hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Pesa
Pesa ni chombo cha kubadilishana bidhaa na huduma kati ya watu. Pesa yenyewe haina faida, haitoshelezi mahitaji ya binadamu ila imekubalika katika jamii kama njia ya kujipatia mahitaji mengine.
Kuna maneno mengine ya Kiswahili kwa pesa kama vile hela, fedha au sarafu.
Mfumo wa sarafu unamaanisha utaratibu wa kutoa na kusimamia pesa katika uchumi wa kisasa.
Kiasili watu walibadilishana vitu kwa mfano ng'ombe mmoja kwa mbuzi kadhaa au mazao kwa samaki n.k.
Baadaye imeonekana ya kwamba itasaidia zaidi kama kiwango fulani inapatikana kwa vitu vyote.
Metali zilizokuwa haba zilitumiwa kama kipimo hiki, kwa mfano dhahabu, fedha au shaba. Vilipimwa kufuatana na uzito.
Hatua iliyofuata ilikuwa kutumia vipande vya metali hizi vilivyogongwa mihuri halafu hapakuwa na lazima ya kuvipima kimoja-kimoja. Inavyojulikana Wachina walikuwa watu wa kwanza waliochukua hatua hii katika milenia ya 2 KK. Hii ilikuwa mwanzo wa sarafu.
Pesa hutolewa na serikali ya nchi au na taasisi kama benki kuu inayofanya kazi hii kwa niaba ya serikali. Mwanzoni sarafu ilikuwa sawa na kiasi fulani cha dhahabu au fedha.
Hatua nyingine ilikuwa kutolewa kwa pesa ya karatasi au benknoti zilizoahidi kumpatia mtu yeyote kiasi kilichoandikwa kwa dhahabu au fedha yenyewe. Kwa muda mrefu benki kuu zilikuwa na hazina ya dhahabu iliyolingana na kiasi cha benknoti zilizochapishwa.
Tangu mwisho wa karne ya 20 nchi kadhaa zilianza kutoa benknoti za plastiki kwa sababu zinadumu kushinda noti za karatasi, tena ni vigumu zaidi kwa wajanja kutengeneza pesa bandia.
Katika karne ya 20 nchi zote zilifanya hatua ya kuacha makadirio ya dhahabu kwa sababu thamani ya bidhaa katika jamii ilipita kiasi cha dhahabu iliyopatikana. Siku hizi jumla ya pesa inayotolewa inatakiwa kulingana na thamani ya rasilmali ya taifa fulani.
Pale ambako serikali inachapisha benknoti kushinda kiwango hicho, thamani ya pesa inashuka na mfumko wa bei unatokea.
Asili ya neno "pesa" katika lugha ya Kiswahili ni sarufi ndogo ya Kihindi iliyokuwa kitengo cha rupia. Rupia 1 ilikuwa na "paisa" 64 ikawa sarufi ya kawaida katika Afrika ya Mashariki kabla ya kipindi cha ukoloni. Neno la kiasili "paisa" likanyoshwa kuwa "pesa".
Wajerumani walipoanzisha koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani waliendelea kutoa sarafu kwa jina la rupia na pesa hadi 1904. Pesa 64 zilifanya rupie 1. Mwaka 1904 walibadilisha muundo na sarafu ya pesa ilipotea, badala yake heller ilianzishwa. Lakini neno lilibaki katika lugha.
Sarafi za pesa zilitolewa na Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki. Zilikuwa na maandishi ya Kiarabu upande mmoja na maandishi ya Kijerumani nyuma yake. Upande wa Kiarabu ulionyesha mwaka wa kutolewa kama tarehe baada ya hijra na upande wa Kijerumani ulionyesha mwaka BK. Maandishi yalikuwa jina la kampuni tu kwa Kiarabu na Kijerumani; upande wa Kijerumani ulikuwa na tai mwenye taji kama nembo la Milki ya Ujerumani.
Dhahabu
Dhahabu (kutoka Kiarabu ذهب, "dhahab"; pia: auri kutoka Kilatini "aurum" kama jina la kisayansi) ni elementi yenye namba atomia 79 katika mfumo radidia na uzani atomia ni 196.966569. Alama yake ni Au.
Ni metali adili nzito yenye rangi ya njano nyeupe hadi njano nyekundu. Kiwango chake cha kuyeyuka ni 1337,33 K (1064,18 °C). Dhahabu haiathiriwi kirahisi kikemia: hii ndiyo sababu ya kung'aa kwa miaka mingi kwa sababu haishikwi na kutu.
Ni kati ya metali za kwanza zilizotumiwa na wanadamu. Sababu yake ni kwamba dhahabu hupatikana kama metali tupu. Atomi zake haziungani na elementi nyingi kuwa molekyuli ya dutu mpya, hivyo dhahabu haiozi kwa kushikwa na kutu. Ni elementi chache zinazoweza kuathiri dhahabu hasa halojeni kadhaa. Rangi yake ni ya kuvutia na tabia yake ya kuchongeka baridi kwa kuponda tu kuwa bati au waya iliwezesha watu mapema sana kuipa maumbo tofauti. Ni metali laini, haifai kwa silaha au vifaa vya kazi lakini ilitumiwa tangu zamani kwa mapambo au kwa vyombo vya thamani katika utumishi wa kidini au wa kifalme.
Kwa sababu ya kuwa metali haba ilitumiwa kama pesa.
Kwa wastani kuna takriban gramu 4 za dhahabu katika tani 1000 za miamba kwenye ganda la dunia. Hali halisi kiwango hiki ni tofauti sana kati ya mahali na mahali. Kiasi kikubwa cha dhahabu kinapatikana kwa umbo la vipande au zaidi vyembe vidogo sana ndani ya mwamba au mashapo (ambayo ni miamba iliyovunjika na kuwa imara tena). Sehemu ndogo ya dhahabu hii kutoka miamba na ardhi imebebwa na maji ya mito; hapo ilizama chini kutokana na uzito wake na ilikandamizwa mara nyingi kuwa kama mawe madogo ya dhahabu (kwa Kiingereza ) yaliyopatikana katika mito na kuwa chanzo cha dhahabu nyingi iliyopatikana katika historia.
Siku hizi dhahabu inatolewa katika migodi mikubwa ambako tani nyingi za ardhi au miamba yenye kiwango cha dhahabu cha kutosha zinachimbwa halafu dhahabu kutolewa kwa kutumia mbinu za kikemia.
Radi (elementi)
Radi (kilatini "radius") ni elementi katika mfumo radidia yenye alama Ra. Namba atomia ni 88 na uzani atomia ni 226.0254. Jina limechaguliwa kutokana na tabia yake ya ununurifu, kilatini "radius" yamaanisha "mwale" au "mwonzi". Kikemia radi ni metali ya udongo alikalini yenye rangi nyeupe. Lakini inaoksidisha haraka kushika rangi nyeusi.
Radi ni haba sana hutokea kama sehemu ya mchanganyiko wa madini kadhaa pamoja na urani. Hutokea hasa kama isotopi ya 226Ra yenye nusumaisha ya miaka 1,602 ikibadilika kuwa gesi ya radoni.
Radi ilitambuliwa mara ya kwanza 1898 na mwanakemia Mpoland Marie Curie na mume wake Mfaransa Pierre. Baadaye ilitumiwa kwa ajili ya saa ziliyotakiwa kuonekana usiku kwa sababu radi inang'aa gizani kutokana unururifu wake. Ilitumiwa pia kama dawa hadi ilipoonekana mnamo 1930 ya kwamba inasababisha magonjwa ya kansa.
John Quincy Adams
John Quincy Adams (11 Julai 1767 – 23 Februari 1848) alikuwa Rais wa sita wa Marekani kuanzia mwaka wa 1825 hadi 1829. Alikuwa mwana wa John Adams, Rais wa pili. Kaimu Rais wake alikuwa John C. Calhoun.
John C. Calhoun
John Caldwell Calhoun (18 Machi 1782 – 31 Machi 1850) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais John Quincy Adams, halafu chini ya Rais Andrew Jackson kuanzia mwaka wa 1825 hadi 1832 alipojiuzulu. Mwaka wa 1844 aligombea urais yeye mwenyewe lakini akashindwa na James Polk.
