ولسوالی تولک
تولک از ولسوالی های ولایت غور به مرکزیت شهر تولک میباشد که در مرکز غرب افغانستان با فاصله ۱۹۵ کیلومتری از شهر فیروزکوه قرار دارد؛ جمعیت آن قرار آمار سال ٢۰٢۰ حدود۱۰۳۶۱۲ نفر است و مساحت آن به ٢٬٧۴۴ کیلومترمربع می رسد.
زبان این مردم فارسی (دری) بوده و به لهجه محلی صحبت می‌نمایند، در ولسوالی تولک به علاوه مردم تاجیک که اکثریت نفوس این ولسوالی را تشکیل میدهند اقوام اقلیت از هزاره پشتون و بلوچ نیز زندگی می‌کنند.
ولسوالی تولک دارای آب وهوای سرد بوده و ار تفاع آن از سطح بحر (۲۱۹۵) متر است. کشت گندم، جو، لنگاش، برنج، جواری، پیاز، کچالو، نخود، سیر، کرابیه و زعفران در این ولسوالی مروج است. زرد آلو، چهارمغز، بادام، سیب و شفتالو از محصولات باغداری این ولسوالی می‌باشد. منجورک، درونه، زیره، خرسم، زرشک، پسته، پیاز کوهی و رواشک از پیداوار کوهی در این ولسوالی می‌باشد. از غذاهای مشهورمحلی در ولسوالی تولک می‌توان خلووک، پلنی، آش لخشک، کاچی و قلور شیر را نام برد.
- تعداد خانواده‌های ولسوالی تولک در سال ۲۰۱۸ میلادی: (۱۸۰۳۶) خانواده.
- تعداد نفوس ولسوالی تولک در سال ۲۰۱۸ میلادی از منبع برنامه ملی میثاق شهروندی (۱۰۳۶۱۲) نفر.
تعداد مردان: ۵۲۴۷۲ نفر مرد
تعداد زنان: ۵۱۱۴۰ نفر زن
- کد شناسایی ولسوالی تولک: ۲۷۰۳
- تعداد شوراهای انکشافی: (۹۸) شورا.
- تعداد قریه جات: (۲۱۵) قریه.
- تعداد کلسترهای شورای انکشافی قریه جات: (۲۲) کلستر.
- سطح سواد: (% ۳۰).
- زمین زراعتی آبی (۹۷۹۳۶) جریب و زمین زراعتی للمی (۲۲۸۵۱۸) جریب.
- شغل: زراعت %۸۵، تجارت %۱۱، کارکنان دولتی وغیر دولتی %۴.
کد نمبر کلسترها به ترتیب از 27-2703-Cm001
کد نمبر شوراها به ترتیب از 27-2703-M0001
شماره نام - تعداد خانواده - نفوس
۱ خواجه ها- ۱۹۳ ۱۰۷۸
۲ کاه درو ۲۳۸ ۱۱۹۹
۳ اویان ۱۰۵ ۵۱۹
۴ گزک ۴۵۶ ۲۳۰۳
۵ گدایی ۱۲۱ ۶۵۱
۶ نهاله ۱۷۱ ۷۹۵
۷ دهن رباط ۲۷۰ ۱۶۶۶
۸ اسکوان ۱۲۵ ۶۷۰
۹ پای تنگی زارگی ۲۱۸ ۱۲۰۱
۱۰ سر دره ۱۲۴ ۷۱۹
۱۱ کاریزک ۷۵ ۳۹۵
۱۲ کشکرها ۱۲۶ ۶۶۳
