hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Gwandi
Gwandi ni jina la kata ya Wilaya ya Chemba katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41806
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7971 waishio humo.
Haubi
Haubi ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41718
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13757 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Haubi vyenye shule ya msingi ni Kidulo, Soro, Mkonga, Kuuta, Mwisanga na Ntomoko. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Haubi ni Warangi.
Kata ya Haubi iko milimani mnamo futi 6000 juu ya usawa wa bahari. Inajulikana kama shina la Warangi. Jina lake limetokana na ziwa la Haubi ambalo ni ziwa kubwa kiasi, kwa lugha ya Kirangi ni "ihau".
Kwa jina lingine Haubi huitwa "Mʉʉmbʉ ya Mʉrɨɨndo" yaani sehemu ambapo kibuyu kilibaki. Jina hilo lilianza kutumika baada ya Muru aliyekuwa mganga wa jadi wa Warangi kufunga mvua kwa muda wa miaka saba (alifanya hivi kama adhabu kwa vile mpwa wake aliuawa na watu). Alipokwenda kwa waganga walimwambia kwamba maiti ya mtoto huyu imekuwa ikitumika kama kitu cha kulenga, "Kɨɨntʉ choo kwiiyerera".
Muru alipokwenda na kuona jinsi maiti ya mpwa wake ilivyokuwa ikitumika aliamua kutoa adhabu kwa watu wa Haubi kutokana na kosa walilofanya. Hivyo alimwambia dada yake ambaye ndiye alikuwa mama wa mtoto aliyeuawa kuwa ajitahidi kuhifadhi chakula kwani anataka kuwaadhibu watu wa Haubi. Hivyo walihifadhi chakula kwa miaka minne. Baada ya kuona chakula kinatosheleza alifunga mvua. Na kabla ya kufanya hivyo alichimbia vibuyu vilivyoitwa "Mʉʉmbʉ", ambavyo alivitia maji. Baada ya hapo aliondoka, na kwa kweli mvua haikunyesha hata kidogo kwa muda wa miaka saba. Katika kipindi hiki watu wengi walikufa njaa.
Kipindi hiki ndicho kilikuwa mwanzo hasa wa koo za Warangi, kwani wapo waliopona njaa kwa kufuata simba ambeye alikuwa huua wanyama na mabaki ya nyama hizo walichukua na kula mpaka wakapona njaa. Ukoo huu uliitwa "Veene Jiimba" yaani "Wamiliki wa Simba" au "Ukoo wa Simba". Wapo waliopona kwa kunywa maziwa ya ngombe, hawa waliitwa "vawoomba ngʼoombe". Wapo waliokula aina ya mtama unaoitwa "Mʉsoongo" mpaka wakapona njaa. Hawa wanaitwa, "Vasoongo".
Baada ya Muru kurudi alifika kidundi kwa mzee Parapata, na watu walipomwona walimwosha kwenye lambo kwa kutumia pumba. Siku hiyo hiyo mvua ilinyesha sana. Na kwa sababu watu hawakuwa na mbegu iliyokuwa imebaki mtama uliota mashambani mwao. Na ndiyo maana hata leo wapo watu wanaoitwa akina "mavere" (yaani mtama kwa lugha ya Kirangi). Jina hili lilitokana na mtama ulioota kipindi hicho.
Baada ya siku chache Muru alitembelea vibuyu vyake na kugundua kwamba sehemu nyingine zote, yaani, katika vijiji vya Kinyasi, Baura, Pahi, Kolo vibuyu vilikauka maji na kuliwa na mchwa ila Haubi vibuyu vyote vilibaki na vilikuwa na maji. Hivyo akasema hii ni "Mʉʉmbʉ ya Mʉrɨɨndo", maana yake kibuyu kilibaki.
Haubi pia ina maeneo mengi ya kuvutia kama sehemu za "Irumawii". Yaani sehemu ambapo mawe huvuma. Sehemu hii huaminika kwamba hukaliwa na mizimu, ambao huwalinda Warangi na huwapatia Warangi baraka zote.
Wakazi wengi wa kata hiyo wanafuata dini ya Ukristo kadiri ya madhehebu ya Kanisa Katoliki.
Jangalo
Mrijo ni jina la kata ya Wilaya ya Chemba katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41816
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13104 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Jangalo vyenye shule ya msingi ni Jangalo yenyewe, Jinjo, Itolwa na Churuku. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Jangalo ni Warangi.
Kalamba
Kalamba ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41717
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13988 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Kalamba vyenye shule ya msingi ni Kalamba yenyewe, Hebi Juu, Deri, Kidongocheusi, Baura na Loo. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Kalamba ni Warangi.
Kikilo
Kikilo ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41711
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9318 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Kikilo vyenye shule ya msingi ni Kikilo yenyewe, Berabera, Kwahengwa na Ororimo.
Kikore
Kikore ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41713
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13044 waishio humo.
