hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Cecil Rhodes
Cecil John Rhodes (* 5 Julai 1853 Uingereza; † 26 Machi 1902 Afrika Kusini) alikuwa mfanyabiashara na mwanasiasa Mwingereza aliyetajirikia kutokana na malighafi za Afrika Kusini na kujenga himaya yake ya binafsi kati Afrika ya Kusini. Alianzisha koloni za Rhodesia ya Kaskazini na Rhodesia ya Kusini zilizokuwa baadaye Zambia na Zimbabwe.
Alikuwa kati ya wapangaji na watetezi wa ubeberu wa Uingereza katika karne ya 19. Aliamini ya kuwa Waingereza ni mbari wa juu duniani.
Alizaliwa Bishop's Stortford (Uingereza) akiwa mtoto wa mchungaji wa kanisa. 1870 wazazi walimtuma kijana kwenda Afrika Kusini kwa shabaha ya kuboresha afya yake akiwa na matatizo kutokana na hali ya hewa Uingereza. Baada ya kufika alijishughulisha na biashara ya migodi ya almasi ya Kimberley (Afrika Kusini) akatajirika haraka. Akarudi Uingereza akasoma kwenye chuo kikuu cha Oxford lakini alipaswa kurudi Afrika kwa sababu ya afya. Akajiunga na siasa akawa mbunge wa koloni ya rasi tangu 1881.
1880 alianzisha kampuni yake ya binafsi ya De Beers iliyopata baadaye nafasi ya kwanza katika biashara ya almasi duniani.
Athira yake ya kisiasa ikapanuka 1885 akashawishi serikali ya London kuvamia eneo la Bechuanaland (Botswana) na kuifanya nchi lindwa chini ya Uingereza.
1885 alifaulu kupata kibali cha serikali ya Uingereza kuanzisha koloni ya binafsi kaskazini ya Afrika kusini. Akaunda Kampuni ya Kiingereza ya Afrika Kusini (British South Africa Company) na kuvamia maeneo ya Zambia na Zimbabwe ya leo. Ardhi iliyotwaliwa iliuzwa kwa walowezi na koloni za kampuni ziliitwa Rhodesia ya Kaskazini na Rhodesia ya Kusini. Zilikaa chini ya kampuni ya Rhodes hadi 1923 zikachukuliwa baadaye na serikali ya Uingereza.
1890 Rhodes akawa waziri mkuu wa koloni ya Rasi. Kama kiongozi wa serikali alitaka kumeza jamhuri ya makaburu ya Transvaal na akajaribu kumpindua raisi Ohm Krueger 1895. Shambulio ya Jameson Raid ilishindikana na Rhodes alipaswa kujiuzulu katika serikali.
Akaendelea kukaza ukoloni wake huko Rhodesia hadi kifo chake mwaka 1902.
Bata-bahari
Mabata-bahari ni ndege wa maji wa nusufamilia ya Merginae katika familia ya Anatidae. Mabata hawa wanaishi baharini hasa nje ya majira ya kuzaa. Wengi wana tezi za chumvi maalum ambazo zinawawezesha kuvumilia maji ya bahari. Mabata-domomeno hupenda zaidi mazingira ya mito.
Mabata-bahari hula samakigamba na gegereka wa chini ya bahari. Mabata-domomeno hula samaki. Meno ya madomo yao yanawasaidia kushika mawindo. Takriban spishi zote zinatokea kanda za kaskazini mbali.
Koloni ya Rasi
Koloni ya Rasi ilikuwa koloni ya Uholanzi hadi 1806 na baadaye ya Uingereza katika Afrika Kusini ya leo. Jina limetokana na Rasi ya Tumaini Jema iliyoko karibu na mji wa Cape Town.
Historia ya koloni ilianza 1652 wakati Mholanzi Jan van Riebeeck aliunda Cape Town kwa niaba ya Kampuni ya Kiholanzi kwa India ya Mashariki. Kampuni ilihitaji kituo kwa ajili ya jahazi zake zilizosafiri kati ya Ulaya na visiwa vya Indonesia. Eneo la rasi lilifaa kuwa mahali pa kupumzika na kuongeza vyakula njiani tena kwa sababu hali ya hewa iliwafaa watu wa Ulaya.
Waholanzi walipeleka wakulima kwenda rasi waliotakiwa kulima vyakula kwa ajili ya mahitaji ya jahazi.
Wakati wa vita za Napoleoni eneo la Uholanzi lilitawaliwa na Ufaransa na Uingereza ilivamia koloni za Uholanzi pamoja na rasi. Waingereza waliogopa ya kwamba Wafaransa wangehatarisha mawasiliano na koloni yao huko Uhindini kama wangetwaa Afrika Kusini. Baada ya miake kadhaa Waingereza walinyang'anya eneo hili rasmi mwaka 1806. Hali hii ilitambuliwa na Uholanzi 1815 kwenye Mkutano wa Vienna.
Koloni ya Rasi iliendelea chini ya Uingereza hadi 1910. Mwaka ule Muungano wa Afrika Kusini yaliundwa na rasi iliingia kama "Jimbo la Rasi".
Rasi ya Tumaini Jema
Rasi ya Tumaini Jema (ing. "Cape of Good Hope") ni mkono wa nchi unaoingia katika Atlantiki kwenye kusini ya bara la Afrika karibu na mji wa Cape Town (Afrika Kusini). Si mahali pa kusini kabisa ya Afrika ambapo ni Rasi Agulhas.
Jina limetokana na wapelelezi Wareno waliofika hapa mnamo mwaka 1488. Baada ya kutafuta kwa muda mrefu njia ya kufika Uhindini waliona hapa tumaini kwa sababu pwani lilikwisha kuelekea kusini. Mreno wa kwanza aliyeiona alikuwa Bartolomeu Dias.
Jimbo la Rasi
Jimbo la Rasi lilikuwa kubwa kati ya majimbo manne ya Afrika Kusini kabla ya 1994. Lilianzishwa mwaka 1910 wakati Koloni ya Rasi ilipoingia katika Muungano ya Afrika Kusini pamoja na majimbo ya Natal, Transvaal na Dola Huru la Oranje. Mji mkuu wa jimbo ulikuwa Cape Town.
Katika miaka ya 1960 maeneo ya bantustan Bophuthatswana, Transkei na Ciskei zilitengwa na jimbo.
Katiba mpya ya 1994 illeta mpangilio mpya ya utawala na eneo la Jimbo la Rasi likagaawiwa na kuingia katika majimbo mapya ya Rasi ya Magharibi (Western Cape), Rasi ya Kaskazini, Rasi ya Mashariki (Eastern Cape) na Kaskazini-Magharibi.
Bungoma
Bungoma ni mji wa Kenya ya magharibi karibu na mpaka wa Uganda ambao ni makao makuu ya kaunti ya Bungoma.
Wakazi walikuwa 81,151 wakati wa sensa ya mwaka 2009.
Bungoma iko kwenye kimo cha mita 1,385 juu ya UB, mguuni pa Mlima Elgon.
Wenyeji wa Bungoma ni Wabukusu ambao ni tawi la Waluhya.
Mji wa Bungoma ulianzishwa kama kituo cha reli ya Uganda katika miaka ya 1920. Bungoma ikateuliwa kama kituo cha mwisho ndani ya Kenya kabla ya kufikia mpaka wa Uganda.
Wakati wa uhuru Bungoma ilionekana kama kijiji kikubwa chenye maduka machache. Mji ukaendelea kukua haraka.
Uchumi umetegemea hasa kilimo kinachostawi vizuri kutokana na hali ya hewa na wingi wa mvua. Kuna kiwanda cha sukari. Kiwanda cha karatasi cha Webuye kipo karibu.
Elgon (mlima)
Mlima Elgon ni volkeno iliyolala mpakani mwa Uganda na Kenya kaskazini mwa Kisumu na magharibi mwa Kitale. Kasoko yake ina kipenyo cha kilomita nane.
Elgon ni mlima mkubwa wa pili nchini Kenya baada ya Mlima Kenya. Upande wa Uganda ni mlima mkubwa wa mashariki ya nchi lakini milima ya safu ya Ruwenzori ni mirefu kushinda Elgon.
