عرقیات
عرقیات یکی از پرمصرف‌ترین شکل‌های استفاده از گیاهان است. امروزه در ایران بیش از ۴۰ نوع گیاه وجود دارد که عرق‌گیری شده و به صورت طبی مورد استفاده قرار می‌گیرند. عرقیات طبی در واقع رایحه، عطر یا اسانس گیاهانی می‌باشند که آن را به آب اضافه می‌نمایند داروهای معطری می‌باشند که رایحهٔ آنها می‌تواند گیرنده‌های عصبی بویایی را تحریک نموده و بر روند ساخته شدن هورمونها، حرارت بدن، سوخت و ساز بدن، سطح هورمون‌های استرس و جنسی، سامانه دفاعی بدن، افکار و رفتارهای عاطفی و جسمانی ما اثر بگذارند. این مواد معطر که مقدار آنها در عصاره یا روغن گیاهان شفابخش بیشتر وجود دارد با تحریک مغز و ترشح انتقال‌دهنده‌های عصبی موجب حالات روانی خاصی در انسان می‌شود و احساس سلامت، سرخوشی، خوشنودی و خرسندی به وجود می‌آورند. این بوها می‌توانند استرس و تا حدودی درد را کاهش داده و موجب تعادل عاطفی شوند. از جمله عرقیات پرمصرف می‌توان گلاب، عرق نعنا، عرق بهارنارنج و عرق بیدمشک را نام برد.
توجه: حتما قبل از مصرف هر نوع عرقیات و دارو، با دکتر خود مشورت نمایید.
عرقیات گیاهی حاوی خواص دارویی هستند که به برخی از آنها اشاره می‌شود: دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: تکاهش دهنده قند خون، پاکسازی مواد مضر بدن، کاهش دهنده رطوبت، مفید برای رروماتیسم، مفید جهت شادابی پوست، ملیّن. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: ضد عفونی کننده، مفید برای دفع سموم، ضد سرما خوردگی و گلودرد، ضد غلظت خون، تقویت بینایی، معالج بیماری های پوستی، خلط آور، تقویت معده و رفع ترشی آن، ضد درد و تشنج. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: برطرف کننده اسهال های مزمن، تقویت کننده معده، رفع تشنگی، آرام بخش و نشاط آور، ضد استفراغ، تامین ویتامین C.  دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: تقویت کننده عمومی، رفع انواع گرفتگی، مقوی اعصاب و حافظه، ضد سرفه، مفید جهت صرع، آرام بخش، رفع میگرن و سردرد.  دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: ضد اخلاط غلیظ، آنتی بیوتیک قوی، درمان بواسیر، ضد امراض پوستی، ضد نقرس و روماتیسم، معرق و ادرار آور، کاهنده قند خون، لاغر کننده و آب کننده چربی اطراف شکم، مسکن، جلوگیری از ریزش مو.  دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: تقویت کننده مغز و اعصاب، مقوی قوای حنسی، آرام بخش، ضدعفونی کننده، بازکننده قائدگی، درمان کبد چرب.  دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: خونساز قوی، مقوی قلب و مغز و اعصاب، مفید جهت تنگی نفس، بالا برنده فشار خون، مفید جهت صرع، آرام بخش.  دارای طبیعتی سرد و تر است. خواص: تب بر، مفید جهت بیماری های ریوی و تنگی نفس، تسکین دهنده درد مفاصل و ورم های چشم و گوش، شاداب کننده پوست.  دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: التیام دهنده زخم، ضد اسهال، دافع عفونت های رحمی، مفید جهت فشار خون بالا، مفید جهت انواع ورم و نقرس، مدر و تب بر.  دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: مفید جهت سردرد های مزمن و میگرنی، اب ریزش بینی، کاهنده قند خون، ضد عفونت گوش و امراض پوستی.  دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: ضد عفونی کننده قوی، دفع سنگ کلیه، کاهش دهنده قند خون، تقویت کننده معده سرد مزاجان، تقویت کننده قلب و اعصاب، مصفای خون.  دارای طبیعتی گرم و تر است. خواص: مقوی قلب و اعصاب، مفرح، آرام بخش، ضد اضطراب و افسردگی، ضد سکسکه و درد سینه و قولنج، خواب آور.  دارای طبیعتی سرد و تر است. خواص: مفید جهت بیماری های ناشی از گرمی، رفع گرفتگی های کبد، برطرف کننده خفقان و تشنگی، تب بر و ضد یرقان، مدر و خواب آور.  دارای طبیعتی سرد و تر است. خواص: تصفیه کننده خون، ضد جوش و لک، مقوی کبد، ضد زردی و یرقان، رفع تشنگی، درمان بیماری های پوستی و سفید کننده پوست.  دارای طبیعتی معتدل و تر است. خواص: مقوی قلب و اعصاب و معده، آرام بخش، خونساز قوی، ملین، ضد اضطراب و افسردگی، مفید جهت سردردهای ناشی از بیماری های معده، تقویت عمومی بدن. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: کاهنده قند خون، ضد سموم کبد و باز کننده مجاری کبد، درمان کولیت و تولید صفرا، ضد جوش صورت، ضد نفخ معده و روده، فعال غدد فوق کلیه و لوزالمعده.  دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: رفع سوزش معده، اشتها آور، ضد آسم و تنگی نفس، ادرار آور و قاعده آور، تحلیل برنده بادهای مضر بدن، خلط آور.  دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: رفع سوء هاضمه و کبد چرب، سم زدای کبد، ضد سرطان، کاهنده قند و کلسترول خون، ضد خارش دورران بارداری، رفع علایم هپاتیت و یرقان.  دارای طبیعتی سرد و تر است. خواص: تقویت قوای جنسی، مفید جهت گرفتگی های کلیه و مثانه، ادرار آور، برطرف کننده زخم های دهان، ضد قولنج های گرم مزاجان.  دارای طبیعتی سرد و تر است. خواص: شستشو دهنده و دافع سنگ کلیه و مثانه، تصفیه کننده خون و کبد، تب بر قوی، ضد تشنج، ادرار آور.  دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: تقویت کننده عمومی بدن، از بین برنده سرفه های مرطوب، ضد گرفتگی کلیه، تسکین دهنده دردهای روماتیسمی، تقویت بینایی.  دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: باز کننده گرفتگی کبد، شیر افزا و قائده آور، تقویت هورمون های بانوان، مفید جهت ضعف مفاصل، ضد سرفه و خونریزی سینه، خونساز.  دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: رفع تهوع، تقویت معده و کبد، برطرف کردن انگل در معده و روده، پیش‌گیری از سرماخوردگی، رفع گلودرد، ضد نفخ، ضد التهاب، معرق و بادشکن، نیرو بخش، تقویت قوای جنسی، رفع مسمومیت، درمان بلغم. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: ضدعفونی‌کنندهٔ معده، ضدنفخ، قارچ، انگل و اسهال، ضد عفونی کننده قوی و دافع سموم بدن، رفع ترشی معده، بوی بد دهان، اشتها آور، از بین بردن رطوبت سینه، چاق کننده و نیرو بخش، مفید برای فلج و رعشه. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: لاغر کننده، هضم‌کنندهٔ غذا و از بین برنده رطوبت معده، ادرار آور، محلل بادهای مضر در بدن، رفع ناراحتی روده. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: لاغر کننده، هضم‌کنندهٔ غذا و از بین برنده رطوبت معده، ادرار آور، محلل بادهای مضر در بدن، افزودن شیر مادر، بهبود تنگی نفس، درمان کم خونی، پایین آورنده چربی خون. