hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Orodha ya majimbo ya Marekani
Majimbo ya Marekani ni jumla la madola 50 ya Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani yanayojitawala katika mambo mengi ya ndani.
Majimbo haya 50 yako pamoja na maeneo mengine yasiyo na cheo cha jimbo kamili lakini yapo moja kwa moja chini ya shirikisho kwenye ngazi ya kitaifa. Maneo haya ni pamoja na
Benki ya Dunia
Benki ya Dunia ni taasisi ya kimataifa yenye shabaha ya kusaidia maendeleo ya nchi za dunia. Si benki ya kawaida. Inashirikiana na Umoja wa Mataifa na hasa Shirika la Fedha la Kimataifa lakini si chini ya UM moja kwa moja. Ni mali ya nchi wanachama 185 zinazopigia kura katika mikutano yake kulingana na thamani ya hisa zao katika rasilmali ya benki.
Benki ya Dunia ina matawi mawili ambayo ni
Taasisi za ziada ambamo kila nchi mwanachama inapaswa kuingia pia ni
Makao makuu yapo Washington DC nchini Marekani. Kikatiba mwenyekiti wa benki ni mtu wa Marekani.
Maazimio hufuata kura za wanachama zinazolingana na idadi ya hisa za nchi hizo katika rasilmali ya benki (kwa mabano: IFC). Nchi zenye kura nyingi ni: "(Hali ya mwaka 2004)"
Benki (IBRD) inalenga kutoa mikopo kwa nchi zilizoendelea kiasi na pia nchi maskini zenye uwezo wa kulipia mikopo. Shirikisho la Maendeleo (IDA) inaangalia mahitaji ya nchi maskini kabisa.
Kwa jumla taasisi za Benki ya Dunia hutoa mikopo kwa riba ndogo au hata zisizo na riba halafu pia misaada zisizorudishwa kwa nchi maskini kwa kusudi la kujenga elimu, afya, barabara na mawasiliano.
Benki ilianzishwa mwaka 1945 baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Shabaha ilikuwa kusaidia nchi za Ulaya zilizoharibiwa katika vita. Mkopo wa kwanza wa milioni USD 250 ulitolewa kwa Ufaransa.
Benki Kuu ya Tanzania
Benki Kuu ya Tanzania ni benki ya kitaifa inayosimamia masuala ya kibenki na kifedha nchini Tanzania. Makao yake makuu yako Dar es Salaam.
Kati ya majukumu yake ni utoaji wa fedha za Tanzania, Shilingi ya Tanzania.
Benki Kuu ya Tanzania iliundwa na Sheria ya Benki ya Tanzania 1965.
Mwaka 1995, baada ya kuonekana kuwa benki hii ina majukumu mengi kuzidi uwezo wake, Sheria ya Benki ya Tanzania 1995 ilipitishwa na kuipa benki hii jukumu moja ambalo ni kusimamia sera ya fedha nchini.
Benki hii huongozwa na Bodi ya Wakurugenzi yenye wajumbe kumi.
DFCU Group
DFCU ni kifupi kwa Development Finance Company of Uganda. Kampuni hiyo ni benki. Makao makuu yapo Kampala nchini Uganda.
Hawaii
Hawaii (kwa Kihawaii: Mokuʻāina o Hawaiʻi) ni funguvisiwa la bahari ya Pasifiki ambalo ni jimbo la Marekani, pia ni jina la kisiwa chake kikubwa.
Hawaii ilikuwa ufalme wa Wapolinesia, ikawa koloni la Marekani]] katika karne ya 19 na imekuwa jimbo la Marekani tangu tarehe 21 Agosti 1959.
Mji mkuu ni Honolulu kwenye kisiwa cha Oahu.
Funguvisiwa la Hawaii lina jumla ya visiwa 137 vyenye eneo la kilomita za mraba 16,649 za nchi kavu. Visiwa vilivyo vingi ni vidogo, havikaliwi na watu.
Visiwa vikubwa, kuanzia magharibi kwenda mashariki, ni:
Visiwa vyote vina asili ya kivolkeno. Mlima Mauna Kea ni volkeno ndefu kabisa duniani yenye kimo cha mita 4201 juu ya UB lakini inaanza chini ya bahari katika kina cha mita 5,000, hivyo kimo cha jumla ni zaidi ya mita 9,000. Volkeno ya pili ni Mauna Loa yenye masi kubwa zaidi. Mauna Loa ni volkeno hai kwenye kisiwa kikuu cha Hawaii, pamoja na mlima Kilauea.
Hawaii ilikaliwa na Wapolynesia waliofika kwa mitumbwi yao mikubwa. Jamii zao zilitawaliwa na familia za makabaila zilizotazamiwa kuwa za juu kuliko watu wa kawaida. Tabaka la pili la juu lilikuwa lile la makuhani.
Kati ya miaka 1781 na 1811 Kamehameha I alifaulu kuunganisha visiwa vyote chini ya utawala wake akawa mfalme wa kwanza wa Hawaii yote.
Katika miaka ya karne ya 19 iliyofuata wageni kutoka Marekani na Ulaya walianza kujenga makazi visiwani. Uchumi wa kisasa ulianzishwa kwa mashamba ya miwa na uvuvi.
Mwaka wa 1842 Marekani ikatambua ufalme wa Hawaii kama nchi huru ya kujitegemea.
Athira ya wafanyabiashara matajiri Wazungu ikakua. Kwa njia ya ghasia wakamlazimisha mfalme Kalakaua mwaka 1887 kukubali katiba iliyowapa haki ya kupiga kura matajiri pekee. Mwaka uleule Marekani ilipewa haki ya kutawala kituo cha kijeshi cha Pearl Harbour.
Malkia Liliuokalani († 1917) alijaribu mwaka 1893 kufuta katiba na kurudisha mamlaka ya wafalme lakini alipinduliwa na wenye mashamba makubwa waliosaidiwa na wanajeshi wa Marekani, na jamhuri ya Hawaii ikatangazwa.
Wakati wa Vita ya Marekani dhidi Hispania serikali ya Marekani iliamua kutwaa Hawaii na kuitangaza kuwa mali ya Marekani. Baadaye visiwa vilitawaliwa kama koloni na baadaye kama eneo la kitaifa la Marekani.
Marekani iliingia katika Vita Kuu ya Pili ya Dunia kwa shambulio la Japani dhidi ya manowari za Marekani katika bandari ya Pearl Harbour tarehe 7 Desemba 1941.
Tarehe 21 Agosti 1959 Hawaii imekuwa jimbo kamili la Marekani.
Wakazi wake ni 1,419,561 (2014), kati yao 10% ni Wahawaii asili; wengi zaidi ni Wazungu, machotara wa aina mbalimbali, Wafilipino, Wajapani n.k.
Lugha rasmi ni Kiingereza, inayozungumwa nyumbani na 75% ya wakazi, na Kihawaii.
Upande wa dini, wengi ni Wakristo wa madhehebu mbalimbali, kuanzia Kanisa Katoliki, likifuatwa na Wamormoni. Lakini Waprotestanti kwa jumla ni wengi zaidi.
London
London ni mji mkuu wa Uingereza na mji mkubwa wa nchi hii wenye wakazi milioni 7.5. Kwenye rundiko la mji idadi ya watu ni karibu milioni 14.
London ni mahali muhimu kwa biashara na benki kimataifa. Jiji la London ndilo linalopokea watalii wengi zaidi ulimwenguni. Uwanja wa ndege wa Heathrow unapokea wasafiri wengi zaidi kushinda mahali popote duniani.
London ina watu wa kutoka tamaduni mbalimbali, dini tofautitofauti, na zaidi ya lugha 300 huzungumzwa jijini London.
Mji umepambwa na majengo mazuri kama makumbusho, makanisa na majumba yanayovuta watalii wengi kila mwaka.
King Tubby
King Tubby (28 Januari 1941 – 6 Februari 1989) alikuwa mwanamuziki wa Jamaika. Jina lake la kuzaliwa ni Osbourne Ruddock. Alikuwa anapiga muziki wa Reggae.
Kingston
Kingston ni jina la miji mbalimbali duniani.
Asili ya jina ni Kiingereza "King's Town" yaani "mji wa mfalme". Nchini Uingereza kuanzishwa kwa mji ulihitaji kibali cha mfalme wa nchi. Hivyo tamko la "mji wa mfalme" likawa sehemu ya jina la mji mara kadhaa. Waingereza kutoka miji mbalimbali iliyoitwa "Kingston" walipeleka jina hili kote duniani walipoanzisha miji katika koloni zao au kutoa majina mapya kwa miji ya koloni.