Andrew Jackson
Andrew Jackson (15 Machi 1767 – 8 Juni 1845) alikuwa Rais wa saba wa Marekani kuanzia mwaka wa 1829 hadi 1837. Alikuwa na Kaimu Rais wawili: kwanza John C. Calhoun, halafu Martin Van Buren aliyemfuata kama Rais.
Martin Van Buren
Martin Van Buren (5 Desemba 1782 – 24 Julai 1862) alikuwa Rais wa nane wa Marekani kuanzia mwaka wa 1837 hadi 1841. Kaimu Rais wake alikuwa Richard M. Johnson.
Richard M. Johnson
Richard Mentor Johnson (17 Oktoba 1780 – 19 Novemba 1850) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Martin Van Buren kuanzia mwaka wa 1837 hadi 1841.
Ytri
Yttri ni elementi na metali yenye kifupi Y na namba atomia 39 katika mfumo radidia. Kiasili haipatikani kama elementi peke yake ila tu katika hali ya kampaundi na elementi mbalimbali. Baada ya kutolewa katika mchanganyiko na kusafishwa rangi yake ni nyeupe-kifedha.
Matumizi yake ni hasa kwa rangi nyekundu katika mitambo kama neli zinazoonesha rangi katika kiwamba cha televisheni au cha kompyuta.
Kariobangi
Kariobangi ni mtaa wa Nairobi ulio kata ya tarafa ya Kasarani. Iko upande wa mashariki wa Nairobi kati ya Dandora na Huruma. Kuna Kariobangi North na Kariobangi South; nyumba ziko za ghorofa lakini kuna pia maeneo ya mabanda.
Mtaa huu unajulikana sana kwa malori ya kusafirisha vifaa vya ujenzi kama vile changarawe, mawe na kadhalika.
John Woo
John Woo ni Muongozaji wa Filamu na Mtayarishaji kutoka Hong Kong huko China. John Woo alizaliwa tar. 1 Mei 1946 mjini Guangzhou (China) akahamia Hong Kong pamoja na wazazi wake akiwa na umri mdogo.
Tangu 1974 aliongoza filamu huko Hong Kong kama vile "A Better Tomorrow", "The Killer" na "Hard-Boiled".
1993 akahamia Hollywood (Marekani) alipoendelea kuongoza filamu zilizokuwa maarufu kama vile "Hard Target", "Broken Arrow", "Face/Off", "Mission: Impossible II", "Windtalkers" na "Paycheck".
John Woo Kwenye Makala ya Kingereza
Nitrojeni
Nitrojeni ni elementi yenye namba atomia 7 katika mfumo radidia na uzani atomia 14.0067. Alama yake ni N. Ina elektroni 5 katika ganda la nje.
Duniani haipatikani kama atomi za pekee lakini kama molekuli ya N inayounganisha atomi mbili za N. Katika hali hii ni gesi isiyo na ladha au harufu. Gesi hii ni sehemu kubwa ya hewa tunayopumua ambamo kuna asilimia 78 za nitrojeni na 21 % za oksijeni.
Nitrojeni imo ndani ya kila kiumbehai hakuna uhai duniani bila N. Shambani huongezwa kama mbolea kwa kukuza mimea.
William Henry Harrison
William Henry Harrison (9 Februari 1773 – 4 Aprili 1841) alikuwa Rais wa tisa wa Marekani kwa mwezi mmoja tu wa mwaka wa 1841 hadi kifo chake. Alikuwa rais wa kwanza kufariki madarakani. Kaimu Rais wake alikuwa John Tyler aliyemfuata kama Rais. Mjukuu wake aliyeitwa Benjamin Harrison alikuwa Rais wa 23.
John Tyler
John Tyler (29 Machi 1790 – 18 Januari 1862) alikuwa Rais wa kumi wa Marekani kuanzia mwaka wa 1841 hadi 1845. Alikuwa Kaimu Rais wa William Henry Harrison aliyefariki madarakani baada ya mwezi mmoja tu.
James K. Polk
James Knox Polk (2 Novemba 1795 – 15 Juni 1849) alikuwa Rais wa 11 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1845 hadi 1849. Kaimu Rais wake alikuwa George Mifflin Dallas.
George Mifflin Dallas
George Mifflin Dallas (10 Julai 1792 – 31 Desemba 1864) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais James Polk kuanzia mwaka wa 1845 hadi 1849.
Zachary Taylor
Zachary Taylor (24 Novemba 1784 – 9 Julai 1850) alikuwa Rais wa 12 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1849 hadi kifo chake baada ya miezi 16 tu ya kukaa madarakani. Kaimu Rais wake alikuwa Millard Fillmore aliyemfuata kama Rais.
Millard Fillmore
Millard Fillmore (7 Januari 1800 – 8 Machi 1874) alikuwa Rais wa 13 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1850 hadi 1853. Alianza kama Kaimu Rais wa Rais Zachary Taylor mwaka wa 1849 na kumfuata wakati wa kifo chake.
Franklin Pierce
Franklin Pierce (23 Novemba 1804 – 8 Oktoba 1869) alikuwa Rais wa 14 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1853 hadi 1857. Kaimu Rais wake alikuwa William Rufus de Vane King.
Ufalme wa Kasanje
Dola la Kasanje lilikuwa ufalme wa Kibantu katika miaka 1620 hadi 1910 hivi kandoni kwa mto Kwango, upande wa kaskazini wa nchi ya kisasa ya Angola. Lilianzishwa na viongozi kutoka Dola la Lunda.
Mwaka 1910 lilivamiwa na Wareno na kuingizwa katika koloni lao la Angola.
Ufalme wa Lunda
Dola la Lunda lilikuwa ufalme wa Kibantu katika miaka 1600 hadi 1850 hivi kandoni kwa mto Kasai, mpakani kwa nchi za kisasa za Angola na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Mahsein Awadhi
Muhsein Awadh ni mtunzi, muongozaji, na mwigizaji wa tamthilia na filamu nchini Tanzania. Amepata umaarufu chini ya jina la Dk. Cheni. Anatoka kundi la Kaole Sanaa Group.
Ufalme wa Kazembe
Dola la Kazembe lilikuwa ufalme wa Kibantu kati ya 1740 na 1890 upande wa Kusini wa nchi ya kisasa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Lilianzishwa na wasafiri kutoka Dola la Lunda. Lilikuwa na wafalme walioitwa Kazembe pia.
Lithi
Lithi ni elementi na metali alikali yenye namba atomia 3 na uzani atomia 6.941 kwenye mfumo radidia. Alama yake ni Li. Jina latokana na kigiriki λίθος "líthos" "mwamba, jiwe" kwa sabu iligunduliwa mara ya kwanza ndnai ya miamba.
Lithi ni elementi nyepesi kabisa kati ya elementi zote zilizo imara kwa hali ya kawaida. Inamenyuka haraka na maji hivyo husababisha majeraha ikiguswa kwa mkono kwa sababu mmenyuko wake na unyevu wa ngozi.
Kiasili haipatikani kama dutu sahili kwa sababu inamenyuka haraka kikemia lakini iko kwa kampaundi mbalimbali hasa katika miamba ya itale. Lithi tupu inapatikana kwa njia ya kikemia inaonekana kama metali nyepesi yenye rangi nyeupe-kifedha lakii haibaki hivyo kwa muda mrefu. Katika hewa yenye unyevu uso wake huwa haraka ganda la hidroksidi ya lithi yenye rangi kijivu. Kwenye hewa kavu uso huwa nitriti ya lithi yenye rangi kahawia. Kwa sababu ya mimenyuko hii ya haraka lithi ya kimetali hutunzwa ndani ya mafuta.
Matumizi yake ni ndani ya beteri na katika madawa mbalimbali. Beteri za kisasa zinazotumiwa katika simu za mkononi karibu zote zinatumia lithi. Mipango ya kutengeneza magari ya umeme inategemea beteri za lithi na hivyo imetabiriwa ya kwamba bei yake inaelekea kupanda juu.
Kuna isotopi 5 za lithi zenye neutroni 2, 3, 4, 5 na 6 kwenye kiini atomia. Isotopi ya kawaida ni Li yenye 7.42 % ya lithi yote. Nyingine zapatikana kidogokidogo tu.
