hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Patakatifu
Patakatifu ni mahali panapoheshimiwa na waumini wa dini fulani kwa sababu mbalimbali, kama vile umuhimu wake katika historia ya dini hiyo.
Mara nyingi mahali hapo watu wanakwenda kwa hija.
Katika Ukristo ni patakatifu hasa pale Yesu Kristo anaposadikiwa kuwa alikufa akafufuka mjini Yerusalemu.
Katika Uislamu ni patakatifu hasa Kaaba mjini Maka.
Waorthodoksi
Waorthodoksi ni Wakristo wanaofuata mapokeo ya Mitume wa Yesu jinsi yalivyostawi kihistoria katika Ukristo wa Mashariki upande wa mashariki wa Dola la Roma iliyoitwa pia Bizanti na nje ya mipaka yake. Leo hii ni nchi za Ulaya ya Mashariki pamoja na nchi za Mashariki ya Kati ulipoenea baadaye dini ya Uislamu.
Kanisa la Orthodoksi ni jina linalotumika hasa kumaanisha Kanisa la Kikristo linalokubali mamlaka ya kiroho ya mitaguso saba ya kiekumeni tu. Leo, hasa kwa sababu ya uhamiaji, Kanisa la Orthodoksi lipo katika dunia nzima, likijumuisha watu milioni 200 hivi, lakini bado lina idadi kubwa ya waumini katika Ulaya ya Mashariki.
Jina hilo ("Orthodoksi") lina asili ya Kigiriki likitokana na maneno όρθος ("orthos", yaani "nyofu", "sahihi") na δόξα ("doksa", yaani "rai", "fundisho") yaani "wenye fundisho sahihi".
Jina hilo lilitungwa ili kutofautisha Wakristo waliofuata mafundisho rasmi ya imani yaliyotolewa na Mitaguso ya kiekumene dhidi ya mikondo mingine ya wakati ule.
Kwa namna ya pekee jina hilo lilitumika upande wa mashariki, hivi kwamba lilipotokea farakano la mwaka 1054, likabaki kama jina maalumu la makanisa yenye ushirika na Patriarki wa Konstantinopoli (leo Istanbul katika Uturuki).
Makanisa ya kujitegemea ya Kiorthodoksi yanayotambuliwa na wote ni kama yafuatayo:
Makanisa mengine yaliyojitenga na hayo hayajakubalika.
Hivi karibuni hata makanisa mengine ya mashariki yamechagua kujiita hivyo, ingawa yanaendelea kutofautiana kuhusu maazimio kadhaa ya mitaguso mikuu iliyokubaliwa na Wakristo walio wengi. Leo hii wanatofautisha kwa kutumia majina
Hata hivyo pande hizo mbili zinafanana katika teolojia, liturujia na staili za fahari za ibada zao, pia katika sheria kuhusu maaskofu (wasiooa), makasisi na mashemasi (wanaoweza kuwa watu wa ndoa), tena katika umuhimu wa umonaki na maisha ya kiroho.
Ni vilevile kuhusu Wakatoliki wa Mashariki ambao wana ushirika kamili na Papa wa Kanisa la Roma bila kuacha mapokeo ya Ukristo wa Mashariki.
Klaus Ebner
Klaus Ebner (* 8 Agosti 1964, Vienna, Austria), ni mwandishi kutoka nchi ya Austria. Mwaka wa 2007 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Wiener Werkstattpreis.
Mitaguso ya kiekumene
Mitaguso ya kiekumene ("kutoka Kigiriki oικουμένη "oikumene" yaani dunia inayokaliwa na watu") ni jina la mikutano saba ya maaskofu ya kanisa la karne za kwanza wakati wa Mababu wa Kanisa iliyofanyika kati ya mwaka 325 hadi 787.
Mikutano hiyo ilitoa maamuzi ya kudumu juu ya mafundisho ya imani ya Kikristo yaliyokuwa muhimu kwa maendeleo ya Ukristo ya baadaye.
Yote ilitokea katika mashariki ya Dola la Roma iliyoendelea baadaye kama Milki ya Bizanti.
ka
Mitaguso hiyo saba inakubaliwa na Kanisa Katoliki, Kanisa la Kiorthodoksi, na pia katika madhehebu mengi ya Uprotestanti hasa Anglikana, Walutheri, Wamethodisti, Wamoravian na mengine. 
1. Mtaguso wa kwanza wa Nikea (mwaka 325)
2. Mtaguso wa kwanza wa Konstantinopoli (381)
3. Mtaguso wa Efeso (431)
4. Mtaguso wa Kalsedonia (451)
5. Mtaguso wa pili wa Konstantinopoli (553)
6. Mtaguso wa tatu wa Konstantinopoli (680-681)
7. Mtaguso wa pili wa Nikea (787)
Makanisa ya Waorthodoksi wa mashariki hukubali mitaguso mitatu ya kwanza tu. Madhehebu mengine ya kiprotestant yanakubali maazimio ya mitaguso kadiri jinsi yanavyolingana na uelewano wao wa Biblia.
Kanisa katoliki limeendelea kuwa na mikutano ya maaskofu wake kutoka nchi zote za dunia likiendelea kuitazama kama mitaguso ya kiekumene.
Yafuatayo ni mitaguso inayohesabiwa katika kanisa katoliki:
8. Mtaguso wa nne wa Konstantinopoli (869-870)
9. Mtaguso wa kwanza wa Laterano (1123)
10. Mtaguso wa pili wa Laterano (1139)
11. Mtaguso wa tatu wa Laterano (1179)
12. Mtaguso wa nne wa Laterano (1215)
13. Mtaguso wa kwanza wa Lyon (1245)
14. Mtaguso wa pili wa Lyon (1274)
15. Mtaguso wa Vienne (1311-1312)
16. Mtaguso wa Kostansa (1414-1418)
17. Mtaguso wa Firenze (1439-1445)
18. Mtaguso wa tano wa Laterano (1512-1517)
19. Mtaguso wa Trento (1545-1563)
20. Mtaguso wa kwanza wa Vatikano (1869-1870)
21. Mtaguso wa pili wa Vatikano (1962-1965)
Bundi (Strigidae)
Bundi (pia mabundi) ni ndege mbua wa familia Tytonidae na jenasi mbalimbali ya familia Strigidae. Ukurasa huu unahusu familia Strigidae. Spishi hizi zina kichwa kikubwa chenye umbo wa mviringo, mkia mfupi na rangi ya kamafleji. Kwa kawaida jike ni mkubwa kuliko dume. Mabawa yao ni marefu na mapana. Bundi hula ndege na wanyama wadogo, wanyama wagugunaji hasa, lakini watambaachi na wadudu wakubwa pia. Jike huyataga mayai 2-7 katika shimo ndani ya mti au tago lililoachwa na ndege mwingine, pengine katika sanduku la kutagia.
Bundi wengi huwinda usiku na hupumzika mchana. Walilenga windo lao kwa msaada ya masikio yao. Manyoya ya uso yapeleka mawimbi ya sauti kwa vipenyo vya masikio ambavyo kimoja kipo juu kidogo kuliko kingine. Hivyo waweza kulikamata windo bila kuliona. Windo hawezi kumsikia bundi akija, kwa sababu mabawa ya bundi hayafanyi sauti yo yote kwa kuwa kingo ya mbele ya manyoya ya mabawa imekerezekakerezeka na ile ya nyuma ina matamvua. Hii yapunguza vurugu ya hewa na kwa hivyo uvumi.
Bundi
Bundi ni oda ya ndege wala nyama wanaowinda saa za usiku hasa wakati wa giza.
Ndani yake kuna familia mbili:
Spishi
Spishi "(kutoka Kilatini "species", yaani: aina, maumbile)" katika biolojia ni jina la kutaja kundi la wanyama au mimea wa aina moja. Spishi ni kitengo muhimu katika uainishaji wa kisayansi.
Kwa kuhesabiwa katika spishi ileile haitoshi kama viumbe vinafanana sana, ni lazima waweze kuzaliana na kuwa na watoto ambao wanaweza kuzaa tena.
