hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Aleksi Falconieri
Aleksi Falconieri (Firenze, Italia, 1200 - Monte Senario, Italia 17 Februari 1310) alikuwa mmojawapo kati ya waanzilishi saba wa shirika la Watumishi wa Maria.
Alitangazwa na Papa Klementi XI kuwa mwenye heri tarehe 1 Desemba 1717, halafu Papa Leo XIII alimtangaza mtakatifu pamoja na wenzake tarehe 15 Januari 1888.
Sikukuu yao inaadhimishwa kila tarehe 17 Februari.
Watumishi wa Maria
Utawa wa Watumishi wa Maria, kwa Kilatini "Ordo Servorum Beatae Virginis Mariae" (kifupi O.S.M.), ni shirika la maisha ya wakfu aina ya ombaomba katika Kanisa Katoliki.
Ulianzishwa mjini Firenze (Italia) mwaka 1233 hivi, na kundi la waamini maarufu kama waanzilishi saba watakatifu: Buonfiglio dei Monaldi (Bonfilius), Giovanni di Buonagiunta (Bonajuncta), Amadeus degli Amidei (Bartolomeus), Ricovero dei Lippi-Ugguccioni (Ugo), Benedetto dell'Antella (Manettus), Gherardino di Sostegno (Sostene), na Alessio de' Falconieri (Alexius), wa mwisho kufa (1310), ambaye ndiye maarufu zaidi.
Katika lebo ya shirika "S" (Servi) inaendana na "M" (Maria). Taji linaundwa na maua saba, yanayowakilisha waanzilishi wake watakatifu.
Watakatifu wengine wa shirika au wenye uhusiano nalo ni:
Augustino wa Canterbury
Augustino wa Canterbury (kwa Kilatini "Augustinus Cantiacorum")
alizaliwa Roma, Italia, 13 Novemba 534 akafariki Canterbury, Uingereza, 26 Mei 604) alikuwa mmonaki kutoka Italia aliyetumwa na Papa Gregori I kama askofu mmisionari huko Uingereza mwaka 597.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu "mtume wa Uingereza".
Sikukuu yake ni tarehe 26 Mei au 27 Mei.
Veronika Giuliani
Veronika Giuliani (Mercatello sul Metauro, Marche, Italia, 27 Desemba 1660 - Città di Castello, Umbria, Italia, 9 Julai 1727) alikuwa mmonaki wa urekebisho wa Wakapuchini wa Utawa wa Mt. Klara.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu bikira. Ingawa aliheshimiwa hivyo mara baada ya kufa, kesi ya kumtangaza rasmi ilicheleweshwa na uchunguzi wa maandishi yake marefu.
Papa Pius VII alimtangaza mwenye heri mnamo Juni 1804, halafu Papa Gregori XVI alimtangaza mtakatifu tarehe 26 Mei 1839.
Maandishi yake mwenyewe yanasimulia alivyoanza kujaliwa karama za pekee akiwa na umri wa miaka 3 tu, alipokuwa anaitwa Orsola.
Alijiunga na Waklara Wakapuchini wa monasteri ya Città di Castello mwaka 1667 ambapo akawa abesi tangu mwaka 1716 hadi kifo chake.
Kwa namna ya pekee aliambatana na Yesu msulubiwa kadiri ya karama ya Fransisko wa Asizi.
Kanisa Katoliki linakubali ukweli wa madonda matakatifu aliyosema alikuwanayo tangu tarehe 5 Aprili 1697 hadi kifo chake.
Kwa agizo la padri aliyemuongoza kiroho, aliandika kirefu (kurasa 22,000 kwa mikono bila ya sahihisho lolote) kumbukumbu za maisha yake yote, ambazo zilitolewa baada ya kifo chake kwa jina "Il Tesoro Nascosto" (ni magombo 36).
Kutokana na shajara hiyo, Veronika Giuliani anahesabiwa kati ya Wakristo wanasala waliojaliwa mang'amuzi ya juu zaidi.
Urika wa maaskofu
Urika wa maaskofu ni msamiati wa teolojia ambao unatokeza imani ya Kanisa katika umoja wa sakramenti ya daraja takatifu katika ngazi yake ya juu kuhusu utekelezaji wa kazi tatu ambazo Yesu aliwaachia Mitume wake na waandamizi wao kwa njia yao.
Maaskofu wote wanaunda kundi hilo kutokana na sakramenti waliyopokea, hata wasipoongoza jimbo lolote.
Katika utekelezaji wake, Kanisa Katoliki linadai daima uwepo wa mkuu wa kundi la maaskofu, yaani askofu wa Roma akiwa mwandamizi wa mtume Petro ("collegialitas cum et sub Petro").
Fundisho hilo, lililosisitizwa na Mtaguso wa pili wa Vatikano, linatekelezwa hasa maaskofu wanapokutana katika Mtaguso mkuu, lakini pia katika Sinodi ya maaskofu na miundo mingine ya ushirikiano.
Yanayohusu urika wa maaskofu katika Mkusanyo wa Sheria za Kanisa la Kilatini wa mwaka 1983 yanapatikana katika kitabu II, sehemu II, kanuni 336-341.
Mlolongo wa Kitume
Mlolongo wa Kitume (kwa Kiebrania האפיפיור הירושה, kwa Kigiriki Αποστολική διαδοχή) ni jambo linalodaiwa na imani ya baadhi ya madhehebu ya Ukristo, ya kwamba ni lazima viongozi wa Kanisa washiriki mamlaka ya Mitume wa Yesu katika mlolongo usiokatika wa kuwekewa mikono na maaskofu katika kuwapatia daraja takatifu.
Imani hiyo inatiwa maanani hasa na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki, lakini pia Waanglikana na wengineo.
Kwao, maaskofu wa leo ni waandamizi wa wale wa jana na juzi hata kurudia kwa wale waliowekewa mikono na mitume wenyewe katika karne ya 1.
Mlolongo huo unahakikisha uhalali wa mamlaka yao katika kufundisha, kutakasa na kuongoza.
Kwa madhehebu mbalimbali ya Uprotestanti, suala la mikono si la lazima, kwani kwao ni muhimu zaidi kuendeleza mafundisho ya mitume.
Michoro ya Kondoa
Michoro ya Kondoa ni kundi la michoro ya miambani katika wilaya ya Kondoa, mkoa wa Dodoma nchini Tanzania.
Mapango au nusumapango haya zaidi ya 150 yanapatikana mfululizo kwenye vilima vinavyotazama mtelemko wa Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki. Mfululizo huo una urefu wa kilometa 9 na uko kama kilometa 20 kaskazini kwa Kondoa.
Michoro hii inaonyesha picha za watu, wanyama na uwindaji. Hii inatazamwa kutoa ushuhuda wa namna ya maisha ya wachoraji waliokuwa wawindaji hasa.
Hakuna mapatano kama michoro hii ilikuwa sehemu ya ibada za kuomba mafanikio katika uwindaji au labda ilikuwa namna ya kusimulia habari za maisha haya au labda tu sanaa ya awali bila ya makusudi.
Aina nyingine za michoro zinaonyesha tu milia, duara au alama za kimsingi.
Wataalamu wengine huamini ya kwamba picha hizi zilichorwa tangu miaka 1500 iliyopita na jamii za wawindaji waliokalia eneo hili, lakini wengine husema inaewezekana ni za zamani zaidi, labda hata miaka 10,000.
Michoro inafanana na michoro kwenye mwamba inayopatikana katika Afrika ya Kusini na katika milima ya Sahara.
Kuna dalili ya kwamba sehemu ilichorwa na mababu wa Wasandawe na Wahadzabe wa leo, ambao walihifadhi desturi ya kuchora mwambani hadi miaka ya karibuni na walikuwa wawindaji hadi juzijuzi.
Mwaka 2006 eneo hilo liliingizwa katika orodha ya Urithi wa dunia.
Mahali pazuri pa kuangalia michoro kadhaa kwa urahisi ni kijiji cha Kolo kilichopo kwenye barabara kuu kati ya Babati na Kondoa. Kutoka hapo si mbali hadi sehemu kadhaa penye michoro. Wageni wakatakiwa kujiandikisha kwenye kituo cha hifadhi ya mambo ya kale katika kijiji.
Bweha Mwekundu
Bweha mwekundu (pia mbweha mwekundu, "Vulpes vulpes") ni mnyama mdogo kiasi wa familia Canidae.
