سید مجتبی خامنه‌ای
سید مجتبی حسینی خامنه‌ای (زادهٔ ۱۷ شهریور ۱۳۴۸)، پسر دوم سید علی خامنه‌ای و داماد غلامعلی حداد عادل است. او تحصیلات دبیرستان خود را در مدرسه علوی گذراند. نخستین استادان دروس حوزوی او سید محمود هاشمی شاهرودی و پدرش بودند، در سال ۱۳۷۸ برای تحصیلات حوزوی وارد حوزه علمیه قم شد و در کلاس‌های درس مصباح یزدی، محسن خرازی و صافی گلپایگانی حضور یافت.
همچنین گزارش شده‌است که او کنترل شبه نظامیان بسیجی را که برای سرکوب اعتراضات به انتخابات ۱۳۸۸ مورد استفاده قرار گرفتند، به دست گرفته بود. او از نظر منابع اروپایی یکی از کاندیداهای احتمالی جانشینی پدرش علی خامنه ای است که بیش از سه دهه بر ایران حکومت کرده‌است. در ۱۳ آبان ۱۳۹۸، وزارت خزانه‌داری آمریکا مجتبی خامنه‌ای را به همراه ۸ شخص حقیقی مرتبط با علی خامنه‌ای تحریم کرد.
مجتبی خامنه‌ای در سال ۱۳۷۸ با زهرا دومین دختر غلامعلی حداد عادل ازدواج کرد که ثمره این ازدواج دو فرزند پسر به نام محمدباقر و محمد امین و فاطمه است.
در خصوص نحوه تولد محمدباقر اظهارنظرهای مختلفی مطرح شده‌است. بر اساس اسناد منتشر شده ویکی لیکس، بخاطر اختلالات ناباروری مجتبی خامنه‌ای و همسرش، آنان در ۳ سفر مدت‌دار به لندن در بیمارستان‌های «ولینگتن» و «کرامول» تحت‌درمان قرارگرفتند و در سفر چهارم، پس از دو ماه اقامت در لندن همسرش حامله شد. در این سفرها مادرهمسر و تعداد زیادی همراه و محافظ و سعید امامی معاون امنیتی وزارت اطلاعات آنان را همراهی می‌کردند. بی‌بی‌سی این پسر را متولد لندن می‌داند و عنوان کرده در زمان به دنیا آمدن وی، یک بیمارستان در کرایه خانواده خامنه‌ای قرار داشته‌است که هزینه این کرایه بالغ بر ۱ میلیون پوند می‌باشد. غلامعلی حداد عادل، پدر همسر مجتبی خامنه‌ای این سخن را رد کرده و عنوان کرده‌است فرزند مجتبی در بیمارستانی در تهران به دنیا آمده و پزشک زهرا حداد عادل نیز مرضیه وحید دستجردی بوده‌است. به گفته حداد عادل اوقات مجتبی به مطالعه و فقاهت می‌گذرد.
مجتبی خامنه‌ای در سال ۱۳۶۵ و زمانی که ۱۷ ساله بود به جبهه رفت و عضو گردان حبیب ابن مظاهر شد که از معروف‌ترین گردان‌های لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله بود. او در چند عملیات از جمله «بیت‌المقدس ۲» «بیت‌المقدس ۳»، «بیت‌المقدس ۴»، «والفجر ۱۰» و «مرصاد» حضور داشته‌است. نورعلی شوشتری از فرماندهان جنگی ایران دربارهٔ حضور وی گفته‌است:
مخالفان مجتبی خامنه‌ای بر این عقیده‌اند که او با تشکیل حلقه‌ای از نزدیکانش در دستگاه‌های امنیتی و اطلاعاتی، بر مناسبات قدرت در ایران اثر می‌گذارد. در سال‌های اخیر از مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان یکی از گزینه‌های محتمل رهبری پس از پدرش نام برده می‌شود. بر اساس گزارش ۲۰۱۸ دفتر خدمات پژوهشی کنگره ایالات متحده، مجتبی خامنه‌ای به همراه حسین شریعتمداری و علی اکبر ولایتی نفوذ زیادی در دفتر و بیت علی خامنه‌ای دارند.‌
به گفته وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا، با اینکه مجتبی خامنه‌ای رسماً مقام سیاسی ندارد ولی رهبر جمهوری اسلامی، قسمتی از مسئولیت‌های خودش را به وی سپرده و مجتبی خامنه‌ای با «نیروی قدس سپاه پاسداران و بسیج همکاری تنگاتنگی دارد.».
