ادوارد اسنودن
ادوارد جوزف اسنودن (؛ زادهٔ ۲۱ ژوئن ۱۹۸۳) افشاگر کنونی و کارمند سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا و پیمانکار سابق آژانس امنیت ملی است.
افشاگری‌های ادوارد اسنودن از عملیات عظیم «جاسوسی و مراقبت در سطح جهانی» و پریزم پرده برداشت. بنا به مدارک اسنودن، این برنامه‌ها که شامل جاسوسی از مردم عادی و شخصیت‌ها در مکالمات تلفنی، ایمیل و موتور جستجوی اینترنت در تمام کشورها و بدون رعایت مرزهای سیاسی صورت می‌گیرند، در درجه اول توسط آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا انجام می‌شوند. گروه فایو ایز، دولت‌های اروپایی و شرکت‌های تلفن نیز همکاری مستقیم و نزدیکی در این جاسوسی‌ها دارند. افشاگری‌های اسنودن آغاز رسانه‌ای شدن اطلاعات مربوط به افشاگری‌های جاسوسی گسترده بود.
ادوارد اسنودن کارمند سابق بوز آلن همیلتون و پیمانکار سابق آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا، پیشتر برای کامپیوترسازی دل و سازمان سیا نیز کار کرده بود.
در ۲۰ مه ۲۰۱۳ (۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۲) اسنودن از محل کارش که تأسیسات متعلق به آژانس امنیت ملی آمریکا در هاوایی بود به هنگ کنگ پرواز کرد و در اوایل ژوئن هزاران مدرک طبقه‌بندی شدهٔ آژانس را در اختیار روزنامه‌نگاران گلن گرینوالد، لورا پویترس و اون مک‌اسکیل گذاشت. هنگامی‌که مطالب در روزنامه گاردین و واشینگتن پست به چاپ رسیدند، اسنودن مورد توجه خبرگزاری‌های بین‌المللی قرار گرفت. مدارک بیشتری بعداً توسط اشپیگل و نیویورک تایمز انتشار یافتند. در ۲۱ ژوئن ۲۰۱۳ (۳۱ خرداد ۱۳۹۲) وزارت دادگستری ایالات متحده اسنودن را به دو جرم متهم نمود نخست؛ نقض قانون مربوط به جاسوسی، دوم؛ سرقت اسناد متعلق به دولت آمریکا یا متعلق به یک دولت خارجی.
اسنودن در ژوئن ۲۰۱۳ اطلاعات طبقه‌بندی شده‌ای از برنامه‌های فوق سرّی آژانس امنیت ملی آمریکا از جمله برنامه شنود پریزم را به نشریات "گاردین"، "نیویورک تایمز" و "واشینگتن پست" لو داد.
گاردین اسنودن را در خصوص ارزش حفظ محرمانگی اطلاعات خصوصی افراد حقیقی و حقوقی، بسیار مشتاق توصیف می‌کند؛ به‌طوری‌که لپ‌تاپ وی با برچسبی حامی سازمان‌های هوادار آزادی اینترنت نظیر پروژه تور مزین شده‌است. اگرچه او به قول‌ها و وعده‌های باراک اوباما برای رأی آوردن به عنوان رئیس‌جمهور باور داشته، ولی در انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده آمریکا در سال ۲۰۰۸ به یک حزب سوم رأی داده‌است. سیاهه کمک‌های او به احزاب سیاسی نشان می‌دهد که وی به کمپین مقدماتی ران پال کمک کرده‌است.
او که در پی ابطال گذرنامه‌اش توسط دولت آمریکا از ۲۳ ژوئن ۲۰۱۳ تا دوم اوت ۲۰۱۳ (۲ تیر تا ۱۱ مرداد ۱۳۹۲) در فرودگاهی در مسکو به سر می‌بُرد؛ نخست از کشور اکوادور و سپس از روسیه درخواست پناهندگی کرد. ساعاتی پیش از درخواست پناهندگی وی، ولادیمیر پوتین در یک نشست خبری گفته بود: «اگر آقای اسنودن بخواهد در روسیه اقامت کند باید فعالیت‌های خود را که به منافع شرکای آمریکایی ما لطمه می‌زند، متوقف کند.» در آن هنگام، اسنودن از هنگ‌کنگ به مسکو رفته بود.
در تاریخ یکم اوت ۲۰۱۳ (۱۰ مرداد ۱۳۹۲) آناتولی کوچرنا، وکیل روس ادوارد اسنودن اعلام کرد موکلش فرودگاه مسکو را ترک کرده، و به مکانی امن رفته‌است. دوم اوت ۲۰۱۳ (۱۱ مرداد ۱۳۹۲) اعلام شد که بالاخره اسنودن توانسته از دولت روسیه پناهندگی موقت (یک‌ساله) دریافت کند و پا به خاک روسیه بگذارد. کتاب «پرونده‌های اسنودن؛ پشت پردهٔ تحت تعقیب‌ترین فرد جهان» نوشته لوک هاردینگ، روزنامه‌نگار گاردین به ماجرای اسنودن می‌پردازد. این کتاب تابستان ۱۳۹۴ از سوی انتشارات میلکان و با ترجمه ارغوان اشتری منتشر شده‌است.
سند فوق سری که توسط اسنودن در اختیار روزنامه گاردین قرار گرفت، نشان می‌دهد که سازمان امنیت ملی ایالات متحده آمریکا این اختیار قانونی را داشته تا بدون نیاز به حکم قضایی، اقدام به جاسوسی از «ایمیل‌ها»، «پیامک‌ها» و «مکالمات تلفنی» شهروندان آمریکایی کند. این قانون که در سال ۲۰۱۱ میلادی به تصویب رسیده در تضاد با اظهارات باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا و سایر مقام‌های اطلاعاتی در کنگره و سنا مبنی بر حمایت و حفاظت دولت از حریم خصوصی شهروندان این کشور است. بر اساس این قانون اطلاعات مربوط به شهروندان آمریکایی که ارتباط مستقیمی با اهداف خارجی دارند نیز توسط سازمان امنیت ملی آمریکا بدون اخذ حکم قانونی و قضایی قابل جمع‌آوری و جاسوسی بوده‌است. جمع‌آوری اطلاعات شهروندان آمریکایی بر اساس بند ۷۰۲ اصلاحیه قانون موسوم به «فیسا» از سوی سازمان امنیت ملی آمریکا انجام شده‌است. تعدادی از اسناد که در تاریخ ۱۵ اوت ۲۰۱۳ (۲۵ مرداد ۱۳۹۲) توسط اسنودن در سایت اینترنتی واشینگتن پست منتشر شد فاش کرد که روش جمع‌آوری اطلاعات اتباع آمریکایی و افراد خارجی در خاک آمریکا از طریق کنترل مکالمات تلفنی و پیام‌های ایمیلی ناقض قانون اساسی آمریکا بوده‌است. هم‌چنین نتیجه یک حسابرسی داخلی در آژانس امنیت ملی آمریکا نشان داده‌است که در مدت یک‌ساله بین ماه مه ۲۰۱۱ و مه ۲۰۱۲، مجموعاً ۲۷۷۶ مورد نقض قانون در جمع‌آوری اطلاعات صورت گرفته‌است.
در ۲۳ اوت ۲۰۱۳ (۱ شهریور ۱۳۹۲) روزنامه بریتانیایی ایندیپندنت در تیتر نخست خود نوشت:
روزنامه گاردین پس از فشار شدید امنیتی بر تحریریه خود، ۲۳ اوت (یکم شهریور) در پایگاه اینترنتی خود اعلام کرد که قصد همکاری با نیویورک تایمز برای انتشار اسناد افشاگرانه اسنودن را دارد. در این روز گاردین فاش کرد که آژانس امنیت ملی آمریکا، به گوگل، یاهو و مایکروسافت نیز پول داده‌است. به نقل از روزنامه ایندیپندنت، فشار دولتی علیه گاردین، مستقیماً از سوی دیوید کامرون، نخست‌وزیر بریتانیا هدایت می‌شود.
روزنامه‌های گاردین انگلیس، واشینگتن پست آمریکا و ایندیپندنت بریتانیا شیوه‌های مؤسسه امنیت ملی آمریکا را برای شنود مکالمات تلفنی و الکترونیکی که اسنودن فاش کرده‌است، منتشر کردند.
ادوارد اسنودن سرویس دراپ‌باکس را ناقض حریم خصوصی دانسته و به کاربران سراسر جهان پیشنهاد کرده برای ذخیره‌سازی داده‌ها به سرویس‌هایی کوچ کنند که نمی‌توانند به محتوای فایل‌ها دسترسی داشته باشند. ادوارد اسنودن می‌گوید کمپانی دراپ‌باکس از شرکای برنامه عظیم جاسوسی «پریزم» آژانس امنیت ملی آمریکا است؛ یعنی در صورت لزوم این آژانس می‌تواند به سادگی و با هماهنگی از محتوا و جزئیات داده‌های ذخیره‌شده کاربران در این سیستم باخبر شود. پیشنهاد ادوارد اسنودن به کاربران این است که برای ذخیره‌سازی داده‌های خود از سرویس‌هایی استفاده کنند که در اصطلاح فنی «دانش صفر» نامیده می‌شوند؛ یعنی سرویس‌هایی که هیچ‌گونه دسترسی به داده‌های ذخیره شده روی سرورهای خود ندارند و نمی‌توانند اطلاعات مرتبط با آن را در اختیار دیگران قرار دهند. اسنودن معتقد است بهتر است از برنامه‌ای مانند «اسپایدراوک» استفاده کنند که همان خدمات را ارائه می‌دهد و از فایل‌های شما محافظت می‌کند. البته دراپ باکس ادعای اسنودن را قبول ندارد و اعلام کرده‌است که از رمزگذاری استفاده می‌کند.
در ۷ مه ۲۰۰۴ (۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۳) اسنودن به نیروی ذخیره ارتش ایالات متحده وارد شد و به عنوان «نیروی ویژه» مورد آموزش قرار گرفت ولی تعلیمات آموزشی را به پایان نرساند. او گفت:
او پس از شکستن هر دو پایش در طی یک عملیات آموزشی، در ۲۸ سپتامبر ۲۰۰۴ (۷ مهر ۱۳۸۳) از خدمت معاف شد. سپس او به مدت کمتر از یک‌سال به‌عنوان «متخصص امنیتی» مرکز مطالعات زبان‌شناسی دانشگاه مریلند که یک تأسیسات غیر طبقه‌بندی شده‌است، به کار مشغول گشت. در ژوئن ۲۰۱۴ اسنودن به وایرد گفت که آنجا یک تأسیسات کاملاً محرمانه بود که برای کار کردن در آن کارمندان تحت کنترل جدی سوابق امنیتی قرار می‌گرفتند و بایست از آزمایش دستگاه دروغ سنج پلی‌گراف می‌گذشتند. اسنودن در ۲۰۱۳ توسط بوز آلن همیلتون برای پیمانکاری در آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا استخدام شد. البته اسنودن پیش از آن در شرکت کامپیوترسازی دل و سازمان سیا کار کرده بود.
