تورج نگهبان
تورج نگهبان (زاده ۶ اردیبهشت ۱۳۱۱ در اهواز - درگذشته ۳۰ مرداد ۱۳۸۷ در لس آنجلس، کالیفرنیا) شاعر، ترانه سرا، نویسنده و مجری ایرانی بود.
تورج نگهبان در ۶ اردیبهشت ۱۳۱۱ در اهواز متولد شد، تحصیلات ابتدایی را در خرمشهر و دوران متوسطه را در دبیرستان فیروزبهرام تهران به پایان رسانید. او دانش‌آموخته لیسانس ادبیات فارسی و فوق لیسانس علوم اجتماعی از دانشگاه تهران است. نگهبان در کنار فعالیت‌های هنری رئیس روابط عمومی سازمان صنایع دستی ایران بودند، همچنین ایشان از سال ۱۳۵۳ تا زمان انقلاب مدیر مسئول نشریه تخصصی دستاورد را به عهده داشتند. همچین بین سالهای ۱۳۵۶ تا ۱۳۵۸ در دانشکده علوم اجتماعی قزوین تدریس کرد. ایشان صاحب امتیاز و مدیر مسئول مجله صوتی صدا بودند.
در تابستان ۱۳۲۷ اولین تصنیف با آهنگ مهندس همایون خرم ساخته شد که توسط گویندهٔ برنامه سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی در برنامه‌ای که از ساعت ۱ تا ۲ بعدازظهر با صدای پورنجاتی پخش گردید. همکاری وی با مهندس همایون خرم چهارده ساله که آنزمان ایشان هم نوازنده ویولون برای رادیو بودند از اینجا آغاز شد.
سپس کاری برای رادیو ژاندارمری با همکاری امین اله رشیدی و آهنگ همایون خرم انجام شد که نام آهنگ به نام «گل من» بود که مورد استقبال فراوان قرار گرفت و یک هفته بعد از اجرا مجله موسیقی رادیو ایران که تنها مجله حرفه‌ای در راستای موسیقی بود به عنوان یک ترانه موفق شعر و نت آن را به چاپ رسانید. سپس در سن ۱۹ سالگی گل‌های ۲۴۲ با صدای بنان و آهنگ روح اله خالقی با کلام تورج نگهبان خلق شد.
همکاری با رادیو ایران و اساتید آن دوران همچون رهی معیری، نواب صفا، معینی کرمانشاهی و آهنگسازانی چون روح اله خالقی، تجویدی، مجید وفادار، حسین یاحقی، پرویز یاحقی و... که مشهورترین ترانه‌های ایشان با همکاری مهندس همایون خرم خلق شده.
در کارنامه هنری ایشان بیش از ۷۰۰ ترانه، تصنیف و غزل وجود دارد آثار مشهور و ماندگاری همچون گل‌های ۲۴۲ با صدای بنان. با صدای الهه: گل‌های رنگارنگ ۵۵۶ منم مجنون کویت، آمدی با دلم گفتگو کنی و... با صدای مرضیه: در بستر غم، گمشده، از من بگذر، کلبه با صدای مهستی، گل‌های ۵۱۰ با صدای داریوش: رهگذر عمر، سرود آفرینش، تند باد حادثه‌ها برای بسیاری از خوانندگان ایرانی از جمله ملوک ضرابی، دلکش، بنان ،مرضیه، داریوش رفیعی، الهه، ویگن عارف، عباس مهرپویا، ستار، پروین، پوران، عهدیه، داریوش اقبالی، هایده، مهستی، ایرج، گلپا، محمد نوری، گوگوش و... ترانه سروده‌است.
در اواسط دهه ۴۰ ایشان با همکاری هنرمندان آن دوره همچون پرویز اتابکی و برای اولین بار استودیوی ضبط خصوصی به نام طنین را در خیابان رامسر تهران افتتاح کردند، که اکثر آثار ماندگار تاریخ موسیقی ایران در آن استودیو تولید و ضبط گردیده است.