۱۳ بنفشان ۱۱۵ ۷۰۷
۱۴ تنگی نبات ۹۴ ۵۰۹
۱۵ دهن استر آباد ۲۱۱ ۱۱۵۷
۱۶ چشمه دراز ۲۹۶ ۱۵۰۴
۱۷ مشکوله‌ها ۲۳۱ ۱۴۰۳
۱۸ خمین ۱۸۹ ۱۰۸۰
۱۹ سنگ خلق ۳۵۶ ۱۸۸۹
۲۰ صحرایک ۷۵ ۳۸۱
۲۱ رباط زید ۸۶ ۴۱۵
۲۲ سرقل ۲۸۱ ۱۴۵۱
۲۳ چهارخانه ۸۶ ۴۴۳
۲۴ بلوچ‌ها ۱۳۴ ۷۵۸
۲۵ قندی رزقا ۱۶۵ ۱۰۰۷
۲۶ قلعه شاخ ۱۶۶ ۱۲۰۷
۲۷ انجیرک ۱۷۳ ۸۷۰
۲۸ کجایی ۱۶۲ ۸۶۰
۲۹ غار دای ۱۳۵ ۹۶۴
۳۰ هزاره دای ۱۷۵ ۱۵۴۴
۳۱ تهاب ۱۹۵ ۹۷۱
۳۲ دره مگس ۱۸۱ ۱۱۶۹
۳۳ تگاب دای ۱۲۵ ۷۴۱
۳۴ دهن کبوترخان ۲۶۳ ۱۵۵۳
۳۵ خاکچه‌ها ۱۷۶ ۱۳۱۳
۳۶ دهن باغچه ۲۴۶ ۱۴۲۹
۳۷ سرآسیاب ۲۲۲ ۱۲۱۰
۳۸ لرک ۱۸۲ ۹۴۲
۳۹ تهنیک ۲۵۶ ۱۶۲۲
۴۰ شوراب ۲۷۳ ۱۵۰۰
۴۱ مرغزار ۱۷۰ ۹۱۹
۴۲ چشمه مخ ۱۱۰ ۶۰۸
۴۳ زرنیچ ۱۱۸ ۷۷۹
۴۴ پیازی ۱۴۰ ۱۳۰۷
۴۵ استرآباد ۷۱ ۳۷۸
۴۶ تابه سنگ ۸۴ ۸۳۲
۴۷ ماه گل ۲۵۶ ۱۵۱۹
۴۸ تخرید ۱۲۶ ۶۳۲
۴۹ هوتکها ۱۸۹ ۹۵۰
۵۰ صوفی‌ها ۲۶۶ ۱۷۱۰
۵۱ آبشگن ۲۳۴ ۱۵۲۱
۵۲ خیل کمال ۱۰۰ ۵۸۲
۵۳ گلدان ۴۳۲ ۲۲۱۶
۵۴ کبوترخان ۱۲۸ ۹۷۸
۵۵ دهن ورقه ۱۲۳ ۸۹۰
۵۶ ده سرخ ۱۹۲ ۱۰۳۶
۵۷ چشمه میران ۱۵۲ ۹۳۶
۵۸ آستانه ۲۰۸ ۱۴۸۶
۵۹ مناره ۲۲۷ ۱۱۷۲
۶۰ خواجه میار ۱۲۱ ۷۱۸
۶۱ سرونه ۷۰ ۳۶۶
۶۲ دشک ۱۵۲ ۸۵۲
۶۳ ریگچه ۱۴۷ ۸۵۷
۶۴ تحت قلعه ۱۶۶ ۱۰۱۳
۶۵ دهن زارگی ۱۸۴ ۹۲۱
۶۶ پای قلعه ۲۳۲ ۱۳۶۲
۶۷ آب بره ۱۳۶ ۶۹۹
۶۸ دهن کوتاه ۱۰۵ ۵۵۰
۶۹ بادغیسک ۹۲ ۶۴۹
۷۰ پیلوند ۱۷۵ ۱۰۳۶
۷۱ جره گک ۷۷ ۴۱۶
۷۲ درونه ئی ۲۵۲ ۱۴۱۲
۷۳ ایزدوک ۱۷۱ ۱۰۶۵
۷۴ دهن شاخ ۲۰۳ ۱۳۷۵
۷۵ پهلوانها ۱۷۱ ۹۳۱
۷۶ خواجه سیمن ۲۴۱ ۱۲۵۵
۷۷ عقابخانه ۲۶۶ ۱۳۴۱
۷۸ کهنه ۳۱۰ ۱۵۴۸
۷۹ سیاه خاک ۲۳۵ ۱۱۷۷
۸۰ دهن گاوکش ۱۹۰ ۱۰۰۰
۸۱ دهن ایزدی ۱۳۱ ۱۱۵۶
۸۲ ایزدی ۲۶۳ ۱۳۲۵
۸۳ جنگجای ۱۴۹ ۱۰۸۶
۸۴ دهن سرونه ۱۶۹ ۹۵۸
۸۵ خفته ۷۲ ۳۷۰
۸۶ چالوق ۱۷۷ ۱۱۸۰
۸۷ کلور ۲۷۱ ۱۳۸۵
۸۸ کشکامین ۲۷۱ ۱۴۷۹
۸۹ ریشبزان ۱۵۳ ۸۴۱
۹۰ نوچاره ۲۷۰ ۱۳۶۳
۹۱ دستاسک ۲۴۱ ۱۲۳۳
۹۲ شنگ‌ها ۲۶۰ ۱۳۴۰
۹۳ سر جنگل ۲۲۲ ۱۴۵۶
۹۴ خشکابه ۹۸ ۴۱۵
۹۵ سنگ کر ۱۹۴ ۹۹۴
۹۶ سم سنگی ۱۹۵ ۱۱۵۸
۹۷ گردن بریده ۱۹۰ ۱۱۳۹
۹۸ مرغزار زه افغان ۲۱۷ ۱۲۸۲
مجموع: ۱۸۰۳۶ ۱۰۳۶۱۲
