مهدی حجوانی
استادیار، نویسنده، پژوهشگر و سرویراستار مهدی حِجوانی (۱ فروردین ۱۳۳۹ در تهران) نویسنده و پژوهشگر معاصر ایرانی است. شهرت او به خاطر کتاب‌هایی است که برای کودکان و نوجوانان نوشته و فعالیت‌هایی است که در زمینه نقد ادبیات کودک و نوجوان انجام داده‌ است.
مهدی حجوانی (با اسم کوچک مهران در شناسنامه)، اول فروردین ۱۳۳۹ در تهران به دنیا آمد. او دکترای پژوهش هنر، عضو هیئت علمی دانشگاه، نویسنده، مترجم و سرویراستار نشر است. اصلی‌ترین کارش تا امروز ادبیات و به ویژه ادبیات کودک بوده و بیش از هر کاری، در تأسیس نهادهای فرهنگی و مدنی فعال بوده‌است.
حجوانی در راه‌اندازی تشکل غیردولتی و کم عمر «دفتر ادب و هنر کودک و نوجوان» همکاری کرد که یکی از فعالیت‌هایش انتشار گاهنامه تخصصی «قلمرو ادبیات کودکان» بود که سردبیری چهار شماره آخرش با حجوانی بود. در سال ۱۳۶۹ در شکل‌گیری مؤسسه نشر افق به عنوان سرویراستار نقش ایفا کرد که تا امروز ادامه دارد. او در سال ۱۳۷۴ در این مؤسسه، فصلنامه‌ای تخصصی و مستقل با عنوان «پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان» تأسیس کرد که انتشار آن به جز وقفه ۴ ساله، تا امروز استمرار یافته‌است. پژوهشنامه، از شماره ۵۲ با همکاری شهر کتاب، نهادی با عنوان «لاکپشت پرنده» تأسیس کرد که در کار بررسی مداوم و معرفی آثار برتر حوزه کودک است. حجوانی از سال ۱۳۷۶ در تأسیس ماهنامه‌ای در زمینهٔ اطلاع‌رسانی و نقد کتاب با عنوان «کتاب ماه کودک و نوجوان» در مؤسسه خانه کتاب مشارکت کرد و به مدت ۸ سال از شماره ۱ تا ۹۶ سردبیر آن بود. او همچنین در سال ۱۳۷۷ در تأسیس «انجمن نویسندگان کودک و نوجوان» مشارکت کرد. حجوانی، هم عضو هیئت مؤسس انجمن و هم از سال ۱۳۷۷ تا ۱۳۹۱ عضو هیئت مدیره بود. حجوانی در سال ۱۳۸۲ در شکل‌گیری نهاد مدنی دیگری با عنوان «انجمن تصویرگران کتاب کودک»، به عنوان یکی از دو عضو هیئت مؤسس نقش ایفا کرد. دانشگاه شیراز، نخستین مجله علمی پژوهشی در حوزه ادبیات کودک را با عنوان «مطالعات ادبیات کودک» تأسیس کرد که نخستین شماره آن در بهار ۱۳۸۹ منتشر شد و تا امروز ۶ شماره از آن منتشر شده‌است. حجوانی از نخستین شماره، عضو هیئت تحریریه این مجله بوده‌است. حجوانی در مرکز مطالعات ادبیات کودک در ۴ همایش علمی مقاله ارائه کرده یا به عنوان عضو شورای علمی حضور داشته‌است. او ۲ بار و در سال‌های ۲۰۰۵ و ۲۰۰۸ از کتابخانهٔ بین‌المللی نسل جوان مونیخ بورس مطالعاتی گرفت و مجموعه ۷ مقالهٔ او به زبان انگلیسی در منابع کتابخانه ثبت شد.