Cosmas Desmond
Cosmas Desmond (19 Novemba 1935 - 31 Machi 2012) alikuwa mtawa Mfransisko, mwanaharakati na mwandishi wa Afrika Kusini aliyetokea Uingereza.
Kwa vile aliandika dhidi ya ubaguzi wa rangi kuchapisha na kusoma vitabu vyake nchini Afrika Kusini kulipigwa marufuku.
Baada ya mabadiliko ya kisiasa mwaka wa 1990 Desmond akawa mwandishi mashuhuri tena. Akakaa Afrika Kusini hadi kufariki kwake.
Herbert Dhlomo
Herbert Isaac Ernest Dhlomo (1903 - 1956) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini. Aliandika aina nyingi kama mashairi, hadithi na tamthiliya, hasa katika lugha ya Kiingereza. Tena alikuwa mwandishi wa habari kwa gazeti "Bantu World" mjini Johannesburg na gazeti "Ilanga laseNatali" mjini Durban. Shairi lake refu "Valley of a Thousand Hills" ("Bonde la Vilima Elfu") ni mashuhuri hasa.
Kimani wa Mbogo
Kimani wa Mbogo ni mtunzi wa mashairi nchini Kenya. Amechangia kuenezwa na kukuzwa kwa lugha ya Kiswahili katika janibu zote nchini Kenya na mataifa mengine kunakozungumzwa lugha hiyo.
Kimani wa Mbogo alizaliwa Kijijini Mbichi, katika wilaya ya Gatundu (wilaya ya Kiambu nyakati hizo), nchini Kenya, Kuliko sasa jimbo la Kiambu.
Alihudhuria shule ya msingi ya Gatei (1992-1999) na baadaye shule ya upili ya Mbichi (2000-2003), Gatundu Kaskazini, Kenya. Huko Mbichi ndiko kilichipuka kipawa chake cha utunzi na uandishi. Mara kwa mara alitunga mistari ambayo baadaye ingemwabirisha chombo cha utunzi na hatimaye kuwa malenga. Alijibidiisha kutunga na kutuma mashairi kwenye vyombo vya habari. Hata hivyo, mashairi yake hayakuchapishwa na hakuvunjika moyo kwa jambo hilo.
Utunzi wake ulikumbwa na matatizo si haba yakiwemo kukua kwenye mazingira ya watu wasioufahamu wala kuuthamini ufasaha wa Kiswahili na utunzi wa mashairi.
Alijiunga na vyuo vya uhasibu CEDAT mjini Thika (2004) na German Training Institute, Nakuru (2009) kwa somo la uhasibu.
Kimani alifunza Kiswahili na Kiingereza katika shule mbalimbali zikiwemo Vineyard Joy Academy (2005) na Gatei Joyland Academy (2006-2008) alikokuwa naibu wa mwalimu mkuu. Baadaye aliajiriwa na shirika moja lisilo la kiserikali na kufanya kazi mjini Nakuru (Oktoba 2008 - Julai 2010), mjini Kisii (Agosti 2010 - Juni 2011), Gatundu (Julai 2011- Februari 2012) na Thika (Machi 2012)
Aliomba dua tungo zake zichapiswe kutwa moja kwenye majarida, magazeti, vitabu na redioni, jambo ambalo limetimia kwa sasa licha ya kujaribu jambo hili kwa muda mrefu tangu alipokuwa mwanafunzi shuleni Mbichi. Kwa sasa amechangia kwenye redio (zikiwemo QFM, KBC na Sauti ya Amerika) , majarida na magazeti mbalimbali(ikiwema Taifa Leo)kwa utunzi na uandishi wake.
Ndoero
Ndoero ni ndege wa jenasi "Dromas", jenasi pekee ya familia Dromadidae. Spishi hii inafanana na kiluwiluwi mwenye miguu mirefu lakini ina domo refu na nene. Rangi zake ni nyeupe na nyeusi. Hula kaa, kombe na makoa ya bahari. Ndege hawa hupenda kuzaa katika makoloni ya ndege wengi, hadi 1500. Huchimba mashimo ndani ya kando za mchanga. Jike hulitaga yai moja jeupe tu, pengine mayai mawili. Tofauti na viluwiluwi kinda la ndoero hatembei sasa hivi akitoka yai.
Nasaba za ndoero hazielei. Wataalamu wengine hufikiri kwamba spishi hii ina mnasaba na chekehukwa au bwabwaja, wengine hufikiri kwamba ina mnasaba zaidi na alka na shakwe.
Rolfes Dhlomo
Rolfes Robert Reginald Dhlomo (1906 - 1971) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini. Pamoja na kaka yake Herbert Dhlomo, alifanya kazi kama mhariri kwa gazeti "Bantu World" na gazeti "Ilanga laseNatali". Hasa aliandika riwaya kwa lugha ya Kizulu. Pia aliandika hadithi kwa gazeti "The Sjambok".
Felista Mtakatifu
Felista (kutoka Kilatini "Felicitas" - " Heri ") ni mmoja wa mashahidi wa imani ya Kikristo waliouawa tarehe 7 Machi 203 mjini Karthago wakati wa dhuluma dhidi ya Wakristo chini ya serikali ya Kaisari Septimius Severus (193-211).
Anaheshimiwa kati ya watakatifu wafiadini wanaojulikana zaidi kama mashahidi Wakristo wa Afrika ya Kaskazini.
Mama huyo kijana anakumbukwa pamoja na rafiki yake mtakatifu Perpetua na wengine 4 wanaume.
Felista alikuwa kati ya watumwa wa familia ya Perpetua sawa na Revocatus. Pamoja nao na Saturninus alikuwa mmoja wa wanafunzi wa imani ya kikristo mjini Karthago waliojiandaa kubatizwa. Kundi lote likakamatwa pamoja na kutupwa jela. Jinsi ilivyokuwa kawaida walipewa nafasi ya kuachana na Ukristo lakini wote walisimama imara wakabatiwza gerezani.
Walihukumiwa adhabu ya kifo katika uwanja wa michezo mbele ya watu wengi. Hukumu ilitekelezwa kwa njia ya wanyamapori.
"Matendo ya Perpetua na Felista" ni maandishi ya pekee kwa sababu kuna kumbukumbu ambazo zinasimulia habari zake gerezani na wataalamu huamini ya kwamba zimeandikwa na Perpetua mwenyewe (sura III-X). Kama hii ni kweli, ni maandiko ya kale kabisa ya mwanamke Mkristo katika historia iliyotunzwa.
Matendo ya Perpetua na Felista
"Matendo ya Perpetua na Felista" (kwa Kilatini: "Acta Perpetuae et Felicitatis") ni maandishi ya pekee kwa sababu yanatunza kumbukumbu ambazo zinasimulia habari za wafiadini hao wa Ukristo gerezani na wataalamu huamini ya kwamba zimeandikwa na Perpetua Mtakatifu mwenyewe (sura III-X). Kama hii ni kweli, ni maandiko ya kale kabisa ya mwanamke Mkristo katika historia iliyotunzwa.
Kitabu kiliandikwa muda mfupi tu baada ya akina mama hao vijana kuuawa tarehe 7 Machi 203 mjini Karthago wakati wa dhuluma dhidi ya Wakristo chini ya serikali ya Kaisari Septimius Severus (193-211).
Pamoja na wanaume 4 walihukumiwa adhabu ya kifo katika uwanja wa michezo mbele ya watu wengi. Hukumu ilitekelezwa kwa njia ya wanyamapori.
Jinsi maandishi hayo yalivyoheshimika inadhihirika katika maonyo ya Agostino wa Hippo (karne mbili baadaye) ya kwamba yasiheshimiwe sawa na Biblia.
Pamoja na hayo, mvuto wa habari hizo haujaisha hata leo.
Saturus
Saturus ni mmoja wa mashahidi wa imani ya Kikristo waliouawa tarehe 7 Machi 203 mjini Karthago wakati wa dhuluma dhidi ya Wakristo chini ya serikali ya Kaisari Septimius Severus (193-211).
Anaheshimiwa kati ya watakatifu wafiadini pamoja na watakatifu Perpetua na Felista wanaojulikana zaidi kama mashahidi Wakristo wa Afrika ya Kaskazini.
