hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
John Raphael Bocco
John Raphael Bocco (amezaliwa 1989) ni mchezaji wa kandanda anayechezea timu ya Simba Sports Club aliyetoka timu ya Azam Football Club.
Bocco maarufu kama Adebayor, alianza kucheza soka katika timu ya Kijitonyama FC, mwaka 2007 alijiunga na Azam FC na kuisaidia timu hiyo kupanda daraja. John Bocco ni miongoni mwa wachezaji wanne ambao walifanikiwa kupanda Ligi Kuu ya Vodacom mwaka 2008 wakiwa na Azam FC, mwingine ni Sure Boy.
Dawati
Dawati ni vipande vya mbao vilivyounganishwa na meza mbili ikiwa moja ni ndefu na nyingine ni fupi.
Dawati hutumiwa shuleni, ofisini, nyumbani na kadhalika.
Dawati hutumika katika shughuli za kitaaluma kama vile kusomea, kuandikia na pia kuwekea vifaa kama vile kompyuta.
Mshale
Mshale (wingi: mishale) ni ala ya vita au silaha ndogo ifananayo na mkuki inayorushwa kwa upinde.
Kwa maelfu ya miaka, watu duniani kote wamewahi kutumia upinde na mishale kwa uwindaji na kwa ajili ya ulinzi.
Ushahidi wa kale kabisa wa mshale wenye kichwa cha jiwe ulipatikana Mapango ya Sibudu nchini Afrika Kusini. . Mshale huo unaaminika kuwa ulitumika miaka 64,000 iliyopita.
Ushahidi wa kale kabisa wa matumizi ya upinde kurusha mshale ni wa miaka 10.000 uliopatikana Bonde la Ahrensburg kaskazini mwa mji wa Hamburg, nchini Ujerumani.
Swichi
Swichi (kutoka Kiingereza "switch") ni sehemu inayotumika kufanya mzunguko wa umeme kwa ajili ya kuchaji simu, tochi na kuwasha taa kwa ajili ya kutupatia mwanga.
Pia hutumika kuwasha vitu vinavyotumia umeme kama: runinga, redio,pasi, jokofu n.k.
Kiyoyozi
Kiyoyozi ni kifaa kinachowekwa kwenye vyombo vya moto au nyumba. Kifaa hiki kina uwezo wa kutoa hewa ya ubaridi au ya joto.
Kwa sehemu zenye joto watu hutumia kifaa hiki kufanya hali ya hewa kuwa yenye ubaridi katika nyumba zao au katika magari yao na vyombo vinginevyo vya moto kama vile treni.
Kumbe katika sehemu zenye baridi watu hutumia kifaa hiki kufanya hali ya hewa katika nyumba zao au magari yao kuwa ya joto la kawaida ili kujikinga na baridi kali.
Kwa sasa kifaa hiki kinatumiwa na watu wengi hasa katika nchi zilizoendelea.
Kifaa hiki kinatumia umeme mwingi, hivyo kinahitaji umeme wa kutosha ili kufanya kazi yake.
Muundo
Muundo katika lugha ni mpangilio na mtiririko wa visa na matukio katika kazi ya kifasihi. Hapa tunachunguza jinsi msanii wa kazi hiyo alivyounda na alivyounganisha tukio moja na jingine, kitendo kimoja na kingine, sura moja na nyingine. Tunapohakiki muundo katika kazi ya kifasihi, hasa riwaya na tamthilia, kuna mambo ya kuzingatia. Mambo hayo ni:Katika mgawanyo wa kazi mhakiki anapaswa kueleza:
Ikumbukwe kwamba mwandishi anaweza kugawa kazi yake katika sehemu lakini akaipa picha sura na taswira.
Katika kuangalia umbo la kazi mhakiki anapaswa kueleza kama kazi hiyo, riwaya tamthiliya au ushairi.
Mgahawa
Mgahawa (au mkahawa kutoka kinywaji "kahawa") ni mahali ambapo chakula kilichopikwa kinauzwa kwa umma, na ambapo watu huketi katika viti maalum vilivyoandaliwa pamoja na meza na kula.
Migahawa hiyo huwa na vyakula tofauti, kwa mfano wali, nyama,biliani, viazi, mayai n.k.
Pia migahawa huwa na vinywaji kama vile soda, maji, maziwa,juisi, chai n.k.
Migahawa hiyo hupatikana kwa wingi mjini kwa mfano katika shule,ofisi n.k.
Mgahawa hutoa huduma yake kwa bei ya kawaida. Baadhi ya watu ambao hupendelea kula kwenye migahawa ni wanafunzi, walimu n.k.
Mapishi
Mapishi ni kitendo cha kupika chakula ukipendacho kama wali, makande, pilau na vyakula vingine.
Kuna mapishi mengi katika nchi mbalimbali. Mapishi ya Kiafrika, Ulaya na Amerika. Japokuwa jamii ya Wazungu mapishi yao mengi yanafanana. Japo si yote yapo sawa hasa kwa kufuatia utofauti wa kitamaduni miongoni mwa wanadamu wengi.
Marcouf
Marcouf (pia "Marcoult", "Marculf", "Marcoul", "Marcou") alikuwa abati wa Nantus (Nanteuil-en-Cotentin), Cotentin, Ufaransa.
Alishughulikia uinjilishaji wa kisiwa cha Jersey.
Alifariki tarehe 1 Mei 558.
Tangu kale huheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Mei.
Klorofili
Klorofili (pia chanikiwiti) ni kemikali ambayo hunyonya mwanga wa jua la alfajiri, mchana na jioni.
Inapatikana kwenye wigo la mimea na mwani na kuvipatia rangi ya kijani.
Husaidia kutengeneza chakula cha mimea na husaidia utengenezaji wa nguvu kwenye mimea.
Emeriko wa Hungaria
Emeriko wa Hungaria (pia: "Henricus", "Emery," "Emerick," "Emmerich", "Emericus" or "Americus"; kwa Kihungaria: Szent Imre herceg; Székesfehérvár, 1007 hivi – Hegyközszentimre, 2 Septemba 1031) alikuwa mtoto wa mfalme Stefano I wa Hungaria ambaye peke yake alifikia ujana.
Emeriko alilelewa kitawa na Mbenedikto Gerard wa Csanád ili amrithi baba yake kama mfalme. Alioa mwaka 1022. Kumbe alifariki wakati wa uwindaji.
Mwaka 1083 Papa Gregori VII alimtangaza mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa na Wakatoliki na Waorthodoksi, hasa tarehe 5 Novemba na 4 Septemba.
Ubuyu
Ubuyu ni ungaunga wa rangi ya maziwa wa matunda ya mbuyu ukiwa na mbegu zake au bila mbegu.
Ubuyu umekuwa ni mmea wenye faida nyingi katika mwili wa binadamu.
1. Unga wa ubuyu una vitamini C
2. Ubuyu una kiwango kingi cha madini ya Kalshiamu (Calcium).
3. Husaidia kujenga neva za fahamu mwilini
4. Ina virutubisho vya kulinda mwili
5. Ubuyu una vitamini B3 na vitamini B2 ambayo ni mhimu katika kuondoa sumu mwilini na umeng’enyaji wa madini ya chuma,
6. Unaongeza kinga ya mwili sababu ya kuwa na kiasi kingi cha vitamini C
7. Huongeza nuru ya macho
8. Husaidia kuzuia kuharisha na kutapika
9. Ina magnesiam ambayo husaidia kujenga mifupa na meno
10. Husaidia wenye presha ya kushuka na wenye matatizo ya figo.
Isambe Monie
"Isambe - Monie" ni jina la albamu ya nane kutoka kwa msanii wa muziki wa dansi na soukous kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Kanda Bongo Man. Ni moja kati ya albamu zilizotamba sana katika ulimwengu wa rhumba na soukous kwa miaka ya 1990. Albamu imetoka mwaka 1990.
