hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Dalufnin (kundinyota)
Dalufnin ( kwa Kilatini na Kiingereza) . ni jina la kundinyota ndogo ya nusutufe ya kaskazini ya Dunia.
Dalufnin inapakana na kundinyota jirani za Mbweha "()", Sagita "()", Ukabu "()", Dalu (Ndoo) "()", Mwanafarasi "()" na Farasi "()".
Dalufnin ilijulikana kwa jina hili kwa miaka mingi kati ya mabaharia Waswahili waliotumia nyota kutafuta njia baharini wakati wa usiku.
Jina la Dalufnin linatokana na Kiarabu دلفين dulfin ambalo ni umbo la jina asilia la Kigiriki δελφίς "delfis" (baadaye "delphinus" kwa tahajia ya Kilatini) ambayo ni jina kwa nyangumi mdogo mwenye meno anayeitwa pomboo kwa Kiswahili.
Wagiriki wa Kale waliwatazama akina pomboo kama wasaidizi wa mabaharia na viumbe watakatifu kwa miungu kama Poseidon (mungi wa bahari). Kutokana haopa kuna hadithi mbalimbali katika mitholojia ya Kigiriki waliotekeleza shughuli kwa niaba ya miungu yao.
Delphinus - Dalufnin ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK. Iko pia kati ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia kwa jina la Delphinus. Kifupi chake rasmi kufuatana na UKIA ni 'Del'.
Nyota za Dalufnin kwa jumla ni dhaifu; angavu zaidi ni Alfa, Beta, Gamma na Delta zinazofanya pembenne kama trapeza iliyoitwa pia „jeneza ya Ayubu“ . Jina hili liliingia pia katika wimbo "Job's Coffin" wa mwimbaji .
Nyota za Alfa na Beta zina majina ya ajabu yaani Rotanev na Sualocin. Ukisoma majina haya kinyume unapata jina la "Nicolaus Venator" ambayo ni umbo la Kilatini la "Niccolò Cacciatore" aliyekuwa msaidizi wa mwanaastronomia Mwitalia Guiseppe Piazzi.
Nicki Minaj
Monika Tanya Maraj (anayejulikana kama Nicki Minaj; alizaliwa St. James, Trinidad, 8 Desemba 1982) ni rapa wa Trinidad wa Amerika, na ni mtunzi wa miziki, tena ni mwamitindo.
Walimfanya mwana dada huyo kuwa na jina kubwa zaidi Marekani alijulikana kwa jina la Queens, New York, Minaj alipata kutambuliwa na umma baada ya kutoa albamu tatu kati ya 2007 hadi 2009 na kisha akajiunga na Young Money Entertainment mwaka 2009.
Albamu ya kwanza ya Minaj na albamu ya pili, alitoa siku ya ijumaa mwaka(2010) ambayo aliita ijumaa ya zambarau: Roman Reloaded na minaj mwaka (2012), walitajwa kuwa nambari moja kwenye Umoja wa Mataifa ya Billboard hot100 na walitoa miziki mizuri zaidi iitwayo "Super Bass" na "Starships". Mwaka 2010, Minaj akawa msanii wa kwanza wa kike wa kike kuwa na albamu saba kwenye chati ya Marekani ya Billboard Hot 100. alitoa Albamu yake ya tatu katika studio,ya Pinkprint mwaka (2014),ambayo aliita , "Anaconda", ambayo ilishika namba mbili juu ya Hot 100 . Minaj alitoa filamu yake ya kwanza ambayo inaitwa Ice aɡe.
Minaj alikuwa msanii wa mwanamke wa kwanza aliyejumuishwa katika Orodha ya MTV.
Rick Ross
Rick Ross (alizaliwa Mississipi, Marekani, tarehe 28 Januari 1976) ni Mmarekani anayeimba nyimbo za hip hop.
Mwaka 2009 alianzisha studio iitwayo Maybach Music Group ambapo alitoa albamu kama vile Deeper Than Rap ya mwaka 2009, Teflon Don ya mwaka 2010, Hood Billionaire ya mwaka 2014, Black Market ya mwaka 2015 na Rather You Than Me ya mwaka 2017.
Pia Rick Ross alikuwa msanii wa kwanza kusajiliwa na kampuni ya Diddy's management company Ciroc Entertainment.
Michy Batshuayi
Michy Batshuayi-Atunga (alizaliwa 2 Oktoba 1993) ni mchezaji wa soka wa Ubelgiji ambaye anacheza katika klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza Chelsea na timu ya taifa ya Ubelgiji.
Alianza kazi yake ya kitaalamu katika Standard Liège mwaka 2011, akifunga mabao 44 katika michezo 120 katika mashindano yote. Malengo yake 21 katika mechi ya Ligi ya Ubelgiji ya 2013-14 ilimfanya awe mfungaji wa pili na kuchangia kwenye tuzo yake ya Shoe Shoe. Kisha akahamia Marseille kwa £ 4.5 milioni, akiwasaidia kufikia Mwisho 2016 wa Coupe de France. Mnamo Julai 2016, alisainiwa na Chelsea kwa £ 33 milioni, na alifunga lengo lililoshinda cheo cha Ligi Kuu katika msimu wake wa kwanza.
Batshuayi alifunga bao la kwanza kwa Ubelgiji dhidi ya Cyprus mwezi Machi 2015. Alikuwa sehemu ya upande wao ambao ulifikia robo fainali za UEFA Euro 2016.
Rushwa
Rushwa (pia: chai, chauchau, chichiri, chirimiri, hongo, kadhongo, kiinikizo, kilemba, mlungula, mrungura, mvungulio n.k.) ni aina ya mwenendo usio wa uaminifu au usiofaa kwa mtu aliyepewa mamlaka, kumbe anatumia nafasi hiyo ili kupata faida binafsi.
Ufisadi unaweza kuhusisha shughuli nyingi ikiwa ni pamoja na rushwa na udhalimu, ingawa inaweza pia kuhusisha mazoea ambayo ni ya kisheria katika nchi nyingi.
Upande wa serikali, au kisiasa, rushwa hutokea wakati mmiliki wa ofisi au mfanyakazi mwingine wa serikali anafanya kazi rasmi kwa faida binafsi.
Mwanafarasi (kundinyota)
Mwanafarasi ( kwa Kilatini na Kiingereza) . ni jina la kundinyota ndogo ya nusutufe ya kaskazini ya Dunia.
Mwanafarasi inapakana na kundinyota jirani za Dalufnin "()", Dalu au Ndoo "()", Farasi "()" na Mbweha "()".
Kundinyota hii iko karibu na nyota angavu sana ya Tairi (Altair).
Mwanafarasi ni ndogo sana kwa hiyo hatuna habari ya matumizi yake na mabaharia Waswahili. Ilitajwa tu na Klaudio Ptolemaio kama „sehemu ya Farasi“ ilichorwa kama kichwa cha farasi tu kando la farasi kubwa la Pegasus. Kunda dalili ya kwamba ilibuniwa na Hipparchos wa Nikaia
Waarabu waliipokea hivi na Wagiriki.
Equuleus - Mwanafarasi ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK. Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa kimataifa wa Astronomia kwa jina la Equuleus. Kifupi chake rasmi kufuatana na Ukia ni 'Equ'.
Isco
Fransisco Román Alarcón Suárez (maarufu kama Isco; alizaliwa 21 Aprili 1992) ni mchezaji wa Real Madrid na timu ya taifa ya Hispania anayecheza kama kiungo mshambuliaji. Ni mchezaji anayejulikana kuwa ni mmoja kati ya viungo washambuliaji bora kabisa duniani.