در سال ۲۰۰۶، پس از حضور در یک نمایشگاه مشاغل اطلاعاتی و امنیتی، به اسنودن شغلی در آژانس اطلاعات مرکزی «سیا» پیشنهاد شد و او به سازمان ملحق گشت. اسنودن در بخش ارتباطات جهانی ستاد مرکزی سیا واقع در لانگلی، ویرجینیا به کار گمارده شد. در مه ۲۰۰۶، اسنودن در نشریه هنر فناوری نوشت که او هیچ مشکلی برای یافتن کار ندارد زیرا او یک «جادوگر کامپیوتر» است. دیری نپایید که او به عنوان یک کارمند مبتدی در یک تیم عالی کامپیوتر نظرها را به خود جلب نمود. اسنودن به مدرسه سری سیا برای متخصصین فناوری فرستاده شد. او در آنجا برای ۶ ماه در هتل اقامت نمود و یک برنامه آموزشی تمام وقت را دنبال کرد. سازمان سیا در مارس ۲۰۰۷ اسنودن را با مصونیت دیپلماتیک در ژنو سوئیس مستقر نمود، مسئولیت او حفاظت از امنیت شبکه کامپیوتری بود. با مأموریتش در سفارت آمریکا در سازمان ملل، یک آپارتمان چهار اتاق خوابه در نزدیکی دریاچه ژنو در اختیار او قرار گرفت. بنا به گفتهٔ گلن گرینوالد، در این زمان اسنودن یک «متخصص فنی عالی سایبری» در آمریکا به حساب می‌آمد و توسط سیا دست‌چین شده بود تا رئیس‌جمهور را در گردهمایی ۲۰۰۸ پیمان ناتو در رومانی پشتیبانی نماید. اسنودن تجربه کارش با سیا در ژنو را آموزنده توصیف می‌کند؛ یک‌بار مأمورین سیا یک بانکدار سوئیس را مست کرده و تشویقش می‌کنند که اتومبیل را به سوی خانه‌اش رانندگی کند و هنگامی که پلیس او را متوقف می‌نماید سیا پیشنهاد می‌کند که او را از این مخمصه نجات دهد در صورتی که بانکدار خبرچین سازمان بشود. اولی ماورر، سیاستمدار و رئیس کنفدراسیون سوئیس در سال ۲۰۱۳، این اظهارات اسنودن را به‌طور علنی انکار نمود. او اظهار داشت:
گفته می‌شود این بیانات ماورر زمانی ایراد شده‌اند که ایالات متحده سوئیس را تحت فشار قرار داده بود تا بر شفافیت سیستم بانکی اش بیفزاید. در فوریه ۲۰۰۹ اسنودن از سیا استعفا نمود.
در ۲۰۰۹ اسنودن شروع به‌کار برای شرکت کامپیوترسازی دل نمود، شرکتی که مدیریت ساخت کامپیوترهای چندین سازمان دولتی را به عهده دارد. مأموریت کاری اسنودن در تأسیسات آژانس امنیت ملی آمریکا واقع در پایگاه هوایی یاکوتا شهر توکیو، شامل آموزش افسران ارتش آمریکا در نحوه حفاظت از شبکه کامپیوتری‌شان در مقابل هکر‌های چینی بود. در طی چهار سال اشتغالش در دل، او از پُست ناظر سیستم کامپیوتری آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا به متخصص «استراتژی سایبری» و «ضداطلاعات سایبری» در چندین مکان مختلف ارتقا رتبه یافت. در ۲۰۱۱، او به مریلند بازگشت و به مدت یک‌سال به عنوان فن‌شناس ارشد حساب سازمان سیا در دل به‌کار مشغول شد. در آن پست، رئیس‌های بخش فناوری سیا با او مشورت می‌کردند، از جمله آنان "مدیر ارشد فناوری اطلاعات و "مدیر ارشد فناوری" بودند. مقامات دولت آمریکا و سایر مراکز نزدیک به تحقیقات می‌گویند که اسنودن از اوریل ۲۰۱۲ که در دل مشغول به‌کار بود شروع به بارگیری اطلاعات محرمانه در مورد جاسوسی الکترونیکی دولت نمود. محققین معتقدند که ۵۰۰۰۰ تا ۲۰۰۰۰۰ مدرکی که اسنودن به گلن گرینوالد و لورا پویترس داده، زمانی کپی شده‌اند که اسنودن برای دل کار می‌کرده‌است. در مارس ۲۰۱۲، دل اسنودن را به عنوان فن‌شناس ارشد برای دفتر اشتراک اطلاعات آژانس امنیت ملی آمریکا در هاوایی به‌کار گمارد. در هنگام عزیمتش از ایالات متحده در مه ۲۰۱۳، او بمدت ۱۵ ماه در تأسیسات آژانس امنیت ملی آمریکا در هاوایی کار کرده بود، و فعالیتشان متمرکز بر نظارت الکترونیکی بروی چین و کره شمالی بود که حد اقل سه ماه ان را با شرکت بوز آلن همیلتون همکاری نمود. مسئولین اطلاعاتی، پست اسنودن را " مدیر سیستم بیان نموده‌اند، در حالیکه اسنودن آن را «تحلیلگر زیر ساخت» معرفی کرده‌است، و بدین معنیست که کار او یافتن راه‌های جدید برای نفوذ در شبکه‌های اینترنت و تلفن جهانی بوده‌است. در ۱۵ مارس ۲۰۱۳ (۲۵ اسفند ۱۳۹۱)، سه روز پس آنکه جیمز کلپر رئیس آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا با قید قسم به کنگره ایالات متحده دروغ گفت، و اسنودن آن را «"نقطه عطف"» خود می‌نامد، او شغلش را در شرکت کامپیوترسازی دل رها کرد و گفت: «هر چند با شروع کار در بوز آلن همیلتون، حقوقش که در شرکت دل سالیانه تا ۲۰۰٬۰۰۰ دلار هم رسیده بود کاهش می‌یافت، او پست جدید را انتخاب نمود تا بتواند اطلاعات محرمانه پیرامون جاسوسی‌های آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا را جمع‌آوری و بارگیری کند.» بنا به گزارش مارک هوسنبال در رویترز، احتمالاً اسنودن حدود ۲۰–۲۵ نفر از همکارانش را متقاعد کرده بود که گذرواژه خود را در اختیار او بگذارند به این بهانه که به عنوان مدیر سیستم کامپیوتری برای کار به آن‌ها نیاز دارد. شبکه خبری ان بی سی اعلام داشت که آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا در یک گزارش به کنگره چنین اظهار داشته که اسنودن با حیله توانسته‌است به یک گنجینه متشکل از هزاران اسناد طبقه‌بندی‌شده دست یابد. اسنودن ادعای فوق را رد کرد و گفت با احترام به مارک هوسنبال باید بگویم که خبر رویترز حقیقت ندارد. من هرگز کد رمزی را ندزدیده‌ام و به همکارانم نیرنگ نزده‌ام. فردای افشاگری اسنودن در مورد فعالیت‌های آژانس امنیت ملی، کارفرمایش بوز الن همیلتون وی را به دلیل نقض قوانین داخلی شرکت اخراج نمود. یکی از کارمندان سابق آژانس امنیت ملی آمریکا به مجله فوربز گفت:
آژانس امنیت ملی آمریکا به اسنودن پست هکر در یک تیم نخبه با هدف جنگ سایبری را پیشنهاد کرد ولی او این پیشنهاد را نپذیرفت و به بوز الن ملحق گشت. یک منبع خبر با اطلاعات دقیق به رویتر گفته بود که: «مسئولین بوز الن در هنگام استخدام اسنودن متوجه نکات مبهمی در سوابق تحصیلی او شده بودند، اینکه این ابهامات چه بودند و اسنودن چگونه این مشکل را رفع و رجوع نموده‌است، روشن نیست.» در «رزومه» او بیان شده که اسنودن کلاس‌های کامپیوتر خود را در دانشگاه جانز هاپکینز گذرانده‌است. سخنگوی جانز هاپکینز گفت که هیچ سابقه‌ای از تحصیل اسنودن در این دانشگاه در دست نیست، و اضافه کرد: «ممکن است اسنودن در کلاسهای "تکنولوژی حرفه‌ای" آنها که یک مؤسسه خصوصی آموزش کامپیوتر وابسته به جانز هاپکینز است، شرکت کرده باشد.» دانشگاه مریلند تأیید می‌کند که اسنودن در یک کلاس تابستانی که در آسیا تشکیل می‌شد شرکت کرده‌است. "رزومه" اسنودن نشان می‌دهد که درجه فوق لیسانس کامپیوتر را از دانشگاه لیورپول در تاریخ ۲۰۱۳ اخذ نموده‌است. دانشگاه لیورپول اعلام کرد: «اسنودن برای تحصیل در آنجا آنلاین ثبت نام کرده بود اما او در مطالعه فعال نبوده و برنامه تحصیلی را به‌پایان نرسانده‌است.»
اسنودن اظهار کرد که با استفاده از «کانال‌های داخلی ابراز مخالفت» نگرانی‌اش درباب مغایرت فعالیت‌های آژانس امنیت ملی آمریکا با قانون اساسی ایالات متحده آمریکا را با بسیاری از همکاران و ناظرین سازمان در میان گذاشته بود. یک سخنگوی آژانس امنیت ملی آمریکا جواب داد: «هیچ مدرکی حاکی از اینکه آقای اسنودن این مشکل را با کسی مطرح کرده باشد در دست نیست.» اسنودن با توضیحات بیشتر و دقیقتری در این مورد در ژانویه ۲۰۱۴ بیان کرد: «من تلاش فوق‌العاده‌ای نمودم تا همکاران، ناظرین، یا هر کسی را که از دیدگاه مقررات امنیتی داخلی امکان‌پذیر بود و تمایل به شنیدن داشت، در جریان این برنامه (پریزم) قرار دهم. عکس‌العمل‌های افراد هنگامی‌که از ضد قانون اساسی بودن عملیات مطلع می‌شدند، درجات متفاوتی از نگرانی تا وحشت زدگی بود، ولی هیچ‌کس حاضر نبود شغل و خانواده‌اش را به خطر بیندازد یا احتمال زندان رفتن را مثل کاری که توماس دریک کرد بپذیرد. در مارس ۲۰۱۴، اسنودن در گزارش خود به پارلمان اروپا نوشت؛ قبل از افشای اسناد محرمانه او «مشکل را به‌طور روشنی» به حداقل ۱۰ مسئول آژانس امنیت ملی گزارش داده بود ولی آن‌ها هیچ اقدامی در جواب ننمودند. اسنودن در مصاحبه‌ای در مه ۲۰۱۴، با شبکه خبر ان بی سی گفت: «پس از اینکه مسئله را با مقامات سازمان در میان گذاشت، به او گفته شد که در این مورد سکوت اختیار کند.»
