hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Wikipedia ya Kislovakia
Wikipedia ya Kislovakia (Kislovakia: "Slovenská Wikipédia") ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kislovakia. Ilianzishwa mnamo mwezi wa Oktoba katika mwaka wa 2003, lakini ikaanza kufanya kazi kwa sana katikati mwa mwaka wa 2004.
Ilielezwa ya kwamba Wikipedia hii ilifikisha makala 15,000 mnamo mwezi Septemba 2005 na kiwango cha makala 50,000 kilifikia kunako mwezi wa Agost 2006 na kiwango cha makala 100,000 kilifikia kunako mwezi wa Agosti 2008.
Wikipedia ya Kislovakia imefikisha makala zaidi ya 100,000 kunako tar. 28 Agosti 2008. Wikipedia ya Kislovakia ni miongoni mwa Wikipedia kubwa katika orodha ya matoleo ya Wikipedia za Lugha za Kislavoni. Kuna kiasi kikubwa sana cha maboti yanayoanzisha makala katika Wikipedia ya Kislovakia.
Wikipedia ya Kikatala
Wikipedia ya Kikatala (Kikatala: Viquipèdia) ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kikatala. Wikipedia hii ilianzishwa mnamo tar. 16 Machi katika mwaka 2001 na imefikisha makala 150,000 kunako mwezi wa Desemba 2008. Wikipedia hii iliiumbwa mda mchache baada ya kutoka kwa toleo la Wikipedia isiyo ya Kiingereza (Wikipedia ya Kijerumani).
Licha ya kuwa ya pili kuumbwa baada ya Wikipedia ya Kijerumani, kwa takriban miezi miwili ilikuwa Wikipedia pekee isiyo ya Kiingereza kusheheni makala nyingi tangu kuanzishwa. Na kwa katikati ya mwaka wa 2008, Wikipedia ya Kikatala ikawa ndiyo Wikipedia kubwa katika lugha za nchi.
Wikipedia ya Kichina
Wikipedia ya Kichina (Kichina: 中文維基百科/中文维基百科) ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kichina. Wikipedia hii ilianzishwa mnamo mwezi wa Oktoba katika mwaka wa 2002. Wikipedia hii ina makala zaidi ya 250,000 kwa mwezi wa Aprili 2009.
Mtandao huu na Serikali ya Jamhuri ya Watu wa China Ina wasimamizi 87, wakiwemo 29 kutoka China Bara, 18 kutoka Taiwan, na 15 kutoka Hong Kong.
Uchina Bara
Uchina Bara ni sehemu ya Uchina bila kujumlisha Jamhuri ya China inayomiliki Taiwan, Kinmen, Matsu, na Pescadores. Hii pia inatoa sehemu ya Hong Kong na Macau.
Wakati wa Nasaba ya Qing, sehemu yote ya Uchina Bara, Hong Kong, Macau, Taiwan, Kinmen, Matsu, Pescadores, na Mongolia ilikuwa sehemu ya Dola la Kichina. Taiwan, Hong Kong, na Macau yalitolewa kwa wageni kwa muda kwa miaka kadhaa (Taiwan walipewa Wajapani, Hong Kong walipewa Waingereza, na Macau walipewa Wareno).
Mwishoni mwa Dola la Qing, China ikawa Kuomintang China (Jamhuri ya China) na ikairudisha Taiwan mikononi mwake mnamo mwaka wa 1945. Baadaye ukomunisti (Jamhuri ya Watu wa China) ikachukua sehemu kubwa ya China, na Kuomintang wakabaki na Taiwan, Kinmen, Matsu, na Pescadores. Mongolia baadaye ikawa nchi huru.
Tangu hapo, Uchina ya Kikomunist ikawa imeingiza baadhi ya sehemu za (uchina bara) na baadhi ya vijisiwa ambavyo viliathiriwa na idadi kuwa ya wakomunisti (Hainan). Mkoa huu ni sehemu ya Uchina Bara.
Baadaye Hong Kong na Macau zikarudi mikononi mwa serikali ya China, lakini kuna kipindi hujifikiria kuwa wao kama sio wamoja wa sehemu ya Uchina Bara.
Kipimanjia
Vipimanjia au minaana ni ndege wadogo wa jenasi "Anthus" na "Madanga" katika familia ya Motacillidae. Zamani jenasi "Madanga" iliainishwa katika familia "Zosteropidae" (vinengenenge).
Ndege hawa wana rangi za kamafleji: nyeupe au njano chini na kijivu au kahawia juu. Makucha yao ya nyuma ni marefu kuliko yale ya matikisa. Takriban spishi zote hupatikana ardhini. Hula wadudu hasa na mbegu pia. Tago lao ni kikombe cha manyasi ardhini na jike huyataga mayai 2-6.
Wikipedia ya Kicheki
Wikipedia ya Kicheki (Kicheki: "Česká Wikipedie") ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kicheki.
Ilianzishwa mnamo mwezi wa Mei katika mwaka wa 2002 kwa maomba ya mhariri aliyekuwa akichangia katika Wikipedia ya Kiesperanto. Lakini, kwa kipindi hicho, Wikipedia ilikuwa ikitumia software ya UseMod. Takriban kurasa tatu za toleo hili zilipotea wakati wa kuihamisha kutoka software ya kale kwenda MediaWiki. Mnamo tar. 20 Oktoba 2003, ilifikisha makala 1,000, ambazo nyngi zilikuwa zinahusu masuala ya Kiesperanto.
Mnamo mwezi wa Juni katika mwaka wa 2005, Wikipedia ya Kicheki imefikisha makala 10,000 na baadaye 20,000 mnamo mwezi wa Desemba katika mwaka huohuo wa wa 2005. Ukurasa wa mwanzo wa Wikipedia, ulisanifiwa upya baada ya kufikisha kiwango hicho. Na kwa tar. 18 Juni 2008, kuna zaidi ya makala 100,000, wasimamizi 21, zaidi ya watumiaji 34,000 waliojisajiri, na madazeni na madezeni ya wachangiaji wanaochangia kila siku.
Kidenmark
Kidenmark ni moja kati ya lugha za Kigermanik, kinazungumzwa nchini Denmark, Visiwa vya Faroe, na sehemu kadhaa za Grinlandi na Ujerumani (Kusini mwa Schleswig). Idadi ya wasemaji wa lugha hii inakadiriwa kuwa ni milioni 5,5. Nchini Grinlandi na Kisiwani Faroe, lugha hii inatumika kama ya pili kitaifa. Kwa watu wa Denmaki, au Wadeni, lugha hii inajulikana kama "dansk".
Hapa kuna mifano miwili ya Kideni:
Wikipedia ya Kidenmark
Wikipedia ya Kidenmark ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kidenmark. Wikipedia hii, iliazishwa mnamo tar. 1 Februari katika mwaka wa 2002. Na kwa tar. 28 Desemba 2008, Wikipedia hii imefikisha zaidi ya makala 100,000. Kutokana na Kidenmark kuwa lugha inayoingiliana na Kiswidi na Kinorwei, wasimamizi wa mitandao hushirikiana kwa heshima ya mitandao yao ya Wikipedia kwa kupitia "Skanwiki" sehemu ya mtando wa Wikimedia mashuhuri kama Meta-Wiki.
Wikipedia ya Kiesperanto
Wikipedia ya Kiesperanto (Kiesperanto: "Vikipedio en Esperanto", au "esperantlingva Vikipedio") ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kiesperanto. Wikipedia hii, ilianzishwa mnamo mwezi wa Desemba katika mwaka wa 2001, ikiwa kama Wikipedia ya kumi na moja kuanzishwa (ikifuatiwa na Wikipedia ya Kibasque).
Mnamo mwezi wa Juni katika mwaka wa 2008, toleo hili likavuka idadi ya makala 100,000, na kuifanya iwe Wikipedia ya 21 kwa ukubwa wa hesabu ya wingi wa makala na pia ni kubwa wa upande wa lugha ya kuundwa (bila kujumlisha Wikipedia ya Kivolapük ambayo yenyewe ina makala nyingi za mbegu).
Wikipedia ya Kiesperanto, ilianza na makala 139 kutoka katika kamusi elezo ya Enciklopedio Kalblanda ya Stefano Kalb.