Kwassa Kwassa
"Kwassa Kwassa" ni jina la albamu ya saba kutoka kwa msanii wa muziki wa dansi na soukous kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Kanda Bongo Man. Albamu imetoka mwaka wa 1989. Nyimbo kali zilizotamba kutoka katika albamu ni pamoja na Liza, Sai na Lela-Lela.
Emmeram wa Regensburg
Emmeram wa Regensburg (pia: "Emeramus", "Emmeran", "Emeran", "Heimrammi", "Haimeran", "Heimeran") alikuwa Askofu mmisionari aliyefia dini mwaka 652 hivi huko Helfendorf (Munich, Bavaria).
Mzaliwa wa Poitiers, Aquitaine, Ufaransa, kaburi lake liko Regensburg, Ujerumani, alipokuwa anaeneza Ukristo.
Hukohuko alitangazwa mtakatifu na Papa Gregori XVI mwaka 1833.
Sikukuu yake huadhimishwa na Wakatoliki na Waorthodoksi tarehe 22 Septemba.
Engelbert wa Cologne
Engelbert wa Cologne (pia: Engelbert II of Berg; Schloss Burg, 1185/1186 – Gevelsberg, karibu na Schwelm, 7 Novemba 1225) alikuwa askofu mkuu wa Cologne ambaye alijihusisha sana na mambo ya siasa akiwa pia mtawala wa sehemu ya Ujerumani.
Kisha kutetea haki kwa nguvu zote, hatimaye aliuawa na ndugu yake wa ukoo.
Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifodini chake.
Zing Zong
"Zing Zong" ni jina la albamu ya saba kutoka kwa msanii wa muziki wa dansi na soukous kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Kanda Bongo Man. Albamu imetoka mwaka wa 1991. Nyimbo kali zilizotamba kutoka katika albamu ni pamoja na Isambe, Wallow na Monie.
Nebula ya Jabari
Nebula ya Jabari (ing. , pia Messier 42, M42 na NGC 1976) ni nebula angavu inayoonekana katika kundinyota ya Jabari chini ya nyota tatu za ukanda wake. Mwangaza unaoonekana ni mag 4.0 hivyo inaonekana kama nyota lakini kwa kutumia darubini ndogo inatambuliwa kama doa angavu maana ni nebula..
Chanzo cha nebula hii kilikuwa wingu kubwa la molekuli za hidrojeni lililoanza kujikaza. Mawingu ya aina hii ni sehemu za anga la nje ambako nyota zinazaliwa yaani ambako zinaanza kutokea. Nebula hii inaonekana vema kwa sababu nyota changa ndani yake zinatoa mnururisho wa kuioniza (unaondoa electroni kwenye atomi na kuziacha kwenye hali ya kuwa nachaji hasi au chanya, yaani ioni) unaosababisha kung’aa kwa nebula.
Umbali wa nebula ni takriban miaka ya nuru 1425.
Kabla ya karne ya 17 ilijulikana kama nyota ya kawaida. Baada ya kugunduliwa kwa darubini Mfaransa Peiresc alikuwa mtu wa kwanza aliyeiangalia kwenye mwaka 1610 kwa kutumia darubini na kutambua si nyota.
Frances Ames
Frances Rix Ames (/ˈfrɑːnsɪz//eɪmz/; 20 Aprili 1920 – 11 Novemba 2002) alikuwa bingwa wa nyuroni, daktari wa magonjwa ya akili, na mpiganaji wa haki za binadamu nchini Afrika Kusini.
Amefahamika kwa ubora wake katika kuongoza uchunguzi wa kifo cha mwanaharakati Steve Biko aliyepinga ubaguzi wa rangi, ambaye alikufa kutokana na matibabu kutelekezwa na kuteswa chini ya ulinzi wa polisi. Pindi ambapo baraza la matibabu la Afrika ya Kusini (SAMDC) liliposhindwa kuwachukulia hatua za kinidhamu daktari mkuu wa upasuaji wa wilaya na msaidizi wake ambao walihusika na matibabu ya Steve Biko, Ames na wenzake watano (wasomi na madaktari) walichangisha fedha na kupambana vita halali kisheria ya takribani miaka minane kupinga kuanzishwa kwa matibabu. Ames alihatarisha usalama wa maisha yake na kazi yake, kwa ajili ya kupigania haki, na kuipeleka kesi mahakama kuu ya Afrika ya kusini (South African Supreme Court) ambapo hatimaye alishinda kesi hiyo mwaka 1985.
Alizaliwa Pretoria na kukulia katika umaskini katika mji wa Cape Town. Ames alikuwa mwanamke wa kwanza kupokea shahada ya Udaktari wa Dawa kutoka chuo Kikuu cha Cape Town mwaka 1964.
Ames alisoma madhara ya bangi kwenye ubongo na kuchapisha makala kadhaa juu ya somo hilo; kuona faida ya matibabu ya bangi juu ya wagonjwa katika hospitali yake mwenyewe. Aliwahi kuwa mtetezi wa kuhalalisha kwa matumizi ya dawa.
Aliongoza idara ya neurolojia ya Hospital ya Groote Schuur kabla ya kustaafu mwaka 1985, lakini aliendelea kufundisha katika Hospitali za Valkenberg na Alexandra.
Baada ya ubaguzi wa rangi kumalizika mwaka 1994, Ames alitoa ushahidi mbele ya tume ya Ukweli na Maridhiano juu ya uchunguzi wa "Madaktari wa Biko" kwa kukiuka maadili ya matibabu.
Mwaka 1999, Nelson Mandela alimzawadia Ames tuzo ya Nyota wa Afrika Kusini, ambayo ni tuzo ya juu kabisa kwa raia wa Afrika ya kusini.
Funmilayo Ransome-Kuti
Mkuu Funmilayo Ransome Kuti, MON (/ˌfʊnmiˈlaɪjoʊ ˈraensəm ˈkuːti/; 25 Oktoba 1900 – 13 Aprili 1978) alikuwa mwalimu, mfanya kampeni za kisiasa, mwanaharakati wa kutetea haki za wanawake na kiongozi wa jadi nchini Nigeria.
Alikuwa mwanamke kiongozi maarufu sana kipindi chake, alikuwa mwanamke wa kwanza kuendesha gari nchini Nigeria.
Ermengol wa Urgell
Ermengol wa Urgell (pia: "Armengol" au "Armengod" au Hermengaudius; alifariki El Pont de Bar, 1035) alikuwa askofu wa Urgell kuanzia mwaka 1010.
Mtoto wa ukoo tawala, alianza uaskofu wake kwa kurekebisha maisha ya mapadri wa kanisa kuu kufuatana na mafundisho ya Agostino wa Hippo
Anatajwa kama mhusika wa kuteka mji wa Guissona mwaka 1024 na kuurudisha kwenye Ukristo.
Alishindana mara nyingi na masharifu wa Urgell na kuwajibika katika ujenzi wa miundombinu, likiwemo kanisa kuu la Urgell.
Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Novemba.
Braun Strowman
Adam Joseph Scherr (alizaliwa 6 Septemba 1983) ni mchezaji wa mieleka wa Marekani aliyekuwa mwenye nguvu; sasa amesainiwa na WWE ya kukuza mapambano ya mieleka, ambapo anacheza kwa jina la uringo Braun Strowman.