اسنودن چنین اظهار داشت:
در مه ۲۰۱۴، مسئولین یک ایمیل ارائه کردند که اسنودن در آوریل ۲۰۱۳ در مورد قدرت قانونی کسب اطلاع می‌کند ولی مقامات می‌گویند هیچ سابقه‌ای از ابراز نگرانی اسنودن در مورد این برنامه به یکی از مدیران نیافته‌اند. در ژوئن ۲۰۱۴ آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا اعلام کرد که هیچ سندی مبنی بر اینکه اسنودن شکایتی درون تشکیلاتی از فعالیت‌های سازمان کرده باشد موجود نیست. در همان ماه اسنودن توضیح داد که او شخصاً چنین اطلاعیه‌ای را منتشر نساخته‌است: «من در حال مذاکره با آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا در مورد آن سوابق هستم و نمی‌خواهم در حال حاضر تمام آنچه که در آینده آشکار خواهد شد را جلوتر بیان کنم.» در مصاحبه با شبکه ان بی سی در مه ۲۰۱۴، اسنودن دولت آمریکا را متهم کرد که سعی دارد با نمایش برخی پست‌های او در سازمان اهمیتش را کاهش داده و او را نوعی «تحلیلگر رده پایین» معرفی کند. جملات اسنودن از این قرارند:
او در مصاحبه‌ای با شبکه رده گلوبو در ماه ژوئن، تکرار کرد که او «در واقع در سطح بسیار بالایی عمل می‌کرده.» و در مصاحبه‌ای در ماه ژوئیه با گاردین، توضیح داد که در طی خدمتش در آژانس امنیت ملی آمریکا، «صرفاً از پست نظارت بر عملکرد سیستم به هدایت نحوه استفاده از آنها ارتقا یافته.» و «بسیاری نمی‌دانند که او در حقیقت یک تحلیلگر بوده و افراد را درگروه‌های ضربت سازماندهی می‌کرده.» اسنودن متعاقباً گفت: «این بنظر خودم عجیب می‌آید که وقتی در دل کار می‌کردم در جلسات کاری با «مدیر ارشد اطلاعات» و «مدیر ارشد فناوری» سازمان سیا و رئیس‌های تمام بخش‌های فناوری شرکت می‌کردم و آن‌ها مشکل‌ترین و سخت‌ترین مسائل فناوری‌شان را با من در میان می‌گذاشتند و مسئولیت من بود تا راه حلی برایشان بیابم.» در زمان کارش به عنوان تحلیلگر آژانس امنیت ملی آمریکا و مدیریت کارهای سایرین، اسنودن به‌یاد می‌آورد که شک و تردیدهای جدی اخلاقی در بین همکارانش نسبت به او پدیدار شده بودند. اسنودن گفت: «تحلیلگرهای جوان ۲۲–۱۸ ساله ناگهان به پستهای مهم با مسئولیت‌های بزرگ گماشته شده بودند و به اطلاعات خصوصی مهمی دسترسی داشتند. در جریان کارهای روزانه‌شان اغلب بروی مدارکی کاملاً بی ارتباط با موضوع امنیت می‌افتادند، مثلاً تصویری لخت از فرد را در وضعیتی ناشایست می‌دیدند و طبعاً کارمند مزبور آن تصویر را به همکارانش هم نشان می‌داد و در اندک زمانی اسرار خصوصی آن شخص توسط تمام این افراد دیده شده بود.» بنا به مشاهدات اسنودن، این گونه رفتار کاملاً عادی بود و «احتمالاً هر دو ماه» تکرار می‌گردید و هرگز آن را گزارش نمی‌دادند و «از فواید جانبی شغل امنیتی» محسوب می‌شد.»
در ژوئیه ۲۰۱۴، روزنامه واشینگتن پست خبر از وجود مخزنی ارائه شده توسط اسنودن داد؛ این مخزن حاوی حدوداً ۱۶۰۰۰۰ ایمیل و پیامک و ۷۹۰۰ مدرک نشت شده که از ۱۱۰۰ حساب آنلاین برداشت شده‌اند، بود. مدیر آژانس امنیت ملی آمریکا، کیث بی آلکساندر، در ابتدا رقم ۵۰۰۰۰ تا ۲۰۰۰۰۰ مدرک افشا شده را تخمین می‌زد. مدتی بعد این رقم به ۱٫۷ میلیون سند افزایش یافت؛ تخمینی که از پنتاگون، وزارت دفاع ایالات متحده می‌آمد. مقامات استرالیایی حداقل ۱۵۰۰۰ سند اطلاعاتی استرالیا و مسئولین انگلیسی حداقل ۵۸۰۰۰ سند اطلاعاتی بریتانیا را افشا شده برآورد کرده‌اند. یک آژانس اطلاعات دفاعی گزارش داد که اسنودن ۹۰۰۰۰۰ سند وزارت دفاع را در اختیار گرفته، یعنی بیش از آنچه که از آژانس امنیت ملی آمریکا بارگیری کرده بود.
در ماه مارس ۲۰۱۴، ژنرال مارتین دمپسی به کمیسیون نیروهای مسلح مجلس گزارش داد: «اکثریت مدارکی که اسنودن از ارتش بارگیری کرده‌است، ارتباطی با سیستم جاسوسی و مراقبت غیرنظامی ندارند. بیشتر آنها در رابطه با توانایی نظامی، عملیات، تاکتیک و طرز عمل ما هستند.» هنگامی‌که در مصاحبه مه ۲۰۱۴ از مدیر بازنشسته آژانس امنیت ملی آمریکا کیت الکساندر خواسته شد تا شمار اسناد برگرفته شده توسط اسنودن را اعلام کند، او جواب داد: «به‌سبب روشی که اسنودن به‌کار برده‌است تصور نمی‌کنم که کسی قادر باشد به‌درستی شمار مدارک برداشته شده را تعیین کند، آنچه می‌توانیم با دقت مشخص کنیم تعداد اسنادی‌ست که به‌دست اسنودن ممکن است هنوز دانلود باشد، و میزان آنها بیش از یک میلیون است.» اسنودن تمام مدارک را به روزنامه‌نگاران تحویل نداده‌است و می‌گوید: «من یک یک مدارک را قبل از آزاد ساختن آنها بررسی کرده‌ام تا یقین حاصل کنم که حقیقتاً مناسب در اختیار عموم گذاردن هستند. مدارک گوناگون بسیاری هستند که اگر افشا می‌شدند ضربه مهمی به کشورها بودند، که من آنها را منتشر نکردم و بدین ترتیب هر مدرکی را قبل از تحویل به روزنامه‌نگاران معاینه و مطالعه کردم و اگر وقت کافی برای بررسی تمام این اطلاعات داشتم مایل بودم این مدارک را به روزنامه‌نگاران هر کشوری ارائه کنم.» به‌رغم این تلاش‌ها انتشار نسنجیده و نامناسب نیویورک تایمز باعث لو رفتن عملیات علیه القاعده گردید.
در ژوئن ۲۰۱۴، مدیر جدید آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا آدمیرال راجرز اظهار داشت هر چند پس از انتشارات اسنودن، برخی گروه‌های تروریست هشیار شدند و روش‌های مخابراتی‌شان را تغییر دادند، ولی صدمه آنقدر مهم نیست که بگوییم «آسمان روی سرمان خراب می‌شود.» راجرز در فوریه ۲۰۱۵ گفت که اظهارات اسنودن یک «اثر مادی» در توانایی «بینش آژانس امنیت ملی آمریکا بر فعالیت‌های گروه‌های تروریست در سطح جهانی» دارد. در آوریل ۲۰۱۵، انجمن هنری جکسن، یک اندیش‌کده‌ی نومحافظه‌کاری بریتانیایی، در طی گزارشی مدعی شد که افشاگری‌های اسنودن تأثیری منفی بر توانایی بریتانیا در جهت مقابله با تروریسم و گروه‌های جنایتکار داشت. مدیر پرایواسی اینترنشنال از این ادعا انتقاد کرد و اظهار داشت: «گزارش فرض را بر این می‌گذارد که مردم احمق هستند و فقط پس از اسنودن بود که به حفاظت از حریم خصوصی شان علاقه‌مند شدند.»
روزنامه‌نگار نیویورک تایمز جیمز رایزن بیان داشت که ادوارد اسنودن تصمیمش را مبنی بر افشای اسرار آژانس امنیت ملی آمریکا به‌طور تدریجی و حداقل از زمان کارش در شعبه سازمان سیا واقع در ژنو، اتخاذ نمود. اسنودن ابتدا با گلن گرینوالد روزنامه‌نگار گاردین در اواخر ۲۰۱۲ ارتباط حاصل کرد. او با گرین والد به‌طور ناشناس تماس گرفت و گفت که مدارک حساسی در اختیار دارد که می‌خواهد آن‌ها را به اشتراک بگذارد. گرین والد تدابیر امنیتی اسنودن مثل استفاده از ایمیل‌های رمزی را پر دردسر و کسل‌کننده یافت. سپس اسنودن با یک تهیه‌کننده فیلم‌های مستند بنام لورا پویترس در ژانویه ۲۰۱۳ تماس گرفت. پویتراس می‌گوید: «اسنودن پس از دیدن فیلمش در مورد یکی از هشدار دهندگان آژانس امنیت ملی آمریکا بنام ویلیام بینی بود که با او ارتباط برقرار نمود. آنچه که مخصوصاً توجه اسنودن را به گرین والد و پواتراس جلب کرد مقاله گرین والد بود با این شرح که چگونه پواتراس به سبب فیلمش به یک «هدف» برای دولت تبدیل شده‌است.
گرین والد همکاری‌اش با اسنودن را از فوریه یا آوریل ۲۰۱۳ پس از ملاقاتش با پواتراس در نیویورک آغاز کرد؛ هنگامی‌که اسنودن شروع به ارسال مدارک به ایشان نمود. اسنودن ارتباطات اینترنتی‌اش را با ایمیل‌های رمزی انجام می‌داد و مخصوصاً خواسته بود که اظهاراتش را به عنوان «نقل قول» و استفاده از نام او در متن مشخص نکنند تا خطر شناسایی از طریق «سبک نگارش» را کاهش دهد. بارتون گلمن، روزنامه‌نگار واشینگتن پست می‌گوید: اولین «تماس مستقیم» آن‌ها در ۱۶ مه ۲۰۱۳ (۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۲) صورت گرفت. اسنودن زمانی به سوی گرین والد رفت که واشینگتن پست از تضمین چاپ ۴۱ اسلاید پاورپوینت او در ۷۲ ساعت امتناع ورزید و هم‌چنین نتوانست مدارک مربوط به پریزم را با کد رمزی که اسنودن می‌خواست آنلاین بگذارد تا بدین ترتیب اسنودن بتواند متعاقباً هویت خود را به عنوان عامل نشت اطلاعات اثبات کند. اسنودن اعلام کرد:
اسنودن هم‌چنین به گلمن گفت که روزنامه‌نگارانی که با او همکاری می‌کنند تا قبل از انتشار مدارک در خطر مرگ از جانب سازمان‌های امنیتی آمریکا خواهند بود؛ «چنانچه بدانند که شما تنها نقطه ضعف افشای این مدارک هستید و در صورت متوقف کردن‌تان، آنها تنها مالک اسناد باقی خواهند ماند.» در مه ۲۰۱۳ او موفق به اخذ مرخصی به بهانه درمان صرع شد و مرکز آژانس امنیت ملی آمریکا در هاوایی را ترک کرد. در اواسط ماه مه، اسنودن یک مصاحبه آنلاین با پواتراس و جیکوب اپلبام انجام داد که در اشپیگل به چاپ رسید. پس از افشای اسناد کپی شده، اسنودن قول داد افشاگری‌های مهم‌تری در راه خواهند بود. در ژوئن ۲۰۱۳ او گفت:
روند انتشار مدارک نشت‌شده، جزئیات تاریک و ناشناخته دستگاه «جاسوسی بین‌المللی گسترده» و افشاگری‌های جاسوسی گسترده آشکار ساختند که سازمان امنیت ملی آمریکا با همکاری تنگاتنگ گروه فایو ایز از جمله: استرالیا، بریتانیا و کانادا عمل می‌کند. سردبیر روزنامه گاردین آلن راسبریجر گفت: «در نوامبر ۲۰۱۳ هنگامی‌که فقط یک درصد اسناد منتشر شده بودند، مسئولین هشدار دادند! بدترین‌ها هنوز در راه‌اند.» در ۵ ژوئن ۲۰۱۳ (۱۵ خرداد ۱۳۹۲)، گاردین اعلام داشت که مستندسازی وجود و عملکرد برنامه «جاسوسی گسترده جهانی» را شروع کرده‌است. این مستندسازی‌ها یک سال طول کشیدند. اولین برنامه‌ای که می‌بایست افشا می‌شد، پریزم بود که با تأیید دادگاه اجازه بازرسی حساب‌های گوگل و یاهو شهروندان آمریکا را می‌داد، برنامه پریزم توسط دو نشریه واشینگتن پست و گاردین با فاصله یک‌ساعت از یکدیگر منتشر گردید. بارتون گلمن از واشینگتن پست اولین روزنامه‌نگاری بود که اسناد اسنودن را افشا ساخت. او گفت دولت آمریکا با اصرار از او خواست که نام شرکت‌های درگیر در برنامه پریزم را منتشر نکند ولی گلمن تصمیم گرفت که ذکر نام شرکت‌ها باعث خواهد شد که واقعیت بهتر برای مردم آمریکا محسوس شود.