Jina la mlima limetokana na Waelgonyi walioishi upande wa kusini wa mlima. Wakati mwingine hujulikana kama Wasabaot, ambao wanaishi upande wa kusini wa mlima.
Ulijulikana pia kama "Ol Doinyo Ilgoon" (Mlima wa Matiti) kwa Wamaasai na kama "Masaba" upande wa Uganda.
Mlima Elgon unajumuisha vilele vikuu vitano:
Ndiyo volkano kongwe na kubwa zaidi iliyo peke yake katika Afrika Mashariki, ikifunika eneo la takribani kilomita mraba 3500.
Vipengele vingine vya kuvutia ni:
Mchanga wa mlima huu ni maram mekundu. Mlima huo ni eneo la vyanzo vya mito kadhaa kama vile Mto Suam unaokuwa Mto Turkwel katika maeneo ya chini na humwaga katika Ziwa Turkana, Mto Nzoia na Lwakhakha ambayo hutiririka hadi Ziwa Viktoria. Mji wa Kitale uko chini ya mlima huu. Eneo lililo karibu na mlima huu limelindwa na mbuga mbili za Kitaifa: Mbuga ya Kitaifa ya Mlima Elgon, moja kila upande wa mpaka wa kimataifa.
Baadhi ya mimea adimu hupatikana kwenye mlima huu, ikiwa ni pamoja na "Ardisiandra wettsteinii", "Carduus afromontanus", "Echinops hoehnelii", "Ranunculus keniensis" na "Romulea keniensis".
Mnamo mwaka wa 1896, C.W. Hobley alikuwa Mzungu wa kwanza kuzunguka mlima huu. Kmunke na Stigler ndio wa kwanza kupanda hadi juu ya vilele vya Wagagai na Koitobos katika mwaka wa 1911 na kurekodiwa. F. Jackson, E. Gedge, na J. Martin ndio wa kwanza kupanda hadi juu ya kilele cha Sudek katika mwaka wa 1890 na kurekodiwa. Kilele kikuu ni rahisi kupanda na hakihitaji vifaa vyovyote vya kupanda milima.
Tampere
Tampere ni mji wa Ufini mwenye wakazi 206.000.
Kuna vyuo vikuu viwili katika Tampere.
Kampuni ya Kifalme ya Kiingereza kwa Afrika ya Mashariki
Kampuni ya Kifalme ya Kiingereza kwa Afrika ya Mashariki (Imperial British East Africa Company; kifupisho: IBEAC) ilikuwa shirika lililoanzisha koloni la Afrika ya Mashariki ya Kiingereza kuanzia 1888. Koloni hilo lilikuwa utangulizi wa taifa la Kenya.
Kampuni ilianzishwa baada ya mkutano wa Berlin wa 1885 kwa kusudi la kufanya biashara katika maeneo ya Afrika ya Mashariki.
Kiongozi wa kwanza alikuwa William Mackinnon aliyetafuta usaidizi wa serikali yake kufanikisha mipango yake. Mackinnon aliwahi kujenga biashara kubwa kote kwenye Bahari Hindi akaelewana vema na Sultani Bargash wa Zanzibar aliyeongea naye juu ya kumkodishia maeneo ya Sultani Afrika bara hadi Kongo. Mackinnon aliamini ya kwamba biashara ya Afrika bara ilikuwa na nafasi kubwa.
Awali serikali ya Uingereza ilikataa kukubali mipango hiyo hadi Wajerumani walipoingia kati na kuanzisha Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.
Sasa Waingereza walishtuka na wapinzani wa koloni jipya walidhoofika. Mkataba wa mwaka 1886 kati ya Ujerumani na Uingereza ulichora mstari wa mpaka kati ya maeneo ya athira za nchi zote mbili katika Afrika Mashariki - ndio mpaka wa Kenya na Tanzania ya leo. Mapatano hayo yalikuwa msingi wa Mckinnon kuandikisha kampuni yake ya Afrika ya Mashariki kwa madhumuni ya kuanzisha biashara barani.
Mwaka 1887 kampuni ilikodisha maeneo ya bara ya Zanzibar kaskazini, eneo la Kijerumani kwa miaka 50. Tarehe 6 Septemba 1888 kampuni iliandikishwa London na kupewa barua ya ulinzi wa serikali ya Uingereza.
Mashindano juu ya Uganda kati ya Ujerumani na Uingereza uliharakisha uenezi wa kampuni. Mwaka 1890 Mjerumani Karl Peters alifanya mkataba na Kabaka Mwanga II wa Buganda ulioweka Buganda chini ya ulinzi wa Ujerumani lakini bila idhini ya serikali ya Berlin. Mapatano hayo yalisababisha kusainiwa kwa mkataba wa Helgoland-Zanzibar ulioweka Uganda chini ya Uingereza. Kampuni ya Mckinnon ilipewa kazi ya kutekeleza ulinzi juu ya Buganda kwa niaba ya London iliyosita bado kuanzisha koloni kamili.
Kampuni ilona nafasi kubwa ya biashara ya Uganda ikaona lazima kuwa na reli kati ya Kampala na Mombasa. Lakini upana wa eneo lililokabishiwa pamoja na gharama za kujenga reli hiyo zilishinda uwezo wa kampuni. Mwakilishi wa kampuni, kanali Frederick Lugard (1858-1945), akajikuta ndani ya vita vya wenyewe kwa wenyewe ya Buganda. Kampuni ikakosa uwezo wa kugharamia juhudi za Lugard.
Baada ya kifo cha Mckinnon mwaka 1893 kampuni ilikwama. Mwaka 1895 serikali ya Uingereza ilichukua utawala wa Uganda pamoja na maeneo kati ya Mombasa na Uganda na kampuni ikaacha haki zake kwa fidia ya £ 250,000.
Koitalel Arap Samoei
Koitalel Arap Samoei alikuwa kiongozi shubavu wa Wanandi aliyeongoza vita vikali dhidi ya serikali ya upepari ya uingereza katika Africa Mashariki.Alikataa ujenzi wa reli iliyotekelezwa na wabeberu kwa sababu reli ilionekana kuwa mzingi kunyakua nchi ya yake ya Nandi.
Nafasi yake ilikuwa ya orkoiyot au mfalme. Kabla ya kufika kwa Waingereza Koitalel aliwahi kutabiri ya kwamba joka jeusi litemayo moto litafika Nandi na kuhatarisha maisha ya watu wake.
Reli ilipofika ikaonekana kama utimilifu wa utabiri wake.
Aliwaongoza Wanandi kupambana na Waingereza kwa miaka kumi na mbili . Captain Richard Meinertzhagen alifaulu kumwua 1905. Alimkaribisha Koitalel kwa majadiliano ya kumaliza vita . Badala ya kuongea naye akamwua moja kwa moja pamoja mawaziri wake 23.
Baada ya kukosa kiongozi,Wanandi walishindwa kupigana na Captain Richard na ujenzi wa reli ukaendelea.
Bwana Heri
Bwana Heri bin Juma (pia: bana Heri) alikuwa sultani wa Saadani iliyokuwa bandari ya biashara kwenye mwambao wa Bahari Hindi (katika Tanzania kaskazini-mashariki ya leo) tangu miaka ya 1870.
Alitawala chini ya Sultani wa Zanzibar kama mkubwa wake lakini akafaulu kutetea nafasi yake kama sultani aliejitegemea.
Mwaka 1882 aliweza kushinda jeshi la Sultani Sayyid Bargash aliyetaka kutawala Saadani moja kwa moja.
Saadani kama miji mingine ya pwani ilifaidika na biashara ya Wazungu walioleta bidhaa na kulipa ushuru. Alielewana vema nao.
Mwaka 1886 Sultani Sayyid Khalifa wa Zanzibar alikodisha eneo lake katika Tanganyika bara kwa Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki. Bwana Heri pamoja na viongozi wengine aliona amesalitiwa na Sultani hakuwa tayari kukubali utawala wa Wajerumani. 1888
Bwana Heri aliungwa mkono na upinzani wa Abushiri dhidi ya Wajerumani akipata usaidizi wa makabila wa eneo lake hasa Wazigua.