Kwa mfano, farasi na punda ni spishi mbili tofauti zinazoweza kuzaliana lakini watoto wao, wanaoitwa baghala, hawazai tena. Mbwa wote ni spishi moja, hata kama wanaonekana na maumbile tofauti kutokana na historia ya ufugaji wa kuteua sifa kadhaa tu kwa kuzaana. Lakini hata mbwa mkubwa kabisa anaweza kuzaliana na mbwa mdogo na watoto wao wanazaa tena.
Spishi za karibu hupangwa pamoja katika jenasi.
Mfano: mbwa, mbweha, mbweha wa Ethiopia na koyote wa Marekani wote ni spishi mbalimbali za jenasi inayoitwa ""Canis"".
Nususpishi ni aina ndani ya spishi moja inayoonesha tofauti za wazi na spishi kwa jumla. Viumbe vya nususpishi moja wanaweza kuzaa na viumbe vya nususpishi nyingine lakini hii haitokei kwa kawaida; mfano moja ni kwamba eneo la nususpishi lipo mbali kwa hiyo hawakutani.
Nususpishi inapewa neno la tatu ndani ya jina lake.
Kila spishi inaweza kupewa jina la kisayansi kufuatana na kanuni za uainishaji. Hali halisi wanyama wakubwa wameshaainishwa karibu wote lakini bado kuna wadudu, viumbehai wa baharini na bakteria wengi ambao hawajaainishwa bado.
Jina la spishi huwa na maneno mawili: Kwanza jina la jenasi (linaloanza kwa herufi kubwa) halafu neno la pili la kutofautisha spishi (linaloanza kwa herufi ndogo). Maneno ya jenasi na spishi huandikwa kwa herufi italiki.
Kwa mfano jina la paka ni ""Felis silvestris"". "Felis" ni jenasi na paka yumo pamoja na wanyama wengine wanaofanana naye kama simba, tiger au chui. Ndani ya spishi la "Felis silvestris" kuna nususpishi kadhaa; kwa mfano paka wa porini wa Afrika Kaskazini "(Felis silvestris lybica)" anayeaminiwa kuwa asili ya paka wa nyumbani "(Felis silvestris catus)".
Scott Storch
Scott Storch (amezaliwa tar. 16 Desemba 1973) ni mtayarishaji wa rekodi za muziki kutoka nchini Kanada. Amejipatia mafanikio kedekede kwenye medani ya muziki mbalimbali, hasa katika hip hop, pop, na R&B. Ana studio yake iitwayo Storch Music Company na pia anamiliki kampuni ya muziki iitwayo Tuff Jew Productions LLC.
Storch, amepata kutayairisha kazi za wasanii kibao. Wasanii hao ni pamoja na Dr. Dre, Ice Cube, Tag Team Music, Fat Joe, Ja Rule, Mariah Carey, Toni Braxton, Raven Symone, Jadakiss, Daddy Yankee, Eminem, Christina Aguilera, Nas, T.I., Lil Wayne, Nelly, Paris Hilton, Jessica Simpson, 50 Cent, Beyoncé, Brooke Hogan, LeToya Luckett, Danity Kane, The Game, Tha Realest, Chamillionaire, Ras Kass, Chingo Bling, Kelly Rowland, Teairra Mari, Chris Brown, na wengine kibao. Kwa sasa ana fanya kazi na msanii wa R&B - Ciara katika albamu yake mpya itakayo toka ("Fantasy Ride") mwanzoni mwa mwaka wa 2009.
Scott alizaliwa mnamo 1973 mjini Nova Scotia, Kanada. Storch ni mtoto wa Mzee Fahad, ambaye ni mwendesha mashtaka na mwimbaji, ambao wote wanaasili ya Kiyahudi. Kwa bahati baadaye alihamia mjini Cherry Hill Township, New Jersey halafu Coral Springs, Florida.
Alijiunga na shule ya Davie, Florida, lakini baadaye aliachana na shule hiyo na kuamua kujiendeleza na masuala ya muziki. Akiwa na umri wa miaka 16, akaja kuwa mpiga kinanda wa bendi ya muziki wa rap na hip hop maarufu kama The Roots. Rekodi za bendi hiyo, zikawa za juu zaidi na kuweza kuapata mafanikio kibao. Lakini baadaye Scott aliachana na bendi kwa sababu ana sema kwamba "ina hitajika hatua za awali zipelekwe mbele zaidi".
Kibao cha kwanza cha Storch kuwika, pale alikutana na Dr. Dre, na kujaribu kumsaidia kutayarisha wimbo wa "Still D.R.E." Pia ana shauku na mtindo wa muziki wa Mashariki ya Kati na muziki wa Kihndi pia, na ndiyo maana amekuha kuutumia mtindo huo katika baadhi ya nyimbo hizi, "Lean Back" ya Fat Joe, "Candy Shop" na "Just a Lil' Bit" ya 50 Cent, "Side Effects" ya Mariah Carey, "Turn It Up" ya Paris Hilton, "Poppin' Them Thangs" ya G-Unit, "Let Me Love You" ya Mario, "Playa's Only" ya R. Kelly (akimshirkisha The Game), "Lock U Down" ya Mýa, na vilevile "Naughty Girl" na "Baby Boy", zote mbili za Beyoncé, "About Us" ya Brooke Hogan, na "Turn It Up" ya Chamillionaire, na "Work" ya Kelly Rowland.
Mapafu
Mapafu ni sehemu ya mwili inayoingiza oksijeni mwilini na kuituma kwenye seli za mwili. Ni ogani kuu ya mfumo wa upumuaji, yaani tendo la kupumua.
Ni kawaida kwa wanyama wa faila ya chordata walio na uti wa mgongo na kupumua hewa.
Hutokea kwa jozi maana yake kuna mapafu mawili, si moja tu kama moyo.
Kuna pia samaki na konokono kadhaa wenye mapafu.
Mapafu huvuta hewa ndani ambamo oksijeni ya hewa inaingizwa katika damu na kupelekwa kwenda seli za mwili.
Ndani ya mapafu kuna viputo vidogo sana ambavyo ndio mwisho wa njia ya hewa kutoka nje. Damu inazunguka viputo hivi katika mishipa midogo inayotenganishwa na nafasi ya hewa kwa ngozi nyembamba sana. Oksijeni inaweza kupita kwenye ngozi na kuingia katika damu inapopokewa na seli za damu nyekundu.
Chordata walio wengi huwa na mapafu mawili.
Kuna wanyama wadogo wasio na mapafu. Wachache wanapokea oksijeni yote kupitia ngozi.
Njia nyingine ni wadudu walio na neli nyingi ndogo zinazoingiza hewa mwilini na kupokea oksijeni kupitia kuta za neli hizo.
Kassim Bizimana
Kassim Bizimana (amezaliwa katika mji wa Bujumbura 29 Desemba 1985) ni mchezaji wa mpira wa miguu, hasa mshambuliaji, kutoka nchi ya Burundi.
Anaichezea klabu ya BV Veendam katika ligi ya pili Uholanzi (kwa Kiholanzi "Eerste Divisie").
Aliichezea nchi yake ya Burundi katika mechi za kimataifa. Mwaka wa 2007 timu ya taifa ya Rwanda ilijaribu kumuomba achezee timu yao, lakini mchezaji huyo alichagua kuichezea timu ya Burundi.
Kassim Bizimana ana pasipoti ya Uholanzi na hiyo ni kutokana na muda mrefu ambao ameishi huko Uholanzi.
Bizimana alichezea klabu za vijana za SC Heerenveen na Achilles 1894. Alianza kuwa mchezaji wa kulipwa mwaka 2004 kwenye klabu ya FC Groningen. Mechi yake ya kwanza kabisa na klabu yake hiyo ilikuwa tarehe 22 Oktoba 2004 dhidi ya Willem II Tilburg pindi alipomgomboa mchezaji (Jack Tuyp) katika dakika ya 74. Groningen ilifungwa 4-2.