Kingston (Jamaika)
Kingston ni mji mkuu wa Jamaika.
Reggie Rockstone
Reggie Rockstone ni mwanamuziki wa Ghana. Jina lake la kuzaliwa ni Reginald Osei. Mwaka wa kuzaliwa haujulikani ila alizaliwa miaka ya 1960, lakini sikukuu yake ya kuzaliwa ni 11 Aprili. Alikuwa anapiga muziki wa hip-hop.
Fela Kuti
Fela Kuti (kifupisho cha jina lake la kuzaliwa Olufela Olusegun Oludotun Ransome-Kuti; 15 Oktoba 1938 – 2 Agosti 1997) alikuwa mwanamuziki wa Nigeria. Alikuwa anapiga muziki wa Afrobeat.
Azerbaijan
Azerbaijan "(pia: Azabajani, Azebajani)" ni nchi ya Kaukazi kati ya Ulaya na Asia.
Imepakana na bahari ya Kaspi, Urusi, Georgia, Uturuki, Armenia na Uajemi.
Azerbaijan ni pia jina la mikoa miwili katika Uajemi wa magharibi (Azerbaijan ya Mashariki na Azerbaijan ya Magharibi); nchini Uajemi takriban 16% za wakazi ni Waazeri; kwa jumla Waazeri katika Uajemi ni wengi kushinda walioko Azerbaijan yenyewe.
Eneo la Nakhichevan ni sehemu ya Azerbaijan inayopakana na Uturuki na Uajemi lakini imetenganika na sehemu kubwa ya nchi kwa sababu katikati kuna Armenia.
Eneo la Nagorno-Karabakh linalokaliwa na Waarmenia ndani ya Azerbaijan lilijitangaza nchi huru mwaka 1991 lakini haijatambuliwa na umma wa kimataifa.
Azerbaijan ni nchi mwanachama wa baraza la Ulaya tangu mwaka 2001. Hivyo kisiasa inahesabiwa kuwa sehemu ya Ulaya, lakini kijiografia mara nyingi yahesabiwa kuwa sehemu ya Asia ya Magharibi.
Mlima mkubwa ni Bazardüzü kwenye Kaukazi wenye kimo cha mita 4.466.
Ziwa kubwa ni Sarisu lenye eneo la km² 67.
Mto Kura unapita eneo la nchi na kuishia katika Bahari ya Kaspi baada ya mwendo wa km 1,515.
Azerbaijan ina visiwa viwili vya Pirallahı na Cilov kwenye Bahari ya Kaspi.
Kwenye rasi ya Abşeron kuna mafuta ya petroli.
Azerbaijan ina historia ndefu lakini siku hizi inakaliwa hasa na Waazeri (91.6%) wanaoongea Kiazeri ambacho ni karibu sana na Kituruki. Ndicho lugha rasmi. Lugha nyingine zinazotumika sana katika elimu na mawasiliano ni Kirusi na Kiingereza.
Wakazi wengi (95%) ni Waislamu, hasa wa madhehebu ya Shia (85%). Lakini nchi haina dini rasmi, pia kwa sababu kwa wengi suala la dini si muhimu kimaisha. Wakristo ni 3.1%, wakiwemo hasa Waorthodoksi (Warusi na Wageorgia) na Waorthodoksi wa Mashariki (Kanisa la Kitume la Armenia).
Miles Davis
Miles Davis (25 Mei 1926 – 28 Septemba 1991) alikuwa mwanamuziki wa Marekani. Jina lake la kuzaliwa ni Miles Dewey Davis III. Alikuwa anapiga muziki ya jazz.
Charles Mingus
Charles Mingus (22 Aprili 1922 – 5 Januari 1979), alikuwa mwanamuziki wa Marekani. Alikuwa anapiga muziki wa jazz.
Duke Ellington
Duke Ellington (29 Aprili 1899 – 24 Mei 1974) alikuwa mwanamuziki wa Marekani. Jina lake la kuzaliwa ni Edward Kennedy Ellington. Alikuwa anapiga muziki wa Jazz. Mwaka wa 1999 alituzwa tuzo maalumu ya Tuzo ya Pulitzer ya Muziki kwa kazi ya maisha yake, yaani baada ya kifo chake.
Count Basie
Count Basie (21 Agosti 1904 – 26 Aprili 1984) alikuwa mwanamuziki wa Marekani. Jina lake la kuzaliwa ni William Basie. Alikuwa anapiga muziki wa Jazz.
Bob Dylan
Bob Dylan ni mwanamuziki, mwimbaji na mwandishi wa Marekani. Alikuwa anapiga muziki wa Folk na Rock. Mwaka wa 2008 alituzwa tuzo maalumu ya Tuzo ya Pulitzer ya Muziki kwa kazi ya maisha yake. Mwaka 2016 alipokea Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Bob Dylan alizaliwa katika familia ya Kiyahudi kwa jina la Robert Allen Zimmerman kwenye hospitali ya St Mary's Hospital mjini Duluth, Minnesota siku ya 24 Mei 1941 . Mababu walifika Marekani kutoka Milki ya Urusi wakati wa mwanzo wa karne ya, baada ya kukimbia pogromu dhidi ya Wayahudi katika nchi hiyo. Wazazi wake Abram Zimmerman na Beatrice "Beatty" Stone waliishi Duluth wakahamia baadaye mjini Hibbing. Hapo Robert alipata elimu yake akianza kupiga muziki alipokuwa mwanafunzi wa shule bado.
Mwaka 1959 alihamia Minneapolis akajiandikisha kwenye somo la sanaa na muziki ingawa hajasoma hali halisi. Badala yake alianza kucheza muziki katika klabu ya "Ten O'Clock Scholar" katika mtaa wa Dinkytown. Wakati ule alianza kutumia jina la Bob (kifupi cha Robert) Dylan kwa sababu alivutwa sana na ayat za mshairi Dylan Thomas. Hapa alishawishwa pia na muziki ya Folk ya Pete Seeger, The Kingston Trio na Woody Guthrie
Ilhali kama kijana alikuwa alianza muziki ya Rock aliamua kuhamia kwenda Folk kwa sababu hakuridhika na nafasi ya matini kwenye Rock. Mapokeo ya Folk ikampa nafasi ya kusimulia hadithi na shairi kwa muziki. Alisema "Rock'n'roll kwangu haikutosha. Ina mipigo ya kuvutia lakini uimbaji wake si kamili hauwezi kutaja maisha kwa njia halisi. Nikatambua nikiingia katika muziki ya Folk, napata kitu halisi zaidi. Nyimbo zake zinajaa zaidi tamaa, huzuni, furaha, imani, hisia..."
John Lydon
John Lydon (maarufu zaidi kama Johnny Rotten) ni mwanamuziki wa Uingereza. Jina lake la kuzaliwa ni John Joseph Lydon. Alizaliwa London, 31 Januari 1956. Alikuwa anapiga muziki wa Punk na Post punk.
Brian Eno
Brian Eno (amezaliwa 15 Mei 1948) ni mwanamuziki wa Uingereza. Jina lake la kuzaliwa ni Brian Peter George St. John le Baptiste de la Salle Eno. Alizaliwa huko Woodbridge, Uingereza. Anapiga muziki wa Rock and Ambient.
Jean Grae
Jean Grae (amezaliwa 27 Novemba 1976 mjini Cape Town, Afrika Kusini) ni mwanamuziki wa Marekani. Jina lake la kuzaliwa ni Tsidi Ibrahim. Hasa anapiga muziki wa Hip hop na Rap.
Thomas Mapfumo
Thomas Tafirenyika Mapfumo ni mwanamuziki wa Zimbabwe. Alizaliwa 1945 huko Marondera, Zimbabwe. Anajulikana pia kama "Simba wa Zimbabwe" kutokana na mchango wake kisiasa nchini Zimbabwe. Nyimbo zake zilipinga ubaguzi wa rangi kabla ya uhuru na siasa za serikali ya Robert Mugabe baadaye. Alipaswa kuondoka Zimbabwe akiishi Marekani sasa.
Anapiga muziki aina ya chimurenga.
Chuck D
Chuck D ni mwanamuziki wa Marekani. Jina lake la kuzaliwa ni Carlton Douglas Ridenhour. Amezaliwa 1 Agosti 1960 karibu na mji wa New York. Anapiga hasa muziki wa Rap and Hip hop.
