Paul Ngei
Mheshimiwa Paul Joseph Ngei (alizaliwa mnamo 18 Oktoba 1923 na akafa mnamo 15 Agosti 2004) alikuwa mwanasiasa wa Kenya ambaye alikuwa kizuizini kwa jukumu lake katika harakati za kupinga ukoloni lakini baadaye alishikilia nyadhifa za kadhaa za wizara.
Paul Ngei alizaliwa katika sehemu ya Kiima Kimwe karibu karibu na mji wa Machakos nchini Kenya. Alikuwa mjukuu wa Masaku, chifu mkuu ambaye jina lake sasa ni majina ya mji na wilaya. Familia yake ilihama kutoka Kiima Kimwe hadi kwa makazi mapya katika sehemu ya Kangundo katika kijiji kidogo kijulikanacho kama Mbilini mwaka wa 1929. Hili lilikuwa eneo la milima na mvua nzuri kwa kilimo. Baba yake alikuwa amegeuzwa kuwa Mkristo na Afrika Inland Mission.
Paul Ngei alihudhuria shule ya msingi katika sehemu ya DEB Kangundo kuanzia mwaka wa 1932, shule ya kati katika sehemu ya Kwa Mating'i mjini Machakos kuanzia mwaka wa 1936 na Shule ya Upili ya Alliance wilayani Kiambu. Kisha alijiunga na jeshi ya King's African Rifles (KAR) kwa muda wa miaka minne. Baada ya miaka hiyo minne alijiunga na Chuo Kikuu cha Makerere nchini Uganda kama mwanafunzi wa Uandishi kuanzia mwaka wa 1948 hadi mwaka wa 1950.
Harakati za kupinga ukoloni ilipata uwezo wa kujiendeleza nchini Kenya katika miaka ya 1940. Kuongezeka kwa hali za Kisiasa kulipelekea Uasi wa Mau Mau, ambao ulihusisha makabila kadhaa: Wajaluo, Wanandi, Wamaasai, Wakamba, Wakikuyu, Wameru na Waembu.
Tamko la hali ya dharura katika Oktoba 1952 ulisababisha kukamatwa kwa Ngei, Jomo Kenyatta na wengine. Ngei alichuma urafiki wa dhati wa Kenyatta walipokuwa kizuizini wilayani Lodwar wakati Ngei alimsimamisha kimwili askari wa gereza wa kikoloni kutompiga Kenyatta na kukichukua mjeledi na kumpasha changamoto Askari wa gereza kumpiga yeye (Ngei) kwanza. "Kapenguria six" walijumuisha Fred Kubai, Bildad Kaggia, Achieng Oneko na Kungu Karumba. Mwanachama wa mwisho wa “Kapenguria six” ambaye bado alikuwa hai, Bw. Oneko, alifariki mnamo 9 Juni 2007 Siku ya Kenyatta, likizo ya kitaifa nchini Kenya, hufanyika nchini humo kufira(commemorate) mashujaa wale sita ambao waliwekwa kizuizini mnamo 20 Oktoba 195
Waliachiliwa miaka tisa baadaye, katika mwaka wa 1961, miaka miwili kabla ya Kenya kupata uhuru.
Historia ya Paul Ngei huanzisha sana riba ukichunguzwa ndani ya muktadha wa siasa hizi za kupinga za baada ya vita vikuu vya dunia vya pili ambayo hatimaye uliukaribisha uhuru nchini Kenya. Hizi zilikuwa siasa za kupinga ambazo zilikuwa na tabia za siasa za chama na vurugu kama ilivyodhihirishwa na uasi wa Mau Mau. Ngei aliishi na kushiriki kikamilifu katika pande hizi mbili za historia ya Kenya.
Ngei anatoka katika jamii ya Wakamba nchini Kenya ambao walikuwa Msukumo wa kwanza wa siasa za kupinga dhidi ya Uingereza mwaka wa 1937 wakiongozwa na Samuel Muindi Mbingu.
Paul Ngei alikuwa mbunge wa eneo bunge la Kangundo kuanzia miaka ya 1969 hadi 1990 Alihudumu kwa miaka mingi katika serikali ya Jomo Kenyatta kuanzia mwaka wa 1964 hadi mwaka wa 1978 kama waziri katika baraza la mawaziri na pia alihudumu katika serikali ya baada ya Kenyatta iliyokuwa ikiongozwa na Rais Daniel Arap Moi kuanzia mwaka wa 1978 hadi mwaka wa1990 ambapo alishikilia nyadhifa kadha za uwaziri. Mwaka wa 1990 alitangazwa kutokuwa na hela na mahakama na hivyo basi ilimbidi kuiacha kiti chake cha ubunge.
Paul Ngei aliaga dunia mnamo Agosti 2004 akiwa na umri wa miaka 81 baada ya kuugua Ugonjwa wa Sukari. Kaburi ilijengwa katika eneo la Mbilini, Kangundo, eneo bunge alililohudumu kwa muda wa miaka 27, na serikali ya Kenya na kuzinduliwa mwaka wa 2006.