Baada ya kuanza kwa programu za "WWE" za mara kwa mara, Strowman alihusishwa kwenye kundi la "The Wyatt Family", amevaa kinyago cheusi cha kondoo na mwenye nguvu zaidi. Katika maonesho yake yote na WWE, Strowman ameonekana kama mtu asiyepigika.
Upinde
Upinde (kutoka kitenzi "kupinda") ni mti uliokunjwa na kuunganishwa kwa kamba au ngozi hutumiwa kwa ajili ya kurushia mishale.
Inaaminika kuwa upinde wa kale kabisa ulipatikana Holmegård nchini Denmark ukiwa na miaka 8.000.
Upinde ulitengenezwa kwa minajili ya kuwinda wanyama wenye mbio na ambao hawangefikika kwa kukimbizwa mbio au kurushiwa mawe.
Baadaye, upinde ulitumika kama zana za vita jamii zilipokuwa zikikabiliana na maadui zao. Hata hivyo teknolojia hii ya kutumia upinde kama zana za vita imepitwa na wakati kwani kuna zana nyingine zilizo na haraka na bora kuliko upinde na mshale.
Leo upinde hutumika kwa minajili ya kuwinda na katika mchezo wa archery ingawapo wachezaji wa mchezo huo hutumia upinde wenye muundo tofauti na ulioboreshwa .
Sungusungu
Sungusungu ni aina za sisimizi wa familia Formicidae.
Katika maisha yao, sungusungu huishi kwa ushirikiano na kusaidiana kama mchwa na wadudu wengineo.
Pia sungusungu hugawana majukumu katika shughuli mbalimbali kama vile "ulinzi" (kwa wadudu hawa ukizungumzia suala la ulinzi ni wa kumlinda malkia wao na ujenzi wa makazi yao).
Kutokana nao, mara nyingine walinzi wa jadi katika jamii za binadamu wanaitwa "sungusungu".
Siafu
Siafu ni aina za sisimizi wa jenasi "Dorylus" katika familia Formicidae.
Wadudu hao husaidiana katika kazi mbalimbali kama vile ulinzi, usafi na nyingine nyingi.
Katika kazi ya ulinzi wadudu hao hufanya kazi ya kumlinda malkia wao na baadhi ya vitu vyao na makazi yao.
Antoine Griezmann
Antoine Griezmann (matamshi ya Kifaransa: [ɑtwan ɡʁijɛzman]; alizaliwa 21 Machi 1991) ni mchezaji wa soka wa Ufaransa ambaye anacheza nafasi ya mbele katika klabu ya Hispania Atlético Madrid na timu ya taifa ya Ufaransa.
Alianza kazi yake katika Real Sociedad, akicheza mechi yake ya kwanza mwaka 2009 na kushinda Segunda División katika msimu wake wa kwanza. Katika msimu wa tano huko, alifunga mabao 52 katika mechi 201 rasmi.
Mwaka 2014, alihamia Atlético Madrid kwa € 30 milioni. Kwa maonyesho yake yote mwaka 2016, alichaguliwa kwa tuzo ya Ballon d'Or 2016 ambayo alimaliza nafasi ya tatu.
Griezmann ni mchezaji wa zamani wa Ufaransa wa vijana wa kimataifa, akiwakilisha nchi yake chini ya miaka 19, chini ya miaka 20 na chini ya 21. Alikuwa ni kikundi cha timu iliyoshinda michuano ya Soka ya 19 ya UEFA ya Ulaya chini ya 19 kwenye udongo wa nyumbani.
Alipata kofia yake ya kwanza kwa timu ya taifa ya taifa mwaka 2014 na alicheza katika Kombe la Dunia ya mwaka huo, akiwasaidia nchi kwa robo fainali.
Griezmann alikuwa mchezaji bora na Mchezaji wa Mashindano katika UEFA Euro 1-0 dhidi ya Ureno 2016, ambapo kikosi cha Ufaransa walikuwa wakimbizi baada ya kupigwa goli 1 kwa 0.
Kokoto
Kokoto ni vipande vidogovidogo vya mawe makubwa au miamba.
Kokoto hupatikana baada ya kupasuliwa kwa miamba hiyo.
Katika upasuaji wa kokoto kumegawanyika katika sehemu mbalimbali: baadhi ya njia hizo ni upasuaji wa kutumia nyundo na wengine hutumia baruti.
Kokoto zinatumika kwa wingi pamoja na sementi katika ujenzi wa barabara, nyumba n.k.
Carlos Henrique Casimiro
Carlos Henrique Casimiro (anajulikana kama Casemiro; alizaliwa 23 Februari 1992) ni mchezaji wa soka wa Brazil ambaye anacheza kama kiungo mkabaji katika klabu ya Hispania ya Real Madrid na timu ya taifa ya Brazil.
Ametokea huko São Paulo, ambapo alifunga mabao 11 katika michezo 112 rasmi, alihamia Real Madrid mwaka 2013, na pia alitumia msimu alikokwenda kwa mkopo huko Porto. Alikuwa kwenye kikosi cha Real Madrid kikosi kilichoshinda Ligi ya Mabingwa mara tatu, kutoka 2013-2014 hadi 2016-2018.
Upande wa kitaifa, alianza kuichezea timu ya Brazil toka mwaka 2011,akishiriki michuano ya Copa America miaka ya 2015 na 2016 na pia kwenye michuano ya kombe la dunia mwaka 2018.
Alizaliwa São José dos Campos, São Paulo, Casemiro alikuwa ni matunda ya akademi ya São Paulo FC.Akiwa na umri wa maka 11 na zaidi alikuwa kama nahodha wa timu.Alijulikana kama "Carlão" ambayo ni moja ya matamshi ya jina lake la kwanza kwa kireno.
Casemiro aliisaidia timu yake ilipoelemewa kwa kufunga goli lake la kwanza na kuisaidia timu yake kusuluhu 2-2 dhidi ya Cruzeiro Esporte Clube.
Tarehe 7 Aprili 2012, Casemiro alifunga goli lake la kwanza la ushindi wa 2-1 kwenye uwanja wa Arena Barueri dhidi ya Mogi Mirim Esporte Clube alipocheza nafasi ya Fabrício aliyeumia.
Januari 2013,Casemiro alipelekwa kwa mkopo kwenda Real Madrid Hispania alipojiunga na timu 'B'.Alicheza mechi yake ya kwanza 16 Februari walipopigwa 3-1 na CE Sabadell FC.
Casemiro alianza mafanikio yake Real Madrid alipocheza dakika 90 ambapo walishinda 3-1 dhidi ya Real Betis.Juni 2 alishinda goli lake la kwa nza akiwa Ulaya,siku nane baadaye alinunuliwa jumla kwa mkataba wa miaka minne R$18.738 milioni.
Manchester City
Manchester City ni klabu ya mpira wa miguu katika jiji la Manchester, Uingereza.
Ulianzishwa mwaka 1880 kama St Mark's (West Gorton), ikawa Ardwick Association Football Club mwaka wa 1887 na Manchester City mnamo mwaka wa 1894.
Eneo la nyumba ya klabu ni jiji la Manchester Stadium huko Mashariki mwa Manchester, ambalo lilihamia mwaka 2003, Maine Road tangu 1923.
Manchester City kwanza ilicheza katika mechi ya juu ya Ligi ya Soka mwaka 1899 na kushinda heshima ya kwanza na Kombe la FA mnamo mwaka 1904.
