hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Vergilio
Publius Vergilius Maro (jina limefupishwa pia kama Virgil au Vergil), (15 Oktoba 70 KK - 21 Septemba 19 KK) alikuwa mwandishi na mshairi mashuhuri wa Roma ya Kale. Aliandika kwa lugha ya Kilatini.
Vergilio alizaliwa Italia ya Kaskazini akasoma mjini Roma alipoanza kutunga shairi zake za kwanza akaendelea kuishi Italia ya Kusini karibu na Napoli.
Wakati wa maisha yake ulikuwa kipindi cha utawala wa Julius Caesar, vita ya wenyewe kwa wenyewe baada ya Caesar na mwanzo wa utawala wa Augusto.
Mashairi ya Vergilio yanahusu maisha ya kila siku pamoja habari za kihistoria hasa masimulizi juu ya mashujaa wa kale.
Kitenzi
Kitenzi ni istilahi ya sarufi kwa maneno yanayotaja matendo kama vile kufanya, kwenda, kulala, kupiga, kuishi na kadhalika.
Lugha nyingi zinatumia vitenzi ingawa kuna pia lugha zisizoweka tofauti kati ya vitenzi na majina.
Kwa Kiswahili kila kitenzi kina shina lake linalobeba maana yake. Mfano: ku-fanya ambamo "fanya" ni shina; kiambishi awali "ku-" ni alama ya aina ya neno yaani kitenzi chenyewe.
Ndani ya shina kuna tofauti kati ya mzizi wa neno "fany" na kiambishi tamati ambacho ni silabi "a".
Mzizi wa kitenzi wenyewe haubadiliki wakati wowote kitenzi kinaponyambuliwa katika kauli yoyote iwayo.
Vitenzi kwa Kiswahili hupokea viambishi mbalimbali vinavyoeleza kwa undani zaidi maana ya matumizi ya neno. Viambishi awali ni silabi zilizopo mbele ya mzizi na viambishi tamati ni silabi zilivyopo baada ya mzizi wa kitenzi.
Viambishi awali vinaweza kutaja:
Viambishi tamati vinaweza kupanua au kubadilisha maana ya msingi ya mzizi wa neno. Mifano ni kimbi-a, kimbi-lia, kimbili-ana, kimbi-za, kimbi-zana, kimbi-liwa.
Kwa jumla kitenzi cha Kiswahili kinaweza kuwa na sehemu saba, yaani shina na hadi viambishi sita mbele au nyuma ya shina la neno. Jedwali linalofuata linaonyesha mifano kadhaa. Umbo fupi zaidi ya kitenzi ni amri kama "piga".
Hagia Sophia
Hagia Sophia ni jina la Kigiriki la kanisa kubwa mjini Istanbul - Konstantinopoli lililobadilishwa kuwa msikiti tangu 1453 na halafu kuwa makumbusho mwaka 1934. 
Jina linatokana katika Kigiriki Ἅγια Σοφία "("hekima takatifu")" na kwa Kituruki inaitwa Ayasofya.
Ujenzi wa kanisa ulianzishwa mwaka 532 na Kaisari Justiniani I mtawala wa Roma ya Mashariki au Ufalme wa Byzanti. Alitaka kuwa na kanisa kubwa kuliko yote duniani akafaulu kwa sababu Hagia Sofia ilikuwa ukumbi mkubwa duniani hadi mwaka 1520. Jengo lilikamilishwa baada ya miaka mitano na Justiniani alipoingia mara ya kwanza aliita "Suleimani nimekushinda", akimfikiria mfalme Suleimani wa Israeli ya Kale aliyejenga hekalu la Yerusalemu.
Mwaka 1453 Waturuki Waislamu waliteka mji wa Konstantinopoli na kuifanya mji mkuu wa Dola la Osmani. Hapo Hagia Sofia likabadilishwa kuwa msikiti na Waturuki wakatamka jina la kigiriki kama "Ayasofya". Jengo la kanisa likaongezekwa minara minne ya mtindo wa Kiislamu.
Baada ya anguko la Waosmani katika vita kuu ya kwanza ya dunia kiongozi wa taifa Kemal Atatürk akaamuru jengo liwe makumbusho.
Sezen Aksu
Sezen Aksu (amezaliwa kama Fatma Sezen Yıldırım) (mnamo tar. 13 Julai 1954 mjini Denizli) ni mwimbaji wa muziki wa pop, mtunzi wa nyimbo na mtayarishaji wa rekodi za muziki kutoka nchi Uturuki. Ni maarufu sana kwa nchini humo na nje ya nchi ya Uturuki. Aksu amepata kuuza nakala za albamu zake zaidi ya milioni 40. Aksu pia humwita "Malkia wa Pop wa Uturuki".
Aksu pia huwa anatoa msaada kwa wasanii wengine wa muziki kwa ktunga nyimbo pamoja na kisha kuziimba pamoja nao. Alishwahi kufanya kazi na mwimbaji mwingine wa Kituruki Bw. Tarkan.
Adana
Adana (Kigiriki Άδανα) ni mji mkubwa katika nchi ya Uturuki. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 1,130,710 waishio huko, na kuufanya kuwa mmoja kati ya miji mitano mikubwa ya Uturuku (baada ya Istanbul, Ankara, İzmir na Bursa). Mwaka wa 2006 mji wa Adana umekadiriwa kufikia iadadi ya wakazi wapatao 1,271,894. Huu ndiyo mji mkuu wa Mkoa wa Adana.
Adıyaman
Adıyaman (Kizazaki: Semsur) (Perre ya kale au Pordonnium) ni mji uliopo kusini-mashariki mwa nchi ya Uturuki, na pia ni mji mkuu wa Mkoa wa Adıyaman. Ni mmoja kati ya miji inayokuwa haraka zaidi katika nchi ya Uturuki. Idadi ya wakazi wa huko inaanzia 100,045 (1990) hadi 178,538 (2000) (kwa mjibu wa sensa zao).
Mwanzoni mji ulikuwa na jina la Kiarabu 'Hisnimansur' likiwa kama jina rasmi la mji hadi kufikia mwaka 1926, lakini jina hili likawa gumu kwa watu wa Uturuki kulitamka, na badala yake wakawa wanalifupisha na kuliita 'adi yaman' ikawa na maana ya 'jina gumu' au '(eneo) la jina gumu katika Uturuki. Mnamo 1926, jina hili likawa ndiyo jina kamili la mji huu.
Afyonkarahisar
Afyonkarahisar (kifupi pia: Afyon) ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Uturuki, na ni mji mkuu wa Mkoa wa Afyonkarahisar. Afyon ni mji uliopo milimani kutoka nchi kavu kuelekea katika pwani ya Aegean, takriban km 250 (155 mi) kutoka kusini-magharibi mwa mji wa Ankara hadi kuelekea Mto Akar. Kuna mita 1,034 za maporomoko. Idadi ya wakazi imefikia 128,516 kwa mujibu wa sensa ya mwaka wa 2000.
Kukiwa na hali ya hewa ya baridi sana, barabara zote huenea barafu.
Jina ni la Kituruki kwa ajili ya ngome nyeusi iliyopo katikati ya mji wa kale. Zamani iliitwa Afyon pekee kutokanana na dawa la afyuni lililotengenezwa hapa kwa wingi kutokana na mashamba makubwa ya mipopi yanayolimwa katika mazingira ya mji.
Tahajia za kizamani zilikuwa zimejumlisha Karahisar-i Sahip Afium-Kara-hissar na Afyon Karahisar. Mji ulikuwa ukifahamika kama Afyon (afyuni), hadi hapo jina lilipokuja kubadilishwa mwaka 2004 na bunge la Uturuki.
Ağrı
Ağrı, zamani uliitwa Karaköse au Karakilise ({Kiarmenia: Արարատի; Kikurdi: Agirî), ni mji mkuu wa Mkoa wa Ağrı uliopo mwishoni mwa mashariki ya nchi ya Uturuki, karibu kidogo na mpaka wa nchi ya Iran.
Huu ni mkoa maskini wenye baridi kali mno, wengi wanaishi kwa kulisha mifugo yao katika maeneo ya milima. Kuna wanafunzi wachache sana wanaonweza kufika Chuo Kikuu, watu wanaolewa wakiwa bado wadogo, kuwa na familia ya watoto kumi au zaidi ni jambo la kawaida.