King Sunny Adé
King Sunny Adé (amezaliwa 22 Septemba 1946) ni mwanamuziki wa Nigeria. Jina lake la kuzaliwa ni Sunday Adeniyi. Alizaliwa huko Ondo. Alikuwa anapiga muziki wa Juju.
Billie Holiday
Billie Holiday (7 Aprili 1915 – 17 Julai 1959) alikuwa mwanamuziki wa Marekani. Jina lake la kuzaliwa ni Eleanora Fagan. Alikuwa anapiga muziki wa jazz.
Soko la Hisa la Malawi
Soko la hisa la Malawi ni soko la hisa ya Malawi. Makao makuu yapo Blantyre. Makumpani za kigeni
Międzyrzec Podlaski
Międzyrzec Podlaski ni kijiji katika Poland ya Kusini-Mashariki kwenye mto wa Krzna. Iko katikati ya miji ya Biała Podlaska na Lublin katika wilaya ya Lublin. Ina wakazi 17.300 (2005).
Georgia
Georgia (kwa Kigeorgia: საქართველო ""Sakartvelo"") ni nchi ya Kaukazi kati ya Ulaya na Asia kwenye mwambao wa Bahari Nyeusi.
Imepakana na Urusi, Uturuki, Armenia na Azerbaijan.
Mji mkuu ni Tbilisi.
Georgia ni hasa nchi ya milima ya Kaukazi inayofikia kimo cha mita 5,068. Kati ya safu mbili za milima kuna tambarare ya Kolkhis.
Upande wa magharibi unaathiriwa na Bahari Nyeusi: una hali ya hewa poa na mvua nyingi inayofaa kwa kilimo hasa cha mizabibu.
Maeneo ya Abkhazia na Ossetia ya Kusini yamedai uhuru na kwa sasa hayapo chini ya serikali kuu.
Georgia ilikuwa sehemu ya Umoja wa Kisovyeti lakini imekuwa nchi huru tangu 1991.
Georgia ina wakazi milioni 3.7. Zaidi ya milioni 1 hukaa mjini Tbilisi.
Wakazi walio wengi (71%) husema Kigeorgia lakini kuna vikundi vya wasemaji wa Kirusi (9%), Kiarmenia (7%), Kiazeri (6%) na lugha nyingine.
Wageorgia wengi ni Wakristo wanaofuata Kanisa la Kiorthodoksi la Georgia (83.9%). Kuna pia wafuasi wa Kanisa la Kitume la Armenia (3.9%) na Wakatoliki (0.8%). Waislamu ni 9.9%, wakati Wayahudi wanazidi kuhama.
Mgeorgia anayejulikana zaidi duniani alikuwa Josef Stalin, mtawala wa Urusi wakati wa Ukomunisti.
Kaukazi
Kaukazi (Kirusi Кавказ "Kawkas"; Kigeorgia კავკასიონი "Kawkasioni") ni eneo la milima kunjamano ambayo ipo baina ya Bahari Nyeusi na Bahari ya Kaspi linalohesabiwa kuwa mpaka kati ya Asia na Ulaya almaarufu Ulasia.
Kaukazi iko katika eneo la nchi Armenia, Azerbaijan, Georgia na Urusi. Mlima unaojulikana hasa ni mlima Ararat unaosemekana ni mahali pa safina ya Nuhu. Kelele yenye kimo kikubwa ni mlima Elbrus upande wa Urusi mwenye mita 5,642 juu ya UB.
Wilaya za Cote d'Ivoire
Wilaya za Cote d'Ivoire ni vitengo vya kiutawala chini ya ngazi ya mkoa.
Nchi ya Cote d'Ivoire imegawiwa kwa mikoa 19 (regions) na kila mkoa huwa ndani yake wilaya kadhaa zinazoitwa departement. Ndani ya wilaya kuna kanda (sous-préfecture) na pia miji inayojitawala.
Afisa mtendaji mkuu wa wilaya ana cheo cha "préfet" ambaye nii mwakilishi wa serikali kuu. Kwenye ngazi za chini yuko afisa mtendaji mwenye cheo cha "sous-préfet" au katika miji meya na halmashauri yake wanaochaguliwa na wananchi.
Rea Vipingo
Rea Vipingo ni kampuni ya katani. Makao makuu yapo Nairobi. Inaendesha mashamba ya katani katika Kenya na Tanzania.
Jimmy Cliff
Jimmy Cliff ni mwanamuziki wa Jamaika. Amezaliwa 1 Aprili 1948 huko St Catherine, Jamaika. Jina lake la kuzaliwa ni James Chambers. Hasa anapiga muziki wa Reggae. Tangu mwaka wa 1968 alitoa vibao vingi. Mwaka wa 2004 alitoa kibao cha "Black Magic".
David Byrne
David Byrne ni mwanamuziki wa Marekani. Alizaliwa 14 Mei 1952 huko Uskoti. Anajulikana hasa kama mwanzishaji wa "Talking Heads" akipiga muziki wa Rock.
Ebenezer Obey
Ebenezer Obey alikuwa mwanamuziki wa Nigeria. Jina lake la kuzaliwa ni Ebenezer Remilekun Aremu Olasupo Fabiyi. Alizaliwa 1942 huko Ogun State. Alikuwa anapiga muziki wa Juju na Highlife.
Kenya Commercial Bank
Kenya Commercial Bank (KCB) ni kati ya benki kubwa za Kenya. Makao makuu yapo Nairobi.
KCB ina matawi kote nchini. Serikali inashika 26% za hisa. Katika miaka iliyopita KCB ilipoteza pesa nyingi kwa kutoa mikopo kwa watu waliokosa nia au uwezo wa kurudisha pesa.
Nat King Cole
Nat King Cole (17 Machi 1919 – 15 Februari 1965) alikuwa mwanamuziki wa Marekani. Jina lake la kuzaliwa ni Nathaniel Adams Coles. Alikuwa anapiga muziki ya Jazz.
Oscar Peterson
Oscar Emmanuel Peterson (15 Agosti 1925 – 23 Desemba 2007) alikuwa mwanamuziki kutoka nchi ya Kanada. Alizaliwa huko Montreal, Quebec. Hasa alikuwa anapiga muziki wa Jazz.
Pharaoh Sanders
Pharaoh Sanders alikuwa mwanamuziki wa Marekani. Jina lake la kuzaliwa ni Farrell Sanders. Alizaliwa 13 Oktoba 1940 huko Little Rock, Arkansas. Alikuwa anapiga muziki wa Jazz.
Katsina (jimbo)
Katsina ni jimbo la kujitawala katika kaskazini ya Nigeria. Mji mkuu ni Katsina mjini.
Katsina ni kati ya majimbo ya Nigeria ya Kaskazini yaliyotangaza shari'a ya Kiislamu kuwa sheria ndani ya jimbo.
Chuo Kikuu cha Tumaini
Chuo Kikuu cha Tumaini ni taasisi ya mafunzo ya juu nchini Tanzania iliyopo chini ya Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania (KKKT).
Chuo kikuu Tumaini kina matawi manne:
Tawi la kwanza lilikuwa Chuo cha Theolojia Makumira huko Usa River, (Arusha) kilichoanzishwa mwaka 1947 kama mahali pa mafunzo kwa ajili ya wachungaji wa kanisa.
Tawi la pili liko Moshi mjini lajulikana hasa kama Kilimanjaro Christian Medical College (KCMC). Kilianzishwa mwaka 1971 kama hospitali ya Kikristo ya rufaa na ya kufundisha waganga.
Tawi la tatu lipo Iringa. Chuo kilianzishwa 1993 kwa jina la Chuo cha Kilutheri cha Iringa. Tangu 1995 masomo mbalimbali yaliongezwa: tangu 1995 biashara, tangu 1997 uandishi habari, tangu 1998 sheria, tangu 2001 ualimu. Vyeti vya kwanza vya bachelor vikatolewa 1998.
Tawi la nne lipo Dar es Salaam ambalo lilifunguliwa hivi karibuni.
Mwaka 1996 vyuo vitatu vilivyokuwepo viliunganisha kuwa chuo kikuu cha kitaifa cha kilutheri. Azimio hili lilifuata sheria ya Tanzania na. 10 ya 1995 iliyoruhusu taasisi zisizo za kiserikali.
Makao makuu yapo KCMC Moshi.
