نامزدان انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۲)
این مقاله مربوط به نامزدهای یازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری ایران است که در تاریخ ۲۴ خرداد ۱۳۹۲ برگزار شد. این فهرست شامل ۳۸ چهره سرشناس سیاسی که ثبت‌نام کردند و ۸ نفرشان به عنوان نامزد رسمی حائز صلاحیت شده و ۹ نفرشان به دلایل مختلف پیشتر کنار کشیده‌اند و صلاحیت ۲۱ نفر مابقی تأیید نگردید. علاوه بر آن‌ها بیش از ده نفر سرشناس بودند که احتمال نامزدی آن‌ها می‌رفت که اصلاً نام‌نویسی نکردند.
نامزدها رسمی انتخابات که از طرف شورای نگهبان معرفی شده و در انتخابات شرکت خواهند کردند.
سعید جلیلی، دکترای علوم سیاسی از دانشگاه امام صادق، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی بود. وی زاده ۱۳۳۴ است. سوابق: وی از دانش‌آموختگان دانشگاه امام صادق است. وی سابقه حضور در جبهه در صول ۸ سال جنگ با عراق را داراست. وی مدتی از وزارت خارجه حضور داشت. سپس مدتی در دفتر رهبر ایران حضور داشت. پی با حضور متکی به وزارت خارجه بازگشت و پس از علی لاریجانی از سویِ محمود احمدی‌نژاد به دبیری شورای عالی امنیت رسید و یک سال بعد نیز نمایندگی رهبری در شورای عالی امنیت را کسب کرد. وی از مبدعان نظریه «دیپلماسی تهاجمی» است. وی بدونِ هیچ اطلاع یا نظری، در روز آخر در انتخابات ثبت نام کرد. لنکرانی نیز به نفع وی از انتخابات کناره‌گیری کرد.
غلامعلی حداد عادل، دکترای فلسفه، در سال ۱۳۲۴، در تهران متولد شد. وی از دانش‌آموزان مدرسه علوی بود. ابتدا در فیزیک کارشناسی و کارشناسی ارشدش را کسب کرد. سپس با ورور مجدد به دانشگاه ارشد و دکتری خود را در رشته فلسفه کسب کرد. سوابق: وی به همراه قالیباف و ولایتی ائتلافی را برای انتخاب نامزد ریاست جمهوری از میان خود تشکیل دادند. قرار شد تا طبق معیاری از پیش تعیین شده فرد برتر در انتخابات ثبت‌نام نماید، اما به دلایلی این امر اتفاق نیافتاد و حدادعادل به همراه دو نفر دیگر در انتخابات ثبت‌نام کرد. وی خود را موافق تنش‌زدایی در سیاست خارجی، تفکیکِ جنسیتی در دانشگاه، و مخالفِ انحلالِ سازمانی برنامه و بودجه (که در زمانِ ریاست وی در مجلس از طرف دولت صورت گرفت) معرفی نمود. از برنامه‌های وی می‌توان به «نهضت ازدواج آسان» اشاره کرد وی از احتمالِ کناره‌گیری خود و سایر اعضای ائتلاف به نفع سعید جلیلی خبر داد ولی با واکنش دیگران، اعلام کرد که هنوز به جمع‌بندی نرسیده‌اند. ولایتی در ۷ خرداد از پایان ائتلاف خبر و از حضور نامزدها تا روز انتخابات خبر داد. در ۲۰ خرداد ۱۳۹۲ (چهار روز پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری ایران) وی به نفع اصول‌گرایان از کاندیداتوری کناره‌گیری کرد.
در ۲۰ خرداد ۱۳۹۲ (چهار روز پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری ایران) وی به نفع اصول‌گرایان از کاندیداتوری کناره‌گیری کرد.
محمدباقر قالیباف، زاده ۱۳۴۰ در طرقبه، مشهد است. وی دارای دکترای جغرافیای سیاسی است. پیش از این فرمانده قرارگاه خاتم الانبیاء، ناجا (۱۳۷۹–۱۳۸۴) بود. وی پس از شکست در انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۴) به منصبِ شهردار تهران دست‌یافت که تاکنون در اختیارِ وی است. سوابق: وی نیز یکی از افراد ائتلاف پیشرفت بود اما وی ائتلاف را از بین رفته نامید وی از مخالفان سرسخت نامزدیِ هاشمی رفسنجانی است. وی همچنین وی موردِ حمایت بخشی از نمایندگان مجلس نیز هست و انصرافش به نفع جلیلی را رد کردند. وی میثاق‌نامه خود را منتشر کرد که اعمم برنامه‌هایش را تشریح کرده بود.
