Makambi ya KZ
Makambi ya KZ ni jina la kutaja makambi ya wafungwa yaliyotumiwa hasa na Ujerumani wakati wa utawala wa Wanazi miaka 1933 hadi 1945. "KZ" ni kifupi cha neno la Kijerumani "Konzentrationslager". Maana yake ni "Kambi la kukusanya wafungwa" (Kiingereza: "").
Wanazi walianzisha hayo makambi ya KZ baada ya kuteka Ujerumani mwaka 1933. Walikamata wapinzani wao wengi, kiasi kwamba magereza hayakutosha tena. Makambi hayo hayakuwa tena chini ya wizara ya sheria bali chini ya polisi ya kisiasa na vitengo vya chama cha Nazi. Tangu mwaka 1934 yalikuwa yote chini ya kikosi cha SS.
Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia yalitumiwa kukusanya mamilioni ya watu waliokamatwa na Wanazi kote Ulaya, hasa vikundi viwili:
Makambi hayo yalikuwa hasa na kusudi la kuadhibu wapinzani na kutumia wafungwa kwa ajili ya kazi za kulazimishwa. Hasa wakati wa vita Wajerumani wengi walikuwa wanajeshi na nchi ikaona uhaba wa wafanyakazi. Hivyo makambi haya yalijengwa mara nyingi karibu na viwanda.
Idadi ya vifo ilikuwa kubwa hasa katika miaka ya mwisho ya vita kutokana na unyama wa walinzi na uhaba wa chakula pamoja na ukosefu wa matibabu. Njaa ilisababisha magonjwa na vifo vingi. 
Baada ya azimio la kuanzisha Maangamizi makuu dhidi ya Wayahudi wa Ulaya serikali ya Ujerumani ilijenga makambi ya mauti kwa kusudi la kuua Wayahudi wengi iwezekanavyo pamoja na vikundi vingine.
Makambi ya mauti ni lugha ya kutaja hasa makambi saba yafuatayo:
Yote yalijengwa nje ya eneo la Ujerumani wenyewe, sita katika Poland na moja katika Belarusi.
Mwisho wa mwaka 1941 Adolf Hitler na viongozi wengine wa Ujerumani waliamua kuwaua Wayahudi wote waliopatikana Ulaya. Majaribio ya kwanza ya kuua Wayahudi katika Ulaya ya Mashariki yalionyesha matatizo mbalimbali: uchovu kwa upande wa wanajeshi wa vikosi maalumu waliopaswa kutekeleza mauaji haya ya watu kwa maelfu na sauti za masikitiko upande wa wanajeshi wa kawaida waliobahatika kuona mauaji hayo. Azimio lilifanywa la kutumia mbinu za kisasa katika makambi maalumu ambako tendo lenyewe liliweza kufichwa vizuri zaidi.
Wayahudi na wengine waliotakiwa kuuawa walipelekwa kwa treni hadi makambi hayo maalumu. Huko wafungwa waligawiwa katika makundi:
Kwa jumla watu milioni sita waliuawa katika makambi ya KZ hadi mwaka 1945.
Wanazi walitumia jina la KZ = "Konzentrationslager" kama tafsiri ya neno la Kiingereza "concentration camp". Waingereza waliwahi kutumia mbinu ya kusimamia wafungwa wengi katika kambi maalumu zilizofungwa kwa seng'enge tangu vita yao dhidi ya Makaburu katika Afrika Kusini miwaka 1899-1902; Waingereza walianzisha makambi hayo kwa sababu walitaka kutenganisha familia za Makaburu na wanaume wao walioendesha vita vya porini ili kuzuia wasipate chakula na usaidizi kutoka kwa wasio wanajeshi. Makambi hayo yalisababisha vifo vya wanawake, watoto na wazee kwa makumi elfu kutokana na njaa na magonjwa ingawa hayakujengwa kwa kusudi hilo.
Tangu kuanzishwa na Waingereza huko Afrika Kusini imeonekana ya kwamba makambi ya aina hiyo husababisha mara nyingi vifo hata kama wale wanaoanzisha makambi hawana nia ya kuua watu kwa njia hiyo. Matatizo ya kulisha watu wengi mahali pamoja, ya kuhakikisha usafi na matibabu ama shambani tu au katika mahema au kwenye majengo yasiyo imara, kuwalinda wafungwa dhidi ya baridi na joto na juu ya haya yote kuzuia kuambukizana kwa magonjwa ni magumu ya kushinda uwezo wa walinzi wa kambi. Hasa kama wafungwa wanatazamwa kama maadui ambao hawapaswi kupewa uangalizi mwingi.