دژبان کل ارتش جمهوری اسلامی ایران
این نهاد برای نخستین بار در مهر ماه ۱۳۳۰ تأسیس و عهده‌دار تعلیم و تربیت افسران جز تا رده فرماندهی گروهان و درجه‌داران تا رده فرماندهی دسته در فنون تخصصی دژبان تشکیل شد. در اواخر سال ۱۳۳۲ ستاد ارتش طی بخشنامه‌ای، دژبان را یک رسته مستقل و جداگانه به کلیه یگان‌های ارتش معرفی کرد. برخی از وظایف دژبان در سربازخانه‌ها - در سطح شهر - حمایت از افراد نظامی، دستگیری غایبین و فراری‌ها تعیین شد. دژبان مرکزی تهران :استان تهران در خیابان فاطمی بعد از اعتماد زاده واقع شده است.
مرکز آموزش دژبان آجا در منطقه کهریزک واقع شده که تنها مرکز آموزش این یگان است. فرمانده پادگان کهریزک در حال حاضر سرهنگ امین اله یاری نیا است. این نیرو در زمان وقوع جنگ، وظیفه پشتیبانی جبهه و نگهداری از اسیران را بر عهده دارد. تا قبل از سال ۱۳۹۵ فرماندهی کل دژبان و پادگان کهریزک بر عهده سرتیپ دوم ستاد دولت رمضان‌زاده و جانشین وی سرهنگ هروی بود. در ۴ اردیبهشت ۱۳۹۵ سید محمدرضا حسینی به عنوان فرمانده جدید دژبان کل ارتش معرفی و جانشین وی سرتیپ دوم ستاد غلامرضا عرفانی راد است.
دژاجا تقریباً ظاهر و پیکرهٔ ارتش جمهوری اسلامی ایران است و بیشترین نظم در ارگان‌های ارتش بر عهده دژآجا می‌باشد. زندان تاریخی جمشیدیه یا زندان شماره ۳۶ هم در داخل پادگان این یگان است. این زندان قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ایران یک زندان سیاسی بود. سیدعلی خامنه‌ای، امیرعباس هویدا و نعمت‌الله نصیری از زندانیان این زندان بوده‌اند. این زندان پس از انقلاب ۱۳۵۷ خورشیدی، باز هم به یک زندان سیاسی تبدیل شد که هیچ اطلاعاتی از داخل این زندان به بیرون درز نکرده‌است. ندامتگاه نیروهای مسلح یا زندان حشمتیه هم از زندان‌های تحت کنترل این یگان ارتش است. مکان فعلی این زندان در کهریزک واقع در بین پادگان ابوذر غفاری و مرکز آموزش دژاجا است. دژاجا زیر مجموعه ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران است.
یگان تشریفات ریاست جمهوری نیز در پادگان دژاجا مستقر است. همچنین یگان‌های انتظامی، راهنمایی رانندگی، انتظامات و تأمین ارتش نیز در این پادگان مستقر هستند. وظیفه یگان تشریفات انجام ماموریت های بدرقه و ورود روسای جمهور به کشور ، برگزاری مراسم پاسدار تشریفات ، ادای احترامات به نحو احسن برای مقامات بلند پایه نظامی در سطح ارتش و کشور میباشد . در ضمن حفاظت از مکان های همچون کاخ و موزه سعد آباد و برقراری نظم و امنیت در بهشت زهرای تهران نیز بر عهده این یگان میباشد .
دژبان اجا دارای دو یگان انتظامی و راهنمایی و رانندگی می باشد.
یگان انتظامی دارای حوزه هایی در سطح شهر تهران است و سربازان این یگان در ساعات اداری در مکان های مهم شهر همچون ترمینال های غرب و جنوب و ... میادین مهم شهر مستقر و وضعیت ظاهری و اوراق مرخصی پرسنل کادر و وظیفه را بررسی مینمایند .
از وظایف دیگر یگان انتظامی دستگیری سربازان فراری و کنترل و پایش نیروهای چهار گانه ارتش و ستاد کل نیروهای مسلح است. هم چنین برقرای نظم و امنیت مراسمات ارتش در رژه 29 فروردین و سخنرانی رئیس جمهور در جایگاه 22 بهمن در میدان آزادی است .
یگان راهنمایی نیز در حقیقت همان پلیس راهور در بدنه ارتش هست و همانند یگان انتظامی در مکان های پر تردد شهر مستقر و برگ ماموریت های خوردوهای پلاک ارتش ( خودرو های پلاک خاکستری با حروف ش ) را بررسی مینمایند .
یگان تشریفات دارای سه گروهان میباشد :
گروهان یکم تشریفات در پادگان امام خمینی (ره) و وظیفه سنگین ماموریت های تشریفاتی به عهده این گروهان میباشد
گروهان دوم در سعد آباد و حفاظت از مکان هایی همچون کاخ ، موزه و باغات زیر مجموعه کاخ به عهده این گروهان میباشد .
گروهان سوم در بهشت زهرا و برقراری نظم و امنیت در سطح بهشت زهرای تهران برعهده این گروهان میباشد .
پرسنل وظیفه و پایور یگان تشریفات از لحاظ وضعیت ظاهری و قوانین نظامی جزو برترین پرسنل ارتش میباشند .
لباس ماموریت یگان تشریفات تلفیقی از چهار نیروی ارتش ( زمینی ، هوایی ، دریایی ، پدافند ) میباشد که از زیبایی خاصی برخوردارند .
فرمانده یگان تشریفات سرهنگ توپخانه ستاد حسین گلکاری فرد و فرمانده گروهان یکم تشریفات که انجام مراسمات تشریفاتی به عهده این گروهان میباشد. بعد از فوت روح‌الله خمینی ورهبری علی خامنه‌ای زندان ۳۶ از دست دژبان خارج و زیر نظر حفاظت اطلاعات فرماندهی کل قوا قرار گرفت فرمانده حفاظت اطلاعات کل قوا محمد علی نطران بود که قبل از فرماندهی حفاظت اطلاعات رئیس کمیسیون اسراء بود که با حفظ سمت به این سمت رسید این زندان از درجه امنیتی فوق العاده بالایی برخوردار است تمام زندانیان امنیتی نظامی اطلاعاتی جاسوس های خارجی زندانیانی که اصلا هیچ کس از وجود آنها خبری ندارد در این زندان نگهداری می‌شوند قبل سال 66 حفاظت از وزارت امور خارجه قبل تر مجلس و سفارتخانه ها دست دژبان بود همچینین شاخص ترین نظامیانی که در دژبان خدمت کردن آرتشبد نصیری و آرتشبد ازهاری و آخرین فرمانده دژبان در قبل انقلاب سرلشکر مقصود همپائی بود در دوران جنگ ایران وعراق تمام اسراء تحویل دژبان که در اردوگاه پرندک کهریزک تختی داودیه حشمتیه سمنان رینه شاهزند اراک ابراهیم آباد اراک شاخصترین اردوگاههای اسراء دژبان بود و بقیه اردوگاهها هم تحت نظر کمسیون اسراء دژبان تحت نظر محمد علی نظران بود مهمترین گردانها در نگاهداری اسراء گردان دوم پاسدار در حشمتیه گردان سلمان فارسی در کهریزک گردان تشریفات در اردوگاه پرندک گردان حفاظت سرزمینی در اراک سمنان و رینه گردان زندان در اردوگاه تختی و داودیه و خود زندان شاخصترین گردان در زمان جنگ گردان حفاظت سر زمینی بود که تمام شورش‌ها در تمام اردوگاههای ایران توسط این گردان سرکوب میشد