Wikipedia ya Kifini
Wikipedia ya Kifini ni tole la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kifini. Kwa hesabu ya makala, hii ni Wikipedia ya 13 kwa ukubwa na wingi wa makala zaidi ya 199,000, zilizofikishwa mnamo tar. 3 Aprili 2009.
Mradi wa Wikipedia ya Kifini, ulianzishwa mwishoni mwa mwaka wa 2002, lakini ilibaki na ngazi iliododa hadi hapo ilipofika mwaka wa 2003. Kasi ya kukuza mradi huu iliongozeka baada ya kubadilishwa kwa bidhaa pepe ya MediaWiki kuwa katika hali ya III na hiyo ilikuwa mwishoni mwa mwezi Novemba 2003, na ikaendelea kuongezeka hadi kunako mwaka wa 2004.
Wikipedia ya Kihungaria
Wikipedia ya Kihungaria (Kihungaria: "Magyar Wikipédia") ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kihungaria/Magyar. Wikipedia hii, ilianzishwa mnamo tar. 8 Julai 2003. Wikipedia hii, imefikisha idadi ya makala zaidi ya 100,000 kunako tar. 17 Julai 2008.
Michigan
Michigan ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Umbo lake linafanana na rasi mawili linalozungukwa na Ziwa Superior, Ziwa Michigan, Ziwa Huron na Ziwa Erie. Imepakana na Kanada, Ohio, Indiana na Wisconsin.
Mji mkuu ni Lansing na mji mkubwa ni Detroit.
Jimbo lina wakazi wapatao 10,003,422 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 253,793.
New Hampshire
New Hampshire (Hampshire Mpya) ni jimbo la Marekani upande wa mashariki-kaskazini ya nchi. Iko kwenye pwani ya Atlantiki.
Mji mkuu ni Concord na Manchester ni mji mkubwa.
Ilikuwa moja ya koloni 13 asilia za Uingereza zilizoasi dhidi ya nchi mama tangu mwaka 1776 na kuanzisha Maungano ya Madola ya Amerika.
Imepakana na Kanada, Maine, Massachusetts na Vermont.
Jimbo lina wakazi wapatao 1,315,809 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 24,217.
Kiingereza ni lugha rasmi.
Tokeeo
Tokeeo ni ndege wa jenasi "Macronyx" na "Tmetothylacus" katika familia ya Motacillidae. Wanafanana na matikisa lakini tokeeo ni wakubwa zaidi na makucha ya nyuma ni marefu sana, marefu hata kuliko yale ya vipimanjia. Mgongo wao una michirizi kahawia na wana rangi ya manjano, machungwa au nyekundu chini. Wana mkufu mweusi kidarini. Ndege hawa wanatokea Afrika tu na hupatikana ardhini; hula wadudu. Tago lao ni kikombe cha manyasi ardhini na jike huyataga mayai 2-4.
Taifa la Mungu
Jina Taifa la Mungu linatumika katika Biblia kumaanisha kwanza taifa la Israeli. Baadaye, Wakristo walilitumia kwa ajili yao katika Agano Jipya kama warithi wa wito wa taifa hilo kupitia Yesu Kristo na Mitume wake 12.
Jina linapatikana katika Waamuzi 20:2; Kitabu cha Pili cha Samueli 14:13; Kitabu cha Esta 10:10; Waraka kwa Waebrania 4:9; 11:25; Waraka wa pili wa Petro 2:10.
Pamoja na hayo, wazo linajitokeza katika Injili ya Mathayo 21:43; Ufunuo wa Yohane 5:9; 21:3.
Kanisa lilianza kulitumia tena kutokana na juhudi za wataalamu wa Biblia wa karne ya 20.
Kanisa Katoliki lilitumia rasmi hasa katika hati za Mtaguso wa pili wa Vatikano, hususan Lumen Gentium sura yote ya pili. Humo, baada ya ile ya kwanza kueleza fumbo la Kanisa, inaelezwa kuwa fumbo hilo katika historia linajitokeza kama taifa, kwa kuwa tangu awali Mungu hakupenda kuokoa binadamu mmojammoja, bali kwa mshikamano. Taifa hilo moja linatokana sasa na mataifa yote na kulenga kuyaunganisha ndani ya Yesu, mfalme wake.
Tumaini
Tumaini ni hali ya nafsi yenye matarajio mema kuhusu mambo yajayo.
Katika dini linatokana hasa na imani.
Ukristo, ukimfuata Mtume Paulo, unaliorodhesha pamoja na imani na upendo kati ya maadili yanayodumu.
Upendo
Upendo ni neno linalotumika kwa maana mbalimbali kuanzia hali ya nafsi ya binadamu hadi kwa Mungu. Linatokana na kitenzi "kupenda" na kufanana na pendo, mapendo, mapenzi, n.k.
Hapa linatumika kwa maana ya juu zaidi kulingana na Kigiriki "agape" na Kilatini "caritas".
Kufuatana na Maandiko Matakatifu, hasa ya Mtume Paulo, katika teolojia ya Ukristo ni mojawapo kati ya maadili ya Kimungu, pamoja na imani na tumaini.
Pendo
Pendo linaweza kutafsiriwa kwa maana mbalimbali, kama vile upendo, mapendo, mapenzi n.k.
Hapa linatumika kwa maana ya ono mojawapo la msingi kwa binadamu na wanyama ambalo wanavutiwa na jambo fulani, hata likafuatwa na hamu na hatimaye furaha ikiwa jambo limepatikana kweli.
Kati ya haja za msingi za nafsi, mojawapo ni kupenda na kupendwa.
Ono
Ono ni hali inayompata binadamu au mnyama kwa ndani, lakini inajitokeza kwa nje (inaonekana).
Ni tofauti na hali ya makusudi, kwa kuwa linasababishwa na jambo fulani.
Ndiyo maana katika Kiingereza linaitwa "passion", neno la mkopo kutoka lile la Kilatini "passio" linalotokana na kitenzi "patior" (kupatwa).
Maono ni mbalimbali, lakini yale ya msingi ni: upande mmoja pendo (kwa jambo fulani), linalosababisha hamu (ya jambo hilo) na hatimaye furaha (jambo likipatikana); upande mwingine chuki (kwa jambo fulani), linalosababisha hofu (ya jambo hofu), hasira (dhidi ya hilo) na hatimaye huzuni (jambo likipatikana).
North Dakota
North Dakota (Dakota Kaskazini) ni jimbo la Marekani upande wa kaskazini kati ya nchi.
Imepakana na Kanada (Saskatchewan na Manitoba), Minnesota, South Dakota (Dakota Kusini) na Montana.
Jimbo lina wakazi wapatao 641,481 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 183,272.
Mji mkuu ni Bismarck na mji mkubwa ni Fargo.
Lugha rasmi ni Kiingereza.
Oregon
Oregon ni jimbo la Marekani upande wa magharibi-kazkazini ya nchi. Iko kwenye pwani la Pasifiki.
Mji mkuu ni Salem na Portland ni mji mkubwa.
Impekana na Washington, Idaho, Nevada na California.
Jimbo lina wakazi wapatao 3,790,060 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 255,026.
Mlima Hood ni mlima mkubwa katika Oregon.
Miji muhimu baada ya Portland ni Eugene, Astoria, Medford na Bend.
South Dakota
"South Dakota"' (Dakota Kusini) ni jimbo la Marekani upande wa kaskazini kati ya nchi. Mji mkuu ni Pierre na mji mkubwa ni Sioux Falls. Imepakana na North Dakota (Dakota Kaskazini), Minnesota, Iowa, Nebraska, Wyoming na Montana. Jimbo lina wakazi wapatao 804,1974 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 199,905.
Mlima Rushmore (Kiing.:"Mount Rushmore") ni ukumbusho mashuhuri katika jimbo la South Dakota.
Mad (wimbo)
"Mad" ni wimbo wa mwimbaji na mtunzi wa muziki wa R&B kutoka nchini Marekani - Ne-Yo. Huu ni wimbo wa tatu kutoka katika albamu yake ya "Year of the Gentleman". Wimbo ulitayarishwa na Stargate na yeye mwenyewe.
Part of the List
"Part of the List" ni wimbo wa msanii wa rekodi za muziki wa R&B kutoka nchini Marekani - Ne-Yo. Huu ni wimbo wa nne kutoka katika albamu yake ya "Year of the Gentleman". Wimbo ulitayarishwa na Chuck Harmony.