Alishambuliwa na kiongozi Mjerumani Hermann von Wissmann aliyekuwa na silaha za kisasa akapaswa kuacha kambi yake Saadani tarehe 6 Juni 1889. Aliendela na vita ya msituni.
Baada ya kushambuliwa tena na jeshi la Wajerumani katika Januari na Machi 1890 uwezo wake ulikwisha. Sayyid Khalifa aliwasiliana naye na Wissmann akatayarisha kujisalimisha kwake tarehe 6 Aprili 1890. Wissmann aliyemheshimu Bwana Heri hakumwua kama Abushiri bali akamwambia kujenga Saadani upya.
Upinzani wa wenyeji ulishindwa lakini ulisababisha mwisho wa utawala wa kampuni iliyoshindwa kukandamiza uasi wa Waafrika. Serikali ya Ujerumani iliona haja ya kuingilia kati na kuchukua utawala wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani mikononi mwake kama koloni la serikali ya Ujerumani.
Mwaka 1894 alijaribu tena kupambana na Wajerumani lakini alishindwa kwa mara ya pili. Akaondoka bara kwenda Zanzibar alipokufa baadaye.
Saadani
Saadani ni kijiji cha kata ya Mkange kaskazini ya Bagamoyo katika eneo la Hifadhi ya Taifa ya Saadani.
Katika karne ya 19 Saadani ilikuwa mji muhimu wa Waswahili na bandari kwa biashara ya misafara kwenda maeneo ya Tanganyika bara hadi Ziwa Tanganyika na Kongo.
Chini ya utawala wa Bwana Heri Saadani ilishindana na Bagamoyo juu ya nafasi kubwa katika biashara hii ya misafara.
Saadani ilishiriki katika vita ya Abushiri ikaharibiwa na manowari ya Wajerumani mwaka 1889 chini ya Wissmann na kujengwa upya baada ya vita.
Katika karne ya 20 biashara ya Saadani ilirudi nyuma hasa kwa sababu ilifaa kama bandari ya majahazi madogo tu lakini kina cha maji hakitoshi kwa meli kubwa zaidi. Meli ambazo sehemu zao za chini zilifikia mita 6 chini ya maji zilipaswa kukaa kilomita 6 mbele ya pwani.
Takwimu ya biashara ya 1908 ilihesabu meli 51 zilizofika mwaka 1908 lakini zilipaswa kukaa mbali na pwani na kuhamisha mizigo yao kwenye mashua na madhau. Pamoja na meli zilifika dhau 253. Thamani ya bidhaa zilizofika ilikuwa milioni Mark 0,314. Hadi 1913 thamani hii ilishuka hadi milioni 0,066.
Baada ya Tanganyika kuwa koloni ya Uingereza biashara ikakwama kabisa kwa sababu meli zilitumia tu mabandari ya kisasa ya Tanga na Dar es Salaam.
Leo hii maghofu ya nyumba za mawe zaonekana katika kijiji lakini hali ya majengo ya kale si nzuri.
Mkataba wa Versailles
Mkataba wa Versailles ulikuwa mapatano ya kimataifa ya kumaliza Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia (1914 - 1918) upande wa Ujerumani. Mapatano yote yalifikiwa kati ya mataifa washindi pekee na serikali ya Ujerumani ilipaswa kuikubali mwishowe. Ujerumani ikatia sahihi kwa malalamiko lakini ilitishiwa ya kwamba wanajeshi wa washindi wangeingia Ujerumani.
Nchi shiriki za mkataba zilikuwa pamoja na Ujerumani hasa Uingereza, Ufaransa na Marekani zilizoitwa "Watatu wakubwa" pamoja na Italia na Japani.
Nchi nyengine upande wa washindi waliotia sahihi lakini hazikuwa na athira katika mapatano yalikuwa Ubelgiji, Bolivia, Brazil, China, Kuba, Ekuador, Ugiriki, Guatemala, Haiti, Ufalme wa Hijaz (Uarabuni), Honduras, Liberia, Nikaragua, Panama, Peru, Poland, Ureno, Romania, Ufalme wa Yugoslavia, Uthai, Chekoslovakia na Uruguay.
Mashariti ya mkataba yalikuwa makali. Ujerumani ilipaswa kukubali ya kwamba ilikuwa na kosa lote kwa vita na kuwa inadaiwa kulipa fidia kwa washindi.
Masharti mengi yalihusu maeneo yaliyotengwa na Ujerumani na kuhamishwa kwa nchi jirani, viwango bvya juu kwa jeshi la Ujerumani na madai ya malipo kwa nchi washindi.
Kwa jumla Ufaransa ililenga kuwapa Wajerumani masharti makali sana; Waingereza walitaka kuwa na Ujerumani yenye nguvu ya kiuchumi lakini bila uwezo wa kijeshi; Marekani ilitaka amani ya kudumu. Ujerumani ilipaswa kupunguza jeshi lake hadi idadi ya wanajeshi 100,000, kubomoa manowari kubwa na kufuta nyambizi zake zote. Eropleni za kijeshi zilikuwa marufuku kwa Ujerumani.
Ujerumani ilipaswa kukubali kulipa fidia kubwa kwa hasara zilizotokea kwa nchi washindi kutokana na vita.
Kiwango cha fidia hii kilipangwa kuwa Mark bilioni 132 zilizotakiwa kulipwa hadi 1984.
Wataalamu wengi huona ya kwamba masharti haya makali yalikuwa sababu kuu ya matatizo ya kiuchumi ya Ujerumani yaliyosababisha 
hali ya kisiasa na kijamii iliyoleta ushindi wa chama cha NSDAP cha Adolf Hitler baada ya 1930.
Sehemu ya mkataba iliunda Shirikisho la Mataifa lililotakiwa kuzia vita zijazo.
Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki
Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki (Kijerumani: Deutsch-Ostafrikanische Gesellschaft (DOAG)) ilikuwa shirika ya binafsi iliyoundwa na Karl Peters ikaanzisha koloni ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.
"
Kampuni hii ilichukua nafasi ya Shirika kwa Ukoloni wa Kijerumani lililotangulia mwaka 1884. Wawakilishi wake walisafiri mwaka uleule Zanzibar na kuingia Tanganyika barani. Walitembelea machifu kadhaa upande wa mashariki wa maeneo chini ya utawala wa Zanzibar kwenye pwani. Hapa waliongea vizuri na machifu wakawaambia ya kwamba mfalme mkubwa huko Ulaya anawapenda yu tayari kuwasaidia dhidi ya maadui na pia dhidi ya Wazanzibari. Waliombwa kukubali urafiki na mfalme mkubwa wa Berlin na kutia sahihi mikataba ya urafiki na ulinzi. Machifu kadhaa walitia sahihi kwenye mikataba yaliyoandikwa kwa Kijerumani bila kuelewa walichofanya wala yaliyomo ya mikataba ile. Maneno ya mle yalisema ya kwamba chifu anakabidhi nchi yake yote kwa shirika pamoja na haki za matumizi na haki za mali ya ardhi, biashara na kodi.
Mwanzoni Peters alikataliwa na serikali ya chansella Bismarck ambaye hakuona faida ya kuunda koloni akaogopa hasara. Lakini Peters aliitisha serikali ya kwamba angeweza kuuza maeneo yale kwa mfalme Leopold II wa Ubelgiji aliyejenga wakati uleule koloni yake katika Kongo. Hapa Bismarck aliogopa wanasiasa katika bunge waliowahi kudai koloni za Ujerumani eti wangesema kwa nini mtu mwema anayetaka kutupatia koloni amedharauliwa na sasa wageni wa Ubelgiji wamepata faida. Hivyo Peters alipewa hati ya ulinzi kutoka serikali ya Berlin iliyosema ya kwamba maeneo yote yaliyotajwa katika mikataba yako chini ya ulinzi wa serikali ya Ujerumani.
Baada ya kupokea hati ya serikali Peters na wenzake waliunda Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki na kuhamisha haki za Shirika chini ya sheria ya Ujerumani kwa Kampuni.