Pamoja na akina mama hao vijana na wanaume wengine 3 walikamatwa pamoja na kutupwa jela. Jinsi ilivyokuwa kawaida walipewa nafasi ya kuachana na Ukristo lakini wote walisimama imara wakabatiwza gerezani.
Walihukumiwa adhabu ya kifo katika uwanja wa michezo mbele ya watu wengi. Hukumu ilitekelezwa kwa njia ya wanyamapori.
Saturninus
Saturninus ni mmoja wa mashahidi wa imani ya Kikristo waliouawa tarehe 7 Machi 203 mjini Karthago wakati wa dhuluma dhidi ya Wakristo chini ya serikali ya Kaisari Septimius Severus (193-211).
Anaheshimiwa kati ya watakatifu wafiadini pamoja na watakatifu Perpetua na Felista wanaojulikana zaidi kama mashahidi Wakristo wa Afrika ya Kaskazini.
Pamoja na akina mama hao vijana na wanaume wengine 3 walikamatwa pamoja na kutupwa jela. Jinsi ilivyokuwa kawaida walipewa nafasi ya kuachana na Ukristo lakini wote walisimama imara wakabatiwza gerezani.
Walihukumiwa adhabu ya kifo katika uwanja wa michezo mbele ya watu wengi. Hukumu ilitekelezwa kwa njia ya wanyamapori.
Sekondinus
Sekondinus ni mmoja wa mashahidi wa imani ya Kikristo waliouawa tarehe 7 Machi 203 mjini Karthago wakati wa dhuluma dhidi ya Wakristo chini ya serikali ya Kaisari Septimius Severus (193-211).
Anaheshimiwa kati ya watakatifu wafiadini pamoja na watakatifu Perpetua na Felista wanaojulikana zaidi kama mashahidi Wakristo wa Afrika ya Kaskazini.
Pamoja na akina mama hao vijana na wanaume wengine 3 walikamatwa pamoja na kutupwa jela. Jinsi ilivyokuwa kawaida walipewa nafasi ya kuachana na Ukristo lakini wote walisimama imara wakabatiwza gerezani.
Walihukumiwa adhabu ya kifo katika uwanja wa michezo mbele ya watu wengi. Hukumu ilitekelezwa kwa njia ya wanyamapori.
Elisabeth Eybers
Elisabeth Eybers (16 Februari 1915 - 1 Desemba 2007) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini. Hasa aliandika mashairi kwa lugha ya Kiafrikaans. Tangu mwaka wa 1961 alikaa nchini Uholanzi.
Kamwangi
Kamwangi ni eneo la makazi Kenya Mkoa wa kati. Ni mji mdogo katika barabara ya Thika - Naivasha. Inapatikana magharibi ya mji wa Thika. Vilevile, kuna barabara inayounganisha mji huu na ule wa Gatundu kupitia Kang'oo.
Shughuli kuu inayofanyika hapa ni biashara. Kuna soko kubwa la Jumanne na Ijumaa kila wiki. Maduka makubwa pia yanawavuta wateja kutoka kwa vijiji vilivyoko karibu. Mji huu unakosa mashirika ya kifedha isipokuwa Tai Sacco iliyoko katika barabara Gatundu. Kuna vituo viwili vya mafuta.
Mji huu una ofiso za Eneo-bunge la Gatundu Kaskazini na tarafa ya Kamwangi. Ofisi za Dioo zapatikana yapata kilomita mbili kutoka mjini ku. Kwa sasa mji huu uko katika eneo-bungeCurrently la Gatundu Kaskazini linalowakilishwa na Mhe. Clement Kung'u Waibara, aliyeng'atua Patrick Kariuki Muiruri katika uchaguzi mkuu wa 2007.
Mji huu unapatikana kwenye barabara ya Thika - Naivasha, kwa hivyo unaunganishwa na mji mingine kwa kutumia matatu (daladala). Bodaboda (pikipiki) ziko kwa wingi kuwaabirisha watu hadi vijijini. Vilevile kuna posta inayoitwa. Kanjuku, ingawa Kanjuku ni mji mwingine mdogo karibu na Kamwangi. 
Watu wengi Kamwangi ni Wakikuyu. Pia hakukosi wawili watatu kutoka makabila mengine. Wengi pia ni Wakristo. Makanisa yalioko ni kama Katoliki, Restoration, CLFF, nk. Wengi wakazi katika mji huu ni wapangaji.
Hakuna hospistali ya umma isipokuwa kliniki za kibinafsi. Wenyeji huenda hospitali ya Gatundu, Igegania au Gakoe. 
Shule za kibinafsi pia zinapatikana kama Wise Shepherd na Good Luck.
Nyonga
Nyonga ni sehemu ya mwili kati ya kiuno na paja.
Muundi
Muundi ni mfupa wa mguu pia unayoitwa kwa Kilatini tibia.
Kichwa
Kichwa ni sehemu ya mwili ambayo kwa mwandadamu na vetebrata huwa na ubongo, macho, masikio, pua na kinywa ambazo hutumiwa kwa kuona, kusikia, kunusa, na kuonja.
Kichwa ni sehemu iliyo tofauti na kiwiliwili. Maumbile ya kichwa yametokea kwa njia ya mageuko ya uhai. Katika mchakato huu milango ya fahamu, mdomo na kitovu cha neva zilianza kukaa pamoja kwenye sehemu ya mbele ya viumbe. Kwa vertebrata mkusanyo huu umepata kinga cha mifupa ya fuvu kinachviringisha mkusanyiko wa neva ulioendelea kuwa ubongo.
Kwa binadamu kichwa huwa kimefunikwa na nywele.
Evolution of the human head
Chuchu
Chuchu ni kichirizi kinachounganisha kwa viwele. Mamalia wa kike (wakiwemo wanawake) hutumia chuchu kwa ajili ya kunyonyesha watoto wadogo.
Ziwa la mamalia wa kike na wa kiume limetengenezwa kwa muundo mmoja. Uzalishaji wa maziwa kwa ajili ya kunyonyesha unadhibitiwa na homoni. Hii ina manaa kwamba wanaume hawawezi kutumia matiti kuzalisha maziwa (isipokuwa ikiwa wana matatizo na homoni zao).
Titi
Matiti au maziwa ni sehemu za kifua zilizotutumka zenye machuchu. Baada ya kuzaa hujaa na maziwa (kiowevu) na hutumika ili kunyonyesha mtoto mchanga.
Kiuno
Kiuno ni sehemu ya mwili kati ya fumbatio na manyonga. Hivyo inapatikana upande wa nyuma wa mwili, chini ya mgongo.
Maumivu ya kiuno ni tatizo la kawaida na lenye gharama.
Kitovu
Kitovu (kwa Kilatini: ) ni kovu lililopo katikati ya fumbatio baada ya uzi wa mshipa unaounganisha mimba na mama tumboni kukatwa na kukauka.
Kutokana na maana hiyo asili, neno kitovu linatumika kwa jambo lolote ambalo ni chimbuko la kitu.
Goti
Goti ni sehemu ya mguu inayounganisha paja na muundi.
Mguu
Mguu ni sehemu ya mwili chini ya kiwiliwili.
Binadamu huwa na miguu miwili na anaitumia kwa kutembea amesimama wima. Wanyama wengi wana miguu minne na kuitumia yote pamoja kwa kutembea.
Mguu ni moja ya sehemu zenye umuhimu mkubwa katika jamii.
Kati ya shida zilizo za kawaida kwa miguu ya binadamu ni kama kuibuka vidonda vya fungi, gout, maumivu kwa kuvalia viatu vinavyobana, kuubuka ngozi na miguu kuwa kombo hasa unapopata ajali.
Shida hizo zafaa ziangaliwe kadiri zinapochipuka. Inafaa pia uvalie viatu visivyobana na kama miguu inakwenda kombo uvalie arch braces.
Werner von Siemens
Ernst Werner Siemens, tangu 1888 von Siemens, (* 13. Desemba 1816 kwenye kijiji cha Lenthe karibu na Hannover, Ujerumani; † 6 Desemba 1892 Berlin) alikuwa mvumbuzi Mjerumani, muhandisi na mwenye kampuni ya viwanda. Anajulikana kama mwanzilishaji muhimu wa teknolojia ya vifaa vya umeme.
Kampuni ya Siemens iliyoanzishwa naye bado ni moja ya makampuni makubwa ya Ujerumani na kwenye soko la kimataifa. Jina lake latumiwa kwa kipimo cha SI pitisho la umeme.