این گزارش هم‌چنین از پروژه اطلاعاتی تمپورا خبر می‌داد. برنامه جاسوسی ستاد ارتباطات دولت انگلیس که معادل و همکار آژانس امنیت ملی در آمریکا است. گزارش اصلی ستاد ارتباطات دولت انگلیس شامل جزئیات عملیات مرکز داده‌های تلفنی آژانس، خبرچین بیکران و یک دستور محرمانه دادگاه به شرکت تلفن ورایزن کامیونیکیشنز مبنی بر تحویل میلیون‌ها سوابق تلفنی شهروندان آمریکایی به آژانس امنیت ملی آمریکا، به‌ویژه تحویل سوابق مکالمات شخصیت‌های مهم دنیای تجارت و سیاست به این سازمان بود. یکی دیگر از پروژه‌هایی که علنی شدند، پروژه ایکس‌کی‌اسکور بود؛ یک نرم‌افزار تجزیه و تحلیل که با آن می‌توان تقریباً هر حرکتی را که در اینترنت صورت گرفته جمع‌آوری و بایگانی نمود. گاردین می‌گوید که "ایکس‌کی‌اسکور" یکی از بحث برانگیزترین اظهارات اسنودن را روشن می‌کند: «من از میز کارم می‌توانستم هر کسی را بر روی نوار ضبط کنم. شما یا حسابدارتان تا یک قاضی فدرال یا حتی شخص رئیس‌جمهور، چنانچه فقط یک آدرس ایمیل شخصی دراختیار می‌داشتم.» بنا به افشاگری‌های اسنودن آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا مشغول جمع‌آوری میلیون‌ها ایمیل و لیست مخاطبین پیامک‌ها، مطالعه ایمیل‌ها، ردگیری موقعیت جغرافیایی تلفن‌های همراه و تخریب رمزگذاری‌های کاربران با استفاده از نرم‌افزار رمز شکن بولران بوده‌است. آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا هم‌چنین از کوکی‌ها (کوکی اچ‌تی‌تی‌پی) که به منظور تجاری در اینترنت به‌کار برده می‌شود، برای دقیق‌تر مشخص نمودن هدف‌های جاسوسی دولت و تقویت سیستم مراقبتی استفاده می‌کند.
هم‌چنین نشان داده شد که آژانس امنیت ملی آمریکا با ورود به مرکز داده‌های گوگل و یاهو و با استفاده از برنامه جاسوسی و مراقبت ماسکولار از کابل‌های زیر دریایی ارتباط اینترنت، اطلاعات صدها میلیون کاربر را جمع‌آوری می‌کند. بنا به اسنادی که در دسامبر ۲۰۱۳ افشا شدند؛ سازمان‌های آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا، سیا، ستاد ارتباطات دولت انگلیس از کاربران «زندگی دیگر»، «ایکس‌باکس لایو» و «دنیای وارکرفت» جاسوسی می‌نمودند و سعی در استخدام خبرچین از این وبگاه‌ها را داشته‌اند. مدارک منتشر شده آشکار می‌سازند که کارمندان این آژانس در مورد فعالیت یا علائق جنسی خوشان هم جاسوسی می‌کردند و این عملیات را لاواینت نام داده بودند. آژانس امنیت ملی آمریکا فعالیت‌های جنسی آنلاین شهروندانی که بنیادگرا نام نهاده بود را تحت نظر داشت تا از آن برای بی‌اعتبار کردن فعالان سیاسی استفاده کند.
پس از افشاگری در باب «مروارید سیاه» ؛ نرم‌افزاری که شبکه‌های خصوصی را هدف قرار می‌دهد، آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا متهم شد که از حدود مأموریتش برای حفظ امنیت ملی فراتر رفته‌است. آژانس در برنامه‌های جمع‌آوری اطلاعات خود شرکت نفت برزیل پتروبراس را هدف قرار داده بود. آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا و ستاد ارتباطات دولت انگلیس و هم‌چنین سازمان‌های خیریه نظیر یونیسف، پزشکان جهانی، و متحدینی از قبیل رئیس سازمان ملل و نخست‌وزیر اسراییل را نیز تحت جاسوسی قرار داده‌است. در اکتبر ۲۰۱۳، آشکارسازی‌های اسنودن از جاسوسی‌های ایالات متحده، تنش مهمی بین آمریکا و نزدیک‌ترین متحدینش ایجاد نمود؛ کشورهای موضوع جاسوسی عبارت‌اند از برزیل، فرانسه، مکزیک، بریتانیا، چین، آلمان، اسپانیا و هم‌چنین ۳۵ نفر از رهبران جهانی، به ویژه آنگلا مرکل صدر اعظم آلمان که در اعتراض به این عملیات اظهار نمود: «جاسوسی بین دوستان غیرقابل قبول است» و آژانس امنیت ملی آمریکا را با سازمان جاسوسی اشتازی مقایسه کرد. مدارک نشت شده‌ای که اشپیگل در ۲۰۱۴ منتشر کرد حاکی از این حقیقت است که آژانس امنیت ملی آمریکا از ۱۲۲ رهبر بلندپایه جهان جاسوسی کرده‌است.
سند «بودجه سیاه» آژانس امنیت ملی آمریکا که واشینگتن پست پس از دریافت از اسنودن منتشر کرد، میزان موفقیت و شکست ۱۶ آژانس امنیتی آمریکا را نشان می‌داد و هم‌چنین آشکار می‌سازد که آن‌ها با پرداخت پول به‌طور غیرقانونی به شبکه ارتباطات و مکالمات شرکت‌های خصوصی فناوری نفوذ کرده‌است. در سال مالی ۲۰۱۳ سازمان‌های امنیت آمریکا بودجه‌ای معادل ۵۲ میلیارد دلار در اختیار داشتند.
یک بیانیه مأموریت آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا تحت عنوان «استراتژی شنود الکترونیک ۲۰۱۲–۲۰۱۵»، بیان می‌دارد که این آژانس قصد دارد فعالیت‌های جاسوسی و نظارتش را افزایش دهد. هدف آن «افزایش چشمگیر کنترل شبکه‌های بین‌المللی» و «به‌دست آوردن توانایی‌های لازم برای جمع‌آوری اطلاعات از هر کسی، در هر کجا و در هر زمان» مشخص شده بود. گلن گرینوالد در کتابش که «"جایی برای پنهان شدن نیست"» در مه ۲۰۱۴ منتشر شد با استناد به مدارک اسنودن نشان می‌دهد که هدف حقیقی آژانس امنیت ملی آمریکا از این قرار است: «جمع‌آوری تمامی اطلاعات»، «پردازش همه اطلاعات»، «شریک شدن در همه مسائل» و «دانستن همه چیز».
اسنودن در مصاحبه با تلویزیون المان بتاریخ ژانویه ۲۰۱۴ می‌گوید؛ عملیات جمع‌آوری اطلاعات آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا به امور امنیت ملی ایالات متحده محدود نمی‌شود، و آژانس را به جاسوسی صنعتی متهم نمود. او با بیان نمونه شرکت المانی زیمنس افزود؛ " اگر مطلبی در زیمنس برای آمریکا مفید باشد ـ حتی بدون ارتباط با مسائل امنیت ملی ـ با ین همه آژانس امنیت ملی آمریکا ان مطلب را برداشت می‌کند. پس از این اظهارات سازمان امنیت داخلی المان بنا به تقاضای حزب چپ (آلمان) تحقیقاتی به عمل آورد ولی هیچ گواه جدی مبنی بر جاسوسی صنعتی آمریکا در المان نیافت. در فوریه ۲۰۱۴، اسنودن در گواهیش در برابر نمایندگان اتحادیه اروپا در مورد " برنامه‌هایی که هنوز افشا نکرده‌است " چنین گفت ؛" من تشخیص اینکه دانستن کدامیک از این اسناد اهمیت بیشتری برای مردم دارد را به وجدان روزنامه‌نگاران و هماهنگی با مسئولین دولت، واگذار می‌کنم "
در مارس ۲۰۱۴، گلن گرینوالد با افشای اسنادی در «اینترسپت» نشان داد که آژانس امنیت ملی آمریکا و ستاد ارتباطات دولت انگلیس در نظر دارند هزاران کامپیوتر را با بدافزار ی بنام «توربین» "Turbine" آلوده کنند. در این نوشته هم‌چنین از کوانتوم هند گفته شده‌است که شامل یک فیسبوک قلابی است و می‌تواند حائل ارتباط با سرور گردد. بنا به گزارشی بدست آمده از اسنودن و منتشر شده در واشینگتن پست بتاریخ ژوئیه ۲۰۱۴، نود در صد از آنانی‌که تحت جاسوسی و مراقبت در آمریکا قرار گرفته‌اند شهروندان معمولی هستند که هدف تحقیقات ویژه‌ای نبوده‌اند. روزنامه اظهار داشت؛ مدارک شامل ایمیل، پیامک و حساب‌های آنلاینی را که کنترل کرده ا دعای اسنودن را تأیید می‌کنند.
در اوت ۲۰۱۴، اسنودن برای اولین بار یک برنامه جنگ سایبری بنام «مانسترمایند» را افشا و محکوم کرد. این نرم‌افزار به‌طور دائم و اتوماتیک در صدد یافتن الگوهای ترددی است که می‌توانند حاکی از حملات سایبری باشند.