Mbunge wa huko Bi. Fatma Salman Kotan ameandika mahitaji yanayohitajika ili kuweza kuwasaidia wananchi wa mji huo. Wanajeshi wameweka kambi zao katika mhi huo na kuleta baadhi ya biashara kama migahawa ya chai na vyakula, pia inasemekana kuwa kunakuwa na kawaida ya uingizaji wa mali za magendo kwa kupitia mpaka huwa wa Iran.
Mji unaruhusu mahitaji ya msingi tu kama vile maduka ya dawa na mashule; kuna hitaji moja tu mbalo ndilo limeonekana la maana, ni mgahawa ambao watu wote hujumuika hapo kwa kunywa chai na kuvutua sigara.
Huko hakuna vilabu vya pombe, mabaa, wala majumba ya sinema. Kuna onyesho moja tu la sinema ambalo huonyeshwa katika moja kati ya mshule yaliyopo huko.
Fatma Salman Kotan
Fatma Salman Kotan ni Mbuge wa Uturuki wa mji wa Ağrı kwa kupitia chama tawala cha AKP.
Alizaliwa mjini Doğubeyazıt, Ağrı mnamo mwaka wa 1970, Fatma Kotan ni mhasibu. Amesomea masuala wa uchumi katika Chuo Kikuu cha Ataturk cha mjini Erzurum.
Alizungumza mbele ya Jumuia ya Makabaila Wanawake wa Uturuki mnamo mwezi Agosti katika mwaka wa 2007 na kutoa hadithi ya maisha yake ni kama ifuatavyo:
Malkia Cixi
Malkia Cixi wa China (29 Novemba 1835 – 15 Novemba 1908) alikuwa mwanamke Mchina aliyeshika utawala wa China kwa miaka mingi wakati wa karne ya 19 na mwanzoni mwa karne ya 20. Cheo chake rasmi ilikuwa "mjane wa kaisari" (mjane wa kifalme) akatawala kwa kushika mamlaka kwa niaba ya Kaisari wa nasaba ya Qing aliyekuwa mdogo mno. Katika mapokeo ya China ya Kale mama wa mtoto wa kifalme aliyerithi cheo cha baba alitawala kwa niaba ya mtoto kwa muda baada ya kifo cha Kaisari kama mtoto alikuwa bado mdogo.
Cixi aliingia katika nyumba ya kaisari wa China kama hawara au mke mdogo wa Kaisari Xianfeng. Kila kaisari alioa wake 14: malkia mmoja, wake wawili na wake wadogo 11. Cixi aliteuliwa mwaka 1855 pamoja na mabinti 60 walioangaliwa kama hawara akateuliwa na kuwa mmoja wa wake wadogo 11 wa kaisari mpya. 1856 alimzaa mtoto wa kiume. Mwaka 1861 nyumba ya kifalme ilipaswa kukimbia Beijing wakati wa vita ya afyuni na Uingereza. Alipokaa nje ya mji mkuu Kaisari aligonjeka na masaa machache kabla ya kifo chake alimteua mtoto wa Cixi kama mrithi wake na mjane wake wa kwanza yaani malkia pamoja Cixi walipewa cheo cha "wajane wa Kaisari" walioshika kwa pamoja nembo la Kaisari lililopaswa kuonekana chini ya kila sheria au amri wa kifalme. Hali halisi serikali yenyewe ilikuwa mkonono mwa halmashauri ya mawaziri; lakini hao waligombana kati yao mara kwa mara hivyo kumpa mjane wa kaisari nafasi kubwa.
Baada ya kifo cha mjane mwenzake Cixi alibaki peke yake na nafasi hii muhimu hadi mtoto kuwa mkubwa mwaka 1872. Katika kipindi hiki uwezo wake wa kisiasa ulikuzwa akafaulu kuwaondoa madarakani mawaziri waliompinga hata kutamka hukumu ya mauti juu ya mpinzani kwa kushtaki kama msaliti.
Kaisari mpya alikufa mapema 1875 kabla hajamzaa mrithi. Hivyo mpwa mdogo wa Cixi aliteuliwa kuwa kaisari mpya Guangxu. Tena Cixi alichukua nafasi ya mjane wa Kaisari kwa niaba ya mtoto hadi 1889.
Mwaka 1898 katika kipindi cha siasa ngumu alimpindua Kaisari Guangxu akamfunga ndani ya jumba la kifalme akachukua utawala moja kwa moja hadi kifo chake mwaka 1908. Kabla ya kifo chake alimteua mtoto Pu Yi kama Kaisari mpya lakini mapinduzi ya China ya 1911 ilimaliza ufalme wa China na kutangaza jamhuri.
Qin Shi Huang
Qin Shi Huang (pia: Qin Shi Huangdi) alikuwa Kaisari wa kwanza wa China.
Alizaliwa mwaka 259 KK kama mtoto wa mfalme wa dola moja kati ya falme 7 zilizoshindana juu ya kipaumbele ndani ya China.
Alirithi ufalme wa Qin mwaka 247 KK alipokuwa na umri wa miaka 13. Kwa njia ya vita alishinda falme zote nyingine za China akaunganisha China yote mara ya kwanza.
Msingi wa utawala wake ulikuwa sheria zake zilizotangazwa kote. Kila jaribio la kuepukana au kuvunja sheria hizi liliadhibiwa vikali.
Qin Shi Huang alianzisha miradi mingi mikubwa. Alianzisha ujenzi wa ukuta mkubwa wa China kama kizuizi dhidi ya mashambulio wa makabila kutoka kaskazini. Alijaribu kuunganisha ufalme wake mkubwa kwa kujenga barabara nyingi. Aliandaa kaburi lake kubwa lililokuwa na eneo kama mji na ndani yake aliweka askari za udongo wa ufinyanzi wa kuchomwa maelfu kama walinzi.
Kwa shughuli hizi zote lakhi za watu walipaswa kufanya kazi wengi walikufa na waliojaribu kujificha walinyongwa. Kaisari alichukia mafundisho ya Ukonfusio akaua wataalamu wake na kuchoma vitabu.
Kwa upande wa utamaduni na utawala alisanifishwa mwandiko wa Kichina
Ogaden
Ogaden ni jina la kimataifa la eneo kubwa la Ethiopia ya mashariki. Zamani ilikuwa jina la jimbo linaloitwa leo mkoa wa Somali la Ethiopia.
Ogaden imepakana na Kenya, Somalia na Jibuti.
Eneo hili lina umbo la pembetatu na jumla ni takriban kilomita za mraba 370,000. Hali ya hewa ni yabisi, kuna sehemu ambazo ni jangwa kabisa, nyinginezo savana yabisi.
Wakazi ni hasa Wasomali.
Kwa miaka mingi vikundi vya wanamgambo wamejaribu kutenganisha eneo hili na Ethiopia lakini hawakufaulu. Miaka 1977-1978 kulitokea Vita ya Ogaden ambamo jeshi la Somalia lilijaribu kuteka eneo hili kwa msaada wa wanamgambo wenyeji. Hatimaye walishindwa na Waethiopia kwa msaada wa Warusi na Wakuba.
Mapatano ya Warshawa
"-Mapatano ya Warshawa ni tofauti na mkataba wa Warshawa kuhusu usafiri wa kimataifa kwa ndege-"
Mapatano ya Warshawa ilikuwa jina la maungano ya kijeshi ya Umoja wa Kisovyeti na nchi 7 za Ulaya wakati wa vita baridi baada ya 1945. Jina rasmi ilikuwa "Mapatano juu ya urafiki, ushirikiano na kupeana usaidizi" na ilitiwa sahihi 1955 mjini Warshawa.
Ilikuwa jibu la Umoja wa Kisovyeti dhidi ya kuundwa kwa NATO upande wa Marekani na nchi za Ulaya ya Magharibi. Ilikwisha pamoja na mwisho wa vita baridi ikaondolewa rasmi 1991.Nchi zote za kikomunisti za Ulaya zilijiunga isipokuwa Yugoslavia.
Chati Bega-jeupe
Chati bega-jeupe ("Myrmecocichla nigra") au mhozo mweusi ni ndege mwimbaji wa familia Muscicapidae (shore).