در دی ۱۳۹۰، مصطفی تاج زاده سیاستمدار اصلاح طلب ایرانی، گفت که پرونده قضایی او و همسرش، فخرالسادات محتشمی پور مستقیماً زیر نظر مجتبی خامنه‌ای قرار دارد و تمامی فشارهای وارد شده به او و خانواده‌اش خواست مستقیم مجتبی خامنه‌ای است.
در اسفند ۱۳۹۰، برخی منابع خبری از جمله وبسایت جرس و بی‌بی‌سی فارسی گزارش دادند که مجتبی خامنه ای به محل حصر خانگی میرحسین موسوی رفته و از او خواسته بخاطر «وضعیت بحرانی موجود در کشور از مواضع خود عدول کند» ولی موسوی حاضر به انجام آن نمی‌شود و بر مواضع خود تأکید می‌کند.
محمد سرافراز، رئیس سابق صداوسیما در کتاب روایت یک استعفا به نفوذ مجتبی خامنه‌ای در صداوسیما و سازمان اطلاعات سپاه اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که حسین طائب (رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران)، حسین محمدی (معاون فرهنگی دفتر علی خامنه‌ای) و مجتبی خامنه‌ای زمینه استعفاء او را فراهم کردند. شهرزاد میرقلی‌خان در کتاب «قدرت قلم در برابر سلاح‌های مرگبار» دیداری با او را روایت می‌کند که مجتبی خامنه ای «چگونه نظرات خود دربارهٔ سیاست خارجی، گفت‌گوهای برجام و موضوعات مرتبط با سپاه را به عنوان سیاست رسمی جمهوری اسلامی معرفی می‌کرده‌است.».
در آذر ۱۳۹۹، یک کاربر تأیید شده از سوی توییتر با حدود ۵۰۰ هزار دنبال‌کننده به اسم «محمد مجید» (با نام کاربری محمد اهوازی) نوشت که حال خامنه‌ای رو به وخامت است و به این علت، دیدار او با حسن روحانی در روز جمعه لغو شده و مسئولیت بیت رهبر به مجتبی خامنه‌ای منتقل شده‌است. او نوشت که اطرافیان وی این دفعه نگران شده‌اند و پزشکان ارشد بیمارستان مسیح دانشوری برای معاینه حضور یافتند. این خبر در وبگاه خارجی "نیوزویک" و "سان" بازتاب یافت. مهدی فضائلی، از چهره اصولگرایان و از اعضای دفتر خامنه‌ای این موضوع را تکذیب کرد.
در انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال ۱۳۸۴ مهدی کروبی در نامه به سید علی خامنه‌ای، مجتبی خامنه‌ای و سپاه پاسداران را به تلاش برای تغییر رای مردم و دخالت در انتخابات متهم کرد. خامنه‌ای در پاسخی کوتاه به کروبی گفت اگر به نتیجهٔ انتخابات اعتراضی دارد، باید به شورای نگهبان شکایت ببرد و تأکید کرد که اجازهٔ بحران‌سازی را به هیچ‌کس نمی‌دهد.