Kipindi cha mafanikio zaidi cha klabu kilikuwa cha 1968 hadi 1970, ambapo ilishinda michuano ya Ligi, FA Cup, League Kombe la Kombe la Washindi wa Kombe la Ulaya, chini ya timu ya usimamizi wa Joe Mercer na Malcolm Allison.
Baada ya kupoteza Kombe la FA la 1981, klabu hiyo ilipungua wakati wa kushuka, na kukamilisha kushindwa kwa kiwango cha tatu cha soka ya Kiingereza kwa muda pekee katika historia yake mwaka 1998.
Baada ya kupata tena hali yao ya Ligi Kuu katika miaka ya 2000, Manchester City ilinunuliwa na Abu Dhabi United Group mnamo Septemba 2008 kwa £ 210,000,000, na kupata uwekezaji mkubwa.
Klabu hiyo ilishinda Ligi Kuu ya mwaka 2012, 2014 na 2018, wakati wao wakawa timu ya kwanza ya Ligi Kuu ili kufikia pointi 100 katika msimu.
Ethelbert wa Kent
Ethelbert (kwa Kiingereza cha Zamani Æðelberht, ; 560 hivi – 24 Februari 616) alikuwa mfalme wa Kent (Uingereza) kuanzia mwaka 589 hivi hadi kifo chake. Ni mfalme wa kwanza wa nchi hiyo kuongokea Ukristo alipomfuata mke wake Bertha kwa mahubiri ya Augustino wa Canterbury.
Baada ya hapo makanisa yakajengwa sehemu mbalimbali na dini hiyo mpya ilienea kati ya Waangli na Wasaksoni.
Kwa sababu hiyo tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa na Kanisa Katoliki tarehe 25 Februari.Vyanzo vikuu
Vyanzo vingine
Le Rendez-Vous Des Stades
"Le Rendez-Vous Des Stades" ni jina la albamu kutoka kwa msanii wa muziki wa dansi na soukous kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Kanda Bongo Man. Albamu imetoka mwaka wa 1993. Nyimbo kali zilizotamba kutoka katika albamu ni pamoja na Bili, Sana, Muchata na Yonde.
Daladala
Daladala ni neno la kawaida nchini Tanzania la kutaja gari dogo linalotumika kwa usafiri wa umma likifuata njia maalumu yenye namba yake.
Dereva anafanya kazi yake pamoja na msaidizi anayeitwa "manamba" mwenye kazi ya kukusanya pesa na kufungua au kufunga mlango.
Nchini Kenya magari hayo yanaitwa matatu.
Ethelreda wa Ely
Ethelreda (pia: Audrey; jina asili: Æthelthryth au Æðelþryð au Æþelðryþe; Exning, Suffolk, 636 – Ely, Cambridgeshire, 23 Juni 679) alikuwa mwanamke wa ukoo tawala wa sehemu ya Uingereza aliyeolewa mara mbili na wafalme wa huko.
Hatimaye akawa mmonaki (na abesi wa Ely) kama dada zake wote wanne: Etelburga wa Faremoutiers, Vitburga wa Dereham, Seksiburga wa Ely na Setrida wa Faremoutiers.
Wote watano wanaheshimiwa tangu kale kama watakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana tarehe ya kifo chake.
Samoa Joe
Nuufolau Joel Seanoa (anajulikana zaidi kwa jina la Samoa Joe; alizaliwa 17 Machi 1979), ni mchezaji wa kulipwa wa Marekani aliyesainiwa katika kampuni ya mchezo wa mieleka ya WWE na kufanya kwenye brand Raw. 
Mwaka 2002 alijiunga RHO katika mwanzo wa promosheni hiyo,Akishikilia tuzo ya mchezaji bora wa RHO duniani
Filomena wa Roma
Filomena wa Roma (10 Januari 291 - 10 Agosti 304) alikuwa bikira wa ukoo tawala wa Corfu (Ugiriki) ambaye alianza kuheshimika kama mtakatifu mfiadini baada ya masalia kupatikana mnamo Mei 1802 katika Mahandaki ya Priscilla, Roma, Italia. Paliandikwa "Pax Tecum Filumena" (yaani "Amani kwako, Filomena"). Kabla ya hapo hakujulikana, lakini baadaye heshima ya Wakatoliki na Waorthodoksi wengi kwake imestawi sana hadi leo sehemu nyingi za dunia ikisaidiwa na njozi na miujiza iliyotokea kwa kuomba sala zake.
Kati ya miaka 1837 na 1961 Kanisa Katoliki liliruhusu heshima hiyo katika liturujia pia. Lakini wasiwasi wa wanahistoria umefanya jina lake liondolewe katika kalenda zote za watakatifu.
Timu
Timu (kutoka Kiingereza "team") ni kundi la watu wanaofanya kazi ili kufikia lengo la pamoja.
Wanachama wa timu wanahitaji kujifunza jinsi ya kusaidiana, kusaidia wanachama wengine wa timu, kutambua uwezo wao kwa kila mmoja, na kujenga mazingira ambayo yanaruhusu kila mtu awe anajua umuhimu wake, hata kama timu ndogo za sekondari ni za muda mfupi.
Munyu
Munyu ni aina ya chumvi ambayo kwa jina lingine huitwa chumvi ya mezani kwa sababu hutumika sana kuleta ladha katika chakula na hutuongezea madini chumvi mwilini.
Chumvi hii huwa na matumizi mengine mengi katika maisha ya kila siku, kwa mfano katika kuhifadhi vyakula mbalimbali, ngozi n.k.
Aina hii ya chumvi kisayansi huitwa kloridi ya natiri (sodium chloride) na huwakilishwa na simboli NaCl.
Filani wa Pittenweem
Filani wa Pittenweem, O.S.B. (jina asili Fillan, Phillan, Fáelán au Faolan) alikuwa mmonaki Mbenedikto kutoka kisiwa cha May, Uskoti.
Filani alihama monasteri ya huko akaenda Pittenweem huko Fife akaongoa wakazi wake kuingia Ukristo.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Ferreol wa Uzes
Ferreol wa Uzes (Narbonne, 530 – 4 Januari 581) alikuwa askofu wa Uzès (553-581; labda wa Nîmes pia) nchini Ufaransa.
Alijitahidi kuvuta Wayahudi katika Ukristo, jambo lililomfanya afukuzwe na mfalme Childebert I mwaka 555 hadi 558.
Alianzisha monasteri wa Kibenedikto na kuipatia kanuni iliyotunzwa hadi leo.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu, sawa na dada yake, Tarsisia wa Rodez, mkaapweke.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Januari.
Gregori wa Spoleto
Gregori wa Spoleto alikuwa padri aliyefia dini ya Ukristo katika mji wa Spoleto, Italia tarehe 24 Desemba 304 wakati wa dhuluma ya kaisari Diocletian.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake, lakini pia tarehe nyingine kadiri ya mahali.
Diego Costa
Diego Costa (alizaliwa 7 Oktoba 1988) ni mchezaji wa Hispania. Jina lake kamili anaitwa Diego da Silva Costa. Anacheza kama mshambuliaji wa Atletico Madrid.
Alizaliwa huko Brazil na alicheza kwa timu ya soka ya taifa la Brazil kwa mara ya kwanza mwaka 2013. Hata hivyo, sasa anacheza Hispania. Hii imemfanya meneja wa Brazil, Luiz Felipe Scolari, kupatwa na hasira sana. Mwezi Machi 2014, Diego Costa alibadilisha timu ya taifa na kuchezea ile ya Hispania: hii ilikuwa wakati alipopewa uraia wa Hispania. Aliwakilisha Hispania katika Kombe la Dunia la FIFA la 2014.