Ndege hawa ni wanono wenye mkia mfupi na wana ukubwa wa cm 15-16. Dume ni mweusi mwenye kidoa cheupe kwa bega la bawa. Jike na wachanga wana rangi ya kahawa nyeusi. Mara nyingi huonekana juu ya vichuguu. Hula wadudu na tunda madogo. Huimba wimbo wao wenyewe lakini mara nyingi huiga nyimbo za ndege wengine. Tago lao hujengwa kwa vitu vyororo kama nyasi, sufu, manyoya na nyuzinyuzi mwishoni kwa kishimo kilichochimbwa ndani ya kichuguu, dari ya shimo la muhanga au shimo lolote. Jike hutaga mayai 3-4.
Spishi hii inatokea savana za Afrika chini ya Sahara katika nchi za Angola, Burundi, Gabon, Guinea, Guinea ya Ikweta, Jamhuri ya Afrika ya Kati, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Jamhuri ya Kongo, Kameruni, Kenya, Liberia, Nigeria, Rwanda, Senegal, Sudan, Tanzania, Uganda na Zambia. Katika Afrika ya Mashariki wako wengi sana kwa Masai Mara na Serengeti. Kwa kadiri ya IUCN (Muungano wa Dunia wa Hifadhi) hakuna hangaiko kuhusu spishi hii.
Mhozo mweusi
Mhozo mweusi ni jina la ndege wa familia Muscicapidae. Linahusu:
Aksaray
Aksaray ni mji uliopo Anatolia ya Kati nchini Uturuki na ndiyo mji mkuu wa Mkoa wa Aksaray. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, idadi ya wakazi waishio katika wilaya hiyo ni 236,560 ambao wengine 129,949 wanaishi katika mji wa Aksaray. Wilaya imechukua eneo la km 4,589 (na 1,772 sq mi), na wastani wa mapolomoko ni m 980 (na ft 3,215), na kilele kirefu cha Mlima Hasan mnamo 3,253 m (na ft 10,673).
Anne Boleyn
Anne Boleyn (* 1501 au 1507; † 19 Mei 1536 mjini London) alikuwa mke wa pili katika mlolongo wa wake sita wa mfalme Henry VIII wa Uingereza. Mtoto wake Elizabeth aliendelea baadaye kuwa malkia kwa jina la Elizabeth I wa Uingereza.
Henry VIII alimpenda Anne alipokuwa bado kijana mdogo. Lakini Anne alikataa kuwa hawara au mpenzi wa mfalme asipoolewa naye. Pendo lake kwa Anne lilimsababisha mfalme kutafuta talaka na mke wake wa kwanza Catherine wa Aragon. Pia alitaka kuachana naye kwa sababu hakumzalia mtoto wa kiume kama mrithi wa mfalme.
Henry alikataliwa kibali cha Papa wa Roma kwa talaka hii, akaamua kujitenga na usimamizi wa Papa, akajitangaza kuwa mkuu wa Kanisa la Uingereza na maaskofu wa kanisa hilo walimkubalia talaka.
Hapo Henry akamwoa Anne mwaka huohuo wa 1532. Mwaka 1533 walimpata mtoto wa kwanza aliyekuwa binti Elizabeth. Mfalme alisikitika kukosa tena mtoto wa kiume. hata hakushiriki katika ubatizo wa mtoto, lakini alimtambua kama mtoto rasmi na mrithi wake.
Miaka 1534 na 1536 Anne aliharibikiwa mimba. Mfalme, baada ya kuona ya kwamba hatakuwa na mtoto wa kiume kwa njia ya Anne, alianza kuangalia wanawake wengine, akaanza kutafuta njia za kuachana naye, lakini aliogopa talaka ya pili.
Hapo watu wa mazingira ya mfalme walianza kutafuta mashahidi kwa mashtaka ya uwongo ya kuwa Anne alikuwa na mapenzi na watu wengine. Mfalme aliona hii kuwa njia ya kuachana na Anne bila talaka. Kesi ya Anne ilipelekwa mbele ya mahakama akashtakiwa kuvunja ndoa, kufanya mapenzi na kaka yake na kupanga kumwua mfalme. Mashtaka yale yote hayakuweza kuthibitishwa lakini mfalme alikaa kimya na mahakama ilitoa hukumu ya mauti.
Anne Boleyn aliuawa tarehe 19 Mei 1536. Mfalme Henry VIII kwa nafasi hii alimchukua mnyongaji Jean Rombaud kutoka Ufaransa ambaye alitumia upanga baada ya shoka ya kawaida na kwa njia hii Anne aliweza kufa haraka na bila mateso.
Mfalme aliendelea kumwoa mke wake wa tatu Jane Seymour, hadi wa sita bila kupata mtoto wa kiume alivyotamani.
Mtoto Elizabeth alikuwa bado mdogo lakini alilelewa mbali na mama na baadaye mke wa sita wa mfalme aliamua kumlea.
Nasaba ya Tudor
Nasaba ya Tudor ilikuwa ukoo wa kifalme iliyotawala Uingereza kwa muda wa miaka 118, kuanzia 1485 hadi 1603.
Mfalme wa kwanza wa Tudor alikuwa Henry VII aliyemshinda mfalme Richard III katika vita ya waridi.
Bunge likamkubali Henry kama mfalme wa kweli. [[Nasaba] ilikwisha wakati [[malkia]] [[Elizabeth I wa Uingereza]] alipofariki [[dunia]] bila [[mrithi]]. Hivyo [[mtoto]] wa [[binamu]] yake alipokea [[taji]] akaanzisha [[nasaba ya Stuart]].[[Jamii:Nasaba ya Tudor| ]]
[[Jamii:Wafalme na malkia wa Uingereza]]
Muziki
Muziki ni aina ya sanaa inayotumia sauti mbalimbali: za kibinadamu na za ala za muziki, ama kwa pamoja au kila moja pekee.
Asili ya neno iko katika lugha ya Kigiriki ambamo huitwa "μουσική" ("mousikee").
Baadhi ya sifa za muziki ni uzito wa sauti ("pitch") na wizani au mahadhi ("rhythm").
Aina ya muziki inayopatikana kote duniani ni nyimbo ambazo ni maneno yanayotolewa kwa sauti na mahadhi fulani mara nyingi pamoja na ala za muziki. Kwa wanaorekodi sauti, wao huenda kwa studio kurekodi na huchukuliwa kwa kinasasauti kilichoambatanishwa na tarakilishi na kudhibitiwa na kompresa.
Muziki maarufu:
Mvua asidia
Mvua asidia ni hali ya mvua ambako kemikali katika angahewa zinaungana na unyevu ndani ya hewa na kusababisha maji ya mvua kuwa na kiasi kikubwa cha asidi.
Mvua asidia huathiri vibaya mimea, wanyama wa mitoni au maziwani na pia majengo au barabara. Inasababishwa hasa na hewa chafu kutoka viwanda, mashine na mitambo inayotoa sulfuri na nitrojeni na kuziingiza hewani.
Kwa kawaida mvua ina asidi kidogo ndani yake kwa sababu hewani kuna gesi ya dioksidi kabonia (CO) inayomenyuka na maji kuwa asidi kabonia. Hii ni asidi hafifu. Kiwango cha asidi hupimwa kwa thamani pH na mvua ya kawaida huwa na thamani pH ya 5.2 hadi 5.6. 
HO (l) + CO (g) → HCO (aq)
Oksidi za sulfuri na nitrojeni kutokana na hewa chafu zinasababisha kutokea kwa asidi kali zaidi kama asidi salfuria (HSO) na asidi ya naitrojeni ndani ya maji ya mvua.
Oksidi za sulfuri zinatokana hasa kutokana na kuchomwa kwa makaa mawe na mafuta ya petroli kwa umbo la petroli na diseli.
Katika kila tendo la kuchoma kitu kuna mmenyuko wa nitrojeni ya hewani na oksijeni:
Asidi salfuria husababisha theluthi mbili na asidi ya nitrojeni theuthi moja ya asidi katika mvua asidia.