Alikuwa mtoto wa 4 wa mkulima mkubwa. Hakumaliza shule lakini alipata mafunzo ya kisayansi kwenye chuo cha jeshi la Prussia alipopanda ngazi hadi kuwa luteni. Baada ya kumaliza miaka 14 jeshini alijaribu kujipatia riziki yake kwa kubuni au kuboresha vifaa mbalimbali. Alifaulu mara ya kwanza kiuchumi alipobuni teknolojia mpya ya kupakia vijiko kwa dhahabu au fedha kwa njia ya umeme galvania.
Kati ya uvumbuzi zake za kwanza ilikuwa modeli mpya ya telegrafi iliyokuwa bora kuliko zile zilizotangulia. Kwa teknolojia hii alifaulu kupata mikataba mbalimbali ya kujenga simu za telegrafi katika nchi nyingi kama Ujerumani na Urusi. Kazi kubwa ya telegrafi ilikuwa simu kutola London hadi Kalkota (Uhindi) yenye urefu wa kilomita 11,000..
Aliendelea kubuni au kuboresha vifaa vingi akajenga injinireli ya umeme ya kwanza, mfumo wa kwanza wa taa za umeme wa kuangaza barabara (mjini Berlin), eleveta ya umeme ya kwanza na tramu ya kwanza ya umeme.
Kutokana na mafanikio yake alipewa cheo cha dokta wa heshima na 1888 Kaisari Wilhelm I wa Ujerumani alimpandisha katika cheo cha mkabaila tangu mwaka ule jina lake likawa "von" Siemens.
Bega
Bega la binadamu ni sehemu ya mwili ambapo mkono unaunganika na kiwiliwili. Ina mfupa wa kilimbili, mfupa wa bega na mtulinga (kwa Kilatini: humerus, scapula na clavicula) pamoja na misuli, mishipa na tendons zinazohusiana. Mchanganyiko kati ya mifupa ya bega hufanya viungo vya bega.
Maungio ya bega pia hujulikana kama maungio ya glenohumeral, ni kiungo kikuu cha bega, lakini kinaweza kuunganisha kwa pamoja na acromioclavicular. Katika anatomia ya binadamu, pamoja na bega inajumuisha sehemu ya mwili ambapo humerus inahusisha na scapula.
Ni mpira na tundu la pamoja ambayo inaruhusu mkono kugeuka kwa mtindo wa mviringo au kupiga kitu mbali. Capsule ni bahasha ya tishu laini inayozunguka pamoja na glenohumeral na inahusisha na scapula, humerus, na kichwa cha biceps. Inakabiliwa na membrane nyembamba, laini ya synovial. Vikombe vya rotator ni kundi la misuli minne inayozunguka pamoja na bega na kuchangia utulivu wa bega. Misuli ya kabati ya rotator ni supraspinatus, subscapularis, infraspinatus, na teres ndogo. Kamba inaambatana na capsule ya glenohumeral na inajumuisha kichwa cha kumbe.
Bega lazima iwe simu ya kutosha kwa vitendo vingi vya silaha na mikono, lakini pia imara kuruhusu vitendo kama vile kuinua, kusukuma na kuvuta.
Mkono
Mkono ni kiungo cha mwili kinachoanza penye bega na kuishia penye kiganja na vidole. Huwa na sehemu mbili ambazo ni mkono wa juu na kigasha zinazounganishwa kwa kiwiko au kisugudi.
Mkono huwa na vidole vitano ambavyo ni: kidole gumba, kidole cha kuonyesha, kidole cha kati, kidole che pete na kidole cha mwisho. Vidole vyote huweza kufanya kazi pamoja.
Baadhi ya anatomists ya mageuzi hutumia mkono huo kutaja kielelezo cha tarakimu kwa ujumla kwa ujumla - kwa mfano, katika mazingira ya kama tarakimu tatu za mkono wa ndege zinahusika na hasara sawa ya homologous ya tarakimu mbili kama katika mkono wa dinosaur.
Kwa kawaida mkono wa binadamu una tarakimu tano vidole vinne na kidole kimoja . Kwa lugha nyingine, mkono wa binadamu unasema kuwa na vidole vitano, ikiwa ni pamoja na kidole kama kidole. Ina mifupa 27, ikiwa ni pamoja na mfupa wa samoid, idadi ambayo inatofautiana kati ya watu, 14 kati yake ni phalanges karibu, kati na distal ya vidole na kidole. Mifupa ya metacarpal huunganisha vidole na mifupa ya kamba ya mkono. Kila mkono wa binadamu una metacarpals tano na mifupa nane ya carpal.
Miongoni mwa wanadamu, mikono inafanya kazi muhimu katika lugha ya mwili na lugha ya ishara. Vile vile tarakimu 10 za mikono miwili, na phalanges 12 ya vidole vidogo vinavyotokana na kidole vimeongezeka kwa mifumo ya idadi na mbinu za hesabu.
Eleveta
Eleveta (kutoka Kiing. "elevator"), pia: lifti, kipandishi, kambarau ni chombo cha kupandisha na kushusha watu au mizigo.
Mara nyingi eleveta hutumiwa katika majengo ya ghorofa. Zinatokea pia nje ya majengo kwa mfano katika migodi ambako zinaweza kufika mamia ya ya mamita chini ya ardhi.
Kwa kawaida eleveta ni chumba chenye mlango kinachovutwa kwa kamba au kupandishwa kwa namna ya jeki kati ya ghorofa inapofika. Watu huingia ndani wanapoweza kuchagua ni ghorofa ipi wanapotaka kufika kwa kubofya kitufe ukutani. Milango inafungwa na chumba cha eleveta hupanda au kushuka jinsi inavyotakiwa.
Siku hizi eleveta huendeshwa kwa msaada wa injini ya umeme unaovuta kamba au kuendesha pampu ya jeki. Katika historia kuna mifano ya eleveta zilizoendeshwa kwa nguvu ya kibinadamu au kinyama. Mfano wa kwanza unaojulikana ni eleveta iliyotengenezwa na mtaalamu wa Ugiriki wa Kale o reported Archimedes (mnamo 287 KK – 212 KK) mjini Sirakusa.
Eleveta ndefu duniani ziko ndani ya migodi zinazofikia kimo cha mita maelfu. Eleveta ndefu katika jengo ni ile ndani ya ghorofa la Burj Khalifa la mjini Dubai inayopanda mita 504.
Kiganja
Kiganja (pia: kitengele) ni sehemu ya mwisho ya mkono inayoishia kwa vidole. Inaunganishwa kwa kiwiko na kigasha.
Binadamu huwa na viganja viwili, kila kimoja huwa kwa kawaida na vidole 5. Mtu hutumia kiganja na vidole kwa kushika vitu na kutumia vifaa vingi.
Sehemu ya ndani ya kiganja ni kofi.
Mtu akikunja vidole pamoja na kiganja ngumi (sumbwi) inapatikana inayotumiwa kwa kupiga kwa ukali kwa mfano wakati wa mchezo wa ngumi.
Kuma
Kuma (pia: uke) ni kiungo cha kike kilicho na matumizi kadha wa kadha, mojawapo ikiwa ufunguzi wa kupitishia mkojo, kiungo cha uzazi na halikadhalika kiungo cha ngono.
Mdomo
Midomo ni sehemu ya uso wa binadamu na wanyama ambayo hutumiwa kwa ajili ya: kulia chakula, kuongea au kutoa sauti, kupiga miayo, kuimba n.k.
Mdomo umeundwa kwa lipizi mbili: ya kwanza huwa juu na nyingine huwa chini; labda yatokee mabadiliko katika uumbaji wa Mwenyezi Mungu.
Viumbe wenye mdomo ni kama: binadamu, paka, panya, mbwa, simba n.k.
Neno mdomo linatumiwa pia kwa sehemu ya mto ambako unaishia kwa kuingia katika bahari, ziwa au kama tawimto katika mto mkubwa zaidi.
Kinywa
Kinywa ni uwazi ndani ya kichwa mwenye shughuli tofauti kwa binadamu na wanyama wengi wenye uti wa mgongo. Kinapatikana kwa karibu wanyama wote wenye seli nyingi lakini kwa wanyama sahili kazi yake ni kuingiza chakula pekee.
Sehemu za kinywa cha binadamu ni pamoja na: meno, ulimi na fizi.