علی‌اکبر ولایتی، زاده تیرماه ۱۳۲۴ است. وی دارای مدرک دیپلم طبیعی بود و با رتبهٔ ۴۹ وارد دانشگاه تهران شد و فوق تخصص بیماری‌های عفونی‌اش را از دانشگاه جان هاپکینز گرفت. سوابق: وی نیز یکی از اعضای ائتلاف پیشرفت است که در انتخابات ثبت‌نام کرد. طرح اصلیِ وی «دولت متمم» است. وی نیز به تنش‌زدایی در روابط خارجی اعتقاد دارد. وی پیش از این در ۱۳۸۴ نیز نامزد بود که به نفع هاشمی رفسنجانی از انتخابات کنار کشید.
محمدرضا عارف زادهٔ ۱۳۳۰ دریزد، دارای دکترای برق مخابرات و از از اعضای حقیقی تشخیص مصلحت نظام می‌باشد. وی مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه تهران دریافت و مدارک کارشناسی ارشد و دکتری خود را از دانشگاه استنفورد آمریکا کسب نمود. سوابق: عارف اعلام کرده بود در صورت کاندیدشدن خاتمی یا هاشمی، کاندید نخواهد شد ولی سرانجام با اعلام قبلی، در روز چهارم ثبت نام کاندیدهای ریاست جمهوری با حضور در ستاد انتخابات وزارت کشور با شعار «معیشت، منزلت و عقلانیت» ثبت نام خود را قطعی کرد. شعار انتخاباتی دیگر او «زندگی آبرومندانه و شرافتمندانه در سایه کشورداری خردمندانه» است. وی اعلام کرده بود که به نفع هاشمی کنار خواهد رفت. اگرچه وی به صورت رسمی انصراف نداد. در نهایت نیز حائز صلاحیت شد. سرانجام در ساعات آغازین شب ۲۱ خرداد، عارف با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد سید محمد خاتمی در نامه‌ای به او ادامهٔ حضورش را صلاح نمی‌داند، و او نیز به این دلیل انصراف خود را از کاندیداتوری اعلام کرد.
محسن رضایی میرقاعد، با نام اصلی (سبزوار رضایی میرقائد) متولد ۱۳۳۳، دارای دکترای اقتصاد است. وی در سال ۱۳۵۳ وارد دانشگاه شد و در رشتهٔ مکانیک به تحصیل پرداخت. در خرداد ۱۳۵۸ سپاه‌پاسداران انقلاب اسلامی را پایه نهاد. سوابق: وی همچنان در فهرست تحت تعقیب اینترپل قرار دارد. وی پیش از این در سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۸ نیز نامزد انتخابات ریاست جمهوری بود. وی در سال ۱۳۸۴ به نفع احمدی‌نژاد کنار کشید و در سال ۱۳۸۸ آرای کمی بدست رأی آورد. وی یکی مدافعین فدارلیستم اقتصادی است و برنامه‌های خود را بر اساس آ قرار داده است.
حسن روحانی، زاده ۲۷ آبان ۱۳۲۷ در سرخه است. وی دارای دکتری حقوق اساسی و قریب‌الاجتهاد از دانشگاه کالدونیا گلاسکو است. سوابق: وی که به دلیل حضور در جلسات دیپلماتیک با سایر رؤسای جمهور و وزرای خارجه به «شیخ دیپلمات» نیز شهرت داد فعالیت‌های انتخاباتی‌اش را ۲۳ فررودین آغاز کرد روحانی از افراد نزدیک به هاشمی رفسنجانی محسوب می‌شود. روحانی که پیشتر اعلام کرده بود مستقل می‌آید، در همایش اعلام کاندیداتوری خود گفت: رئیس‌جمهوری باید مسئولیت را به عهده بگیرد که ملی باشد نه حزبی. وی تدوین «منشور حقوق شهروندی» را از جمله اولویت‌های خود در صورت انتخاب برای ریاست جمهوری عنوان کرد و از دولتش به نامِ» دولت تدبیر و امید» نام برده است. وی هدف دولتش را «نجات اقتصاد، احیای اخلاق و تعامل با جهان» اعلام کرده‌است. در ۳۱ اردیبهشت ۹۲، حسن روحانی به همراه ۷ نامزد دیگر برای انتخابات ریاست جمهوری تأیید صلاحیت شدند.
سید محمد غرضی، کارشناس ارشد الکترونیک، وزیر نفت دولت موسوی و وزیر پست و تلگراف و تلفن دولت هاشمی افرادی که در انتخابات به‌طور رسمی ثبت‌نام کردند تا مورد قضاوتِ شورای نگهبان دربارهٔ احراز صلاحیت برای کاندیداتوری رسمی در انتخابات قرار گیرند. افرادِ ثبت‌نام کرده در سه دسته اصولگرا، اصلاح‌طلب و مستقل قرار می‌گیرند. در مجموع ۴۰ چهره سرشناس در این انتخابات داوطلب شدند.شورای نگهبان در تاریخ ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۲ نتیجهٔ احراز صلاحیت کاندیدهای ریاست جمهوری را به شرح زیر اعلام کرد:
افرادی که در انتخابات به‌طور رسمی ثبت‌نام کردند تا مورد قضاوتِ شورای نگهبان دربارهٔ احراز صلاحیت برای کاندیداتوری رسمی در انتخابات قرار گیرند. افرادِ ثبت‌نام کرده در سه دسته اصولگرا، اصلاح‌طلب و مستقل قرار می‌گیرند. در مجموع ۴۰ چهره سرشناس در این انتخابات داوطلب شدند.