این ولسوالی از سمت شمال به ولسوالی چشت شریف و اوبه ولایت هرات، از طرف جنوب به ولسوالی ساغر، از طرف شرق به ولسوالی شهرک و از طرف غرب به ولسوالی فارسی ولایت هرات هم‌سرحد است.
از جاذبه‌های دیدنی ولسوالی تولک می‌توان چشمه‌های آب گرم زارگی و چالوق، هلنگ عروس، غارهای گاوکش و کشکامین، سرجر تهاب و جر کاریز در تگاب اشنان را نام برد.
زیارت خواجه سید عبدالله علوی در مرکز تولک یکی از بزرگان سلسله خاندان آل سادات از زیارتگاه‌های مشهور در این ولسوالی می‌باشد.
ولسوالی تولک دارای آب وهوای سرد بوده و ار تفاع آن از سطح بحر ۲۱۹۵ متر است.
در ولسوالی تولک از محیط زیست مانند سایر نقاط افغانستان از طرف مردم و حکومت به گونه درست حفاظت صورت نگرفته و ولسوالی تولک همچنان متأثر از این بی‌خبری و عدم رعایت اصول محیط زیستی می‌باشد.
قاچاق گیاهان کوهی مانند سرش کوهی، مسواک، سبستک و اخیراً بوته‌های یمه که به گونه وحشتناکی از ریشه کنده شده و هر کیلوگرام به مبلغ ناچیزی در حدود ده افغانی به فروش می‌رود، نگرانی‌های شماری از باشندگان این ولسوالی را درپی داشته‌است.
بی اعتنایی ادارات زیربط دولتی باعث شده خرید و فروش این گیاهان به یک چالش بزرگ در برابر محیط زیست شود و مستقیماً محیط زیست را متاثرسازد. تا جاییکه برای تهیه کردن یک کیلوگرام ریشه سرش کوهی باید در حدود ۵ متر مربع زمین سبز را از بین برد که با این حساب می‌توان گفت چند صد جریب از بستر سبز زمین‌های این ولسوالی را از بین رفته‌است.
خرید و فروش بوته‌های همیشه سبز کوهی بنام (یمه) به لهجه محلی از سال ۱۳۹۷ در این ولسوالی رواج پیدا کرده‌است که مارکت فروش اصلی آن ولایت فراه می‌باشد، دلالان و فروشندگان این بوته ادعا دارند که این بوته‌های کوهی بعد از عبور از مرکز ولسوالی تولک وارد ولسوالی شیندند ولایت هرات شده و بعداً وارد ولایت فراه گردیده و در آنجا در فابریکات تولید مواد مخدر بحیث ماده خام استفاده گردیده و بعد از پروسس به عوض کرستال (مواد مخدر شیمیاوی) وارد بازارهای سیاه داخلی و بین‌المللی می‌گردد.