Askofu Mkuu wa KKKT huwa ni Chansella wa Chuo Kikuu. Chansella wa chuo hiki hivi sasa ni Dr. Samson Mushemba. Makamu wa chansella ni pofesa John F. Shao.
Tbilisi
Tbilisi (pia: Tiflis; Kigeorgia თბილისი ) ni mji mkuu wa Georgia. Iko kando la mto Kura (Mtkvari) kwa 41°43′N 44°47′E kwenye kimo cha 380 hadi 727 m juu ya UB.
Jiji lina wakazi milioni 1.345.
Georgia (maana)
Georgia laweza kutaja mambo mbalimbali. Asili la jina lilikuwa hasa mtakatifu Mkristo Georgi.
Ni hasa jina kwa ajili nchi au miji:
Kutokana na hizi neno latumiwa pia katika muziki au kama jina la merikebu, meli au manowari mbalimbali.
Georgia (jimbo)
Georgia ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Iko katika kusini mashariki ya Marekani bara. Imepakana na Florida, Alabama, Tennessee, North Carolina na South Carolina. Upande wa kusini magharibi kuna pwani la Atlantiki.
Georgia ilikuwa kati ya koloni asilia 13 za Kiingereza katika Amerika ya Kaskazini zilizoasi dhidi ya Uingereza 1776 ikawa jimbo la Marekani 1788.
Jina la koloni asilia lilitolewa kwa heshima ya mfalme George II. wa Uingereza aliyekuwa pia mtemi wa Hannover.
Mji mkuu na mji mkubwa wa jimbo la Georgia ni Atlanta. Eneo la jimbo ni 154,077 km² na idadi ya wakazi inazidi milioni nane.
Takriban theluthi ya wakazi wana asili ya Kiafrika ni watoto wa watumwa wa kale.
Mikoa ya Japani
Mikoa ya Japani ni ngazi ya kiutawala chini ya ngazi ya taifa. Japani imegawiwa katika mikoa 47.
Mikoa mitatu ni miji ya Tokyo, Osaka na Kyoto.
Kisiwa cha Hokkaida ni mkoa mmoja tu.
Visiwa vingine vimegawiwa kwa mikoa 43 vingine.
Mikoa vimegawiwa ndani yao katika wilaya. Miji mikubwa zaidi iko chini ya mmkoa moja kwa moja. Wananchi huchagua bunge la mkoa linalosimamia shughuli zinazoamuliwa kwenye ngazi yake na kumchagua Mkuu wa Mkoa.
Anhui
Anhui (安徽) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Hefei (合肥).
Basutoland
Basutoland ilikuwa jina la kikoloni la nchi ya Lesotho katika Afrika ya Kusini.
Eneo lililokaliwa kiasili na Wasan likaingiliwa na Wabantu tangu karne ya 16. Kuanzia miaka ya 1820 chifu Moshweshwe alikusanya watu mbalimbali waliowahi kukimbilia huko mbele ya mashambulio ya Wazulu akaunganisha nchi mara ya kwanza.
Baada ya vita mbalimbali dhidi ya Makaburu Moshweshwe aliomba msaada wa Uingereza na mwaka 1868 eneo lake likawa eneo lindwa chini ya Waingereza. Baada ya kifo cha Moshweshwe I eneo lake likaunganishwa na koloni ya rasi (Cape Colony) bila kibali cha wenyeji waliopinga utawala wa serikali ya kikoloni kwa vita ya msituni. Serikali ya Cape Town ilichoka ikarudisha eneo la Basutoland kwa serikali ya London likawa tena eneo lindwa.
Serikali ilikuwa mkononi mwa afisa mkazi Mwingereza pamoja na machifu wenyeji. Wakati wa vita ya Waingereza dhidi ya Makaburu Basutoland ilikaa nje ya mapigano. Wakati wa kuundwa kwa Umoja wa Afrika Kusini majaribio ya kuunganisha nayo Basutoland humo yalishindikana kwa sababu ya upinzani wa wenyeji. Hivyo Basutoland ilibaki kama eneo la pekee ndani ya Afrika Kusini.
Tangu 1959 nchi ikapewa katiba na 4 Oktoba 1966 Basutoland ikawa nchi huru iliyobadilisha jina kuwa Lesotho.
Fujian
Fujian (福建) ni jimbo nchini China. Mji mkuu wake ni Fuzhou (福州).
Gansu
Gansu (甘肃) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Lanzhou (兰州).
Guangdong
Guangdong (广东) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Guangzhou (广州).
Guangxi
Guangxi (广西) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Nanning (南宁).
Guizhou
Guizhou (贵州) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Guiyang (贵阳).
Moshweshwe I
Moshweshwe I alikuwa chifu na mfalme (Kisotho: motlotlehi) wa Basotho katika karne ya 19 tangu 1820 hadi kifo chake mwaka 1870.
Moshweshwe aliunganisha vikundi mbalimbali katika eneo la Lesotho (zamani: Basutoland) akaanzisha taifa la Basotho.
Watu wengi wlikuwa walikimbia Mfecane (vita za Wazulu) wakapata mkimbilio katika milima ya Lesotho ya leo. Tangu 1820 Moshweshwe alifaulu kuwaunganisha na kukubaliwa kama mfalme wao. Alisifiwa kwa hekima yake ya kupatanisha maadui zake baada ya kuwashinda na kuwaunganisha na ufalme wake.
Moshweshwe I. alikuwa na boma lake kwenye Thaba Bosiu (mlima wa usiku) karibu na mahali pa mji Maseru wa leo.
Mfalme alielewa mabadiliko kutokana na silaha za kisasa zilizitumiwa na Makaburu na Waingereza. Aliamua kujipatia ushauri wa Wazungu ambao hawakuwa na mipango ya kisiasa Afrika Kusini akakaribisha Wamisionari Wafaransa Waprotestanti kwake.
Kwa msaada wa washauri wake Wafaransa mfalme alifaulu kutetea uhuru wa eneo lake. Vita mbalimbali zilifuata dhidi ya Waingereza na Makaburu. 1867 Moshweshwe alielewa ya kwamba nchi yake itaharibika na Makaburu waliokuwa waliunda Dola Huru la Mto Orange na kumshambulia vikali. Akaomba ulinzi wa malkia Viktoria I wa Uingereza na nchi yake ikawekwa chini ya ulinzi wa serikali ya Kiingereza iliyozuia mashambulio ya Makaburu.
Moshweshwe aliaga dunia 1870. Hata kama Waingereza walijaribu kuondoa hali ya pekee ya Basutoland na kuiunganisha na koloni ya katika Afrika Kusini upinzani wa wenyeji na kumbukumbu ya ahadi ya malkia vilisaidia kutunza hali ya pekee ya Basutoland iliyokuwa mwishowe nchi huru tangu 1966.
Moshweshwe anakumbukwa na kuheshimiwa kama baba wa taifa.
Hainan
Hainan (海南) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Haikou (海口).
Hebei
Hebei (河北) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Shijiazhuang (石家庄).
Henan
Henan (河南) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Zhengzhou (郑州).
Heilongjiang
Heilongjiang (黑龙江) ni jimbo ya China katika eneo la Manchuria. Mji mkuu ni Harbin (哈尔滨).
Jina la jimbo limetokana na mto Heilongjiang inajulikana zaidi kimataifa kama Amur.
Jimbo lapakana na Urusi. Sehemu za kaskazini na za kusini kabisa za China ziko Heilongjiang.
Hubei
Hubei (湖北) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Wuhan (武汉).
Hunan
Hunan (湖南) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Changsha (长沙).
Jiangxi
Jiangxi (江西) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Nanchang (南昌).
Jiangsu
Jiangsu (江苏) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Nanjing (南京).
Jilin
Jilin (吉林) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Changchun (长春).
Liaoning
Liaoning (辽宁) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Shenyang (沈阳).
Qinghai
Qinghai (青海) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Xining (西宁).
Shaanxi
Shaanxi (陕西) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Xi'an (西安).
Shanxi
Shanxi (山西) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Taiyuan (太原).
Shandong
Shandong (山东) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Jinan (济南).
Sichuan
Sichuan (四川) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Chengdu (成都).
Yunnan
Yunnan (云南) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Kunming (昆明).
Zhejiang
Zhejiang (浙江) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Hangzhou (杭州).
Mkoa wa Aichi
Aichi (愛知県) ni mkoa wa Japani. Mji mkuu ni Nagoya (名古屋市).