Mvua asidia huongeza kiwngo cha asidi katika ardhi. Asidi hii inatoa ioni za metali nzito kutoka kampaundi asilia ya udongo ambazo ni sumu kwa mimea kama zinatokea nje ya kampaundi. Mizi midogo ya mimea inaharibika na kwa njia hii uwezo wa mmea kujilisha unapungua. Nguvu yake inapungua na mmea hushambuliwa kirahisi na magonjwa. Uwezo wa kupambana na wadudu au ugumu wa hali ya hewa kama ukame, joto au baridi inayozidi kiwango cha kawaida.
Msituni matokeo ya mvua asidia yameonekana kwa kukauka kwa majani kwenye matawi.
Mito na maziwa huongezeka asidi kutokana na mvua asidia. Kationi metalia huzidi majini na kuwa kama sumu kwa viumbe wanaoishi mle.
Spishi kadhaa zinaathirikia zaidi na kupungukiwa. Kama thamani pH inapungua chini ya 5 samaki nyingi hazizai tena; mayai ya samaki hayawezi kukomaa hakuan samaki wadogo tena.
Maziwa kadhaa katika Skandinavia yalionekana tayari kuwa bila samaki au wanyama wengine kwa sababu hewa chafu kutoka Ulaya ya Kati ilifika hapa na kusababisha kiasi kikuba cha mvua asidia.
Kuna hofu ya kwamba mito inaweza kuingiza polepole maji asidia kwenye bahari hadi hata bahari kuzidi asidi. Hapa hatari kubwa ni ya kwamba maganda ya viumbe kama vidondo, vyondo na konokono ambayo ni ya chokaa yatayeyushwa na spishi hizi kupotea. Hii ingeharibu mtungo wa chakula baharini.
Kiwango cha asidi katika mvua ni hatari kwa mawe mengi yanayotumiwa katika ujenzi laini pia kwa saruji.
Mawe ya ujenzi mara yingi ni aina za gange (mawe ya chokaa); mapambo mengi kwenye ujenzi ni ya marumaru; saruji ina koasi kikubwa cha chokaa ndani yake. Haya yanashambuliwa na asidi katika mvua asidia. Uso wa jengo linaanza kuharibika kwanza lakini maji asidia inaingia pia ndani ya kuta za saruji na kula chuma kilichomo ndani yake.
Thamani pH
Thamani pH ni skeli inayoonyesha kiwango cha asidi katika dutu fulani. "pH" ni kifupi cha Kilatini "pondus Hydrogenii" (Kiingereza "potential of Hydrogen").
Skeli hii ina thamani kuanzia 0 hadi 14. Namba ndogo inaonyesha tabia ya kiasidi, namba kubwa tabia ya kibesi. Dutu isiyo na tabia ya besi wala asidi huwa na thamani pH ya 7. Asidi huwa na kiwango chini ya 7, besi njuu ya 7.
Edward Norton
Edward Harrison Norton (amezaliwa tar. 18 Agosti 1969) ni mshindi wa Tuzo ya Akademi na Golden Globe kwa mwaka wa 1997, akiwa kama mwigizaji na mtayarishaji bora wa filamu wa Kimarekani. Anafahamika zaidi kwa kuceheza katika filamu ya Primal Fear, American History X, Fight Club, The Italian Job, na The Incredible Hulk.
Ukingo wa Magharibi wa Yordani
Ukingo wa Magharibi wa Yordani ni sehemu ya Palestina ya kihistoria kati ya dola la Israeli upande wa magharibi na mto Yordani upande wa mashariki. Eneo lake ni 5,800 km.
Tangu vita ya 1967 kati ya Waisraeli na Waarabu iko chini ya usimamizi wa Israeli kwa jumla lakini utawala wa ndani wa sehemu kubwa iko mkononi wa Mamlaka ya Kitaifa ya Palestina. Eneo lingine la MamlakA hiyo ni Ukanda wa Gaza. Israeli imeanzisha vijiji vingi kwa walowezi Waisraeli ndani ya Ukingo wa Magharibi.
Hadi 1967 eneo hili lilikuwa sehemu ya ufalme wa Yordani ikiitwa "Yordani ya Magharibi".
Hali ya Yerusalemu ya Mashariki inayokaliwa na Waarabu hasa si wazi; Wapalestina wanaona mji huo kama sehemu ya eneo lao lakini Israeli imeingiza Yerusalemu yote chini ya mamlaka yake kama sehemu kamili ya taifa lao.
Miji muhimu nje ya Yerusalemu ni pamoja na Hebron, Nablus, Rafah, Tulkarm, Jenin, Bethlehemu na Ramallah.
Majadiliano yanaendelea kati ya Israeli, Mamlaka ya Kitaifa ya Palestina na jumuiya ya kimataifa kuhusu maendeleo ya eneo hili.
Ibn Sina
Ibn Sina (pia: Avicenna; jina kamili: Abū ʿAlī al-Ḥusayn ibn ʿAbd Allāh ibn Sīnā; kwa Kiarabu ابو علی الحسین ابن عبدالله ابن سینا) ni kati ya wataalamu na wanafalsafa mashuhuri kabisa katika historia ya Uislamu.
Alizaliwa mnamo mwaka 980 karibu na mji wa Bukhara katika Khorasan (leo nchini Uzbekistan) akafa mwaka 1037 mjini Hamadan ) katika Uajemi.
Alishughulika sayansi nyingi; alikuwa tabibu na pia mtaalamu wa fizikia, sheria, hisabati, astronomia na kemia.
Kwa jumla alitoa maandiko 450 kuhusu mada mbalimbali na 240 kati ya haya zimepatikana hadi leo. Vitabu vilitafsiriwa kwa lugha mbalimbali hata kwa Kilatini na kwa njia hiyo Ibn Sina alikuwa pia mwalimu wa Ulaya katika tiba na falsafa.
Amasya
Amasya (Kigiriki: "Ἀμάσεια", Amaseia ya antiquity, au "Αμάσεια Amáseia") ni kata ya Mkoa wa Amasya uliopo kaskazini mwa nchi ya Uturuki. Inachukua eneo la km 1730, na idadi ya wakazi inapata 33,000, ambao wengine 74,000 wanaishi mjini na kadhaa waliosalia wanaishi vijijini. Vipimo kutoka usawa wa bahari ni m. 411.
Amasya ipo juu ya milima kutoka juu ya pwani ya usawa wa Bahari Nyeusi, mji umejingwa katika eneo la mabonde madogo ukiwa karibu kabisa na ukingo wa Mto Yeşilırmak. Japokuwa eneo hili lipo karibu kidogo pwani ya Bahari Nyeusi hivyo kuna kipindi kuna kuwa na hali baridi mno, na pia inasemekana kuwa kuna baadhi ya mazao huko huwa yanastawi vyema. Mazao hayo ni pamoja na mitufaha, ambayo imeisabibishia mkoa wa Amasya uwe mashuhuri sana.
Mji wa Amasya, pia ni mji wa kihistoria ya kutoa matajiri, wafalme, malikia, wasanii, wanasayansi, washairi na wafikiri.
Carlos Santana
Carlos Augusto Santana Alves (amezaliwa tar. 20 Julai 1947 mjini Autlán de Navarro, Mexiko) ni mshindi wa Tuzo ya Grammy, akiwa kama mwanamuziki-mpiga gitaa bora wa Kimexiko. Ameanza kujipatia umaarufu tangu kunako miaka ya 1960 na mwanzoni mwa miaka ya 1970 akiwa na bendi yake ya Santana Bendi, ambayo imejizolea umaarufu na mafanikio makubwa kwa muziki wao wa rock, blues, salsa, na jazz fusion.
Bendi imeingizia baadhi ya ala zake mwenyewe, yaani anapiga blues-besi gitaa iendanayo na muundo sawa kabisa na zile ngoma za Kilatini kama vile timbalesi na congasi. Santana aliendlea kufanya shughuli zake za kimuziki kwa takriba miaka kadhaa. Alipata umaarufu mkubwa sana kunako miaka ya 1990. Mwaka wa 2003, gazeti la Rolling Stone nao wamempa Santana namba 15 katika orodha zao za Wapiga Gitaa Wakubwa kwa muda wa miaka 100.
Ilani: Single ya Smooth, [[Maria Maria]], na Into The Night kila moja imeorodheshwa katika Platinamu na [[:en:Recording Industry Association of America|RIAA]].