بوته‌های سبز رنگی که نشانگر زیبایی‌های طبیعی در کوهساران این ولسوالی بوده کم‌کم به گونه چشم‌گیری از بین رفته و متأسفانه در چند سال دیگر شاید نامی هم از آن وجود نداشته باشد.
مناطق بزرگ ولسوالی تولک شامل: تگاب اوشلان، دای، دم کوه، کوتاه، زی افغان، بقرستان، جواجه، رباط، چهار راه، گاوکش، ومرکز می‌باشند.
نام قریه‌ها و فاصله آن از مرکز ولسوالی
۱۲- جر پیلوند ۴۷ ۱۳- دهن درونه یی ۴۵ ۱۴- جر درونه یی ۴۷ ۱۵- دهن چهارراه ۳۵ ۱۶- توتک ۳۷ ۱۷- مندیشی ۳۶ ۱۸- آبشگن ۲٧ ۱۹- پهلوانها ۲۵ ۲۰- خلوک‌ها ۲۷ ۲۱- نوچاره ۲۸ ۲۲- پای تنگی ۳۰ ۲۳- بلندر ۳۲ ۲۴- دهن زارگی ۲۳ ۲۵- پای زیارت ۲۵ ۲۶- نوسم ۲۶ ۲۷- نومزار ۲۷ ۲۸- گدایی ۲۹ ۲۹- ریشبزان ۳٣ ۳۰- گزک ۳٢ ۳۱- بنفشان ۳۱ ۳۲- خیل کمال ۲۹ ۳۳- پای قلعه ۲۸ ۳۴- خم سیاه ۲۹ ۳۵- خم جاروبی ۲۹ ۳۶- مشکوله‌ها ۳۲ ۳۷- صوفی‌ها ۳۷ ۳۸- خواجه مراد ۴۰ ۳۹- آب سرخ ۵۰ ۴۰- دوتایی ۵۴ ۴۱- خواجه میار ۵۷ ۴۲- کاریزک ۴۳ ۴۳- مرغزار ۴۵ ۴۴- پنجاب ۴۷ ۴۵- آلنجک ۴۷ ۴۶- خشنو ۵۱ ۴۷- خالکی‌ها ۵۶ ۴۸- تگاب دای ۵۵
۴۹- هزاره دای ۵۶
۵۰- غار دای ۵۸
۵۱- کجایی‌ها ۵۹
۵۲- گلوگاو ۶۱
۵۳- کلور ۶۳
۵۴- کشکامین ۶۵
۵۵- چشمه سرخک دای ۷۱
۵۶- خواجه سیبک ۷۰
۵۷- کوت و کوله ۷۲
۵۸- انجیرک ۷۴
۵۹- اسپی سبست ۷۵
۶۰- خواجه لربی ۷۲
۶۱- خواجه لربی علیا ۷۱
۶۲- رضوان ۶۰
۶۳- لرک ۵۵
۶۴- سرتنگی شاخ ۶۵
۶۵- زیر تنگی شاخ ۶۳
۶۶- قلعه شاخ ۶۴
۶۷- سرجنگل ۶۰
۶۸- تابه سنگ ۵۷
۶۹- تهنیک ۵۵
۷۰- دهن کوتاه ۴۸
۷۱- گنجی‌های رزقا ۴۱
۷۲- قندی‌ها ۴۰
۷۳- شنگ وسطی ۵۸
۷۴- شنگ علیا ۵۶
۷۵- جنگل ۳۸
۷۶- پیازی ۴۳
۷۷- یکه سم ۴۰
۷۸- رباط میرا ۴۳
۷۹- چشمه مخ ۲۶
۸۰- بلوچ‌ها ۳۱
۸۱- دربند ۲۶
۸۲- بالینه ۳۳
۸۳- خربید ۳۱
۸۴- هوتک‌ها ۲۶
۸۵- سیاه سنگک ۱۶
۸۶- تخرید ۱۴
۸۷- خم سنجد ۲۷
۸۸- غال عکه ۱۷
۸۹- برف آبک ۲۰
۹۰- چشمه سرخک ۱۱
۹۱- سردره ۶
۹۲- ایزدوک ۱۰
۹۳- دهن کبوترخان ۱۲
۹۴- تنگی گرگچه ۱۴