پس از تنش‌های انتخابات ریاست جمهوری دهم و مواضع علی خامنه‌ای در برابر معترضان و اصلاح طلبان مجدداً نام فرزند خامنه‌ای بعنوان یکی از حامیان جدی محمود احمدی‌نژاد مطرح شد. با این حال از آن جهت که او پست دولتی نداشته و هیچ‌گاه در رسانه‌ها ظاهر نشده‌بود اطلاعی از مواضعش موجود نبود. روزنامه گاردین در تحلیلی همزمان با اعتراضات گسترده به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ و اعلام پیروزی احمدی‌نژاد، نوشت که مجتبی خامنه‌ای در مجاب کردن علی خامنه‌ای به نفع احمدی‌نژاد درسال ۱۳۸۴ که شهردار تهران بود نقش داشته‌است. این روزنامه در مقالهٔ دیگری به نقل از یک «منبع بلندپایه سیاسی» در ایران گزارش داد که کنترل نیروی شبه نظامی بسیج به مجتبی خامنه‌ای، سپرده شده و او نقشی اساسی در سازمان دادن پیروزی احمدی‌نژاد در انتخابات ۲۲ خرداد بازی کرده‌است. و به نوشته روزنامه گاردین، مجتبی خامنه ای «یکی از عوامل اصلی سرکوب مردم معترض به نتیجه انتخابات است». در جریان اعتراضات پس از آن انتخابات، معترضان علی خامنه‌ای را به زمینه‌سازی برای موروثی کردن رهبری در جمهوری اسلامی و مهیا کردن زمینهٔ جانشینی مجتبی خامنه‌ای متهم کردند. در پی این مطالب، شعار «مجتبی بمیری، رهبری رو نبینی» یا «مجتبی بمیری، رهبری رو نگیری» در اعتراضات روز ۵ شنبه ۱۸ تیر ۱۳۸۸ در تهران، از سوی معترضان بیان شد. شعارهای مردم علیه فرزند خامنه‌ای در رسانه‌های بین‌المللی نیز بازتاب داشت.
در سال ۱۳۹۱ فریدالدین حداد عادل (برادر زن مجتبی خامنه‌ای) در گفتگو با سالنامهٔ مثلث و در رد این ادعاها گفت که مجتبی خامنه‌ای به این شکل فعالیت سیاسی ندارد، او زندگی‌ای ساده‌تر از یک کارمند متوسط شهرستانی دارد و اوقاتش را به تدریس درس خارج در قم، مطالعهٔ فقه یا عبادت می‌گذراند.
در بهمن ۱۳۹۹، ایندیپندنت فارسی ادعا کرد که احمدی‌نژاد با مجتبی خامنه‌ای دیدار کرده و مجتبی خامنه‌ای علاوه بر حمایت از دیدگاه‌های وی، از نامزدی احمدی‌نژاد در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ نیز حمایت کرده‌است. مهدی فضائلی، عضو دفتر علی خامنه ای، این دیدار را تکذیب کرد.
بر پایه برخی منابع رسمی (و به گفته فروزان‌فر)، سید مجتبی خامنه‌ای و سید محمد خامنه‌ای در خطاب به فاطمه‌سلطان حسینی خامنه (خواهر بزرگ سید علی خامنه‌ای) نوه‌اش حمیدرضا فروزان‌فر را به دلیل کنشگری‌ها و موضع‌گیری‌های سیاسی، تهدید به مرگ کردند.
در ۱۳ آبان ۱۳۹۸، وزارت خزانه‌داری آمریکا یک نهاد و ۹ شخص حقیقی مرتبط با علی خامنه‌ای از جمله مجتبی خامنه‌ای را تحریم کرد. به گفتهٔ مقامات آمریکایی این تحریم‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که محدودیت‌های بیشتری را به حلقهٔ اطرافیان علی خامنه‌ای تحمیل کنند.طبق بیانیه وزارت خزانه‌داری این افراد در «سرکوب‌های داخل و خارج از ایران» نقش داشته‌اند. در این بیانیه آمده‌است: «این اقدام با هدف جلوگیری از تأمین مالی شبکه مشاوران نظامی و خارجی علی خامنه‌ای که سال‌ها است به مردم ایران ظلم کرده و به صدور تروریسم و توسعه سیاست‌های بی‌ثبات کننده در سراسر جهان ادامه می‌دهد، انجام می‌شود.»