Kingale
Kingale ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41703
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11003 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Kingale vyenye shule ya msingi ni Kingale yenyewe, King'ang'a, Tampori, Iyoli na Chemchem. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Kingale ni Warangi.
Kisese
Kisese ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41712
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12989 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Kisese vyenye shule ya msingi ni Kisese yenyewe, Kikore, Hurui, Atta, Disa na Mapinduzi. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Kisese ni Warangi.
Kolo
Kolo ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41704
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5243 waishio humo.
Kolo iko kwenye barabara kuu kati ya Babati na Kondoa.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Kolo vyenye shule ya msingi ni Kolo yenyewe, Bolisa, Gubali, Hachwi na Itiso. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Kolo ni Warangi, ingawa zamani ilikuwa eneo la Waalagwa.
Shule ya msingi ya Kolo ilifunguliwa mwaka wa 1917 ikiwa ni shule ya kwanza katika wilaya ya Kondoa. Ilifunguliwa chini ya utawala wa Sultani Salimu Kimolo ambaye ikulu yake bado ipo katika kijiji cha Kolo.
Pia, kata ya Kolo ni maarufu kama mahali pa kufikia kwa michoro ya Kondoa kwa sababu hapa barabara kuu inafika karibu na sehemu ya michoro hii.
Kwadelo
Kwadelo ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41719
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11593 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Kwadelo vyenye shule ya msingi ni Kwadelo yenyewe, Kirerechang'ombe, Makirinya na Ikengwa. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Kwadelo ni Warangi.
Kwamtoro
Kwamtoro ni jina la kata ya Wilaya ya Chemba katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41808
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9785 waishio humo.
Lalta
Lalta ni jina la kata ya Wilaya ya Chemba katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41809
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11832 waishio humo.
Makorongo
Makorongo ni jina la kata ya Wilaya ya Chemba katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41813
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15162 waishio humo.
Masange
Masange ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41710
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5388 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Masange vyenye shule ya msingi ni Masange yenyewe, Mkekena, Kwayondu, Kandaga na Itololo. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Masange ni Warangi.
Mnenia
Mnenia ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41709
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11528 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Mnenia vyenye shule ya msingi ni Mnenia yenyewe, Chungai, Filimo na Bambare. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Mnenia ni Warangi.
Matamshi ya jina la Mnenia yameleta shida ya kuliandika kwa muda mrefu. Sababu yake kuwa matamshi siyo "ni" bali "n" ikifuatiwa na "y", ila "ny" katika alfabeti ya Kiswahili ni sauti nyingine. Ndiyo sababu katika uandishi wa lugha ya Kirangi, jina la kata huandikwa "Mʉnéen'ya". Kwa lugha ya Kiswahili wengine huandika "Mnen'ya".
Kiuchumi Mnen'ya hujulikana hasa kama soko la vitunguu.
Mpendo
Mpendo ni jina la kata ya Wilaya ya Chemba katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41812
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6997 waishio humo.
Mrijo
Mrijo ni jina la kata ya Wilaya ya Chemba katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41803
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13104 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Mrijo vyenye shule ya msingi ni Mrijo Juu, Mrijo Chini, Msaada, Nkulari na Songambele. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Mrijo ni Warangi.
Ovada
Ovada ni jina la kata ya Wilaya ya Chemba katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41810
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11648 waishio humo.
Pahi
Pahi ni jina la kata na pia tarafa ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41714
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13944 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Pahi vyenye shule ya msingi ni Pahi yenyewe, Kinyasi, Kinyasi Majengo, Salare, Potea, Ikova, Lusangi na Kiteo. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Pahi ni Warangi.
Paranga
Paranga ni jina la kata ya Wilaya ya Chemba katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41805
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12297 waishio humo. 
Baadhi ya vijiji vya kata ya Paranga vyenye shule ya msingi ni Paranga yenyewe, Kelema Balai, Kelema Kuu, Isini, Sori na cheku. Asilimia kubwa ya wakazi wa kata ya Paranga ni Warangi.
Sanzawa
Sanzawa ni jina la kata ya Wilaya ya Chemba katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41811
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10613 waishio humo.
Sanzawa ipo katika tarafa ya Kwamtoro. Ina jumla ya vitongoji vinane. Wakazi wake ni wasandawe, wagogo na wabarabaig. Wakazi wa Sanzawa wanajishughulisha na kilimo cha mazao ya chakula na biashara. Mazao ya chakula ni pamoja na mahindi, uwele, mtama, udo, mihogo n.k. Mazao ya biashara ni alizeti, ufuta na karanga.
Wakazi wa Sanzawa pia ni wafugaji wa mifugo mbalimbali. Hali ya hewa ya Sanzawa ni nusu jangwa hivyo hukabiliwa na ukame na hali ya ukosefu wa maji kwa kipindi kirefu. Hivyo kwa wafugaji hutembea umbali mrefu kutafuta maji kwa ajili mifugo yao.