Zeu
Zeu (pia Zeus kutoka Kigiriki: Ζεύς "Zeus") ni mkuu wa miungu katika dini ya Ugiriki ya Kale. Analingana na Jupiter katika dini ya Roma ya Kale. Katika imani ya Wagiriki alikalia kilele cha mlima Olimpos pamoja na miungu wenzake alkini alikuwa mkuu na mwenye nguvu kushinda wengine.
Katika masimulizi ya Wagiriki alikuwa mtoto wa miungu Kronos na Rhea na mdogo wa Hestia, Demeter, Hera, Hades na Poseidon. Huyu baba-mungu Kronos alimeza watoto wake wote mara baada ya kuzaliwa akihofia ya kwamba watampindua sawa jini yeye mwenyewe aliwahi kumpindua babake mungu Uranos. Zeu alipoelekea kuzaliwa mamake Rhea alimficha pangoni akampa Kronos badale yake jiwe lililofunikwa na nguo akameza. Zeu alikua haraka akawa mkubwa na hapo alitumia mbinu wa dawa kumlazimisha baba kutapika watoto wote aliowahi kumeza. Baadaye aliungana na wakubwa zake na pamoja walimshambulia Kronos na kumshinda. Sasa miungu waliamua kugawana madaraka; Zeu alikuwa mungu mkuu wa mbinguni, Poseidon mkuu wa bahari na vilindi vyake na Hades mkuu wa dunia ya chini.
Zeu alimwoa dadake Hera akazaa watoto naye lakini alitoroka mara kwa mara kufanya mapenzi na miungu wa kike wengine au na mabinti wa kibinadamu; mitholojia ya Wagiriki ilitaja zaidi ya majina 30 ya miungu au mabinti aliozaa nao.
Aliheshimiwa na Wagiriki wote na kuabudiwa katika mahali pa pekee; pamoja na mahekalu kulikuwa na sehemu za misitu penye miti iliyotazamiwa kuwa miti mitakatifu yake. Kisiwani Kreta waliabudu kwenye mipango aliposemekana kufichwa na mamake.
Kwapa
Kwapa ni sehemu ya mwili chini ya mkono.
Tako (anatomia)
Tako ni sehemu ya mwili inayounganisha mgongo na paja.
Shavu la mkono
Shavu la mkono ni musuli wa kilimbili.
Siklopsi
Katika mitholojia ya Kigiriki na mitholojia ya Kirumi, Siklopsi (Kigiriki: Κύκλωψ, "Kuklōps") alikuwa mwanachama wa mbegu ya asili ya majitu yenye chongo kati ya paji.
Urano
Urano au Uranos (kwa Kigiriki Οὐρανός, ouranos) alikuwa mungu wa mbingu katika dini ya Ugiriki ya Kale. Mama yake alikuwa mungu wa kwanza Gaya ambaye ni ardhi yenyewe.
Baadaye alianza kuzaliana na mamake kizazi cha pili cha miungu katika Mitholojia ya Kigiriki: kati hao kundi walioitwa Titani.
Kutoka wale Titani ni mdogo wao Kronos aliyempindua baba na kuwa mkuu wa miungu hadi mwenyewe alipopinduliwa na Zeu.
Analingana na Caelus katika dini ya Roma ya Kale.
Jina la mungu huyu lilichaguliwa katika karne ya 19 kuitaja sayari ya saba Uranus baada ya sayari hii kugunduliwa na mwanafalaki Herschel kwa kutumia mitambo ya kisasa ya wakati wake.
X-Men
X-Men (Kiswahili: "Watu-X") ni timu ya supa-mashujaa wa mutanti wa ulimwengu wa Marvel Comics.
Sili
Sili (Kisayansi: Phocidae) ni familia ya mamalia wenye vikono vinavyofanana na mapezi ya samaki.
Kapibara
Kapibara (kutoka Kiing.: capybara) au Nguruwe-maji (kutoka Kiyunani: , Kisayansi: "Hydrochoerus hydrochaeris") ni mgugunaji mkubwa wa Amerika ya Kusini.
Popo
Popo ni mamalia kama panya mwenye mabawa.
Spishi zake nyingi sana hula wadudu: hizi zimo katika nusuoda Microchiroptera.
Spishi kubwa za nusuoda hii hula ndege, mijusi, vyura na hata samaki.
Spishi chache za popo mnyonya damu huko Amerika ya Kusini hula damu ya mamalia au ndege.
Nusuoda Megachiroptera ina spishi kubwa hadi ukubwa wa paka na uzito wa kilogramu moja; urefu wa mabawa pamoja unaweza kufikia sentimita 150. Spishi hizi hula matunda.
Popo wengi hutumia sauti kwa kutambua mazingira yao, yaani wanatumia mwangwi wa mlio wao kukadiria umbali hadi kizuizi au hata windo pamoja na ukubwa na maumbile ya vitu vilivyopo njiani. Kwa hiyo masikio yao ni mlango wa fahamu muhimu zaidi. Kinyume chake popo wengi hawana macho mazima ingawa hakuna aliye kipofu kabisa. Lakini kuna pia aina nyingine wanaoona vizuri sana.
Bawa
Mabawa ni viungo vya kuruka angani.
Govi
Govi ni ngozi inayofunika ncha ya mboo.
Upasuaji unaofanyika ili kuiondoa unaitwa tohara (yaani "uangavu" au "usafi") na unaweza kuwa na sababu mbalimbali, kuanzia za afya hadi za dini.
Afrodita
Afrodita (pia anaitwa kwa Kigiriki: Ἀφροδίτη, "Afrodite") ni mungu wa kike wa upendo na uzuri katika mitholojia ya Kigiriki. Analingana na Venusi katika dini ya Roma ya Kale.
Miriam Tlali
Miriam Tlali (amezaliwa 1933 mjini Johannesburg) ni mwandishi wa riwaya kutoka Afrika Kusini. Riwaya na hadithi zake mara nyingi zahusu maisha yake Tlali katika kitongoji cha Soweto.
Mirtia
Mirtia (kutoka jina la Kigiriki: Μυρτιά, "Mertiá"; Kilatini: Myrtus) ni jenasi ya mti mdogo kama mkarafuu.
Myrtus, Mirtia (Myrtle)
Hera
Hera (Kigiriki Ἥρα, "Hēra", au kwa Kiionia na Kihomeri: Ἥρη, "Hērē") alikuwa dada na mke wa mfalme wa miungu Zeu na mungu wa kike wa ndoa na wanawake katika mitholojia ya Kigiriki. Analingana na Juno katika dini ya Roma ya Kale.
Hestia
Hestia (Kigiriki Ἑστία, "Hestía") alikuwa binti wa Titani Krono na Rea na mungu wa kike wa moto wa meko katika mitholojia ya Kigiriki. Analingana na Vesta katika dini ya Roma ya Kale.
Demetra
Demetra (Kigiriki: Δήμητρα, "Dḗmētra" au Δημήτηρ, "Dēmḗtēr"; Kiatika: Δημήτηρ, "Dēmētēr"; Kidoriki: Δαμάτηρ, "Dāmātēr") alikuwa mama wa Persefona na mungu wa kike wa kilimo, mimea na mavuno katika mitholojia ya Kigiriki. Analingana na Ceres katika dini ya Roma ya Kale.
Artemi
Artemi (kwa Kigiriki: Άρτεμις, "Ártemis") alidhaniwa kuwa dada wa Apolo, binti wa Zeu na Leto. Katika mitholojia ya Kigiriki alikuwa mungu wa kike wa uwindo na mwezi. Analingana na Diana katika dini ya Roma ya Kale.
Hekalu lake mjini Efeso lilikuwa kati ya maajabu saba ya dunia.
Athena
Athena (Kiatika: Ἀθηνᾶ, "Athēnā" au Ἀθηναία, "Athēnaia"; Kihomeri: Ἀθηναίη, "Athēnaiē"; Kiionia: Ἀθήνη, "Athēnē"; Kidoriki: Ἀθάνα, "Athana") alikuwa binti wa Zeu na Meti. Katika mitholojia ya Kigiriki alikuwa mungu wa kike wa busara na hekima. Analingana na Minerva katika dini ya Roma ya Kale.