[[Jamii:Wanamuziki wa Mexiko]]
[[Jamii:Washindi wa Tuzo za Grammy]]
[[Jamii:Wasanii wa Arista Records]]
[[Jamii:Waliozaliwa 1947]]
[[Jamii:Watu walio hai]]
[[Jamii:Muziki wa rock]]
Antalya
Antalya (zamani ulikuwa unajulikana kama Adalia; kutoka Kigiriki: Αττάλεια Attália) ni mji uliopo katika pwani ya Mediterranea ya kusini-magharibi mwa Uturuki. Huu ni mji mkuu wa Mkoa wa Antalya. Idadi ya wakazi waishio huku ni 775,157 (sensa ya mwaka 2007). Na kwa mujibu wa sensa ya mwaka wa 2008, idadi ya wakazi wa Antalya ni 798,507 (makisio). Mji wa Antalya umezungukwa na milima. Maendeleo katika nyanja za utalii, zimeanza tangu miaka hiyo ya 1970, na kuwekwa katika viwango vya kimataifa.
Wade Williams
Wade Andrew William (amezaliwa tar. 24 Desemba 1961) ni mwigizaji wa filamu na tamthiliya kutoka nchini Marekani. Kkwa sasa amevaa uhusika wa "nyota" kwenye tamthiliya ya Prison Break ya Fox akiwa kama "Captain Brad Bellick".
Williams na dada zake watatu walizaliwa Georgia, na baadae wakahamia Tulsa, Oklahoma. Kama kijana, Williams alijihusisha sana na maigizo na muziki, akianzia kanisani lakini hakuipa kipaumbele sanaa ya uigizaji kama ndio msingi wa maisha yake. Baada ya kumaliza elimu ya juu, Williams alipanga kufanya maandalizi ya kujiunga na masomo ya uganga katika chuo cha Tulsa (Tulsa University). Mapenzi yake kwenye uigizaji na muziki kamwe hayakufifia na akabadilisha masomo. Williams alipata shahada katika sanaa ya maonesho na baadae akapata shahada ya pili katika sanaa ya uigizaji kutoka chuo cha Rutgers (Mason Gross School of the Arts) alipokuwa akisoma chini ya "William Esper". Williams anaishi Texas akiwa na mkewe pamoja na binti yao. Kipindi akiwa chuo cha alikuwa nyota kwenye igizo "Sweet Todd".
Williams alianzia maisha yake ya uigizaji Delacorte Theatre, Central Park kwenye "The Taming of the Shrew" akiwa na Morgan Freeman pamoja na Tracy Ulman. Pia Williams aliigiza na Denzel Washington kwenye "Richard III". Williams aliendelea na shughuli zake za uigizaji mpaka ngazi ya taifa katika kazi kama vile "Guys and Dolls", "Les Miserables", "Kiss of Spiderwoman", "Ragtime" na "Sowboat".
Filamu zake ikiwa pamoja na "Flicka", "Jarhead", "Colateral", "Ali", na "Erin Brockovich". Pia Williams ameonekana kwenye tamthilia kama "Over There", "Six Feet Under", "Prison Break", "24", "NYPD Blue", "Crime Scene Investigation(CSI)" na ameigiza kama "Father Cronin" kwenye "The Bernie Mac Show".
Niko Bize
Niko Bize ni wimbo wa Jahffarie akimshirikisha Daz Baba. Wimbo unatoka katika albamu ya Niko Bize. Wimbo ulitayarishwa na P Funk Majani wa bongo Records. Wimbo ulitoka mnamo mwaka wa 2003 ukiwa na chati kadhaa za Redio One, Clouds FM, Times FM, Magic FM na nyingine kibao.
Jahffarie
Japhari Msham Ally (amezaliwa tar. 29 Septemba 1980) ni msanii wa muziki wa hip hop na bongo flava kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Jahffarie. Anafahamika zaidi kwa baadhi ya vibao vyake mashuhuri kama vile Niko Bize, Anajua Anachotaka, Hawapendi, n.k. Jahffarie pia ni mmoja katika ya wanakundi la muziki wa hip hop na rap la Wateule.
Ardahan
Ardahan (Kirmenia: Արդահան; Kirusi: Ардаган; Kigeorgia: არტაანი) ni mji uliopo mjini kaskizini-mashariki ya nchi ya Uturuki, ambao umepakana na mpaka wa nchi ya Georgia. Huu ni mji mkuu wa Mkoa wa Ardahan.
Ardahan ni mji mkuu mdogo kuliko yote katika Uturuki, hadi kufikia 1993, ulikuwa mji mdogo wa mkoa jirani wa Kars. Tangu kugawiwa kwa kata za mkoa kumekuwa na uwekezaji mwingi na kumekuwa na majengo mengi ya serikali, lakini maisha ya huko na ya kuishi juu ya milima na kuna kuwa na saluji kwa muda wa nusu mwaka lakini bado watu wangaliishi huko. Kuna mahoteli mengi tu, ambayo mara nyingi hutumika kwa madereva wa magari makubwa na wale wsafiri waelekeao Georgia.
Chuo Kikuu cha Kars Kafkas kina taasisi katika mji wa Ardahan na kuna makazi pia ya wanajeshi. Raia wa kawaida, wanafunzi na wanajeshi wameweka kambi yao hapo ili kusaidia hali ya uchumi ya mji huo. Watu hao wana vilabu vyao na majumba ya wageni, wakati huko mjini kwenyewe kuna mambo machache yahitajikanayo kwa jamii, zaidizaidi kuna vijiduka kadhaa vya kuuza keki na mgahawa chai na kababu. Kwenda kununua bidhaa kubwakubwa nazo hamna.
Sherehe Muhimu za Huko
Siku Kuu
Artvin
Artvin ni mji uliopo kaskazini-mashariki mwa nchi ya Uturuki, ambao pia upo katika Mto Çoruh karibu kabisa na mpaka wa nchi ya Georgia. Huu ni mji mkuu wa Mkoa wa Artvin.
Kama jinsi iliyo miji mingi ya Uturuki tangu miaka ya 1970 Artvin ukikuwa ukionekana kutodhibitiwa mfumo wa ujenzi mzuri na majengo na ofisi za serikali zipo mbaya kabisa kiasi kwamba imeondoa vivutio vyote vya kihistoria katika mji huo. Pia inaaminika kwamba mji wa Artvin kamwe hautokuwa mji mkubwa, utabaki kuwa kamji ka mkoa tu.
Kabla ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia kulikuwa na Warmenia wengi tu waishio mjini Artvin, leo hii idadi kubwa ya wakazi wa Artvin imekuwa mchanganyiko, wakiwemo Waturuki, Wageorgia, Walaz na Wahamsheni.Kuna majengo kadhaa ya Dola la Osmani na nyumba za umma zikiwemo na:
Na juu ya mizunguko ya mji mzima unatoa sehemu nyingi za kuapalamia juu ya milima.
Aydın
Aidın (Kigiriki: Αϊδίνιο) ni mji mkuu wa Mkoa wa Aydın wa nchini Uturuki.
Aidın ni kitovu cha mabonde madogo ya Mto Meander kuelekea chini ya Bahari ya Aegean. Mji unafahamika toka zama za kale kwa kuwa na rutuba na mazao mengi. Leo hii zao kubwa lifahamikalo kwa huko ni ile miti ya mifigi, japokuwa eneo linaweza kuotesha baadhi ya kilimo cha mazao mengine tofauti na hayo.
Mji pia una viwanda vidogovidogo na maeneo kadhaa ya kihistoria na vitovu vya utalii. Hali ya hewa ya huko kwa kipindi cha kiangazi huwa na joto sana.
Bahari ya Aegean
Bahari ya Aegean "(pia: Aegeis; tamka a-e-ge-is)" ni moja kati ya sehemu za Bahari ya Mediteranea. Ipo kati ya Ugiriki na Anatolia (Uturuki).
Kupitia mlangobahari wa Dardaneli imeungana na Bahari ya Marmara, Bosporus na Bahari Nyeusi.