از دیگر فعالیت‌های وی: آثار مکتوب:ب. کتاب‌های ترجمه‌ای نظری
پ. کتاب‌های تألیفی داستانی
ت. کتاب‌های خاطرات
ث. بازآفرینی و بازنویسی:
"ـ آن قصرها"- انتشارات بنیاد بعثت- ۱۳۶۹
د. کتاب‌های ترجمه‌ای داستانی یا فلسفه برای کودکان
ذ. مقاله‌ها، سرمقاله‌ها، مصاحبه‌ها و یادداشت‌های مطبوعاتی
- کتاب الف دال میم، (رمان) ـ ناشر ایرانی: افق، ترجمه به ترکی و انتشار از سوی انتشارات دماوند در ترکیه، استانبول، ۲۰۱۸
- کتاب آن قصرها، داستانی از زندگی امام هادی (ع)- ناشر ایرانی: بعثت، ترجمه به انگلیسی از سوی انتشارات بعثت و ترجمه و انتشار به زبان اسپانیایی از سوی انتشارات الهام شرق
- کتاب یک آسمان خبر، بازآفرینی حکایتی تاریخی – ناشر ایرانی: افق، ترجمه و انتشار به اسپانیایی از سوی انتشارات الهام شرق و ترجمه به روسی از سوی بنیاد مطالعات اسلامی مسکو
(A Critical Review of Antoine de Saint – Exupery’s “Le Petit Prince”
Translated into English by H.S.Zahediذ
Published in “IRAN NEWS” Vol .VI, No.1431 Sunday, October 31,1999 Vol VI, No.1442, Sunday.November 14,1999&Vol.VI, No.1448, Sunday, November21, 1999,Tehran, Iran
_ finally Children Will Make God Come Back
Translated into English by H.S.Zahedi. Published in IRAN NEWS, Vol VII, No. 1849,Sunday, May 20,2001& Vol. VIII, No.1852, Sunday, May 27,2001,Tehran, Iran
_ Message in Literature for Children and Young People
Translated into English by H.S.Zahedi Published in “IRAN NEWS” Vol.VII, No.1858, Sunday, Jun3, 2001,Tehran, Iran
_ A Breeze is Blowing (preface)
More than 100 Persian children’s Books (catalogue)
Translated into English by Liza Namvar
House of Translation for Children & Young Adults, Tehran, Iran, 2002
- بازنگری در اهمیت و مفهوم تعامل متن و تصویر در کتاب کودک – مجلهٔ علمی پژوهشی (دو فصلنامه) «مطالعات ادبیات کودک» - دانشگاه شیراز (مرکز مطالعات ادبیات کودک)، با همکاری انجمن ترویج زبان و ادب (در دست انتشار)
- "فراز و فرودهای شعر کودک و شعر نوجوان ایران در سه دهه پس از انقلاب" – مجلهٔ علمی پژوهشی «ادب فارسی» - دانشگاه تهران – دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی – سال ۵ – شمارهٔ ۱ – بهار و تابستان ۱۳۹۴ – صص ۸۱–۱۰۰
- "بررسی تحلیلی سیر نقد ادبیات کودک و نوجوان در ایران با نگاهی آسیب شناسانه به قالب‌های نقد" – مجلهٔ علمی پژوهشی (دو فصلنامه) «مطالعات ادبیات کودک» - دانشگاه شیراز (مرکز مطالعات ادبیات کودک)، با همکاری انجمن ترویج زبان و ادب فارسی - شمارهٔ ۱ – بهار و تابستان ۱۳۸۹ – صص ۷۵ – ۹۹
- "خشونت و مدارا در ادبیات کودک (با نگاهی به دو نمایشنامه کودکانه)" همراه با دکتر سید حبیب‌الله لزگی استاد راهنما) مجلهٔ علمی- پژوهشی «پژوهشنامهٔ علوم انسانی» - دانشگاه شهید بهشتی- دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی- شمارهٔ ۴۵–۴۶- بهار و تابستان ۱۳۸۴- صص ۷۴–۵۱
- "تجلی فرش و قالی در ادبیات کودک ایران (بررسی موردی: سفر به شهر سلیمان)"- همراه با دکتر سید حبیب‌الله لزگی- استاد راهنما) مجلهٔ علمی پژوهشی «گلجام» - انجمن علمی فرش ایران- شمارهٔ ۲- بهار ۱۳۸۵- صص ۲۵–۳۵
- نقاشی کودکان کار ۷ تا ۱۴ ساله محله زمزم تهران از دیدگاه مفاهیم و رنگ، همراه با ماندانا حیدری عظیم، مجلهٔ علمی تخصصی «پژوهش در هنر و علوم انسانی»، شمارهٔ ۷، دی ۱۳۹۶
- "ادبیات کودک و نوجوان"- مدخل «دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی» - فرهنگستان زبان و ادب فارسی- به سرپرستی اسماعیل سعادت – ج ۱ – ص ۳۱۱ – ۳۲۰ – تهران – ۱۳۸۴
- "ادبیات کودک و نوجوان" – کتاب درسی دورهٔ کارشناسی زبان و ادبیات فارسی و دوره‌های کاردانی آموزش ابتدایی و امور تربیتی (همراه با جمعی دیگر از نویسندگان و طراحان)، تهران، وزارت آموزش و پرورش (سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی درسی)، چاپ اول، ۱۳۸۳الف. خارج از ایران:
ب. در ایران:
دو بار دریافت بورس از کتابخانهٔ بین‌المللی نسل جوان مونیخ (آلمان) در زمینهٔ پایان نامهٔ دکتری در موضوع «زیبایی‌شناسی ادبیات کودک» شهریور، مهر و آبان ۱۳۸۴ و تیر و مرداد ۱۳۸۷ (سپتامبر و اکتبر ۲۰۰۵ و ژوئن و ژوئیه ۲۰۰۸) فهرست شدن مجموعهٔ شش مقاله به زبان انگلیسی در کتابخانهٔ مونیخ با این مشخصات:
Higwani, Mahdi, Six articles from Pazhuhis nama (Pazhuhesh – nameh) and one from Qalamrau, 2005 (www.ijb.de)
- مجلهٔ "ادب فارسی،" دانشگاه تهران، دانشکدهٔ ادبیات
- مجلهٔ "پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت -" دانشگاه تهران، دانشکدهٔ ادبیات
- مجلهٔ "زبان و ادبیات فارسی" - دانشگاه خوارزمی (تربیت معلم)
- مجلهٔ "گلجام،" انجمن علمی فرش ایران
- مجلهٔ تربیت مدرس، دانشگاه تربیت مدرسقبل و پس از انقلاب - در تهران و قم - در حد مقدمات و مطالعهٔ آثار دینی