هویت ادوارد اسنودن بنا بخواست خودش در ۹ ژوئن ۲۰۱۳ توسط روزنامه گاردین به عموم معرفی شد. او چنین توضیح داد: " من قصد ندارم هویت خودم را پنهان کنم زیرا می‌دانم که خطایی مرتکب نشده‌ام ". او هم‌چنین افزود، با معرفی خودش امید وار بود که مانع تعقیب و بازجویی همکارانش به منظور یافتن عامل نشت مدارک بشود. بنا به لورا پویترس که اولین فیلم مصاحبه اسنودن در هنگ کنگ را تهیه کرده‌است؛ اسنودن در ابتدا مایل نبود که در مقابل دوربین ظاهر شود چون " نمی‌خواست داستان در مورد شخص او باشد". پویترس می‌گوید او اسنودن را متقاعد ساخت که توضیحاتش در فیلم پیرامون اهمیت ویژه مدارک ضروری است: " نه فقط بدین دلیل که من می‌دانستم تفسیر و بیان رسانه‌های عادی قابل پیش‌بینی و محدود خواهند بود، بلکه حضور و توضیحات شخصی که می‌داند این فناوری (جاسوسی الکترونیکی) چگونه کار می‌کند، و حاضر است جانش را به خطر بیندازد تا مردم را مطلع سازد، شنیدن توضیحات مشروح و عمیق او تأثیری بیشتری بر مردم خواهد داشت، تا مدارک به خودی خود ." اسنودن در توجیه خودش گفت: در ماه اکتبر اسنودن طی مصاحبه‌ای با نیویورک تایمز در مورد انگیزه اش گفت؛ " سیستم گزارش مشگلات درست کار نمی‌کند، شما باید خطاها را به همان‌هایی گزارش دهید که مسئول نواقص هستند "، اسنودن هم‌چنین به عدم وجود حمایت قانونی برای افشاگرانی که پیمانکار دولتی هستند نیز اشاره کرد، مثل به‌کار بردن "قانون جاسوسی ۱۹۱۷" برای تعقیب قانونی نشت کنندگان اطلاعات، و به همین باور بود که او " زنگ خطرها را به صدا در اورد "، وگرنه افشاگری‌هایش "برای همیشه دفن می‌شدند ".
در دسامبر ۲۰۱۳، بمجرد اینکه دریافت؛ حکم قاضی فدرال مبنی بر جمع‌آوری فراداده‌های تلفن توسط آژانس امنیت ملی آمریکا به احتمال قوی مغایر قانون اساسی ایالات متحده آمریکا است، اسنودن چنین گفت: " من بر اساس اعتقادم اقدام نموده‌ام چراکه برنامه جاسوسی و مراقبت عمومی آژانس امنیت ملی آمریکا تاب چالش مغایرت با قانون اساسی را نمی‌آورد، و مردم آمریکا سزاوارند که این موضوع در یک دادگاه علنی تحت معاینه و بررسی قرار گیرد … امروز، وقتی که یک برنامه سری که به اجازه یک دادگاه سری مشروعیت یافته بود به روشنی روز آورده شد، معلوم گشت که حقوق شهروندان آمریکایی را نقض می‌کند. این یک نمونه از بسیاریست. در ژانویه ۲۰۱۴، اسنودن گفت که نقطه عطف برای او " دیدن جیمز کلاپر مدیر آژانس امنیت ملی آمریکا بود که با قید سوگند در مقابل کنگره ایالات متحده آمریکا دروغ گفت "(در تاریخ ۱۲ مارس ۲۰۱۳). سه ماه پس از ان اسنودن در صدد برآمد هزاران مدارک سرّی آژانس امنیت ملی آمریکا را با گلن گرینوالد به اشتراک بگذارد، و ۹ ماه پس از اینکه جیمز کلاپر مدیر آژانس در مقابل کمیسیون ویژه سنای آمریکا، منکر جمع‌آوری فراداده‌های شهروندان آمریکایی شد، اسنودن اولین بارگیری غیرقانونی اسناد آژانس امنیت ملی آمریکا را به انجام رساند. اسنودن گفت، " هیچ نیازی به حفظ سازمان امنیتی نیست که باور دارد به مردم و قانون‌گذارانی که به ان سازمان اعتماد کرده‌اند و مسئول تنظیم عملکردش هستند می‌تواند دروغ بگوید. از آنجایی که این مطلب واقعاً از نظر من مهم است دیگر راه بازگشتی از این نقطه وجود نداشت. از طرف دیگر، درک این واقعیت بود که کس دیگری این کار را نخواهد کرد. حق مردم است که در مورد این برنامه بدانند. در مه ۲۰۱۴، ونتی فر بیان داشت که اسنودن در سال ۲۰۰۸ برای اولین بار شروع تفکر در باب افشای اسرار نمود. اما او خودداری کرد، بخشی از ان به دلیل باورش به باراک اوباما بود که در همان سال انتخاب شد و احتمالاً اصلاحاتی به عمل می‌آورد. اسنودن اظهار داشت که او مشگلات قانونی در ارتباط با برنامه جاسوسی ان اس آی را با بیش از ۱۰ فرد مسئول در میان گذاشت، ولی به عنوان یک پیمانکار هیچ راه قانونی در پیش پا نداشت تا افشاگری مهمی بنماید.
در مه ۲۰۱۳، اسنودن به بهانه درمان بیماری در آمریکا (قاره اصلی) از کارش در هاوایی مرخصی گرفت ولی در عوض به هنگ کنگ پرواز کرد؛ مقصدی که در تاریخ ۲۰ مه به آنجا رسید. در هنگ کنگ هفت پناهجوی سریلانکایی و فیلیپینی او را مخفی کردند.
در ژوئن، اسنودن به خبرنگار گاردین گفت که که در هتل میرا Mira Hotel اقامت دارد و به ندرت از اتاقش خارج می‌شود. در ۱۰ ژوئن، گزارشگر روزنامه اون مک‌اسکیل چنین اظهار داشت " او همه روزه در اتاقش فرورفته و هرگز خارج نمی‌شود. فکر می‌کنم از ۲۰ می تا به حال فقط سه بار از اتاقش خارج شده و انهم برای مدتی کوتاه بوده‌است ." کارمندان میرا هتل به خبر نگاران وال استریت جورنال گفتند که ورود اسنودن، اول ژوئن رسماً در هتل ثبت شده‌است. اسنودن قسم خورده بود که با هر گونه تلاش ایالات متحده برای بازگرداندنش به مبارزه برخیزد و به همین منظور یک وکیل حقوق بشر کانادایی مقیم هنگ کنگ بنام رابرت تیبو Robert Tibbo را به عنوان مشاور حقوقی خود انتخاب نمود. اسنودن به روزنامه صبح چین جنونی South China Morning Post گفت قصد دارد در هنگ کنگ بماند تا زمانی‌که از او خواسته شود که آنجا را ترک کند و افزود که می‌خواهد تصمیم این مهم را به مردم و دادگاه هنگ کنگ واگذار کند. در مدتی که در هنگ کنگ بود او گفت که دولت آمریکا جنایات مهمی در مورد هنگ کنگ مرتکب شده‌است؛ و هم‌چنین چین، " از قبیل شناسایی کردن آدرس‌های پروتکل اینترنت * چینی و جمع‌آوری داده‌ها از طریق کنترل پیامک‌های شهروندان هنگ کنگ . [...] در اواخر ماه اوت، روزنامه روسی کومرسان مدعی شد که اسنودن درست قبل از عزیمتش از هنگ کنگ به مقصد مسکو، در کنسولگری روسیه واقع در هنگ کنگ زندگی می‌کرده‌است. بن ویزنر مشاور حقوقی اسنودن که وکیل در اتحادیه آزادی‌های شهروندی آمریکا است، در ژانویه ۲۰۱۴ چنین اظهار داشت ؛" هر سازمان و شبکه خبری در جهان تلاش نمود تا صحت ان خبر را تأیید کند و هیچ‌کدام نتوانستند، چون که خبر دروغ است ." با این همه رئیس‌جمهور روسیه ولادیمیر پوتین گفت؛ چند روز قبل از پرواز به مسکو آقای اسنودن با نماینده دیپلماتیک ما در هنگ کنگ ملاقات نمود. [...] در۲۲ ژوئن (۱۸ روز پس از شروع انتشار مدارک اسنودن در مورد آژانس امنیت ملی) مقامات آمریکایی پاسپورت او را باطل کردند. در ۲۳ ژوئن، اسنودن سوار هواپیمای تجاری آئروفلوت به مقصد مسکو شد در این سفر سارا هریسون فعالان ویکی لیکس او همراهی می‌کرد. مقامات هنگ کنگ اعلان داشتند که برغم تقاضای دولت آمریکا، اسنودن را دستگیر نکرده‌اند، زیرا در خواست ایالات متحده کاملاً با قوانین هنگ کنگ مطابقت نمی‌کند، و توجیه قانونی برای ممانعت از پرواز ایشان وجود ندارد. در ۲۴ ژوئن سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پاتریک ونترل گفت؛ " این اظهارات قابل قبول نیستند و در واقع تصمیم تکنیکی اداره مهاجرت هنگ کنگ است. این یک انتخاب حساب شده دولت و ازاد کردن یک فراری بود که حکم جلب قانونی و درست برای بازداشتش وجود داشت … هر چند قانون حریم خصوصی به من اجازه نمی‌دهد که در مورد جزئیات پاسپورت آقای اسنودن صحبت کنم، ولی می‌توانم بگویم که مقامات هنگ کنگ کاملاً از اهمیت آقای اسنودن برای ما آگاه بودند و وقت کافی داشتند تا مانع پرواز او شوند. " در همان روز جولیان اسانژ اعلام کرد که ویکی لیکس هزینه اقامت اسنودن در هنگ کنگ و پرواز او را پرداخته‌است. در اکتبر ۲۰۱۳ اسنودن گفت که قبل از عزیمت به مسکو تمامی مدارک محرمانه‌ای را که به همراه داشت به خبرنگارانی که در هنگ کنگ ملاقات کرده بود تحویل داده و هیچ نوع کپی برای خودش نگه نداشته‌است. در ژانویه ۲۰۱۴ در مصاحبه با تلویزیون المان گفت که تمام اطلاعاتش را " به خبر نگاران امریکایی داده‌است که در مورد مسایل آمریکا گزارش تهیه می‌کنند ". در طی اولین مصاحبه اش با یک شبکه تلویزیون آمریکا، در مه ۲۰۱۴ اسنودن گفت؛ "خود را مقابل اعمال فشار روس‌ها با تخریب مدارک قبل از عبور به روسیه، حفاظت کرده‌است ."