Sanzawa pia ni makao makuu ya kata. Hivyo ina shule ya sekondari ya kata.
Soera
Soera ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41708
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7616 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Soera vyenye shule ya msingi ni Soera yenyewe, Humai, Isabe na Kwadinu. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Soera ni Waalagwa.
Suruke
Suruke ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41702
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 3545 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Suruke vyenye shule ya msingi ni Mongoroma, Munguri, Mulua, Tungufu na Unkuku. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Suruke ni Warangi.
Thawi
Thawi ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41707
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10799 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Thawi vyenye shule ya msingi ni Thawi yenyewe, Thawi Juu, Sakami na Kwamadebe. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Thawi ni Waalagwa.
Ilembo (Mbeya vijijini)
Ilembo ni jina la kata ya Wilaya ya Mbeya Vijijini katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17,391 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 53205.
Katumba (Rungwe)
Katumba ni jina la kata ya Wilaya ya Rungwe katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 10,965 waishio humo.
Eneo la Katumba wilayani Rungwe ni moja kati ya maeneo yanayokua kwa kasi sana.
Hapo Katumba ndio kuna kiwanda cha Chai cha Rungwe Tea Growers Asssociation(WAKULIMA).
Kitongoji hiki sasa hivi kina vijana wengi wanaofanya biashara mbali mbali.Hii imesaidiwa kwa kuwahapo Katumba ni moja wapo ya njia panda kuu ya kuelekea Mwakaleli.
Njia kuu nyingine ya kuelekea milima ya Kyejo na Masoko ipo Tukuyu mjini.
Hivyo basi pamoja na biashara ni sehemu kubwa sana kwa wasafiri wengi wanaoelekea kandokando ya mlima Rungwe na Kyejo.
Kibaoni (Kilombero)
Kibaoni ni kata ya Wilaya ya Kilombero katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba 67502 katika Misimbo ya posta. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 28,869 walioishi humo.inapatakana katika mji mdogo wa ifakara
Malangali (Mufindi)
Malangali ni jina la kata ya Wilaya ya Mufindi katika Mkoa wa Iringa, Tanzania yenye Postikodi namba 51416. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,849 waishio humo.
Isanga (Mbeya)
Isanga ni jina la kata ya Mbeya Mjini katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania yenye Postikodi namba 53106. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,307 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 53109.
Isanga ni sehemu ya Mbeya mjini kando la barabara inayopanda mlima kuelekea Chunya.
Wilaya ya Kishapu
Wilaya ya Kishapu ni wilaya moja ya Mkoa wa Shinyanga. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 240,086 .
Mondo (Chemba)
Mondo ni jina la kata ya Wilaya ya Chemba katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41814
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9494 waishio humo.
Kasanga (Ufipa)
Kasanga ni mji mdogo kwenye Wilaya ya Kalambo upande wa Kusini-Magharibi wa Tanzania mwambaoni kwa Ziwa Tanganyika. Ilikuwa na jina la kihistoria la Bismarckburg wakati wa ukoloni wa Kijerumani.
Kata ya Kasanga kwa mujibu wa sensa ya watu na makazi ya mwaka 2012 inajumla ya watu 18,527 ikiwa na vijiji saba ambavyo ni Samazi watu 4,286, Kipanga watu 2,454, Kipwa watu 1,432, Kapare watu 1,659, kilewani watu 3,342, Muzi watu 2,051 na Kijiji cha Kasanga chenye watu 3,303.
Kasanga iko umbali kilomita 67 kutoka makao makuu ya Wilaya ya Kalambo ambayo yanajengwa katika mji mdogo wa Matai
Kuna mpango wa kuunganisha Mkoa wa Rukwa - Tanzania na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na hivyo serikali ya Tanzania inajenga barabara ya lami kuelekea Kasanga na kuna mpango pia wa kupanua bandari ya Kasanga ili kuwezesha meli kubwa kuweza kufanya safari zake kati ya DRC na Tanzania.
Mpango huo unaikuza Kasanga katika nyanja za ukuaji kimji na kuboresha biashara ya samaki ambayo ndiyo biashara kubwa kwa uchumi wa Kasanga na maeneo ya jirani ya vijiji vya Muzi, Kawala na Kapozwa.
Kasanga pia inakuwa ni mlango kukuza utalii kwa Bismarck na maporomoko ya Kalambo yaliyoko Kapozwa (Kisumba) umbali wa kilomita 36 kwa barabara kutoka Kasanga. Maporomoko ya Kalambo yamekuwa maarufu sana kwa upande wa Zambia na hivi sasa kuna mpango thabiti kuyafanya yafikike na kutangazwa kwa upande wa Tanzania.