Jumanne
Jumanne ni siku ya tatu ya katika juma (wiki) ya siku saba yenye asili ya kiyahudi-kikristo. Iko kati ya siku za Jumatatu na Jumatano.
Katika lugha ya Kiswahili jina la siku lina namba "4" ndani yake. Hii ni dokezo la asili ya Kiswahili katika utamaduni ya Kiislamu pasipo na athira ya Uyahudi unaoanza hesabu baada ya sikukuu ya Kiislamu ya Ijumaa ambayo ni siku ya sala ya pamoja: Jumamosi kama siku ya kwanza baada ya Ijumaa, Jumapili kama siku ya pili, Jumatatu kama siku ya tatu n.k.. Tabia hii katika Kiswahili ni ya pekee hasa kwa sababu Kiarabu ambacho ni lugha ya Korani takatifu na lugha ya kimataifa ya Waislamu kinafuata hesabu ya Kiyahudi na kuiita siku "ya tatu" (ثلاثاء - "thalatha").
Lugha nyingi za nchi za Kiislamu zafuata kawaida ya Kiarabu na kuiita "siku ya tatu", kwa mfano Kiindonesia (selasa - "tatu") au Kiajemi (Farsi) (سه‌شنب - se shanbe "tatu jumamosi").
Katika lugha za Ulaya jina la siku hutunza kumbukumbu ya miungu iliyoabudiwa zamani za dini za Kiroma au Kigermanik kama vile Kifaransa "mardi" (siku ya Mars) au Kiingereza "Tuesday" (siku ya Tiu).
Seif Shariff Hamad
Maalim Seif Shariff Hamad ni Katibu Mkuu wa chama cha upinzani CUF ( Chama cha Wananchi ). Alizaliwa 22 Oktoba mwaka 1943, katika kijiji cha Nyali, Mtambwe kisiwani Pemba, Tanzania.
Alipata elimu yake ya msingi katika skuli ya msingi Uondwe, 1950 na baadaye alijiunga na elimu ya sekondari katika skuli ya watoto wa kiume Wete Pemba 1952. 
Baadaye aliendelea na elimu ya sekondari katika skuli ya King George na kuhitimu kidato cha sita mwaka 1963 ambapo baadaye kati ya mwaka 1972 na 1975 alihitimu Chuo Kikuu cha Dar es Salaam na kutunukiwa shahada ya kwanza ya Sayansi ya Siasa (Political Science).
Kati ya mwaka 1972 na 1975 alifundisha katika skuli mbali mbali za Unguja na Pemba, zikiwemo Fidel Castro na Lumumba,
Baadaye Maalim Seif alianza kuingia katika Masuala ya siasa, ambapo 1977 aliteuliwa kuwa Waziri wa Elimu na Utamaduni na Mjumbe wa Baraza la Mapinduzi.
Mwaka 1977 hadi 1987, alikuwa Mjumbe wa Halmashauri Kuu ya Taifa ya CCM na kuwa Mjumbe wa Kamati kuu ya Chama hicho.
Mwaka 1982 hadi 1987 alikuwa Mkuu wa Idara ya Uchumi na Mipango ya Chama cha Mapinduzi na 1984 aliteuliwa kuwa Waziri Kiongozi wa Serikali ya Mapinduzi Zanzibar hadi mwaka 1988.
Baada hapo, misukosuko mikubwa ya kisiasa ilianza kumkumba ambapo Januari 1988 alipoteza nafasi ya Uwaziri Kiongozi na Ujumbe wa Baraza la Wawakilishi baada ya aliyekuwa Rais wa Zanzibar, Idrisa Abdulwakil kutangaza kulivunja Baraza la Mawaziri.
1988
Aboud Jumbe Mwinyi
Aboud Jumbe Mwinyi (Zanzibar, 14 Juni 1920 - Dar es Salaam, 14 Agosti 2016 ) alikuwa rais wa pili wa Zanzibar toka tarehe 11 Aprili 1972 hadi 30 Januari 1984 alipojiuzulu.
Jumatano
Jumatano ni siku ya nne katika juma (wiki) ya siku saba yenye asili ya kiyahudi-kikristo. Iko kati ya siku za Jumanne na Alhamisi.
Kuna nchi zilizobadilisha hesabu ya juma kufuatana na kawaida ya mapumziko ya "wikendi" kwenye siku za Jumamosi/Jumapili. Katika muundo huu Jumatatu hutazamiwa kama siku ya kwanza katika juma ya kazi hivyo inahesabiwa kama siku namba "1" ya wiki katika kalenda hata kama jumuiya za kidini zinasisitiza hesabu ya kibiblia.
Katika lugha ya Kiswahili jina la siku lina namba "5" ndani yake. Hii ni dokezo la asili ya Kiswahili katika utamaduni ya Kiislamu pasipo na athira ya Uyahudi unaoanza hesabu baada ya sikukuu ya Kiislamu ya Ijumaa siku ya sala ya pamoja: Jumamosi kama siku ya kwanza baada ya Ijumaa, Jumapili kama siku ya pili, Jumatatu kama siku ya tatu n.k.. Tabia hii katika Kiswahili ni ya pekee hasa kwa sababu Kiarabu ambacho ni lugha ya Korani takatifu na lugha ya kimataifa ya Waislamu kinafuata hesabu ya Kiyahudi na kuiita أربعاء "arba'a" (ya nne).
Lugha nyingi za nchi za Kiislamu zafuata kawaida ya Kiarabu na kuiita "siku ya nne", kwa mfano Kiindonesia (Rabu - ya nne) au Kiajemi (Farsi) (چهارشنبه - "tchahor shanbe - siku ya nne").
Katika lugha nyingi za Ulaya jina la siku hutunza kumbukumbu ya miungu iliyoabudiwa zamani za dini za Kiroma au Kigermanik kama vile Kifaransa "Mercredi" (siku ya Mercurius) au Kiingereza "Wednesday" (siku ya Wodan).
Amani Temba
Amani James Pausen Temba au "Mheshimiwa Temba" (kifupi Mh Temba) ni Mwanamuziki wa Rap na Hip Hop Kutoka Jijini Dar es Salaam Tanzania, Na pia ni Mwanachama Kiongozi wa Tmk Wanaume Family yenye makazi yao huko Temeke Jijini Dar es Salaam Tanzania,
Mh Temba alizaliwa mwaka 1980 na kupata elimu yake ya msingi katika shule ya msingi Temeke na baadaye kujiunga na shule ya sekondari ya Nuru Yakini ambako alisoma kwa miaka miwili kabla ya kuhamia sekondari ya Makongo, alisoma Makongo kwa mda wiki moja tu na kwenda kujiunga na sekondari nyingine inayomilikiwa na Jeshi ya Jigetemee baada ya kupata ofa ya kusomeshwa bure na uongozi wa shule hiyo enzi hizo ukiwa chini ya Luteni kanali Fabian Massawe ambaye sasa ni Mkuu wa wilaya ya kinondoni.
Mwanzoni alitokea kwenye kundi flani liitwalo "Manduli Mobb" walifanya nyimbo kadha wa kadha ikiwemo ile ya 'Maskini Jeuri' walishirikiana na 'Juma Nature' hiyo ilikuwa mwaka 2000 baadae kundi lika tawanyika na kila mtu kuanza kufanya kazi za muziki akiwa peke yake na sio na kundi tena, alio anza kutoa nyimbo yake peke alikuwa "Bwana Mkubwa" baadae Mh Temba nae akatoa nyimbo yake ya kwanza ilioitwa "Nakumaindi" ilikuwa mwaka 2001 Mwishoni ambayo ilitayarishwa na Muuandaaji Papa Lavu maarufu kama Bonny Lavu.
miaka iliyo fuatia akajiunga na Tmk Wanaume enzi hizo 'Juma Nature ajatoka kwenye kundi la Tmk Wanaume Mh Temba akatoa nyimbo nyingine iliyoitwa "Nampenda Yeye" ambayo aliimba na Dully Sykes nayo ilivuma sana na kumpa heshima kubwa katika medani ya Muziki Tanzania baadae akawa anapata ushirika mwingi tu na wasanii mbali mbali.
temba ametengeneza tovuti
tovuti ya temba ni: http://www.tembatz.ucoz.com
temba's official website: http://www.tembatz.ucoz.com
Hollywood, California
Hollywood ni mtaa wa mji wa Los Angeles katika jimbo la California la Marekani. Mtaa huu umekuwa maarufu duniani kama mahali pa kutengenezwa kwa filamu nyingi. Ni kitovu cha filamu Marekani penye makampuni mengi kama vile Universal Studios und Warner Brothers.