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: محرک قلب، آرام‌بخش و ضد تشنج، بهبود سردردهای میگرنی، ضد اضطراب و افسردگی، رفع تپش قلب، رفع اسپاسم، مفید برای کولیت عصبی معده. خواص: پایین آورندهٔ فشارخون، تنظیم کنندهٔ قندخون و چربی خون. برطرف کنندهٔ مسمومیت نیکوتین سیگار و آلودگی هوا، ضدعفونی کنندهٔ مجاری تنفسی، پیشگیری از سرطان، درمان موخوره. دارای طبیعتی معتدل و تر است. خواص: صفرابُر،اشتها آور، تب‌بُر، درمان یرقان، تقویت‌کنندهٔ پوست و کبد، ادرارآور، دفع کنندهٔ بلغم، تصفیه کنندهٔ خون، تقویت کنندهٔ لثه، ضد جوش و لک. مخلوط شاه تره، سرکه و عسل پاک کنندهٔ معده است. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: بازکننده گرفتگی های مغز، تحلیل برنده ورم ها، مفید جهت ضعف معده، ضد سرفه و درد سینه، ضد سردردهای گرم مزاجان.  خواص: چاق‌کننده، مولد خون، نیرودهندهٔ قوای جنسی، درمان نرمی استخوان کودکان و تصفیه کنندهٔ خون. دارای طبیعتی گرم و تر است. خواص: پایین آورندهٔ قندخون، درمان کم‌خونی و چاق‌کننده، ضد چربی و کلسترول خون، ضد غلظلت خون و نیرو دهنده، تقویت موی سر. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: پایین آورندهٔ چربی خون، تقویت معده، بادشکن، قاعده آور، درمان سکسکه و دل‌درد، رفع تنگی نفس، افزایش شیر مادر، برطرف کننده ضعف کبد و طحال، ادرار آور، ضد اسید اوریک. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: درمان زخم و ترشی معده و زخم اثنی عشر، تقویت دستگاه گوارش، ضدسرفه و خلط آور، برطرف کنندهٔ عفونت‌های ریه و کلیه، برطرف کنندهٔ یبوست و بواسیر، رفع تشنگی، ضد غلظت خون. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: آرام‌بخش و خواب‌آور، دافع رطوبات اضافه بدن، مفید جهت روماتیسم، ضد درد مفاصل، و درد آرتروز، نیرو دهنده قوای جنسی.
دارای طبیعتی سردو تر است. خواص: تب‌بُر، تقویت کنندهٔ پوست، کلیه و کبد، کاهش مشکلات گوارشی و معده، تصفیه کنندهٔ خون، بهبود درد مفاصل. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: مقوی معده، برطرف‌کننده سوءهاضمه، اشتهاآور و ضدعفونی کننده مجاری تنفسی. مصرف برگ گیاه مخلوط با ماست یا دوغ نرم‌کننده سینه و تقویت کننده قوای جنسی است. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: ضدسرفه، اسهال، شکم درد، بیماری‌های گوارشی، عفونت‌های دهان، لثه و لوزه‌ها، تب‌بُر و ضدجوش و خارش، تقویت کننده معده، ضد عفونی کننده مجاری تناسلی، مفید جهت اختلالات قائدگی، رفع کم اشتهایی، ضد رفلکس معده. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: رماتیسم و درد مفاصل، تقویت کننده استخوان و مفید جهت سیاتیک، لاغر کننده قوی، مفید جهت پاکسازی کلیه و مثانه، مدر، کاهنده اسید اوریک. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: تقویت مغز، حافظه و تمرکز حواس، افزایش میل جنسی و نیرو دهنده قوای جنسی، تقویت قلب، چشم، لثه و دندان. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: تنظیم کنندهٔ کلسترول خون، تصفیه کنندهٔ خون، جلوگیری از تنگی عروق قلب، تقویت قلب، کاهش دهنده فشار خون، ضد غلظت خون، آرام بخش. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: آرام بخش، نرم‌کننده سینه، تصفیه کننده خون، ادرارآور و برطرف کننده التهابات مثانه و کلیه، مفرح و تقویت کننده مغز و اعصاب، مقوی قلب و کبد. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: پایین آورندهٔ قندخون، رفع تنگی نفس، نیرودهنده و قاعده‌آور، افزایش شیر مادر، رفع ورم لوزه‌ها، مفید جهت عفونت کلیه و مجاری ادراری، اشتها آور، مفید جهت واریس، ضد خون ریزی بینی. دارای طبیعتی سرد و خشک است. خواص: نیرودهنده، ضد تشنج، ضد کرم و باکتری و بیماری‌های روده‌ای، آرام‌بخش و برطرف کنندهٔ تاول‌های دهان و تسکین دهنده درد دندان، مفرح و مقوی مغز و اعصاب، ضد قند. دارای طبیعتی گرم و تر است. خواص: تقویت کنندهٔ قلب، مغز و اعصاب، مفرح، افزاینده میل جنسی، بازکننده عروق، برطرف کننده بوی بد دهان، درمان گلو درد، رفع غش، ضعف و بی‌هوشی، دفع بلغم، تقویت لثه، صفرابر. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: نشاط آور، رفع التهاب مثانه، درمان آسم و گرفتگی صدا، بهبود سرماخوردگی، مقوی، ملین، درمان قولنج و دردهای عضلانی. دارای طبیعتی گرم است. خواص: برطرف کنندهٔ گازهای معده، نفخ، شکم درد، آسم و تنگی نفس. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: برطرف کننده سوءهاضمه، سنگ‌های کلیه و مثانه، تقویت کننده قوای جنسی مردان و ضعف جسمی، ضد نقرس و فلج، تقویت کننده استخوان، ضد انگل و اسهال. دارای طبیعتی سرد و خشک است. خواص: تقویت کننده قلب و بینایی، قطع کننده انواع خونریزی، ضد ریزش مو، درمان بیماری های پوستی، رفع بد بویی عرق بدن، ضد اسهال. دارای طبیعتی گرم است. خواص: آرام‌بخش، تنظیم کننده قاعده، تقویت‌کننده معده و ضد انگل. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: تقویت کننده معده، مولد خون، اشتهاآور،ضد درد و ضد اسپاسم، رفع کنندهٔ دل درد و دل پیچه، ضد تشنج و بادشکن، برطرف کنندهٔ گرمازدگی کودکان و سکسکه، محرک قوای جنسی. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: تقویت کننده معده، مولد خون، اشتهاآور، ضد درد و ضد اسپاسم، رفع کنندهٔ دل درد و دل پیچه، ضد تشنج و بادشکن، برطرف کنندهٔ گرمازدگی کودکان و سکسکه، ضد درد میگرن و سردرد های سرد مزاجان. دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: تقویت کنندهٔ قلب و اعصاب، رفع کمبود ویتامین ٬C بهبود ورم کلیه، بهبود درد معده و اسهال، درمان زخم معده تصفیه کنندهٔ خون.
دارای طبیعتی گرم و خشک است. خواص: تقویت کنندهٔ معده و روده و بادشکن، برطرف کنندهٔ بوی بد دهان (به ویژه بوی سیر)، تقویت حافظه، رفع خستگی ذهنی، نیرو بخش. دارای طبیعتی گرم و تر است. خواص:اشتها آور، چاق‌کننده، حاوی انواع ویتامین‌ها، تقویت‌کنندهٔ بدن و برطرف کنندهٔ لرزش‌های ناشی از بیماری پارکینسون (رعشه)، چاق‌کننده و مفید برای ترک اعتیاد، سرشار از ویتامین K.
۱- کتاب عرقیات گیاهی، نوشته دکتر جواد کرمعلی، ویرایش محمد جواد واعظی، انتشارات عطش، قم. ۲- شرکت عرقیات گیاهی ارمغان کاشان ۳- شرکت فرآورده های گیاهی بهارستان عرقیات گیاهی و خواص آنها - عصر ایران آشنایی با خرید عرقیات و شربت‌های گیاهی - همشهری چگونه از عرقیات گیاهی نگهداری کنیم؟ -سلامت نیوز