Costa ilinunuliwa na Valladoid kutoka Atletico Madrid mwaka wa 2009. Costa alirudi Atletico Juni 2010 kwa pesa isiyojulikana. Katika wakati wake, aliumia majeraha machache wakati wake. Hii ni pamoja na kuumia kwake kwa nyundo aliyoiteseka karibu na mwisho wa msimu wa 2013-14 la La Liga.
Mnamo 1 Julai 2014, ilitangazwa kuwa Chelsea F.C. imekubaliana na Atletico kumnunua Diego Costa kwa ada ya £ 32,000,000. Alifanya mechi yake ya kwanza dhidi ya Burnley katika mchezo ambao aliiwezesha timu ya Chelsea kushinda 3-1.
Costa ni sasa mchezaji bora wa klabu katika Ligi Kuu ya Barclays.
Kipindi alipokuwa mtoto alinusurika kung'atwa na nyoka kipindi tu pale mama yake alipompeleka mwanaye kwa ajili ya kulala, kumbe chumbani kwa mwanaye kulikuwa na nyoka; mama yake alipomuona nyoka alijitahidi kupambana naye ili amuokoe mwanaye.
Jean-Claude Van Damme
Jean-Claude Van Damme (jina kamili: Jean-Claude Camille François Van Varenberg; alizaliwa 18 Oktoba 1960) ni msanii wa kijeshi wa Ubelgiji, mwigizaji, na mkurugenzi.
Anajulikana kwa majukumu yake katika The Expendables 2, JCVD, Bloodsport, Kickboxer, Hard Traget, Timecop, Kifo cha Ghafla, Askari wa Universal, Cyborg na Siku ya Jeshi la Universal Reckoning.
Van Damme alizaliwa Oktoba 18, 1960 katika Berchem-Sainte-Agathe, Brussels, Ubelgiji.
Alifunga ndoa na Maria Rodriguez kutoka mwaka wa 1980 hadi wakaachana mwaka 1984. Kisha akamuoa Cynthia Derderian mwaka wa 1985 mpaka walipoachana mwaka 1986. Kisha akamuoa Darcy LaPier tangu mwaka wa 1994 hadi walipoachana mwaka wa 1997. Ana watoto watatu.
Anaishi huko Los Angeles, California. Van Damme ana ugonjwa wa bipolar.
Gall Mtakatifu
Gall, Gallen au Gallus (550 hivi - 646 hivi) alikuwa mwanafunzi wa Kolumbani akamfuata kutoka Ireland kwenda kuinjilisha sehemu mbalimbali za Ulaya Bara akaishia katika Uswisi wa leo.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Oktoba.
Gaudentius wa Ossero
Gaudentius wa Ossero, O.S.B.Cam. (kwa Kilatini: "Gaudentius Auxerensis"; kwa Kiitalia: "Gaudenzio di Ossero") alikuwa askofu wa Ossero, katika kisiwa cha Lošinj (leo nchini Croatia) tangu mwaka 1030, huku akipingwa na kusingiziwa hadi 1042, alipojiuzulu na kujiunga na Wabenedikto Wakamaldoli chini ya Peter Damian.
Alifariki Ancona tarehe 31 Mei 1044.
Tangu kale huheshimiwa kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Juni.
Jenesi wa Arles
Jenesi wa Arles (kwa Kifaransa Genès) alikuwa karani aliyefia dini ya Ukristo wakati wa dhuluma ya kaisari Maximian mwaka 303 au 308.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 25 Agosti.
George mfiadini
George (kwa Kigiriki: Γεώργιος, "Geṓrgios"; kwa Kilatini: Georgius; 256/285 - 23 Aprili 303) alikuwa askari wa Dola la Roma mwenye asili ya Kigiriki kutoka Lydda (leo nchini Israeli).
Alifanya kazi kama afisa katika kikosi cha kumlinda kaisari Diocletian, lakini alipokataa kuasi imani yake ya Kikristo, aliuawa huko Nikomedia, mkoa wa Bitinia (leo nchini Uturuki).
Tangu kale anaheshimiwa sana na Wakristo wa madhehebu mengi kama mtakatifu. Hata katika vitabu vya Uislamu anatajwa kama nabii جرجس, Jiriyas (au "Girgus").
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Aprili, siku ya kifodini chake.
April 23
George Herbert
George Herbert (3 Aprili 1593 – 1 Machi 1633) alikuwa mwanashairi, mhubiri na kasisi maarufu wa Kanisa la Uingereza.
Anaheshimiwa na Waanglikana kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 27 Februari, ila Walutheri wa Marekani wanaifanya tarehe 1 Machi.
Gotardo wa Hildesheim
Gotardo wa Hildesheim, O.S.B. (jina asili: Gotthard au Godehard) (Niederaltaich, Bavaria, 960 – 4 Mei 1038) alikuwa mmonaki, padri na hatimaye (2 Desemba 1022) askofu nchini Ujerumani.
Papa Innocent II alimtangaza mtakatifu mwaka 1131.
Sikukuu yake huadhimishwa na Wakatoliki na Waorthodoksi tarehe ya kifo chake.
Salem Al Ketbi
Salem Al Ketbini mchambuzi wa kisiasa, mtafiti na mwandishi wa maoni kutoka Falme za Kiarabu.
Al Ketbi ana Ph.D. katika Sheria ya Umma na Sayansi ya Siasa kutoka Chuo Kikuu cha Hassan II huko Casablanca kwa thesis yake yenye kichwa "Propaganda za kisiasa na kidini na uongozi kupitia vyombo vya habari vya kijamii katika ulimwengu wa Kiarabu".
Al Ketbi aliandika katika magazeti kama Gulf News, Al Arabiya, na Al-Arab.
Al Ketbi anaandika juu ya usalama wa taifa, sera za kigeni, mashirika ya ugaidi na vikundi vya ukandamizaji.
Mesut Ozil
Mesut Özil (alizaliwa tarehe 15 Oktoba 1988 mjini Gelsenkirchen) ni mchezaji wa soka wa Ujerumani. Tangu mwaka 2013 anachezea timu ya klabu ya Arsenal. Mwaka 2014 alishinda Kombe la Dunia la FIFA katika timu ya taifa ya Ujerumani.
Özil alizaliwa Gelsenkirchen katika jimbo la Nordrhein-Westfalen aliposoma shule hadi darasa la 10 na kuchez soka katika klabu za mji. Familia yake ina asili ya Uturuki na babu yake alihamia Ujerumani akitafuta kazi viwandani.
Mwaka 2005 alihamia kwa idara ya vijana wa FC Schalke 04. Alikuwa mshambuliaji, na namba yake ilikuwa 17. Yeye hivi karibuni alicheza Ligapokal, dhidi ya timu kama FC Bayern Munich na Bayer Leverkusen. Alifikiriwa kuwa mshambuliaji mzuri, lakini hivi karibuni aliondoka klabu hiyo.
Mnamo mwaka 2008, Mesut Özil alihamia Werder Bremen kwa kiasi kikubwa cha € milioni 4.3, akisaini mkataba na klabu ya Ujerumani mpaka 30 Juni 2011.
Kwa sababu ya utendaji wake wa kushangaza katika Kombe la Dunia la FIFA 2010, alifanya nafasi yake kama mmoja wa wachezaji bora wa soka nchini Ulaya. Baadhi ya timu kama FC Barcelona, Manchester United na Arsenal zilimtaka katika kikosi chake. Werder Bremen alifanya makubaliano na Real Madrid. Kiasi cha uhamisho kiliaminika kuwa karibu na € 15,000,000.
Kwa sasa Mesut Ozil anachezea timu ya Arsenal.