Alianza kucheza kwenye klabu ya Valencia kabla ya kuhamia Málaga mwaka 2011.
Kujituma kwake kulimwezesha kushinda tuzo ya mchezaji mdogo anayejituma Golden Boy mwaka 2012, na baadaye kununuliwa na Real Madrid mwezi Juni 2013 kwa ada ya £ milioni 30.
Isco alishinda mataji manne ya UEFA Champions League.
Pia ameisaidia nchi ya Hispania kwenye ngazi ya vijana kwenye Olimpiki mwaka 2012.
Ferdinando III wa Castilla
Ferdinando III (1199/1201 – 30 Mei 1252), aliyeitwa "el Santo" ("mtakatifu"), alikuwa mfalme wa Castilla tangu mwaka 1217, wa León tangu mwaka 1230 na wa Galicia tangu mwaka 1231.
Mtoto wa Alfonso IX wa León na wa Berenguela wa Castilla, aliunganisha moja kwa moja falme hizo mbili na kufaulu kuliko wote waliomtangulia katika kurudisha Hispania kusini kwa Wakristo, ikiwemo miji ya Córdoba na Seville.
Ferdinando alitangazwa na Papa Klementi X kuwa mtakatifu mwaka 1671.
Sayyid Majid
Sayyid Majid bin Said (kwa Kiarabu: ماجد بن سعيد البوسعيد‎‎; 1834 – 7 Oktoba 1870) alikuwa Sultani wa kwanza wa Zanzibar, akitawala tangu tarehe 19 Oktoba 1856 hadi kifo chake funguvisiwa la Zanzibar pamoja na pwani ya Afrika ya Mashariki kati ya Mogadishu (leo mji mkuu wa Somalia) na Rasi Delgado (leo Kaskazini mwa Msumbiji , karibu na mto Ruvuma).
Umuhimu wake kihistoria ni kwamba ndiye aliyeanzisha Usultani wa Zanzibar baada ya kifo cha baba yake, Sultani Sayyid Said, ambapo Usultani wa Omani uligawiwa mwaka 1856.
Athira ya nchi yake ilienea kupitia njia za misafara ya pembe za ndovu na watumwa hadi mto Kongo.
Wafanyabiashara kama Tippu Tip waliokuwa raia wa Usultani wakapita Tabora na Ujiji kwenda ziwa Tanganyika na kuingia ndani ya eneo la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ya leo. Wapagazi wao walibeba bidhaa kutoka Zanzibar zilizobadilishwa kwa pembe za ndovu hasa. Watumwa walikamatwa au kununuliwa wakabeba pembe hadi pwani.
Pamoja na hayo, sultani alipokea kwa moyo wamisionari Wakristo.
Mapadri Wakatoliki wa kwanza pamoja na masista walitokea Reunion wakakaa Unguja tangu tarehe 12 Desemba 1860 hadi mwaka 1863, walipokabidhi misheni kwa shirika la mapadri wa Roho Mtakatifu.
Waanglikana wa chama cha Misheni ya Vyuo Vikuu kwa Afrika ya Kati U.M.C.A. (Universities' Mission to Central Africa) ambacho kiliundwa ili kutekeleza wito kutoka David Livingstone kuhubiri Injili na kukomesha utumwa katika Afrika, waliingia Zanzibar mwaka 1864.
Baadaye wakajenga kanisa kuu mahali pa soko la watumwa lililofungwa, altari ikiwa imejengwa juu ya nafasi ya mti wa kuwafunga watumwa walioadhibiwa kwa viboko, na batizio kuwa mahali walipotupwa watoto watumwa ambao hawakuuzwa pamoja na mama zao.
Kwa kuwa Majid aliacha binti tu, alirithiwa na kaka yake, Sayyid Barghash.
Sayyid Barghash
Sayyid Barghash bin Said Al-Busaid (kwa Kiarabuبرغش بن سعيد البوسعيد; l 1837 – 26 Machi 1888), mtoto wa Said bin Sultani, alikuwa Sultani wa pili wa Zanzibar, aliyoitawala tangu tarehe 7 Oktoba 1870 hadi 26 Machi 1888.
kama vile mtangulizi wake, Sayyid Bargash alijitahidi kujenga uhusiano na nchi za nje. Alifunga soko la watumwa Zanzibar mjini kulingana na mapatano ya kimataifa, lakini akavumilia biashara ya watumwa kuendelea chinichini.
Wakati wa Bargash majengo mengi ya Mji Mkongwe yakajengwa.
Mwishowe mwa utawala wake aliona kupungukiwa kwa eneo lake kutokana na mashindano ya nchi za Ulaya ya kuenea katika Afrika baada ya mkutano wa Berlin.
Mwaka 1885 Karl Peters alifanya mikataba ya ulinzi na watawala wadogo waliokuwa chini ya Sultani barani Tanganyika. Upingamizi wa Sultani ulishindikana kwa sababu Wajerumani walituma manowari Unguja akapaswa kukubali maeneo mapya ya Wajerumani.
Mjimwema (Dar es Salaam)
Mjimwema ni jina la kata iliyopo katika wilaya ya Kigamboni katika mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 17106.
Programufidia
"Programufidia" (kwa Kiingereza ransomware) ni aina ya programu haramu ambayo inakuzuia kutumia kompyuta yako hadi pale utakapolipa fidia kwa watu waliokutumia programu hiyo. Fidia mara nyingi hulipwa kwa kutumia sarafu dijitali kama vile Sarafu za Bit au Ukash.
Mashambulizi ya programufidia mara nyingi hufanyika kwa kutumia proramu ya Trojan ambayo inajifanya kuwa kama faili halali ambalo linamhadaa mtumiaji kompyuta kupakua au kufungua linapokuja kama kiambatanisho cha barua pepe. Hata hivyo, mfano mmoja wa teknolojia ya juu kabisa ya utapeli huu, "WannaCry worm", ilisafiri moja kwa moja kati ya kompyuta na kompyuta bila kuhitaji mtumiaji kufanya chochote.
Kuanzia mwaka wa 2012 matumizi ya programu hii yameongezeka kimataifa.
 Kwa mfano, Shirika la Upelelezi la Marekani (FBI) linasema kuwa Programufidia aina ya CryptoWall ilivuna zaidi ya dola za Kimarekani milioni 18 hadi Juni 2015 kutokana na fidia za waathiriwa.
Sarafu ya Bit
Sarafu ya Bit (kwa Kiingereza: Bitcoin) ni mfumo wa malipo dijitali ambao unatumiwa na mamilioni ya watu bila msimamizi wa juu kama Benki Kuu ilivyo katika nchi mbalimbali. Sarafu hiyo huweza kutumika kwa kubadilishana na sarafu nyingine, bidhaa au huduma.
Sarafu ya Bit ilianzishwa na mtu asiyejulikana au kikundi cha watu chini ya jina la Satoshi Nakamoto na kutolewa kama programu huria mwaka 2009. Kuanzia Februari 2015, wafanyabiashara zaidi ya 100,000 wanakubali Sarafu ya Bit kama malipo.
Kwa mujibu wa utafiti wa Chuo Kikuu cha Cambridge wa mwaka 2017, kuna watu kati ya milioni 2.9 hadi 5.8 wanaotumia malipo dijitali na wengi wao wanatumia sarafu ya bit.