نگهبان با کارگردانان فیلم‌های فارسی آن زمان همکاری داشته و برای بسیاری از فیلم‌های قبل از انقلاب ترانه نوشته است و ترانه‌های بسیاری از فیلم‌های فارسی مانند: چرخ و فلک (ایرج :ای کبوتر ناله سر کن) قیصر (سوسن: ت ت تق تنبکی و باش ...)، فیلم کج کلاه خان با صدای گوگوش و... و بسیاری از اشعار تبلیغات آن زمان مانند روغن شاه پسند ویفر یام یام و بسیاری دیگر از ساخته‌های نگهبان است.
یکی از آثار ماندگار ترجمه و صداگذاری فیلم «بانوی زیبای من» است، با نظارت تورج نگهبان محصول استودیو طنین به فارسی دوبله شد، که یکی از شاهکارهای دوبله ایران به‌شمار می‌آید.
مدیر دوبلاژ علی کسمایی، دوبلورها: مهین کسمایی به جای آدری هپبورن و ابوالحسن تهامی نژاد به جای رکس هریسون در این فیلم آواز خوانده و حرف زده‌اند، و همچنین فرهاد مهراد، خواننده نام آشنای ایرانی، در این فیلم به جای پدرآدری هیپورن آواز خوانده است. فیلم توسط کمپانی سازنده مشمول دریافت جایزه بهترین دوبله و صداگذاری گردید.
نگهبان در بعد از انقلاب و شرایط موجود فعالیت‌های هنری را به حداقل رساند، در سال ۱۳۵۹ مدتی مدیر استودیو صبا بودند و شرکت تبلیغاتی کارنامک را تأسیس کردند. طی این سال‌ها اثر ماندگار ایشان شعر ای ایران ساخته محمد سریر که توسط محمد نوری اجرا شد و چند غزل و شعر بلند از ایشان به یادگار مانده‌است.
تورج نگهبان علاقه زیادی به وطن داشت در سلوک و عرفان مطالعات فراوانی داشت که در آثار به جای مانده از ایشان مشهود می‌باشد. ایشان تا اردیبهشت ۱۳۷۲ در ایران اقامت داشت سپس به شهر لس آنجلس آمریکا مهاجرت کرد. بعد از انقلاب تعداد انگشت شماری ترانه از ایشان مانند "صنماً با اجرا ی شکیلا، "سرود افرینش" و "تندباد حادثه" با صدای داریوش اقبالی به جامانده‌است. وی در این سال‌ها با رسانه‌های فارسی زبان لس آنجلس همکاری داشت، که مشهورترین آن برنامه ادبیات آهنگین و مجله تصویری صدا در تلویزیون تصویر ایران بود.
از ایشان ۴ فرزند یک پسر و سه دختر به یادگار مانده‌است. تورج نگهبان از دراویش نعمت اللهی گنابادی و از ارادتمندان بزرگان این سلسله بود. مدت‌ها از بیماری ریوی و کیسه صفرا رنج می‌برد که سرانجام در روز ۳۰ مرداد ۱۳۸۷ در حدود ساعت ۹ صبح (به وقت لس آنجلس) بر اثر بیماری ذات‌الریه در بیمارستان تارزانا درگذشت. و در قبرستان فارست لاون، هالیوود ایالت کالیفرنیا، آمریکا در حضور صدها تن از دوستدارانش به خاک سپرده شد. در اولین سالگرد درگذشت ایشان ، مراسم یادبودی در منزلش برگزار شد که شعرا ، آهنگسازان و خوانندگان ایرانی از جمله فریدون توفیقی و حمیرا در آن حضور یافتند و شعرا با خواندن اشعاری نام و خاطره اش را گرامی داشتند
برخی از آثار او را در جدول زیر مشاهده کنید: آوای تنهایی طاهر قریشی