergen, Bjørnøya na Hopen. Makao makuu ni kijiji cha Longyearbyen.
Mkataba wa kimataifa wa Svalbard umekubali ya kwamba funguvisiwa liko chini ya Norwei lakini kuna masharti fulani. Raia wa nchi zote 40 zilizotia sahihi mkataba huo wana haki ya kuingia na kufanya shughuli zao. Hivyo kuna kijiji cha Kirusi wa Barentsburg ambako Warusi wanachimba madini.
Longyearbyen
Longyearbyen ni makao makuu ya utawala wa Norwei kwenye visiwa vya Svalbard. Mji huu mdogo uko kwenye kisiwa cha Spitsbergen.
Longyearbyen ni kati ya makazi ya kibinadamu ya kaskazini kabisa duniani. Kwa jumla kuna wakazi 1,800 wengi wao Wanorwei na wengine Warusi.
Mji ulianzishwa mnamo 1906 kama makazi ya wafanyakazi wa migodi ya makaa mawe.
Belgrad
Belgrad (Kiserbia: Београд - "beograd "mji mweupe"") ni mji mkuu wa Serbia. Iko kando la mto Danube mahali ambako mto Sava unapoishia humo. Ni pia mji mkubwa wa nchi mwenye wakazi 1,710,000 (mwaka 2002).
Mji umejulikana tangu zamani za Dola la Roma kwa jina Singidun ulipokuwa mji wa kikelti. Waroma walijenga mji wa kiroma palepale kwa jina la Singidunum. Tangu kufika kwa Waslavoni mji ulipata jina "mji mweupe" au "boma nyeupe" kwa lugha mbalimbali.
Belgraf ilitawaliwa na nchi mbalimbali kama vile Bulgaria, Bizanti na Hungaria. Serbia ilianza kuenea hadi shemu hizi tangu karne ya 13. Mwaka 1403 ilitangazwa na Stefan Lazarević (1389-1427) kuwwa mji mkuu wa Serbia ambayo wakati ule ilisukumwa kaskazini kutokana na mashambulio ya Waosmani.
Tangu mwaka 1521 Belgrad ilivamiwa na Waturuki walioendelea kuitawala hadi karne ya 19 hata kama mju ulikuwa mahali pa mapigano mengi kati ya Uturuki na Austria ikatwaliwa na kupotelewa na Austria mara tatu katika karne zile.
1817 ilikuwa mji mkuu wa Utemi ya Serbia iliyofufuka tena. Imebaki hivyo hadi leo. Wakati ambako Serbia ilikuwa sehemu ya Yugoslavia ilikuwa pia mji mkuu wa Yugoslavia.
Bratislava
Bratislava ni mji mkuu wa Slovakia wenye wakazi 450,000. Majina mengine ya kihistoria ya mji huu yalikuwa Pressburg (kwa Kijerumani) au Pozsony (kwa Kihungaria). Uko kando Ya mto Danubi.
Ishara ya mji ni boma la Bratislava lililosimama tangu karne za kati.
Bratislava iko kwenye mpaka wa kusini-magharibi ya Slovakia karibu na Austria na Hungaria, si mbali na mpaka wa Ucheki.
Eneo la mji lilikaliwa tangu milenia nyingi. Kiini cha mji wa leo kilikuwa boma la Bratislava lililojulikana tangu mwaka 805 BK.
Utawala wa eneo la mji ulibadilika mara kadhaa, lakini tangu mwaka 907 mji ulikuwa sehemu ya ufalme wa Hungaria hadi mwaka 1918. Kati ya miaka 1524 na 1830 ulikuwa mji mkuu wa Hungaria. Wakazi wake walikuwa hasa Wajerumani na Wahungaria pamoja na Waslovakia.
Baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia eneo la mji liliingizwa katika nchi mpya ya Chekoslovakia, na jina likabadilishwa kuwa Bratislava. Mji ukawa mji mkuu wa sehemu ya Kislovakia ya nchi.
Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia, na tena baada ya kugawanyika kwa Chekoslovakia mwaka 1993 Bratislava imekuwa mji mkuu wa Slovakia.
Bratislava ni mji wa viwanda: kuna viwanda vya motokaa, kemia, mashine na vifaa vya stima.
Mji ni njiapanda ya barabara kuu, pia ya reli. Usafiri wa majini hutumia bandari ya Bratislava kwenye mto Danubi. Kuna pia Uwanja wa ndege wa kimataifa.
Usafiri wa mjini ni kwa mabasi, reli za barabarani na mabasi ya umeme.
Lisbon
Lisbon (kwa Kireno: "Lisboa") ni mji mkuu wa Ureno, pia mji mkubwa wa nchi wenye wakazi 560,000; pamoja na rundiko la mji ni milioni mbili.
Mji uko kando ya mto Tejo kwenye kona ya kusini-magharibi ya Ulaya mwambaoni kwa Atlantiki.
Mji ulijulikana tangu karne ya 3 KK kwa jina la "Olispo". Wakati wa Dola la Roma ulikuwa mji mkuu wa jimbo la Lusitania.
Karne ya 3 KK
Karne hii ni kipindi cha
Madrid
Madrid ni mji mkuu wa Hispania pia mji mkubwa wa nchi mwenye wakazi 3,129,600 na pamoja na rundiko la mji milioni 5.8.
Madrid iko katikati ya Hispania katika nyanda za juu za Castilia kwenye kimo cha m 667 m juu ya UB. Mto mdogo Manzanares unapita mjini. Kaskazini ya mji kuna milima ya Sierra de Guadarrama inayofikia kimo cha m 2,429.