Richard Turner
Richard Turner (1942 - 8 Januari 1978) alikuwa mwanafalsafa na mwandishi kutoka Afrika Kusini. Kwa vile aliandika na kufanya utafiti dhidi ya ubaguzi wa rangi, alizuiliwa na serikali; halafu aliuawa na wanaosemekana kuwa watumishi wa serikali.
Mbingu
Mbingu ni upeo wa Mungu au miungu katika mafundisho ya dini nyingi. Mara nyingi humaanisha pia upeo wa kiroho ambako nafsi za wafu huweza kufikia baada ya kifo.
Watu walioishi zamani, wakitegemea macho yao pekee, waliona mara nyingi ya kwamba mbingu ziko juu yetu, na tukitazama anga tunaona mwanzo wa mbingu kama mahali pa Mungu.
Lakini tangu kale watu wengine waliona ya kwamba mbingu si mahali maalumu, bali zaidi hali au upeo ambao ni tofauti na mahali popote tunapojua au tunapoweza kutambua.
Katika lugha ya kila siku maneno "anga" na "mbingu" mara nyingi yanatumiwa kwa maana moja: "Mawingu yanatembea angani - mawingu yanatembea mbinguni".
Lakini mbingu huwa na maana ya ziada, yaani ya kidini, kwa kutaja pia upeo wa Mungu au hali inayopita maarifa ya duniani: "hapa ninajisikia kama mbinguni" ni tofauti sana na "hapa najisikia angani".
Kiasili "mbingu" ni uwingi wa neno "uwingu" ambalo si kawaida sana tena. Uwingu linataja uwazi juu yetu, ni upeo wa mawingu. Mbingu kama uwingi wake unatokana na dhana la kuwepo kwa tabaka mbalimbali za uwingu huu, hivyo mbingu. Mataifa ya kale yaliamini kuweko kwa mbingu saba kwa sababu waliona mianga saba angani yaliyokuwa na mwendo kati ya nyota yaani Jua, Mwezi na sayari tano zilizojulikana kabla ya kupatikana kwa darubini (Utaridi, Zuhura, Mirihi, Mshtarii na Zohali). Hapa waliwaza kuwepo kwa mbingu saba ilhali kila moja alikuwa na tabaka yake ya uwingu. Kupitia maandiko ya Waislamu mtazamo huu wa dunia ulisambaa katika nchi nyingi hadi Uswahilini.
Apolo
Apolo (Kiatika, Kiionia, na Kihomeri: Ἀπόλλων, "Apollōn" (jen.: Ἀπόλλωνος); Kidoriki: Ἀπέλλων, "Apellōn"; Kiarkadokupro: Ἀπείλων, "Apeilōn"; Kieolia: Ἄπλουν, "Aploun"; Kilatini: Apollō) ni jina la mungu wa nuru na ushairi katika mitholojia ya Kigiriki na Kirumi.
Kiasili alikuwa mungu wa Kigiriki lakini ibada yake ilisambaza mapema katika Roma ya Kale pia. Wakati mwngine aliabudiwa kwa jina la Kiroma Phoebus.
Ares
Ares (Kigiriki: Άρης /ˈaris/; Kigiriki cha Kale: Ἄρης /árɛːs/) ni mungu wa vita na ujanadume katika mitholojia ya Kigiriki. Analingana na Mars katika dini ya Roma ya Kale.
Sawa na Waroma Wagiriki waliona sayari ya nne (yaani Mirihi) kama ishara yake angani na kuiita "Ares".
Mkundu
Mkundu ni sehemu ya mwili wa binadamu ambapo mavi hutoka utumbo.
Katika maumbile ya mwili ni mwisho wa mfumo wa mmeng'enyo wa chakula.
Dioniso
Dioniso (Kigiriki: Διόνυσος, "Diónysos") ni mungu wa divai na nishai katika mitholojia ya Kigiriki. Analingana na Bacchus (pia anaitwa "Liber") katika dini ya Roma ya Kale.
Poseidoni
Poseidoni (Kigiriki cha Kale: Ποσειδῶν, "Poseidōn") ni mungu wa bahari, tetemeko na farasi katika mitholojia ya Kigiriki. Analingana na Neptunus katika dini ya Roma ya Kale.
Hade
Hade (Kigiriki cha Kale: ᾍδης, "Hadēs"; kutoka Ἅιδης, "Haidēs" au Άΐδης, "Aidēs"; Kidoriki: Ἀΐδας, "Aidas") ni mungu wa kuzimu na bwana wa waliokufa katika mitholojia ya Kigiriki. Analingana na Pluto katika dini ya Roma ya Kale.
Herme
Herme (Kigiriki cha Kale: Ἑρμῆς, "Hermēs") ni mjumbe wa miungu na mungu wa biashara, wezi na njia panda katika mitholojia ya Kigiriki. Analingana na Mercurius katika dini ya Roma ya Kale.
Cyclops (komiki)
Cyclops (Kiswahili: "Siklopsi") ni supa-shujaa aliyetoka ulimwengu wa Marvel Comics. Alikuwa mwanachama wa kwanza na mkuu wa X-Men. Cyclops ni mutanti mwenye uwezo kufyatua mionzi ya nishati kutoka macho yake.
Mbei
Mbei (kutoka Kiingereza: Bay laurel; Kilatini: Laurus) ni familia ya miti fulani wa nchi za Mediteranea.
Laurus, Mbei (Laurel)
Mlima Olimpos
Mlima Olimpos (Kigiriki: Όλυμπος, "Ólympos") ni safu ndogo ya milima yenye vilele 52. Kilele cha juu ni Mytikas kinachofikia mita 2,918 juu ya UB, kirefu kuliko milima yote ya Ugiriki.
Katika masimulizi ya mitholojia ya Ugiriki ya Kale mlima huu ulikuwa makao ya miungu yao.
Egida
Egida (Kigiriki: Αιγίδα, "Aigída"; Kigiriki cha Kale: Αιγίς, "Aigís") ni vazi lisilo na mikono la kuvaa mabegani kama juba.
Baisani
Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Baisani (kutoka Kiing.: bison, Kisayansi: "Bison") ni jenasi ya wanyama wakubwa wa Amerika na Ulaya wanaofanana na ng'ombe.
Liturujia ya Vipindi
Liturujia ya Vipindi ni sala rasmi ya Kanisa kama inavyoadhimishwa katika madhehebu mbalimbali ya Ukristo, lakini ni jina hasa la mpangilio unaofuatwa na Kanisa la Roma baada ya Mtaguso wa pili wa Vatikano (kwa Kilatini jina ni "Liturgia Horarum").
Kwa njia yake wakleri, watawa na waamini wote wa Yesu wa madhehebu hayo wanaungana naye katika sala yake ya kudumu, na wanasaidiwa kuishi kitakatifu saa zote za siku kwa kumkumbuka Mungu mara kwa mara.
Inaitwa hivyo kwa sababu inafanyika kwa vipindi mbalimbali kadiri ya mwendo wa siku (usiku na mchana): muhimu zaidi ni vipindi vya asubuhi (Masifu ya asubuhi) na jioni (Masifu ya jioni), lakini kuna pia vipindi vya usiku kati au alfajiri (Kipindi cha masomo), mchana (Sala ya kabla ya adhuhuri, Sala ya adhuhuri na Sala ya baada ya adhuhuri) na kabla ya kulala (Sala ya mwisho).
Katika Kanisa la Kilatini hiyo sala ya Kanisa inategemea hasa Biblia ya Kikristo kwa kutumia Zaburi na masomo kutoka kwake.
Matini yake yote yamekusanywa pamoja katika kitabu kimoja ambacho kwa sababu hiyo kilizoeleka kuitwa breviari (yaani: "matini kwa ufupi", badala ya kuzagaa katika vitabu mbalimbali kama zamani).
Ufufuko
Ufufuko (kutoka kitenzi "kufufua") ni hali ya mwili kurudi kuishi baada ya kufa, kwa mfano wa kuamka kutoka usingizini.
Dini mbalimbali zinasadiki uwezekano wake, ingawa kwa misingi na mitazamo tofauti.
Kuna visasili kuhusu miungu kufa na kufufuka mara kwa mara, kwa mfano wa uhai wa uasilia katika mzunguko wa majira, hasa katika majira ya kuchipua baada ya majira ya baridi.
Tofauti na hadithi hizo, Biblia inafundisha uwezo wa Mungu juu ya kifo cha binadamu, kwamba kupitia manabii kama Elia na Elisha, yeye aliwarudishia uhai watu waliokufa tangu muda mfupi.