"(kwa habari za undani angalia Karl Peters#Mwisho wa himaya ya Peters na shirika la koloni)"
1888 kampuni ilikodisha pwani lote la Tanganyika ya baadaye kutoka Zanzibar. Jaribio lake la kulitawala hali halisi kuanzia 15 Agosti 1888 likasababisha ghasia na vita ya Abushiri.
Utawala wa kampuni uliporomoka ukapaswa kuomba msaada wa serikali ya Ujerumani. Ikapaswa kuuza haki zake zote za kiutawala kwa serikali iliyochukua utawala wa koloni kuanzia 1891.
Kampuni iliendelea kama shirika ya biashara tu iliyoendesha mashamba na kuuza bidhaa hadi vita kuu ya kwanza ya dunia. Baada ya vita mali yake yote iliondolewa na Uingereza.
Tovuti
Tovuti ni mkusanyiko wa kurasa zilizoandikwa kwa lugha mbalimbali za tarakilishi kama vile HTML, PHP, XHTML na kadhalika na ambazo kwa pamoja hujumuika katika kutoa habari au maelezo kuhusu jambo fulani. Lugha hizi, yaani HTML, PHP, XHTML na kadhalika zinaweza tu kusomwa na kutafsiriwa na programu kama vile Internet Explorer Google Chrome na Mozilla Firefox kwa lugha ambayo inaweza kueleweka na binadamu. Wingi wake ni "tovuti" vile vile. Tovuti zote pamoja zinaitwa "mtandao" au "Intaneti" au "wavuti".
Entebbe
Entebbe ni mji nchini Uganda. Wakati mmoja,mji huu ulikuwangome ya serikali kwa eneo la Uganda, kabla ya Uhuru mwaka wa 1962. Entebbe ndiko eneo la Entebbe International Airport, uwanja wa ndege mkubwa wa Uganda wa kibiashara na kijeshi.Uwanja huu unajulikana kwa shughuli ya kishindo ya kuwaokoa mateka 100 waliotekwa nyara na kundi za kigaidi za PFLP na Revolutionary Cells (RZ).
Entebbe iko 00.04N, 320.280E. Ipo katika wilaya ya Wakiso, kusini magharibi ya Kampala, mji mkubwa na mji mkuu wa Uganda. Entebbe ipo kaskazini mwa fuo za Ziwa Victoria, ziwa lenye ukubwa zaidi Afrika.
Manispaa iko katika kisiwa kidogo kwenye Ziwa Victoria na eneo jumla la kati yake ambayo ni maji.
Katika sensa ya kitaifa ya mwaka 2002, idadi ya wakaazi wa Entebbe ilikadiriwa kuwa watu 55,086. Mwaka 2008, Uganda Bureau of Statistics ilikadiriwa idadi ya wakaazi wa mji huu kuwa 70,200.
"Entebbe", katika lugha ya Kiganda inamaanisha "kiti " na pengine hi kwa sababu palikuwa mahali ambapo alikaa chifu wa Bagandakuhakimu kesi za kisheria. Ilikuja kuwa eneo la utawala wa kikoloni na kituo cha kibiashara ya Uingereza kwanza mnamo mwaka wa 1893 wakati Sir Gerald Portal, komishona wa kikoloni, aliitumia kama kambi. Port Bell kisha ikawa bandari ya Kampala. Ingawa hakuna meli inayotua nanga huko sasa, bado kuna  jetty ambayo ilikuwa ikitumiwa na feri za Ziwa Victoria. Labda Entebbe inafahamika Ulaya kama eneo kuliko na Entebbe International Airport, uwanja wa ndege mkuu wa kimataifa wa Uganda, ambao ulianzishwa mwaka 1947. Uwanja wa ndege wa Entebbe ulikuwa mahali ambapo oparesheni moja ya kusisimua wakati kitengo cha wanajeshi wa jeshi la Israel waliwaokoa mateka zaidi ya 100 kufuatia utekaji nyara na kundi la Wapalestina na magaidi wa Kijerumani. Ilikuwa pia kutoka uwanja wa ndege huu Malkia Elizabeth II aliondoka kutoka Afrika kurejea Uingereza mwaka Malkia.Maeneo mengine ya umuhimu yapo kando kando mwa mji huu na ni kama:
Papa Urban VI
Papa Urban VI (takriban 1318 – 15 Oktoba 1389) alikuwa papa kuanzia tarehe 8 Aprili 1378 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Bartolomeo Prignano.
Alimfuata Papa Gregori XI akafuatwa na Papa Bonifasi IX.
Papa Gregori XI
Papa Gregori XI (takriban 1336 – 27 Machi 1378) alikuwa papa kuanzia tarehe 30 Desemba 1370 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Pierre Roger de Beaufort.
Alimfuata Papa Urbano V akafuatwa na Papa Urbano VI.
Papa Urban V
Papa Urban V, O.S.B. (takriban 1310 – 19 Desemba 1370) alikuwa papa kuanzia 28 Septemba 1362 hadi kifo chake. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Guillaume Grimoard. Alimfuata Papa Innocent VI akafuatwa na Papa Gregori XI.
Alikuwa wa sita kati ya Mapapa walioishi Avignon, na alirudi Roma kwa muda hadi aliposhindwa na mazingira.
Alisifiwa kwa elimu na utakatifu wake.
Alitangazwa mwenye heri na Papa Pius IX tarehe 10 Machi 1870. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Papa Urban V katika "Kamusi Elezo ya Kikatoliki"
Papa Innocent VI
Papa Innocent VI (1282 au 1295 – 12 Septemba 1362) alikuwa papa kuanzia tarehe 18 Desemba 1352 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Étienne Aubert.
limfuata Papa Klementi VI akafuatwa na Papa Urbano V.
Nikosia
Nikosia (Kigiriki: Λευκωσία "lefkosia"; Kituruki: Lefkoşa) ni mji mkuu wa Kupro pia mji mkubwa wa nchi.
Mji umegawiwa tangu vita ya 1974 kuna sehemu ya kigiriki upande wa kusini yenye wakazi 270,000 na sehemu ya kituruki upande wa kaskazini yenye wakazi 80,000. Mpaka hulindwa na wanajeshi wa UM. Kusini ni mji mkuu wa Jamhuri ya Kupro inayotawaliwa na Wakupro Wagiriki na kutambuliwa kimataifa; upande wa kaskazini ni mji mkuu wa Jamhuri ya Kituruki ya Kupro ya Kaskazini nchi isiyotambuliwa kimataifa.
Uwanja wa ndege umefungwa tangu 1979 uko ndani ya eneo linalotawaliwa na UM pekee.
Jamhuri ya Kituruki ya Kupro ya Kaskazini
Jamhuri ya Kituruki ya Kupro ya Kaskazini (Kituruki: "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti") ni nchi isiyotambuliwa na jumuiya ya kimataifa iliyoko sehemu ya kaskazini ya kisiwa cha Kupro. Eneo lake ni 3,335 km² kuna wakazi lakhi mbili karibu wote ni Waturuki pamoja na Wagiriki 3,000 waliobaki kwenye rasi ya Rizokarpaso. Mji mkuu ni sehemu ya kituruki ya Nikosia.
Ni eneo lililojitenga na Jamhuri ya Kupro baada ya vita ya 1974. Hadi wakati ule Wakupro Wagiriki (waliokuwa wengi) na Wakupro Waturuki (waliokuwa takriban robo ya wakazi) waliishi pamoja pande zote za kisiwa. 1974 maafisa Wagiriki wa jeshi la Kupro walipindua serikali ya Askofu Makarios kwa shabaha ya kuunganisha kisiwa na Ugiriki. Uturuki uliingia kati ukavamia kisiwa kwa kusudi ya kukinga wakazi wenyeji Waturuki.
Jeshi la Kituruki lilitwaa theluthi ya kaskazini ya kisiwa. Wakupro Wagiriki 160,000 kutoka kaskazini walikimbia kwenda kusini na Wakupro Waturuki 50,000 kutoka kusini wakakimbia kaskazini.