Katika Julai 2005, aliuzishwa katika klabu ya BV Veendan. Bizimana alionekana kuwa mchezaji mzuri na anashiriki dakika nyingi na timu yake hiyo na ni kiungo muhimu sana katika klabu yake hiyo na kwa sasa ndio timu anayoichezea.
Bizimana ana mechi 13 katika timu yake ya taifa ya Burundi na ana magoli manne.
Jiolojia
Jiolojia (kutoka Kigiriki γῆ "ge" „ardhi“ na λόγος "logos" „somo, mafundisho“ = "geologia" - kwa matamshi ya Kiingereza "jiolojia") ni fani ya sayansi inayochunguza maumbile ya dunia na tabia zake za kifizikia na kikemia. Inachungulia pia historia ya dunia na nguvu zinazoendelea kubadilisha maumbile ya dunia.
Neno "geologia" liliwahi kutumiwa mara ya kwanza mnamo 1778 na Mfaransa Jean-André Deluc (1727–1817).
Jiolojia inatazama mawe na ardhi ikitafuta maelezo kwa umbo na tabia zake kuligana na kanuni za kisayansi.
Kuna masomo madogo ndani ya jiolojia kama vile:
Jiolojia inachunguza hasa miamba na kutofautisha aina tatu kufuatana na misingi yake:
Asili ya ardhi ni miamba iliyovunjikavunjika na kuchanganyika na mabaki ya mimea na wanyama waliooza.
Mahé
Mahé ni kisiwa kikubwa cha funguvisiwa vya Shelisheli. Urefu wake ni 28 km na upana wake 8 km. Eneo lake ni 154,7 km².
Mahe ina wakazi 72,000 ambao ni sawa na asilimia 90 za wakazi wote wa Shelisheli.
Mji mkubwa ni Victoria ambayo ni pia mji mkuu wa taifa la Shelisheli.
Biashara kuu ya Mahe ni utalii. Karibu watalii wote wanaotembelea visiwa wanapita kwenye uwanja wa ndege wa Victoria.
Sehemu kubwa za Mahe zimefunikwa na misitu minene. Mlima mkubwa ni "Morne Seychellois" mwenye kimo cha mita 905 juu ya UB.
Kisiwa kilitembelewa na Waingereza mnmo mwaka 1609 na wakati ule haukuwa na wakazi. Wafaransa waliunda makazi ya kwanza ya kudumu mnamo 1742 wakaanzisha mashamba na kuchukua wafungwa kama watumwa waliolima mashamba haya. 1814 Mahe pamoja na funguvisiwa ilitwaliwa na Uingereza na kuwa koloni yake hadi uhuru wa nchi mwaka 1976.
Theodore &quot;T-Bag&quot; Bagwell
"T-Bag" Bagwell
Theodore "T-Bag" Bagwell ni jina la kutaja uhusika wa mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Bw. Robert Knepper. Huyu ni mmoja kati ya wahusika wakubwa kabisa katika mfululizo huu. Baada ya kuwa kama nyota mgeni katika sehemu ya pili, lakini baadaye akaja kuwa mmoja kati wanachama wa kawaida.
Uhusika ulitambulishwa katika mfululizo huu ukiwa kama mfungwa mwenzi wa mhusika mkuu wa mchezo huu Bw. Michael Scofield (uhusika ambao umechezwa na Wentworth Miller), katika jela ya Fox River State Penitentiary.
Akiwa kama kiongozi wa kundi la Wakaburu, T-Bag ni mmoja kati ya watu wanane waliotoroka katika jela ya Fox River. Katika msimu wa pili, mhusika anaonaonekana kuugeuka mpango mzima uliopangwa hapo awali na kuamua kujitenga kutoka katika kundi.
Ukiwa mfululizo unaendelea, habari nyingi za awali za mhusika huyu zinaanza kuvuja. T-Bag alilelezewa na Televisheni ya Guide na Maya Schechter akiwa kama "mhusika asiye na woga wa hata kuchuna ngozi ya mtu katika mfululizo huu" na ametajwa na Entertainment Weekly kuwa kama ni "Adui bora wa vipindi vya TV".
Kanisa la Moravian Tanzania
Kanisa la Moravian Tanzania (kifupisho: KMT) ni muungano wa majimbo ya Kanisa la Moravian nchini Tanzania. Makao makuu yapo Mbeya mjini. Idadi ya Wakristo wake imekadiriwa kuwa 738,000.
Kuna majimbo matano ya KMT ambayo ni
Kila jimbo ni kanisa kamili la kujitegemea.
Pamoja na hayo kuna majimbo mawili ya misheni ambayo hayakufikia hali ya kujitegemea kikamilifu, hivyo bado yanashirikiana kila moja na jimbo mzazi. Haya ni 
Kwa pamoja KMT inaendesha Chuo Kikuu Teofilo Kisanji na kutoa Kiongozi Kalenda ya Moravian.
Kazi nyingine ya pamoja ni kutolewa kwa "Kiongozi Kalenda" ambayo ni chaguo la maneno ya Biblia kwa kila siku.
Kazi ya Wamoravian ilianza Tanzania mnamo mwaka 1891 wamisionari wa kwanza kutoka Ujerumani walipofika Rungwe katika eneo la Wanyakyusa. Kutoka Unyakyusa kazi ilipanuka kwa kuunda vituo huko Utengule (Mbeya)]] (kwa Wasafwa) na Mbozi (kwa Wanyiha).
Kazi katika magharibi ya nchi ilianza mwaka 1897 Wamoravian walipokabidhiwa kituo cha Urambo kilichowahi kuanzishwa na shirika la misioni la London (LMS).
Ndiyo chanzo cha majimbo ya Kusini (Rungwe) na Magharibi (Tabora).
Jimbo la Kusini Magharibi lilitengwa na lile la Kusini mwaka 1976.
Jimbo la Rukwa lilijitegemea na lile la Tabora mnamo 1986.
Jimbo la Ziwa Tanganyika lilianzishwa rasmi mwaka 2013.
Hasa katika mkoa wa Mbeya kanisa la Moravian ni kubwa kati ya madhehebu ya Kiprotestanti.
Maombolezo (Biblia)
Kitabu cha Maombolezo (kwa Kiebrania איכה, eikha) ni kama nyongeza ya kitabu cha nabii Yeremia katika Tanakh (yaani Biblia ya Kiebrania) na hivyo pia katika Agano la Kale iliyo sehemu ya kwanza ya Biblia ya Kikristo.
Kichwa chake kinadokeza kwamba ni mashairi matano ya uchungu kuhusu maangamizi ya Yerusalemu (587 K.K.) na uhamisho wa Babeli uliofuata kwa Wayahudi wengi.
La kwanza, la pili na la nne yanazingatia utaratibu wa kwamba kila mstari unaanza na herufi tofauti kufuatana na alfabeti ya Kiebrania yenye herufi 22.
Katika mashairi hayo matano inaonekana toba halisi iliyotokana na tukio hilo lililotazamwa kuwa adhabu ya Mungu kwa dhambi za taifa lake.
Hatujui yametungwa na nani.
Kama vitabu vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Pamba
""
Pamba ni nyuzi nyeupe na laini zinazotokana na tunda la mpamba ("Gossypium" sp.). Nyuzi hizi zinaonekana kama sufi na mipamba inalimwa kwa nyuzi hizi ambazo ni msingi wa kutengeneza kitambaa na nguo.
Ndani ya tunda nyuzi za pamba zinaunganishwa na punje za mbegu wa mmea. Kusudi yao ni kusambaza mbegu kwa sababu zinafanya kazi kama tanga zinashika nguvu ya upepo na kuwezesha mbegu kuelea hewani mbali kiasi.
Pamba yenyewe inapatikana kutoka spihi nyingi za gossypium zinazokua kiasili katika sehemu mbalimbali za dunia. Lakini karibu pamba yote inayolimwa kwa matumizi ya nguo imetokana na spishi nne za mipamba ambazo ni
Kitambaa cha pamba huwa na faida nyingi kuliko vitambaa vya sintetiki. Pamba inaweza kushika unyevu hadi asilimia 80% ya uzito wake hivyo kitambaa chake kinapendeza hasa katika mazingira ya joto kwa sababu mtu husumbuliwi sana na jasho.