Mara nyingi sarafu ya bit inaitwa "pesa ya dijitali" lakini wataalamu wengi huiona si pesa bali bidhaa ya bahatisho; Paul Krugmann pamoja na wapokeaji wengine wa Tuzo ya Nobel ya Elimu ya Uchumi aliita udanganyifu akiilinganisha na bahatisho la vitunguu vya maua ya tulip huko Uholanzi katika karne ya 17.
Mazoezi ya mwili
Mazoezi ya mwili (kwa Kiingereza "physical exercises") ni vitendo vinavyofanywa aghalabu na watu au mtu ili kuuweka mwili katika hali ya afya nzuri na kuwa tayari kwa ajili ya jambo maalumu.
Inafaa uanze mazoezi hayo kwa dakika kumi kama mwili wako haujazoea kufanya mazoezi. Polepole, ongeza wakati huo uwe dakika mia na hamsini.Mazoezi yana umuhimu sana katika mwili wa binadamu kwa kuwa:
Kwa sababu hizo tunashauriwa kufanya mazoezi ili miili yetu iwe imara na yenye afya nzuri. Tunashauriwa tufanye mazoezi kila asubuhi na mchana, kwa kunyoosha viungo kwa namna mbalimbali, ili kupunguza mawazo, na pia ili kuuweka mwili sawa, kuongezeka kwa ukuaji, kuzuia kuzeeka, kuimarisha misuli na mfumo wa moyo, kuvumilia ujuzi wa mashindano, kupoteza uzito, na pia kufurahia.
Kunyanyua vyuma
Kunyanyua vyuma ni moja ya mazoezi maarufu kwa ajili ya kujenga nguvu na kukuza mifupa. Mazoezi ya aina hii hufanywa kwa kunyanyua vyuma vyenye uzito wa aina mbalimbali.
Michezo mbalimbali duniani hutumia aina hii ya mazoezi kuimarisha nguvu na afya za wachezaji. Michezo hii ni kama vile mpira wa kikapu, mpira wa miguu, mpira wa magongo, riadha, mieleka, n.k.
Pia ni mchezo mmojawapo ambao toka zamani unafanyika katika Olimpiki.
Murakami wa Japani
Murakami (14 Julai, 926 – 5 Julai, 967) alikuwa mfalme mkuu wa 62 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Nariakira", na alikuwa mwana wa kumi na nne wa Tenno Daigo. Mwaka wa 946 alimfuata kaka yake, Tenno Suzaku, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata kama Tenno ni mwana wake, Reizei.
Suzaku wa Japani
Suzaku (7 Septemba, 923 – 6 Septemba, 952) alikuwa mfalme mkuu wa 61 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Hiroakira", na alikuwa mwana wa kumi na moja wa Tenno Daigo. Mwaka wa 930 alimfuata babake, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 946. Aliyemfuata kama Tenno ni mdogo wake, Murakami.
Yogi
Yogi (wakati mwingine huitwa jogi) ni mtu anayefanya mazoezi ya yoga.
Katika lugha ya Kisanskrit, neno yoga (kutokana na mizizi yuj) linamaanisha "kuongeza", "kuunga", "kujumuisha" kwa maana yake halisi ya kawaida.
Kalola (Uyui)
Kalola ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45225 .
Makazi (Uyui)
Makazi ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45226 .
Mmale (Uyui)
Mmale ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45227 .
Igulungu (Uyui)
Igulungu ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45228 .
Nzubuka (Uyui)
Nzubuka ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45229 .
Isila (Uyui)
Isila ni jina la kata ya Wilaya ya Uyui katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45230 .
Sikonge (kata)
"Makala hii inahusu kata ya Sikonge, kwa matumizi ya Sikonge kama Wilaya tazama hapa"
Sikonge ni jina la kata iliyopo Wilaya ya Sikonge katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45301 .
Kaunti ya Mombasa
Kaunti ya Mombasa imeshika nafasi ya wilaya ya Mombasa baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010. Kaunti hii ni mojawapo ya kaunti mbili ambazo pia ni jiji na ndio kaunti ndogo kabisa kati ya kaunti zote. Makao makuu ya serikali ya kaunti yako katika Jiji la Mombasa. Inapakana na kaunti za Kwale na Kilifi ambazo pamoja na kaunti za Mombasa, Lamu, Tana River na Taita Taveta zilitengeneza Mkoa wa Pwani.
Kaunti ya Mombasa inapakana na Bahari Hindi. Ina kisiwa cha Mvita ambacho huwa kati mwa Jiji la Mombasa. Kimetenganishwa na bara na Kijito cha Tudor na Kijito cha Port Reitz. Vijito hivi hugawanywa na Makupa Causeway. Maeneo hayo mengine ya bara yameunganishwa kwa feri na daraja. Ardhi yake ni bapa.
Lindi la Bandari ya Kilindini, lenye kina cha mita 45-55, huiwezesha kuegeshwa meli kubwa.
Mombasa ina misitu asilia mitatu ambayo ni 6% ya misitu ya mikoko ya Kenya. Misitu hii ni mojawapo ya makazi ya wanyamapori katika kaunti hii. Hata hivyo, uvunaji kupindukia wa miti, maeneo taka na kupanua ardhi baharini kumeharibu misitu hii na kuathiri wanyamapori wa majini na ardhini.
Kaunti ya Mombasa ina . Kwa kuwa iko kando na bahari, kiwango cha unyevuanga huwa juu. Hali ya hewa hutegemea pepo za monsuni. Kaunti hupata misimu miwili ya mvua: Aprili hadi Juni na Oktoba hadi Disemba.
Kubadilika kwa wastani wa hali ya hewa kumesababisha kiwango cha upwaji wa bahari kupanda na kuongezeka kwa halijoto, mambo ambayo yanatishia jiji la Mombasa na turathi ya Fort Jesus. Pia, mafuriko ya pwani, mmomonyoko katika fuko na kutoweka kwa mwamba tumbawe kumesababishwa na mabadiliko haya.
Uchumi wa Mombasa na nchi ya Kenya kwa jumla hutegemea sana bandari ya Mombasa. Bandari ya Mombasa ndio bandari kubwa zaidi katika ukanda wa Afrika Mashariki. Bidhaa nyingi hupitia hapo kutoka na kuingia ndani ya nchi. Bandari hii pia hutegemewa na nchi ya Uganda, Burundi, Sudani Kusini, Jamuhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Rwanda kupitisha bidhaa kama vile, mafuta. 
Mombasa pia ni kituo kikuu cha utalii kwa sababu ya fuko zake zenye mchanga, Fort Jesus na Mji wa Kale. Baada ya mashambulizi kadhaa ya kigaidi katika miaka ya awali ya mwongo wa 2010 na Al Shabaab na vikundi vingine, utalii ulidorora. Nchi za Marekani, Uingereza, Ufaransa pamoja na nchi zingine za magharibi zilianza kutoa tahadhari za safari. Baada ya Operesheni Linda Nchi, na juhudi za polisi kukumbana na ugaidi, juhudi zinaelekezwa kuimarisha utalii tena. Pia, kuanzishwa kwa huduma ya reli mpya ya SGR kati ya Jiji la Mombasa na Nairobi, kumeongeza idadi ya watalii wa ndani.
Mnada wa Chai wa Mombasa ni mojawapo ya vituo vya unadi wa chai katika dunia. Mnada huu hunadi chai kutoka nchi za Kenya, Tanzania, Uganda Rwanda, Jamuhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Malawi, Madagaska, Zambia na Zimbabwe. Kufikia mwaka wa 2017, ulikuwa soko ya pili kwa ukubwa ya uuzaji wa chai katika dunia.