۹۵- دره مگس ۱۸
۹۶- دهن راه خشک ۲۰
۹۷- راه خشک ۲۱
۹۸- خواجه‌ها ۳
۹۹- چهل دختران ۲
۱۰۰- تحت قلعه ۱
۱۰۱- حیدر آباد ۱
۱۰۲- سرآسیاب ۱
۱۰۳- سنگ سفید ۳
۱۰۴- کشکر سفلی ۳
۱۰۵- رباط زید ۱۱
۱۰۶- سنگ کر ۳
۱۰۷- قشلاقک ۱۳
۱۰۸- سنگ خلق ۱۵
۱۰۹- چهارخانه ۱۲
۱۱۰- بلبلک ۱۶
۱۱۱- استرآباد ۱۵
۱۱۲- دهن استر آباد ۱۷
۱۱۳- دهن دوشک ۱۸
۱۱۴- قاوه ۱۹
۱۱۵- دشک ۱۸
۱۱۶- جهره گک ۲۴
۱۱۷- خواجه سیمن ۳۰
۱۱۸- آب بره ۱۹
۱۱۹- دهن کرمنج ۱۴
۱۲۰- چشمه دراز ۱۶
۱۲۱- الاره ۱۸
۱۲۲- سیاه لاخ ۱۹
۱۲۳- گزک ۳۰
۱۲۴- نهاله ۳۵
۱۲۵- زره دان ۳۶
۱۲۶- دستاسک ۴۰
۱۲۷- دهن دستاسک ۳۹
۱۲۸- زرقل ۲۲
۱۲۹- سم سنگی ۲۱
۱۳۰- تنگی نبات ۱۰
۱۳۱- گدای صنم ۲۵
۱۳۲- اویان ۲۲
۱۳۳- عقابخانه ۲۹
۱۳۴- بادغیسک ۲۷
۱۳۵- کهنه ۳۳
۱۳۶- دهن کهنه ۳۱
۱۳۷- تیموری‌ها ۲۰
۱۳۸- گلدان ۲۲
۱۳۹- نالو ۳۴
۱۴۰- ملخوله ۳۳
۱۴۱- آلنجک ۳۲
۱۴۲- سیاه خاک ۳۸
۱۴۳- جنگلک ۴۲
۱۴۴- فالیزک ۴۰
۱۴۵- کشکر افغان ۶
۱۴۶- ایزدی ۶۰
۱۴۷- دهن ایزدی ۶۵
۱۴۸- تیل پنبه ۶۳
۱۴۹- دهن اجغل ۶۲
۱۵۰- اجغل ۶۱
۱۵۱- سرخمین ۵۸
۱۵۲- خندق ۴۳
۱۵۳- سربندک ۶۲
۱۵۴- خمین ۵۷
۱۵۵- رباط ۴۱
۱۵۶- دهن رباط ۴۲
۱۵۷- سرجر تهاب ۱۸
۱۵۸- خشک آبه ۱۵
۱۵۹- تهاب ۱۲
۱۶۰- دهن تیله ۴۲
۱۶۱- دهن تهاب ۱۱
۱۶۲- کشکر علیا ۸
۱۶۳- سرپشته ۴
۱۶۴- جنگجای ۳۴
۱۶۵- بادغیسک ۳۵
۱۶۶- زیرنیچ ۳۷
۱۶۷- درودی ۲۰
۱۶۸- زلینچه ۱۵
۱۶۹- کاه درو ۹
۱۷۰- کورابک ۲۴
۱۷۱- هفتنک ۱۳
۱۷۲- قلعه فولاد ۱
۱۷۳- جهرک ۲
۱۷۴- چشمه میران ۱۴
۱۷۵- تلووک ۱۴
۱۷۶- اسکوان ۱۲
۱۷۷- زول باز ۱۹
۱۷۸- کبوترخان ۱۸
۱۷۹- شوراب ۲۱
۱۸۰- خلینه ۲۵
۱۸۱- خفته ۳۰
۱۸۲- ریگچه ۴۰
۱۸۳- سرجنگل ۲۵
۱۸۴- پشته میرزاده ۱۳
۱۸۵- سنگ میشینه ۲۵
۱۸۶- خاکچه‌ها ۳۵
۱۸۷- گنداب ۳۰
۱۸۸- آستانه ۳۶
۱۸۹- اندرشپی ۳۷
۱۹۰- علمداری‌ها ۱۹
۱۹۱- ماه گل ۲۳
۱۹۲- گرم آبک ۳۷
۱۹۳- چالوق ۶۰
۱۹۴- اسفنیج ۵۷
۱۹۵- نعل بندان ۴۷
۱۹۶- خرپال ۶۵
۱۹۷- انگورگ ۶۳