Make Me Better
"Make Me Better" ni single ya tatu ya msanii Fabolous' kutoka katika albamu yake ya "From Nothin' to Somethin'". Wimbo umemshirikisha mwimbaji machachari wa R&B Ne-Yo, lakini alikuwa akipiga sehemu za vibwagizo tu. Wimbo umetayarishwa na Timbaland.
Timbaland alidokezea kidogo kuhusu wimbo na alisema kwamba:
Nyuzi za wimbo huu ni sampuli kutoka kwa Sherine "Al Sa'ban Aleh". Sampuli kama hii ilishawahi kutumiwa na RZA katika wimbo wa Raekwon wa mwaka 1995 ("Rainy Dayz"). Funkmaster Flex naye alishawahi kuitumia kwa ajili ya michano huru ya Busta Rhymes ya .
Wimbo huu umemfanya Fab ajikute katika hali ya kawaida, kwa kuongea na mademu. Kwa mujibu wa mashairi, Fab na Ne-Yo wanawaambia mademu zao kwamba wanalazimika kuhesabiwa kivyao — lakini wawe na mademu zao, yaani wao ni wabora zaidi.
Kwa bahati mbaya wimbo mzima ulivuja katika mtandao mnamo tar. 9 Aprili 2007.
Video yake ilitolewa mnamo tar. 23 Mei 2007. Unaweza kuitazama kwa kupitia anwani hii hapa. Roselyn Sánchez ameonekana katika video akiwa kama kipenzi cha Fabolous. Video ilianza kurushwa hewani na BET mnamo tar. 25 Mei 2007. Video hii imeuzishwa sura rapa kama Red Cafe na Dwight Freeney kama mtu aliyezinguliwa na mlevi.
Kwa kufuatana na tarehe ya kutolewa 9 Juni 2007, single ilipata kuingia katika chati za "Billboard" Hot 100 na kushika nafasi ya 96 na kisha baadaye 8 . Single ilitumia wiki 14 kwa kushika nafasi ya kwanza katika Billboard Hot 100 Rap Tracks. Hii ni rekodi ya chati za 2006 na 2007.
Mnamo mwezi wa Januari 2008 toleo la la Gazeti la VIBE, limeipa jina kibao cha "Make Me Better" katika orodha ya nyimbo 44 bora za mwaka wa 2007.
Key West, Florida
Key West ni mji wa Marekani katika jimbo la Florida.
Ni mji ya kisiwa cha Florida Keys katika Ghuba ya Meksiko.
Key West iko 207 km kusini-magharibi ya mji ya Miami. Mji upo m 1 kutoka juu ya usawa wa bahari. Idadi ya makazi ni 25,478.
Hate That I Love You
"Hate That I Love You" ni wimbo wa mwimbaji wa muziki wa pop Bi. Rihanna. Ulitolewa ukiwa kama wimbo wa tatu kutoka katika albamu yake ya "Good Girl Gone Bad". Wimbo umemshirikisha msanii wa mwingine wa R&B - Ne-Yo, ambaye pia alifanyakazi na Rihanna katika kibao chake cha 2006 maarufu kama "Unfaithful".
Wimbo umetayrishwa na Stargate, ambaye pia alitayarisha wimbo mwingine wa Rihanna wa 2006 "Unfaithful" na "Sexy Love" ya Ne-Yo.
Bust It Baby
"Bust It Baby" ni wimbo wa msanii Plies akimshirikisha Ne-Yo. Wimbo ulitolewa mnamo tar. 25 Januari 2008. Huu ni wimbo wa pili wa Plies kutoka katika albamu yake ya "Definition of Real". Huu ulifanywa kama wimbo wa ziada kwenye albamu yake, wakati "Bust It Baby Pt. 2" ukawa wimbo rasmi wa albamu.
Pia kulikuwa na remix nyingine imemshirikisha Trey Songz. Remix yake imechukuwa sampuli ya wimbo wa zamani wa Janet Jackson wa mwaka 1990 maarufu kama "Come Back to Me".
Kuna remix nyingine ambayo imemshirikisha Janet mwenyewe.
Finer Things
"Finer Things" ni wimbo wa DJ Felli Fel. Wimbo umepata kushirikisha wasanii wakali wa mamtoni. Wasanii hao ni pamoja na Kanye West, Jermaine Dupri, Fabolous, na Ne-Yo.
Ali Muhsin al-Barwani
Ali Muhsin Al-Barwani (13 Januari 1919 katika Mji Mkongwe - 20 Machi 2006 katika mji mkuu wa Muskat (Omani)) alikuwa mwanasiasa, mwanadiplomasia, na mshairi kutoka nchi ya Zanzibar chini ya Usultani wa Zanzibar. Alikuwa Waziri wa mambo ya nje wakati wa mamlaka ya Kiarabu baada ya Zanzibar kupata uhuru kutoka kwa mkoloni Muingereza na kabla ya Zanzibar kugeuka kuwa Jamhuri ya Watu wa Zanzibar.
Sheikh Ali Muhsin Al-Barwani alikua mzalendo wa nchi ya Zanzibar ambae alipata mafunzo ya dini kwa baba yake Sheikh Muhsin bin Ali na kwa wanazuoni wengine pia wa Afrika ya Mashariki. Pia Sheikh Ali amesoma ilimu ya Kilimo Chuo Kikuu cha Makerere (Makerere University) huko Uganda.
Sheikh Ali alianza maisha yake kwa kufanya kazi ya kilimo na uwalimu. Katika mwaka 1947 Aliacha kazi ya serikali, ili ashughulikie jihadi ya nchi yake na Umma wake.
Sheikh Ali alikua Mhariri Mkuu wa gazeti la "Mwongozi" kwa muda wa miaka kumi na tano. "Mwongozi" lilikua gazeti la siasa na jamii na la dini, na lilikua maarufu gazeti hilo kwa kazi yake kubwa ya kudai haki za wananchi na kutapakaza misingi ya Kiislamu huko Zanzibar na sehemu mbali mbali za Afrika ya Mashariki
Sheikh Ali Muhsin aliongoza chama cha "Hizbu"(Zanzibar Nationalist Party) na aliongoza jihadi ya Uhuru wa Zanzibar dhidi ya Muingereza. Hapo aliitwa "Zaim" na raia wa Zanzibar yaani zaim ni Kiongozi.
Sheikh Ali alitumika kazi mbali mbali huko Zanzibar alifanya kazi ya Waziri wa Ilimu na Waziri wa Mambo ya ndani, Baadae akapewa kazi ya Naibu wa Waziri mkuu, na Waziri wa Mambo ya nje katika serikali ya Kidemokrasia ya Zanzibar.
Januari mwaka 1964, serikali yake ilipinduliwa mapinduzi hayo yalisababisha kumwagika kwa damu za watu wengi hadi ulimwengu ulishtuka kutokana na kumwagika damu hizo maana walikufa watu wengi sana, Sheikh Ali Muhsin aliwekwa jela kwa zaidi ya myaka kumi bila kushtakiwa kwa sababu ya fikra zake za kisiasa.
Mwaka 1974 Sheikh Ali Muhsin alifunguliwa nakuachiwa huru, akaamua kuondoka nakuelekea Kenya nakuomba ukimbizi na wakati alipopata ukimbizi aliamua kuelekea Misri, Kairo, Alikaa muda mrefu huko Kairokiasi cha myaka 10 na huko alisoma katika Chuo Kikuu cha Al-Azhar nchini Misri, yeye alikua rafiki mzuri wa raisi wa Misri Gamal Abdel Nasser. Baada ya kukaa muda mrefu huko Misri aliamua kurejea Kenya, na baadae aliamua kuelekea Falme za Kiarabu,Dubai na huko huko ndio alifasiri Qurani kwa Lugha ya Kiswahili ambayo inaumashuhuri mwingi kwa wale Waislamu wazungumzao Lugha ya Kiswahili ulimwenguni haswa Afrika ya Mashariki na ya Kati pia na ya Kusini na Visiwa vya bahari Hindi
Ametunga Mashairi ya Kiswahili yenye beti 1300 Juu ya maisha ya mtume Muhammad (S.A.W)
Ametunga kitabu cha Kiingereza cha Kulinganisha Ukristo na Uiislamu alikifasiri mwenyewe kwa lugha ya Kiswahili pia.