Kaunti ya mombasa ina maeneo bunge yafuatayo:
Mratibu wa Pwani huketi katika kaunti ya Mombasa. Ana jukumu za kuratibu na kuendesha shughuli, k.v. usalama, kwa niaba ya serikali kuu.
Kaunti ya Tana River
Kaunti ya Tana River ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Mji wa Hola ndio makao makuu ya serikali ya kaunti na ndio mji mkubwa zaidi.
Kaunti ya Tana River imegawanywa katika wadi zifuatazo:
Kaunti ya Lamu
Kaunti ya Lamu ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010. Kaunti ya Lamu ni mojawapo ya kaunti za pwani. Inapakana na Kaunti za Garissa na Tana River. Pia inapakana na Jamuhuri ya Shirikisho la Somalia na Bahari Hindi. Makao makuu yako katika Lamu.
Imegawanyika katika wilaya mbili: Lamu Magharibi na Lamu Mashariki.
Kaunti ya Taita-Taveta
Kaunti ya Taita-Taveta ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010. Makao makuu yako Mwatate. Imepakana na Kaunti za Kwale, Kitui, Kilifi, Tana River, Kajiado na Makueni. Pia, imepakana na Jamuhuri ya Muungano wa Tanzania.
Taita-Taveta ina mbuga za wanyama za Tsavo Mashariki na Tsavo Magharibi. Ziwa Jipe na Ziwa Chala hupatikana katika kaunti hii katika mpaka wa Kenya na Tanzania.
Kaunti ya Taita Taveta imegawanywa katika maeneo yafuatayo ya utawala:
Kaunti ya Garissa
Kaunti ya Garissa ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010. Makao makuu yako Garissa.
Kaunti ya Garissa ni makazi ya wakimbizi zaidi ya 260,000. Kambi ya wakimbizi ya Dadaab iliyo katika kaunti hii ndio kubwa zaidi Kenya.
Kaunti ya Garissa ina maeneo yafuatayo ya utawala:
Kaunti ya Wajir
Kaunti ya Wajir ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Wajir.
Kaunti ya Wajir imegawanywa katika maeneo yafuatayo:
Kaunti ya Mandera
Kaunti ya Mandera ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010. Imepakana na Kaunti ya Wajir, na nchi za Somalia na Uhabeshi.
Makao makuu yako Mandera.
Kaunti hii ina mbuga ya pekee ya Kaskazini Mashariki ya Malka Mari na hifadhi ya kibinafsi ya Chacnabole. Ina vilima vinavyo tandaa kutoka El Wak hadi Uhabeshi ingawa kiasi kikubwa cha ardhi yake ni nchi tambarare. Kuna kanda mbili za ikolojia, kavu na nusu kavu. 95% ya kaunti ni nusu kavu na huwa na vichaka vyenye miiba katika sehemu za chini za vilima.
Kaunti ya Mandera imegawanywa katika maeneo yafuatayo:
Kaunti ya Marsabit
Kaunti ya Marsabit ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Marsabit. Mji mkubwa zaidi ni Moyale ulio katika mpaka wa Kenya na Uhabeshi.
Kaunti ya marsabit ni kavu. Ina Jangwa la Chalbi ambalo ni jangwa kweli la pekee katika Kenya. Kaunti za Marsabit, Turkana na Samburu hushiriki Ziwa Turkana. Mbuga ya Kitaifa ya Sibiloi hupatikana katika fuo za Ziwa Turkana katika upande wa Marsabit. Hifadhi ya Kitaifa ya Losai hupatikana katika mpaka wa Kaunti ya Marsabit na Samburu. Mlima Marsabit uko katika Hifadhi ya Kitaifa ya Marsabit. Mlima Kulal na Vilima vya Huri hupatikana katika kaunti hii.
Kaunti ya marsabit imegawanywa kaunti ndogo zifuatazo:
Kaunti ya Isiolo
Kaunti ya Isiolo ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Imepakana na Kaunti za Marsabit, Samburu, Meru, Laikipia, Garissa, Tana River na Wajir. Mpaka wake na Kaunti ya Meru umekuwa na utata tangu kaunti zianzishwe.
Makao makuu yako Isiolo. Mji huo umepangiwa kuwa mji wa raha katika mradi wa LAPSSET.
Kaunti ya Isiolo ina maeneo makavu na nusu kavu. Mvua hunyesha mara kwa mara.
Mto Ewaso Ng'iro (Kaskazini) hupitia katika kaunti hii.
Kaunti ya Isiolo imegawanywa katika kaunti ndogo zifuatazo:
Kaunti ya Meru
""
Kaunti ya Meru ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Jina lake limetokana na Wameru ambao ndio jamii kubwa zaidi katika kaunti hii.
Sehemu kubwa ya Meru ina ardhi ya rutuba na mvua ya kutosha. Ni kaunti inayojulikana kwa ukuzaji wa miraa, kama zao la biashara. Hata hivyo, ukulima wa ndizi, mahindi, majani ya chai na maharagwe hufanywa.
Makao makuu yako Meru.
Kaunti ya Meru inapakana na Kaunti za Nyeri, Laikipia, Tharaka Nithi, Isiolo na Kitui. Iko katika upande wa mashariki mwa Mlima Kenya. Sehemu ya Mbuga ya Kitaifa ya Mlima Kenya iko katika Meru. Mvua yenye kufaa pamoja na udongo wa volkano huwezesha ukulima. Sehemu za Imenti zilizo karibu na Mlima Kenya huwa ni baridi kidogo na zenye vilima. Sehemu za Tigania hazina hali zenye kufaa ukulima isipokuwa karibu na Vilima vya Nyambene, ambapo huwa baridi kidogo. Mbuga ya Kitaifa ya Meru iko katika sehemu za Igembe, kaskazini mashariki mwa kaunti.
Mito, k.v. Mto Kathita hutoka Mlima Kenya na Vilima vya Nyambene hutiririsha maji yake ndani ya Mto Tana.
Kaunti ya Meru imegawanywa katika maeneo yafuatayo:
Meru ni sehemu ya kati ya uliokuwa Mkoa wa Mashariki nchini Kenya upende wa mashariki-kaskazini wa mlima Kenya.
Eneo la Meru lilijumlishwa hadi 1992 katika wilaya ya Meru iliyogawiwa baadaye kuwa wilaya zifuatazo:
Kaunti ya Tharaka-Nithi
Kaunti ya Tharaka-Nithi ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Serikali huketi Chuka, ingawa makao makuu rasmi ni Kathwana.
Kaunti ya Tharaka Nithi imepakana na kaunti za Meru, Embu, Kirinyaga, Nyeri na Kitui. Ina sehemu ya Msitu wa Mlima Kenya katika upande wa magharibi. Mto Tana hupitia katika kaunti hii. Mito inayotiririsha maji ndani ya Mto Tana na hupitia Tharaka Nithi kutoka Mlima Kenya ni: Mto Mutonga, Mto Thingithu, Mto Kathita, Mto Thanantu, Mto Thangatha, Mto Kithinu and Mto Ura.
Kaunti ya Tharaka Nithi imegawanywa katika maeneo yafuatayo:
Kaunti ya Embu
Kaunti ya Embu ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Embu.