Chanzo cha Madrid ni katika zamani za Waroma katika Hispania. Utawala wa Waarabu uliacha kijiji mahali pake kilichotwaliwa na mfalme Alfonso VI. wa Kastilia kikateuliwa kuwa mji mkuu wa ufalme wa Hispania mwaka 1561. Hispania ilikuwa nchi tajiri ya Ulaya wakati ule kutokana na dhahabu na fedha za koloni zake huko Amerika ya Kusini na utajiri huu uliwezesha wafalme kupamba mji kwa majengo mengi makubwa na mazuri.
Wakati wa Napoleoni Madrid ilitwaliwa na jeshi la Ufaransa lakini uasi wa wakazi wa mji ulianzisha vita ya ukombozi wa Hispania.
Mji ulianza kukua katika karne ya 19 na zaidi katika karne ya 20 ukawa pia kitovu cha kiuchumi cha Hispania.
Madrid ilikuwa kitovu cha mapinduzi ya Hispania kama vile kupinduliwa kwa utawala wa kifalme na tangazo la jamhuru mwaka 1873, kuanzishwa kwa udikteta wa jenerali Miguel Primo de Rivera 1923, kutnagzawa kwa jamhuri ya pili 1931. Katika vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania kati ya 1936 hadi 1939 mji uliharibiwa vibaya.
Wahome Mutahi
Wahome Mutahi (24 Oktoba 1954 – 22 Julai 2003) alikuwa mwandishi mpendwa sana katika Kenya. Aliitwa "Whispers" kama jina la "column" aliyoiandika kwa "The Daily Nation". Aliandika pia tamthilia na vitabu. Alikuwa mtu mwenye siasa, na mhakiki mkali, lakini kila wakati alitumia ucheshi.
Juan de Salazar
Juan de Salazar y Espinoza alikuwa conquistador yaani mpelelezi na mwanajeshi Mhispania aliyeunda mji wa Asuncion katika Paraguay.
Alizaliwa 1508 katika Espinosa de los Monteros kwenye mkoa wa Burgos (Hispania). Akajiunga na kikosi cha Wahispania kilichosafiri kwenye mto Rio de la Plata mwaka 1535.
Akaongoza kikundi kilichofuata mto Paraguay na tarehe 15 Agosti 1537 alianzisha kituo cha kijeshi kilichoitwa "Nuestra Señora Santa María de la Asunción".
Baada ya kushiriki 1540 katika uasi dhidi ya gavana wa Río de la Plata Álvar Núñez Cabeza de Vaca alifukuzwa Amerika na kurudishwa Hispania. Akarudi mwaka 1547 na kati ya 1550 na 1555 akaongoza tena upelelezi wa Paraguay.
Akaaga dunia mjini Asuncion mwaka 1560.
Conquistador
Conquistador "(tamka: kon-kis-ta-dor; uzito kwa silabi ya mwisho)" ni neno la Kihispania ya kutaja jumla la wanajeshi, wapelelezi, mabaharia na wengine kutoka Hispania na Ureno waliovamia nchi za Amerika ya Kilatini na Pasifiki na kuzifanya kuwa koloni za Kihispania na za Kireno.
Harakati ya uvamizi na utekaji wa Amerika ya Kilatini huitwa kwa Kihispania kwa neno "Conquista" (=utekaji).
Katika karne baada ya Kristoforo Kolumbus Maconquistador walikuwa watu waliotafuta utajiri na heri katika "dunia mpya" ya Amerika. Mara nyingi walikuwa wanajeshi wa kustaafu waliokosa nafasi katika maisha ya kawaida Hispania. Walifanya misafara yao kwa gharama zao bila msaada wa serikali ya Hispania au Ureno.
Isipokuwa walitangulia kujipatia kibali cha kifalme. Conquistador alipata kibali cha kuvamia eneo fulani kwa jina la mfalme wa Hispania lililoelezwa katika kibali ingawa mara nyingi maeneo hayajulikana bado. Alitakiwa kujenga vituo na miji na kuwapeleka wenyeji wakubali imani ya kikristo yaani ya kanisa katoliki. Kibali kilieleza pia masharti yote kuhusu forodha la bishaa zitakazoingia au kutoka katika koloni mpya. Sehemu ya tano ya mapato yote (= 20%) ya koloni ilitakiwa kulipwa kwa serikali.
Conquistador mwenye kibali alipata haki ya kumteua gavana na wasimamzi wa koloni mpya.
Maconquistador wengine waliomfuata mwenye kibali mara nyingi hawakuwa wanajeshi wa kawaida kwa sababu wengi walikosa pesa ya kuwalipa. Wengine waliingia kama wshairiki katika biashara ya koloni walioahidiwa asilimia fulani ya faida.
Kuanzia mwaka 1600 nafasi ya Maconquistador ilipungua na kwisha kwa sababu serikali ya Hispania ilifaulu kueneza uatwala wake kwa utaratibu wa falme dogo.
Maconquistador walitafuta utajiri kwa kila namna na mara nyingi waliwatendea wenyeji kwa unyama mkuu. Silaha zao pamoja na farasi ziliwawezesha kushinda jeshi kubwa za wenyeji ambao kwa ujumla walikuwa na silaha za mawe tu na ambao hawakuona farasi wala mtu juu ya farasi. Waliweza kuharibu milki kubwa za Maazteki na Mainka.
Balaa mbaya zaidi kushinda unyama wote yalikuwa magonjwa kutoka Ulaya yaliyoua mamilioni wa Maindio waliokosa kinga dhidi ya viini vilivyofika Amerika mara ya kwanza.
Baada ya kufauli maconquistador walijaribu mara nyingu kudanganya serikali au wenzao hivyo mara nyingi kuunda kwa koloni mpya kulimalizika mbele ya mahakama.