Amefasiri Qurani tukufu kwa Lugha ya Kiswahili.("Al Muntakhab Fi Tafseer Al Qur'an".)
Sheikh Ali Muhsin (Mungu amuweke mahala pema) aliiaga dunia siku ya Jumatatu mwezi wa Machi,2006, Alifariki akiwa na umri wa myaka 86.
Single (wimbo wa New Kids on the Block na Ne-Yo)
"Single" ni wimbo wa pili kutoka katika albamu ya tano ya kundi la muziki la New Kids on the Block, "The Block", ambao umeimbwa pamoja na Ne-Yo.
Wimbo ulitolewa mnamo tar. 12 Agosti ya mwaka 2008, ukiwa kama wimbo wa kupakua mtandaoni. Kwa mujibu wa allaccess.com, wimbo uliiangiliana na redio mnamo 2 Septemba 2008, ambamo ni tarehe sawa iliyotoka albamu hiyo. Wimbo ulitolewa ukiwa kama CD single nchini UK mnamo 11 Novemba 2008.
Ne-Yo naye ameingiza toleo aliloimba peke yake na kuitia katika orodha ya nyimbo zake za albamu ya "Year of the Gentleman" ambamo wimbo una urefu wa 4:18.
Wimbo ulishika nafasi ya 72 katika chati za na tangu hapo ikaja kushika nafasi ya 42 hadi kutoka kwake. Kwa U.S. imeingia katika chati za Pop 100 ikiwa nafasi ya 86, lakini baadaye ikajikongoja na kufikia nafasi ya 56.
Busara
Busara ni mojawapo kati ya maadili bawaba yaliyotambulikana na wanafalsafa wa Ugiriki.
Ndiyo adili linalofanya akili izingatie kwa makini hali halisi ili kutambua yaliyo mema na kuchagua njia ya kufaa kuyafikia.
Aristotle alifuatwa na Thoma wa Akwino akisema busara ndiyo kanuni nyofu ya utendaji.
Adili hilo halichanganyikani na woga unaomzuia mtu asitende inavyotakiwa, wala na ujanja unaotumia undumakuwili na ulaghai.
Kwa Kilatini inaitwa «auriga virtutum – dreva wa maadili», kwa kuwa inatakiwa kuongoza utekelezaji wa maadili mengine yote ikiyaonyesha kanuni na kiasi. Busara ndiyo inayoongoza uamuzi wa dhamiri. Mwenye busara anatenda kufuatana na uamuzi huo. Kwa njia ya busara tunatumia kwa hakika misimamo ya kiadili katika nafasi mbalimbali na kuondoa wasiwasi kuhusu la kutenda.
Maadili bawaba
Maadili bawaba ni maadili manne ya kiutu yaliyojulikana na wanafalsafa wa Ugiriki, hasa Plato na Aristotle, kuwa ndiyo yanayotegemeza maadili mengine yote ya kiutu, kama vile bawaba zinavyotegemeza mlango uweze kufanya kazi yake vizuri. Yanaitwa pia maadili ya kiutu ya msingi au fadhila za msingi, kwa kuwa ndiyo hasa yanayomfanya mtu atende kadiri ya utu wake.
Majina yake ni: busara, haki, nguvu na kiasi.
Katika Ukristo yanatofautishwa na maadili ya Kimungu, yaani imani, tumaini na upendo ambayo yanatokana na Mungu na kumlenga yeye.
Haki
Haki ndiyo utaratibu unaotakiwa katika mafungamano.
Kwa Kigiriki inaitwa "dikaiosyne", kutokana na neno asili "dike" yaani "anayeelekeza" na kwa hiyo pia "mwongozo, utaratibu". Tofauti na "nomos", yaani sheria inayoongoza wanyama pia, "dike" inahitajiwa na binadamu ili kuishi kwa utaratibu. Ni kinyume cha "bie", ukatili, nguvu inayoangamiza. "Dikaios" (mwenye kujali haki), ni mtu anayemtendea kila mmoja haki yake. "Dikaia zoe" ni maisha ya kiutu yanayopingana na "hybris" (kiburi) na ushenzi.
Kwa Kilatini kutokana na neno "jus", haki, linapatikana neno "justus", mwenye kujali haki, na hatimaye "justitia", iliyo adili la msingi la utu linalotufanya tumpatie mwingine anachostahili.
Maana ya haki inatofautiana Kwa kila utamaduni. Katika maana ya kwanza kabisa ambayo ilitafsiriwa na mwanafalsafa wa Ugiriki, Plato kwenye kazi yake "Jamhuri". Kutokana na historia dhana mbalimbali zimegunduliwa.
Nguvu (adili)
Nguvu (kwa Kigiriki "ἀνδρεία" - andreia; kwa Kilatini "fortitudo") ni adili la kiutu linalomfanya mtu awe imara na kudumu kulenga mema hata katika matatizo.
Linathibitisha nia ya kushinda vishawishi na kushinda mapingamizi katika njia ya uadilifu. Linawezesha kushinda hofu hata ya kifo na kuvumilia majaribu na dhuluma. Hivyo mtu anakuwa tayari kuuawa ili kutetea jambo la haki.
Kuanzia Plato nguvu inatajwa kati ya maadili manne yanayoitwa maadili bawaba kwa kuwa yanategemeza maadili mengine yote ya kiutu.
Kiasi
Kiasi (kwa Kigiriki "σωφροσύνη", sofrosune; kwa Kilatini "temperantia") ni adili linaloratibu matumizi ya vitu, binadamu asije akatawaliwa na tamaa.
Pamoja na falsafa, dini nyingi zinasifu adili hilo na kuhimiza kulitekeleza (k.mf. kwa njia ya usafi wa moyo na mfungo).
Katika Ukristo ni mojawapo kati ya maadili bawaba yanayotegemeza maadili mengine yote ya kiutu.
Fresno, California
Fresno ni mji wa tano kwa ukubwa katika California. Eneo lake ni 271.4 km² kuna wakazi 500,017 (2007). Mji upo m 90 kutoka juu ya usawa wa bahari.
Fresno ni kati ya California baina ya Los Angeles na San Francisco.
Mji uliundwa mwaka 1856. Jina la kwanza la mji lilikuwa Millerton.
Jina la Fresno ni ya Kihispania, maana yake ni "mti wa ash".
Waorthodoksi wa Mashariki
Waorthodoksi wa Mashariki ni jina linalotumika pengine kuhusu Wakristo wa Makanisa ya Mashariki ambayo katika karne ya 5 yalitengana na Wakatoliki na Waorthodoksi kwa kutokubali uamuzi wa mojawapo kati ya Mitaguso ya kiekumeni, hasa ile ya Efeso (431) na Kalsedonia (451).
Makanisa hayo ni ya kitaifa, kama vile:
Jumla ya waumini ni milioni 84 hivi, wengi wao wakiwa Waethiopia.
Camera Phone
"Camera Phone" ni wimbo wa nne kutoka katika albamu ya tatu ya msanii wa hip hop The Game, "LAX".
Wimbo umemshirikisha mwimbaji wa R&B Ne-Yo. Wimbo ulitayarishwa na Cool na Dre. Umeonekana kuwa kama wimbo wa ziada kwenye toleo la albamu tu. Nchini UK, haikutolewa kama single kutoka kwenye albamu kwa kufuatia kutotolewa toleo lile la juu.
Wimbo uliingia katika nafasi ya #48 katika UK baada ya kutolewa kikawaida.
Licha kutoshika nafasi katika 20 bora, lakini imepata kupigwa sana katika matelevisheni mengi ya UK.
Konventi
Konventi ni jumla ya majengo maalumu ya jumuia ya kitawa isiyo ya wamonaki (kanisa, vyumba vya kulala, meza, sebule n.k.).
Konventi, iliyoanza mwishoni mwa Karne za Kati, si tena ngome ya kujitegemea kama monasteri , ambayo kwa kawaida ilikuwa kubwa zaidi kutokana na wingi wa watawa walioikalia na wa kazi walizofanya na huduma walizotoa.
Malengo ya konventi ni hasa malazi ya watawa wanaofanya kazi zao nyingi nje ya nyumba yao, k.mf. Wafransisko na Wadominiko.