در ۲۳ ژوئن ۲۰۱۳، اسنودن در فرودگاه بین‌المللی شرمتیوو مسکو فرود آمد. ویکی لیکس اظهار داشت مقصد او جمهوری اکوادور برای تقاضای پناهندگی بود، با عبور نمودن از مسیری که مطمئن باشد. اسنودن در مصاحبه ژانویه ۲۰۱۴ گفت که یک صندلی در پروازی به مقصد کوبا رزرو (ذخیره) شده بود ولی نتوانست ان پرواز را بگیرد. برغم اینکه هدف او تنها عبور از روسیه بود، در آنجا متوقف گشت. او افزود؛ من یک بلیط برای ادامه سفر به هاوانا داشتم و فقط از مسکو عبور می‌کردم (یک هواپیما پر از گزارشگر شماره صندلی من را هم ثبت کرده‌اند) ولی دولت آمریکا تصمیم گرفته بود که من مسکو بمانم و پاسپورت مرا باطل نمودند. اسنودن چنین توجیه می‌کند؛ مقامات آمریکایی می‌خواستند او در مسکو بماند تا بدین ترتیب او را جاسوس روسیه نمایان سازند . [...] یک گزارش روس بیان می‌کند، اسنودن قرار بود از مسکو عبور کند و با پروازی که در هاوانا توقف می‌کرد به آمریکای لاتین برود؛ ولی هنگامی‌که او به فرودگاه مسکو رسید، مقامات کوبآیی تحت فشار دولت آمریکا نظرشان را عوض کردند و به مسکو اعلام نمودند که به هواپیمای حامل اسنودن اجازه فرود در هاوانا را نخواهند داد در نتیجه اسنودن با باطل شدن پاسپورتش در منطقه ترانزیت فرودگاه transit area مسکو گیر کرد. فیدل کاسترو، مدعی شد که داستان ممانعت کوبا از آمدن اسنودن به ان کشور دروغ محض و یک افترا است. واشینگتن پست گفت، حقایق موجود با این شایعه را که روسیه هرگز نمی‌خواسته‌است که به اسنودن مأمور سابق سیا اجازه ادامه سفرش را بدهد مغایرت دارند. ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه گفت، ورود اسنودن به مسکو غیره منتظره و به مثابه یک هدیه سال نو ناخواسته بود. پوتین افزود؛ اسنودن در محدوده ترانزیت فرودگاه مسکو باقی خواهد ماند، و از آنجایی که او هیچ جرمی در روسیه مرتکب نشده‌است آزاد است که برود و بهتر است که اینکار را بکند. او منکر این مطلب شد که مأمورین اطلاعاتی روسیه با اسنودن کار کرده یا کار می‌کنند. با رسیدن اسنودن به مسکو کاخ سفید نا رضایتیش از تصمیم هنگ کنگ مبنی بر اجازه خروج به اسنودن دادن را اعلام داشت. روابط عمومی کاخ سفید جی کارنی گفت ما به روشنی بر این اعتقاد هستیم که آقای اسنودن باید به ایالات متحده بازگردانده شود تا در دادگاه رسیدگی به اتهاماتی که علیه ایشان اقامه شده‌اند حضور یابد. مدیر دفتر مطبوعات وزارت خارجه تأیید کرد: " ما خیلی از تصمیم مقامات هنک کنگ برای اجازه فرار دادن به اسنودن، برغم تقاضای قانونی استرداد ایشان مبنی بر موافقتنامه موجود بین دو کشور مأیوس گشته‌ایم. ما امیدواریم که دولت روسیه امکانات موجود برای بازگرداندن آقای اسنودن به آمریکا را مورد مطالعه قرار دهد، تا ایشان به دادگستری برای برای پاسخگویی به اتهامات وارده تحویل داده شود . [...] پس از اینکه با تقاضای پناهندگی اسنودن در روسیه موافقت شد وکیل جنایی بین‌المللی دوگلاس مک ناب گفت؛ " چون آقای اسنودن دیگر قصد سفر به آمریکای لاتین را ندارد تا زمانی‌که در روسیه بماند در امنیت خواهد بود ". جولیان اسانژ هم که با این نظر موافق است طی مصاحبه با رولینگ استون در۲۰۱۳ گفت؛ با اینکه اکوادور و ونزوئلا در کوتاه مدت از او حمایت می‌کردند و لی در بلند مدت این کشورها دستخوش تحولات و تغییرات در دولت می‌گردند. او در روسیه امنیت دارد و محترم شمرده می‌شود و بنظر نمی‌اید که تغییری در این شرایط به‌وجود اید. این توصیه من به اسنودن بود که او از لحاظ فیزیکی در روسیه در امنیت خواهد بود. بنا به اسنودن؛ " سیا در آمریکای جنوبی خیلی نیرومند است و دولت‌ها خیلی ضعیفتر از روسیه هستند … و آن‌ها [سیا] می‌توانستند مرا بدزدند …" چهار کشور به اسنودن پناهندگی دائم پیشنهاد کردند: اکوادور، نیکاراگوئه، بولیوی و ونزوئلا. شبکه اخبار ای بی سی گفت هیچ خط مستقیم هوایی بین نیکاراگوئه، بولیوی، ونزوئلا و مسکو وجود ندارد و ایالات متحده تمامی کشورهای واقع در مسیر را تحت فشار قرار داده بود تا اسنودن را تحویل بدهند. اسنودن در ژوئیه ۲۰۱۳ گفت که او تصمیم گرفت که از روسیه تقاضای پناهندگی کند وقتی که دریافت هیچ راه مطمئنی برای رسیدن به کشورهای آمریکای لاتین وجود ندارد. اسنودن گفت؛ او در روسیه باقی ماند زیرا هنگامی‌که در حال تصمیم‌گیری در باب تقاضای پناهندگی در آمریکای جنوبی بودند ایالات متحده بزور هواپیمای رئیس‌جمهور بولیوی را وادار به فرود نمود. در این مورد برخی از ممالک اروپای و آمریکای شمالی نشان دادند که مایلند در خارج از محدوده قانون عمل کنند، این طرز رفتار امروز هم ادامه دارد. وجود تهدید اعمال غیرقانونی دولت‌ها باعث شد که سفر من به آمریکای لاتین و بهره‌مند شدن از پناهندگی در آنجا غیرممکن گردد. او گفت که چنانچه مشگلی با دولت آمریکا وجود نداشت او از روسیه خارج می‌شد. در مصاحبه اکتبر۲۰۱۴ با مجله دِ نیشن اسنودن گفت ؛" دولت آمریکا صبر کرد تا هنگ کنگ را ترک کنم و سپس پاسپورت مرا باطل نمود تا بدین ترتیب من در روسیه گیر بیفتم، اگر واقعاً می‌خواستند مرا دستگیر کنند فقط لازم بود که بگذارند من سفرم به امریکای لاتین را ادامه دهم و در انجا سیا بی‌محابا قادر به هر کاری است. آن‌ها این راه حل را نمی‌خواستند و برای همین تصمیم گرفتند که من را در روسیه نگه دارند ."
اسنودن از ۲۱ کشور تقاضای پناهندگی نمود. در بیانیه‌ای که به او نسبت داده می‌شود گفته‌است که دولت آمریکا و مخصوصاً معاون رئیس‌جمهور جو بایدن با اعمال فشار مانع از پذیرفته شدن تقاضایش از جانب این دولت‌ها شده‌است. بایدن قبل از اظهارات اسنودن به رافایل کوررا رئیس‌جمهور اکوادور تلفن کرده و از او خواسته بود که تقاضای پناهندگی اسنودن را نپذیرد. اکوادور در ابتدا یک ورقه موقت مسافرت به اسنودن پیشنهاد کرد که بعداً آن را پس گرفت. در ۱ ژوئیه رافائل کوررا گفت که تصمیم به ارائه ورقه مسافرت "یک اشتباه بود ". در ۱ ژوئیه در یک بیانیه منتشر شده توسط ویکی لیکس، اسنودن دولت آمریکا را متهم کرد که از " شهروندی " به مثابه یک حربه استفاده می‌کند، آن چیزی که او ابزارهای بد و قدیمی سیاست تهاجمی توصیف نمود. با یاد اور شدن قول اوباما مبنی بر اینکه اجازه نمی‌دهد درموارد و قضایا «زد و بند و معامله» به‌کار رود، گفت: این نوع اغفال‌گری از جانب یک رهبر جهانی عادلانه نیست، و یک تاوان ماورای قانون در تبعید است ". چندین روز پس از ان ویکی لیکس اعلام کرد که اسنودن از ۶ کشور دیگر تقاضای پناهندگی نموده‌است، ویکی لیکس از نام بردن آنان اجتناب ورزید " به دلیل نگرانی موجود از دخالت آمریکا در این موضوع ". وزارت کشور فرانسه تقاضای پناهندگی اسنودن را رد کرد با این توضیح که " پس از تجزیه تحلیل شرایط متقاضی، فرانسه موافقت نخواهد کرد ". لهستان از بررسی تقاضای پناهندگی او خود داری کرد به آین دلیل که طبق رویه مرسوم ارائه نشده‌است. وزیر امور خارجه برزیل گفت که دولتش در نظر ندارد که به تقاضای پناهندگی اسنودن پاسخ گوید. المان، فنلاند و هند تقاضای اسنودن را صراحتاً رد کردند، در حالیکه اتریش، اکوادور، نروژ، ایتالیا، هلند و اسپانیا گفتند که تقاضا باید در خاک کشورشان ارائه گردد. در نوامبر ۲۰۱۴، المان اعلام کرد که اسنودن تقاضای قبلی رد شده اش را تجدید نکرده‌است و دیگر به مثابه متقاضای قلمداد نمی‌شود. ولادیمیر پوتین در ۱ ژوئیه ۲۰۱۳ گفت، اگر اسنودن می‌خواهد که با تقاضای پناهندگیش در روسیه موافقت شود باید کارهایی [افشاگری‌ها] که به دوستان آمریکایی ما صدمه می‌زنند را متوقف سازد. یک سخنگوی پوتین متعاقباً اعلام کرد که اسنودن پس از آگاهی از این شرط تقاضای پناهندگیش را پس گرفت. در ۱۲ ژوئیه در ملاقاتی با نمایندگان سازمان‌های حقوق بشر و وکلا که از جانب دولت روسیه در فرودگاه بین‌المللی شرمتیوو شهر مسکو ترتیب داده شده بود، اسنودن اعلام کرد هر پیشنهاد پناهندگی که تا به امروز دریافت کرده یا در آینده دریافت خواهد نمود را می‌پذیرد، هم‌چنین افزود که که با تقاضای پناهندگی اش از ونزوئلا موافقت شده‌است. اسنودن گفت به مدتی که برای حل مسائل سفرش نیاز دارد از روسیه تقاضای پناهندگی خواهد نمود. اداره مهاجرت روسیه تأیید کرد که اسنودن در ۱۶ ژوئیه یک تقاضای پناهندگی موقت ارائه نموده‌است. کوچرنا گفت که موکل او قصد دارد در روسیه کار بیابد، مسافرت کند و زندگی خود را در اینجا آغاز نماید، او اکنون شروع بیادگیری زبان روسی نموده‌است. در نامه‌ای به وزیر دادگستری روسیه الکساندر کونووالوف، دادستان کل ایالات متحده اریک هلدر سعی نمود که دلایل اسنودن برای تقاضای پناهندگی موقت را یا دائم را بی‌پایه و اساس نشان دهد. هلدر گفت که جرایمی که آقای اسنودن به آن‌ها متهم است مجازات اعدام ندارند و دادستانی آمریکا قصد ندارد تقاضای حکم اعدام کند حتی اگر اتهامات مهمتری که مشمول حکم اعدام هستند در آینده به کیفر خواست اضافه شوند. هلدر افزود؛ برغم ابطال پاسپورت او که در ۲۲ ژوئن صورت گرفته‌است اسنودن می‌تواند آزادانه از مسکو سفر کند، او یک پاسپورت موقت که فقط برای بازگشت مستقیم به آمریکا قابل استفاده است را دریافت خواهد کرد . [...] همان روز سخنگوی رئیس‌جمهور گفت که کرملین تکرار می‌کند که بر موضع خود مبنی بر عدم استرداد اشخاص باقی است. او افزود که پوتین شخصاً در پرونده دخالتی ندارد، و اسنودن در خواستی نکرده‌است که نیازمند رسیدگی از جانب رئیس حکومت باشد، این موضوع بین سرویس امنیت فدرال روسیه و پلیس فدرال آمریکا حل و فصل می‌شود. در مارس ۲۰۱۵، گلن گرینوالد در اینترسپت گزارش داد که زیگمار گابریل معاون صدر اعظم المان به او گفته‌است که دولت آمریکا تهدید کرده بود چنانچه به اسنودن پناهندگی دهند یا امکان مسافرت او را فراهم آورند، دیگر اطلاعات امنیتی در اختیار المان نخواهد گذاشت.