Kaunti ya Embu inapakana na kaunti za Tharaka Nithi (kaskazini), Machakos (kusini), Kitui (mashariki) na Kirinyaga (magharibi). Sehemu ya Mbeere hujumlisha 74% ya kaunti na ni kavu kuliko sehemu zingine. Sehemu nyingi za kaunti hupata mvua ya kiwango cha mm 500.
Mto Tana hupitia katika kaunti hii, upande wa kusini na mashariki katika mpaka na kaunti za Machakos na Kitui. Sehemu hii ya Mto Tana huwa na malambo ya uzalishaji umememaji, yanayojulikana kama "Seven Forks Dams".Mbuga zilizo katika kaunti hiii ni sehemu ya Mbuga ya Kitaifa ya Mlima Kenya na Hifadhi ya Kitaifa ya Mwea inayopakana na Bwawa la Kamburu.
Kaunti ya Embu imegawanywa katika maeneo yafuatayo:
Kaunti ya Kitui
Kaunti ya Kitui ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Kitui.
Kaunti ya Kitui inapakana na kaunti za Tana River, Taita Taveta, Makueni, Machakos, Embu na Tharaka Nithi. Ina hali ya tabianchi kavu na nusu kavu. Ina vilima na ardhi tambarare. Kitui hupata misimu miwili ya mvua, Machi hadi Mei na Oktoba hadi Disemba.
Kitui imegawanywa katika maeneo yafuatayo:
Kaunti ya Machakos
Kaunti ya Machakos ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Machakos. Inatarajiwa kuwa na mji wa Konza ambao ndio mji wa kwanza wa teknohama katika Afrika Mashariki.
Kaunti ya Machakos inapakana na Nairobi, Kiambu, Murang'a (magharibi), Embu (Kaskazini), Kitui (mashariki), Makueni na Kajiado(kusini). Tabianchi ya Kaunti ya Machakos ni nusu kavu. Ina mandhari yenye vilima. Udongo katika maeneo mengi ni udongo wa mfinyanzi ulio mwekundu. Hata hivyo, kuna mito ambayo huchimbwa mchanga haramu. Jambo hili huharibu mandhari kwa kukausha mito.
Mto Tana na Mto Athi hupitia katika kaunti hii. Bwawa la Masinga liko kaskazini katika mpaka wa Machakos na Embu.
Kiwango cha ardhi kilicho misitu ni 7.6%. Vyanzo vya maji katika kaunti ni Vilima vya Iveti, Muumandu, Kalimanzalu and Kiima Kimwe.
Machakos hupata misimu miwili ya mvua, Oktoba hadi Disemba na Machi hadi Mei. Maeneo yaliyo na vilima hupata mvua mingi, kiwango cha mm 1000, kuliko maeneo kavu ambayo hupata mvua ya kiwango cha mm 500. Mwezi wa Julai huwa na baridi zaidi.
Kaunti ya Machakos imegawanywa katika maeneo yafuatayo:
Kaunti ya Makueni
Kaunti ya Makueni ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Wote.
Kaunti ya Makueni imepakana na Machakos (kaskazini), Kitui (mashariki), Taita Taveta (kusini) na Kajiado (magaribi). Ni kaunti nusu kavu. Tabianchi hii huiwezesha Makueni kuzalisha maembe kwa muda mrefu kwa mwaka.
Mto Athi hupitia katika mpaka wa mashariki. Kulingana na utafiti uliofanywa na Chuo Kikuu cha Kilimo na Teknolojia cha Jomo Kenyatta, asilimia 39 ya Makueni ina maji chini ya ardhi.
Tambarare ya Yatta huwa katika kaskazini mwa kaunti. Vilima vya Chyulu na Mbuga ya Kitaifa ya Vilima vya Chyulu huwa kusini mwa kaunti.
Kaunti ya Makueni imegawanywa katika maeneo yafuatayo:
Kaunti ya Nyandarua
Kaunti ya Nyandarua ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Ol Kalou.
Kaunti ya Nyandarua imepakana na Nyeri, Murang'a (mashariki), Kiambu (kusini), Nakuru (magharibi) na Laikipia (kaskazini).
Iko mashariki mwa Bonde la Ufa ambalo kuumbwa kwake kulisababisha kuwepo kwa safu ya milima ya Aberdare. Milima ya Nyandarua imezungukwa na Mbuga ya Kitaifa ya Aberdare na Hifadhi ya Msitu wa Aberdare. Msitu huo ndio chanzo cha Mto Malewa, Mto Pesi, Mto Turasha, Mto Chania, Mto Kiburu, Mto Mkungi na Mto Kitir.
Nyandarua ina Ziwa Ol Bolossat ambalo ni ziwa la pekee katika ukanda wa kati. Kuwepo kwa ziwa hilo kunatishiwa na shughuli za binadamu k.v. ukulima na uchimbaji mawe.
Nyandarua huwa na tabianchi baridi na yenye unyevu. Ina misimu miwili ya mvua, Machi hadi Mei na Septemba hadi Disemba.
Kaunti ya Nyandarua imegawanywa katika maeneo yafuatayo:
Kaunti ya Nyeri
Kaunti ya Nyeri ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Nyeri.
Kaunti ya Nyeri imepakana na Laikipia (kaskazini), Kirinyaga (mashariki), Murang'a (kusini) na Nyandarua (magharibi).
Topografia ya kaunti huwa na miinuko mikali na mabonde. Mlima Kenya hupatikana katika mpaka wa Meru na Nyeri. Mto Chania na Mto Sagana ni mito mikubwa ambayo hupitia katika kaunti hii.
Kaunti ya Kirinyaga
Kaunti ya Kirinyaga ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Kerugoya/Kutus.
Kaunti ya Kirinyaga imepakana na Nyeri (magharibi), Murang'a (kusini magharibi) na Embu (mashariki).
Mlima kenya na msitu unaouzunguka uko kaskazini mwa kaunti. Theluji ambayo huyeyuka kutoka Mlima Kenya hutengeneza mito, k.v. Mto Thiba na Mto Kiganjo. Mito mingine iliyo katika kaunti hii ni Mto Sagana, Mto Nyamindi, Mto Rupingazi, Mto Thiba, Mto Rwamuthambi and Mto Ragati.
Kirinyaga huwa na tabianchi tropiki na hupata misimu miwili ya mvua.
Kaunti ya Kirinyaga imegawanywa katika maeneo yafuatayo:
Kaunti ya Murang'a
Kaunti ya Murang'a ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Murang'a.
Kaunti ya Murang'a imepakana na Nyeri (kaskazini), Embu, Machakos (mashariki), Kiambu (kusini) na Nyandarua (magharibi).
Kaunti hii iko kati ya m 914 na m 3353 juu ya usawa wa bahari wastani. Sehemu za magharibi zimekaribia Milima Aberdare na hivyo kuinuka zaidi. Ina mito kadhaa inayotiririka kutoka vitako vya Milima Aberdare kuelekea magharibi ambapo hutiririsha maji katika Mto Tana.
Murang'a ina vilima na mabonde ambayo huwezesha mito kutiririka. Topografia hii huwa na madhara wakati wa mvua kubwa kwa sababu ya mporomoko wa ardhi.
Udongo wa kaunti hii ni wa volkano ambao una rutuba inayowezesha kilimo. Murang'a huhusika katika kilimo cha kahawa, chai, ng'ombe wa maziwa na miti kama zao la biashara.