Mtaguso wa kwanza wa Vatikano
Mtaguso wa kwanza wa Vatikano, unatazamwa na Kanisa Katoliki kama Mtaguso Mkuu wa ishirini katika historia yake.
Uliitishwa rasmi na Papa Pius IX (1846-1878) mnamo 29 Juni 1867 na vikao vyake viliendelea katika Basilika la Mt. Petro huko Vatikano mjini Roma kuanzia tarehe 8 Desemba 1869 hadi vilipokatika mnamo 1870 kutokana na jeshi la Italia kuteka Roma tarehe 20 Septemba.
Walishiriki maaskofu na mapadri 774 (kati ya 1050 wenye haki ya kuhudhuria), ambao kwa mara ya kwanza walitokea mabara yote. Pia ilikuwa mara ya kwanza ya kutokuwepo wawakilishi wa serikali. Kumbe wajumbe wa Waorthodoksi na wa Waprotestanti walialikwa pia, lakini hawakufika.
Tarehe 24 Aprili 1870, baada ya majadiliano mengi, ilipitishwa hati "Dei Filius" juu ya Mungu, ufunuo, imani, na uhusiano kati ya imani na akili.
Ingawa lengo halikuwa hilo, tokeo kuu la kazi ya mtaguso huo ni tangazo la dogma ya Papa kuwa na karama ya kutokosea katika mafundisho ya imani na maadili anayoyatoa ili yadumu moja kwa moja pale anapotimiza masharti fulani (kwa kifupi: akisema "ex cathedra", yaani "kutoka ukulu).
Dogma hiyo iliimarisha mamlaka ya Papa na umoja wa Kanisa dhidi ya maelekeo ya kitaifa ambayo yalitawala karne zilizotangulia yakisababisha matatizo mengi.
Mtawa
Mtawa ni mtu anayejitenga na ulimwengu ili kuishi maisha maadilifu.
Katika dini mbalimbali, mfano mmojawapo wa utawa ni ule wa wamonaki. Lakini katika Ukristo, hasa wa Magharibi historia ya Utawa ilitokeza aina nyingine mbalimbali.
Katika Kanisa Katoliki, ni mwamini yeyote aliyejiweka wakfu kwa Mungu hasa kwa kushika useja mtakatifu, lakini kwa kawaida pia ufukara na utiifu.
Mara nyingi watawa wanaunda mashirika yenye karama moja inayofafanuliwa na kuratibiwa katika kanuni na katiba maalumu.
Mtawa anaweza kuwa mwanamume au mwanamke, mwenye daraja takatifu au la.
Mbayuwayu
Mbayuwayu au vijumbamshale ni ndege wa familia Hirundinidae. Spishi nyingine zinaitwa kinega au kizelele. Wanafanana na teleka lakini hawa wako katika oda yao yenyewe, Apodiformes. Mbayuwayu wana miguu mifupi kama teleka lakini mabawa yao ni mafupi zaidi na spishi nyingi zina rangi kama nyekundu, buluu na/au zambarau. Hutua mara kwa mara. Hukamata wadudu wakiruka angani.
Spishi kadhaa huyataga mayai yao ndani ya mashimo asilia au matundu yaliyoachwa na vigong'ota. Spishi nyingi nyingine hulichimba tundu lao katika maada isiyo gumu k.m. ukingo wa mto. Spishi za jenasi "Hirundo", "Ptyonoprogne", "Cecropis", "Petrochelidon" na "Delichon" hulijenga tundu lao la matope kupambana na ukuta wa jabali au jengo kwa kawaida karibu na sehemu inayochomoza kama paa la jengo. Jike huyataga mayai 2-5.
Kinega
Vinega ni ndege wa jenasi "Riparia" katika familia Hirundinidae. Wanafanana na mbayuwayu lakini wana rangi ya mchanga na nyeupe. Mwenendo wao ni sawa na ule wa mbayuwayu. Hulichimba tundu lao katika ukingo au chungu ya mchanga. Jike huyataga mayai 2-5.
Ziwa Superior
Ziwa Superior (Ziwa Kubwa) ni moja kati ya maziwa makubwa ya Amerika ya Kaskazini. Ni ziwa kubwa la bara hili. Pamoja na maziwa ya Ziwa Huron, Ziwa Erie na Ziwa Ontario liko mpakani kati ya Marekani na Kanada na mpaka huu umepita ziwani.
Ziwa limepakana na Kanada (Ontario) upande wa kaskazini halafu na Marekani (Minnesota, Wisconsin na Michigan) upande wa kusini.
Ziwa Superior hupokea maji yake kutoka kwa mito mingi inayoishia humo; maji yake hutoka kwenda Ziwa Huron kupitia mto St. Mary's na Soo Locks.
Ziwa lina urefu wa kilomita 563 na upana mkubwa wa 257 km. Uso wake una eneo la 82,400. Kina cha wastani ni 147 m lakini kina kikubwa cahfikia 406 m.
Yakobo wa Marka
Yakobo wa Marka (1 Septemba 1393 - 28 Novemba 1476) alikuwa Mwitalia maarufu kama mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo na padri wa Kanisa Katoliki.
Alizaliwa Monteprandone (karibu na Ascoli Piceno, leo katika mkoa wa Marche, nchini Italia) tarehe 1 Septemba 1393. Kisha kusoma huko Ascoli Piceno alijipatia digrii ya Sheria huko Perugia kwenye mwaka 1412. Baadaye alifanya kazi kama hakimu na wakili huko Bibbiena na Firenze katika mkoa wa Toscana.
Kisha kufunga urafiki wa Wafransisko wa huko na kutafakari mafumbo ya ukombozi kwenye mlima La Verna, aliacha kazi na kuingia utawani mnamo Julai 1416. Huko alilelewa pamoja na Yohane wa Kapestrano na Bernardino wa Siena. Mwaka 1423 alipewa daraja takatifu ya upadri.
Mhubiri hodari, alitumwa na shirika lake kupinga uzushi wa Wabogomili huko Bosnia na wa Wausi huko Austria na Boemia; alianzisha konventi kadhaa katika Ulaya ya kati, akieneza ibada kwa Jina la Yesu na kutetea vita vya msalaba dhidi ya Waturuki.
Alishiriki Mtaguso wa Firenze wenye lengo la kurudisha umoja kati ya Wakatoliki na Waorthodoksi.
Kwa juhudi zake mwaka 1446, tena mwaka 1463, alipatanisha miji ya Fermo na Ascoli Piceno iliyoshindana muda mrefu. Pia alitunga katiba za miji 11 huku akianzisha vyama vya kitume pia.
Pamoja na kazi hizo, alitunga vitabu 18, alijenga makanisa, konventi, hospitali, maktaba, visima n.k.
Alifariki huko Napoli tarehe 28 Novemba 1476. Tarehe hiyo ndiyo sikukuu yake ya kila mwaka katika liturujia.
Alitangazwa mwenye heri na Papa Urban VIII tarehe 12 Agosti 1624 na mtakatifu na Papa Benedikto XIII tarehe 10 Desemba 1726.
Bernardino wa Siena
Bernardino wa Siena (8 Septemba 1380 - 20 Mei 1444) alikuwa mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo na kasisi wa Kanisa Katoliki.
Alizaliwa na kubatizwa Massa Marittima (Siena) tarehe 8 Septemba 1380 katika familia Albizzeschi kutoka Siena, ambako alihamia baada ya kubaki yatima, ili alelewe na ndugu zake na kusomeshwa.
Akiwa na miaka 22, alijiunga na utawa, katika tawi la urekebisho wa Waobservanti, ambalo akawa nguzo yake kuu, pamoja na Yohane wa Kapestrano, Yakobo wa Marka na Alberto wa Sarteano.
Kisha akaanza utume mkubwa akihubiri kwa mafanikio katika Italia Kaskazini. Kazi yake yaliamsha katika Kanisa imani na ibada kwa Jina la Yesu na kurekebisha maadili ya wengi. Ndiye aliyesambaza kila mahali vibao vyenye kifupisho JHS ("Jesus Hominum Salvator") kikiwa na msalaba juu yake na kuzungukwa na jua lenye miali 12.
Alifariki huko L'Aquila, tarehe 20 Mei 1444.
Kutokana na sifa yake kubwa, alitangazwa mtakatifu na Papa Nikolasi V mwaka 1450. Kumbukumbu yake inaadhimishwa kila tarehe 20 Mei.