Mpaka sasa amepiga zaidi ya pasi za kufunga(assists) zaidi ya 240 kwamujibu was ESPN.
Jeshi la anga
Jeshi la anga ni jeshi linalotumia ndege n.k. Jeshi la anga hutumia ndege hizo kwa ajili ya kusafirisha wanajeshi na mabomu kama sehemu wanayokwenda kushambulia ni mbali sana na walipo.
Majeshi ya anga huwa na sare tofauti na majeshi mengine.
Nike Air Max
Nike Air Max ni mfululizo wa matoleo mapya ya viatu vya kwanza iliyotolewa na Nike Inc. mnamo mwaka wa 1987.
Kiatu hiki kimetengenezwa na Tinker Hatfield, ambaye alianza kufanya kazi na Nike kama mbunifu; pia aliunda kutokana na toleo la Nike Air Jordan.
Teknolojia ya Nike iliundwa na hati miliki na mfanyakazi Frank Rudy.
Michael Jordan
Michael Jeffrey Jordan (pia anajulikana kwa jina lake la utani, MJ; alizaliwa 17 Februari 1963) ni mchezaji mstaafu wa mpira wa kikapu wa Marekani, mfanyabiashara, na mmiliki mkuu na mwenyekiti wa Hornet Charlotte wa Chama cha Taifa cha Mpira wa Kikapu (NBA).
Jordan ilicheza misimu 15 katika NBA akiwa Chicago Bulls na Washington Wizards. Historia yake kwenye tovuti ya NBA inasema: "Kwa kulazimisha, Michael Jordan ni mchezaji mkubwa wa mpira wa kikapu kwa wakati wote".
Jordan alikuwa mmojawapo ya wanariadha wa soko la kizazi chake na alionekana kuwa muhimu katika kuendeleza NBA duniani kote katika miaka ya 1980 na miaka ya 1990.
Waya
Waya (wingi: nyaya; kutoka Kiingereza "wire") ni uzi wa chuma. Waya hutumika hasa katika kusafirishia umeme.
Rangi tofautitofauti za waya katika baadhi ya nchi, kwa mfano nchini Marekani, kijani au wazi ni waya (udongo) wa ardhi, nyeupe ni waya wa neutral, na nyeusi, rangi ya bluu, nyekundu, kahawia, njano, na machungwa ni waya wa moto (hai).
Pori
Pori ni sehemu yenye miti mifupi au mirefu, nyasi n.k. Jambo kubwa ni kwamba hakuna watu wengi sehemu hiyo.
Pori hubeba vitu mbalimbali kama wadudu, wanyama, miti, nyasi n.k. Kila kitu kina faida na hasara zake ambazo ni:
Faida za pori ni kwamba hutusaidia katika kuni, mbao, nyasi za kuezekea nyumba n.k.
Hasara za pori ni kama kuhifadhi wanyama wakali kama simba ambao wanaweza kuja kwenye maeneo ya nyumbani na kusababisha kifo kwa binadamu.
Inosenti wa Alaska
Inosenti wa Alaska (kwa Kirusi: Святитель Иннокентий Митрополит Московский; kwa Kiingereza: Saint Innocent Metropolitan of Moscow; Anginskoye, Irkutsk Oblast, 6 Septemba = 26 Agosti O.S. 1797 – Moscow 12 Aprili = 31 Machi O.S. 1879), alikuwa padri mmisionari wa Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi ambaye akawa askofu wa kwanza wa Kiorthodoksi katika bara la Amerika na hatimaye askofu mkuu wa Moscow na Russia yote.
Alitangazwa na Patriarki Pimen I kuwa mtakatifu tarehe 6 Oktoba 1977 (23 Septemba O.S.).
In the Aleut language – Eastern dialect of the Fox Islands:
In the Aleut language – Western dialect of Atka Island
In the Aleut language – Eastern dialect of the Fox Islands, with footnotes in the Western dialect of Atka Island
In Russian:
Godric wa Finchale
Godric wa Finchale (au Goderiko) (Walpole, Norfolk, 1065 hivi – Finchale, 21 Mei 1170) alikuwa kwanza mfanyabiashara wa kimataifa, halafu mkaapweke nchini Uingereza.
Ni maarufu kwa upole aliokuwanao kwa wanyama na kwa nyimbo na tungo zake nyingine.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu.
Grellan Mtakatifu
Mt. Grellan alikuwa Mkristo hodari wa karne ya 5 na karne ya 6 aliyejenga makanisa mbalimbali nchini Ireland.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 10 Novemba.
Helena Mtakatifu
Helena (kwa Kigiriki: Ἁγία Ἑλένη, "Hagía Helénē"; kwa Kilatini: Flavia Iulia Helena Augusta; 250 hivi – 330 hivi) alikuwa mke wa kaisari Constantius Chlorus.
Ni maarufu hasa kama mama Mkristo wa Konstantino Mkuu aliyemuelekeza kupenda dini yake na hivyo kuchangia uanzishaji wa uhuru wa dini katika Dola la Roma baada ya miaka 250 ya dhuluma dhidi yake.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 18 Agosti au 21 Mei.
Ida Mtakatifu
Ida mtakatifu alikuwa Mkristo bikira wa Ireland aliyeshika maisha ya umonaki akawa abesi.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Januari.
Herman wa Alaska
Herman wa Alaska (kwa Kirusi Преподобный Герман Аляскинский, Prepodobnyy German Alyaskinskiy; Serpukhov au Voronezh Governorate, Russia, 1750 hivi – Spruce Island, 15 Novemba 1836) alikuwa mmonaki wa Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi aliyefanya umisionari huko Alaska, leo jimbo la Marekani.
Tarehe 9 Agosti 1970 alitangazwa na Waorthodoksi kuwa mtakatifu na inatumika kwa sikukuu yake ya kila mwaka.
Hugh wa Lincoln
Hugh wa Lincoln (Avalon , Dauphiné, 1135/40 – London, 16 Novemba 1200), alikuwa mmonaki Mfaransa aliyefanywa askofu wa Lincoln nchini Uingereza.
Tarehe 7 Februari 1220 alitangazwa na Papa Honorius III kuwa mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa na Wakatoliki tarehe 16 Novemba, ila kwa Waanglikana ni 17 Novemba.
Nyokachungwa
Nyokachungwa ni spishi za nyoka wenye sumu wa jenasi "Telescopus" katika familia Colubridae. Spishi 9 zinapatikana katika Afrika na spishi 5 katika Eurasia tu.
Nyoka hawa ni warefu kiasi, kwa wastani sm 80-180 lakini. Rangi ya spishi kadhaa za Afrika ni machungwa na zote zina mabaka meusi. Spishi nyingine ni kijivu au kahawia pamoja na mabaka.
Nyokachungwa huwinda usiku na kwa hivyo macho ni makubwa kiasi. Nyinging huishi mitini, nyingine ardhini. Hula mijusi hasa lakini spishi nyingine hukamata ndege wadogo, panya na amfibia pia.
Chonge zao ni meno ya nyuma kabisa. Kwa kawaida hawaingizi sumu waking'ata mtu lakini kwa nadharia wanaweza kuifanya na hung'ata mara nyingi wakishikwa. Kwa hivyo inashauriwa kushughulikia nyoka hawa kwa makini
Trilioni
Trilioni (kutoka Kiingereza "trillion") ni namba ambayo inamaanisha milioni mara elfu mara elfu moja, au milioni mara milioni na kuandikwa 1,000,000,000,000.
Inafuata 999,999,999,999 na kufuatwa na 1,000,000,000,001.