Murang'a ina maeneo matatu ya tabianchi:Kaunti ya Murang'a imegawanywa katika maeneo yafuatayo:
Kaunti ya Kiambu
Kaunti ya Kiambu ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Ilikuwa mojawapo ya wilaya za Kenya katika Mkoa wa Kati baada ya nchi kupata uhuru.
Makao makuu ya kaunti hii ni mji wa Kiambu. Hata hivyo, utendaji wa kaunti hutekeleza majukumu yake kutoka Thika.
Kupakana na Nairobi kumeifanya iwe na idadi ya wakazi wengi mijini, kwa sababu ya maendeleo katika sekta ya mali yasiyohamishika. Sekta za viwanda na ukulima pia zimechangia kukuza kaunti hii kiuchumi.
Kaunti hii imepakana na kaunti za Nairobi (kusini), Machakos (mashariki), Nakuru (magharibi), Nyandarua (kaskazini magharibi) na Murang'a (kaskazini).
Topografia ya kaunti ina nyanda za juu na nyanda za kati.
Kaunti ina vyanzo kadhaa vya maji.
Kiambu hupata misimu miwili ya mvua: Machi hadi Mei na Septemba hadi Disemba. Miezi kati ya Juni hadi Agosti huwa msimu wa baridi kali. Halijoto hutegemea na eneo. Maeneo ya nyanda za juu hupata baridi zaidi. Kata ndogo za Lari na Limuru na sehemu za magharibi za Gatundu Kusini, Gatundu Kaskazini na Githunguri hupata ukungu mzito na baridi ifikayo 7°c.
Gavana, sasa Ferdinand Waititu, ndiye mkuu wa kaunti na serikali. Yeye huchaguliwa kwa muhula wa miaka mitano katika uchaguzi mkuu. Ana nguvu za utendaji na za kuteua wanakamati wa Kamati ya Utendaji ya Kaunti baada ya kuidhinishwa na Bunge la Kaunti. Hata ingawa mji mkuu wa kaunti uko Kiambu, utendaji wa serikali uko mji wa Thika.
Bunge la Kaunti ya Kiambu ni la chumba kimoja. Lina wajumbe 60 waliochaguliwa kutoka wadi sitini za kaunti na wajumbe 27 walioteuliwa. Kila mjumbe anashikilia hatamu ya miaka mitano, inayofanywa upya katika uchaguzi mkuu. Spika wa bunge na naibu wake huchaguliwa na wajumbe. Bunge la Kiambu liko katika mji wa Kiambu.
Kuna Mahakama Kuu ya Kiambu iliyoanzishwa tarehe 20 Juni 2016. Ina jaji mmoja.
Kamishna wa kaunti huteuliwa na Rais wa Kenya. Yeye ni mwakilishi wa rais kusaidia na mambo ya utawala wa serikali ya kitaifa.
Kaunti imegawanywa katika maeneo yafuatayo:
Kaunti ya Turkana
Kaunti ya Turkana ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Lodwar.
Kaunti ya Turkana ndio kaunti kubwa zaidi ikiwa na . Imepakana na Uhabeshi, Sudani Kusini (kaskazini), Uganda (magharibi), Pokot Magharibi, Baringo, Samburu (kusini) na Marsabit (mashariki).
Turkana ina safu za milima: Milima Loima, Milima Lorengippi, Milima Mogila, Milima Songot, Milima Kalapata, Milima Loriu, Milima Kailong’kol na Milima Silale. Safu hizo ni vyanzo vya maji. Vilima vya Tepes, Vilima vya Lokwanamoru, Vilima vya Lorionotom, Vilima vya Pelekech na Vilima vya Loima pia hupatikana katika Turkana.
Tambarare za kaunti hupatikana katika sehemu kavu za kaunti.
Mto Tarach, Mto Kerio, Mto Kalapata, Mto Malimalite na Mto Turkwel ndio mito mikuu katika kaunti. Mito hii hupungua kiwango cha maji msimu wa kiangazi, na kukauka wakati wa ukame. Ziwa Turkana liko mashariki mwa kaunti. Limegawanywa kati ya Turkana, Marsabit na Uhabeshi. Katika maeneo karibu na ziwa, kuna chemchemi zilizopo. Chemchemi za Eliye ndio chemchemi maarufu na kivutio cha watalii.
Turkana ina tabianchi kavu na nusu kavu. Kaunti hupata misimu miwili ya mvua: Aprili hadi Julai na Oktoba hadi Novemba.
Kaunti ya Turkana imegawanywa katika maeneo yafuatayo:
Kaunti ya West Pokot
Kaunti ya West Pokot ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010. Makao makuu yako Kapenguria.
Inajulikana kwa kuwa na bwawa la uzalishaji umeme la pekee lililo kaskazini mwa Bonde la Ufa liitwalo Turkwell. Pia, Makumbusho ya Kapenguria yapo katika kaunti hii, ambapo wapigania uhuru sita walikamatwa na kufungwa jela na serikali ya kikoloni wakati wa hali ya hatari mwaka 1952.
Kaunti ya Pokot Magharibi ina eneo la ukubwa wa . Imepakana na Uganda (magharibi), Turkana (kaskazini), Trans Nzoia na Elgeyo Marakwet (kusini) na Baringo (kusini mashariki).
Kaunti hii ina tabianchi kavu na nusu kavu. Kiwango cha mvua ni kati ya mm 400 hadi mm 1500 kila mwaka. Halijoto huwa kati ya 10 °C na 30 °C.
Kaunti ya Pokot Magharibi ina maeneo bunge yafuatayo:
Kaunti ya Samburu
Kaunti ya Samburu ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Maralal.
Kaunti ya Samburu ina eneo la . Imepakana na Marsabit, Turkana (kaskazini), Isiolo (mashariki), Laikipia (kusini) na Baringo (mashariki).
Ina hali ya tabianchi kavu na nusu kavu.
Msitu Loroki, Hifadhi ya Taifa ya Samburu, Hifadhi ya Taifa ya Bisanadi na Hifadhi ya Taifa ya Buffalo springs hupatikana Samburu. Kaunti hiyo pia ina Mlima Ng'iro, Milima Ndoro na Ol Doinyo Lenkiyo.
Kaunti ya samburu ina maeneo bunge yafuatayo:
Kaunti ya Trans-Nzoia
Kaunti ya Trans-Nzoia ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Kitale.
Kaunti ya Uasin Gishu
Kaunti ya Uasin Gishu ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Eldoret.
Kaunti ya Elgeyo-Marakwet
Kaunti ya Elgeyo-Marakwet ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Iten.
Kaunti ya Nandi
Kaunti ya Nandi ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Kapsabet.
Kaunti ya Baringo
Kaunti ya Baringo ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Kabarnet.
Kaunti ya Laikipia
Kaunti ya Laikipia ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Rumuruti.
Kaunti ya Nakuru
Kaunti ya Nakuru ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Nakuru.
Kaunti ya Narok
Kaunti ya Narok ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Narok.
Kaunti ya Kajiado
Kaunti ya Kajiado ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Kajiado.
Wilaya hii imegawanywa kwenye taarafa saba za utawala. Tarafa mpya ya Isinya haijajumuishwa kwenye jadwali lifuatalao kulingana na sensa ya 1999:
Kuna maeneo ya bunge matatu katika wilaya hii:
Kaunti ya Kericho
Kaunti ya Kericho ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Kericho.
Kaunti ya Bomet
Kaunti ya Bomet ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Bomet.
Kaunti ya Kakamega
Kaunti ya Kakamega ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Kakamega.