Mlango wa Bering
Mlango wa Bering (kwa Kirusi: Берингов пролив; kwa Kiingereza: Bering Strait) ni mlango wa bahari na mahali pa kukaribiana kati ya Alaska upande wa Amerika ya Kaskazini na Siberia upande wa Asia.
Mlango wa Bering una upana wa takriban kilomita 92 na kina cha mita 30 hadi 50 pekee. Unaunganisha bahari ya Aktiki na Pasifiki.
Jina limetokana na Vitus Bering aliyekuwa Mdenmark katika utumishi wa Urusi aliyevuka mlango huu mwaka 1728.
Kando ya mlango wa Bering pande zote mbili maeneo yana watu wachache kwa sababu ya mazingira ya baridi.
Kufuatana na nadharia za wataalamu wa historia hapa palikuwa mahali pa kuvuka kwa watu wa kwanza kutoka Asia kwenda Amerika. Inafikiriwa ya kwamba wakati wa Enzi ya Barafu miaka 10,000 iliyopita kiasi kikubwa cha maji duniani kilipatikana kwa umbo la barafu na hivyo kiasi cha maji kiowevu kilikuwa kidogo kuliko leo. Kwa sababu hiyo usawa wa bahari ulikuwa takriban mita 121 chini ya uwiano wa leo na mlango wa Bering ulikuwa mkavu ukapitika kwa miguu. Hivyo watu waliingia kwa mara ya kwanza barani Amerika.
Umoja wa Kisovyeti
Umoja wa Kisovyeti (kwa Kirusi: Советский Союз, tamka: "sovjetskii soyuz", kifupi cha: Umoja wa Jamhuri za Kisovyeti za Kijamii) ilikuwa nchi kubwa duniani kati ya 1922 hadi 1991. Mara nyingi illitwa pia "Urusi" lakini ilijumlisha Urusi pamoja na maeneo mengine yaliyotwaliwa na Urusi katika mwendo wa historia kabla ya kutokea kwa Umoja wa Kisovyeti yaliyoendelea kuwa nchi huru baadaye.
Ilianzishwa katika Mapinduzi ya Urusi ya 1917 ikachukua nafasi ya Milki ya Urusi ya awali. Umoja wa Kisovyeti ulitawaliwa na chama cha kikomunisti. Wakomunisti waliamua kutawala Dola la Urusi la awali kwa muundo wa shirikisho wakaunda jamhuri mbalimbali kufuatana na mataifa ndani ya eneo hili kubwa.
Kikatiba jamhuri hizi zote zilikuwa nchi huria lakini hali halisi zilitawaliwa zote kutoka makao makuu ya chama cha kikomunisti huko Moscow. Katiba ilipata umuhimu tangu 1989 wakati wa mwisho wa utawala wa Wakomunisti ambako jamhuri zote zilitafuta uhuru wao zikaachana na Umoja.
Mwaka 1991 jamhuri wanachama za mwisho Urusi, Belarus na Ukraine ziliamua kumaliza Umoja wa Kisovyeti.
Moldova
Moldova ni nchi ya Ulaya ya Mashariki.
Inapakana na Ukraina na Romania.
Eneo lake ni la km 33,843, ingawa Transnistria imejitenga kwa msaada wa Urusi.
Mji mkuu ni Chișinău.
Kwa kiasi kikubwa historia ya Moldova inahusiana na ile ya Romania kwa kuwa ni taifa moja kwa utamaduni, lugha na dini.
Baada ya vita vikuu vya kwanza Moldova ilikuwa sehemu ya Umoja wa Kisovyeti kwa jina la Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kimoldova hadi ilipopata uhuru wake tarehe 27 Agosti 1991.
Wakazi ni milioni 3.5 hivi.
Lugha rasmi ni Kiromania, ambacho kimetokana hasa na Kilatini. Ni lugha ya kwanza ya 76% ya wakazi wote, ikifuatwa na Kirusi (16%).
Upande wa dini, 93.34% ni Wakristo Waorthodoksi.
Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kimoldova
Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kimoldova ilikuwa kati ya jamhuri wanachama 15 za Umoja wa Kisovyeti hadi 1991. Jina lake liliandikwa kwa Kikirili "Република Советикэ Сочиалистэ Молдовеняскэ (republika sovyetike sotsialiste moldovenyaske) au kwa maandiko ya Kilatini: Republica Sovietică Socialistă Moldovenească; kwa Kirusi: Молдавская Советская Социалистическая Республика.
Iliundwa 1940 kutokana maeneo mawili:
Wakazi wa sehemu hii ni hasa Waromania lakini kuna mchanganyiko na Warusi na Waukraine pia.
Wakati wa kuachana kwa Umoja wa Kisovyeti jina likabadilishwa kuwa Jamhuri ya Moldava lililotangaza uhuru wake 27 Agosti 1991 kuwa Moldova.
Shirikisho
Shirikisho ni muundo wa serikali ambako madaraka na mamlaka hugawanywa kati ya ngazi ya kitaifa na ngazi ya maeneo yanayojitawala katika mambo mbalimbali.
Mifano ya shirikisho ni:
Falsafa ya kisiasa katika shirikisho ni ya kwamba mamlaka inakabidhiwa kutoka chini kwenda juu. Hivyo serikali kuu imepewa mamlaka yake kutoka majimbo yake na haina madaraka ya kuondoa haki za majimbo.
Kinyume chake ni itikadi inayoweka mamlaka yote katika ngazi ya serikali kuu inayoweza kuamua kukabidhi sehemu ya madaraka yake kwa maeneo na vitengo vya kiutawala.
Rasi ya Magharibi
Rasi ya Magharibi ni moja kati ya majimbo 9 ya Afrika Kusini. Mji Mkuu ni Cape Town (Kaapstad). Jimbo liliundwa mwaka 1994 kutokana na maeneo ya Jimbo la Rasi la awali.
Idadi ya wakazi ilikuwa 4,524,335 mwaka 2004. Zaidi ya nusu ya wakazi hutumia Kiafrikaans kama lugha ya kwanza (55,3%), takriban robo Kixhosa (23,7%) na karibu sehemu ya tano Kiingereza (19,3%). Lugha hizi tatu ni pia lugha rasmi za jimbo.
Eneo la jimbo lilikuwa chanzo cha Afrika Kusini ya kisasa. Historia imeonekana pia kati ya wakazi. Idadi kubwa ni watu wenye uzazi wa chotara hasa wa Waafrika, Wazungu na Waasia waliopelekwa hapa kama watumwa katika karne ya 18. Kati ya Waafrika Weusi kundi kubwa ni Waxhosa. Wazungu ni wa asili ya Kimakaburu na Kiingereza hasa. Rasi Maghribi ina pia jumuiya kubwa ya Waislamu iliyoanzishwa na watumwa Waasia kutoka Asia Kusini-Magharibi.
Rasi Magharibi ni sehemu ya kusini kabisa ya bara la Afrika. Ncha yake ni rasi Agulhas yenye umbali wa 3,800 km na ncha ya kusini. Eneo lake ni 129,370 km² au 10% za Afrika Kusini yote.
Rasi Magharibi imepakana na majimbo ya Rasi Kaskazini na Rasi Mashariki. Kuna pwani ndefu za Atlantiki na Bahari Hindi. Visiwa vya Prince Edward katika bahari ya Hindi ya Kusini zinatawaliwa na jimbo.
Mito mikubwa ni Breede na Berg.
Miji mikubwa pamoja na mji mkuu wa Cape Town ni Stellenbosch, Worcester, Paarl na George.
Hali ya hewa hiathiriwa na maji baridi ya Atlantiki na maji ya vuguvugu ya Bahari Hindi. Kwa jumla hali ya hewa hufanana na Mediteranea. Hakuna joto kali lakini wakati wa baridi theluji hutokea mlimani.
Uso wa nchi katika jimbo una sehemu nyingi sana. Eneo kubwa ni la milima inayofikia kimo cha 2300 m. Mabonde kati ya milima yana rutba.
Barani mbali na pwani na mvua zake kuna beseni ya Karoo ambayo ni kavu sana.
Illovo Sugar
Illovo Sugar ni kampuni ya sukari ya Afrika Kusini. Makao makuu yako karibu na Durban, Afrika Kusini. Idadi kubwa ya hisa zake (51%) iko mkonono ya Associated British Foods plc ya Uingereza.