۱۹۸- ناسفند ۳۱
۱۹۹- پیتومراد ۴۸
۲۰۰- باغیجه یک ۵۲
۲۰۱- کشکک ۱۸
۲۰۲- اولاد اغداد ۲۶
۲۰۳- دهن سرونه ۲۵
۲۰۴- سرونه ۲۸
۲۰۵- صحرایک ۲۹
۲۰۶- کورابک ۲۸
۲۰۷- سرجنگل ۲۷
۲۰۸- دهن ورقه ۲۶
۲۰۹- خم سیاه ۳۵
۲۱۰- گیمک ۴۶
۲۱۱- روغنی ۱۵
۲۱۲- چک آب ۱۵
۲۱۳- خرناس ۲۵
۲۱۴- برمال ۴۵
۲۱۵- لاخی‌ها ۶۷
ولسوالان تولک از سال ۱۳۵۷ تا سال ۱۴۰۰ & ملا عبدالرحمن از ولسوالی بالامرغاب ولایت بادغیس
قوماندانان ولسوالی تولک از سال ۱۳۸۰ تا سال ۱۴۰۰ نسبت عدم منبع موثق و منظم نبودن اسامی قوماندانان قبل از سال ۱۳۸۰ از درج آن صرف نظر گردیده‌است.
در ولسوالی تولک به تعداد ۶۱ باب مکتب فعالیت دارد که شامل ۱۰ مکتب لیسه، ۱۲ مکتب متوسطه، ۳۶ مکتب ابتداییه و ۳ مدرسه اسلامی میشود. مرکز تربیه معلم خصوصی منارجام نیز در ولسوالی تولک فعالیت دارد. مرکز آموزشی راه فردا و مرکز آموزشی سادات جهت آموزش مضامین دینی، ساینسی، زبان و خوشنویسی در مرکز ولسوالی فعالیت دارند.
لیسه‌ها: متوسطه‌ها: ابتداییه‌ها:
به تعداد ۶ مرکزصحی دولتی در این ولسوالی فعالیت دارند که عبارتند از:  تعداد پسته‌های صحی: ۴۹ پسته صحی
تعدا آشیانه‌های صحی: ۵ آشیانه
(۲) تیم سیار صحی (MHT) نیز در این ولسوالی فعالیت دارند.
همچنان در مرکز این ولسوالی سه کلنیک شخصی نیز فعالیت دارند.
مردم ولسوالی تولک بخاطر ارتباطات مکالماتی بصورت مستقیم از شبکه مخابراتی افغان بیسیم در مرکز ولسوالی و از شبکه‌های ام تی ان و اتصالات بصورت غیر مستقیم که از ولسوالی‌های دیگر آنتن دهی دارند بصورت محدود استفاده می‌کنند، شبکه مخابراتی افغان تیلیکام از طریق دستگاه‌های وی سی ان نیز در قریه جات این ولسوالی مورد استفاده قرار می‌گیرد. شبکه مخابراتی دولتی سلام در روز سقوط این ولسوالی بدست طالبان اولا به آتش کشیده شد و بعدا انفجار داده شده که تا اکنون در قسمت فعال سازی دوباره آن کدام توجه از طرف مسئولین صورت نگرفته است.