در ۳۰ اوت ۲۰۱۳ سه نهاد مدنی ضد فساد آلمان به نام‌های «شفافیت بین‌الملل»، «انجمن دانش‌پژوهان آلمان» و «حقوقدانان علیه سلاح اتمی» با اهدای جایزه افشاگران به اسنودن از عمل وی در راستای دفاع از حقوق شهروندی تقدیر کردند. از نظر این سه نهاد، ادوارد اسنودن در راستای تأمین منافع عمومی عمل کرده‌است.
ادا مولر، رئیس سازمان «شفافیت بین‌الملل» آلمان گفت: «ما از اسنودن عمیقاً سپاسگزاریم.» وی گفت که اسنودن با شهامت و احساس مسئولیت خود، بحثی پراهمیت را در پهنه همگانی به راه انداخته‌است. مسئله بر سر این پرسش است که حقوق اساسی ما تا چه اندازه ارزش دارد. هم‌چنین در آیین اهدای جایزه، گلن گرینوالد، خبرنگاری که با اسنودن همکاری داشته، در یک پیام ویدئویی، اسنودن را افشاگری خواند که «به پاکیزه‌ترین شکل ممکن» عمل کرده‌است. وی گفت که اسنودن تمام خطرها را به جان خرید تا افکار عمومی را در مورد «اقدامات نادرست دولت آمریکا در مقیاسی باورنکردنی» روشن سازد.
خدمات رایانامهٔ لاوابیت که اسنودن با نشانی edsnowden@lavabit.com در آن حساب داشت و به عنوان جایگزینی امن برای گوگل مطرح بود، در پی جلب‌توجه دولت و سازمان‌های امنیتی ایالات متحده به این سرویس، در اقدامی هوشمندانه تصمیم گرفت به جای همکاری با دولت، خدمات خود را در اوت ۲۰۱۳ تعطیل کند. با وجود اینکه بنیان‌گذار این سرویس اعلام کرد که به علت محدودیت‌های اعمالی بر او نمی‌تواند اطلاعات بیشتری در این مورد بدهد، احتمال داده می‌شود که دولت قصد داشته‌است به اطلاعاتی در مورد رایانامهٔ ادوارد اسنودن (فراداده‌های آن، کلیدهای رمزنگاری و گذرواژه‌اش) دست یابد. در پی این اتفاق، ادوارد اسنودن از طریق روزنامهٔ گاردین اعلام کرد که شرکت‌های بزرگ آمریکایی دیگر باید از رفتار لاوابیت درس بگیرند:
افشای اطلاعات: در ژوئن ۲۰۱۳ ارتش آمریکا دسترسی به بخش‌هایی از سایت روزنامه گاردین را که مربوط به برنامه جاسوسی حکومت بوده‌است برای هزاران پرسنل خود در آمریکا فیلتر کرد و کل سایت گاردین را برای پرسنل خود در افغانستان، خاورمیانه و جنوب آسیا مسدود نمود؛ و این فیلتر اطلاعات را یک روش «بهداشت شبکه‌ای» به قصد تقلیل افشای غیرمجاز اطلاعات طبقه‌بندی شده توسط رایانه‌های وزارت دفاع دانست. هرچند واکنش به افشاگری اسنودن در کنگره آمریکا عموماً منفی بوده‌است، و او را یک خائن به کشور و سزاوار پیگرد قانونی و دستگیری دانسته‌اند، دو نفر از نمایندگان کنگره درخواست یک اصلاحیه در قانون اختیارات سازمان امنیت ملی آمریکا کردند که به قصد کاهش جمع‌آوری و ذخیره اطلاعات شخصی افراد بود، ولی با آن مخالفت شد. مفسران سیاسی و شخصیت‌های اجتماعی مانند نوآم چامسکی، الیور استون، مایکل مور، الکس جونز، گلن بک، اندرو ناپولیتانو اسنودن را برای افشای جاسوسی مخفیانه حکومت آمریکا تحسین کردند؛ ولی برخی کارشناسان او را تقبیح کردند، کارش را مخالف منافع ملی آمریکا دانستند و رسانه‌ها نیز او را یک خیانتکار نامیدند. باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا، از برنامه‌های آژانس امنیت ملی این کشور دفاع کرد، اما گفته‌است که برای تضمین نظارت بهتر بر قانونی بودن اقدامات آژانس، اصلاحاتی باید انجام پذیرد.
افشای اطلاعات: سران کشورهای اروپایی خشمگینانه عکس‌العمل نشان دادند و آنگلا مرکل و فرانسوا اولاند جاسوسی آمریکا را غیرقابل قبول خواندند، و تأکید کردند که آژانس امنیت ملی آمریکا باید فوراً آن را متوقف کند. دیپلماتهای روسیه، ترکیه و آفریقای جنوبی نیز که در اجلاس سران گروه ۲۰ (جی۲۰) سال ۲۰۰۹ لندن مجاورات و گفتگوهایشان مورد شنود قرار گرفته‌بود، واکنش خشمگینانه‌ای داشتند. پس از آنکه نیروهای امنیتی بریتانیا دیوید میراندا، شریک زندگی گلن گرینوالد را در فرودگاه هیترو لندن بازداشت کردند، سردبیران چهار روزنامه اروپایی به نام‌های پولیتیکن دانمارک، داگنس نیهتر سوئد و نیز آفتنپوستن و هلسینگین فنلاند با انتشار نامه‌ای سرگشاده خطاب به دیوید کامرون، نخست‌وزیر بریتانیا، در هفته‌نامه بریتانیایی آبزرور از نقض آزادی بیان در بریتانیا ابراز نگرانی کرده‌اند. سردبیرهای این روزنامه‌ها در نامه خود بازداشت شریک زندگی گلن گرینوالد (یکی از خبرنگاران گاردین) را نمونه‌ای از آزار و اذیت روزنامه‌نگاران توصیف کرده‌اند. آقای گرینوالد برای نخستین بار اطلاعات ارائه شده از جانب ادوارد اسنودن دربارهٔ جاسوسی غیرقانونی آژانس امنیت ملی آمریکا را در گاردین منتشر کرد.
افشای اطلاعات: بان کی‌مون، دبیرکل سازمان ملل گفت که ارتباطات دیجیتال نباید مورد سوءاستفاده قرار بگیرد، چنان‌که اسنودن این سوءاستفاده را از آن نمود. این اظهارنظر بان کی‌مون مورد اعتراض واقع شده‌است که «گویا او هیچ نگران تجاوز به حریم خصوصی توسط دولت‌ها نیست، و فقط نگران این است که چگونه افشاگران از سیستم‌ها سوءاستفاده می‌کنند.»
افشای اطلاعات: رافائل کورئا رئیس‌جمهور اکوادور از رسانه‌های آمریکا به خاطر تمرکز بر اخبار وضعیت اسنودن و کشورهای حمایت‌گر او، به جای تمرکز بر مسائل حریم خصوصی ملی و بین‌المللی‌ای که اسناد فاش شده مستلزم آن بود، انتقاد کرد. نیکلاس مادورو رئیس‌جمهور ونزوئلا و دانیل اورتگا رئیس‌جمهور نیکاراگوئه گفتند که به اسنودن پناهندگی سیاسی می‌دهند.
در آوریل ۲۰۱۵، ماریا لویس راموس اورزاگاسته، سفیر کشور بولیوی در روسیه، جولیان اسانژ بنیان‌گذار ویکی لیکس را متهم کرد که با در جریان گذاشتن شایعات ساختگی این باور را برای مقامات آمریکایی ایجاد کرده بود که رئیس‌جمهور بولیوی اوو مورالس قصد خارج کردن ادوارد اسنودن از روسیه را با هواپیمای ریاست جمهوری دارد، که در نتیجه در ژوئیه ۲۰۱۳ آمریکا با نقض قوانین بین‌المللی (قرارداد وین درباره روابط سیاسی) هواپیمای مورالس را وادار به فرود در اتریش نمود که این عملیات جان رئیس‌جمهور بولیوی را به مخاطره انداخت. اسانژ در این مورد اظهار داشت؛ طرح دارای شفافیت و صداقت کامل نبود، ولی ما بر این اعتقاد بودیم که نتیجه وسیله را توجیه می‌کند. نتیجه ان، عملیات ایالات متحده بود، و ما از آنچه رخ داد بسیار متاسفیم. بعدها در یک مصاحبه اسانژ تمام داستان مربوط به فرود اجباری جت رئیس‌جمهور بولیوی برای جستن اسنودن در هواپیما، توسط دولت آمریکا را از این قرار شرح داد که پس از باطل شدن پاسپورت ادوارد اسنودن، ویکی لیکس به این فکر افتاد که اسنودن را با هواپیمای خصوصی یکی از رئیس‌جمهورهای آمریکای جنوبی که حمایتشان از اسنودن را اعلام کرده بودند از مسکو خارج کنند. جت مورد نظر برای این نقشه، هواپیمای نیکلاس مادورو رئیس‌جمهور ونزوئلا بود، ولی ما تعمداً به جای مادورو در چند مکالمه تلفنی با وکلایمان در آمریکا از هواپیمای رئیس‌جمهور بولیوی مورالس نام بردیم، بدیهیست که این صحبتها را سازمان‌های امنیت آمریکا شنیده بودند … ولی نهایتاً این طرح را به اجرا نگذاشتیم و اسنودن در مسکو ماند و از روسیه پناهندگی دریافت نمود.
در ۸ آوریل ۲۰۱۴ ادوارد اسنودن از طریق ارتباط اینترنتی از مسکو در کمیسیون ویژه پارلمان اروپا حضور یافت. در این چهار ویدیو می‌توانید اظهارات اسنودن را در برابر نمایندگان اتحادیه اروپا، با زیرنویس فارسی مشاهده کنید:
در۱۴ ژوئن ۲۰۱۳، دادستانی فدرال ایالات متحده اتهامات زیر را علیه اسنودن اقامه نمود: سرقت اموال دولت و دو مورد نقض قوانین جاسوسی با به مشارکت گذاردن غیرقانونی اطلاعات محرمانه دفاع ملی، و اقدام به مکاتبه مدارک اطلاعاتی سری با افراد غیرمجاز.