Kwa hivi sasa kasanga kumejengwa soko la samaki ambalo kwa lugha ya waligharimia ujenzi huo linaitwa soko la kimataifa la samaki Kasanga. Kuna mpango wa kufunga vyumba baridi vya kuhifadhia samaki. Kasanga na Muzi vijiji vilivyo jirani vitanufaika sana na mpango wa kuunganisha DRC na Tanzania kwa njia ya bandari na mizigo mingi itapita njia hii. Uchumi wa eneo hili utakuwa kwa kasi kutokana na kufunguka kwa biashara kati ya nchi hizi mbili.
Wakati wa koloni ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani Kasanga iliitwa "Bismarcksburg" (kwa heshima ya chansela Mjerumani Otto von Bismarck). 1913 Bismarckburg ilipandishwa cheo kuwa makao makuu ya mkoa wa 12 wa koloni ikawa mji mkuu wa mkoa mkubwa wa pili katika Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. Mkoa wa Bismarckburg ilijumlisha maeneo ya Ufipa, Ukonongo, Ugala na Uwende.
Baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia jina la Kijerumani lilibadilishwa na Waingereza kuwa Kasanga.
Kuna mipango ya kuboresha bandari ya Kasanga na kuiunganisha na barabara ya lami.
Berege
Berege ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41606
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10931 waishio humo.
Chunyu (Mpwapwa)
Chunyu ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41607
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11593 waishio humo.
Gode Gode
Gode Gode ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 7,385 waishio humo.
Ipera
Ipera ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41624
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12870 waishio humo.
Kibakwe (Mpapwa)
Kibakwe ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41613
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 16705 waishio humo.
Kimagai
Kimagai ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41605
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7340 waishio humo.
Luhundwa
Luhundwa ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41618
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12161 waishio humo.
Lumuma (Mpwapwa)
Lumuma (Mpwapwa) ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 12,974 waishio humo.
Massa
Massa ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41622
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12561 waishio humo.
Matomondo
Matomondo ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye postikodi namba 41615
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17131 waishio humo.
Kata ya Matomondo ina vijiji vitano ambavyo ni
Inasemekana kuwa jina Matomondo lilitokana na mnyama aliyekuwa akiishi katika mto unaopatikana maeneo yaliyo katika kata hiyo. Mnyama huyo aliitwa Itomondo, kwa Kiswahili ni Kiboko.
Mazae
Mazae ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41602
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8021 waishio humo.
Mbuga (Mpwapwa)
Mbuga ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41623
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5813 waishio humo.
Mima
Mima ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41620
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14435 waishio humo.
Mlunduzi
Mlunduzi ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41619
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9668 waishio humo.
Rudi (kata)
Rudi ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41621
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10029 waishio humo.
Ving'hawe
Ving'hawe ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41603
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12277 waishio humo.
Wotta
Wotta ni jina la kata ya Wilaya ya Mpwapwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41611
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13340 waishio humo.
Chamkoroma
Chamkoroma ni jina la kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41506
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14675 waishio humo.
Hogoro
Hogoro ni jina la kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41512
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17129 waishio humo.
Iduo
Iduo ni jina la kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41504
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11197 waishio humo.
Wenyeji ni Wakaguru na Wagogo, wanajishughulisha na kilimo na ufugaji.
Mwaka 2015 kijiji kimepata umeme wa TANESCO kwa bei nafuu. Mzaliwa wa kwanza kujenga nyumba ya kisasa na yenye gharama kubwa ya mamilioni ya pesa ni kijana mdogo,wa ukoo wa Ndolonjei anaeitwa Lazaro Ndolonjei alijenga nyumba kubwa yakisasa akiwa na umri wa miaka 27 mwaka 2012 na pia ni mtu wakwanza kuweka wiring ya umeme,pia Lazaro Ndolonjei ni mtu wakwanza kuvuta maji ya bomba katika kata ya IDUO na kuwa mtu wakwanza kuwa na maji ya bomba nyumbani kwake.
Kibaigwa
Kibaigwa ni jina la kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41508
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 24761 waishio humo.
Kongwa
Kongwa ni jina la kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41501
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13531 waishio humo.
Mkoka (Kongwa)
Mkoka ni jina la kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41513
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11925 waishio humo.
Mlali (Kongwa)
Mlali ni jina la kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41505
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 19623 waishio humo.
Mtanana
Mtanana ni jina la kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41509
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12559 waishio humo.
Njoge
Njoge ni jina la kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41510
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10063 waishio humo.
Pandambili
Pandambili ni jina la kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41507
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8004 waishio humo.
Sagara
Sagara ni jina la kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41503
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 22066 waishio humo.
Makabila yaishiyo sagara kwa wingi ni Wakaguru na Wagogo. Sagara ni makao makuu ya kata ya Sagara. Kata hii ina jumla ya vijiji 5 : Sagara A na B, Msingisa, Ijaka, Laikala. Kijiji cha Sagara kina madhali nzuri kiasi, kina maji ya kutosha kutoka kwenye chanzo cha maji; wanakijiji hawanunui maji. Kuna shule ya sekondari moja na shule za msingi mbili.
