وی تسی
وی زی (چینی:巍子؛ پین یین: Wēi Zǐ) (زادهٔ ژانویه ۱۹۵۶) از بازیگران سرشناس تئاتر، سینما و تلویزیون کشور چین است.
وی زی با نام واقعی وانگ وی (چینی: 王巍؛ پین یین: Wáng Wēi) در ژانویه ۱۹۵۶ در شهر یین‌چوان از توابع استان خودمختار نینگ‌شیای جمهوری خلق چین دیده به جهان گشود. پدر و مادرش هر دو از اعضای کادر محلی بودند و او تا سن ۱۲ سالگی دوران کودکی خوشی را سپری نمود؛ ولی در جریان انقلاب فرهنگی، والدینش به جرم حمایت از سرمایه‌داری دستگیر و زندانی شدند و دوران سختی برای او شروع شد.
در ۱۹۷۳، مقامات محلی که نگران تأثیرگذاری مخرب جوانان تحصیلکرده بر ذهن روستانشینان بودند آنها را ابتدا به منطقه‌ای در حوالی رود زرد و سپس به منطقه‌ای دورتر با شرایط زندگی دشوارتر تبعید نمودند و وی زی جوان نیز در بین این تبعیدشدگان بود. آنها نه پولی برای خرج کردن داشتند و نه غذایی برای خوردن و زندگی مشقتباری را می‌گذراندند. اما وی زی موفق شده بود دوربین عکاسی قدیمی‌ای را همراه خود بیاورد. با اندک پولی که داشت چند کاغذعکاسی تاریخ مصرف گذشته را تهیه کرد و در ازای گرفتن عکس از روستائیان مقدار کمی غذا از ایشان دریافت می‌نمود.
سرانجام انقلاب فرهنگی در ۱۹۷۶ به پایان رسید و وی زی توانست پس از سال‌ها دوری به زادگاه خویش بازگردد.
بسیاری از جوانان تبعیدی پس از اینکه به زادگاهشان بازگشتند همان زندگی ساده روستایی را در پیش گرفتند، ازدواج کرده و در دیارشان ماندگار شدند اما اینها وی زی را راضی نمی‌کرد. در تابستان ۱۹۷۶ و با تشویق یکی از دوستان سابقش که او را از برگزاری کلاسهای بازیگری در مدرسه‌اشان آگاه کرده بود در آزمون ورودی این کلاس‌ها شرکت کرده و قبول می‌شود. در همین زمان امتحانات ورودی دانشگاه‌ها نیز که متوقف شده بود دوباره برگزار می‌شود و والدین وی زی امیدوار بودند تا پسرشان در رشتهٔ پزشکی ادامه تحصیل دهد. حتی یکی از آموزگاران دبیرستانش او را تشویق به ادامهٔ تحصیل در رشتهٔ ادبیات می‌کند ولی او تصمیم خودش را گرفته است.
در ۱۹۸۵ وارد آکادمی مرکزی تئاتر پکن می‌شود و به تحصیلش در رشته بازیگری ادامه می‌دهد. در آخرین سال تحصیل و به منظور فارغ‌التحصیل شدن، دانشجویان باید در نمایشنامه‌ای با عنوان "داستان‌های توتستان" که در رابطه با سختی‌های زندگی در دهکده‌ای شمالی و تلاش برای پیروز شدن است شرکت نمایند. وی زی نقش روستایی‌ای مجنون را در این نمایش بازی کرده و بالاترین نمره را دریافت می‌نماید. پس از آن، نمایش اکران عمومی شده و با استقبالی کم‌نظیر روبرو می‌شود به گونه‌ای که روزنامهٔ خلق از آن با عنوان «برگی تازه در تئاتر مدرن چین» نام می‌برد. سرانجام این نمایش در ۱۹۸۸ جایزهٔ شکوفهٔ آلو که بالاترین جایزه کشور چین برای نمایش‌های صحنه‌ای می‌باشد را برای وی زی به عنوان برترین بازیگر به ارمغان آورد و زمینه‌ساز ورود او در ۱۹۸۹ به مرکز هنرهای مردمی پکن که یکی از عالیترین نهادهای هنری چین است می‌شود. همان سال در اولین فیلم خود با نام "آوازهای عاشقانه رود زرد" بازی می‌کند و فیلم موفق به دریافت جایزه بهترین کارگردانی از جشنواره فیلم مونترال می‌شود. این اولین همکاری وی زی با ونگ تنجی است و سال‌ها بعد نیز در فیلم‌های "فاتح" (۱۹۹۴)، "داستان شیان‌شیان" (۱۹۹۶) و "طلوع و غروب" (۲۰۰۵) این کارگردان صاحب‌نام بازی می‌کند.
در ۱۹۹۲ وی زی به عنوان یکی از جوانترین بازیگران تراز اول در سطح ملی معرفی می‌شود و در همان سال در در دومین فیلم خود با نام "جیانگ جویینگ" که بر اساس زندگینامهٔ دانشمندی به همین نام ساخته شده است بازی کرده و نامرد دریافت جایزهٔ خروس طلایی بهترین بازیگر می‌شود. همچنین اولین حضور تلویزیونی خود را در سریال "عشق‌های رودخانه مروارید" تجربه می‌کند. در ۱۹۹۴ فیلم «در دهکده بمان» از او به نمایش درمی‌آید و وی زی برای دومین بار نامزد دریافت جایزه خروس طلایی بهترین بازیگر می‌شود.
با شروع قرن جدید و سال ۲۰۰۰، تلویزیون مرکزی چین (سی‌سی‌تی‌وی) که نهادی دولتی است تصمیم می‌گیرد اولین شبکه‌ای باشد در چین که سریالی را بر اساس یکی از داستان‌های رزمی جین یونگ، نویسنده مشهور هنگ‌کنگی می‌سازد. این سریال "شیائو آو جیانگ خو" نام دارد که در ایران با نام "افسانه شجاعان" از شبکه اول سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش گردیده است. کارگردان سریال به هنگام انتخاب بازیگران، وی زی را مناسب ایفای نفش یوئه بوچون که شخصیتی منفی، دو رو و حیله‌گر است می‌داند زیرا معتقد است او تنها کسی است که می‌تواند از عهدهٔ بازی این نقش پیچیده به خوبی برآید. وی زی در ابتدا از قبول این نقش سر باز می‌زند زیرا معتقد است انرزژی لازم برای بازی در یک سریال رزمی را ندارد ولی در مقابل اصرار کارگردان قبول می‌کند تا فیلمنامه را بخواند. او چنان تحت تأثیر داستان و شخصیت دوگانه و چالش‌برانگیز یوئه بوچون قرار می‌گیرد که پاسخ مثبت می‌دهد. با پخش سریال در بهار ۲۰۰۱، منتقدان و بینندگان بازی او را در این نقش موفییت‌آمیز ارزیابی کرده و بدین ترتیب راه برای حضور بیشتر وی زی در عرصه تلویزیون هموارتر می‌گردد.