Hata baada ya mwisho wa uasi na kurudi kwa rais Askofu Makarios jeshi la Uturuki likakataa kundoka tena. 1973 Dola la Kujitawala la Kituruki la Kupro likatangazwa. 1983 Jamhuri ya Kituruki ya Kupro ya Kaskazini ikatangaza uhuru wake lakini haikutambuliwa na UM wala na nchi yoyote isipokuwa Uturuki.
Wakupro Waturuki walio wengi wameondoka kisiwani wakihamia Uingereza na nchi nyingine. Idadi kubwa ya watu wenye utamaduni wa Kituruki kisiwani wamehamia kutoka Uturuki bara baada ya uvamizi wa jeshi la Uturuki.
Jersey
Jersey ni kisiwa kikubwa kati ya Visiwa vya mfereji wa Kiingereza chenye wakazi 90,000. Kipo karibu na pwani la Ufaransa lakini ni eneo chini ya taji la Uingereza isipokuwa si sehemu ya Uingereza mwenyewe.
Mji wa pekee ni Saint Helier.
Lugha zinazotumiwa ni hasa Kiingereza, Kifaransa na pia Kijersey (Jèrriais) lakini lugha hii ya kienyeji imebaki na wasemaji wachache.
Guernsey
Guernsey ni kisiwa kikubwa cha pili kati ya Visiwa vya mfereji wa Kiingereza chenye wakazi 65,000. Kipo karibu na pwani la Ufaransa lakini ni eneo chini ya taji la Uingereza isipokuwa si sehemu ya Uingereza mwenyewe.
Mji wa pekee ni St Pierre Port menye wakazi 16,000.
Lugha inayotumiwa ni hasa Kiingereza. Kuna bado wasemaji 2,000 wa lugha asilia ya Kiguernsey (Dgèrnésiais) lakini idadi inazidi kupungua.
Guernsey ni pia jina la jumla la tarafa inyaounganisha kisiwa cha Guernsey pamoja na visiwa vidogo vya Alderney, Sark, Herm, Jethou, Brecqhou na Burhou. Pamoja na tarafa ya Jersey ni eneo la pili la visiwa vya mfereji wa Kiingereza.
Madina
Madina (pia: Medina; Kiarabu: المدينة المنورة "madinat-ul-munawwara" - mji ulioangazwa) ni mji wa Saudia ya magharibi takriban 320 km kaskazini ya Makka. Inaheshimiwa na kutembelewa na Waislamu kwa sababu ni mahali pa kuzikwa kwa Mtume Muhammad.
Madina ina wakazi mnamo 900,000. Jina asilia ya mji lilikuwa Yathrib. Neno "madina" lamaanisha "mji".
Madina ina nafasi muhimu katika imani ya Kiislamu. Kufuatana na mapokeo ya Kiislamu Muhammad alifika hapa mwaka 622 kwa njia ya hijra alipoondoka Makka kwa sababu ya upinzani dhidi yake.
Yathrib alipokelewa vizuri na kuwa kiongozi wa kisiasa pamoja na kiongozi wa kiroho. Jina la "madinat-un-Nabii" (mji wa Mtume) lilianza kutumiwa.
Kwa kawaida huhesabiwa kuwa mji mtakatifu wa pili katika Uislamu baada ya Makka. Hapa kuna msikiti wa Mtume penye kaburi la Muhammad kwenye mahali panapoaminiwa ni mahali pa nyumba yake alikoaga dunia. Kando lake kuna makaburi ya wenzake Muhammad.
Mji huu ni marufuku kwa wasio Waislamu wasiingie sawa na Makka.
Safu ya Ruwenzori
Safu ya Ruwenzori (pia: Rwenzori) ni eneo la milima katika Afrika ya Kati kwenye mpaka wa Uganda na JK Kongo. Mlima wa juu ni Pic Marguerite (Mlima Stanley) wenye kimo cha mita 5,109 juu ya UB. Mingine ni mlima Speke (m 4,890), mlima Baker (m 4,844), mlima Emin (m 4,798), mlima Gessi (m 4,715) na mlima Luigi di Savoia (m 4,627).
Baada ya Kilimanjaro na mlima Kenya, Ruwenzori ni mlima mkubwa wa tatu barani Afrika. Pamoja na hiyo miwili ndiyo milima pekee yenye barafuto za kudumu kwenye bara hilo.
Huaminiwa ya kwamba Rwenzori ni sawa na "Milima ya Mwezi" inayotajwa katika taarifa za Ptolemaio zamani za Misri ya Kale.
Papa Klementi VI
Papa Klementi VI (takriban 1291 – 6 Desemba 1352) alikuwa papa kuanzia tarehe 7 Mei 1342 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Pierre Roger.
Alimfuata Papa Benedikto XII akiwa papa wa nne aliyetawala kutoka mji wa Avignon (Ufaransa) akafuatwa na Papa Innocent VI.
Papa Benedikto XII
Papa Benedikto XII. O.Cist. (takriban miaka ya 1280 – 25 Aprili 1342) alikuwa papa kuanzia tarehe 20 Desemba 1334 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Jacques Fournier.
Alimfuata Papa Yohane XXII akafuatwa na Papa Klementi VI.
Papa Yohane XXII
Papa Yohane XXII (takriban 1249 – 4 Desemba 1334) alikuwa papa kuanzia mwaka 1316 hadi kifo chake. Alichaguliwa tarehe 7 Agosti 1316, na kuvishwa taji tarehe 5 Septemba mwaka uleule katika mji wa Lyon.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Jacques Duèze (au d'Euse).
Alimfuata Papa Klementi V akafuatwa na Papa Benedikto XII.
Papa Klementi V
Papa Klementi V (1264 – 20 Aprili 1314) alikuwa papa kuanzia tarehe 5 Juni 1305 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Bertrand de Goth.
Alimfuata Papa Benedikto XI akafuatwa na Papa Yohane XXII.
Papa Benedikto XI
Papa Benedikto XI, O.P. (1240 – 7 Julai 1304) alikuwa papa kuanzia tarehe 22 Oktoba 1303 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Nicola Boccasini.
Alimfuata Papa Bonifasi VIII akafuatwa na Papa Klementi V.
Tarehe 24 Aprili 1736 Papa Klementi XII alimtangaza mwenye heri. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Papa Boniface VIII
Papa Boniface VIII (takriban 1235 – 11 Oktoba 1303) alikuwa papa kuanzia tarehe 24 Desemba 1294 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Benedetto Caetani.
Alimfuata Papa Selestini V akafuatwa na Papa Benedikto XI.
Ndiye aliyeanzisha jubilei katika Kanisa Katoliki (1300).
Papa Celestino V
Papa Celestino V, O.S.B. (1215 – 19 Mei 1296) alikuwa papa kuanzia tarehe 7 Julai 1294 hadi 13 Desemba 1294.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Pietro Angelerio. Baada yake hakuna papa tena aliyejichagulia jina la Celestino.
Alimfuata Papa Nikolasi IV. Ni maarufu kwa kuwa alijiuzulu ili arudi kuishi maisha ya upwekeni kama mmonaki. Lakini alifungwa na Papa Bonifasi VIII aliyemfuata.
Alitangazwa na Papa Klementi V kuwa mtakatifu tarehe 5 Mei 1313. Sikukuu yake ni tarehe 19 Mei.
Papa Nikolasi IV
Papa Nikolasi IV, O.F.M. (30 Septemba 1227 – 4 Aprili 1292) alikuwa papa kuanzia 22 Februari 1288 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Girolamo Masci.
Alikuwa mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo, halafu mkuu wake kama mwandamizi wa Bonaventura wa Bagnoregio.
Alimfuata Papa Honori IV akafuatwa na Papa Selestini V.
Papa Honorius IV
Papa Honorius IV (takriban 1210 – 3 Aprili 1287) alikuwa papa kuanzia tarehe 2 Aprili 1285 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giacomo Savelli.
Alimfuata Papa Martino IV akafuatwa na Papa Nikolasi IV.
Papa Martin IV
Papa Martin IV (takriban 1210 – 28 Machi 1285) alikuwa papa kuanzia tarehe 21 Februari 1281 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Simon de Brie (au Brion).