Sejeli
Sejeli ni jina la kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41511
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 19097 waishio humo.
Ugogoni (Kongwa)
Ugogoni ni jina la kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41502
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17048 waishio humo.
Zoissa
Zoissa ni jina la kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41514
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6105 waishio humo.
Buhanda Businde
Buhanda Businde ilikuwa kata ya Wilaya ya Kigoma Mjini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania hadi 2012. Imegawiwa kwa kata mbili za
Kagera (Kigoma)
Kagera ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47113. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,040 waishio humo.
Kasingirima
Kasingirima ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47108. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 2,867 waishio humo.
Kigoma Bangwe
Kigoma Bangwe ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Mjini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 14,719 waishio humo.
Kitongoni
Kitongoni ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Mjini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 10,671 waishio humo.
Machinjioni (Kibera)
Machinjioni (Kibera) ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Mjini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 2,191 waishio humo.
Majengo (Kigoma)
Majengo ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47110. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,329 waishio humo.
Mwanga Kaskazini
Mwanga Kaskazini ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47103. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 24,184 waishio humo.
Mwanga Kusini
Mwanga Kusini ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47104. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 16,331 waishio humo.
Bitale
Bitale ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47202. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 20,425 waishio humo.
Ilagala
Ilagala ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 47,026 waishio humo.
Kagongo
Kagongo ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47209. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 19,407 waishio humo.
Kalinzi
Kalinzi ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47206. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 27,426 waishio humo.
Kalinzi ni kata katika tarafa ya Kalinzi iliyopo Wilaya ya Kigoma Vijijini mkoani Kigoma Tanzania, ni kata yenye jumla ya vijiji vitatu ikiwemo kijiji cha Kalinzi, Matyazo na Mkabogo, . Kijiji cha Kalinzi ambacho kimebeba makao makuu ya kata na pia tarafa ni mojawapo ya vijiji vya mda mrefu sana nchini Tanzania hata kabla ya kuanzishwa kwa vijiji vya ujamaa hapa Tanzania. Hapa ndipo walikuwepo viongozi wa kimila waliojulikanao kama Wami (machifu) kama vile Mwami Rusimbi, Ntare na George. Wenyeji wa kata ya Kalinzi ni wa kabila la Waha na makabila machache sana ya kutoka sehemu mbalimbali za Tanzania na nchi jirani waliopo hapo kikazi, kibiashara au kwa kilimo.
Kata ya Kalinzi ina fursa nyingi za shughuli za kimaendeleo kutokana na hali ya hewa nzuri na tamaduni nzuri za watu wa kata hiyo ambao ni wakalimu kwa watu na wawekezaji toka sehemu mbalimbali. Kazi kubwa ifanyikayo na wakazi wa kata hii ni kilimo hasahasa kilimo cha chakula ambapo hulima mazao ya chakula kama vile mahindi, mihogo, ndizi (pia hutumika kibiashara), maharage, njegere, nyanya, mboga za majani na viazi. Zao kuu la biashara linalolimwa na wakazi wa kata hii na kuwaingizia pesa nyingi ni kahawa. Lakini pia watu wana misitu hivyo uvunaji na utumiaji au uuzaji wa mbao japo ni kwa kiwango kidogo sana unafanyika katika hiyo kata.
Jiografia ya kata hii ni ya vilima na mabonde inayofanya uwepo wa hali ya ubaridi hasahasa katika msimu wa masika na maji kutiririka katika vijito vilivyopo katika mabonde. Mbali na shughuli za kilimo wakazi hujishughulisha na biashara za maduka na biashara nyingine ndogondogo ambazo hufanyika sanasana katika soko kuu la Kalinzi ambalo ni mojawapo ya masoko makubwa mkoani kigoma. Kwa kiasi kidogo sana wakazi wa kalinzi hujishughulisha na ufugaji wa ng’ombe, mbuzi, kondoo na kuku. Usafirishaji wa bidhaa hufanyika kupitia barabara kuu ya Ram ipitayo kalinzi toka Kigoma mjini kuelekea Manyovu, hivyo kufanya usafirishaji wa watu na bidhaa zingine za kilimo kuwa rahisi.
Katika kata ya kalinzi hasahasa kijijini kalinzi kilichopo barabarani kuna huduma nyingi kama vile nyumba za kulala wageni, makanisa na misikiti, shule za sekondari ambazo zipo katika vijiji vyote vitatu zenye kuanzia kidato cha kwanza mpaka cha nne, shule za msingi (kwa kila kijiji ni zaidi ya moja), hospitali kubwa ya matiazo inayomilikiwa na kanisa la anglikani, na zahanati iliyopo katika kijiji cha kalinzi. Pia kuna mahakama ya mwanzo iliyopo katika kijiji cha kalinzi. Pia katika kijiji cha Matiazo ndipo ilipo mashine kubwa ya kukoboa kahawa na hupata wateja mbalimbali kutoka sehemu mbalimbali za mkoa wa Kigoma wajao kukoboa kahawa zao.