Illovo ina makampuni yafuatayo chini yake:
Kaskazini-Magharibi (jimbo la Afrika Kusini)
Kaskazini-Magharibi ni jimbo la Afrika Kusini. Mji mkuu ni Mafikeng. Jimbo liliundwa baada ya mwisho wa siasa ya Apartheid (yyani ubaguzi wa rangi wa kisheria) kutokana na sehemu za majimbo ya awali ya Transvaal na Jimbo la Rasi pamoja na sehemu kubwa ya Bantustan ya Bophuthatswana.
Jimbo limepakana na nchi ya Botswana na majimbo yafuatayo ya Afrika Kusini:
Eneo lake ni 116,190 km².
Mwaka 2001 wakazi 3,669,349 walihesabiwa. Idadi kubwa ni Watswana na Kitswana ni lugha ya kwanza jimboni. Lugha ya pili ni Kiafrikaans.
Mji mkubwa ni Mafeking iliyounganishwa na Mmabatho (awali mji mkuu wa Bophuthatswana). Miji mingine yenye maana ni Potchefstroom, Klerksdorp, Brits, Rustenburg, Lichtenburg na Vryburg.
Migodi na uchimbaji madini huzalisha theluthi moja wa pato la jimbo. Zaidi ya 90% ya platini ya Afrika Kusini inapatikana karibu na Rustenburg na Brits. Pia robo ya dhahabu ya Afrika Kusini imepatikana jimboni.
Upande wa kilimo kuna hasa mahindi na mavuno yake ni theluthi ya mavuno ya taifa. Mazao mengine ni pamoja na alizeti, matunda, tumbako na pamba. Sehemu za magharibi na kaskazini zinafaa kwa ufugaji wa kondoo.
Rasi ya Mashariki
Rasi ya Mashariki ni kati ya majimbo 9 za Afrika Kusini. Iliundwa mwaka 1994 baada ya mwisho wa siasa ya Apartheid. Mji mkuu ni Bisho. Jimbo lilianzishwa 1994 wakati wa mwisho wa siasa ya Apartheid kwa kuungaisha sehemu ya mashariki ya Jimbo la Rasi la awali na bantustan za Ciskei na Transkei.
Jumla ya wakazi ni milioni sita na nusu. Walio wengi ni Waxhosa na Kixhosa ni lugha ya kwanza jimboni. Lugha ya pili ni Kiafrikaans hasa katika kusini.
Miji muhimu pamoja na Bisho ni Port Elizabeth, East London, Grahamstown, King William's Town, Queenstown, Uitenhage, Mthatha, Aliwal North na Cradock.
Rasi Mashariki ni jimbo maskini zaidi nchini. Sababu yake ni hasa umaskini kali katika bantustan za zamani yaani maeneo ya Ciskei na Transkei ambako watu wengi ni wakulima wadogo-wadogo wanaolima mashamba madogo mno.
Miji miwili kuna ajira ya viwandani ni Port Elizabeth na East London. Viwanda vya motokaa vya General Motors, Volkswagen na DaimlerChrysler ni uti wa mgongo wa uchumi wa eneo.
Kaskazini ya Port Elizabeth kunatokea ujenzi wa bandari mpya kwa Coega.
Maraisi wa taifa Nelson Mandela na Thabo Mbeki wote ni wenyeji wa jimbo.
Bhisho
Bhisho (nyati kwa Kixhosa; pia: Bisho) ni mji mdogo wa Afrika Kusini ambao ni mji mkuu wa jimbo la Rasi ya Mashariki. Ilikuwa mji mkuu wa bantustan ya Ciskei hadi 1994.
Bhisho ilianzishwa kama mtaa wa makazi kwa ajili ya Waafrika Weusi kando la mji wa King William's Town uliohifadhiwa kwa wazungu tu wakati wa siasa ya ubaguzi wa rangi (Apartheid). 1994 miji yote miwili iliunganishwa.
Tangu 2000 maeneo kando la East London yaliungaishwa kuwa manisipaa ya Buffalo yenye wakazi 701,873. Bhisho una wakazi wapatao 138,000 wanaoishi katika mji huu.
Rasi ya Kaskazini
Rasi Kaskazini ni moja kati ya majimbo 9 ya Afrika Kusini lenye takriban 30% ya eneo la taifa lote. Imepakana na Atlantiki, Botswana na Namibia. Jimbo liliundwa 1994 wakati wa kugawa jimbo la Rasi la awali. Mji mkuu ni Kimberley.
Miji mingine muhimu ni Upington, Carnarvon, Colesberg, De Aar, Kuruman na Springbok.
Hata kama Rasi Kaskazini ni jimbo lenye eneo kubwa katika Afrika Kusini ni vilevile jimbo lenye watu wachache. Wastani ni wakazi wawili kwa kilomita ya mraba tu.
Hali ya hewa ni kavu hivyo kilimo hailishi watu wengi. Mto Oranje unapita katika jimbo na kuwezesha wakulima wa mizabibu karibu na Upington kumwagilia mashamba yao. Sehemu kubwa ya eneo la jimbo ni Karoo.
Kimberley (Afrika Kusini)
Kimberley ni mji wa Afrika Kusini na mji mkuu wa jimbo la Rasi Kaskazini mwenye wakazi 210,000. Chanzo cha mji ni almasi zilizopatikana hapa tangu mwaka 1866. Almasi za kwanza zilipatikana mtoni tu lakini mwaka 1869 zilichimbwa katika udongo. Katika muda wa miezi michache mji mpya ulikua na kuwa na wakazi 30,000 kwa sababu watu walitafuta utajiri wakichimba ardhi ya eneo hili.
Kimberley ilikuwa chanzo cha utajiri wa Cecil Rhodes na kampuni yake ya De Beers. 
Hadi leo migodo ya almasi ni mgongo wa uti wa uchumi wa mji huu.
KwaZulu-Natal
KwaZulu-Natal ni moja kati ya majimbo tisa ya Afrika Kusini. Imepakana na Uswazi, Msumbiji, Lesotho, Bahari Hindi na majimbo ya Afrika Kusini ya Mpumalanga, Rasi ya Mashariki na Dola Huru. Jimbo liliundwa 1994 kwa kuunganisha jimbo la Natal na bantustan ya KwaZulu. Mji mkuu ni Pietermaritzburg.
KwaZulu-Natal ni jimbo la Afrika Kusini lenye wakazi wengi waliohesabiwa mwaka 2001 walikuwa milioni tisa na nusu. Ni hasa eneo la Wazulu lakini ni pia jimbo lenye wakazi wengi wenye asili ya Asia hasa Uhindi.
Lugha inayozunguzwa zaidi ni Kizulu halafu Kiingereza.
Eneo la jimbo ni 92 100 km2. KwaZulu-Natal iko upande wa mashariki wa Afrika Kusini ina pwani ndefu la Bahari Hindi. Uso wa nchi unapendeza hivyo jina la "Jimbo la Bustani".
Kuna kanda tatu:
Hali joto ni kati ya 17 °C hadi 28 °C kati ya Oktoba na Aprili halafu kati ya 11° hadi 25 °C wakati wa baridi. Mvua hunyesha takriban 690 mm kwa mwaka.
Mto mkubwa unaovuka jimbo ni mto Tugela.
Durban ni bandari kuu ya Afrika Kusini na kitovu cha viwanda vingi. Bandari ya Richards Bay inatumiwa hasa kwa kubeba nje makaa mawe kuna pia kiwanda kikubwa cha aluminiamu. Migodi ya makaa mawe yako hasa Vryheid, Dundee, Glencoe na Newcastle.
Sehemu muhimu wa uchumi ni utalii ya pwani.
Kilimo cha pwani ni hasa ya miwa lakini pia ya matunda. Kilimo cha bara kuna pia mboga na ufugaji.
Dola Huru
Dola Huru (Kiing.: Free State; Kiafrikaans: Vrystaat) ni moja kati ya majimbo tisa ya Afrika Kusini. Mji mkuu ni Bloemfontein ambayo ni pia makao ya mahakama kuu ya taifa. Jimbo lilianzishwa 1994 kwa kuunganisha jimbo la awali la Dola Huru la Oranje na maeneo ya bantustan kadhaa hasa QwaQwa. Jina la zamani lilifupishwa 1995 kuwa "Dola huru" (Kiing.:Free State, Kiafrikaans: Vrystaat).