Jina la bahari hii kwa Kigiriki wanaliita Αἰγαῖον Πέλαγος (Aigaion Pelagos), Kigiriki cha kisasa: Αιγαίο Πέλαγος (Aigaio Pelagos). Kwa jina la Kituruki ni Ege Denizi.
Watu wengi wa kale walikuwa wakifikiria tofauti kuhusu jina hili, kwa nini wameiita Aegean.
Labda lilitolewa kufuata mji wa Aegae, au Aegea, ambaye ni malkia wa Amazoni aliyekufa katika bahari hiyo.
Labda lilitolewa kufuata Aegeus, baba wa Theseus shujaa wa Ugiriki ya Kale. Hadithi za kale zinasema kwamba Aegeus alijiua pale alipofikiria kuwa mtoto wake wa kiume amekufa katika bahari hiyo.
Kuna baadhi ya watu wanasema kwamba jina hili linatoka chimbuko la lugha ndogondogo (neno) αἶγες (aiges) au "mawimbi" .
Kristen Hager
Kristen Hager (amezaliwa tar. 4 Aprili 1984) ni mwigizaji wa filamu na tamthiliya kutoka nchini Kanada.
Hager alizaliwa mjini Red Lake, Ontario na urithi wa Kijerumani. Hager Alianza kuonekana kwa mara kwanza katika mfululizo mdogo wa kipindi cha televisheni cha Beach Girls mnamo 2005. Baada ya mwaka mmoja akaja kuonekana tena katika mfululizo mwingine wa kipindi cha televisheni maarufu kama Runaway, ambamo amecheza nyota Donnie Wahlberg na mwigizaji mtoto Niamh Wilson.
Pia amepata kuonekana katika ugawaji wa Tuzo za Golden Globe kwa ajiri ya filamu ya I'm Not There. Mwonekano wake uliyomkubwa kabisa ni pamoja na kuonekana katika mfululizo wa filamu za Aliens vs. Predator: Requiem, ambayo ya awali ilikuwa Alien vs. Predator.
Hager amecheza kama Cathy katika tamhilia ya mwaka wa 2008 maarufu Wanted. Hager kwa sasa anatengeneza filamu nyingine mbili ambazo zinategemewa kutoka mwishoni mwa mwaka wa 2008, zote mbili wanazitengenezea matangazo yake.
Ian Whyte
Ian Whyte (amezaliwa tar. 17 Septemba 1971) ni mwigizaji wa filamu na mtu wa stanti kutoka nchi Welisi. Anafahamika zaidi kwa kucheza kama Predator (amempokea hayati Kevin Peter Hall) katika filamu zote mbili za Alien vs. Predator na .
Anasimama katika urefu wa futi 7'1".
Samueli I
Kitabu cha kwanza cha Samueli kilikuwa sehemu ya kwanza ya Kitabu cha Samweli katika Tanakh (yaani Biblia ya Kiebrania) kabla hakijagawiwa pande mbili kutokana na ukubwa wake.
Kuanzia tafsiri ya kwanza (ya Kigiriki) inayojulikana kama Septuaginta na vilevile katika Agano la Kale la Biblia ya Kikristo kinahesabiwa kama kitabu kinachojitegemea.
Hata hivyo mada yake na ya Kitabu cha pili ni moja: kueleza habari za mwanzo wa ufalme wa Israeli chini ya Samueli aliyewapaka mafuta awaweke wakfu mfalme Sauli halafu mfalme Daudi.
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Kwa habari zaidi tazama Vitabu vya Samweli.
Samueli II
Kitabu cha pili cha Samueli kilikuwa sehemu ya pili ya Kitabu cha Samweli katika Tanakh (yaani Biblia ya Kiebrania) kabla hakijagawiwa pande mbili kutokana na ukubwa wake.
Kuanzia tafsiri ya kwanza (ya Kigiriki) inayojulikana kama Septuaginta, halafu katika Agano la Kale la Biblia ya Ukristo, kinahesabiwa kama kitabu kinachojitegemea.
Hata hivyo mada yake na ya Kitabu cha kwanza (Samueli I) ni moja: kueleza habari za mwanzo wa ufalme wa Israeli chini ya Samueli aliyewapaka mafuta awaweke wakfu mfalme Sauli halafu mfalme Daudi.
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Kwa habari zaidi tazama Vitabu vya Samweli.
Kitabu cha Yoeli
Kitabu cha Yoeli ni kimojawapo kati ya vitabu 12 vya Manabii wadogo ambavyo, pamoja na vingine vingi, vinaunda Tanakh.
Hivyo ni pia sehemu ya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo.
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Inawezekana kwamba kitabu hiki kilikuwa cha mwisho kuandikwa kati ya vitabu vya kinabii vya Biblia ya Kiebrania (ambamo Kitabu cha Danieli, kilichoandikwa baadaye, hakimo katika kundi la Manabii).
Mwandishi wake ni nabii Yoeli, labda katikati ya karne ya 4 KK.
Katika sura mbili za kwanza, uvamizi wa nzige unaharibu mkoa wote wa Yudea na kuwafanya wenyeji waendeshe liturujia ya toba ambayo iliitikiwa na Mungu kwa ahadi ya kusamehe na kurudisha hali njema.
Katika sura mbili zinazofuata unatabiriwa kwa mtindo wa kiapokaliptiko hukumu ya mataifa ya kigeni na ushindi wa moja wa moja wa Mungu na taifa lake, Israeli.
Mtume Petro alitaja utabiri wa Yoeli akieleza karama zilizojitokeza siku ya Pentekoste ya mwaka 30 BK kutokana na ujio wa Roho Mtakatifu (taz. Yoe 3:1-5 na Mdo 2:16-21).
Mtume Paulo alitumia utabiri huohuo kuhusu Wayahudi na watu wa mataifa mengine pia (taz. Yoe 3:5 na Rom 10:13).
Diego Maradona
Diego Armando Maradona (amezaliwa 30 Oktoba 1960) ni mchezaji maarufu wa mpira wa miguu wa zamani kutoka nchi ya Argentina.
Watu wengi wanamchukulia kuwa ni mchezaji bora duniani kwa wakati wote.
Mwaka 2000 katika zawadi ya mchezaji bora wa karne iliyotangazwa na FIFA, Maradona alikwenda sambamba katika kugombea mchezaji bora wa karne na Pele baada ya wote kuwa wa kwanza katika uchaguzi wakuchagua ambao FIFA ilitangaza kipitia rai za watu kwenye Internet ili kuchagua mchezaji bora wa karne ya 20.
Maradona alichezea vilabu vya Boca Juniors, FC Barcelona na SSC Napoli, na zote hizo alipata zawadi mbali katika vilabu hivyo.
Kitabu cha Mika
Kitabu cha Mika ni kimoja kati ya vitabu 12 vya Manabii wadogo ambavyo, pamoja na vingine vingi, vinaunda Tanakh.
Hivyo ni pia sehemu ya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo.
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Jina la nabii huyo, aliyefanya kazi wakati uleule wa nabii Isaya, mwishoni mwa karne ya 8 K.K., lina maana ya "Nani kama Mungu?".
Kitabu kinaweza kuwaganyika sehemu nne ambamo vitisho na ahadi vinapokezana:
Tunavyosoma katika Injili ya Mathayo (2:1-6), dondoo la Mik 5:2 lilitumiwa na Wayahudi kutarajia ujio wa Masiya wa ukoo wa Mfalme Daudi kutoka Bethlehemu.
Dondoo lenyewe lilibainisha miaka 700 kabla ya Yesu kuzaliwa kwamba Bethlehemu hiyo ni ile ya Efrata, si nyingine yenye jina hilohilo: "Bali wewe, Betlehemu Efrata, uliye mdogo kuwa miongoni mwa elfu za Yuda; kutoka kwako wewe atanitokea mmoja atakayekuwa mtawala katika Israeli; ambaye matokeo yake yamekuwa tangu zamani za kale, tangu milele".
Kitabu cha Hagai
Kitabu cha Hagai ni kimojawapo kati ya vitabu 12 vya Manabii wadogo ambavyo, pamoja na vingine vingi, vinaunda Tanakh, yaani Biblia ya Kiebrania. Hivyo ni pia sehemu ya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo.