Inaweza kuandikwa pia kifupi 1 × 10.
Hesabu ya juu inafuata Kiingereza cha Marekani; kwa lugha nyingi za Ulaya trilioni ni 10 na 10 wanaita "bilioni".
Kimataifa kuna kawaida mbili tofauti kwa kutaja namba kuanzia milioni elfu moja au 10 . Zinaitwa "skeli ndefu" na "skeli fupi": Mifumo yote miwili hutumia silabi za namba za Kilatini bi = 2, tri = 3, quadri = 4, quinti = 5, sexti = 6 na kadhalika ila hali halisi kwa namba kubwa sana ni kawaida kutumia umbo la tarakimu lama vile 10, 10, 10 na kadhalika.
Inatokea mara nyingi ya kwamba skeli zote mbili zinachanganywa wakati wa kutafsiri vitabu au makala. Hapo ni afadhali kurudia namba kwa tarakimu.
Galaksi ya Andromeda
Galaksi ya Andromeda (ing. Andromeda Galaxy, inajulikana pia kama Messier 31, M31 au NGC 224) ni galaksi kubwa iliyo karibu zaidi na galaksi yetu ya Njia Nyeupe. Umbali wake na Dunia ni takriban miakanuru milioni 2.5. Inaonekana katika eneo la kundinyota la Mara linaloitwa "Andromeda" kwa jina la kimataifa na hii ni chanzo cha jina lake. Ni sehemu ya kundi janibu la galaksi pamoja na Njia Nyeupe, Mawingu ya Magellan na takriban galaksi 40 nyingine.
Ina mwangaza unaoonekana wa mag 3.4 na hivyo inaonekana kama nyota hafifu kwa mtazamaji. Hivyo ni kiolwa cha anga cha mbali kinachoonekana bila darubini.
Umbali wa galaksi ya Andromeda hadi mfumo wa Jua letu ni takriban miaka ya nuru milioni 2.5. Kipenyo chake cha jumla (pamoja na fungunyota za nje) ni takriban miakanuru milioni moja. Masi yake imekadiriwa kuwa mnamo masi za Jua 1.5×10 au mara trilioni 1.5 ya masi ya Jua letu. Hivyo ni kubwa kuliko Njia Nyeupe iliyokadiriwa kuwa na M☉ 8×10.
Kipenyo cha diski inayoonekana hukadiriwa kuwa miakanuru 140,000 hadi 220,000.
Hedwig wa Andechs
Hedwig wa Andechs (kwa Kijerumani: Hedwig von Andechs), pia: Hedwig wa Silesia (kwa Kipolandi: Jadwiga Śląska); (Andechs, Bavaria, 1174 – Trzebnica Abbey, Silesia, 15 Oktoba 1243) alikuwa mwanamke wa ukoo tawala wa Andechs ambaye, kisha kuolewa, akawa malkia wa Polandi hadi mwaka 1238.
Tarehe 26 Machi 1267 Papa Klementi IV alimtangaza mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa na Wakatoliki tarehe 16 Oktoba.
Forever (wimbo)
"Forever" ni jina la wimbo wa msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania, Mayestron.
Wimbo umetayarishwa na Mayestron mwenyewe kupitia studio yake ya COP Record Entertainment nchini Ireland. Wimbo huu ulifanyiwa usambazaji na kampuni kubwa ya "RouteNote Record" inayopatikana uko Marekani. Huu ni wimbo wa kwanza wa Mayestron kutoa na kufanya bidii ya usambazaji kwenye vituo vya redio nchini uko Ireland. Tena ni wimbo wake wa kwanza kupata watazamaji laki moja na nusu katika Youtube ndani ya siku chace, Mayestron sio maarufu kimziki zaidi na ana mashabiki wengi.
Halvard Mtakatifu
Halvard Mtakatifu (jina asili: Hallvard Vebjørnsson; 1020 hivi – 1043) ni msimamizi wa Oslo, mji mkuu wa Norwe.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini kwa sababu aliuawa katika jitihada za kumuokoa mwanamke mjamzito dhidi ya wasingiziaji wake.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Mei.
Nyotamkia ya Halley
Nyotamkia ya Halley (jina rasmi 1P/Halley, kwa Kiingereza "") ni moja kati ya nyotamkia zinazozunguka Jua letu. Kila baada ya miaka 75 au 76 inapita karibu na Dunia ikionekana vema kwa macho matupu, hivyo ni mashuhuri. Itaonekana tena kwenye mwaka 2061.
Inazunguka Jua kwenye obiti yenye umbo la duaradufu. Wakati wa kuwa karibu na Jua (sehemu inayoitwa "periheli") inaonekana kwa muda wa wiki kadhaa kama nyota inayoota "mkia" yaani mstari mwangavu. Wakati inakwenda mbali na Jua mkia huo unapotea tena na kwa jumla haionekani tena kwa macho matupu ikikaribia "afeli" au sehemu ya mbali na Jua.
Jina limeteuliwa kwa heshima ya mwanaastronomia Mwingereza Edmund Halley aliyetambua ya kwamba nyotamkia aliyotazama mwaka 1705 ilikuwa ileile iliyowahi kutazamwa tayari katika miaka 1682(na Arnold), 1607 (na Johannes Kepler) na 1531 (na Petrus Apianus). Kwa hiyo alitabiri kurudi kwake mnamo 1758. Kweli ilionekana tena tarehe 25 Desemba 1758, miaka 16 baada ya kifo cha Halley. Katika mwaka uliofuata Mfaransa Nicolas Louis de Lacaille aliiorodhesha kama ""comète de Halley"".
Katika utaratibu wa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ilipokea jina la 1P/Halley. Namba 1 inataja nafasi yake ya kuwa nyotamkia ya kwanza iliyotambuliwa kisayansi, herufi P (ing. ""periodic"") inamaanisha ni nyotamkia inayorudi katika muda usiozidi miaka 200, Halley ni jina la mtambuzi. Nyotamkia zote zilizothibitishwa kuwa na obiti ya kurudia zimepokea namba pamoja na herufi P na jina la mtambuzi.
Wakati wa kupita karibu na Jua katika mwaka 1987 vipimaanga kadhaa vilirushwa juu na hasa "kipimaanga Giotto" kilifaulu kupata data nyingi. Kiini cha Halley kina ukubwa wa kilomita 15.3 × 7.2 × 7.2. Uso wake ni mweusimweusi na mwekundu kidogo. Kutoka upande wa uso uliotazama Jua kulikuwa na michirizi ya gesi na vumbi inayounda “mkia” wake. Mata ya michirizi hii ilikuwa hasa maji na monoksidi kabonia, pamoja na methani na amonia.
Mwili wa nyotamkia ni mchanganyiko wa mawe, vumbi na barafu. Ikifuata obiti yake na kukaribia jua kiasi cha kutosha inaanza kuonekana kama nyota ikiakisi nuru ya jua. Ikikaribia jua zaidi sehemu ya barafu yake inaanza kuyeyuka kuwa mvuke unaotoka kwenye kiini cha nyotamkia yenyewe na kuizungusha kama angahewa. Gesi hii inasukumwa na upepo wa Jua (shinikizo ya miale ya nuru itokanayo na Jua) na kuonekana kama "mkia". Mkia huu unaelekea kila wakati upande usio wa jua kwa sababu upepo wa jua unasukuma mvuke upande ule.