در این انتخابات مانند چند انتخابات گذشته رقابت اصلی بین دو گرایش اصولگرا و اصلاح‌طلب است.
در انتخابات مجلس اصولگرایان شرکت‌کنندهٔ در انتخابات سه طیف شدند. آغازگر این جدایی جبههٔ پایداری بود که رسماً از اتحاد اصولگرایی بیرون آمد:
حامیان اصلی دولت که از دید منتقدان خود جریان انحرافی نام گرفته‌اند و سخت حامی دولت و اطرافیان احمدی‌نژاد اند نیز ممکن است در انتخابات حضور داشته باشند. ایشان در انتخابات اخیر مجلس ردصلاحیت شدند. البته برخی در رسانه‌ها مطرح می‌شوند. البته محمود احمدی‌نژاد بارها اعلام کرده‌بود که به دنبال نامزد نبوده‌است. حتی از قول وی نقل شده‌بود حتی یک دقیقه هم به این مطلب نیندیشیده‌است. او گفته‌بود دولت در انتخابات دخالت نخواهد کرد و تنها هدف دولت انتخابات پرشور است. همچنین یکی از نمایندگان مجلس گفته‌بود که احمدی‌نژاد سوگند خورد که خبری نیست و فعلاً دنبال کسی نیستیم. ولی در نهایت از میان کسانی که مطرح بودند مانند غلامحسین الهام از اعضای پیشین جبههٔ پایداری، حمیدرضا حاجی‌بابایی، مجتبی ثمرهٔ هاشمی، حمیدرضا بقایی، محمدشریف ملک‌زاده،... چهار نفر از حامیان دولت در انتخابات شرکت کردند که سه تا کناره‌گیری کردند.
همچنین حامیان دولت که از دولت خارج شده‌اند نیز تاکنون کسانی اعلام نامزدی کرده‌اند.
جبههٔ پایداری انقلاب اسلامی که خود را «حامیان گفتمان دولت» یا «حامیان گفتمان سوم تیر (تاریخ برگزیدن احمدی‌نژاد در دوردوم انتخابات ۸۴)» می‌خوانند تا حامیان دولت، بیشتر شامل گروهی است که در پی اختلاف با اطرافیان احمدی‌نژاد در سال‌های ۸۸–۸۹ از او فاصله گرفتند.
این جبهه پس از بررسی نامزدان موردنظر در نهایت به سه نفر: کامران باقری لنکرانی وزیر بهداشت احمدی‌نژاد در دولت نهم -از اعضای شورای مرکزی و سخنگوی گروه است-، سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی، سید پرویز فتاح وزیر نیروی دولت نهم و جانشین قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا رسید و قرار شد این سه تن از میان خود یک نفر را اعلام کنند.
در نهایت کامران باقری لنکرانی نامزد نهایی این جبهه معرفی شد. بعد در پی اختلاف جلیلی سخنگوی جبهه پایداری با بیان اینکه اگر حتی سعید جلیلی هم بیاید کاندیدای اصلح جبهه پایداری باقری لنکرانی است، گفت: مدل انتخاب اصلح ائتلاف یا مذاکره برنمی‌دارد. محمد سلیمانی مسوول ستاد باقری لنکرانی در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم از تشکیل و فعال شدن کمیته رسانه، دانشجویان، طلاب، قشرها، بین‌الملل، بانوان، ارتباط با تشکل‌ها و کمیته ستادهای مردمی حامی وی خبر داد.
لنکرانی قبل از بررسی صلاحیتها، پس از جلسه مشورت با جلیلی به نفع وی کنار کشید. و در نهایت جبهه پایداری در ششم خرداد، جلیلی را نامزد مورد حمایت خود اعلام کرد.
در انتخابات مجلس این طیف یک‌پارچه فهرست جبهه متحد اصولگرایان را دادند و حتی گروه‌های دیگر که فهرست‌هایی مانند ائتلاف بزرگ اصولگرایان داده‌بودند.
ولی برای انتخابات ریاست‌جمهوری ایشان نظرهایی ضد و نقیض داده‌اند. و تاکنون اجماعی برای حمایت رسمی از نامزدی نداشته‌اند.