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Kazi ya nabii huyo kati ya Agosti na Desemba ya mwaka 520 KK, wakati uleule alipoanza nabii Zekaria, ni mwanzo wa kipindi cha mwisho cha unabii katika Israeli kabla ya ujio wa Yohane Mbatizaji na Yesu Kristo.
Kabla ya uhamisho wa Babeli, ujumbe wa manabii ulitishia mara nyingi adhabu ya Mungu kwa uasi wa taifa lake.
Wakati wa uhamisho ujumbe ulikuwa wa faraja zaidi.
Ule wa Hagai na Zekaria ulilenga ustawi wa Wayahudi waliokuwa wamerudi Yerusalemu mwaka 538 K.K. ili kujenga upya hekalu, lakini walichelewa kutekeleza azma yao, kutokana na upinzani na mahangaiko ya kujipatia riziki katika mazingira magumu.
Mbaya zaidi, walikaribia kukata tamaa. Kwa changamoto ya manabii wao, gavana Zerubabeli na kuhani mkuu Yoshua waliongoza wananchi kukazania ujenzi huo na kuukamilisha mwaka 515 KK.
Juhudi hizo ndizo lengo la hotuba zote nne zinazounda kitabu hiki, ambapo ujenzi wa hekalu ni sharti la ujio wa ufalme wa Mungu.
Ahadi ya kuwa hatimaye hekalu jipya litakuwa tukufu kuliko lile la Solomoni ni la maana zaidi kwa Wakristo wanaoiona kama utabiri wa Yesu mfufuka, aliye hekalu la kweli la Agano Jipya (Yoh 2:19-22).
Kitabu cha Zekaria
Kitabu cha Zekaria ni kimojawapo kati ya vitabu 12 vya Manabii wadogo ambavyo, pamoja na vingine vingi, vinaunda Tanakh, yaani Biblia ya Kiebrania. Hivyo ni pia sehemu ya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo.
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Kazi ya nabii huyo kati ya mwaka 520 na 518 KK, wakati uleule alipotabiri nabii Hagai, ni mwanzo wa kipindi cha mwisho cha unabii katika Israeli kabla ya ujio wa Yohane Mbatizaji na Yesu Kristo.
Kabla ya uhamisho wa Babeli, ujumbe wa manabii ulitishia mara nyingi adhabu ya Mungu kwa uasi wa taifa lake.
Wakati wa uhamisho ujumbe ulikuwa wa faraja zaidi.
Ule wa Hagai na Zekaria ulilenga ustawi wa Wayahudi ambao walikuwa wamerudi Yerusalemu mwaka 538 KK ili kujenga upya hekalu, lakini walichelewa kutekeleza azma yao, kutokana na upinzani na mahangaiko ya kujipatia riziki katika mazingira magumu.
Mbaya zaidi, walikaribia kukata tamaa. Kwa changamoto ya manabii wao, gavana Zerubabeli na kuhani mkuu Yoshua waliongoza wananchi kukazania ujenzi huo na kuukamilisha mwaka 515 KK.
Kitabu kina sehemu mbili tofauti sana, yaani sura 1-8 halafu 9-14.
Sura nane za kwanza zinaleta njozi kadhaa kuhusu mwanzo mpya wa Wayahudi mjini Yerusalemu.
Tofauti na Hagai, mwandishi wa kitabu hiki hakuishia upande wa ujenzi, bali alisisitiza pia utakaso wa waamini na ibada zao.
Sura nyingine sita zinatokana na mazingira tofauti (ya karne ya 4 KK) na kuleta njozi juu ya ujio wa Masiya na siku za mwisho.
Sura hizo zina mtindo wa kiapokaliptiko na wataalamu wengi wanasema ni kazi ya nabii mwingine wanayemuita Zekaria wa pili.
Kitabu cha Malaki
Kitabu cha Malaki ni cha mwisho kati ya vitabu 12 vya Manabii wadogo ambavyo, pamoja na vingine vingi, vinaunda Tanakh, yaani Biblia ya Kiebrania. Hivyo ni pia sehemu ya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo, na kwa kuwa humo vitabu vya manabii vinapangwa baada ya vitabu vya hekima, kitabu cha Malaki ni cha mwisho kabla ya vitabu vya Agano Jipya.
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Kwa kuwa jina la nabii aliye asili ya kitabu hiki halijulikani, limetumika lile la neno lake muhimu zaidi, "Malaki", lenye maana ya "Mjumbe wangu" (kwa Kiebrania מלאכי).
Yaliyomo yanawezesha kukisia kiliandikwa lini, yaani baada ya Hekalu la Yerusalemu kuwekwa wakfu (515 K.K.), na kabla ya katazo la ndoa za mseto kati ya Wayahudi na mataifa mengine lililotolewa na Nehemia (445 K.K.); sanasana ni karibu na mwaka huo.
Kitabu kinaundwa na sehemu sita za namna ileile: Mungu (au nabii wake) anatoa kauli ambayo inajadiliwa na waamini na makuhani wao, halafu inafafanuliwa katika hotuba inayochanganya vitisho na ahadi za wokovu.
Mada kuu ni mbili: makosa ya makuhani na waamini wengine katika ibada, halafu makwazo yanayosababishwa na ndoa za mseto.
Nabii anatabiri siku ya YHWH atakayetakasa makuhani, ataangamiza waovu na kuwapa ushindi waadilifu.
Mistari ya mwisho, ikitabiri ujio wa pili wa nabii Eliya, ilivutia sana tumaini la Wayahudi; ndiyo sababu ilijadiliwa sana kuhusiana na Yohane Mbatizaji na Yesu Kristo, kama inavyoonekana katika sehemu mbalimbali za Injili.
Balıkesir
Balıkesir ni mji uliopo katika mkoa wa Marmara katika nchi ya Uturuki. Mji una wakazi wapatao 649,623 waishio katika mji huo. Ni kituo kikubwa cha kusafirishi bidhaa zao kwa nchi za nje. Ni kituo mashuhuri kwa watalii wenyeji na wageni, ambao wanaotumia hapo kwa kupelelezea nchi za zipakanazo na mji huo. Sana kwa uzuri wake wa kuwa na Mlima wa Ida (Kaz Dağı). Huu ni mji mkuu wa Mkoa wa Balıkesir.
Karibu kidogo na Balıkesir kulikuwa na mji wa Roma wa Hadrianutherae, uligundulika kwa jina la commemorates, na Dola la Hadrian. Wakati wa umiliki wa Ufalme wa Byzanti mji ulikuwa ukijuilkana kwa jina la Palaeokastron (Kigiriki: Palaeologus castle).
Pier Gerlofs Donia
Pier Gerlofs Donia aliishi kuanzia mwaka 1480 hadi 1520. Alikuwa jitu lenye miguvu ambalo inasemekana alikuwa na urefu wa zaidi ya futi 7. Huyu alipigania uhuru wa Friesland. Donia pia alikuwa akifahamika kama Grutte Pier, ambayo inamaana ya "Kijana Mkubwa", kwa lugha ya Kifrisia, au Grote Pier, ambayo inamaana sawa tu na kwa lugha ya Kidutch. Huyu tena alikuwa haramia. Jitu hili lilipigana vita dhidi ya watu wa kutoka Uholanzi na Ujerumani, na Waburgundia. Katika mapambano yake makubwa ya baharini, aliziteka nyala meli zipatazo 28, na akaua takriban watu 500 ambao wote aliowakamata kama mateka. "Kijana Mkubwa" halafu baaday waliita "Msalaba wa Wadutch".
Batman
Batman (ni kifupi cha Milima ya Batı Raman) ni jina la mji mkuu wa Mkoa wa Batman, katika Uturuki. Mji huu pia unajulikana kwa jina la Êlih au Iluh kwa Kikurdi. Ni mji ulioko katika Mto Batman ambao unajulikana sana kwa jina la Kikurdi mjini kusini-mashariki mwa nchi ya Uturuki.
Meya wa mji wa Batman ni Mh. Hüseyin Kalkan, ambaye ni mwanachama wa chama cha Democratic Society Party (DSP).
Mkoa wa Batman ni eneo muhimu kabisa la uzalishaji wa mafuta, na mji wa Batman una maeneo ya kale ya vifaa vya kale vya kuchimbia mfuta, ambavyo vilianzishwa tangu mwaka wa 1955.