Waigizaji wengi wa filamu huishi katika mazingira ya Hollywood.
Los Angeles
Los Angeles (mara nyingi kifupi L.A.) ni mji wa Kalifornia ya kusini. Ni mji mkubwa kuliko yote ya Kalifornia na mji mkubwa wa pili wa Marekani mwenye wakazi 3,847,400 mjini penyewe na hadi milioni 18 katika rundiko la mji. Mji uko kando la Pasifiki katika tambarare kati ya bahari na milima.
Mtaa maarufu mjini Los Angeles ni eneo la Hollywood.
Wakazi wa jiji ni mchanganyiko wa watu kutoka pande zote za dunia. Takriban theluthi moja hawakuzaliwa Marekani bali walihamia hapa ni watu kutoka nchi 140 za dunia.
Karibu nusu huongea Kihispania kama lugha ya mama; wengi kati hao kutoka familia wa wahamiaji kutoka Meksiko au nchi mbalimbali za Amerika Kusini. Wahamiaji wengine wametoka hasa Asia ya Mashariki kama vile China, Korea na Japani.
Wakazi asilimia 46.9% huhesabiwa kama Wazungu, 11.24% Waamerika Weusi na 10.0% Waasia, wengine wa vikundi mbalimbali. 42.2% husema Kiingereza kama lugha ya kwanza, 41.7% Kihispania, 2.4% Kikorea, 2.3% Kitagalog, 1.7% Kiarmenia, 1.5% Kichina na 1.3% Kiajemi.
Jina la Los Angeles latoka katika lugha ya Kihispania likimaanisha "malaika"; ni kifupi cha jina la awali "El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Ángeles del Río de Porciúncula" yaani "Kijiji cha Mama Yetu Malkia wa Malaika wa Mto Porsyuncula"; maana yake ni kwamba kijiji kiliwekwa wakfu kwa Bikira Mariamu kilipoundwa mwaka 1781 na mapadri Wafransisko walioinjilisha kwanza sehemu hiyo. Wakati ule Kalifornia ilikuwa bado chini ya Hispania kama sehemu ya Ufalme mdogo wa Hispania Mpya ambao baadaye ukawa Jamhuri ya Meksiko.
Alhamisi
Alhamisi ni siku ya tano katika juma (wiki) ya siku saba yenye asili ya kiyahudi-kikristo. Iko kati ya siku za Jumatano na Ijumaa. Katika hesabu ya kimataifa ya ISO 8601 ni siku ya nne.
Nchi kadhaa za Waislamu huanza mapumziko ya wikendi kwenye Alhamisi kama Ijumaa ni siku ya mapumziko. Hii si nchi zote za Kiislamu. Kwa mfano Misri wafanyakazi huanza wikendi Alhamisi na kuendelea Ijumaa; Uturuki inatumia wikendi ya magharibi yaani Jumamosi-Jumapili.
Katika muundo wa juma wa kibiblia Alhamisi ni siku ya tano. Kanuni ya ISO 8601 ilibadilisha hesabu ya juma kufuatana na kawaida ya mapumziko ya "wikendi" kwenye siku za Jumamosi/Jumapili. Katika muundo huu Jumatatu hutazamiwa kama siku ya kwanza katika juma ya kazi hivyo inahesabiwa kama siku namba "1" ya wiki katika kalenda hivyo Alhamisi ni namba 4. Jumuiya za kidini zinasisitiza hesabu ya kibiblia na kawaida katika tamaduni nyingi inaendelea hesabu ya kale.
Katika lugha ya Kiswahili jina la siku lina namba "5" ndani yake lakini haieleweki kirahisi kwa sababu Alhamisi ina asili ya lugha ya Kiarabu. خميس ("khamis") ni namba tano tu. Kiswahili chenyewe chatumia namba hii katika jina la siku ya Jumatano inayotangulia Alhamisi. Pamoja na Ijumaa ni siku ya pekee yenye jina la Kiarabu katika lugha ya Kiswahili.
Majina ya siku zingine yameanzishwa upya katika Kiswahili kuanzia siku ya sala ya pamoja ya Waislamu kwenye Ijumaa kuzitaja kama Juma-mosi, Juma-pili n.k.
Tabia hii katika Kiswahili ni ya pekee hasa kwa sababu Kiarabu ambacho ni lugha ya Korani takatifu na lugha ya kimataifa ya Waislamu kinafuata hesabu ya Kiyahudi na kuita siku hiyo kwa namba "tano". Lugha nyingi za nchi za Kiislamu zafuata kawaida ya Kiarabu na kuiita "siku ya tano", kwa mfano Kiindonesia (Kamis - ya tano) au Kiajemi (Farsi) (پنج‌شنبه - "panch shanbe - siku ya tano").
Katika lugha nyingi za Ulaya jina la siku hutunza kumbukumbu ya miungu iliyoabudiwa zamani za dini za Kiroma au Kigermanik kama vile Kifaransa "Jeudi" (siku ya Jovi au Jupiter) au Kiingereza "Thursday" (siku ya Thor).
ISO 8601
ISO 8601 ni mfumo wa kimataifa uliokubaliwa kwa maelewano juu ya namna ya kutaja tarehe na wakati.
Kimetolewa na Shirika la Kimataifa la Usanifishaji (kwa Kiingereza "International Organization for Standardization (ISO)").
ISO 8601 ni orodha ya mapendekezo namna ya kuandika tarehe na wakati katika mawasiliano ya kimataifa. Jina la kiingereza ni "Data elements and interchange formats -- Information interchange -- Representation of dates and times"
Pendekezo la kutaja tarehe ni muundo wa YYYY-MM-DD ambako Y ni mwaka (year), M ni mwezi na D ni siku ("day"). Hivyo inapendekezwa kutaja tarehe 7 mwezi wa nane mwaka 2007 kama 2007-08-07 na kutosahau sifuri kama mwezi au siku ina tarakimu moja tu.
Pendekezo la kutaja wakati ni muundo wa kutumia saa 24 kwa siku na kuandika hh:mm:ss ambako h ni saa (hour), m ni dakika na s ni sekonde. Hivyo inapendekezwa kutaja wakati wa saa tatu ya asubuhi na dakika thelathini na sita na sekonde 47 kama 09:36:47. Hivyo 23:59:59 ni sekonde moja kabla ya saa sita usiku.
Saa sita usiku kamili unaweza kuandikwa kwa namna mbili kama 00:00 na 24:00 ingawa ni wakati huohuo. Tofauti yake ni nikitaka kutaja mwisho wa siku naweza kuandika: Muda unakwisha leo kwenye saa 24:00. Nikitaka kutaja mwanzo wa siku naweza kuandika: Nafasi inafunguliwa kuanzia kesho saa 00:00.
Juma zahesabiwa katika kila mwaka kuanzia 1 hadi 52 au 53. Kwa sababu juma halianzi pamoja na mwaka mpya azimio ni ya kwamba juma ile lenye Alhamisi ya kwanza katika mwaka mpya itakuwa "juma no. 1". Itakuwa pia juma yenye tarehe 4 Januari ndani yake.
Hesabu ya wiki hutumiwa hasa kiuchumi wakati wa kupanga kazi ofisini au kiwandani na wakati wa kupatana huduma kati ya makampuni kama tarehe inaruhusiwa kubadilika kidogo lakini juma ya kutolewa kwa huduma au bidhaa ni muhimu.
ISO 8601 yapendekeza pia kuhesabu Jumatatu kama siku ya kwanza katika wiki yaani siku ya kwanza ya kazi kamili baada ya wikendi ya kimagharibi. Pendekezo hili halilingani na mapokeo na historia ya juma yenyewe na mafundisho ya kidini hivyo haliangaliwi mahali pengi au kutumiwa pamoja na hesabu ya kiutamaduni ya siku zinazoanza juma kwa Jumapili.