2004/2005 jumla ya tani 26.043.000 t za pamba zilivunwa duniani. Nchi zenye mavuno kubwa zilikuwa zifuatazo:
Brad Bellick
Bradley "Brad" Bellick lilikuwa jina la kutaja uhusika wa katika tamthiliya ya Kimarekani ya Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Wade Williams. Akiwa kama mmoja kati ya kiongozi wa mfululizo huu wa Prison Break, ameshiriki katika misimu yote minne ya mfululizo.
Uhusika ulitambulishwa ukiwa kama Captain Brad Bellick, akiwa kama kiongozi wa maofisa wa polisi wa jela ya Fox River State Penitentiary. Kiasili, alikuwa adui mkubwa wa Michael Scofield na kikosi kizimu cha waliotoroka jela. Katika msimu wa pili, uhusika ulibadilika kabisa kutoka kule jela, ambampo ilimwezesha kuwa mmoja kati ya wahusika wakuu wa mfululizo huu.
Akiwa yeye sio mwenye akili nyingi kama jinsi alivyo Scofield au Agent Mahone, amepata kujionyesha kuwa na yeye kuwa mjanja wa hali ya juu, na katika mfululizo wa pili aliweza kuwakamata watorkaji kadhaa waliotorka kule Fox River na kusafiri hapa na pale katika Amerika kwa kutumia bajeti ndogo kabisa.
Katika mfululizo wa nne, Bellick amekuwa mmoja kati ya wanachama wa Scofield waliojitolea kuitafuta Scylla, lakini alijitolea mhanga maisha yake kwa dhumuni la kuulinda mpango wao.
Amaury Nolasco
Amaury Nolasco (Amaury Nolasco Garrido amezaliwa tar. 24 Desemba 1970) ni mwigizaji anayejulikana sana kwa kuigiza kama Fernando Sucre kwenye tamthiliya "Prison Break".
Nolasco alizaliwa Puerto Rico, aliposoma baiolojia muda wote katika chuo cha Puerto Rico ili aje kuwa daktari. Kwa ufupi hakuwa na mpango wa kuja kuwa muigizaji. Baada ya kufanya shughuli ndogondogo za uigizaji, Nolasco alihamia New York, ambapo alipata mafunzo katika American British Dramatic Arts.
Rafiki wa utotoni wa Nolasco ni Jorge Posada, walikutana darasa la kwanza. Alifanya kazi kama kwenye klabu moja Los Angeles kama mhudumu.
Punde tu, Nolasco alishiriki katika tamthiliya kadhaa kama vile "Arli$$", "Crime Scene Investigation" na "ER". Alishiriki kwa mara ya kwanza kwenye filamu kama "Orange Julius" kwenye "2 Fast 2 Furious" ya Universal. Baadae akashirikia kama "Bernie Mac" kwenye "Mr. 3000".
Pia amecheza kwenye baadhi ya tamthilya na filamu kama "George Lopez", "CSI: NY" na " Benchwarmers". Ameuza sura kwenye "Mind of Mencia", Aprili 29, 2007. Nolasco ameigiza kwenye filamu "Transformers" iliyoachiwa kwenye majira ya joto 2007. Lakini amefanya vizauri zaidi na kujitambulisha zaidi baada ya akuigiza kwenye tamthilia "Prison Break" ya FOX Network.
Nolasco ameuza sura kwenye video ya muziki "Yes We Can" ya "Will.I.Am", ambayo inaonesha kumuunga mkono mgombea urais wa marekani 2008, Barack Obama.
Mount Rushmore
Mount Rushmore ni mlima mashuhuri nchini Marekani uliopo kwenye safu la milima ya Black Hills katika jimbo la South Dakota.
Mount Rushmore imekuwa mashuhuri kwa sababu pana sanamu za marais manne wa Marekani George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt na Abraham Lincoln. Kila kichwa kina kimo cha mita 18. Msanii Gutzon Borglum alichonga mawe magumu ya matale kati ya 1927 hadi 1941 kwa msaada wa wafanyakazi 400 akitumia baruti pamoja na mashine za kuchonga.
Maindio wa Lakota ambao ni wenyeji asilia wamesikitishwa na sanamu hizi kwa sababu kwao milima ya Black Hills ni mahali patakatifu.
Itale
Itale (pia: matale; ing. "granite") ni mwamba mgumu mwenye asili ya kivolkeno.
Imetokea pale ambako magma imepoa na kuganda. Ndani ya magma kuna madini mbalimbali na mengine yalianza kuganda mapema kuwa fuwele wakati wa kupoa zinazonekana kama punjepunje ndani ya itale.
Itale ni sehemu kubwa ya ganda la dunia. Inatokea ndani ya ganda lakini kutokana na mwendo wa gandunia ndani ya ganda sehemu kubwa zimesukumwa juu na kuwa milima ya itale au pandikizi ya miamba tu.
Itale ni jiwe bora kwa ujenzi. Ni ngumu sana hivyo kuta za itale ni imara kabisa. Kama itale inakatwa, kusuguliwa na kung'arishwa inapata uso wa kupendeza unaofaa kwa mapambo ya ukuta, sakafu au meza za kazi.
Kwa uchongaji sanamu ni jiwe gumu sana inayoleta matokeo ya kudumu.
Senati (Marekani)
Senati ya Maungano ya Madola ya Amerika "(kutoka Kilatini "senatus" - baraza la wazee)" ni sehemu ya bunge la Marekani pamoja na Nyumba ya Wawakilishi. Wabunge wake huitwa "seneta".
Kila jimbo kwenye shirikisho la Maungano ya Madola ya Amerika linachagua maseneta wawili kwa kipindi cha miaka sita bila kubagua kati ya majimbo. Maana yake jimbo kama Wyoming lenye wakazi nusu milioni ina maseneta wawili sawa na jimbo la Kalifornia lenye wakazi milioni 37.
Idadi ya majimbo ya Marekani ni 50 hivyo kuna maseneta 100. Uchaguzi si wakati pamoja kwa wote lakini theluthi moja inachaguliwa kila baada ya miaka miwili.
Pamoja na sehemu nyingine ya bunge yaani Nyumba ya Wawakilishi Senati inamua juu ya sheria zinzopaswa kupita pande zote mbili.
Senati ina jukumu la kuamua juu ya vita na amani. Rais anapaswa kupata kibali cha senati kabla ya kuita maafisa muhimu kama mawaziri na mahakimu wa mahakama kuu ya kitaifa.
Seneta anapaswa kuwa na umri wa angalau miaka 30 na kuwa raia wa Marekani tangu miaka 9 au zaidi.
Lincoln Burrows
Lincoln Burrows ni jina la kutaja mhusika mkuu wa kipindi cha mfululizo wa televisheni maarufu kama Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Dominic Purcell. Njama kuu za mchezo huu wa Prison Break una mhusisha Lincoln Burrows' kwa kuhusika na mauaji ya kaka wa makamo wa rais na halafu baadaye ndugu wa Burrow (Michael Scofield) ana fanya mpango wa kumsaidia kumtorosha kaka yake jela dhidi ya adhabu ya kifo.
Ndugu wa Lincoln, Michael Scofield imechezwa na Wentworth Miller. Katika sehemu za mwanzo, Lincoln mdogo ilichezwa na Max Kirsch, wakati Michael ilichezwa na Hunter Jablonski.
Ikiwa kama sheria za uhusika mkuu, Lincoln amecheza katika kila sehemu maarufu za mfululizo mzima. Mahusiano ya wandugu hawa katika mfululizo huu ilikuwa ni kufanya upelelezi wa kina na hata kuthubutu kujitolea mhanga katika kila sehemu ya mchezo huu.
Katika mahojiano, mbunifu wa mfululizo huu Bw. Paul Scheuring alisema ya kwamba "ni vigumu mno" kushirikisha uhusika wa Lincoln na Michael. Dominic Purcell alishiriki katika mfululizo huu siku tatu nyuma kabla ya matayarisho ya mfululizo kamili kuanza.