Alimfuata Papa Nikolasi III akafuatwa na Papa Honori IV.
Papa Nikolasi III
Papa Nikolasi III (kati ya 1210 na 1220 – 22 Agosti 1280) alikuwa papa kuanzia 25 Novemba 1277 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giovanni Gaetano Orsini.
Alimfuata Papa Yohane XXI akafuatwa na Papa Martino IV.
Papa Yohane XXI
Papa Yohane XXI (1215 – 20 Mei 1277) alikuwa papa kuanzia tarehe 13 Septemba 1276 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Pedro Julião.
Alimfuata Papa Adriano V akafuatwa na Papa Nikolasi III.
Papa Adrian V
Papa Adrian V (takriban 1205 – 18 Agosti 1276) alikuwa papa kuanzia tarehe 12 Julai 1276 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Ottobuono de' Fieschi.
Alimfuata Papa Inosenti V akafuatwa na Papa Yohane XXI.
Papa Innocent V
Papa Innocent V, O.P. (takriban 1225 – 22 Juni 1276) alikuwa papa kuanzia tarehe 21 Januari 1276 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Pierre de Tarentaise.
Alikuwa mtawa wa shirika la Wahubiri.
Alimfuata Papa Gregori X akafuatwa na Papa Adrian V.
Tarehe 9 Machi 1898 Papa Leo XIII alimtangaza mwenye heri. Sikukuu yake huadhimishwa kwenye tarehe ya kifi chake.
Papa Gregori X
Papa Gregori X (takriban 1210 – 10 Januari 1276) alikuwa papa kuanzia mwezi Septemba 1271 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Tebaldo Visconti.
Alimfuata Papa Klementi IV akafuatwa na Papa Inosenti V.
Tarehe 8 Julai 1673 Papa Klementi XI alimtangaza mwenye heri. Sikukuu yake hadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Papa Klementi IV
Papa Klementi IV (23 Novemba mwaka usiojulikana – 29 Novemba 1268) alikuwa papa kuanzia tarehe 5 Februari 1265 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Gui Faucoi le Gros.
Alimfuata Papa Urbano IV akafuatwa na Papa Gregori X.
Papa Urban IV
Papa Urban IV (takriban 1195 – 2 Oktoba 1264) alikuwa papa kuanzia tarehe 29 Agosti 1261 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Jacques Pantaléon.
Alimfuata Papa Aleksanda IV akafuatwa na Papa Klementi IV.
Papa Alexander IV
Papa Alexander IV (takriban 1199 – 25 Mei 1261) alikuwa papa kuanzia tarehe 12 Desemba 1254 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Rinaldo Conti. Alikuwa mpwa wa Papa Gregori IX.
Alimfuata Papa Inosenti IV akafuatwa na Papa Urbano IV.
Papa Innocent IV
Papa Innocent IV (Genova, Liguria, Italia, kati ya 1180 na 1190 – 7 Desemba 1254) alikuwa papa kuanzia tarehe 28 Juni 1243 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Sinibaldo Fieschi.
Alimfuata Papa Selestini IV akafuatwa na Papa Aleksanda IV.
Papa Celestino IV
Papa Celestino IV alikuwa papa kuanzia tarehe 25 Oktoba 1241 hadi kifo chake tarehe 10 Novemba 1241.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Goffredo da Castiglione. Alikuwa mpwa wa Papa Urban III.
Alimfuata Papa Gregori IX akafuatwa na Papa Inosenti IV.
Papa Gregori IX
Papa Gregori IX (takriban 1143 – 22 Agosti 1241) alikuwa papa kuanzia mwaka 1227 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Ugolino dei Conti.
Alimfuata Papa Honori III akafuatwa na Papa Selestini IV.
Rafiki wa Fransisko wa Asizi, alifanywa kardinali mlinzi wa shirika la Ndugu Wadogo akatabiriwa naye upapa.
Baada ya utabiri kutimia, ndiye aliyemtangaza mtakatifu huko Assisi mwaka 1228.
Papa Honorius III
Papa Honorius III (1148 – 18 Machi 1227) alikuwa papa kuanzia tarehe 18 Julai 1216 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Cencio Savelli.
Alimfuata Papa Inosenti III akafuatwa na Papa Gregori IX.
Ndiye aliyethibitisha Kanuni ya Ndugu Wadogo iliyotungwa na Fransisko wa Asizi kwa ajili ya shirika lake (29 Novemba 1223).
Papa Innocent III
Papa Innocent III (takriban 1161 – 16 Juni 1216) alikuwa papa kuanzia tarehe 8 Januari 1198 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Lotario de' Conti di Segni.
Alimfuata Papa Selestini III akafuatwa na Papa Honori III.
Ndiye aliyemkubalia kwa sauti Fransisko wa Asizi afuate wito wake wa kuhubiri toba kadiri ya Kanuni ya Ndugu Wadogo.
Papa Celestino III
Papa Celestino III (takriban 1106 – 8 Januari 1198) alikuwa papa kuanzia tarehe 30 Machi 1191 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giacinto Bobone.
Alimfuata Papa Klementi III akafuatwa na Papa Innocent III.
Papa Klementi III
Papa Klementi III alikuwa papa kuanzia tarehe 19 Desemba 1187 hadi kifo chake tarehe 27 Machi 1191.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Paulino Scolari.
Alimfuata Papa Gregori VIII akafuatwa na Papa Selestini III.
Papa Gregori VIII
Papa Gregori VIII (takriban 1100 – 17 Desemba 1187) alikuwa papa kuanzia tarehe 25 Oktoba 1187 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Albert de Mora.
Alimfuata Papa Urbano III akafuatwa na Papa Klementi III.
Papa Urban III
Papa Urban III alikuwa papa kuanzia tarehe 25 Novemba 1185 hadi kifo chake tarehe 19 Oktoba 1187.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Uberto Crivelli.
Alimfuata Papa Lucius III akafuatwa na Papa Gregori VIII.
Papa Lucius III
Papa Lucius III (1097 – 25 Novemba 1185) alikuwa papa kuanzia tarehe 1 Septemba 1181 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Ubaldo Allucingoli.
Alimfuata Papa Aleksanda III akafuatwa na Papa Urbano III.
Papa Alexander III
Papa Alexander III (kati ya 1100 na 1105 – 30 Agosti 1181) alikuwa papa kuanzia tarehe 7 Septemba 1159 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Rolando Bandinelli.
Alimfuata Papa Adriano IV akafuatwa na Papa Lucius III.
Luvironza
Luvironza ni jina la mlima mkubwa wa Burundi na pia jina la mto wenye chanzo chake huko mlimani.
Mlima Luvironza una kimo cha m 2,700 juu ya UB uko kilomita 45 upande wa mashariki wa Ziwa Tanganyika.
Mto Luvironza unaanza hapo ambapo hutazamwa kuwa ni chanzo cha mbalizaidi cha Nile. Mto huu una mwendo wa km 110 hadi kuishia katika mto Ruvuvu ambao ni tawimto wa Kagera. Tahajia nyingine ya jina lake ni Mto Ruvyironza.
331 KK
Makala hii inahusu mwaka 331 KK (kabla ya Kristo).
Altiplano
Altiplano (Kihispania: tambarare ya juu) ni jina la nyanda za juu katika milima ya Andes ya Peru na Bolivia.
Ni tambarare kati ya safu za milima za "Cordillera Oriental" (safu ya mashariki) na "Cordillera Occidental" (safu ya magharibi). 
Altiplano iko kwenye kimo cha takriban mita 3,600 hadi 4,000 juu ya UB. Eneo lake ni 170,000 km².
Tambarare hii haina mito inatoka nje kwenda bahari. Maji yote yabakai hapa na kupotea tena kwa njia ya usimbishaji. Gimba kubwa la maji ni ziwa la Titicaca mpakani wa Peru na Bolivia upande wa kaskazini wa Altiplano.
Hali ya hewa ni baridi na yabisi.
Titicaca (ziwa)
Ziwa Titicaca iko kwenye Altiplano ya Andes kati ya Peru na Bolivia.
