منیسک داخلی
منیسک داخلی یک ساختمان غضروفی رشته‌ای (فیبروکارتیلاژ) محکمی است که در سمت داخل زانو، بالای لقمه (کوندیل) استخوان درشت‌نی (تیبیا) قرار داشته و باعث تطابق سطح مفصلی طبق درشت‌نی (پلاتوی تیبیا)با سطح مفصلی استخوان ران در سمت داخل زانو می‌گردد. علاوه بر منیسک داخلی، یک منیسک در خارج زانو به نام منیسک خارجی نیز وجود داشته که عامل تطابق سطح مفصلی در سمت خارج زانو است. منیسک داخلی به شکل C انگلیسی است که با عمیق‌تر کردن سطح مفصلی درشت‌نی در سمت داخل زانو، باعث تطابق بیشتر این قسمت از درشت‌نی با لقمه داخلی استخوان ران می‌گردد.
بخش محیطی منیسک‌ها حاوی عروق خونی بوده که از طریق کپسول مفصلی و سینوویوم صورت می‌گیرد. این نواحی به هنگام آسیب قدرت ترمیم دارند. پارگی‌های بخش محیطی، همارتروز (تجمع خون در مفصل) را به همراه دارد. تغذیه خونی بخش مرکزی منیسک به وسیلهٔ غشای سینوویال و انتقال مواد از قسمت محیطی به بخش مرکزی صورت می‌گیرد. منیسک داخلی بیشتر در پایداری و ثبات مفصل زانو نقش دارد و این در حالی است که اهمیت اصلی منیسک خارجی را در انتقال نیرو می‌دانند. در صورت پارگی رباط متقاطع جلویی (ACL) و عدم درمان آن به هر دلیلی، برداشتن منیسک داخلی آسیب دیده، به میزان زیادی بی‌ثباتی مفصل زانو را تشدید می‌کند.
منیسک‌ها در مقطع، مثلثی شکل بوده و در حاشیه‌ها ضخیم‌تر هستند. منیسک داخلی، اتصالات محکم‌تری نسبت به منیسک خارجی داشته، بنابراین از تحرک کمتری برخوردار است. این منیسک به علت تحرک کمتر در ناحیه مفصلی، مستعد آسیب بیشتری در مقایسه با منیسک خارجی است.
مهمترین اتصالات منیسک داخلی شامل موارد ذیل است:
مهمترین وظایف منیسک‌ها در مفصل زانو عبارتنداز:
به هنگام حرکات زانو، منیسک‌ها نیز به واسطه اتصالات بسیاری که به بخش‌های دیگر دارند، به جلو و عقب حرکت می‌کنند و این نیروها که همراه با فشارهای عمودی است، درحقیقت باعث پیچ و تاب خوردن منیسک‌ها می‌گردند. اگر نیروهای اعمال شده به گونه ای باشد که منیسک‌ها نتوانند حرکت مناسبی را انجام دهند، میان لقمه‌های استخوان ران و درشت‌نی گیرافتاده و دچار آسیب می‌شوند. اگر خم و راست نمودن زانو همراه با چرخش توأم شود، مثلاً زانوی ورزشکاری که در حالت چرخش است به یکباره صاف شود، پارگی منیسک ایجاد می‌گردد. بسیاری از ضایعات منیسک داخلی ناشی از چرخش داخلی ناگهانی و نیرومند ران، همراه با خمیدگی نسبی زانو و قرارگیری محکم پا روی زمین است. گاهی پارگی منیسک داخلی، پارگی رباط‌های دیگر زانو را نیز به دنبال دارد. خم بودن زانو در حالت ایستاده و چرخش خارجی که با نیروی والگوس (در حالت دور بودن ساق پا) توأم می‌گردد، ممکن است علاوه بر پارگی منیسک داخلی، پارگی رباط‌های طرفی داخلی(MCL) و متقاطع جلویی(ACL) را ایجاد کند.
پارگی منیسک ها در اثر مکانیسم های متعددی رخ می دهد. در اغلب موارد مکانیسم اصلی پارگی منیسک بدین صورت است که فرد یا ورزشکار در یک حادثه یا اتفاق ناگهانی در حالی که زانویش خم است، چرخش و گردش شدیدی در زانویش (ساق پا) ایجاد می شود. پارگی و ایجاد ضایعه در منیسک داخلی به مراتب بیشتر از منیسک خارجی است.
پارگی منیسک‌ها می‌تواند به صورت زیر رخ دهد:
علایم ضایعه منیسک ممکن است در پیوند با موارد زیر باشد:آرتروگرافی، ام آر آی و آرتروسکوپی از دقت بالایی جهت تشخیص آسیب منیسک‌ها برخوردار هستند.
درمان ضایعات منیسک، با توجه به شدت علایم و میزان آسیب، بدون جراحی یا جراحی است.
اگر علایم بیمار خفیف باشد و فرد دچار قفل شدگی یا تورم مکرر نگردد، معمولاً نیازی به جراحی نیست. در این موارد، کنترل فعالیت‌های روزمره، پرهیزاز حرکات جهشی و به خصوص چرخشی در جهت بهبودی بیمار مؤثر است. در روش غیرجراحی، فیزیوتراپی با هدف کاهش درد، کاهش تورم و تقویت ماهیچه‌ها به صورت تدریجی کمک‌کننده است.
در صورتی به عمل ترمیم مینیسک نیاز است که پارگی به تازگی در ناحیه فیوژن (پایه مینیسک) اتفاق افتاده باشد. در این شرایط معمولا بافت مینیسک سالم است و میتوان از روشهای ترمیمی برای کاهش درد بیمار استفاده کرد.
زمانیکه علایم بیمار شدید باشد، به نحوی که فعالیت‌های روزمره اش دچار اختلال گردد، به جراحی نیاز است. درد و تورم شدید، قفل شدگی مکرر که عموماً ضعف و آتروفی عضله چهارسر ران را به دنبال دارد، لزوم دخالت جراحی را مطرح می‌کند.
در طی جراحی هرچه بیشتر باید منیسک را حفظ نمود، زیرا برداشتن منیسک به‌طور کامل، معمولاً طی ۵ سال باعث آرتروز پیشرفته در زانو می‌شود و حتی باید گفت که ۶ ماه پس از برداشتن منیسک، اولین علایم آرتروز در رادیوگرافی دیده می‌شود. جراحی ممکن است به صورت باز یا از طریق آرتروسکوپ انجام گردد. در هر دو روش جراحی منیسک (جراحی باز یا جراحی آرتروسکوپی) دو شیوه معمول عبارتنداز:
انجام فیزیوتراپی پیش و پس از عمل جراحی، به ویژه در ورزشکاران حرفه‌ای باعث بازگشت سریع تر و همچنین افزایش کیفیت عملکرد بیماران می‌گردد.