Cherehani
Cherehani "(pia:" charahani"; kutoka Kiajemi چرخ, charakh, "gurudumu" na خان, khan "nyumba"; kwa Kiingereza "sewing machine") " ni mashine ya kushonea vitu kama kitambaa, nguo, viatu au mifuko.
Inatumia uzi kwa kuunganisha vipande viwili vya kitambaa au ngozi. Tofauti na ushonaji kwa mkono, cherehani hutumia nyuzi mbili, moja ya juu na nyingine ya chini, zinazounganishwa.
Cherahani ya kwanza ilitengenezwa wakati dunia ilipokuwa ikipata mfumo mpya wa kiufundi (industrial revolution). Ushonaji huu wa cherahani ulianznshwa ili kupunguza kazi za kushona zilizokuwa zikifanywa kwa mikono.
Cherahani ya kwanza ilitengenezwa mwaka 1790 na mwingereza Thomas Saint na baadaye ikaendelea kuboreshwa ili iwe ya kufana Zaidi na kufanya kazi kwa haraka zaidi.
Siku hizi mwendo wa cherehani unatokana mara nyingi na injini ya umeme. Kuna pia vyerehani vinavyosukumwa kwa mguu au kwa mkono.
Siku hizi kuna aina nyingi kwenye viwanda zilizobuniwa kwa shughuli maalum.
Kuna cherahani aina mbili: zile za kushona nyumbani ambazo huwa ndogo na zingine zinazotumiwa katika makampuni ya kushonea nguo ambazo hufanya kazi kwa haraka na sanasana hutumia nguvu za stima.
Wenzo
Wenzo ni mashine sahili inayosaidia kuhamisha na kupandisha mizigo mikubwa kwa kutumia nguvu ndogo.
Kimsingi ni pau kama gogo, mti au nondo inayowekwa chini ya mzigo kwa upande moja na kushikwa upande mwingine. Wenzo hulala juu sehemu ya mhimili inayoitwa "nukta fungwa" na nukta hii ni mahali pa kugeuza wenzo. Nukta fungwa inagawa wenzo kwa sehemu mbili zinazoitwa "mkono mzigo" na "mkono kani".
Utaratibu wa wenzo ni kimsingi ya kwamba kani ndogo kwenye mkono kani mrefu inapandisha mzigo mkubwa kwenye mkono mzigo mfupi.
Kanuni ya nguvu ya mwenzo inasema:
Watu waligundua nguvu ya mwenzo tangu kale. Wamisri walitumia nyenzo waliposafirisha mawe makubwa kwa ujenzi wa piramidi.
Mtaalamu wa Ugiriki ya Kale Archimedes alikuwa mtu wa kwanza wa kuelewa na kutamka kanuni ya nguvu ya wenzo: "Uzani mbili sawa zikiwa na umbali sawa na nukta fungwa ziko katika hali ya msawazo, na uzani mbili sawa zisizo na umbali sawa hunama upande wa uzani ulio mbali zaidi".
Maarufu ni sentensi yake "Nipe wenzo ndefu ya kutosha na mahali imara pa kusimama nitahamisha dunia yote".
Msawazo
Msawazo ni hali ya usawa (ulinganisho, urari) kati ya athira au kani zinazopigana. Kama athira zinasawazika kuna hali ya msawazo.
Katika umakanika (fizikia) msawazo ni hali ambako kani tofauti zinasawazika kwa mfano kwenye wenzo kama zao la kani na urefu wa mkono kani ni sawa na zao la mzigo na urefu wa mkono mzigo.
Katika uchumi kuna msawazo kama kiasi cha bidhaa sokoni kinalingana na mahitaji ya wateja.
Samaki zinaweza kufika katika hali ya msawazo kwa kushika kiasi cha hewa ndani ya miili yao kinachosababisha kiwango cha ueleaji sawa na nguvu ya graviti inayowavuta chini. Kimsingi nyambizi (sabmarini) inatumia mtindo huohuo kwa njia ya hewa katika tangi yake.
Lincoln &quot;L. J.&quot; Burrows Jr.
"L. J." Burrows Jr.
Lincoln Burrows Jr. (LJ) ni jina la kutaja mhusika wa mufululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Marshall Allman. LJ mdogo aliokuwa akionyeshwa katika historia ya awali ya maisha yake ilichezwa na Nickolas Loquercico.
Mwigizaji huyu Marshall Allman alikuwa ameorodheswha katika moja kati ya wahusika wakuu tangu mwanzoni mwa mfululizo hadi sehemu ya kumi na nne ya msimu wa pili. LJ Burrows ni mhusika mkuu wa mfulululizo huu, lakini pia ni mmoja kati ya walioshiriki kidogo katika mfululizo huu.
Mama wa LJ na baba walitengana tangu yungali bwana mdogo. Baba yake, Lincoln Burrows (Dominic Purcell) alikuwa akimtembelea kila Jumapili baada ya kutengana, lakini kwa bahati mbaya akapigwa marufuku kumtembelea.
Inamuuma kwa kitendo cha baba yake kukaa mbali naye, L. J. alipinga kabisa kuwa Lincoln alikuwa baba yake. L. J. alilelewa na mama yake, Bi. Lisa Rix (Jessalyn Gilsig), L. J. alikuwa na umri wa kama miaka kumi na nne hivi na anaishi katika kitongoji kimoja cha mjini Chicago hadi pale Lincoln alipo poteza lufaa yake. Wote wawili (Lincoln na Michael) walikuwa wamehukumiwa kifungo cha miaka mitano jela, na hali hiyo ilimwathiri vibaya kabisa L. J.
Veronica Donovan
Veronica Donovan ni jina la kutaja uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Robin Tunney. Uhusika wa Veronica mdogo ulichezwa na Annie Yokom, ambamye ameonekana mara moja tu katika mfululizo mzima.
Veronica Donovan alisha wahi kutembea na Lincoln Burrows (Dominic Purcell) na baadaye akaja kuwa rafiki wa karibu sana na Michael Scofield wakati wakiwa shule walikuwa chui na paka. Aliondosha mbali kabisa na jiji Chicago na kwenda kujinga na Chuo Kikuu cha Illinois cha mjini Urbana-Champaign ambamo alipokea hati ya B.A. ya sayasi ya siasa.
Baadaye aliokea tena digrii ya Uanasheria katika chuo cha mjini Waco, Texas, akarudi zake mjini Chicago na kuanza kufanya kazi kama mwansheria katika kampuni ya Bianchi and Guthrie. Mahusiana yao baina ya yeye na Lincoln hayakudumu kwa muda mrefu kisha baadaye wote wawili wakatengana, na kisha Lincoln akakutana na Bi. Lisa Rix na kuzaa mtoto mmoja waitwaye LJ. Katika upande mwingine, Veronica naye akaja kuwa mchumba wa Bw. Sebastian Balfour.
Wikimedia Foundation
Wikimedia Foundation ni shirika lisilo la kiserikali katika Marekani linaloendesha wikipedia pamoja na miradi mingine.
Shabaha yake ni usambazaji wa elimu huria inayopatikana bure kwa watu wote kwa njia ya mtandao. Ilianzishwa na Jimmy Wales mwaka 2001. Shirika linaendeleza maendeleo ya programu huria za wikiwiki zinazomruhusu msomaji si kusoma tu bali kuandika na kuhariri vilevile.
Wikimedia Foundation kama miradi yake yote si ya kibiashara na yaliyomo yote yanatungwa na wachangiaji wengi wanaojitolea bila malipo.
Mapato ya shirika hutokana na michango ya watu binafsi. Makampuni na taasisi za elimu hujitolea pia kwa kutoa kompyuta na nafasi ya kutunza data kwenye server zao.
Kati ya miradi ya Wikimedia Foundation pamoja na wikipedia kuna Wikamusi (Wiktionary), Wikiquote, Wikisource, Wikinews, Wikibooks, Wikiversity, Wikimedia Commons na Meta-Wiki.