San Diego, California
San Diego (yaani Mtakatifu Diego) ni mji mkubwa wa pili katika jimbo la California baada ya Los Angeles, na wa saba katika nchi nzima ya Marekani. Uko upande wa kusini-magharibi ya nchi.
San Diego una wakazi milioni 1,3 katika eneo la 963.6 km².
Jina la San Diego latoka katika lugha ya Kihispania, kwa kuwa ulijengwa kandokando ya konventi ya Wafransisko iliyokuwa na jina hilo kwaheshima ya Diego wa Alkala.
Wikipedia ya Kiindonesia
Wikipedia ya Kiindonesia au Wikipedia bahasa Indonesia ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiindonesia. Wikipedia ya Kiindonesia, imekuwa ya tatu kwa ukuaji wa haraka katika orodha ya Wikipedia za lugha za Asia baada ya Wikipedia ya Kichina na Kijapani, na ndiyo kubwa katika nchi zile zinazoendelea (2006) .
Na kwa mwezi wa Februari katika mwaka wa 2009, kuliwa na zaidi ya makala 100,000 katika mradi huo wa Wikipedia kwa Kiindonesia.
Diego wa Alkala
Diego wa Alkala alikuwa bruda wa shirika la Ndugu Wadogo; anashimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.
Alifanya kazi ya umisionari katika visiwa vya Kanaria (karibu na pwani wa Moroko).
Alipohiji Roma kwa Jubilei alijitosa kuhudumia waliopatwa na tauni.
Alizaliwa mwaka 1400 hivi huko San Nicolás del Puerto (Hispania), akafa tarehe 12 Novemba 1463 huko Alcalá de Henares (Hispania).
Alitangazwa mtakatifu na Papa Sixtus V mwaka 1588. Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 13 Novemba.
Wikipedia ya Kiromania
Wikipedia ya Kiromania (kifupi: "ro.wiki" au "ro.wp"; kwa Kiromania: "Wikipedia în limba română") ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kiromania.
Ilianzishwa mnamo mwezi wa Juni 2003, toleo hili lina makala takriban (kwa mwezi wa Januari 2008) na ndiyo Wikipedia ya 16 kwa ukubwa. Mnamo mwezi wa Desemba 2004, watumiaji katika Wikipedia ya Kiromania walianza mjadala kuhusu kuanzisha ukurasa wa kwao wenyewe wa Wikimedia, "".
Wikipedia ya Kituruki
Wikipedia ya Kituruki (Kituruki: "Türkçe Vikipedi") ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kituruki. Ilianzishwa mnamo mwezi wa Desemba 2002, na kwa tar. 3 Februari 2008, toleo hili lina makala zaidi ya 100,000.
Hii ni Wikipedia ya 17 kwa ukubwa wa hesabu ya wingi wa makala, na ni moja kati ya Wikipedia 16 yenye idadi ya milioni nne ya uhariri wa makala. Pia, ni moja kati ya Wikipedia 13 zenye zaidi ya watumiaji 150,000 waliojisajiri.
Mnamo mwezi wa Novemba katika mwaka wa 2006, Wikipedia ya Kituruki imeteuliwa chini ya kundi la Sayansi kwa ajili Altın Örümcek Web Ödülleri (Golden Spider Web Awards), ambayo inajulikana sana kama "Web Oscars" for Turkey. Mnamo mwezi wa Januari 2007, Wikipedia ya Kituruki imepewa tuzo kwa kuwa na makala bora. Tuzo hiyo ilitolewa wakati wa sherehe mnamo tar. 25 Januari 2007 katika Chuo Kukuu cha Ufundi cha Istanbul.
Na kwa mwezi wa Mei 2009, Wikipedia ya Kituruki imekuwa ya pili kwa ukuaji wa Wikipedia zenye makala zaidi ya 100,000.
Mtume Barnaba
Mtume Barnaba' (jina la awali Yosefu wa Kupro) alikuwa Myahudi wa kabila la Lawi wa karne ya 1 BK.
Anajulikana hasa kwa jina la Barnaba (kwa Kiaramu בר נביא, bar naḇyā, yaani 'mwana wa nabii'. Lakini Luka mwinjili (kitabu cha Matendo ya Mitume 4:36) alilitafsiri kwa Kigiriki υἱός παρακλήσεως, huios paraklēseōs, yaani "mwana wa faraja" au "mwana wa himizo".
Katika kitabu hicho cha Agano Jipya (Biblia ya Kikristo) tunapata habari kuwa aliongokea mapema Ukristo, akauza shamba lake na kuwakabidhi Mitume wa Yesu mapato yake ili wawasaidie maskini. Labda kwa sababu hiyo Mitume walimuita Barnaba (Mdo 4:36-37).
Kisha kuheshimiwa hivyo katika Kanisa la awali huko Yerusalemu, alimtambulisha na kumdhamini Mtume Paulo muda mfupi baada ya huyo kuongoka huko Damasko (Mdo 9:26Katika kitabu hicho cha Agano Jipya (Biblia ya Kikristo) tunapata habari kuwa aliongokea mapema Ukristo, akauza shamba lake na kuwakabidhi Mitume wa Yesu mapato yake ili wawasaidie maskini. Labda kwa sababu hiyo Mitume walimuita Barnaba (Mdo 4:36-37).
-28).
Watu wa mataifa walipoanza kuingizwa moja kwa moja katika Ukristo mjini Antiokia, alitumwa huko kwa niaba ya Kanisa mama, akawa kiongozi mkuu wa jumuia hiyo mpya (Mdo 11:19-30; 13:1).
Baadaye Roho Mtakatifu alidai yeye na Paulo wapelekwe kufanya umisionari sehemu nyingine, wakaondoka pamoja na binamu yake, Yohane Marko, kuelekea kwanza kisiwani Kupro, halafu bara, katika maeneo ya Uturuki Kusini wa leo (Mdo 13:2-14:28).
Kazi yao ilipopata upinzani kwa sababu ya kutodai Wapagani wakiongoka washike Torati yote, walikwenda pamoja Yerusalemu (mwaka 49 hivi, kwa mtaguso wa Mitume, ambao uliamua kuhusu suala hilo (Mdo 15:1-35).
Baada ya kutengana na Paulo, Barnaba alifunga tena safari kwenda Kupro pamoja na Marko (Mdo 15:36-39) kati ya miaka 50 na 53.
Baada ya hapo hatuna tena habari ya hakika juu yake, ila Mtume Paulo alimtaja kama mfano wa mtu asiye na mke kwa ajili ya uinjilishaji (1Kor 9:16-22).
Mapokeo yanasema aliuawa kwa ajili ya imani yake huko Salamis, Kupro, mwaka 61.
Kanisa Katoliki, Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki, Waanglikana na Walutheri wanamheshimu kama mtakatifu tarehe 11 Juni.
Wataalamu wengine wanamtaja kama mtunzi wa Waraka kwa Waebrania, na Klemens wa Aleksandria alimtaja kama mwandishi wa Waraka wa Barnaba, lakini hakuna hakika.
Watu wa Kupro
Watu wa kisiwa cha Kupro ni 970,000.
Walio wengi wanaongea Kigiriki na ni Wakristo Waorthodoksi, lakini upande wa Kaskazini ni Waislamu wanaoongea Kituruki.
Nasreem Ndiye
Nasreem Ndiye ni mrembo aliyeiwakilisha nchi ya Tanzania katika mashindano ya Miss World 2008 nchini Afrika Kusini. Alizaliwa mnamo mwaka wa 1986. Kwa sasa anachukua digrii yake ya masuala ya Mahusiano ya Kimataifa. Yeye anataka afanyekazi katika mashirika ya wahisani.
Bradha
Bradha au bruda ni namna ya kutaja watawa wanaume Wakristo wasio makasisi. Maneno haya yamepokelewa katika Kiswahili kutoka Kiingereza "brother" au Kijerumani "Bruder".
Hali yake ya kuwekwa wakfu kwa kuahidi utekelezaji wa mashauri ya Kiinjili (ambayo ni hasa matatu: useja mtakatifu, ufukara na utiifu) inajitosheleza bila ya kuhitaji sakramenti maalumu.