Ni ziwa kubwa la pili katika Amerika Kusini lenye eneo la kilomita za mraba 8,372. Liko kwa kimo cha mita 3,809 juu ya UB. Maji yake ina kina cha 105 m. Hivyo ni ziwa la juu duniani penye usafiri kwa meli ndogo kuna pia manowari ya jeshi la maji.
Mito 25 inaingia ziwani. Kuna visiwa vingi.
Funguvisiwa la Britania
Funguvisiwa la Britania ni kundi la visiwa vya Ulaya ya kaskazini-magharibi.
Jumla ni visiwa zaidi ya 6,000 vyenye eneo la km² 315,134, lakini ni hasa visiwa viwili vikubwa, vichache vya wastani na vingi vidogo.
Visiwa vikubwa ni hasa:
Visiwa vidogo kiasi ni:
Wakazi ni 71,881,243 (2018).
Ufalme wa Muungano
Ufalme wa Muungano wa Britania na Eire ya Kaskazini (kwa Kiingereza: "United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland"); kifupi "Ufalme wa Muungano" (Kiing.: "United Kingdom") ni nchi ya visiwani ya Ulaya ya kaskazini-magharibi.
Mara nyingi huitwa kwa Kiswahili "Uingereza" tu ingawa nchi ya Uingereza ni moja tu kati ya sehemu za ufalme huo pamoja na Uskoti, Welisi na Eire ya Kaskazini.
Nchi iliongoza mapinduzi ya viwanda duniani, ilienea katika mabara yote kwa makoloni yake mengi ikabaki hadi leo kati ya nchi muhimu zaidi ulimwenguni.
Ni mwanachama mwanzilishi wa Umoja wa Mataifa, ambapo ana kiti cha kudumu na kura ya turufu katika Halmashauri ya Usalama, pia ni mwanachama wa Umoja wa Ulaya, ingawa inajiandaa kujitoa.
Milki kubwa kwenye kisiwa cha Britania ilikuwa Uingereza.
Tangu mwaka 1284 Welisi ilitawaliwa na Uingereza na katika Hati ya Muungano (Act of Union) ya mwaka 1536 ilikuwa sehemu ya Milki ya Uingereza.
Hati ya Muungano ya mwaka 1707 iliunganisha milki mbili za Uingereza na Uskoti kuwa Milki ya Britania Kuu. Nchi zote mbili zilikuwa chini ya mfalme mmoja tangu mwaka 1603. Tangu wakati uleule Ufalme wa Eire (Ireland) ilitawaliwa na Uingereza pia.
Sheria ya mwaka 1800 iliunganisha Ufalme wa Britania Kuu na Ufalme wa Eire na hivyo kuunda Ufalme wa Muungano (United Kingdom of Great Britan and Ireland).
Baada ya Vita vya uhuru vya Eire bunge la London kwa sheria ya mwaka 1920 (Government of Ireland Act 1920) liligawa Ireland katika sehemu mbili za Northern Ireland na Southern Ireland.
Wabunge waliochaguliwa katika Ireland ya Kusini walijitangaza kuwa bunge la Eire na kwa mapatano ya mwaka 1922 uhuru wa Eire ulitambuliwa. Nchi mpya ilijiita tangu 1937 "Jamhuri ya Eire" na kuendelea kama nchi ya pekee. Mikoa ya Northern Ireland iliendelea kuwa sehemu za Ufalme wa Muungano.
Mwaka 1999 Uskoti, Welisi na Northern Ireland zilirudishwa mabunge yao ya pekee.
Uskoti ulikuwa na harakati pana ya kuondoka katika Ufalme wa Muungano lakini katika kura ya watu wa Uskoti ya mwaka 2014 asilimia 55 waliamua kubaki.
Kumbe kura ya wananchi wa Ufalme mzima ya mwaka 2016 iliamua kuondoka katika Umoja wa Ulaya kwa asilimia 51.9.
Upande wa dini, kadiri ya sensa ya mwaka 2011, 59.5% za wakazi ni Wakristo (hasa wa Anglikana, halafu Wakatoliki, Wakalvini na wengineo), 4.4% ni Waislamu, 1.3% ni Mabanyani. 25.7% hawana dini yoyote.
MGIMO
Chuo Kikuu cha Moskva cha Mahusiano ya Kimataifa cha Wizara ya Mambo ya Nje ya Urusi (Kirusi: Московский государственный институт международных отношений (Университет) МИД России MGIMO MID) ni chuo kikuu kimojawapo mjini Moskva katika Urusi.
Kimeanzishwa mwaka 1943 kikiwa ni kitivo cha Chuo Kikuu cha Taifa cha Moskva (Moscow State University - MSU), mwaka 1944 kikapata hadhi ya chuo kikuu.
Kwa sasa zaidi ya wanafunzi 4500 wanasoma huko, wakiwemo wageni. Jumla ya vitivo ni 12. Masomo yanayopewa ni pamoja na udiplomasia, uchumi wa dunia, uandishi habari, utembezi, sheria ya kimataifa n.k.
http://www.mid.ru
Papa Adrian IV
Papa Adrian IV, Can.Reg. (takriban 1100 – 1 Septemba 1159) alikuwa papa kuanzia tarehe 4 Desemba 1154 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Nicholas Breakspear.
Ni Mwingereza pekee aliyepata kuwa papa.
Alimfuata Papa Anastasio IV akafuatwa na Papa Alexander III.
Papa Anastasio IV
Papa Anastasio IV alikuwa papa kuanzia tarehe 9 Julai 1153 hadi kifo chake tarehe 3 Desemba 1154.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Corrado di Suburra.
Alimfuata Papa Eugenio III akafuatwa na Papa Adriano IV.
Papa Eugenio III
Papa Eugenio III, O.Cist. alikuwa papa kuanzia Februari 1145 hadi kifo chake tarehe 8 Julai 1153.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Bernardo dei Paganelli di Montemagno.
Alimfuata Papa Lucius II akafuatwa na Papa Anastasio IV.
Tarehe 28 Desemba 1872 Papa Pius IX alimtangaza mwenye heri. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Papa Lucius II
Papa Lucius II alikuwa papa kuanzia tarehe 12 Machi 1144 hadi kifo chake tarehe 15 Februari 1145.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Gherardo Caccianemici dal Orso.
Alimfuata Papa Selestini II akafuatwa na Papa Eugenio III.
Welisi
Welisi (Kiing.: Wales; (Kiwelisi: Cymru ()) ni nchi ya Ulaya kwenye kisiwa cha Britania na sehemu ya Ufalme wa Muungano.
Inapakana na Uingereza upande wa Mashariki. Pande zingine ziko pwani. Mji mkuu ni Cardiff (Kiwelisi: "Caerdydd").
Idadi ya wakazi ni karibu milioni tatu. Lugha asilia ni Kiwelisi ambacho ni kimoja kati ya lugha za Kikelti. Leo hii kuna bado asilimia 20% za wakazi wanaotumia Kiwelisi lakini wengine wamezoea Kiingereza.
Welisi ilivamiwa na Uingereza mwaka wa 1284 na kuunganishwa kama sehemu kamili ya Ufalme wa Uingereza 1536. Baada ya Ufalme wa Uingereza kuungana na Uskoti na Eire Welisi ilitambuliwa kama sehemu asilia ya Ufalme wa Muungano.
Mwaka wa 1998 Welisi ilipewa bunge lake la pekee linalosimamia matumizi ya makisio yake na kuchagua serikali ya eneo.
Papa Celestino II
Papa Celestino II alikuwa papa kuanzia tarehe 25 Septemba 1143 hadi kifo chake tarehe 8 Machi 1144.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Guido di Castello.
Alimfuata Papa Inosenti II akafuatwa na Papa Lucius II.
Papa Innocent II
Papa Innocent II alikuwa papa kuanzia tarehe 14 Februari 1130 hadi kifo chake tarehe 24 Septemba 1143.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Gregorio Papareschi.
Alimfuata Papa Honori II akafuatwa na Papa Selestini II.
Papa Honorius II
Papa Honorius II (takriban 1036 – 13 Februari 1130) alikuwa papa kuanzia tarehe 21 Desemba 1124 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Lamberto Scannabecchi.