Shirika hili haliangalii yaliyomo kama makala ya wikipedia ambayo hutungwa na jumuiya za watumiaji katika lugha zinazofikia karibu 200.
Elementi sintetiki
Elementi sintetiki ni elementi za kikemia ambazo hazitokei kiasili duniani bali zinaweza kutengenezwa katika maabara. Zinaitwa pia transurania kwa sababu ziko nzito kushinda urani ambayo ni elementi nzito zaidi inayopatikana duniani kiasili.
Hazipo kiasili kwa sababu si imara kutokana na nusumaisha fupi mno; kama zilipatikana kutokana na mmenyuko wa kinyuklia asilia, zilipotea tayari tangu muda mrefu.
Muda wa maisha ya elementi sintetiki ni kati ya sekunde (au sehemu za sekunde tu) hadi miaka kadhaa. Zote ni nururifu yaani zinatoa mnururisho wa kinyuklia.
Elementi zifuatazo hazitokei kiasili duniani. Zote ni transurania zikiwa na namba atomia kuanzia 95 kwenda juu.
Curi
Curi ni elementi katika mfumo radidia yenye alama Cm. Namba atomia ni 96 na uzani atomia ni 247. Ni metali nururifu ngumu sana inayohesabiwa kati ya elementi ya tamburania. Rangi yake ni kifedha-nyeupe. Ina fuwele za pembe sita.
Curi iligunduliwa mwaka 1944 na wanasayansi Wamarekani waliofanya utafiti kwa mradi wa bomu ya nyuklia. Ilipatikana kutokana na majaribio ya plutoni.
Jina limechaguliwa kwa heshima ya Marie Curie na Pierre Curie.
Curi inatoa mnururisho mkali wa vyembe alfa lakini inakosa vyembe gamma. Matumizi yake ni katika beteri za pekee kwa mfano beteri za vifaa vya kurekebisha pigo la moyo. Beteri inayotumia nishati nururifu inadumu muda mrefu lakini ni muhimu kuepukana na vyembe gamma hatari; vyembe alfa haviharibu mwili wa kibinadamu.
Elementi inatumiwa pia kwa kutengeneza tamburania nzito zaidi.
Plau
Plau (kut. Kiing. plough (UK) au plow (US)) ni mashine sahili ya kulimia ardhi kwenye kilimo.
Plau huvutwa shambani kwa nguvu ya trekta au mashine, mnyama au pia ya kibinadamu. Ulimi wa plau unakata ardhi na kuigeuza. Kwa njia hii ardhi inalainishwa na tabaka za chini zenye lishe mpya ya mimea zinapelekwa juu. Vilevile majani yasiyotakiwa yanachimbwa chini ya ardhi hivyo kuipa nafasi mimea mipya kutokana na mbegu unaopandwa.
Plau kwa jumla imechukua nafasi ya kilimo kwa jembe. Plau za kwanza zilikuwa tu miti yenye tawi la kando lililofanya kazi ya ulimi wa baadaye.
Baadaye zimetenegenzwa kwa ubao tu na ulimi wa fimbo kali ulivuta mistari ya makuo kwa ajili ya mbegu kwenye ardhi.
Watu waliendelea kuongeza jembe la chuma kwenye ncha ya ulimi hivyo kuifanya plau ya kudumu zaidi hate penye ardhi gumu.
Baadaye ulimu ulipanushwa na kupokea umbo lililorudisha ardhi kando la mstari wa makuo. Tangu kupatikana kwa matrekta plau ziliongezeka ulimi.
Siku hizi plau kubwa huwa na gurudumu ya kisu mahali pa ulimi.
Bohri
Bohri (pia: Bori) ni elementi sintetiki yenye namba atomia 107 kwenye mfumo radidia. Imepewa jina lake kwa heshima ya mwanafizikia Niels Bohr.
Ni nururifu sana na hadi sasa haina matumizi nje ya utafiti wa kisayansi kutokana nusumaisha yake mafupi mno ambayo ni sekunde 61 tu kwa isotopi yake imara zaidi Bh-270 lakini isotopi nyingine zina nusumaisha mafupi tena.
Mtoto
Mtoto ni mwanadamu mwenye umri mdogo, asiye mtu mzima bado. Kuna tofauti katika tamaduni mbalimbali kuhusu umri ambapo mtu si mtoto tena.
Mara nyingi miaka kabla ya kubalehe inatazamiwa kuwa kipindi cha utoto na baadaye mtu anaitwa kijana.
Umoja wa Mataifa umetoa azimio juu ya haki za watoto (Convention on the Rights of the Child) lililokubaliwa na karibu nchi zote za dunia isipokuwa Marekani na Somalia kuwa mkataba wa kimataifa. Mkataba huu unaeleza ya kwamba utoto ni kipindi hadi kufikia umri wa miaka 18.
Mkataba wa Kiafrika juu ya haki na ustawi wa watoto (African Charter on the Rights and Welfare of the Child) uliokubaliwa na Umoja wa Afrika unamwona pia kila mtu hadi umri wa miaka 18 kuwa mtoto.
Kuna nchi zinazotofautiana kisheria kati ya watoto na vijana. Kwa mfano Ujerumani unawaangalia wale walio kati ya miaka 14 na 18 kuwa vijana na kuwapa haki tofauti na watoto na watu wazima.
Mtoto kwa jumla hapewi madaraka kama mtu mzima, yuko chini ya usimamizi wa wazazi au walezi.
Hali ya mtoto inaamuliwa zaidi na utamaduni na mapokeo yake. Kuna tamaduni ambako kijana wa miaka 16 anatazamwa kuwa mtu mzima tayari. Hasa wasichana wanaolewa mapema na baadaye wanatazamwa kuwa mwanamke na mama kamili hata wakiwa na umri mdogo tu.
Katika mazingira ya wakulima au wafugaji mtoto anategemewa kufanya kazi kulingana na nguvu zake; anaweza kupewa wajibu kamili hata kama kisheria anatazamwa kuwa mtoto bado.
Kwa lugha mbalimbali katika uhusiano na wazazi wake mtu anaendelea kuitwa mtoto hata kama ameshakuwa mtu mzima na ameshazaa mwenyewe.
Benjamin Miles &quot;C-Note&quot; Franklin
"C-Note" Franklin
Benjamin Miles "C-Note" Franklin ni jina la kutaja uhusika wa mfululizo wa kipindi cha TV cha Kimarekani cha Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Rockmond Dunbar.
Uhusika ulitambulishwa ukiwa kama mfungwa katika sehemu ya kwanza. Mwigizaji alipigiwa debe kama nyota mpya aliotakiwa kupandishwa daraja la wanachama wa kawaida (wahusika wakuu) katikati ya kumaliza msimu wa kwanza.
Mavazi
Mavazi (kutoka kitenzi "kuvaa") ni nguo ambazo huvaliwa na watu ili kufunika mwili au sehemu zake. Mavazi huwa na makusudi mbalimbali:
Kimsingi nguo zinalingana na hali ya hewa na mazingira. Penye joto mavazi huwa mepesi na penye baridi huwa mazito zaidi. Kila utamaduni umebuni aina zake za mavazi.
Historia inaonyesha pia ya kwamba tangu kale tamaduni mbalimbali zimepokea mavazi kutoka nje na kubadilisha mitindo yao. Hata kama katika majira ya utandawazi watu wanavaa nguo zilezile bado wanaweza kuzitumia tofauti.
Kuna mavazi ya aina nyingi, kwa mfano ya kitambaa, nguo, sufi, ngozi au plastiki.
Vilevile mavazi hutofautishwa kama ni ya wanaume, wanawake au watoto, kama ni mavazi ya kikazi au ya nyumbani au ya sikukuu.
Tofauti nyingine ni kama mavazi ya chini au ya juu, au kama ni mavazi ya sehemu mbalimbali za mwili kama vile suruali, mashati, koti au viatu.
Utengenezaji na uuzaji ya mavazi ni sehemu muhimu ya biashara na kuna kazi nyingi zinazotegemea mavazi.