خدمات انترنتی در این ولسوالی محدود بوده و در مرکز ولسوالی مشترکین از انترنت 2G شبکه افغان بیسیم و باسرعت پایین از ساعت ده بجه شب الی پنج بجه صبح استفاده می‌نمایند و اخیراً با راه اندازی انترنت ماهواره ای بالاتر از بیست مرکز ارایه خدمات انترنتی در این ولسوالی به مشترکین خویش خدمات انترنتی ارایه می‌دارند.
انترنت کلب طلوع اولین پایگاه انترنتی در مرکز ولسوالی بوده که خدمات انترنتی را برای مردم مرکز ولسوالی ارایه می‌داشت.
مردم این ولسوالی عموما زراعت پیشه بوده و به تربیه مواشی نیز مصروف اند. بعد از سقوط دولت جمهوری اسلامی وضعیت فقر نیز در این ولسوالی خراب تر گردیده و بالای ۹۰ درصد ساکنان این ولسوالی زیر خط فقر زندگی می کنند. کشت گندم، جو، لنگاش، برنج، جواری، پیاز، کچالو، نخود، سیر، کرابیه و زعفران در این ولسوالی مروج است.
زرد آلو، چهارمغز، بادام، سیب،بهی، آلبالو، بادام، گیلاس، شفتالو، ناک، پسته و انگور (در مناطق دای) از محصولات باغداری این ولسوالی بوده و پسته اکثرا بشکل طبیعی در کوه های تگاب اشنان وجود دارد.
گیاهان طبیعی چون منجورک، درونه، زیره، خرسم، زرشک، پیاز کوهی و رواشک در این ولسوالی می‌روید.
از غذاهای مشهورمحلی در ولسوالی تولک می‌توان آش، قورمه گوشت لند، خلاوک و قلور ترش را نام برد.
در ولسوالی تولک معدن طلا در منطقه نعل بندان، ذغال سنگ در قریه‌های کلور، کشکامین، زرنیج و سنگ سفید. معادن گچ در قریه‌های لرک، اویان، کرمنج. معادن سرب در قریه‌های زرقل و سم سنگی. معادن سنگ مرمر در قریه‌های کلور و کشکامین و زارگی موقعیت دارند.
معادن ذغال سنگ، گچ و سرب عملاً در این ولسوالی به شیوه ابتدایی توسط مردم استخراج می‌گردد و برای اولین بار در سال ۱۳۹۵ اولین کارخانه کوچک تولید گچ با برند (گچ صدف) شروع به تولید نمود که پس از یک سال نسبت به ناتوانی مدیریت و نا امنی کار تولید آن توقف نمود.
۱- همآهنگی کمکهای انسانی (CHA): از سال ۱۹۹۹ میلادی تا الحال در ولسوالی تولک فعالیت داشته و در تطبیق پروگرام‌ها نقش مهمی در این ولسوالی دارد، که از بزرگترین پروژه‌های عملی آن در این ولسوالی می‌شود برنامه همبستگی ملی را نام برد و فعلا تطبیق کننده پروژه صحتمندی در این ولسوالی می باشد.
۲- دفتر میثاق شهروندی(PMU): از سال ۱۳۹۶ با آغاز برنامه ملی میثاق شهروندی در این ولسوالی فعالیت خودرا آغاز نموده و تطبیق کننده پروژه‌های انکشافی قریه جات و نظارت کننده برنامه ملی میثاق شهروندی می‌باشد. دفتر میثاق شهروندی بعد از تغیر دولت جمهوری اسلامی پروگرام خویش را در این ولسوالی متوقف داده و اکثر پروژه هایش به شکل نیمه تمام باقی مانده است
۳- دفتر CRDSA: مؤسسه غیردولتی بوده و تطبیق کننده پروژه‌های کوتاه مدت سازمان غذایی جهان (WFP) در این ولسوالی می‌باشد که جدیداً در سال ۱۳۹۷ دراین ولسوالی شروع به فعالیت نموده‌است.
قابل ذکر است ولسوالی تولک بستر مناسب برای تطبیق پروژه‌های انکشافی و اجتماعی برای موسسات خیریه بوده که با داشتن امنیت خوب و داشتن منابع بشری این فرصت را مساعد ساخته تا موسسات خیریه و سازمان‌های کمک کننده در تطبیق پروژه‌های خویش در این ولسوالی موفق باشند.