Kaunti ya Vihiga
Kaunti ya Vihiga ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Vihiga.
Kaunti ya Bungoma
Kaunti ya Bungoma ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Bungoma.
Kaunti ya Busia
Kaunti ya Busia ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Busia.
Shughuli kuu ya kiuchumi ni biashara na nchi jirani ya Uganda, pamoja na mji wa Busia kituo cha mpakani.
Mbali na mji, uchumi wa wilaya hutegemea sana uvuvi na kilimo, mazao msingi yakiwa pamoja na mihogo, mtama, viazi vitamu, maharagwe, na mahindi.
Wilaya ya Busia ni makao ya kabila la Waluhya nchini Kenya ambao wanapatikana hasa katika sehemu za Magharibi mwa Kenya. Wilaya hii ilikuwa na wakazi 370,608 (1999, sensa).
Wilaya ya Busia ina maeneo bunge manne:
Kaunti ya Siaya
Kaunti ya Siaya ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Siaya.
Kaunti ya Kisumu
Kaunti ya Kisumu ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Kisumu.
Kaunti ya Homa Bay
Kaunti ya Homa Bay ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Homa Bay.
Kaunti ya Migori
Kaunti ya Migori ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Migori.
Kaunti ya Kisii
Kaunti ya Kisii ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Kisii.
Wakazi wengi wa kaunti hii wanategemea kilimo kwa chakula na mapato ya Kifedha.
Pia kuna biashara, hasa uuzaji wa mapato ya Kilimo.
Baadhi ya mimea inayokuzwa ni mahindi, Ndizi na Chai.
Kaunti ya Nyamira
Kaunti ya Nyamira ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako Nyamira.
Kaunti ya Nairobi
Kaunti ya Nairobi ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Makao makuu yako jijini Nairobi.
Chombo cha usafiri kwenye maji
Chombo cha majini au chombo cha usafiri kwenye maji ni kitu kinachotumiwa kusafiria kwenye maji kama vile baharini, mtoni au ziwani. Vyombo hivi vinapatikana vidogo na vikubwa vikiitwa mtumbwi, boti, mashua, mtepe, jahazi au meli.
Vyombo vya maji vinatofautishwa pia kutokana na jinsi zinavyoenbdeshwa majini, kwa mfano
Kihistoria vyombo vya majini vilitengenezwa hasa kwa kutumia ubao au pia mata kavu nyingine kama matete. Tangu karne ya 19 metali hasa chuma kilitumiwa kilichoruhusu kujenga meli kubwa.
Katika karne ya 20 mara nyingi aina za plastiki mara nyingi zilichukua nafasi ya ubao kwa vyombo vya majini vidogo zaidi.
Mkuku (kundinyota)
Mkuku (kwa Kilatini na Kiingereza "") . ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu.
Carina (Mkuku) ilianzishwa kama kundinyota ya pekee katika karne ya 18 kwa hiyo haikujulikana vile kwa mabaharia Waswahili ambayo hata hivyo waliotumia nyota zake kutafuta njia baharini wakati wa usiku.
Hadi karne 19 kundinyota hii ilitazamiwa kuwa sehemu ya kundinyota kubwa zaidi iliyoitwa Argo Navis, mara nyingi pekee "Navis" (yaani merikebu) iliyokuwa moja ya kundinyota 48 zilizoorodheshwa na Klaudio Ptolemaio. Waarabu waliita Safina au Markab. Lacaille alihesabu ndani yake nyota 180 zilizokuwa nyingi mno kwa kuzitaja kwa majina ya Bayer na hivyo alianza tayari kugawa Argo Navis kwa sehemu tatu za Tanga (Vela), Shetri (Puppis) na Mkuku (Carina). Hii ilithibitishwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia katika orodha ya kundinyota 88 za kisasa iliyotolewa mwaka 1930.
“Carina” inataja mkuku ambao ni sehemu ya chini kabisa ya chombo cha majini.
Mkuku - Carina iko katika ukanda wa Njia Nyeupe, karibu na kundinyota ya Salibu (Crux), si mbali na ncha ya anga ya kusini.
Inapakana na kundinyota jirani za Kinyonga "()", Nzi "()", Kantarusi "()", Tanga "()", Shetri "()", Mchoraji "()" na Panzimaji "()".
Mkuku - Carina ni kundinyota kubwa yenye nyota nyingi. Suheli ("") au α Carinae ni nyota angavu sana , ni ya pili kwenye anga ya usiku baada ya Shira (Sirius). Ina mwangaza unaoonekana wa mag -0.72 ikiwa umbali wa miaka ya nuru 310 na Dunia.
Eta Carinae ni nyota pacha ya nyota mbili au zaidi iliyowaka ghafla mwaka 1843 ikaonekana angavu kushinda Suheli. Sasa nyota zake zimo ndani ya nebula Homunculus ambayo ni wingu angavu lililobaki baada ya mlipuko wa supanova ile.
Shetri (kundinyota)
Shetri (kwa Kilatini na Kiingereza "") ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kaskazini ya dunia yetu.
Puppis (Shetri) ilianzishwa kama kundinyota ya pekee katika karne ya 18 kwa hiyo haikujulikana vile kwa mabaharia Waswahili ambayo hata hivyo waliotumia nyota zake kutafuta njia baharini wakati wa usiku.
Hadi karne 19 kundinyota hii ilitazamiwa kuwa sehemu ya kundinyota kubwa zaidi iliyoitwa Argo Navis, mara nyingi pekee "Navis" (yaani merikebu) iliyokuwa moja ya kundinyota 48 zilizoorodheshwa na Klaudio Ptolemaio. Waarabu waliita Safina au Markab. Lacaille alihesabu ndani yake nyota 180 zilizokuwa nyingi mno kwa kuzitaja kwa majina ya Bayer na hivyo alianza tayari kugawa Argo Navis kwa sehemu tatu za Tanga (Vela), Mkuku (Carina) na Shetri (Puppis). Hii ilithibitishwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia katika orodha ya kundinyota 88 za kisasa iliyotolewa mwaka 1930. Kifupi rasmi ni 'Pup' .
“Puppis” inataja shetri ambao ni sehemu ya nyuma ya merikebu au meli.
Shetri - Puppis iko katika ukanda wa Njia Nyeupe, katikati ya nyota angavu mbili za Shira (Sirius) na Suheli (Canopus).
Inapakana na kundinyota jirani za Mchoraji "()", Mkuku "()", Tanga "()", Dira "()", Shuja "()", Monukero "()", Mbwa Mkubwa "()" na Njiwa "()".
Shetri - Puppis ni kundinyota kubwa yenye nyota nyingi. Haina nyota zinazoitwa Alfa au Beta kwa sababu majina haya yalitolewa tayari kwa nyota za Argo Navis kwa jumla; upande wa Mkuku zilibaki nyota ambazo majina yalianza kwa ζ Dzeta .
ζ Dzeta Puppis au “Naos" ni nyota angavu zaidi. Ina mwangaza unaoonekana wa 2.21 ikuwa na umbali unaokadiriwa kuwa miaka ya nuru 1100 au 970 kutoka Dunia.
π Pi Puppis ni nyota pacha ya nyota mbili ambayo ni angavu ya kufuata humo. Ina mwangaza unaoonekana wa 2.7 ikuwa na umbali unaokadiriwa kuwa miaka ya nuru 810 kutoka kwetu. Ndani yake ina nyota mbili, moja ni jitu wa aina ya spektra K3 Ib na mwenzake ina mag 6.86.