Baada ya nabii Ezekieli kupata njozi kuhusu ufufuko wa mifupa mikavu iliyozagaa bondeni, Wayahudi walizidi kukubali kwamba Mungu atafufua wafu wote.
Injili zinasimulia jinsi Yesu Kristo alivyofufua vijana watatu kwa nyakati tofauti: binti Yairo, mvulana wa Nain na Lazaro wa Bethania.
Lakini jambo kuu la vitabu hivyo ni kwamba mwenyewe aliweza kufufuka siku ya tatu baada ya kufa msalabani, tena si kwa kurudia maisha ya duniani, bali kwa kuingia uzima wa milele akiwa na mwili mtukufu.
Yesu alitabiri kwamba atarudi kutoka huko siku ya mwisho ili afufue wafu wote na kuwahukumu. “Ndipo watakapomwona Mwana wa Adamu akija katika wingu pamoja na nguvu na utukufu mwingi” (Lk 21:27). “Saa yaja ambayo watu wote waliomo makaburini wataisikia sauti yake. Nao watatoka; wale waliofanya mema kwa ufufuko wa uzima, na waliotenda mabaya kwa ufufuo wa hukumu” (Yoh 5:28-29). “Na hao watakwenda zao kuingia katika adhabu ya milele; bali wenye haki watakwenda katika uzima wa milele” (Math 25:46).
Mwili utakaofufuliwa ni huuhuu tulionao sasa, lakini katika hali tofauti, alivyoeleza Mtume Paulo: “hupandwa katika uharibifu; hufufuliwa katika kutokuharibika” (1Kor 15:42).
Uislamu pia unafundisha kwamba mwishoni kutakuwa na ufufuo wa wafu wote (Yawm al-Qiyāmah, kwa Kiarabu: يوم القيامة‎‎). Siku hiyo imepangwa na Mungu lakini haijafunuliwa kwa binadamu.
Kolibri
Kolibri (kutoka Kitaino: kolibrí, kupitia Kijerumani: ) ni ndege wadogo wazuri wa familia Trochilidae ambao wanatokea Amerika tu. Wako miongoni mwa ndege wadogo kabisa. Wengi wana urefu kati ya sm 7.5 na 13, lakini ndege mdogo kabisa duniani, kolibri-nyuki, ana urefu wa sm 5 tu. Ndege hawa wanaweza kuangama hewani wakipapatika mabawa yao mara 12-80 kwa sekunde. Hii inatoa sauti ya uvumi (Kiing. "humming", kwa hivyo jina lao la hummingbird).
Phaetornithinae
Trochilinae
Storm (komiki)
Storm (Kiswahili: "Dhoruba"; Ororo Iqadi T'Challa, Munroe) ni supa-shujaa wa Kenya, anayetoka ulimwengu wa Marvel Comics. Alikuwa mwanachama wa timu ya pili ya X-Men na baadaye mkuu wa timu ya dhahabu. Storm ni mutanti mwenye uwezo kutawala ya hali ya hewa.
Gambiti
Gambiti (Kiingereza: "Gambit"; kutoka Kiitalia: "Gambetto") ni mwanzo wa mchezo wa sataranji.
Liturujia ya Kilatini
Liturujia ya Kilatini ni aina ya liturujia ya Ukristo iliyoenea upande wa magharibi wa Dola la Roma ambapo ilitumika lugha ya Kilatini.
Liturujia hiyo ilistawi Ulaya magharibi na Afrika kaskazini.
Polepole liturujia ya Roma, mji mkuu wa Walatini uliotawala dola hilo, ilienea katika maeneo mengi ya Kanisa Katoliki, hasa kutokana na juhudi za makusudi za kaisari Karolo Mkuu za kuunganisha mataifa yaliyokuwa chini ya himaya yake.
Baadaye Mtaguso wa Trento ulizidi kudai Wakatoliki wa magharibi wafuate wote liturujia ya Roma, isipokuwa kama liturujia yao maalumu yaliendelea zaidi ya miaka 200.
Hivyo baadhi ya liturujia nyingine za Kilatini zimedumu mpaka leo, kama vile liturujia ya Ambrosi kandokando ya Milano (Italia), liturujia ya Kimozarabu hasa huko Toledo (Hispania), liturujia ya Braga huko Ureno na kidogo liturujia ya Lyon huko Ufaransa.
Pia baadhi ya mashirika ya kitawa yanatunza liturujia za pekee.
Walatini
Walatini ni kabila la kale linalodhaniwa kuvamia sehemu ya Italia ya kati (mkoa ambao leo unaitwa Lazio na makao makuu yake ni Roma) katika milenia ya 2 KK.
Polepole Roma, mji wao mkuu, uliteka maeneo mengi ya Ulaya kusini, Ulaya magharibi, Afrika kaskazini na Mashariki ya kati, hata kuunda dola kubwa lililoendelea hadi mwaka 476 magharibi na 1453 mashariki.
Kutokana na uenezi huo, utamaduni na lugha vyao vimeathiri sana dunia yote hata leo. Mfano mmojawapo ni alfabeti yao, ambayo inatumika kwa lugha nyingi duniani kote.
Liturujia ya Milano
Liturujia ya Milano ni liturujia maalumu ambayo inatumika katika sehemu kubwa ya jimbo kuu la Milano na katika parokia kadhaa za majimbo ya kandokando (Como, Bergamo, Novara, Lodi) nchini Italia hadi lile la Lugano (Uswisi).
Kesi ya pekee ni parokia ya Pescocostanzo iliyopo katika Italia ya kati.
Kama asili yake anatajwa babu wa Kanisa Ambrosi, aliyekuwa askofu wa jimbo hilo katika sehemu ya mwisho wa karne ya 4. Ndiyo sababu inaitwa pia Liturujia ya Ambrosi.
Baada ya Mtaguso wa pili wa Vatikano liturujia hiyo imeshughulikiwa sana na wachungaji na wataalamu mbalimbali hata kupata uhai mpya.
Ingawa Wakatoliki wa maeneo hayo (milioni 5 hivi) wanafuata liturujia hiyo, upande wa sheria za Kanisa hawatofautiani na wenzao wa Kanisa la Kilatini.
Liturujia ya Roma
Liturujia ya Roma ni liturujia iliyoenea katika sehemu kubwa ya Kanisa Katoliki, kutoka makao yake makuu, Roma (Italia).
Kwa asili yake ni liturujia ya Kilatini, ingawa kwa sasa inaadhimishwa katika lugha nyingi duniani kote.
Kilichochangia uenezi huo ni hasa heshima ya Kanisa la Roma na askofu wake, Papa.
Katika baadhi ya nchi, kama vile Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, baraza la maaskofu limekubaliwa kutamadunisha liturujia hiyo, bila ya kuvunja umoja wake wa msingi.
Liturujia ya Braga
Liturujia ya Braga ni liturujia maalumu ya jimbo la Braga (Ureno) inayotumika tangu karne ya 6.
Inahusiana na aina nyingine za liturujia ya Kilatini, kama vile liturujia ya Toledo na liturujia ya Roma.
Baada ya Mtaguso wa pili wa Vatikano, jimbo la Braga limeamua (1971) kuendelea na liturujia hiyo pamoja na ile ya Roma.
Liturujia ya Lyon
Liturujia ya Lyon (kwa Kilatini: "ritus Lugdunensis") ni liturujia mojawapo ya Kanisa la Kilatini ambayo imeendelea kutumika katika jimbo kuu la Lyon (Ufaransa) tangu karne ya 9 hadi leo, ingawa kwa kuzidi kufifia.
Liturujia ya Toledo
Liturujia ya Toledo (au liturujia ya Kimozarabu, yaani ya kati ya Waarabu) ni liturujia ya pekee inayotumika hasa katika jimbo la Toledo (Hispania) pamoja na liturujia ya Roma.
Liturujia hiyo ilianza katika karne ya 4 na kudumu mpaka leo, ingawa kwa shida, kutokana na uenezi wa liturujia ya Roma, ambayo ni aina kubwa zaidi ya liturujia ya Kilatini.
Teide
Teide ni mlima mrefu kuliko yote ya Hispania, ya visiwa vya bahari ya Atlantiki na volkeno kubwa ya tatu katika dunia na msingi wake. Uko katika kisiwa cha Tenerife (Visiwa vya Kanari, Hispania).