Dola Huru liko kwenye tambarare katika kitovu cha Afrika Kusini ni hasa eneo la kilimo. Mashamba yake huzalisha zaidi ya 70% za mazao yote ya Afrika Kusini.
Kuna pia migodi mikubwa ya dhahabu na almasi jimboni.
Upande wa kusini dola huru limepakana na Lesotho.
Gauteng
Gauteng ni moja kati ya majimbo 9 ya Afrika Kusini. Mji mkuu ni Johannesburg. Jimbo lilianzishwa baada ya mwisho wa siasa ya Apartheid kutoka kwa sehemu ya jimbo la Transvaal ya awali. Mwanzoni lilitwa "Pretoria-Witwatersrand-Vereeniging" lakini jina likabadilishwa tena kuwa Gauteng. Neno Gauteng limetokana katika lugha ya Kisotho lamaanisha "mahali pa dhahabu" kwa kukumbuka umuhimu wa migodi ya dhahabu katika eneo la Johannesburg.
Hata kama eneo la jimbo ni 17,000 km² pekee idadi ya watu ni kubwa. Kieneo Gauteng ni jimbo dogo la nchi lakini ina nafasi ya pili kufuatana na idadi ya wakazi; imekadiriwa ya kwamba karibuni Gauteng itapita KwaZulu-Natal na kuwa jumbo lenye watu wengi katika Afrika Kusini.
Gauteng ni kitovu cha uchumi wa taifa. 9% za pato la uchumi wa afrika yote huzalishwa hapa.
Jimbo hili lina mchanganyiko wa makabila yote. Utajiri na umaskini hukaa karibu sana. Kati ya matatizio makubwa ni uhalifu. watu wa Johannesburg wanazidi kufa kutokana na kuuawa kushinda vifo vya barabarani. Inahesabiwa kuwa kati ya mahali penye hatari kabisa duniani.
Miji mingine ya maana ni kama hii:
Mpumalanga
Mpumalanga "(kabla ya 2002 iliitwa Eastern Transvaal)" ni moja kati ya majimbo 9 za Afrika Kusini. Kuna wakazi 3,364,000 (2001) kwenye eno la 79,512 km². Jimbo lilianzishwa mwaka 1994 kutokana na sehemu za jimbo la awali la Transvaal na maeneo ya bantustan KaNgwane, KwaNdebele na Lebowa. Mji mkuu ni Nelspruit.
Neno Mpumalanga limetokana katika lugha ya Kiswazi likimaanisha "mahali pa macheo".
Mpumalanga imepakana na Uswazi na Msumbiji halafu na majimbo ya KwaZulu-Natal, Dola Huru, Gauteng na Limpopo. Hifadhi ya Kruger ambayo ni hifadhi ya wanyama mashuhuri imo jimboni.
Kuna kanda mbili za tambarare za juu penye usimbishaji kidogo na tambarare za duni penye mvua nyingi.
Sehemu kubwa ya eneo hutumiwa kwa kilimo. Mazao ni pamoja na mahindi, ngano, ntama, alizeti, soya, karanga, miwa, mboga, kahawa, chai, pamba, tumbako, machungwa na matgunda mengine.
Misitu huvunwa hasa katika kaskazini penye kiwanda kikubwa cha karatasi cha Ngodwana.
Takriban 14% za eneo hutumiwa kwa mifugo hasa ng'ombe na kondoo.
Kati ya madini yanayochimbwa ni: dhahabu, platini, shabha, makaa mawe na mengi mengine.
Mpumalanga huzalisha 83% za makaa mawe ya Afrika Kusini.
Hifadhi ya Kruger ina eneo la 20,000 km² hutembelewa sana na watalii.
Kebbi (jimbo)
Kebbi ni jimbo la Nigeria. Mji mkuu ni Birnin Kebbi.
Kogi (jimbo)
Kogi ni jimbo la Nigeria. Mji mkuu ni Lokoja.
Kwara (jimbo)
Kwara ni jimbo la Nigeria. Mji mkuu ni Ilorin.
Kaduna (jimbo)
Kaduna ni jimbo la Nigeria. Mji mkuu ni Kaduna.
Jimbo lina maeneo ya utawala 24 ("Local Government Areas"). Haya ni:
Jigawa (jimbo)
Jigawa ni jimbo la Nigeria. Mji mkuu ni Dutse.
Jimbo lina maeneo ya utawala 27 ("Local Government Areas"). Haya ni Auyo, Babura, Biriniwa, Birnin-Kudu, Buji, Dutse, Gagarawa, Garki, Gumel, Guri, Gwaram, Gwiwa, Hadejia, Jahun, Kafin-Hausa, Kuagama, Kazuare, Kiri-Kasama, Kiyawa, Maigatari, Malam-Maduri, Miga, Ringim, Roni, Sule-Tankakar, Taura, Yankwashi.
Limpopo
Limpopo ni jimbo la kaskazini kabisa la Afrika Kusini. Mji mkuu ni Polokwane (zamani Pietersburg). Jimbo liliundwa kutokana na sehemu ya kaskazini ya jimbo la Transvaal ya awali na maeneo ya bantustan Venda na Lebowa.
Jina limetokana na mto Transvaal ambao ni mpaka wa jimbo na nchi jirani ya Zimbabwe.
Limpopo imepakana na Zimbabwe, Botswana na Msumbiji; halafu na majimbo ya Afrika Kusini ya Kaskazini-Magharibi, Gauteng na Mpumalanga.
Kuna milima mbalimbali hasa milima ya Waterberg na Drakensberg. Kaskazini kuna pori ya vichaka na maeneo ya magharibi tambarare za manyasi.
Kati ya wakazi amabo wamezidi milioni tano karibu nusu hutumia Kisotho cha Kaskazini. Vikundi vingine vikubwa ni Watsonga na Wavenda. Karibu wakazi wote ni Waafrika weusi, kuna Wazungu na chotara wachache.
Kilimo na madini ni uti wa mgongo wa uchumi. Utalii imeanza. 
Kuna migodi mikubwa ya shaba huko Messina na Phalaborwa.
Kilimo ni cha matunda katika kaskazini na ya mahindi, alizeti, pamba na karanga katika kusini.
Durban
Durban ni mji wa Afrika Kusini katika jimbo la KwaZulu-Natal. Kuna takriban wakazi milioni 4 . Fuko za Durban zapendwa na watalii kwa sababu maji ya Bahari Hindi si baridi na kuna jua tele. Bandari ya mji ni kubwa katika Afrika Kusini ni bandari asilia duniani yenye kina kikubwa.
Habari za kwanza za Durban zimepatikana kutoka kwa mpelelezi na mbaharia Mreno Vasco da Gama aliyefika hapa 25 Desemba 1497. Aliita mahali "Rio de Natal" au "mto wa Krismasi" kutokana na tarehe ya kufika kwake. Hii ni chanzo cha jina "Natal" kwa ajili ya jimbo.
Mji ulianzishwa 1824 na kikosi cha wanajeshi Waiingereza waliojenga makazi kwenye pwani la hori ya Natal. Mmoja wao aliweza kumsaidia mfalme wa Zulu Shaka aliyegonjeka kutokana na majeruhi. Mfal,me akatoa shukrani kwa kumpa Mwingereza zawadi ya kanda la eneo lenye urefu wa maili 25 kwenye pwani na upana wa maili 100 kuingia bara. Mji uliitwa kwa heshima wa gavana wa koloni ya Rasi Sir Benjamin d'Urban hivyo "Durban".
Katika karne ya 19 Waingereza walichukua wafanyakazi wengi kwa ajili ya mashamba ya miwa kutoka Bara Hindi ambao ni chanzo cha wakazi Waasia wa Durban. Kati ya 1893 na 1915 Durban ilikuwa mahali ambapo Mahatma Gandhi alifanya kazi kama mwanasheria.
Platini
Platini ni elementi. Namba atomia yake ni 78, uzani atomia ni 195.084. Katika mazingira ya kawaida ni metali adimu ngumu yenye rangi nyeupe ya kijivu. Alama yake ni Pt.
Platini huyeyuka kwa 2041.4 K (1768.3 °C) na kuchemka kwa 4098 K (3825 °C).
Alumini
Alumini ni elementi. Namba atomia yake ni 13 kwenye mfumo radidia na uzani atomia ni 26.9815. Katika mazingira ya kawaida ni metali nyepesi yenye rangi nyeupe ya kifedha. Alama yake ni Al.
Alumini ni metali inayopatikana kwa wingi katika ganda la dunia.