Kandaga
Kandaga ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 23,696 waishio humo.
Mahembe
Mahembe ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47201. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 22,763 waishio humo.
Matendo (Kigoma)
Matendo ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47204. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 22,458 waishio humo.
Mtego wa Noti
Mtego wa Noti ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15,308 waishio humo.
Mwandiga
Mwandiga ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47211. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,906 waishio humo.
Bumera (Tarime)
Bumera ni kata ya Wilaya ya Tarime katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31406 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,601 waishio humo.
Uvinza
Uvinza ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Magharibi mwa Tanzania.
Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 35,231 waishio humo.
Mji wa Uvinza ni maarufu kwa upatikanaji wa chumvi.
Ulijulikana kama Neu Gottorp wakati wa utawala wa Wajerumani walipokuwa wakijenga Reli ya kati toka Kigoma hadi Dar es Salaam, Mwaka 2007 ulichaguliwa kuwa chanzo cha tawi la reli itakayokwenda Bujumbura, Burundi.
Wilaya hiyo mpya ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012 ikiwa na makao makuu Lugufu.
Wilaya ya Bariadi
Wilaya ya Bariadi ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Simiyu, yenye postikodi namba 39100 . Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 422,916 Misimbo ya posta ya wilaya hii inaanza kwa 391xx.
Bunyambo
Bunyambo ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 9,100 waishio humo.
Busagara
Busagara ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 30,722 waishio humo.
Busagara ni kata iliyopo katika tarafa ya Kifura. Kata ina vijiji 4 kama vile Kifura, Kigendeka, Kasaka na Nyaruyoba.
Kabla ya kuanzishwa kwa vijiji vya ujamaa Busagara kilikuwa kijiji ambacho kilikuwa kikikaliwa na Waha wa mdyank'o (kaya) wa Washubhi na ilikuwa moja kati ya himaya ya mwami Luhaga aliyeitawala kibondo yote.
Baada ya uhuru 1961 wakazi walitakiwa kuishi katika vijiji vya ujamaa ndipo walipoanzisha kijiji cha Kasanda ambacho kwa sasa kinajulikana kama Kifura eneo ambao lililokuwa kijiji cha zamani cha Busagara kwa sasa ni mashamba .
Wakazi wa Busagara ni wakulima hasa wa mazao ya chakula kama vile mahindi, mihogo, maharage ya njano, mtama, karanga, magimbi n.k.. Kilimo kinafanyika katika mashamba ya kunk'ubha, mrutunhu, busagara, mkugwa, kihivfu nyensato n.k.
Kata ina shule za sekondari mbili za Moyowosi na Busagara. Asilimia kubwa ya wakazi ni maskini.
Kakonko
Kakonko ni jina la makao makuu ya Wilaya ya Kakonko katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. 
Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 21,827 waishio humo.
Wilaya hiyo mpya ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012.
Kasanda
Kasanda ni jina la kata ya Wilaya ya Kakonko katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,717 waishio humo.
Kizazi (Kibondo)
Kizazi ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17,734 waishio humo.
Buhigwe
Buhigwe ni jina la makao makuu ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. 
Wilaya ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012.
Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15,224 waishio humo.
Buhoro
Buhoro ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47312. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 60,120 waishio humo.
Heru Ushingo
Heru Ushingo ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47317. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,215 waishio humo.
Kagera Nkanda
Kagera Nkanda ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47315. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 6,495 waishio humo.
Muhinda
Muhinda ni kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania.
Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,211 waishio humo.Ilikuwa na wakazi wapatao 28550, hata kuzidi makao makuu ya wilaya ya Buhigwe kwa mujibu wa sensa ya mwaka 2002.
Hii ni kata inayopatikana eneo la Manyovu kutokea Kigoma Mjini, barabara ya Mwandiga-Manyovu ambapo kumeanzishwa Wilaya ya Manyovu-Buhigwe barabara ya Munanila-Kasulu mjini.
Kata ya Muhinda tangu ukoloni ina vijiji vipatavyo vinne: Muhinda, Mwayaya, Nyaruboza na Mbaga.
Kijiji cha Muhinda, makao makuu ya kata, kimegawanywa kama ifuatavyo: Muhinda, Kigaraga, Ruhuba na Kikelenke, kila eneo likiwa mtaa mkubwa wenye shule ya msingi na nyingine mbili ni sekondari: St. Bakanja na Muhinda Secondary.
Eneo hili limo kati ya kanda za mvua nyingi muda wote wa kipindi cha masika. Ni eneo la kiikwetolio katika Afrika.