غلامعلی حداد عادل و محمدباقر قالیباف و علی‌اکبر ولایتی که سه نامزد احتمالی ریاست‌جمهوری اند، برای وحدت اصولگرایان قرار گذاشته‌اند که با هماهنگی یکدیگر تنها یک نفرشان نامزد شود و دو نفر دیگر نه. البته نه اینکه دو نفر دیگر از فرد نهایی حمایت کنند بلکه با نیامدن خویش رأی نشکنند. شاید این افراد به چهار یا پنج نیز برسند. این پیش‌ائتلاف در ایران به «ائتلاف ۲+۱» یا «ائتلاف سه‌گانه» یا «ائتلاف سه‌نفره» معروف شده‌است. خود اعضا نام این ائتلاف را «پیشرفت» گذاشته‌اند.
حسین مظفر رئیس ستاد انتخاباتی محمدباقر قالیباف نیز، از ریاست ستاد انتخاباتی ائتلاف پیشرفت استعفا داد.
این ائتلاف در نهایت از هم گسست.
از ائتلاف پنجگانه (ائتلاف راست سنتی) در نهایت سید محمدحسن ابوترابی فرد نایب‌رئیس مجلس شواری اسلامی نامزد نهایی اعلام شد. این نتیجه که به دلایلی با تفاهم جمعی بوده و نه نظرسنجی با مخالفت منوچهر متکی همراه شد که مدعیست در نظرسنجی‌ها نفر برتر بوده‌است. وی سرانجام با تأکید بر اینکه پایبند به ائتلاف است در انتخابات نامزد شد.
ابوترابی فرد به عنوان نامزد نهایی با درخواست ۱۸۰ نماینده مجلس در راستای وحدت رویه اصولگرایان انصراف داد، از این پس ائتلاف مذکور نامزدی ندارد و به نظر می‌رسد از کاندیدای مورد حمایت جامعتین حمایت خواهند کرد.
دو نفر از اعضای جامعهٔ روحانیت مبارز و سه تن از سوی جبههٔ پیروان خط امام و رهبری اعلام آمادگی برای نامزدی کرده‌بودند که با یکدیگر ائتلافی تشکیل داده یک نفر را نامزد نهایی اعلام کردند.
در نهایت ابوترابی انصراف داد و متکی تاییدصلاحیت نشد. با توجه به اینکه هیچ‌کس از این ائتلاف بالا نرفت، جبههٔ پیروان از علی‌اکبر ولایتی حمایت کردند. ولی جامعهٔ روحانیت به‌رغم اینکه بیشتر اعضایش حامی ولایتی بودند از هیچ‌کس حمایت نکرد.
جبهه ایستادگی ایران اسلامی اعلام کرده‌است که محسن رضایی -که در دو انتخابات پیش نیز حضور داشته‌است- گزینهٔ قطعی و نهایی این طیف است.
این جبهه در انتخابات مجلس نهم با جدا شدن از دیگر اصولگرایان تشکلی بود که با رهبری معنوی محسن رضایی تشکیل شده‌بود و توانست چند کرسی مجلس را تصاحب کند.
دبیرکل حزب سبز نیز اعلام کرده‌است که رضایی گزینه نهایی این حزب می‌باشد.
البته محسن رضایی مستقل در انتخابات شرکت کرد.سیدهادی خامنه‌ای دبیرکل مجمع نیروهای خط امام (ره)، رئیس دوره‌ای شورای هماهنگی جبهه اصلاحات شد.
در جلسهٔ شورای اصلاحات که طیف‌های مهم اصلاح‌طلب حضور داشتند، رأی‌گیری شد که هفت نفر در این رأی‌گیری انتخاب شدند. از میان این افراد علیرضا بهشتی مشاور ارشد میرحسین موسوی در انتخابات دهم، و بیژن نامدار زنگنه وزیر جهاد سازندگی دولت دوم موسوی، وزیر نیروی دولت هاشمی، وزیر نفت دولت خاتمی، و حبیب‌الله بیطرف، وزیر نیروی ایران دولت خاتمی در نهایت، در آخرین دقایق فرصت قانونی، با حضور در وزارت کشور برای نامزدی انتخابات ثبت نام کرد. او نیز تأیید صلاحیت نشد.
جبهه مردمی اصلاحات در ششم خرداد که پیش از این از کاندیداتوری هاشمی رفسنجانی حمایت کرده بود طی بیانیه‌ای از حسن روحانی اعلام حمایت کرد.
مجمع روحانیون مبارز با انتشار اطلاعیه‌ای، حمایت خود را از نامزدی هاشمی رفسنجانی در یازدهمین دورهٔ انتخابات ریاست جمهوری اعلام کرده‌بود. این حزب از روحانی حمایت کرد.
افرادی که گمانه‌زنی در مورد نامزد شدن آن‌ها زیاد صورت گرفته ولی خود ایشان حضورشان را تکذیب کرده‌اند.