Dubu Mkubwa (kundinyota)
Dubu Mkubwa (kwa Kilatini na Kiingereza "") ni jina la kundinyota kubwa kwenye nusutufe ya kaskazini ya dunia yetu.
Ursa Major (Dubu Mkubwa) ni kati ya kundinyota zilizotambuliwa tangu zama za kale katika mataifa mengi. Mabaharia Waswahili waliijua kama Dubu Mkubwa. wakitafsiri jina la Kiarabu الدب الأكبر "al-dub al-kubwa". Waarabu waliwahi kutafsiri jina la Wagiriki wa Kale waliosema Μεγάλη Άρκτος "megali arktos". Mataifa mbalimbali waliiona kama dubu; Mgiriki Aristoteli alieleza jina hili kutokana na mahali pake katika kaskazini na imani kuwa dubu ni mnyama mkubwa wa pekee anayeweza kuishi katika mazingira ya baridi kali.
Mataifa wanaotumia lugha za Kigermanik waliona hapa gari kubwa wakitazama nyota saba angavu zaidi; α, β, γ na δ kama matairi ya gari na ε, η na ζ kama mpini wa gari. Katika Uingereza na Marekani nyota hizi 7 zinajulikana kama "Big Dipper" ikitazamiwa kama upawa mkubwa wa kuchotea maji.
Ursa Major ilikuwa moja ya kundinyota 48 zilizoorodheshwa na Klaudio Ptolemaio. Hii ilithibitishwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia katika orodha ya kundinyota 88 za kisasa iliyotolewa mwaka 1930. Kifupi rasmi ni ‘Uma’
Dubu Mkubwa - Ursa Major iko karibu na ncha ya anga ya kaskazini. Kwa hiyo inafika tu kidogo juu ya upeo wa macho kwa mtazamaji wa Tanzania; picha inaonyesha anga jinsi inavyoweza kutazamiwa huko Lamu- Kenya.
Inapakana na kundinyota jirani za Tinini "()", Twiga "()", Pakamwitu "()", Simba Mdogo "()", Asadi "()", Nywele za Berenike "()", Mbwa Wavindaji "()" na Bakari "()".
Dubu Mkubwa - Ursa Major ni kundinyota kubwa yenye nyota nyingi.
Nyota angavu zaidi ni ε Epsilon Ursae Majoris inayojulikana pia kama Alioth yenye mwangaza unaoonekana wa mag 1.76 ikiwa na umbali wa miaka ya nuru 81 kutoka Dunia.
Nyota angavu ya pili ni Dubhe au α Alpha Ursae Majoris.
ζ Dzeta Ursae Majoris au Mizar ni nyota ya katikati kwenye "mpini" wa sehemu inayoitwa gari au Dipper. Ni nyotamaradufu inayotambuliwa kwa macho matupu.
Daigo wa Japani
Daigo (6 Februari, 885 – 23 Oktoba, 930) alikuwa mfalme mkuu wa 60 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Atsuhito", na alikuwa mwana wa kwanza wa Tenno Uda. Mwaka wa 897 alimfuata babake, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 930, siku chache tu kabla ya kifo chake. Aliyemfuata kama Tenno ni mwana wake, Suzaku.
Uda wa Japani
Uda (10 Juni, 867 – 3 Septemba, 931) alikuwa mfalme mkuu wa 59 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Sadami", na alikuwa mwana wa tatu wa Tenno Koko. Mwaka wa 887 alimfuata babake, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 897. Aliyemfuata kama Tenno ni mwana wake, Daigo.
Koko wa Japani
Koko (830 – 26 Agosti, 887) alikuwa mfalme mkuu wa 58 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Tokiyatsu", na alikuwa mwana wa tatu wa Tenno Ninmyo. Mwaka wa 884 alimfuata Tenno Yozei aliyekuwa amepoteza akili, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata kama Tenno ni mwana wake, Uda.
Yozei wa Japani
Yozei (2 Januari, 869 – 23 Oktoba, 949) alikuwa mfalme mkuu wa 57 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Sadaakira", na alikuwa mwana wa kwanza wa Tenno Seiwa. Mwaka wa 876 alimfuata babake, na kuwa mfalme hadi kutolewa enzini mwaka wa 884, kwa ajili ya kupoteza akili. Aliyemfuata kama Tenno ni mjomba wa babake, Koko.
Seiwa wa Japani
Seiwa (850 – 31 Desemba, 878) alikuwa mfalme mkuu wa 56 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Korehito", na alikuwa mwana wa nne wa Tenno Montoku. Mwaka wa 858 alimfuata babake, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 876. Aliyemfuata kama Tenno ni mwana wake, Yozei.
Montoku wa Japani
Montoku (22 Januari, 826 – 7 Oktoba, 858) alikuwa mfalme mkuu wa 55 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Michiyasu", na alikuwa mwana wa kwanza wa Tenno Ninmyo. Mwaka wa 850 alimfuata babake, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata kama Tenno ni mwana wake, Seiwa.
Ninmyo wa Japani
Ninmyo (27 Septemba, 808 – 6 Mei, 850) alikuwa mfalme mkuu wa 54 ("Tenno") wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Masara", na alikuwa mwana wa pili wa Tenno Saga. Mwaka wa 833 alimfuata mjomba wake, Tenno Junna, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata kama Tenno ni mwana wake, Montoku.
Tinini (kundinyota)
Tinini (kwa Kilatini na Kiingereza "") ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kaskazini ya dunia yetu.
Tinini ni jina lililotumiwa tangu zamani na mabaharia Waswahili waliojua njia yao baharini wakati wa usiku wakiangalia nyota. Jina hili waliwahi kupokea kutoka Waarabu walioiita التنين "al-tinin" na hili ni tafsiri ya Kigiriki Δράκων "drakoon" (Draco kwa tahajia ya Kilatini).
Draco ilikuwa moja ya kundinyota 48 zilizoorodheshwa na Klaudio Ptolemaio. Ilipokelewa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia katika orodha ya kundinyota 88 za kisasa iliyotolewa mwaka 1930. Kifupi rasmi ni ‘Dra’.
Katika mitholojia ya Ulaya na Mashariki ya Kati Tinini au dragoni ni mnyama mkubwa mwenye umbo kama nyoka au mjusi, akiwa na miguu minne na mabawa mawili anayeweza kutema moto. Katika mitholojia ya Kigiriki ni Herakles alipambana pia na dragoni . Kundinyota Rakisi inayolingana na ile ya kukumbuka Herakles (lat. Hercules) iko jirani na Tinini (Draco).
Tinini - Draco iko katika karibu na ncha ya anga ya kaskazini, hivyo inaonekana kisehemu tu katika Afrika ya Mashariki na sehemu za nyota zake huwa chini ya upeo wa macho.
Inapaka na kundinyota jirani za Dubu Mdogo "()", Dubu Mkubwa "()", Bakari "()", Rakisi "()", Kinubi "()", Dajaja "()" na Kifausi "()".
Tinini - Draco ni kundinyota kubwa yenye nyota nyingi.
γ Gamma Draconis au “Etanin" ni nyota angavu zaidi. Ina mwangaza unaoonekana wa 2.2 ikuwa na umbali unaokadiriwa kuwa miaka ya nuru 148. Mwendo wake katika anga la nje unaelekea kwetu na katika miaka milioni 1.5 itakaribia hadi umbali wa miaka ya nuru 28 na kuwa nyota angavu kabisa angani.