Kuna takriban km 494 (na mi 307) ya bomba la kupitishia mafuta kutoka mjini Batman na kuelekea İskenderun. Kuna njia ya reli iliyokaribu kidogo na Kurtalan ambayo imeunganisha njia hiyo hadi kutoka katika mji wa Istanbul. Katika mji wa Batman, pia kuna uwanja wa ndege wa mkoa.
Hadi kufikia miaka ya 1950, mji wa Batman ulikuwa kama kaji-kijiji kidogo. Pale makampuni ya mafuta yalipoingia katika mji uchumi wa mji huo ukaanza kukua, na idadi ya makazi ya watu ikaanza kuongezeka.
Wafanyakazi wengi na maofisi mengi ya serikali yapo mjini. Kwa sasa idadi ya watu wasio na kazi katika mji huo inaanza kuonekana kuwa kubwa kuliko hapo awali.
Wakapuchini
Wakapuchini ni watawa Wafransisko wa Kanisa Katoliki.
Idadi yao inapita ndugu wanaume 10,000 duniani kote wakiongozwa na ndugu Mauro Jöhri wa kanda ya Uswisi. Ni shirika la kiume la nne kwa wingi wa watawa duniani.
Jina linatokana na neno la Kiitalia "cappuccio", lenye maana ya kikofia kilichoshonwa kwenye kanzu yao ya rangi ya kahawia.
Tawi hilo lilianzishwa na Mathayo wa Bascio pamoja na Ludoviko wa Fossombrone na Rafaeli wa Fossombrone mwaka 1525, ambao walilenga maisha ya kifukara kuliko yaliyofuatwa na Ndugu Wadogo wenzao.
Urekebisho huo, uliojitahidi sana kufuata kikamilifu kanuni ya Ndugu Wadogo na mifano ya mwanzilishi, Fransisko wa Asizi, ulipata kibali cha Papa Klementi VII mwaka 1528.
Baada ya hapo kutoka mkoa wa Marche shirika likaenea na kuzaa matunda mengi ya utakatifu kuanzia bradha Felix wa Cantalice hadi padri Pio wa Pietrelcina.
Mnamo tarehe 31 Desemba 2011, Wakapuchini duniani walikuwa 10.364, kati yao mapadri 6.968. Wako katika nchi 106: Afrika 1321; Amerika ya Kilatini 1720; Amerika ya Kaskazini 662; Asia-Oceania 2283; Ulaya 4378.
Mombasa Roots
Mombasa Roots (au Mombasa Roots Band) ni bendi ya hotel pop kutoka nchini Kenya. Bendi ilianzishwa mnamo mwaka wa 1977. "Lele Mama" (1999) ni albamu maarufu ya Mombasa Roots. Bendi inacharaza katika hoteli nyingi, na n'gambo pia; kwa mfano, ilicharaza katika Ujerumani, Kanada, Uswisi, Ethiopia, Dubai na Omani.
Barcelona
Barcelona ni mji uliopo nchini Hispania. Ni mji mkuu wa jimbo la Catalonia, ambayo ni sehemu tajiri zaidi ya Hispania.
Barcelona ipo katika pwani ya Bahari ya Mediteranea. Mji upo kati ya Mto Llobregat na Besòs, na kusini upo katika milima ya Pirenei.
Leo hii kuna takriban watu milioni 1.6 wanaoishi katika mji huo (sensa ya 2006). Kati ya milioni 3.1 ya watu wanaishi katika Maeneo ya Metropolitan na milioni 5.3 wapo Mijini.
Lewis Carroll
Charles Lutwidge Dodgson, au Lewis Carroll (Daresbury 27 Januari 1832 – Guildford 14 Januari 1889), alikuwa mwandishi wa riwaya nchini Uingereza. Hususani anafahamika zaidi kwa riwaya yake ya "Alice's Adventures in Wonderland" (1865) na "Through the Looking-Glass, and What Alice Found There" (1871).
Hans Christian Andersen
Hans Christian Andersen (Odense 2 Aprili 1805 - Copenhagen 4 Agosti 1875) alikuwa mwandishi nchini Denmark. Hususani anafahamika zaidi kwa ngano zake.
Because of You
Because of You inaweza kutaja makala hizo:
Because of You (albamu ya Ne-Yo)
Because of You (zamani iliitwa Know Me) ni albamu ya pili kutoka kwa msanii wa Def Jam Ne-Yo, albamu ilitolewa mnamo tarehe 8 Mei 2007. Wimbo maarufu wa kutoka katika albamu hiyo ni "Because of You."
Kulikuwa na fununu za kusema kuwa katika albamu ilibidi waalikwe baaadhi ya wasanii kama vile Trinity Stone, Busta Rhymes, Beyoncé, na Fabolous, lakini ilithibishwa kuwa uongo. Albamu imemshirikisha rapa mmoja tu Jay-Z tena katika wimbo wa "Crazy", na mwingine Jennifer Hudson aliyeimba katika wimbo wa "Leaving Tonight", uliotayarishwa na Knobody. Baadaye Ne-Yo alibadilisha jina la albamu na kuiita Know Me, kabla kuirudisha katika jina la Because of You.
Campora San Giovanni
Campora San Giovanni ni kitongoji cha Amantea, Wilaya ya Cosenza, karibu na Wilaya ya Catanzaro, Italia ya kusini. Takriban wakazi 7,200 wanaishi katika kijiji hicho.
Uchumi wa kijiji hicho unategemea sana kilimo na utalii. Tangu miaka ya 1950 kulikuwa na maendeleo makubwa kabisa ya ulimaji wa vitunguu vya Tropea: leo hii soko lake linakubalika ndani na hata nje ya nchi.
Miaka 20 iliyopita, ushafirishaji wa bidhaa hizi, zikiwa pamoja na biashara nyingine, umewezesha kukuza uchumi wa hapo. Maendeleo yametokana na msaada uliotolewa kijijini hapo kwa kuwapatia reli, barabara, na njia kubwa ya kupitia yenye takriban km 8 sambamba kabisa na uwanja wa ndege wa kimataifa wa Lamezia Terme (km 25 kutoka kijijini).
Padre wa Kanisa Katoliki wa Campora San Giovani tangu mwaka 2005 ni Apollinaris Paul Mashughuli Massawe kutoka Tanzania.
Selemani Ndikumana
Sulemani Yamin Ndikumana (amezaliwa katika mji wa Bujumbura 18 Machi 1987} ni mchezaji wa mpira wa miguu anaeichezea klabu ya Lierse S.K. katika Ligi ya pili ya Ubelgiji na pia ni mchezaji katika Timu ya Taifa ya Burundi.
Bwana Selemani alijiunga na klabu hiyo ya Lierse S.K. ya Ubelgiji kutoka kwenye klabu ya Molde FK ya Norwei mwaka 2008 mwezi Desemba baada ya klabu hiyo kuweka mkatabu bure na mchezaji huyo baada ya mkataba wa timu yake ya kabla ya Norwei kuisha,klabu hiyo ya Ubelgiji inategemea kuweza kogombea tiketi ya kujiunga katika ligi kuu ya Ubelgiji kwa msaa wa mchezaji huyo mzuri.
Ndikumana Aliacha kuchezea klabu ya Inter Star klabu mashuhuri huko Burundi na alionekana mchezaji mzuri ndio klabu mashuhuri huko Tanzania ikatoa pesa nzuri ili aweze kuchezea klabu hiyo ambayo aliichezea kwa muda mrefu kidogo, baadae klabu ya Molde FK ya Norwei ikaomba kumchukua na alicheza baadhi ya mechi huko Norwei katika klabu hiyo, ila kijana mwenyewe alipiga kelele zaidi kutokana na baridi kali inayopatikana huko Norwei ndio akapata fursa yakujiunga na klabu ya Lierse S.K. huko ambayo ilimuomba nakutegemea anaweza toa mchango mkubwa katika kusaida kupatikina kwa magoli kwa wingi na alinunuliwa mwezi Desemba tar 8.
Jina lake mashuhuri huko Burundi ni Sele Drogba kutokana na uchezaji wake unaofanana na Drogba mwenyewe na katika wachezaji anaopenda duniani pia Drogba akiwemo.