Ina urefu wa mita 3,718, iko ndani ya Hifadhi ya Taifa ya Teide iliyotangazwa na UNESCO kuwa Urithi wa Dunia mwaka 2007. Hii hifadhi ya taifa ni moja ya zile ambazo wengi zaidi wanazitembelea katika dunia, pia ni moja ya Hazina ya 12 ya Hispania.
Mjerumani Hans Meyer (Mzungu wa kwanza kupaa kilele cha Kilimanjaro, Tanzania) pia alitembelea Teide katika mwaka 1894, wakati mwingine safari ya Kilimanjaro ili kuchunguza hali ya barafu ya volkeno. Baada ya kupanda kwa Teide, inajulikana kama "wafalme wawili, mmoja kupanda katika bahari na wengine katika jangwa na nyika".
Professor X
Professor X (Kiswahili: "Profesa X", Charles Francis Xavier) ni mwanazalishi wa X-Men na mkuu wa Xavier Institute for Higher Learning. Professor X ana uwezo wa ajabu wa kupeleka au kupokea fikira bila kusema kwa wala kuashiria, pia inajulikana kama telepathi.
Iceman (komiki)
Iceman (Kiswahili: "Mtu-Barafu", Robert "Bobby" Louis Drake) ni supa-shujaa wa ulimwengu wa Marvel Comics na alikuwa mwanachama wa pili wa X-Men. Iceman ana uwezo wa kriokinesi yaani uwezo wa kuganda kitu chochote na uwezo wa kuwa barafu vilevile.
Warren Worthington III
Warren Kenneth Worthington III ni mtu wa hadithi wa ulimwengu wa Marvel Comics. Angel (Kiswahili: "Malaika") na baadaye anajulikana kama Archangel ("Malaika Mkuu") alikuwa mmoja wa wanachama wa asili wa X-Men. Kwa asili Angel alikuwa na mabawa kama ndege, lakini kama Archangel alikuwa na mabawa ya metali.
Jean Grey
Jean Grey ni supa-shujaa wa ulimwengu wa Marvel Comics. Anajulikana kama Marvel Girl (Kiswahili: "Msichana-Ajabu") na baadaye kama Phoenix ("Finiksi") na Dark Phoenix ("Finiksi wa Giza") na alikuwa mmoja wa wanachama wa asili wa X-Men. Jean Grey ni mutanti mwenye uwezo wa telepathi na telekinesi.
Havok
Havok (Kiswahili: "Uangamizi"; Alexander "Alex" Summers ) ni supa-shujaa wa ulimwengu wa Marvel Comics, mwanachama wa X-Men na ndugu wa Cyclops. Havok ana uwezo wa ajabu wa kufyonza nishati ya ulimwengu ili kupiga mionzi ya utegili kutoka mikono yake.
Kanisa la Moravian Kusini Magharibi Tanzania
Kanisa la Moravian Kusini Magharibi Tanzania (KMKMT) (kwa Kiingereza: Moravian Church in South West Tanzania - MCSWT) ni jimbo la Kanisa la Moravian Tanzania hasa katika wilaya za Mbeya, Mbozi, Chunya na Mbarali wa mkoa wa Mbeya. Pia shirika mpya za Moravian kaskazini mwa Tanzania ziko chini ya jimbo hili ambazo ni Arusha, Kilimanjaro, Tanga, Dodoma na Manyara.
Jimbo hili lilianza rasmi tarehe 18 Desemba 1976 kutokana na kuongezeka kwa shirika na kazi ya uenezi wa Injili. Kabla ya kuanza kwa Jimbo hili Wamoravian wa Mbeya, Chunya, Mbozi , Mbarali walikuwa wakihudumiwa na Jimbo la Kusini lenye makao yake makuu Rungwe. Jimbo la Kusini Magharibi Makao yake makuu yako Mbeya.
Viongozi wa kwanza wa Jimbo hili waliochaguliwa mwaka huohuo 1976 walikuwa Mchungaji Tulinawo Msinjili - Mwenyekiti, Mchungaji Yohana Wavenza - Makamu wa Mwenyekiti na Mchungaji Hezron Mwalupembe - Katibu Mkuu. Wajumbe wa Halmashauri Kuu wa Kwanza walikuwa ni Mwinjilisti L. Sikana, Mchungaji Tenson Sikaponda, Mchungaji Philip Cheyo, Ndugu Zebedayo Mkisi na Ndugu Yoram Mtemi.
Askofu wa kwanza Yohana Wavenza aliwekwa wakfu kuwa askofu wa jimbo hili tarehe 24 Julai 1983. Askofu wa pili wa Jimbo hili Alinikisa Cheyo aliwekwa wakfu tarehe 12 Agosti 2001 katika uwanja wa mpira Sokoine Mbeya.
Kama majimbo yote ya kanisa la Moravian, jimbo hili linaongozwa na Kamati ya Utendaji inayochaguliwa na sinodi ya kanisa. Watendaji wakuu ni mwenyekiti, makamu wake na katibu mkuu. Wanatoa taarifa kwa halmashauri kuu inayochaguliwa pia na sinodi ikikutana kati ya mikutano ya ile bodi kuu. Watendaji wakuu wanasaidiana na makatibu wa idara mbalimbali wanaoteuliwa na halmashauri ya kanisa.
Jimbo hili tangu mwaka 2008 linaongozwa na watendaji wafuatao: Mchungaji Nosigwe Buya - Mwenyekiti, Mchungaji Zakaria Sichone - Makamu Mwenyekiti na Mchungaji Daudi Nsweve Katibu Mkuu.
Jimbo hili lina miradi na huduma zifuatazo: Hospitali ya Mbozi, Sekondari ya Mbozi, Hostel Mbeya, Chuo cha Ualimu Mbeya,Baraka FM Radio Mbeya, Chuo Cha Ufundi Mbeya na Printing Press Mbeya. Mwaka 2011/2012 kuna mipango ya kuanzisha Chuo cha Nursing Mbozi Seminary Mbeya na Sekondari Mbeya
Ruth First
Ruth First (4 Mei 1925 - 17 Agosti 1982) alikuwa mwanaharakati na mwandishi wa Afrika Kusini. Mwaka wa 1963, kwa vile aliandika dhidi ya ubaguzi wa rangi alikamatwa na kutiwa ndani bila kesi. Alikuwa mhariri wa magazeti mbalimbali zilizopigwa marufuku, kama "The Guardian", "New Age" na "Fighting Talk". Alihamia Uingereza na baadaye Msumbiji ambapo alifundisha katika Chuo Kikuu cha Maputo. Aliuawa na bomu lililofichwa ndani ya kifurushi cha posta.
Athol Fugard
Athol Fugard (amezaliwa 11 Juni 1932) ni mwandishi wa Afrika Kusini. Hasa ameandika tamthiliya. Baadhi ya tamthiliya zake zimetumiwa kwa kubuni filamu. Naye pia aliigiza katika filamu mbalimbali, k.m. katika "Gandhi" Fugard aliigiza Jenerali Jan Smuts.
Kakakuona
Kakakuona ni wanyama wa familia Manidae ambao wamepambika na magamba na wana mkia mrefu. Wakitaka kujikinga dhidi ya wanyama mbuai wanajikunja.
Huishi katika kishimo cha kina cha hadi mita 3.5 au katika mti mvungu.
Hula mchwa na sisimizi na pengine wadudu wengine ambao huwakamata kwa ulimi wao mrefu wa kunata.
Huzaa kidogo sana, na hiyo imechangia kufanya wapungue sana. Sababu nyingine ni ushirikina unaodai wanaleta bahati njema, hasa magamba yao. Ndiyo sababu nchini Tanzania wanalindwa na sheria kali hata wasikamatwe.
Kabila
Kabila ni jamii ya binadamu yenye umoja fulani upande wa lugha na utamaduni, si lazima upande wa eneo na utawala wa siasa.
Kwa mfano, katika nchi ya Tanzania kuna makabila zaidi ya 120, kama vile kabila la Wachaga, la Waluguru n.k. Nchini Kenya kuna Wakikuyu, Waribe n.k.
Wengine wanaeleza kwamba makabila yalitokea kabla ya madola na yanaendelea kujitegemea kwa kiasi fulani ndani ya dola.Lakini wengine wanatumia neno hilo kwa upana zaidi.