Ni kama ilivyo kwa masista ambao katika Kanisa Katoliki na makanisa ya Kiorthodoksi hawawezi kupewa upadrisho.
Kwa kuwa lengo la utawa si kuongoza Kanisa kwa ile mamlaka inayotokana na Yesu na mitume wake kupitia daraja takatifu wala kutoa huduma za kipadri, bali ni kulenga utakatifu, yaani upendo kamili, kwa njia ya mkato.
Sista
Sista (kutoka Kiingereza "sister", yaani dada) ni neno la mkopo linalotumika katika lugha ya Kiswahili hasa kumaanisha mtawa wa kike, yaani mwanamke aliyewekwa wakfu alipoahidi kushika mashauri ya Kiinjili ya useja mtakatifu, ufukara na utiifu.
Wakfu
Wakfu (kwa Kiarabu وقف‎‎) inamaanisha hali ya kutengwa na matumizi mengine, hasa kwa ajili ya matumizi ya kidini au manufaa kwa umma tu.
Watu, vitu na mahali wanaweza kuwekwa wakfu kwa namna mbalimbali.
Kwa maana ya kisheria wakfu (kwa Kiingereza "foundation" au "charitable trust") ni taasisi au shirika lililopokea mali au pesa kwa matumizi ya manufaa kwa umma.
Sheria za Kenya zinaruhusu mali kuwekwa wakfu kwa manufaa ya dini, elimu, utamaduni, sayansi, jamii, michezo au usaidizi wa watu maskini.
Mali ya taasisi ya aina hiyo imo mikononi mwa wadhamini (ing. trustees) wenye wajibu wa kutunza mali ya wakfu kwa madhumuni yaliyoelezwa katika hati ya taasisi na kuandikishwa katika ofisi ya serikali.
Kimsingi taasisi ya wakfu ilipokea mali ambayo ni msingi wa kazi yake, kwa mfano ardhi, majengo, hisa au pesa. Kuna pia mifano ya taasisi za wakfu zisizo na rasilmali zikitafuta zaidi michango ya wafadhili kwa ajili ya kazi yao kulingana na madhumuni.
Katika Ukristo, watu wanaweza kuwekwa wakfu, hasa kwa njia ya sakramenti zisizoweza kurudiwa kwa sababu zinatia alama isiyofutika milele (yaani ubatizo, na kwa madhehebu mengine pia kipaimara na daraja takatifu), lakini pia kwa kushika maisha ya pekee katika useja mtakatifu (kwa kawaida pamoja na ufukara na utiifu).
Vitu na mahali vinaweza kuwekwa wakfu hasa kwa ajili ya ibada, k.mf. vyombo vya ibada, mavazi ya ibada na kanisa.
Katika Uislamu wakfu ni mali iliyotengwa kwa kusudi la kidini. Mifano ya wakfu ni kutoa kiwanja kwa kujenga msikiti, shamba au nyumba ikiwa mapato yake yatagharamia misikiti, madrasa, hospitali, watu maskini au wanafunzi, au pia kutoa pesa kwa makusudi haya.
Abasia
Abasia ni aina ya monasteri katika Kanisa Katoliki ambayo inaongozwa na abati au abesi na inajitegemea kufuatana na Sheria za Kanisa.
Abasia inaweza kuwa na monasteri ndogo chini yake zinazoongozwa na priori aliye chini ya usimamizi wa abati.
Mwanzilishi
Mwanzilishi ni jina linalotumika kwa mtu aliyeanzisha muundo au jambo fulani.
Katika historia ya utawa linamaanisha hasa mwanamume au mwanamke aliyejaliwa karama ya pekee iliyovuta watu wengine hata likatokea shirika.
Wikipedia ya Kiukraini
Wikipedia ya Kiukraini (Kiukraini: "Українська Вікіпедія" au "Ukrayins’ka Vikipediya") ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiukraini. Makala ya kwanza iliandikwa tarehe 30 Januari 2004. Tarehe 28 Machi 2008 imefikisha zaidi ya makala 100,000. Tarehe 9 Septemba 2017 imefikisha makala 722,255 na ndiyo Wikipedia ya 16 kwa ukubwa.
Patriarki
Patriarki (kutoka Kigiriki πατήρ ἄρχων "patèr àrchon", yaani "baba-kiongozi") ni cheo cha juu kati ya maaskofu wa Makanisa ya Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki na wa mapokeo ya Mashariki ya Kanisa Katoliki.
Chini yake wako maaskofu wakuu na maaskofu wote wa mapokeo fulani au wa nchi fulani pamoja na waamini wao.
Kati ya mapatriarki wote wa Mashariki, muhimu zaidi kimapokeo ni yule wa Konstantinopoli, kwa kuwa mitaguso ya kiekumene ya karne ya 4 iliorodhesha maaskofu muhimu zaidi ya Kanisa kuanzia yule wa Roma, halafu Konstantinopoli, Aleksandria, Antiokia na Yerusalemu.
Hata hivyo Patriarki wa Moscow na wa Urusi wote ndiye mwenye waamini wengi zaidi.
Kumbe katika Kanisa la Kilatini cheo cha Patriarki hakileti mamlaka yoyote ya pekee.
Antiokia
Antiokia ya Siria (kwa Kituruki: "Antakya") ni mji wa Uturuki, kwenye mto Oronte, karibu na Bahari ya Mediteranea na mipaka ya Syria.
Ni makao makuu ya wilaya ya Hatay na wakazi wake ni 139.000 (2001); ni muhimu sana kwa akiolojia.
Zamani za ustaarabu wa Kigiriki ulikuwa jiji pamoja na Roma na Aleksandria, muhimu kwa biashara na elimu, lakini baada ya kuangamizwa na tetemeko la ardhi mwaka 525 B.K. na kutekwa na Waajemi mwaka 540 ulirudi nyuma sana.
Katika historia ya Kanisa umuhimu wa mji huo ulisisitizwa kwanza na Mwinjili Luka katika Matendo ya Mitume, alipoonyesha kwamba ni huko Antiokia kwamba wafuasi wa Yesu Kristo walianza kubatiza watu wengi wasio Wayahudi bila ya kudai wafuate Torati.
Hivyo Kanisa lilionekana wazi si madhehebu ya Uyahudi, bali dini mpya. Ndiyo sababu watu waliwatungia jina jipya, "Wakristo" (watu wa Kristo). Sababu nyengine ni tabia zao, matendo yao na hotuba zao zilikuwa kama za Kristo. Ilitumika kiasili na watu wasiookoka wa Antiokia kama jina la kimajazi (utani) ili kuwadhihaki wakristo hao. Ina maana sawa na “Kuwa mmoja wa kundi la kristo” au “mfuasi wa kristo,” ambayo imefanana na tafsiri ya Neno hili katika kamusi ya Webster.
Baadaye, Antiokia ukawa kituo kikuu cha kuendea umisionari kwa Mtume Paulo na Mtume Barnaba.
Baadaye tena, Antiokia ukawa kituo kikuu kimojawapo cha teolojia, kilichoshindana na Aleksandria. Tunda lake bora ni Yohane Krisostomo.
Wikipedia ya Kinorwei
Kuna matoleo mawili ya Wikipedia kwa lugha ya Kinorwei: moja kwa ajili ya makala zinazoandikwa kwa Bokmål au Riksmål, na moja kwa ajili ya makala zinazoandikwa kwa lugha ya Nynorsk. Tovuti ya kwanza, yaani, Wikipedia halisi ya Kinorwei, ilianzishwa mnamo tar. 26 Novemba 2001, na hiyo ilikuwa ikiruhusu makala ziandikwe kwenye kiwango cha Kinorwei cha kawaida.
Wikipedia ya Kinorwei cha Nynorsk ilianzishwa mnamo 31 Julai 2004 na ikakua haraka sana. Kwa kufuatia kula zilizopigwa mnamo mwaka wa 2005, ukurasa wa mwanzo wa Kinorwei uikuwa unataja lugha zote mbili, yaani, Bokmål na Riksmål.
Mnamo mwezi wa Februari ya mwaka wa 2007, toleo la Bokmål/Riksmål ilimekuwa na zaidi ya makala 100,000 na toleo la Nynorsk likawa na zaisi ya makala 20,000. Mnamo Februari 2006, ikawa Wikipedia ya kumi na tatu kuwa na makala zaidi ya 50,000, na baada ya mwaka mmoja ikawa ya kumi na nne kufikisha makala 100,000.