Tombo
Tombo (pia tomboo au tomboro) ni ndege wadogo wa jenasi kadhaa katika familia ya Phasianidae. Rangi yao ni kahawia na wana michirizi. Spishi nyingine zina rangi nyekundu na buluu. Kabla ya kuruka angani hungoja mpaka mtu ni karibu kuwakanyaga na huenda umbali fupi tu. Hula mbegu hasa lakini pengine hukamata wadudu pia. Hutaga mayai 6-18 ardhini.
Tombo wanatokea Afrika, Australasia na Ulaya. Kuna ndege huko Amerika ambao wana mnasaba na tombo, lakini wanaainishwa ndani ya familia Odontophoridae.
Ijumaa
Ijumaa ni siku ya sita katika juma (wiki) ya siku saba yenye asili ya kiyahudi-kikristo. Iko kati ya siku za Alhamisi na Jumamosi. Katika hesabu ya kimataifa ya ISO 8601 ni siku ya tano.
Nchi kadhaa za Waislamu wengi zimeanza kutumia Ijumaa kama siku ya mapumziko kwa wafanyakazi na sehemu ya wikendi.
Katika muundo wa juma wa kibiblia Ijumaa ni siku ya sita. Kanuni ya ISO 8601 ilibadilisha hesabu ya juma kufuatana na kawaida ya mapumziko ya "wikendi" kwenye siku za Jumamosi/Jumapili. Katika muundo huu Jumatatu hutazamiwa kama siku ya kwanza katika juma ya kazi hivyo inahesabiwa kama siku namba "1" ya wiki katika kalenda hata kama jumuiya za kidini zinasisitiza hesabu ya kibiblia na kawaida katika tamaduni nyingi inaendelea hesabu ya kale.
Katika lugha ya Kiswahili jina la siku halina namba ndani yake. Inaitwa kufuatana na lugha ya Kiarabu na utamaduni wa Kiislamu "ijumaa" kutoka neno la Kiarabu الجمعة al-juma'a yaani siku ya "jumuiya" ya Waislamu kukutana pamoja kwa sala kuu ya Ijumaa mchana. Pamoja na Alhamisi ni siku ya pekee ya juma yenye jina la Kiarabu.
Majina ya siku zingine yameanzishwa upya katika Kiswahili kuanzia Ijumaa kuzitaja kama Juma-mosi, Juma-pili n.k.
Lugha nyingi za nchi za Waislamu zafuata kawaida ileile zikitumia neno hili la Kiarabu kwa mfano kwa mfano Kiindonesia ni "Jumat" au Kitartari ambayo ni lugha ya Kiturki ni "Comğa" na kwa Kiuzbekistan ni Жұма (juma).
Katika lugha nyingi za Ulaya jina la siku hutunza kumbukumbu ya miungu iliyoabudiwa zamani za dini za Kiroma au Kigermanik kama vile Kifaransa "Vendredi" (siku ya Veneri /Venus) au Kiingereza "Friday" (siku ya Freya).
Jumamosi
Jumamosi ni siku ya saba katika juma (wiki) ya siku saba yenye asili ya kiyahudi-kikristo. Iko kati ya siku za Ijumaa na Jumapili. Katika hesabu ya kimataifa ya ISO 8601 ni siku ya sita.
Katika kawaida ya utamaduni wa magharibi Jumamosi imekuwa siku ya kuanza wikendi ikiwa ni siku ambako wafanyakazi wengi hupunzika au hufanya kazi nusu siku tu.
Katika Israeli Jumamosi huheshimiwa kama Sabato ya kibiblia. Wikendi ya Israel inaanza siku ya Ijumaa na kuendelea Jumamosi.
Katika muundo wa juma wa kibiblia Jumamosi ni siku ya saba. Kanuni ya ISO 8601 ilibadilisha hesabu ya juma kufuatana na kawaida ya mapumziko ya "wikendi" kwenye siku za Jumamosi/Jumapili. Katika muundo huu Jumatatu hutazamiwa kama siku ya kwanza katika juma ya kazi hivyo inahesabiwa kama siku namba "1" ya wiki katika kalenda hivyo Jumamosi kuwa namba 6. Jumuiya za kidini zinasisitiza hesabu ya kibiblia na kawaida katika tamaduni nyingi inaendelea kutumia hesabu ya kale.
Katika lugha ya Kiswahili jina la siku lina namba "1" ndani yake. Hii ni dokezo la asili ya Kiswahili katika utamaduni ya Kiislamu pasipo na athira ya Uyahudi. Hesabu inaanza baada ya sikukuu ya Kiislamu ya Ijumaa ambayo ni siku ya sala ya pamoja: Jumamosi kuwa siku ya kwanza baada ya Ijumaa, Jumapili kama siku ya pili, Jumatatu kama siku ya tatu n.k.. Tabia hii katika Kiswahili ni ya pekee hasa kwa sababu Kiarabu ambacho ni lugha ya Korani takatifu na lugha ya kimataifa ya Waislamu kinatumia jina la Kiyahudi na kuiita siku ya سبت (sabat) yaani Sabato.
Lugha nyingi za nchi za Kiislamu zafuata kawaida ya Kiarabu na kuiita vilevile Sabato kwa mfano Kiindonesia (Sabtu) au Kiajemi (Farsi) (شنبه - shanbe).
Katika lugha kadhaa za Ulaya jina la siku hutunza kumbukumbu ya mungu aliyeabudiwa zamani za dini ya Kiroma kama vile Kiholanzi "Zaterdag" au Kiingereza "Saturday" (yote: siku ya Saturnus). Lakini lugha zaidi za Ulaya hutumia pia jina la Sabato kwa namna mbalimbali kwa mfano Kifaransa "samedi" (kutoka Kilatini sambati dies - "siku ya Sabato"), Kihispania "Sábado", Kirusi Суббота (subbota - "pia Sabato").
Tausi
Tausi ni ndege wakubwa wa jenasi "Pavo" na "Afropavo" katika familia ya Phasianidae.
Dume ana rangi ing’aayo ya majani au buluu na mkia wake ni mrefu mwenye rangi nyingi. Jike ana rangi inayofifia pengine kahawia tu. Jinsia zote zina ushungi. Dume hukoga mkia kwa ubembelezi.
Hula matunda, maua, wadudu na watambazi. Hutaga mayai matatu hadi manane ardhini.
Tausi wa Kongo anatokea Kongo ya Kidemokrasia. Spishi mbili nyingine zinatokea misitu ya Asia, lakini zimewasilishwa katika sehemu nyingine za dunia, hususa tausi mhindi.
Wikendi
Wikendi ni kipindi ambapo sehemu kubwa ya wafanyakazi katika nchi nyingi hupata nafasi ya kupumzika.
Katika mfumo wa nchi za magharibi ni siku za Jumamosi na Jumapili. Katika nchi nyingi wa Kiislamu wikendi ni Alhamisi na Ijumaa. Katika nchi ya Israeli ni Ijumaa na Jumamosi.
Utaratibu huo haupo kwa wafanyakazi wote. Katika kilimo, hospitalini, kwenye huduma za umma kama polisi na pia kwenye mahoteli kazi inaendelea tu.
Vilevile katika nchi nyingi idadi kubwa ya watu hawana ajira wakijitegemea kwa namna fulani bila utaratibu wa saa za kazi. Hivyo katika nchi nyingi za Afrika desturi ya wikendi inahusu hasa watumishi wa serikali na makampuni makubwa.
Msingi wake ni amri ya dini ya Uyahudi ya kupumzika siku ya Sabato iliyochukuliwa na Wakristo wengi kama utaratibu kwa ajili ya Jumapili (wanayoiita "Dominika" yaani Siku ya Bwana kwa kuwa ndiyo siku ya ufufuko wa Yesu). Muda wa siku hii moja ya mapumziko uliongezwa katika nchi nyingi kuwa wikendi.
Desturi ilisambaa kutoka Ulaya kwa njia ya ukoloni katika nchi nyingi duniani hata kama utamaduni haukujua siku za mapumziko kama vile huko Uhindi na China.