Paul Kellerman
Paul Kellerman ni jina la kutaja uhusika wa katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha Prison Break. Uhusika ulichezwa na Paul Adelstein. Uhusika huu ulitambulishwa katika sekta ya Huduma ya Siri ya kikachero (agent) katika mfululizo wa pilot, lakini mwigizaji huyu hakuingizwa katika wahusika hadi hapo ilipofikia kwenye sehemu ya tatu ya mfululizo huu. Uhusika huu ni maarufu kwa kuwa upo katika sehemu ya watu wenye roho mbaya (mmoja kati ya makachero wa The Company).
Sofia Lugo
Sofia Lugo ni jina la kutaja uhusika wa mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Prison Break. Uhusika ulichezwa na Danay Garcia. Uhusika ulitambulishwa kuwa kama moja kati ya wahusika pale ilipofikia katika msimu wa tatu wa mfululizo huu. Sofia Lugo ni msichana wa James Whistler aishie huko mjini Panama. Ingawa, kwa kila mfululizo jinsi ulivyokuwa ukiendelea, mahusiano yao yakawa ayanakufa taratibu na mama naye akaangukia kimapenzi kwa Lincoln Burrows.
Alexander Mahone
Alexander Mahone ni jina la kutaja uhusika wa katika kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na William Fichtner. Uhusika huu ulitambulishwa katika sehemu ya pili ya msimu wa mfululizo huu. Amecheza katika sehemu maarufu za mwanzoni kabisa na tangu hapo akawa anaonekana katika kila sehemu ya mfululizo huu.
Mahone alikuwa Kachero Maalum wa FBI, alibobea katika fani ya kuwawinda wafungwa waliotoroka, na ana uzoefu huo kwa takriban miaka kumi na minne. Baada ya nyota wa mfululizo huu, Michael Scofield (imechezwa na Wentworth Miller), kufaulu kuwatorosha wafungwa wenzake kutoka katika jela ya Fox River State Penitentiary, Mahone amesaini mkataba na kukusanya nguvu ili kuwarudisha watoro wote waliotoroka. Humu kacheza kama ana umri wa miaka 42.
Gretchen Morgan
Gretchen Louise Morgan (amezaliwa tar. 29 Machi 1977 mjini Johnstown, West Virginia) ni jina la kutaja uhusika wa katika kipindi cha televisheni cha Prison Break. Uhusika huu umechezwa na Jodi Lyn O'Keefe. Mhusika huyu alianza kuwa kama mmoja kati ya wahusika wakuu wa mfululizo huu baada ya kufikia katika msimu wa tatu wa mfululizo huu.
Huyu ni mwanadada asiye na huruma, hana subira, na asiye sita kumchinja mtu aliyejaribu kukwaza mpango wake usifane. Huyu mwanamke aliyeshika nafasi ya aliyekuwa adui mkuu wa Msimu wa 2 wa mfululizo huu, Bw. William Kim, ameonekana kuwa na uwezo mkubwa wa utesaji na kusimama vilivyo katika swala zima la martial arts.
Neno
Neno ni sehemu fupi ya lugha yenye maana. Ni sauti inayotamkwa au kuandikwa pamoja na kutaja jambo fulani.
Neno linaweza kuwa fupi lenye mofimu (yaani sauti inayowakilisha maana fulani) moja tu au kuwa ndefu lenye mofimu mbalimbali. Kwa kawaida ni mkusanyiko wa silabi kadhaa, zikiwemo konsonanti na vokali.
Wataalamu wanaona neno ni sehemu ya lugha yenye kituo kidogo mbele na nyuma yake, au kwa maandishi jumla ya herufi zenye maana zilizotengwa kwa nafasi nyuma na mbele.
Katika mazungumzo wakati mwingine si rahisi kutofautisha maneno kama ni maneno marefu au maneno mawili. Kwa mfano kuna maneno yaliyobuniwa juzi tu kwa kutaja mambo ya teknolojia na sayansi ambayo yanaunganisha maneno mawili kuwa moja:
Si wazi mara moja kwa wakilizaji wanaosikia haya mara ya kwanza kama ni neno moja au maneno mawili.
Wataalamu wa lugha hutofautiana aina za maneno kama vile nomino, kitenzi, kivumvishi, kielezi, kiunganishi kiwakilishi na kihisishi
Maneno kwa pamoja yanaunda sentensi yakifuata masharti ya sarufi katika lugha.
Maandishi
Maandishi (pia: mwandiko) ni tendo la kushika sauti za lugha kwa njia ya alama zinazoandikwa.
Sehemu kubwa ya maandishi duniani inatumia alfabeti mbalimbali. Kati yake alfabeti ya Kilatini imesambaa zaidi, ikifuatwa na alfabeti ya Kiarabu na alfabeti ya Kikirili.
Asia ya Mashariki imeendelea kutumia maandishi yake ya alama zinazodokeza neno lote badala ya herufi tu. Mtindo wa kutumia alama kwa neno lote ulitumiwa pia katika utamaduni wa Misri ya Kale na Meksiko ya Kale.
Miandiko ya Uhindi, inayotokana na mwandiko wa Brahmi, hutumia miandiko mbalimbali inayoonyesha silabi. Hata lugha za Ethiopia hufuata mtindo wa kufanana nayo.
Hakuna hakika maandishi yalianza lini na wapi. Wataalamu wengi huona ya kwamba Sumer katika Mesopotamia ilikuwa na maandishi ya kwanza duniani.
Wengine huona ya kwamba sanaa ya kuandika ilianzishwa na watu mbalimbali kwa nyakati tofauti katika pande mbalimbali za dunia. Si rahisi kuwa na hakika kwa sababu maandishi yenyewe hudumu kwa muda tu kutegemeana na mata na vifaa vilivyotumiwa.
Maandishi penye mawe magumu tena penye hali ya hewa yabisi hukaa miaka elfu kadhaa. Kwa njia hiyo tuna ushuhuda wa maandishi ya mapema hasa kutoka nchi kama Mesopotamia, Misri, Bara Hindi na China. Lakini hatuwezi kukana uwezekano wa maandishi yaliyotumia mata kama magome ya miti yanayooza haraka hasa katika mazingira yenye mvua nyingi.
Watu waliandika juu ya miamba, vigae vya mwandiko wa kikabari, bao za nta, kitambaa, ubaoni au mabati ya metali mbalimbali. Mainka wa Peru walitumia mwandiko wa mafundo kwenye kamba.
Kati ya mata zote za kutunza maandishi ni hasa karatasi inayotumiwa zaidi leo. Ilibuniwa China ilipojulikana mnamo mwaka 100 BK na kusambaa polepole barani Asia halafu Ulaya.
Siki hizi maandishi ya elektroniki yamesambaa pamoja na matumizi ya tarakilishi na mtandao.
Mofimu
Mofimu ni kipashio kidogo kuliko vyote katika lugha chenye maana ya kisarufi /kileksika. Mofimu katika sarufi ni jina la sehemu ndogo kabisa yenye kuwakilisha maana katika neno. Kipashio hiki hakiwezi kuvunjwavunjwa zaidi bila kupoteza maana. Mfano: Neno analima lina mofimu nne ambazo hufungamana na kujenga neno analima. Kila moja ya mofimu hizi isimamapo pekee haina maana yoyote isipokuwa ina maana kisarufi ambayo humwezesha mwanaisimu kuchambua maana hiyo.
Kuna aina kuu mbili za mofimu nazo ni:
Mofimu huru ni silabi moja au zaidi yenye maana kamili ya neno na inaweza kujisimamia bila msaada wa viambishi au silabi nyingine. Aghalabu mofimu huru huwa nomino, vivumishi au vielezi visivyochukua viambishi vya ngeli.
Kwa mfano:Mofimu tegemezi huhitaji viambishi au mofimu nyingine tegemezi ili kuleta maana iliyokusudiwa. Mofimu hizi hujumuisha hasa mzizi wa neno (au shina la kitenzi), vivumishi, nomino au vielezi ambavyo vinahitaji viambishi viwakilishi vya ngeli ili kutoa maana iliyokusudiwa.