Kutokana na densiti husianifu ndogo inatumiwa kila mahala ambako wepesi ni muhimu, kwa mfano katika uundaji wa vitu mbalimbali kama utengenezaji wa ndege.
Alumini ni kipitishaji kizuri sana wa umeme na joto. Ni chepesi na imara. Inaweza kugongwa na kuwa kama karatasi (kufinyangika) au vunjwa kwenye waya. Ni chuma thabiti sana, ingawa ni sugu ya kutu.
Alumini inazuia kutu kwa kutengeneza safu ndogo, nyembamba ya oksidi ya alumini juu ya uso wake. Safu hii inalinda chuma kwa kuzuia oksijeni kufikia. Ukosefu hauwezi kutokea bila oksijeni. Kwa sababu ya safu hii nyembamba, majibu ya aluminiamu hayaonekani.
Alumini huunda kampaundi ya kemikali katika hali ya +3 oksidesheni. Hizo kwa ujumla hawatumiki. Kloridi ya Alumini na mifano ya alumini oksidi. Mara chache sana ni misombo katika hali ya +1 au +2 oksidesheni.
Alumini ni thabiti na nyepesi. Pia si ajizi kikemia yaani inapenda kutendana haraka na oksijeni na hapa inajenga tabaka nyembamba ya oksidi inayozuia kuendelea kwa kutendana na kemikali nyingine. Ni nyepesi kuliko chuma na feleji. Kwa hiyo hutumiwa pale ambako uzito mdogo ni muhimu kama katika utengenezaji wa eropleni, treni na magari ambapo uzito mdogo unapunguza matumizi ya fueli. Alumini hupendwa pia kwa kutengeneza maboti na meli ndogo kwa sababu tofauti na feleji haishikwi na kutu kutokana na athira ya maji ya chumvi. Takriban asilimia 35 za matumizi ya alumini duniani yalikuwa kwa ajili ya kujenga vyombo vya usafiri.
Feleji ni rahisi zaidi kwa hiyo alumini hutumiwa kama wepesi na kinga dhidi ya kutu ni muhimu.
Uzito mdogo ni muhimu pia kwa matumizi yake kwa vyombo vya kufunga vyakula kama makopo ya vinywaji na vyakula. Chakula hufungwa mara nyingi katika jaribosi ya alumini kwa sababu ni imara na haitendani na vitu ndani yake kwa hiyo haiundi sumu.
Katika ujenzi alumini hutumiwa kwa ajili ya madirisha na milangoi kwa sababu haitendani inaweza kubaki bila kupakwa rangi.
Aluminiu haitumiwi katika mwili wa binadamu, ingawa ni ya kawaida sana. Watu wanajadiliana kama matumizi yake katika vidonge na matibabu ya maji yana afya.
Ioni za aluminiamu kupunguza kasi ya kupanda kwa mimea kwenye udongo wenye tindikali.
Alumini inaweza kuwa sababu katika ugonjwa wa Alzheimer (ugonjwa wakati ubongo unaacha kufanya kazi na mgonjwa amechanganyikiwa). Lakini jamii ya Alzheimer inasema maoni makubwa ya matibabu na ya kisayansi ni kwamba masomo hayakuonyesha uhusiano wa sababu kati ya alumini na ugonjwa wa Alzheimer.
Papua Guinea Mpya
Papua Guinea Mpya (Independen Stet bilong Papua Niugini) ni nchi karibu na Indonesia na Australia inayokalia upande wa mashariki wa kisiwa cha Guinea Mpya pamoja na visiwa vya kandokando.
Nchi ni mwanachama wa Jumuia ya Madola. Mtawala ni Malkia Elizabeth II.
Mji mkuu ni Port Moresby.
Inakadiriwa kwamba watu wa kwanza walifika huko miaka 42,000-45,000 KK.
Kati ya wakazi, wengi wanaishi katika mazingira asili, ambayo kwa kiasi kikubwa hayajachunguzwa na wataalamu.
Asilimia 18 tu wanaishi mijini.
Nchini Papua Guinea Mpya kuna lugha za asili zaidi ya 800 (angalia orodha ya lugha za Papua Guinea Mpya). Hiyo inaonyesha kwamba ni kati ya nchi zenye tofauti kubwa zaidi katika utamaduni.
Upande wa dini, Ukristo unafuatwa na 96% ya wakazi. kati ya madhehebu, linaongoza Kanisa Katoliki (27.0%), likifuatwa na Walutheri (19.5%).Blogs, Forums, Factsheets, etc.
Port Moresby
Port Moresby (9°30′S 147°12′E) ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Papua Guinea Mpya. Kuna wakazi 255,000 (2000). Mji uko mwambanoni wa ghuba ya Papua upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Guinea Mpya.
Guinea (maana)
Guinea ni neno linaloweza kumaanisha:
Kwenye bara la Afrika:Katika Australia na Pasifiki
Majina yenye "Guinea" zisichanganywe na nchi zinazoitwa "Guyana".
Mkoa wa Kivu Kusini
Mkoa wa Kivu ya Kusini ni mmoja kati ya mikoa 26 ya kujitawala ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Uko upande wa Mashariki wa nchi ukipakana na nchi ya Tanzania na Ziwa la Tanganyika. Idadi ya wakazi wake ni takriban 2,837,779.
Mji mkuu wake ni Bukavu.
Wakazi wengi wa Mkoa wa Kivu Kusini ni wa kabila la Washi na lugha yao ya kwanza ni Kishi.
Lugha ya taifa inayozungumzwa katika sehemu hiyo ya Jamhuri ya Demokrasia ya Kongo ni Kiswahili, hasa lahaja ya Kingwana.
Bata-miti
Mabata-miti au Dendrocygninae ni nusufamilia ya familia ya Anatidae yenye jenasi moja tu, "Dendrocygna". Waainishaji wengine wanawaweka ndani ya familia yao wenyewe Dendrocygnidae au ndani ya kabila Dendrocygnini ya familia ndogo Anserinae. Leo kuna spishi nane za mabata-miti na visukuku vya spishi ingine vimefunuliwa kisiwani kwa Aitutaki, Visiwa vya Cook. Wanaitwa mabata-miti kwa sababu hujenga matago yao pengine ndani ya miti. Lakini kwa Kiingereza wanaitwa “whistling ducks” sikuhizi kwa sababu ya sauti yao kama mluzi. Mabata hawa wanatokea popote kwa kanda za tropiki na nusu-tropiki. Wana miguu mirefu na shingo refu na wanapenda kuwa pamoja. Makundi makubwa ya ndege hawa huonekana maziwani.
Fly (mto)
Fly ni mto mrefu wa Papua Guinea Mpya pia kwenye kisiwa cha Guinea Mpya pamoja na mto Sepik. Ina urefu wa 1,200 km na beseni yenye eneo la 76.000 km². Tawimito muhimu ya Fly ni Strickland na OK Tedi.
Mto Fly ina chanzo chake kwenye safu ya milima ya kati ya kisiwa karibu na mpaka kati ya Papua Guinea Mpya na Papua ya Indonesia. Mto unaelekea kusini na kupita tambarare kabla ya kuishia kwenye ghuba ya Papua kwa mdomo pana sana.
Beseni ya Fly ina aina nyingi sana za mimea na wanayama wa pekee ni hazina ya kiekolojia. Mtoni penyewe kuna aina 120 za samaki, kobe, mamba na wanyama wengine.
Mto unapitika kwa boti kwa urefu wa kilomita 1,000 kuanzia mdomo wake na kuingia ndani hivyo ni njia muhimu ya mawasiliano katika nchi yenye barabara chache.
Kuna matatizo mazito ya machafuko kwenye mto Fly. Migodi ya kampuni ya Ok Tedi Mining Ltd karibu na chanzo cha mto OK Tedi inateremsha mchanga mwingi pamoja na kemikali katika mto. Uchimbaji wa dhahabu na shaba hutumia kemikali za sumu kama vile zebaki na nyingine zilizosumisha maji na samaki mtoni. Kiasi kubwa cha mchanga na udongo cha tani milioni 80 chaingia mtoni kila mwaka na kuziba lalio wa mto na kusababisha mafuriko. Mafuriko ya maji yenye sumu yamesababisha kufa kwa misitu na bustani za watu kando la mto.
Kesi mbalimbali zimeendesha na kampuni imeahidi kubadilisha namna ya kuzalishwa kwa madini na kufidia watu waliopata hasara.