نعنا
نعنا گیاهی است از رده دولپه‌ای‌های پیوسته گلبرگ که سردسته تیره نعناعیان و از سبزی‌های خوراکی است. این گیاه تمام اسانس‌ها و خواص پونه را دارد؛ ولی برگ‌هایش کرک کم‌تری دارند و بریدگی‌های کنار برگ‌های آن بیش‌تر از پونه و اسانس آن نیز ملایم‌تر است.
نعنا گیاهی است علفی با ریشه هوایی و ساقه‌های مستقیم و چهارگوش و زیرزمینی. ساقه و برگ‌های خوش‌بوی آن خوراکی و دارویی است و گاهی گل‌های رنگین دارد.
برگ‌های آن به طول ۳ تا ۵ سانتی‌متر، متقابل، نیزه‌ای یا دوکی است، حاشیهٔ آن دارای بریدگی‌های عمیقی است، بریدگی‌های کناره آن نوک تیز است. کرک برگ‌های نعنا کم است. نعنا سبز معمولاً در سرتاسر جهان کشت می‌شود، این گیاه حاصل تبدیل و ماندگاری بوته گیاه ریحان چند ساله می‌باشد. این گیاه در نواحی شمال ایران و اطراف تهران به حالت وحشی و پرورشی می‌روید.
نعنا قرمز گونه‌ای از نعنا است که در لبه رودخانه‌ها و در جریان آب‌های ملایم و کم‌عمق، و در کنار اب انداز و استخر های مصنوعی ابی(به مازندرانی اندون) می‌روید و چون برگ‌هایش قرمزرنگ اند به این نام خوانده می‌شود.
گونه های نعنا متعلق به خانواده Lamiaceae هستند و به طور گسترده در اروپا، آسیا، آفریقا، استرالیا و آمریکای شمالی پراکنده هستند. گیاهانی از این جنس را می توان در محیط های متعدد و متنوع یافت. داده های اخیر بر اساس ویژگی های مورفولوژیکی، سیتولوژیکی و ژنتیکی نشان داده است که جنس "Mentha" را می توان به 42 گونه، 15 هیبرید و صدها زیرگونه، واریته و رقم طبقه بندی کرد. در واقع، طبقه بندی نعنا بسیار پیچیده است و همیشه یک اتفاق نظر وجود ندارد. بیشتر گونه های نعناع چند ساله هستند، حاوی اسانس هستند و به طور گسترده به عنوان محصولات صنعتی برای تولید اسانس کشت می شوند. برگ‌ها، گل ‌ها و ساقه ‌های گونه "Mentha" به ‌طور سنتی به ‌عنوان دمنوش ‌ها و ادویه ‌های گیاهی در بسیاری از غذاها برای افزودن عطر و طعم استفاده می‌شوند.طول روز: اگر چه آنها گیاهان روز بلند هستند، گونه های "Mentha" با پاسخ بسیار بیشتر "M." "citrata" نسبت به نور از نظر رشد ساختارهای تولید مثلی متفاوت هستند.
دما: دمای مطلوب برای رشد و گلدهی نعنا بین 21 تا 26 درجه سانتیگراد است. دوره گلدهی "M. aquatica" مربوط به دوره ای است که دما اغلب بین 25 تا 30 درجه است، یعنی دمایی که در آن فعالیت علوفه جویان بالاتر است. از سوی دیگر، تولید کم گرده احتمالاً به دلیل ویژگی ‌های گیاه ‌شناسی "M. aquatica" می باشد. از ویژگی های کلیدی کاربرد این گیاه می توان به دوره گلدهی طولانی، تقویم گل تکمیلی و تولید شهد عالی اشاره کرد.
نور: نور LED قرمز-آبی باعث افزایش عملکرد اسانس نعنا تا چهار برابر و افزایش فتوسنتز و وزن تر گیاه در مقایسه با شرایط مزرعه شد. یافته‌ ها نشان می‌دهد که LED می‌تواند ویژگی ‌های اقتصادی گونه ‌های گیاهی را با تحریک متابولیسم گیاه بهبود بخشد. می توان پیشنهاد کرد که تابش نور قرمز در غیاب نور قرمز دور به طور مداوم باعث تحریک فیتوکروم ها، گیرنده های نوری کنترل کننده افزایش طول گره، انتقال گل و گلدهی می شود.
عناصر غذایی: طبق تحقیقاتی که انجام شد نيتروژن داراي اثر معني داري در سطح 1 درصد بر رشد گياه بود، به طوري که بيشترين تعداد ساقه در بوته، تعداد برگ در بوته، وزن خشک برگ، وزن خشک کل بوته و تعداد روز تا 50 درصد گلدهی و بيشترين ميزان عملکرد بيولوژيک مربوط به کاربرد 168 کيلوگرم در هکتار نيتروژن خالص بود. بر اساس نتايج اين تحقيق، استفاده از 10 بوته در مترمربع به همراه کاربرد 168 کيلوگرم نيتروژن خالص در هکتار بهترين تيمار براي توليد نعناع فلفلی بود. همچنین محلول های مختلف هوگلند از طریق افزودن فسفر و پتاسیم بر شاخص های فیزیولوژیکی مانند ماده خشک ساقه (SDM) و برگ (LDM)، میزان تعریق (E)، محتوای کلروفیل (Chl) و سرعت فتوسنتز (PSN) در نعناع فلفلی تأثیر می گذارد.
در آشپزی از برگ‌های خشک یا تازه نعناع برای عطرنعنایی آن استفاده می‌شود. معمولاً اگر برای انبارش نعناع مشکلی وجود نداشته باشد، استفاده از برگ‌های تازه آن بر برگ‌های خشک شده ارجحیت دارد. برگ‌های نعنا دارای طعمی گرم، تازه، معطر، شیرین با طعم نهایی خنکی هستند و در چای، نوشیدنی، ژله، شربت، آب نبات و بستنی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
نعناع در اصل به عنوان گیاه دارویی برای درمان درد معده و دردهای قفسه سینه مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است. این گیاه در طب سنتی کاربردهای متنوعی دارد و همچنین تحقیقاتی ابتدایی در رابطه با احتمال کمک آن به درمان بیماری سندرم روده تحریک‌پذیر نیز در حال انجام است.
جوهر نعنا موجود در روغن اسانس نعناع (۴۰–۹۰٪) ماده مورد استفاده در بسیاری از مواد آرایشی و برخی عطرها است. همچنین از جوهر نعنا و اسانس آن در رایحه درمانی برای درمان حالت تهوع پس از عمل جراحی استفاده می‌شود.
اگرچه اسانس نعنا در بسیاری از محصولات مصرفی استفاده می‌شود، اما ممکن است در بعضی از افراد واکنش‌های آلرژیک ایجاد کند، و باعث بروز علائمی مانند گرفتگی شکم، اسهال، سردرد، سوزش قلب، سوزن سوزن شدن یا بی‌حسی اطراف دهان، آنافیلاکسی یا درماتیت تماسی شود.
روغن نعناع همچنین به عنوان یک حشره کش سازگار با محیط زیست به دلیل توانایی آن در از بین بردن برخی آفات رایج مانند زنبورهای وحشی، زنبورهای خرمایی، مورچه‌ها و سوسک‌ها استفاده می‌شود.