Nyotamkia inaonekana kutoka Duniani wakati inakaribia periheli yake, yaani sehemu ya obiti ambayo ipo karibu zaidi na Jua. Tarehe ambazo Halley ilifika periheli zinaweza kukadiriwa kwa kutumia kanuni za fizikia. Taarifa ya kwanza iliyoweza kuthibishwa kuhusu nyotamkia ya Halley inapatikana katika kitabu cha historia ya China kuhusu kuonekana kwake kwenye mwaka 240 KK. Kwa jumla kumbukumbu ya wataalamu wa China inaonyesha taarifa nyingi katika karne za nyuma hadi kuboreka kwa astronomia na kumbukumbu yake katika magharibi yaani Ulaya na katika Mashariki ya Kati. Mipito mingine katika karne kabla ya Kristo iliripotiwa pia kwenye kumbukumbu ya Babeli.
Helier Mtakatifu
Helier Mtakatifu (alifariki 555) alikuwa mkaapweke anaheshimika kama mmisionari wa kisiwa cha Jersey, karibu na Ufaransa.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana tarehe 16 Julai.
Mtoto wa wazazi tajiri wa Tongeren (leo nchini Ubelgiji). Ingawa Wapagani walikubali mtoto alelewe Kikristo, ila walipomuua Kunibert, mlezi wake, Helier alitoroka nyumbani.
Hatimaye alifikia Cotentin alipojiunga na monasteri ya Marcouf huko Nantus (Nanteuil, sasa St.-Marcouf-de-l’Isle, Manche).
Ni Marcouf aliyempeleka pamoja na padri Romard kuinjilisha Jersey ambapo hatimaye aliuawa na maharamia kwa kukatwa kichwa.
Hilda wa Whitby
Hilda wa Whitby (614 hivi – 17 Novemba 680) alikuwa abesi mwanzilishi wa monasteri ya Whitby, iliyofuata desturi za Ukristo wa Kiselti. Ndipo palipofanyika Sinodi ya Whitbyiliyokubali kufuata desturi za Kanisa la Roma.
Muhimu katika kuvuta Waangli na Wasaksoni katika Ukristo, alisimamia pia monasteri nyingine kwa hekima yake maarufu.
Habari za Hilda zinategemea hasa "Ecclesiastical History of the English People" kilichoandikwa na Beda Mheshimiwa mwaka 731.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake au siku nyingine.
Sinodi ya Whitby
Sinodi ya Whitby (664 BK) ilikuwa sinodi ya ufalme wa Northumbria ambapo Oswiu wa Northumbria aliamua kufuata desturi za Kanisa la Roma badala ya zile za Ukristo wa Kiselti zilizosambazwa awali kutoka Iona.
Sinodi hiyo ilifanyika kwenye monasteri pacha za Hilda wa Whitby huko Streonshalh (Streanæshalch), baadaye Whitby.
Hubertus wa Liege
Hubertus au Hubert (656 hivi – 30 Mei 727) alikuwa askofu wa Liège (leo nchini Ubelgiji) kuanzia mwaka 708 na huko alipewa jina la Mtume wa Ardennes.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Novemba.
Joseph Bilczewski
Josef Bilczewski (26 Aprili 1860 – 20 Machi 1923) alikuwa askofu mkuu wa Lviv (leo nchini Ukraina) kuanzia mwaka 1900 hadi kifo chake.
Bilczewski alisaidia watu kwa kila namna wakati wote wa Vita vikuu vya kwanza, akajaribu kupatanisha Wapolandi na Waukraina waliochukiana na kupigana, akaendelea baada ya Wakomunisti kuteka nchi hizo mbili.
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 26 Juni 2001 halafu Papa Benedikto XVI alimtangaza mtakatifu tarehe 23 Oktoba 2005.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Juliana wa Norwich
Juliana wa Norwich (Norfolk, 8 Novemba 1342 hivi – Norwich, 1416 hivi ) alikuwa Mkristo wa Uingereza aliyeishi kama mkaapweke na kujipatia umaarufu kwa kitabu chake "Revelations of Divine Love" (1395 hivi), cha kwanza kuandikwa na mwanamke kwa Kiingereza kuhusu teolojia.
Anaheshimiwa na Waanglikana na Walutheri kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Mei au 13 Mei.Matoleo:
Tafsiri:
Juliana wa Nikomedia
Juliana wa Nikomedia anasemekana kuwa Mkristo aliyefia dini yake katika dhuluma ya kaisari Diocletian mwaka 304 akiwa na umri wa miaka 18 hivi.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Februari au 21 Desemba.
Monoksidi kabonia
Monoksidi kabonia (pia: Monoxidi ya kaboni, kwa Kiingereza "carbon monoxide") ni kampaundi inayounganisha atomi moja ya oksijeni na atomi moja ya kaboni katika molekuli. Fomula yake ya kikemia ni CO.
Inatokea wakati wa kuchoma kaboni, yaani mata ogania, kama kuna oksijeni kidogo tu; katika mchakato wa kawaida hutokea dioksidi kabonia.
Ni fueli nzuri inaoonyesha miale ya buluu wakati wa kuwaka. Katika hali ya gesi ni sumu kali isiyo na ladha, harufu wala rangi.
Inaweza kusababisha kifo kama moto unawaka katika nyumba au jikoni na watu wanaivuta ndani ya mapafu; inaingia katika damu na kuzuia usafirishaji wa oksijeni katika seli nyekundu za damu.
Monoksidi kabonia ina matumizi mbalimbali ya kiteknolojia, kwa mfano katika uzalishaji wa chuma kutoka mbale kwa sababu inaondoa oksijeni kwenye mbale unaoyeyushwa.
Fomula yake ni
au kwa kupuliza mvuke wa maji katika makaa ya kuwaka
Iliwahi kutumiwa kama fueli ya magari kwa kuchoma vipande vya kuni kwa joto duni na gesi iliweza kuchomwa ndani ya injini ya gari.
Kipimaanga
Kipimaanga (kutoka maneno kupima na anga, kwa Kiingereza "space probe") ni chombo cha angani kisichobeba watu na kutumwa katika anga ya nje kwa kusudi la kukusanya data na kutekeleza vipimo vya sayari, miezi, Jua au violwa vya angani kwa jumla.
Tofauti na satelaiti, haizunguki Dunia bali inafuata njia iliyopangwa nje ya uga wa graviti ya Dunia..
Kuna aina mbalimbali za vipimaanga kama vile
Kipimaanga cha kwanza kilikuwa Luna 1 ya Umoja wa Kisovyeti kilichopita karibu na Mwezi kwenye Januari 1959. Kilikusanya data kuhusu Ukanda wa van Allen na kuthibitisha kuwepo kwa upepo wa Jua.
Vipimaanga vya baadaye vilifika kwenye uso wa Mwezi na Mirihi, vilipita karibu na sayari zote nyingine hadi mwisho wa mfumo wa Jua.
Chombo kilichosafiri mbali kabisa ni Voyager 1 iliyorushwa angani kwenye mwaka 1977 na kwenye Januari 2018 imeshapita obiti ya Pluto na kufikia umbali wa kilomita bilioni 21 kutoka kwenye Jua.
Julie Billiart
Julie Billiart (Cuvilly, Ufaransa, 12 Julai 1751 — Namur, Ubelgiji, 8 Aprili 1816) alikuwa bikira aliyeanzisha shirika la masista wa Bibi Yetu wa Namur mwaka 1803. Alikuwa maarufu kwa upendo wake wa pekee.
Alitangazwa mwenye heri na Papa Pius X tarehe 13 Mei 1906 halafu mtakatifu na Papa Paulo VI tarehe 22 Juni 1969.
Siku hizi masista wake ni 2,000 hivi, nao wanaishi katika nchi 20 za mabara matano, zikiwemo Kenya na Tanzania.