Desturi ilianzishwa huko Uingereza katika karne ya 19 kama sehemu ya sheria iliyolenga kutunza afya ya wafanyakazi viwandani. Sheria iliunda utaratibu wa kuwapa nafasi ya kupumzika kuanzia Jumamosi mchana.
Nchi mbalimbali zilifuata wakati wa karne ya 20 na ofisi za serikali zilifunga pia kuanzia Jumamosi mchana. Katika nusu ya pili ya karne ya 20 muda wa mapumziko ulipanuliwa kuwa Jumamosi yote.
Saturnus
Saturnus ni jina la mungu mmojawapo aliyeabudiwa katika Roma ya Kale. Aliaminiwa kuwa mungu aliyehusika mambo ya kilimo na mavuno. Alitolewa sadaka kwa ajili ya kustawi kwa mazao.
Katika masimulizi ya Waroma wa Kale Saturnus alikuwa mwana wa mungu wa mbingu Urano na mungu wa kike wa ardhi Gaia. Alimpindua babake kwa kukata uume wake. Baadaye alihofia ya kwamba watoto wake watampindua vile hivyo alikula watoto wake wote isipokuwa mwana wa sita Jupiter alifichwa mbele yake. Saturnus alipaswa kukimbia akafikia Italia alipowafundisha wenyeji elimu ya kilimo.
Sikukuu ya Saturnus iliitwa "Saturnalia" ni siku kadhaa kuanzia 17 Desemba zilizokuwa sherehe kubwa huko Roma.
Alama yake angani ilikuwa sayari ya sita yaani Zohari inayoitwa hadi leo kwa jina la "Saturn" katika lugha za Ulaya.
Siku ya Jumamosi huitwa "siku ya Saturnus" yaani Saturday hadi leo kwa Kiingereza na Kiholanzi.
Amri Kumi
Amri Kumi ni orodha ya amri kuu za Mungu katika Biblia. Za kwanza zinamhusu Mwenyezi Mungu mwenyewe, na zile zinazofuata mpaka mwisho zinahusu jirani, yaani binadamu wengine kuanzia wazazi.
Toleo la awali linapatikana katika kitabu cha Kutoka 20:1-17. Toleo la pili liko katika Kumbukumbu la Torati 5:1-21.
Amri hizi ni sehemu ya Torati ya Kiyahudi na kukubaliwa pia na Wakristo walio wengi kama amri zinazowahusu wao pia, tena kimsingi zinawadai watu wote.
Hata hivyo wafuasi wa Yesu Kristo wanazishika kadiri ya utimilifu wake ulioletwa naye kama Agano Jipya. Mifano ya ukamilisho huo ni mafundisho ya Yesu katika Injili ya Mathayo 5:17-48.
Maneno yanayojulikana kama “Amri Kumi” yanapatikana katika vitabu vya Biblia "Kutoka" na "Kumbukumbu la Torati".
Maneno katika Kutoka 20 huwa na amri mbalimbali. Namba kumi ni hesabu iliyotiwa baadaye katika orodha hii, haikuwa nia asili kuwa na amri “10” kamili. Ila tu wakati wa Biblia ilikuwa kawaida tayari kuziita "amri 10", lakini bila kuonyesha namba au mpangilio katika maneno ya Biblia yenyewe.
Hali hii ilisababisha tofauti ndogo katika hesabu ya amri hizi kati ya mapokeo ya madhehebu mbalimbali. Tofauti kuu ni kati ya Wayahudi wakifuatwa na Wakristo mbalimbali kwa upande mmoja na Wakatoliki pamoja na Walutheri na Wamoravian kwa upande mwingine kuhusu kutokuwa na sanamu za kuchonga. Tangu Agostino wa Hippo Wakatoliki walijumlisha sehemu kuhusu kutoabudu sanamu za kuchongwa pamoja na amri ya kutokuwa na miungu mingine. Kwa kufikia namba kumi Agostino aligawa sehemu ya mwisho kuwa amri mbili. Martin Luther alimfuata Agostino lakini Wareformed waliona mpangilio tofauti wakaihesabu kama amri ya pekee.
Berili
Berili ni elementi na metali ya udongo alkalini yenye namba atomia 4 na uzani atomia 9.01218 kwenye mfumo radidia. Alama yake ni Be. Jina latokana na neno la kigiriki βηρυλλος "berillos" linalotaja aina ya vito ambamo elementi hii iligunduliwa mara ya kwanza mwaka 1798 kama oksidi ya Berili.
Elementi tupu ina valensi mbili na rangi yake ni kijivu feleji. Ni metali ngumu sana na nyepesi. Katika kiwango sanifu cha joto na shindikizo berili haioksidishi kirahisi.
Kiasili inpatikana katika kampaundi mbalimbali. Aina zinazoonekana zaidi ni ndani ya mawe ya kito kama zumaridi.
Matumizi ya Berili ni hasa katika aloi za metali hasa pamoja na alumini na shaba.
Kito (madini)
Kito (pia: johari, jiwe la thamani) ni madini adimu na ngumu zinazopendeza kwa sababu ya uangavu na rangi yake. Vito mbalimbali vinapendwa na watu na kutumiwa kama mapambo. Kito chenye ugumu na thamani kubwa ni almasi.
Mara nyingi vinakatwa, kusuguliwa na kung'arishwa kwa namna mbalimbali na kutumiwa pamoja na metali adili kama dhahabu au fedha kuwa mapambo kama pete, hereni, mkufu au bizimu.
Mifano ya vito ni
Lulu na korali hutajwa wakati mwingine pia kama kito ingawa si minerali asilia lakini dutu inayotengenezwa na wanyama.
Hereni
Hereni ni mapambo yanayovaliwa masikioni.
Kuna aina nyingi za hereni katika tamaduni mbalimbali. Zatengenezwa kwa metali lakini pia kwa kutumia ubao, mfupa au kioo pamoja na vito au lulu.
Tamaduni zatofautiana kama hereni huvaliwa zaidi na wanawake, wanaume au jinsia zote mbili.
Pete
Pete ni mapambo yanayovaliwa na watu kwenye vidole ya mkono. Kwa kawaida hutengenezwa kwa metali.
Pete zenye thamani zaidi hutengenezwa kwa metali adili kama vile dhahabu au fedha. Mara nyingi hupambwa na kito.
Pete za arusi zilikuwa desturi ya kikristo ya Ulaya lakini zimesambaa kote duniani.
Bizimu
Bizimu ni mapambo yanayofungwa na watu hasa wanawake kwenye nguo kwa sindano. Kwa kawaida hutengenezwa kwa metali. Mara nyingi ina kazi ya kushika au kufunga nguo.
Bizimu zenye thamani zaidi hutengenezwa kwa metali adili kama vile dhahabu au fedha. Wakati mwingine hupambwa kwa kito.
Mkufu
Mkufu ni mapambo yanayovaliwa na watu shingoni. Hutengenezwa mara nyingi kwa metali au kwa kufunga vito, vipande vya kioo cha rangi au lulu kwenye uzi.
Mikufu ilivaliwa tangu kale ni kati ya mapambo ya kanza yaliyogunduliwa na wanaakiolojia.
Kuna desturi kati ya wafuasi wa dini mbalimbali kufunga alama ya dini yao kwenye mkufu, kwa mfano msalaba kwa wakristo, hilali kwa Waislamu au nyota ya Daudi kwa Wayahudi.
Almasi
Almasi ni vito adimu vyenye thamani kubwa.
Mara nyingi hazionyeshi rangi lakini kuna pia almasi za njano, buluu au nyekundu. Zinatumiwa kama mapambo na kutokana ugumu wao pia katika teknolojia ya kukata.
Kikemia almasi ni umbo moja la kaboni (C) tupu katika hali ya fuwele ni dutu ileile kama makaa. Ila tu kaboni huwa almasi katika mazingira ya joto kali na shindikizo kubwa. Badiliko hili latokea kwa kawaida katika ganda la dunia kwenye kina cha kilomita 150 karibu na volkeno.