Alimfuata Papa Kalisti II akafuatwa na Papa Inosenti II.
Papa Callixtus II
Papa Callixtus II alikuwa papa kuanzia tarehe 1 Februari 1119 hadi kifo chake tarehe 13 Desemba 1124.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Guido wa Vienna.
Alimfuata Papa Gelasio II akafuatwa na Papa Honori II.
Papa Gelasio II
Papa Gelasio II, O.S.B. alikuwa papa kuanzia 24 Januari 1118 hadi kifo chake tarehe 29 Januari 1119. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Giovanni Caetani" au "Coniulo".
Alikuwa mmonaki wa Wabenedikto wa Monte Cassino (Italia).
Alimfuata Papa Paskali II akafuatwa na Papa Callixtus II.
Papa Paskali II
Papa Paskali II, O.S.B. alikuwa papa kuanzia tarehe 13 Agosti 1099 hadi kifo chake tarehe 21 Januari 1118.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Ranierius.
Alimfuata Papa Urbano II akafuatwa na Papa Gelasio II.
Kiwelisi
Kiwelisi (Kiwelisi: Cymraeg; Kiing. "Welsh") ni lugha ya Kikelti ya nchi ya Welisi kwenye kisiwa cha Britania jirani na Uingereza. Idadi ya wasemaji hukadiriwa kuwa kati ya watu 500,000 hadi 750,000.
Leo hi ni lugha ya Kikelti yenye wasemaji wengi. Katika Welisi ni lugha rasmi pamoja na Kiingereza.
Kiwelisi kimejulikana kwa nafasi ya kuwa na majina marefu sana, kwa mfano Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch "(sauti ya jina hili lasikika hapa") ambacho ni jina la kituo cha reli kwenye kisiwa cha Anglesey.
Ngazija
Ngazija au Grande Comore "(Kifaransa: "Komori Kuu")" ni kisiwa kikubwa cha funguvisiwa ya Komori ambayo ni nchi ya visiwani katika Bahari Hindi. Ngazija ni jimbo la kujitawala lenye rais na serikali yake katika shirikisho la Komori.
Eneo la kisiwa ni 1012.9 km². Umbali wake na pwani la Afrika bara ni kilomita 400 hadi Msumbiji. Kijiolojia ni kisiwa changa kushinda visiwa vingine vya Komori. Mlima mkubwa ni volkeno hai ya mlima Karthala mwenye kina cha 2361 m juu ya UB. Eneo kubwa kwenye kaskazini halifai kwa kilimi kwa sababu ni mawemawe tu bila maji.
Kwenye mitelemko ya tako la kisiwa chini ya bahari kuna samaki za pekee za gombessa (jenasi latimeria) zinazotazamiwa kuwa kiungo kati ya samaki na wanyama wa nchi kavu.
Kuna takriban wakazi lakhi tatu na nusu. Mji mkuu ni Moroni ambao ni pia mji mkuu wa kitaifa.
Papa Urban II
Papa Urban II, O.S.B. (1042 – 29 Julai 1099) alikuwa papa kuanzia mwezi Machi 1088 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Otho wa Lagery.
Alimfuata Papa Vikta III akafuatwa na Papa Paskali II.
Papa Leo XIII alimtangaza mwenye heri. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Papa Viktor III
Papa Viktor III, O.S.B. (takriban 1026 – 16 Septemba 1087) alikuwa papa kuanzia tarehe 24 Mei 1086 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Dauferius.
Alimfuata Papa Gregori VII akafuatwa na Papa Urbano II.
Papa Leo XIII alimtangaza mwenye heri. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Papa Gregori VII
Papa Gregori VII, O.S.B. (Soana, Toscana, kati ya 1020 na 1025 – Salerno, Campania, 25 Mei 1085) alikuwa papa kuanzia 22 Aprili 1073 hadi kifo chake ugenini.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Ildebrando da Soana.
Alimfuata Papa Aleksanda II akafuatwa na Papa Vikta III.
Baada ya kuwa mmonaki wa Kibenedikto alichangia urekebisho wa Kanisa kama kardinali.
Kisha kuchaguliwa kuwa papa alipigania kwa nguvu zote uhuru wa Kanisa Katoliki dhidi ya mamlaka ya serikali, akifungua njia kwa mapapa waliofuata.
Alitangazwa na Papa Gregori XIII kuwa mwenye heri (1584), halafu (1728) kuwa mtakatifu na Papa Benedikto XIII.
Barua zake nyingi kwa mtetezi wake, Matilda wa Toscana zinapatikana katika:
Papa Alexander II
Papa Alexander II alikuwa papa kuanzia tarehe 30 Septemba 1061 hadi kifo chake tarehe 21 Aprili 1073. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Anselmo da Baggio.
Alimfuata Papa Nikolasi II akafuatwa na Papa Gregori VII.
Papa Nikolasi II
Papa Nikolasi II alikuwa papa kuanzia tarehe 24 Januari 1059 hadi kifo chake tarehe 19 au 27 Julai 1061.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Gérard de Bourgogne.
Alimfuata Papa Stefano IX akafuatwa na Papa Alexander II.
Papa Stefano IX
Papa Stefano IX, O.S.B. (takriban 1020 – 29 Machi 1058) alikuwa papa kuanzia tarehe 3 Agosti 1057 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Frederic de Lorraine.
Alimfuata Papa Vikta II akafuatwa na Papa Nikolasi II.
Papa Viktor II
Papa Viktor II (takriban 1018 – 28 Julai 1057) alikuwa papa kuanzia tarehe 13 Aprili 1055 hadi kifo chake.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Gebhard wa Calw, Tollenstein na Hirschberg.
Alimfuata Papa Leo IX akafuatwa na Papa Stefano IX.
Papa Leo IX
Papa Leo IX (21 Juni 1002 – 19 Aprili 1054) alikuwa papa kuanzia tarehe 12 Februari 1049 hadi kifo chake. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Bruno wa Eguisheim-Dagsburg.
Alimfuata Papa Damaso II akafuatwa na Papa Viktor II.
Alitangazwa na Papa Gregori VII kuwa mtakatifu mwaka 1082. Sikukuu yake huadhimishwa kwenye tarehe ya kifo chake.
Kweli ni papa bora kutoka Ujerumani katika Karne za Kati, ingawa wakati wake lilitokea farakano na Kanisa la Kigiriki.
Papa Damaso II
Papa Damaso II alikuwa papa kuanzia tarehe 17 Julai 1048 hadi kifo chake tarehe 9 Agosti 1048. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Poppo.
Alimfuata Papa Benedikto IX akafuatwa na Papa Leo IX.
Papa Benedikto IX
Papa Benedikto IX (takriban 1012 – baada ya 1055) alipata kuwa papa mara tatu: ya kwanza tangu Oktoba 1032 hadi Septemba 1044, ya pili tangu Aprili hadi Mei 1045, na ya tatu tangu Novemba 1047 hadi Julai 1048. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Theophylactus wa Tusculum.
Alimfuata mara ya kwanza Papa Yohane XIX, ya pili Papa Silvester III, na ya tatu Papa Klementi II.
Kila mara alifukuzwa madarakani kwa sababu ya matendo yake maovu au aliuza cheo chake.
Hatimaye alifuatwa na Papa Damaso II.
Mwaka wake wa kufariki haujulikani kwa uhakika. Mapokeo mbalimbali yanataja mwaka 1055, 1065 au 1085.
Papa Klementi II
Papa Klementi II (1005 – 9 Oktoba 1047) alikuwa papa kuanzia tarehe 25 Desemba 1046 hadi kifo chake. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Suidger wa Morsleben.
Alimfuata Papa Gregori VI akafuatwa na Papa Benedikto IX.
Papa Gregori VI
Papa Gregori VI alikuwa papa kuanzia tarehe 1 Mei 1045 hadi 20 Desemba 1046. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Johannes Gratianus.
Alipata upapa kutoka kwa Papa Benedikto IX.
Baadaye alilazimishwa kujiuzulu, akafuatwa na Papa Klementi II.
Alifariki mwaka 1048.