Kilimo chake kikuu ni kahawa, migomba, nanasi, chikichi, mahindi, mihogo, mtama, uwele, maharagwe, njegere na misitu minene ya mbao. Pia kuna ufugaji wa ng'ombe, nguruwe na kuku.
Kilimo cha kahawa ni maarufu eneo zima la Manyovu, vikiwemo Kalinzi, Mkabogo, Matyazo, Muhinda, Mwayaya, Munanila, Nyakimwe, Kitambuka, Kibwigwa, Mukigo, Nyarubanda. Wenyeji hupaita Kalinzi "Chalinze, Mbeya, Arusha, Bukoba au Kilimanjaro ya Manyovu Buhigwe".
Biashara ni hasa ya mbao na kahawa, vile kuna wafanyabiashara katika soko la kata Muhinda.
Dini kuu ni mbili, Ukristo na Uislamu, nazo zinamwabudu Mwumba wa mbingu na dunia, Mungu wa kweli wa wanadamu wote. Ukristo ndio wenye asilimia kubwa, kwani kuna Ukatoliki, Anglikana, Sabato, Pentekoste (PAG, TAG, EAGT, PEFA, FPTC), Moravian n.k. Kata ina kanisa kubwa la Katoliki la Mt. Maria Mlango wa Mbingu tangu mwaka 1946. Uislamu una Wasuni, Washia na Wahabia.
Munanila
Munanila ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 33,782 waishio humo.
Muzenze
Muzenze ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 12,668 waishio humo.
Nyamnyusi
Nyamnyusi ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzaniayenye msimbo wa posta 47311. Wakati wa ensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 16,516 waishio humo.
Nyamugali
Nyamugali ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,705 waishio humo.
Rungwe Mpya
Rungwe Mpya ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47305. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15,206 waishio humo.
Katangara Mrere
Katangara Mrere ni kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,642 walioishi humo.
Kelamfua Mokala
Kelamfua Mokala ni kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,302 walioishi humo.
Wilaya ya Hai
Wilaya ya Hai ni wilaya moja ya Mkoa wa Kilimanjaro. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Hai ilihesabiwa kuwa 210,533.
Katika wilaya hiyo wakazi wengi ni Wachaga ambao huzungumza lahaja tofauti, kama Wamachame na Wamasama.
WIlaya hii ilitengwa mwaka 1975 kutoka Wilaya ya Moshi ya awali. Imepakana na Wilaya za Moshi Vijijini (mashariki), Arusha Vijiini na Siha (magharibi). Simanjiro (kusini), Rombo na Mbuga wa Kilimanjaro upande wa kaskazini.
Eneo lake ni kilomita za mraba 1,011. Kiutawala imegawiwa kwa tarafa 3 (Lyamungo, Machame na Masama), kata 14 na vijiji 60. Idadi ya vitongoji ni 248.
Kuna kanda 4 zenye tabianchi tofauti maana wilaya iko kenye mtelemko wa Mlima Kilimanjaro
Keni Aleni
Keni Aleni ni jina la kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 9,401 waishio humo.
Keni Mengeni
Keni Mengeni ni kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,719 walioishi humo.
Kirongo Samanga
Kirongo Samanga ni kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,895 walioishi humo.
Kirwa Keni
Kirwa Keni ni kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,362 walioishi humo.
Kisale Masangara
Kisale Masangara ni jina la kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 9,916 waishio humo.
Kitirima Kingachi
Kitirima Kingachi ni kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,420 walioishi humo.
Shughuli za kilimo ni pamoja na kilimo cha kahawa kama zao kuu la biashara, ndizi zao la pili la biashara, mahindi, maharagwe, na mboga mboga kama mchicha, kabeji na mboga nyinginezo, pia ufugaji wa ng'ombe, mbuzi, kondoo, sungura, kuku na nguruwe.
Mahida Holili
Mahida Holili ni jina la kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 13,425 waishio humo.
Makiidi
Makiidi ni kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,720 walioishi humo.
Mamsera
Mamsera ni kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,935 walioishi humo.
Motamburu Kitendeni
Motamburu Kitendeni ni kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,603 walioishi humo.
Mrao Keryo
Mrao Keryo ni kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,199 walioishi humo.
Nanjara Reha
Nanjara Reha ni kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 26,715 walioishi humo.
Olele
Olele ni kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,723 walioishi humo.
Tarakea Motamburu
Tarakea Motamburu ni kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 20,746 walioishi humo.
Ubetu Kahe
Ubetu Kahe ni kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 19,295 walioishi humo.
Ushiri Ikuini
Ushiri Ikuini ni kata ya Wilaya ya Rombo katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,879 walioishi humo.
Hai Mjini
Hai Mjini ni makao makuu ya Wilaya ya Hai katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 34,980 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25312.
Mji wa Hai ulikua kutoka kwa kijiji cha Bomang'ombe kilichopo kwenye barabara kuu kutoka Arusha kwenda Moshi Mjini.