Kwa matumizi ya kiteknolojia almasi ndogo hutengenezwa kwa kutumia mashine zinazosukuma kaboni kwa shindikizo kubwa na halijoto ya 1,500 °C hadi kuwa almasi sintetiki yenye tabia zote za almasi asilia. Maendeleo ya teknolojia yamewezesha pia kupatikana kwa almasi sintetiki zinazofaa pia kama mapambo.
Almasi ni dutu ngumu kabisa inayopatikana duniani kushinda metali au madini yote. Hii ni sababu ya kwamba almasi zinatumiwa katika teknolojia mbalimbali. Vyombo vya kukata aloi ngumu sana za feleji au keekee za kutoboa mwamba wakati wa kutafuta mafuta ya petroli vyote vyatumia vipande vya almasi.
Almasi yenyewe hukatwa kwa unga wa almasi tu.
Kampuni kubwa duniani ya kuchimba almasi na kufanya biashara nazo ni De Beers wa Afrika Kusini.
Tanzanaiti
Tanzanaiti ni kito chenye rangi ya buluu hadi zambarau na kijani. Inachimbwa kaskazini mwa Tanzania tu.
Kito hiki kinapendwa sana kimataifa; bei zake zilicheza kati ya dola za Marekani 250 na 500 kwa karati moja (=milligramu 200).
Kikemia ni aina ya madini ya Zoiziti ambayo haina thamani kubwa vile katika maumbo mengine. Lakini tanzanaiti bandia inatengenezwa kwa kupasha moto fuwele za zoiziti ya kawaida zinazobadilika rangi motoni.
Tanzanaiti iligunduliwa mara ya kwanza mwaka 1967 katika milima ya Mererani kwenye Wilaya ya Simanjiro, karibu na Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Kilimanjaro na mji wa Arusha. Ili gunduliwa na mtanzania aitwaye Jumanne Mhero Ngoma mkoani Manyara. Manuel D'souza alituma Sampo hiyo kwa mwanageologia John saul ambaye ana cheo cha PhD kutoka chuo cha M.I.T, ambaye alituma Sampo hiyo kwababa yake, ika pelekwa havard University kwa wataalamu wa madini na kuthibitishwa kwamba ilikuwa ni kito cha Aina ya Zoizite.
Zumaridi
Zumaridi (kutoka neno la Kiajemi) ni kito adimu chenye rangi ya kijani kilichokoza na thamani kubwa.
Inatumiwa kwa mapambo ya kila aina.
Kikemia ni umbo la fuwele la madini ya berili.
Zumaridi katika vitabu mbalimbali vya Biblia ina maana ya madini yenye thamani kubwa (k.mf. kitabu cha Ufunuo 4:3).
Kutokana na thamani yake Mungu amempa jina hilo mtumishi wake wa agano la mwisho yaani agano la saba.
P. Funk
Paul Matthysse ( P Funk ) ni mtayarishaji wa muziki na pia mmiliki wa Studio ya Bongo Records iliyopo jijini Dar es Salaam, Tanzania.
P Funk a.k.a. Majani, ambaye ni nusu Mtanzania na nusu Mdachi, kama miaka ishirini iliyopita 
alikuwa na hisia za kupendelea muziki na pindi hadi kuamua kufanya kweli kuvutiwa kwake kupenda muziki ndio chanzo kikubwa kilichopelekea kufanikiwa katika muziki.
Kwenye miaka 1991-92 wakati yupo bado shule IST (International School Of Tanganyika. Alikuwa mtundu mtundu kwenye studio za pale shule.. kupiga- piga midundo mbali mbali ya hapa na pale na kufoka-foka(Rap music) na pia alikuwa mbele sana kwa kupiga musiki kwenye Pati mbali mbali.. na hapo alikuwa kupenda sana musiki kwa ujumla.
P-Funk alikwenda kimasomo ya Mlio (sound) engineering kwa miezi 18 pale Amsterdam, Netherland kabla ajaingia kwenye kutayarisha muziki. Alikuwa anajua kitu anachotaka kufanya. Mwaka 1995 akiwa na vifaa vyake vichache alianzisha kampuni yake ya kurekodi muziki nyumbani kwake. Na ni katika kipindi hicho hicho neno ’Bongo’lilipokuwa linatawala katika misemo ya kiswahili cha mitaani na lilikuwa linaelezea hali halisi ya maisha ya Dar es Salaam na ndio kipindi hicho album ya Bongo ilipozinduliwa. 
Akiwa bado ni mtayarishaji muziki mdogo, amefanikiwa kupata umaarufu mkubwa katika fani ya muziki na hasa katika milipuko ya nyimbo zenye ladha ya Bongo.
Anakubali kuwa amepata sana utaalam na mbinu kutokana na kufanya kazi watayarishaji wengine wa muziki wa Kitanzania kama Master J, Bonny Love na Rico. Mawazo yake na namna ya kuyaoainisha na muziki ndio hasa ambacho kinafanya muziki wake ufanikiwe.Kwanza alianza kwa kumpandisha chati Juma Nature, ambaye ndio nyota wa nyimbo za Bongo Flava, akaendelea kwa kutayarisha santuri ya Solo Thang, AY, Zay B, Sista P, Mike T na pia alishawahi kufanya kazi na Professor Jay alipotoa santuri yake mwenyewe.Amefanya kazi na wasanii wengi wa Bongo wakiwamo Wakongwe;Mr.II(2 Proud) a.k.a SUGU,Monduli Mobb,Gangwe Mobb,Hop Pot Family akiongozwa na Soggy Doggy,Manyema Family,
P Funk ana wasanii wengine wengi wanaotumia nembo ya kampuni yake katika utengenezaji wa albamu.
Mad Ice
Ahmed Mohamed Kakoyi au ( Mad Ice ) ni mwanamzuki wa 'Raga Mufin' nchini Uganda-Tanzania. Mad Ice amezaliwa tar. 8 Oktoba ya mwaka wa 1980 nchini Uganda, na kukulia katika mji wa Mwanza, Tanzania.
Mad Ice ambae ni Mganda anae fanya shughuli zake za kimuziki nchini Tanzania, amejibebea umaarufu mkubwa nchini Tanzania na Afrika Mashariki kwa ujumla.
Mad Ice ambaye kwa sasa anaishi nchini Finland kwasababu ya shughuli za kimuziki.
Uwezo wake katika sanaa ulimvutia prodyuza wake Miikka Mwamba, raia wa Finland aliye wahi kuweka makazi yake nchini Tanzania. Na wakati mkataba wake katika studio ya FM ulipomalizika, Miikka alirejea kwao na ndipo alipomualika Mad Ice Ulaya kwa mara ya kwanza.
Hiyo ilikuwa mwaka 2004 wakati Miikka alipomualika Mad Ice Finland. Alimualika kwa ajili ya kumfanyia promosheni albam yake ya `Baby Gal` katika soko la Ulaya.
mwaliko wake wa kwanza ulizaa matunda alifanya vizuri jambo lililopelekea aalikwe tena na tena katika matamasha mbalimbali makubwa ya nchini hapo na hata Sweden,
Ushirikiano wake na Miikka nchini Finland ukaleta matunda mapya mwaka 2005 wakati alipokamilisha albam yake ya pili aliyoiita `Mad Ice` na kuitawanya katika soko la Ulaya huku ikiuzwa pia kupitia tovuti yake.
Albam hiyo iliyosambazwa na lebo ya Edel Records ya Finland, ilijumuisha pia wimbo uliomtoa Mad Ice wa `Baby Gal` uliokuwemo katika albam yake ya kwanza yenye jina hilo aliyoitoa Afrika Mashariki mwaka 2003.
Agosti 2005 Mad Ice akaachia single mpya ya `Wange` Afrika Mashariki iliyomrejesha katika chati za muziki wa kizazi kipya.
wimbo wake ambao aliuimba nchini Finland ulirushwa kwa mara ya kwanza Agosti 15 kupitia kituo cha radio cha huko cha Power FM, aliuimba akizungumzia upendo wake kwa mkewe mzungu aliyezaa naye mtoto mmoja wa kiume.