هر یک از این سه اتهام می‌توانند حداقل حامل مجازات ۱۰ سال زندان باشند. در ابتدا اتهامات محرمانه بودند و یک هفته بعد اعلام گشتند. از اسنودن در مصاحبه ژانویه ۲۰۱۴ خواسته شد به ایالات متحده بازگردد و در دادگاه حضور یابد، همان‌گونه که اوباما چند روز جلوتر پیشنهاد کرده بود. اسنودن این‌گونه توضیح داد که چرا این تقاضا رد می‌کند: «چیزی که گفته نشده این است که جرائمی که من به ارتکاب آن متهم شده‌ام از نوعی هستند که به من امکان دفاع از خود در یک دادگاه علنی به منظور متقاعد ساختن یک هیئت منصفه در مورد بی‌گناهی‌ام و سودمند بودن عملم را نمی‌دهند، بنابراین باید بگویم: «خیلی جالب است که آقای رئیس‌جمهور به یک‌نفر توصیه می‌کند که از قاعده پیروی کند در حالی‌که وی می‌داند قاعده در این مورد یک دادگاه نمایشی خواهد بود.» نماینده قانونی اسنودن، جسیلین راداک نوشت: «قانون ضد جاسوسی مانع فرد متهم می‌شود تا از خود در یک دادگاه علنی و در حضور هیئت منصفه دفاع کند. نمونه‌های گذشتهٔ آن، توماس دریک، جان کریاکو و چلسی منینگ هستند. راداک هم‌چنین افزود که «قانون سری جنگ جهانی اول» هرگز به منظور مجازات افشاگران نبوده‌است بلکه برای جاسوسانی که اسرار را به دشمن می‌فروختند وضع شده بود. او گفت: «محاکمه غیر جاسوسان با استفاده از این قانون، عادلانه نیست.» در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۵ (۷ آبان ۱۳۹۴)، پارلمان اروپا با اکثریت ۲۸۵ به ۲۸۱ رأی به آزادی دولت‌های اروپایی در رفع اتهام اسنودن و جلوگیری از استرداد او داد. اسنودن خود را یک افشاگر که نگران مراقبت عمومی الکترونیکی و جاسوسی وسیع شهروندان اروپایی بوده‌است خواند و در طی یک توییت این تصمیم را یک نقطه عطف، نه یک ضربه به آمریکا و بلکه امیدی برای پیشرفت نامید.
در۶ ژوئن ۲۰۱۳ و در بحبوحه افشاگری‌های اسنودن، لری کلیمن که یک مدافع حقوق محافظه کار برای عموم است شکایتی به دادگاه ارائه کرد با این مضمون که دولت فدرال با جمع‌آوری فرا داده‌ها از تلفن همراه او، به حقوق ایشان تعرض نموده‌است. در این پرونده که «"کلیمن علیه اوباما"» نامیده شد، قاضی ریچارد جی لیون سیستم جمع‌آوری آژانس امنیت ملی آمریکا را تقریباً جرج اورولی خواند و طی حکمی گفت که این برنامه با قانون اساسی ایالات متحده آمریکا مغایرت دارد. اسنودن بعدها تصمیم قاضی لیون را توجیه [عمل خود] توصیف نمود. در ۱۱ ژوئن، اتحادیه آزادی‌های شهروندی آمریکا طرح دعوی در یک دادگاه (مدنی) علیه جیمز کلپر، مدیر آژانس امنیت ملی آمریکا نمود به این اتهام که ضبط مکالمات تلفنی خلاف قانون اساسی است. در دسامبر ۲۰۱۳ و ده روز پس از حکم قاضی لیون، قاضی ویلیام اچ پاولی تصمیمی مخالف اتخاذ نمود. در پرونده «"اتحادیه آزادی‌های شهروندی آمریکا علیه کلپر»"، با تصدیق اینکه نباید در مورد حریم خصوصی سهل انگاری نمود اعلام داشت که اهمیت ویژه برنامه امنیتی بالاتر از این ملاحظات هستند و به نفع آژانس امنیت ملی آمریکا حکم صادر نمود.
گری اشمیت، عضو سابق کمیته امنیتی سنا اعلام کرد که دو حکم متضاد صادر شده در مورد برنامه آژانس امنیت ملی آمریکا، برای مردم ایجاد سردرگمی می‌نمایند. در ۷ مه ۲۰۱۵ (۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۴)، دادگاه تجدید نظر در تأیید اظهارات اسنودن در سال ۲۰۱۳ در پرونده "اتحادیه آزادی‌های شهروندی آمریکا علیه کلپر"، چنین بیان کرد که بند ۲۱۵ لایحه میهن‌دوستی به آژانس امنیت ملی آمریکا اجازه جمع‌آوری حجیم سوابق تلفنی شهروندان آمریکا را نمی‌دهد. این دادگاه، حکم دسامبر ۲۰۱۳ قاضی پاولی مبنی بر قانونی بودن برنامه و اعمال آژانس امنیت ملی آمریکا را لغو نمود و پرونده را برای بررسی مجدد به وی بازگرداند. دادگاه تجدید نظر رأی به موافق قانون اساسی بودن جمع‌آوری حجیم ارتباطات تلفنی نداد و این برنامه را به لایحه میهن‌دوستی ملحق نساخت، بلکه فقط برای انقضای مدت اعتبار بند مربوط در این لایحه منتظر ماند. قاضی جرارد ای لینچ چنین نوشت: «نظر به اهمیت مسئله امنیت ملی در این پرونده، شرط احتیاط است که به کنگره آمریکا فرصت مناظره و تصمیم‌گیری در این باب داده شود.»
به اعتبار افشاگری‌های اسنودن مجمع عمومی سازمان ملل متحد با اکثریت مطلق قطعنامه ۱۶۷–۶۸ را که یک قانون نمادی ضد جاسوسی است را به تصویب رساند، تا بدین وسیله از حق حریم خصوصی افراد (حقیقی، حقوقی، سیاسی …) در برابر جاسوسی و مراقبت‌های غیرقانونی نظیر جاسوسی ۳۵ رهبر سیاسی خارجی توسط ایالات متحده، دفاع بنماید.
این مصوبه " غیر الزام اور " به صراحت اعلام می‌دارد، همان حقوقی که مردم به‌طور عادی دارا هستند می‌بایست به‌طور آنلاین هم حمایت شوند.
بسیاری از رهبران آمریکای لاتین حمایت خود از اسنودن را اعلام کردند؛ از جمله رئیس‌جمهور آرژانتین کریستینا فرناندس، رئیس‌جمهور برزیل دیلما روسف، رئیس‌جمهور اکوادور رافائل کورئا، رئیس‌جمهور بولیوی اوو مورالس، رئیس‌جمهور ونزوئلا نیکلاس مادورو و رئیس‌جمهور نیکاراگوئه دانیل اورتگا. در یک اعلامیه رسمی منتشر شده بتاریخ اکتبر ۲۰۱۵؛ گزارشگر ویژه سازمان ملل برای توسعه و حمایت از
در ژوئیه ۲۰۱۳، جِی روزِن، منتقد رسانه‌ها، تأثیرات اسنودن بر جامعهٔ امروزی را چنین توصیف نمود: «نفع مستقیم و غیر مستقیم مردم از آبشار رویدادها و گزارش‌هایی که در پی افشاگری‌های ادوارد اسنودن در مورد سیستم مراقبت عمومی دولت آمریکا، به‌وجود آمد ." در دسامبر همان سال نشریه د نیشن نوشت اقدام اسنودن جرقه‌ای بود که بحث را در مورد مرز بین امنیت ملی و حریم خصوصی را آغاز کرد، که شش ماه جلوتر آن را نداشتیم، در حالیکه بایست می‌بود. اکونومیست پیش‌بینی کرد که نتیجه تأثیر اسنودن این خواهد بود که شرکت‌ها دیوارهای محافظتی سایبری بر پا خواهند نمود. در فوربز تأثیر [اسنودن] به صورت تشکل یک نوع کمیاب فعالین از هر دو حزب در کنگره متبلور شده‌است؛ " یک کنگره نا متحد و سخت گیر بر این عقیده است که در سیاست‌ها ی امنیتی پس از حمله۱۱ سپتامبر خیلی زیاده روی شده‌است. گزارش بهار ۲۰۱۴ نگرش و آراء سنجی مرکز تحقیقاتی تأثیر اسنودن را چنین بیان داشت؛ " چهره ایالات متحده با افشاگری‌های اسنودن در مورد عملیات جاسوسی عمومی آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا در نزد جهانیان و به ویژه اروپا و آمریکای لاتین لکه دار شده‌است ". در سپتامبر ۲۰۱۴ جیمز کلپر رئیس آژانس امنیت ملی آمریکا گفت؛ افشاگری‌های اسنودن یک «طوفان تمام عیار» در زمینه توانایی سازمان‌های اطلاعات، ایجاد نموده‌است ". کلپر افزود افشاگری‌های اسنودن به روابط با شرکا ی اقتصادی خارجی صدمه وارد آورد، محدودیت بودجه ایجاد کرد، و باعث شد ایلات متحده جمع‌آوری اطلاعات از یک سری سوژه‌ها را متوقف سازد و در نتیجه سیاست‌های آمریکا به خطر بزرگتری انداخته شوند. در فوریه ۲۰۱۵ مدیر مرکز ملی ضد تروریستی، نیکلاس جی راسموسن گفت که " دولت شواهدی در دست دارد که پس از افشاگری‌های اسنودن، تروریست‌ها از روش‌های مخابراتی پیچیده تر و از کد گذری استفاده می‌کنند، آدرس ایمیل خود را عوض کرده‌اند به‌طور خلاصه روش‌های قدیم خود را کاملاً تغییر داده‌اند، زیرا اکنون می‌دانند ما چگونه اطلاعات را جمع اوری می‌کنیم ".
در فوریه ۲۰۱۵، اسنودن در مورد اثرات افشاگری‌هایش چنین می‌اندیشید:
ترمینال اف فیلم مستند فرار و سفر پر مخاطره ادوارد اسنودن بین هنگ کنگ و مسکو است که با همراهی روزنامه‌نگار سارا هریسون از فعالان ویکی لیکس و همکار جولیان اسانژ صورت گرفت. این مستند که به همت روزنامه‌نگار تحقیقی جان گوتز آلمانی و فیلمساز مستند دانمارکی پل اریک هیلبات ساخته شده‌است لحظات تعیین‌کننده و حساس این سفر را به تصویر می‌آورد. ادوارد اسنودن در حساب توییتری شخصی‌اش در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۱ به زبان فارسی نوشت:
او دو روز بعد درحالی که اولین توییت فارسی‌اش بیش از پنجاه هزار لایک و بیش از چهار هزار کامنت دریافت کرده بود، در سومین توییت فارسی‌اش نوشت: "من به شدت سطح فعالیت توییتر فارسی را دست کم گرفتم."