Hata hivyo, ikaja kupitwa mnamo Aprili 2006 na Wikipedia ya Kifini na kuifanya iwe ya kumi na nne kwa hesabu ya wingi wa makala.
Wikipedia ya Kiarabu
Wikipedia ya Kiarabu (Kiarabu: ويكيبيديا العربية"Wīkībīdyā al-ʿArabiyya" au ويكيبيديا، الموسوعة الحرة "Wīkībīdyā, al-Mawsūʿa al-Ḥurra") ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiarabu. Ilianzishwa mnamo mwezi wa Julai 2003. Na kwa mwezi wa Februari 2009, imefikisha zaidi ya makala 90,000, kurasa 358,000, watujiaji waliojisajiri ni 150,000 na mafaili 4100. Wikipedia ya Kiarabu, ni ya 26 kwa ukubwa wa wingi wa hesabu ya makala, na ya tatu kwa habari za ndani baada ya Wikipedia ya Kiingereza na Kiebrania.
Mwalimu wa Kanisa
Mwalimu wa Kanisa ni jina la heshima ambalo kwa nadra Kanisa Katoliki linampa mtakatifu ambaye katika maisha, mafundisho na maandishi yake alionyesha na kueneza mwanga wa pekee katika masuala ya imani, maadili na maisha ya kiroho.
“Tamko la kwamba mtakatifu fulani ni Mwalimu wa Kanisa lote linategemea utambuzi wa karama maalumu ya hekima ambayo alijaliwa na Roho Mtakatifu kwa faida ya Kanisa ikabainishwa na athari njema ya mafundisho yake katika Taifa la Mungu” (Papa Benedikto XVI, Barua ya Kitume ya tarehe 7 Oktoba 2012).
Jina hilo linatolewa na Papa au Mtaguso. Mpaka sasa, katika miaka karibu 2000 ya historia ya Kanisa wanaume 32 na wanawake 4 tu wamepewa heshima hiyo.
Wa kwanza kutangazwa (mwaka 1298) ni mababu wa Kanisa wanne muhimu zaidi upande wa Magharibi: Ambrosi wa Milano, Agostino wa Hippo, Jeromu na papa Gregori I.
Mwaka 1568 walitangazwa mababu wa Kanisa wanne muhimu zaidi upande wa Ukristo wa Mashariki: Atanasi wa Aleksandria, Basili Mkuu, Gregori wa Nazienzi na Yohane Krisostomo, pamoja na Thoma wa Akwino, mwalimu bora wa Karne za Kati upande wa Ukristo wa Magharibi.
Halafu mapapa wakaendelea kuongeza wengine. Wa mwisho kutangazwa kwa sasa ni Gregori wa Narek (12 Aprili 2015).
Mwaka wa kutangazwa ukifuatwa na nyota unaonyesha watakatifu wanaoheshimiwa na Waorthodoksi pia, ingawa kwao hakuna cheo cha mwalimu wa Kanisa.
Wikipedia ya Kibulgaria
Wikipedia ya Kibulgaria (Kibulgaria: "Уикипедия") ni toleo la Wikipedia kwa lugha ya Kibulgaria.
Mnamo tar. 24 Novemba 2005, Wikipedia ya Kibulgaria imefikisha makala 20,000, na ilikuwa Wikipedia ya 21 kwa ukubwa kwa wakati huo. Wikipedia ya Kibulgaria imebaki kuwa toleo kubwa tu la Wikipedia. Na kwa tar. 26 Desemba 2007, imekuwa Wikipedia ya 30 kwa ukubwa wa wingi wa hesabu ya makala, kwa kuwa na zaidi ya makala 50,000.
Babu wa Kanisa
Babu wa Kanisa ni jina la heshima ambalo kuanzia karne IV Kanisa Katoliki limewapatia Wakristo wa kale (hadi mwaka 750 hivi), wenye utakatifu, elimu na imani sahihi, ambao mafundisho yao yanawezesha kujua mapokeo ya Mitume.
Orodha ya kwanza ya mababu wa Kanisa iliandikwa katika Hati ya Gelasi (karne VI); baadhi yao waliongezewa jina la Mwalimu wa Kanisa.
Muhimu zaidi upande wa Mashariki ni: Atanasi, Basili Mkuu, Gregori wa Nazienzi na Yohane Krisostomo.
Upande wa Magharibi ni: Ambrosi, Agostino wa Hippo, Jeromu na Papa Gregori I.
Wikipedia ya Kikroatia
Wikipedia ya Kikroatia (Kikroatia: "Wikipedija na hrvatskom jeziku") ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kikroatia. Wikipedia ya Kikroatia ilianzishwa mnamo tar. 16 Februari 2003. Toleo hili lina zaidi ya makala 59,000, na kuifanya iwe Wikipedia ya 36 ukubwa wa hesabu ya wingi wa makala.
Ziwa Huron
Ziwa Huron ni moja kati ya maziwa makubwa ya Amerika ya Kaskazini. Ziwa limepakana na Kanada (Ontario) upande wa mashariki halafu na Marekani (Michigan) upande wa magharibi.
Ziwa Huron ni ziwa kubwa wa pili la bara hili. Pamoja na maziwa ya Ziwa Superior, Ziwa Erie na Ziwa Ontario liko mpakani kati ya Marekani na Kanada na mpaka huu umepita ziwani.
Ziwa Huron hupokea maji yake kutoka Ziwa Superior kupitia Mto St. Marys na kutoka Ziwa Michigan kupitia Straights of Mackinac. Maji hutoka kwa nia ya Mto St. Clair kwende Ziwa Erie.
Ziwa lina urefu wa kilomita 332 na upana mkubwa wa 245 km. Uso wake una eneo la 59,600 km2. Kina cha wastani ni 59 m lakini kina kikubwa chafikia 230 m.
Masista wa Imakulata wa Mt. Klara
Masista wa Imakulata wa Mt. Klara ni shirika la kitawa lenye hadhi ya Kipapa ambalo linaendeleza kazi ya malezi iliyoanzishwa mwaka 1741 na akina dada watatu huko Fiuggi (Italia).
Majina ya hao Akina Dada Faioli ni Teresa, Cecilia e Antonia, ambao, kisha kufiwa mama yao wakiwa bado wadogo, hawakukata tamaa, bali kwa kusaidiana walifikia pamoja uamuzi wa kutawa ili kumlenga zaidi Mungu.
Kumbe wasichana wengi wa mji wao walivutiwa na mfano wao wakawatafuta na kupokewa vizuri kwa malezi.
Hiyo “shule iliyoanza toka chini”, kwa kutegemea karama ya wanawake na kulenga ukombozi wao, inakumbusha kwamba vizazi vipya vinahitaji walezi wa kuaminika ambao wawaelekeze tunu za kiadili ambazo ziwaongoze maishani kukomaa na kujenga jamii yenye haki, amani na upendo.
Kwa sasa masista hao wako katika jumuia nyingi za Italia, lakini pia Brazil, Ufilipino na Tanzania.
Tovuti rasmi ya shirika kwa lugha nne, mojawapo ikiwa Kiswahili
Wikipedia ya Kiestonia
Wikipedia ya Kiestonia ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiestonia. Wikipedia hii, ilianzishwa mnamo tar. 24 Julai 2002. Mnamo tar. 20 Januari 2009, imefikisha makala 59,131. Takwimu ya sasa ya Wikipedia kwa Kiestonia, inapatikana .
Ziwa Michigan
Ziwa Michigan ni moja kati ya maziwa makubwa ya Amerika ya Kaskazini kwenye sehemu ya Marekani pekee.
Ziwa Michigan limepakana na majimbo zifuatazo: Michigan, Indiana, Illinois na Wisconsin. Michigan na Wisconsin zinatawala sehemu kubwa ya ziwa.
Ziwa Michigan hupkea maji yake kutoka kwa mito mingi inayoisha humo; maji yake hutok kwenda Ziwa Huron kupitia Straights of Mackinac. Majiji mawili makuu ni Chicago na Milwaukee.
Ziwa lina urefu wa kilomita 494 na upana mkubwa wa 190 km. Uso wake una eneo la 58,000 km2. Kina cha wastani ni 85 m lakini kina kikubwa chafikia 281 m.