Mad Ice alikutana na mwanamke Mzungu amabaye ni raia wa Finland na kufunga naye ndoa huko huko nchini Finland, Mad Ice sasa ana mke na Mtoto Mmoja na pia Mad Ice ana watoto wengine wawili aliowapata katika mahusiano yake yaliyopita, Wa kwanza ana miaka saba allimpata akiwa shule ya sekondari nchini Uganda na wa pili ana miaka mitatu... huyo alimpata nchini Tanzania, kama unavyojua tena vijana wanakuwa na mambo mengi, lakini baadaye akamua kuoa, msanii huyu Mad Ice aliyeweka kambi yake nchini Finland.Tovuti Binafsi ya Mad Ice
Boroni
Boroni ni elementi ya kikemia yenye namba atomia 5 kwenye mfumo radidia na uzani atomia 10.811. Alama yake ni B. 
Boroni ni nusumetali au metaloidi ina valensi tatu. Elementi pekee yake haipatikani katika mazingira asilia duniani ila tu katika kampaundi kama vile borasi (NaBO·10HO ).
Inapotapaswa kutoka kwa kampaundi zake hupatikana katika umbo hobela kama unga wa rangi kahawia au la fuwele nyeusi na ngumu isiyohami umeme. Boroni ni dutu ngumu duniani baada ya almasi na kati ya elementi zote ni imara dhidi ya nguvu ya mvuto.
Matumizi ya boroni ni katika teknolojia ya kihami na katika madawa ya kupausha au kung'arisha. Inatumiwa pia kama nyongeza katika aloy kwa ajili ya sehemu za eropleni zinazotakiwa imara ma nyepesi. Kwa teknolojia ya kinyuklia hutumiwa kama kinga dhidi ya nyutroni katika matanuri ya nyuklia.
Kwa kiasi ndogondogo boroni ina kazi katika miili ya wanyama isipokuwa bado haijaeleweka ni kazi gani isipokuwa imeonekana ni muhimu.
Djemila
Djemila (kar.: جميلة "mzuri, unaopendeza") ni kijiji katika Algeria ya kaskazini penye maghofu ya Curculum (pia: Cuicul) uliokuwa mji wa Roma ya Kale katika jimbo la Numidia. Maghofu yamepokelewa katika orodha ya urithi wa dunia tangu 1982.
Curculum iliundwa mnamo mwaka 97 BK kama koloni ya Kiroma wakati wa Kaisari Nerva. Mji ulistawi vizuri hadi kuvamiwa na Wavandali 431. Baadaye ilitekwa na jeshi la Bizanti lakini iliendelea kupungua. Iliachwa tayari kabla ya kufika kwa Waarabu katika karne ya 7.
Osmani I
Osmani I (1258–1326) alikuwa mwanzilishaji wa Waosmani aliyeweka msingi kwa Milki ya Osmani iliyoendelea kwa karne sita hadi 1922 katika eneo la Uturuki, Balkani, Shamu na Misri.
Chanzo chake ilikuwa kama chifu au mtemi wa kabila la Kiturki mpakani wa Ufalme wa Bizanti katika Anatolia. Awali utemi wake ilikuwa chini ya Waturki Waselchuki lakini baada ya uvamizi wa Wamongolia mnamo 1258 uwezo wa Waselchuki ulipungua na Osman alijitangaza kuwa Sultani wa dola huru mwaka 1299.
Aliendelea kuwashambulia hasa Wabizanti kwa msaada wa maghazi wengi waliojiunga naye kutoka nchi mbalimbali za Waislamu kwa kusudi la kuendesha vita ya jihadi.
Alipoaga dunia eneo lake lilikuwa limepanuka kutoka kilomita za mraba 4,800 kuwa 16,000.
Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kikirgizi
Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kikirgizi ( Kirusi: Киргизская Советская Социалистическая Республика) ilikuwa kati ya jamhuri wanachama 15 za Umoja wa Kisovyeti hadi 1991. Jina lake liliandikwa kwa Kikirili katika lugha ya Kikirgizi: "Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы" (Kirgiz Sovyettik Sotsialistik Respublikasi). Leo hii imekuwa nchi huru ya Kirgizia.
Ilikuwa jamhuri kubwa ya saba yenye eneo la 198,500 km² ndani ya Umoja wa Kisovyeti. Mji mkuu ulikuwa Frunse inayoitwa leo Bishkek. Tangu Agosti 1991 imekuwa nchi huria ya Kirgizia katika Asia ya Kati.
Eneo la Kirgizia halikuwa na dola lenyewe linalojulikana likatawaliwa kihistoria na Wamongolia halafu na China. Katika karne ya 19 Urusi ulienea katika Asia ya Kati na Kirgizia kuwa sehemu ya milki ya Urusi.
Baada ya mapinduzi ya kikomunisti ya 1917/18 eneo hili liliendelea katika Shirikisho la Jamhuri ya Kisovyiet ya Kijamii ya Kirusi imekuwa Urusi likapewa cheo cha Mkoa wa kujitawala wa Kara Kirgiz halafu kuwa jamhuri ya Kisovyeti ya kujitawala ya Kirgizia ndani ya Jamhuri ya Kirusi. Tangu 1936 ilikuwa jamhuri mwanachama kamili ya Umoja wa Kisovyeti.
Nchi ikaondoka katika Umoja wa Kisovyeti ulipoporomoka mwaka 1991 na kuwa nchi ya Kirgizia.
Fuwele
Fuwele ni muundo wa gimba mango ambako atomi au molekuli zake zimepangwa kwa mpangilio maalumu unaorudia na kuendelea pande zote.
Chumvi hupatikana kama fuwele. Theluji ni maji katika umbo fuwele.
Dutu isiyopangwa kwa fuwele huitwa hobela yaani isiyo na umbo. Mfano wake ni umbo la unga au pia kioo. Viowewu vyote ni hobela.
Shenazi Salum
Shenazi Salum ni muigizaji, mchezaji wa muziki wa kujitegemea na pia ni kungwi yaani mtu anayefundisha waakina mama namna ya kukaa na mume ( Kitchen Paty ). Shenazi alizaliwa mwaka 1972 jijini Dar es Salaam, Tanzania na kufariki dunia tarehe 8 Septemba 2007 katika ajali ya gari iliyotokea Tunduma karibu kidogo na mji wa Mbeya, Tanzania.
Kwa mara ya mwisho alishiriki katika filamu ya "Kitchen Party" akiwa kama kungwi pamoja na rafiki yake wa karibu aiitwaye "Mwajuma Thabiti" maarufu kama "Rose Jimama". Ni filamu yenye kuonyesha namna ya kuishi vizuri na mume na mambo mengine mengi tu yenye faida kwa walengwa hususani akina mama.
Fredinah Peyton
Fredinah Peyton ni mwanamuziki wa Rap na Hip Hop kutoka nchini Tanzania ambaye anajulikana na Watanzania wengi kwa jina la (Rah P) ambalo limetokana na herufi chache za jina lake.
Rah P alizaliwa mwaka 1986 mkoani Shinyanga akiwa mtoto wa pili kati ya watoto wanne wa mzee Peyton, akiwa amepatia elimu yake ya msingi nchini Kenya na kuhitimu kidato cha nne huko nchini Uganda, na kuendelea na A level huko huko nchini Uganda.
Mwanadada huyu asiyekuwa na historia kubwa katika ulimwengu wa muziki alianza kuimba baada ya kuwa mpenzi mkubwa wa wanamuziki wa kutoka nchini Marekani kama vile akina Mc Lyte,Queen Pen na Destiny Child, mara nyingi alikuwa akiigiza nyimbo za wanadada hawa na kuzicheza kwenye matamasha mbalimbali ya kishule jambo lililomuongezea umaarufu mkubwa huku mama yake mzazi akipinga vikali kitendo cha mwanae kujishughulisha na muziki akiwa shuleni lakini wakati huohuo akipata msukumo kutoka kwa Dada yake mkubwa Georgia.
Mwaka 2003 mwanzoni nyota ya kuwa mwanamuziki ilianza kung’ara baada ya kupata nafasi ya kuimba kwenye tamasha moja huko Butiama,Shinyanga huku kukiwa na Wanamuziki wengine kama wakina Mr Nice na Benjamin wa Mambo Jambo waliokuwa ziarani mkoani humo, baada ya hapo ndipo mama yake alipoanza kumruhusu kufanya muziki ila kwa masharti ya kumaliza shule kwanza au kufanya wakati wa kipindi cha likizo.