Shina la kitenzi au mzizi wa neno au kiini cha kitendo ni sehemu ndogo zaidi inayosimamia kitenzi chenyewe bila mnyambuliko, nyakati au viambishi vinginevyo.
Viambishi ni mofimu tegemezi ya silabi moja inayowakilisha dhana fulani kama vile hali, ngeli, nafsi, wakati na kadhalika.
Mrihi
Mrihi, mriti, msasa, mtondo, mtondoro, mtundu au mundu ("Brachystegia spiciformis") ni mti wa familia Fabaceae ambao unatokea misitu ya miyombo.
Meta-Wiki
Meta-Wiki ni tovuti ya Wikimedia Foundation na mahali muhimu pa kuendeleza na kusimamia miradi yote ya shirika hii.
Miradi kama Wikipedia, Wiktionary, Wikiquote, Wikisource, Wikinews, Wikibooks, Wikiversity au Wikimedia Commons hutumia programu ya pamoja inayozidi kuendelezwa.
Vile maswali ya kuanzisha miradi ya wiki kwa lugha mpya yanajadiliwa hapa. Kama jumuiya inayohariri wikipedia kwa lugha fulani imepatwa na fitina na inashindwa kupatana kati yao wasimamizi kwenye ngazi ya Meta-Wiki wanaweza kuingilia kati.
Vilevile wasimamizi wa Meta-Wiki wanaangalia kama haki za hatimiliki inaangaliwa katika matumizi ya picha. Ila mara nyingi wao hufanya kazi za kuratibu miradi yote ya Wiki, yaani, swala zima la kiufundi wao ndiyo wana uwezo mkubwa wa kutatua matatizo ya miradi yote husika na Wikimedia.
Muziki wa klasiki
Muziki wa Klasiki upo katika aina za orchestra (muziki unaopigwa na jopo la watu au kwa jina lingine waweza kuitwa bendi). Asili ya muziki huu ni hasa kwenye utamaduni wa Kimagharibi na hasa kwenye muziki wa liturujia.
Kwa kawaida hulenga ala za nyuzi, yaani Violin, viola, cello, na besi-mbili ambavyo vyote ni vyombo vya nyuzi; kwa pamoja, vinategemeana kufanya orchestra.
Wanaorchestra wana mwelekezaji wao (kondakta) ambaye anaweka sawa tempo (kasi au mdundo), na anawaelekeza wanaorchestra kwa kutumia fimbo maalum wakati wanapiga moja kati ya nyimbo ambazo huzipiga kwa maonyesho maalum.
Kuna watunzi kedekede wa muziki wa klasiki. Lakini hapa pana orodha ndogo ya watunzi hao kwa mwenendo wa nyakati:
Mtindo wa Zama za Kati ulienea sana kunako karne ya 5 hadi kwenye karne ya 15 na waliotingisha walikuwa kina:
Mtindo wa Renaissance ulibamba sana kuanzia karne ya 15 hadi karne ya 17 na waliotingisha walikuwa kina:
Baroko ilikuwa kipindi kuanzia takriban mwaka 1600 hadi 1750. Wakati huo walitinga hasa:
Katikati ya karne ya 18 hadi kunako miaka ya 1820 ilikuwa ikijulikana kama Kipindi cha Classical yenye watunzi maarufu kama:
Kipindi hiki kilianza kunako 1820 na kudumu hadi 1910; kilijukana kama Kipindi cha Romantiki na kutoa watu kama:
Kile kinachojulikana kama Muziki wa klasiki wa karne ya 20 umekuja kuanzia 1910 na kuendelea na watunzi wafuatao na wengineo:
Kwenye karne ya 20, muziki wa klasiki umebadilika sana. Kuanzia mwaka 1950, ala za umeme zilianza kutumika kwa kutengeneza sauti mpya, na vifaa vya muziki vya umeme vikaanza kutumiwa katika kufanyia muziki huu vilevile.
Tangu mwaka 1970, watunzi wengi wa muziki huo wakaanza kutofautisha baina ya muziki wa rock, pop, classical, asili, jazz na muziki wa dunia, kwa kutoa aina mpya za mitindo ili kuendeleza fani nzima ya muziki.
Renaissance
Renaissance (pia: zama za mwamko, mwamko-sanaa) ni kipindi cha kihistoria cha Ulaya kilichoanza kunako miaka ya 1400, na kikafuatiwa na kipindi cha Zama za Kati, ambacho pia kinajulikana kwa jina maarufu kama Middle Ages.
Neno "Renaissance" linatokana na neno la Kifaransa lenye maana ya "kuzaliwa upya". Sababu zilizopelekea kipindi hiki kuitwa hivyo ni kwamba, wakati huo, watu walianza kuwa na shauku ya kujifunza kuhusu mambo ya kale, kwa namna moja au nyingi walijufunza kuhusu mambo ya Ugiriki ya Kale na Roma ya Kale.
Kwa masomo hayo Renaissance ilionekana kama "kuzaliwa upya" kwa masomo hayo. Renaissance mara nyingi ilisemwa kama ndiyo mwanzo wa "modern age".
Wakati huo wa Renaissance, kuliwa na wasanii wengi sana, wengi wao walikuwa waandishi na wengi wao walikuwa wanafalsafa. Watu walijifunza mabo ya hisabati na sayansi mbalimbali. Mtu aliye mjanja wa kujua vitu vingi huitwa "Mtu wa Renaissance". Leonardo da Vinci, ambaye alikuwa mchoraji, mwasayansi, mwanamuziki na pia mwanafalsafa, huyu ni Mwana Renaissance mashuhuri.
Awali Renaissance ilianzia nchini Italia, lakini punde ikaenea katika Ulaya nzima. Katika Italia kipindi hiki kimegawanyika katika makundi matatu:-
Kipindi kilichofuata baada ya Mannerist kilikuwa kinaitwa Baroque pambacho pia kilienea Ulaya nzima kunako 1600. Nje ya Italia, ni vigumu kuelezea wapi kipindi cha Renaissance kiliishia na wapi kipindi cha Baroque kilianza.
John Abruzzi
John Abruzzi ni jina la kutaja uhusika wa katika kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Peter Stormare. Huyu ni mhusika mkuu katika mfululizo, lakini alitambulika akiwa kama mnyapara wa jela ya Fox River State Penitentiary. Huyu yupo sawa tu na Theodore Bagwell, ni adui kidogo wa wale wahusika wakuu wa mchezo huu, ingawa alionekana kukawisha maswali ya mwandada Veronica Donovan aliyokuwa akiyafanya juu ya upelelezi wake kwenye vipengele vya usoni.
Gallus Steiger
Gallus Steiger (29 Machi 1879 – 26 Novemba 1966) alikuwa mmsionari, abate na askofu wa Peramiho, Songea, Tanzania.
Alizaliwa huko Bueron, Uswisi. Alisoma katika shule maarufu ya Abasia ya Wabenediktini huko Einsiedeln, Uswisi. Mwaka 1902 alifunga nadhiri za utawa kama Mbenediktini huko St.Ottilien (Ujerumani). Alitumwa kama mmisionari na kufika Dar es Salaam 04/06/1906. Baada ya kushinda Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia, Waingereza waliwafukuza wamisionari wenzake Wajerumani, lakini yeye kama raia wa Uswisi hakufukuzwa. Mwaka 1920 aliruhusiwa kuendelea na umisionari huko Ndanda kusini mashariki mwa nchi Tanganyika. Mwaka 1922 aliteuliwa kuwa Prefect Apostolic wa huko Lindi na akawa mkuu wa wamisionari Wabenediktini. Mwaka 1928 alikuwa Abate (mwanzoni mwa Lindi na mwaka 1931 Abate wa Peramiho) na alipata wakfu kuwa askofu mwaka 1934 huko Einsiedeln. Alistaafu 1953 na kufa huko Peramiho 1966. Alizikwa kwenye kanisa kuu la Peramiho.