Hapo iko Chuo cha Ufundi wa KKKT Dayosisi ya Kaskazini kinachotoa mafunzo ya useremala, ufundi metali, ushonaji na upishi. Ni mahali pekee Tanzania ambako vinanda filimbi vinatengenezwa.
Machame Kaskazini
Machame Kaskazini ni kata ya Wilaya ya Hai katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 23,334 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25307.
Machame Kusini
Machame Kusini ni kata ya Wilaya ya Hai katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,572 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25304.
Machame Magharibi
Machame Magharibi ni kata ya Wilaya ya Hai katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,503 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25308.
Kati ya vijiji vya Machame Magharibi kuna kijiji cha Nronga ambako mwandishi Elieshi Lema alizaliwa mwaka 1949.
Machame Uroki
Machame Uroki ni kata ya Wilaya ya Hai katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,762 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25305.
Masama Kusini
Masama Kusini ni kata ya Wilaya ya Hai katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,600 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25309.
Masama Magharibi
Masama Magharibi ni kata ya Wilaya ya Hai katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,851 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25306.
Masama Mashariki
Masama Mashariki ni kata ya Wilaya ya Hai katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 25,723 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25313.
Masama Rundugai
Masama Rundugai ni kata ya Wilaya ya Hai katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 1,433 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25310.
Siha Kaskazini
Siha Kaskazini ni jina la kata ya Wilaya ya Hai katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 12,137 waishio humo.
Siha Kati
Siha Kati ni jina la kata ya Wilaya ya Hai katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 42,429 waishio humo.
Siha Magharibi
Siha Magharibi ni jina la kata ya Wilaya ya Hai katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 19,807 waishio humo.
Siha Mashariki
Siha Mashariki ni jina la kata ya Wilaya ya Hai katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 15,165 waishio humo.
Machame Mashariki
Machame Mashariki ni kata ya Wilaya ya Hai katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,840 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25301 .
Arusha Chini
Arusha Chini ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,960 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25210.
Kahe Mashariki
Kahe Mashariki ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,384 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25231.
Kahe
Kahe ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 19,142 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25230.
Kahe ni eneo lilikutanisha jamii za kutoka Old Moshi, Arusha Chini na Milima ya Upare. Makabila yanayopatikana Kahe ni kama Wakahe, Wamasai, Wapare na Waarusha na Wameru. Aliyekuwa kiongozi wa kimila alijulikana kama Mangi Maya na badae Mangi Mangoto ambae alitawala eneo zima la Kahe. Kwa upande wa Magharibi Kahe inapakana na kiwanda maarufu cha sukari cha TPC. Hivyo baadhi ya wakazi wake wananufaika na uwekezaji huu kwa kuajiriwa kiwandani hapo.
Kahe ni maarufu mkoani Kilimanjaro kwa kilimo cha mpunga na mbogamboga kwani eneo lake lina wingi wa maji unaoruhusu kilimo kipindi chote cha mwaka. Kahe ambayo ilikuwa maarufu kwa biashara kutokana na kukutanisha reli ile inayotoka nchi jirani ya Kenya na ile inayotoka Dar es Salaam kupitia Tanga uchumi wake uliathiriwa na kufa kwa reli hiyo.
Kibosho Kati
Kibosho Kati ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,258 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25214
Kibosho Magharibi
Kibosho Magharibi ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 20,291 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25215
Kibosho Mashariki
Kibosho Mashariki ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,148 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25216
Kilema Kaskazini
Kilema Kaskazini ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,669 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25224
Kilema Kati
Kilema Kati ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,993 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25225
Kilema Kusini
Kilema Kusini ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 22,711 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25226.
Askofu Mkuu wa Mwanza (tangu mwaka 2011) Juda Thadaeus Ruwa'ichi alizaliwa hapa mwaka 1954 katika kijiji cha Mulo.
Kilema pia ni sehemu inayotukuzika kihistoria kwani mche wa kwanza wa kahawa Tanzania ulioteshwa Kilema. Wenyeji wanaamini kuwa chimbuko la jina la mlima Kilimanjaro pia lilianzia Kilema. Watu walikuwa wakiuita mlima huo Kilema Kyaryo "yaani kilima cha kupanda" lakini wageni wakashindwa kutamka na kusema Kilimanjaro.
Kimochi (Moshi Vijijini)
Kimochi ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,562 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25202.
Kuna vijiji 6 ambavyo ni: Sango, Shia, Mdawi, Mowo, Lyakombila na Kisaseni.
Diwani wa kata hii kwa kipindi cha mwaka 2015 hadi sasa anaitwa "Mama Massam".
Kindi
Kindi ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 21,391 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25212
Kirua Vunjo Kusini
Kirua Vunjo Kusini ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 19,378 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25227
Kirua Vunjo Magharibi
Kirua Vunjo Magharibi ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,840 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25229