زگیل
زگیل (نام علمی: Verruca)، غده‌ای گوشتی است که انواع آن بر روی دست و پاها رشد می‌کند، اما ممکن است بر روی تمام نقاط بدن رشد کند، و این غده‌ها را با داروهای سوزاننده از قبیل استیک اسید (به مقدار کم) و جز آن برطرف می‌کنند.
زگیل معمولاً یک تومور کوچک و زبر است که می‌تواند به گل کلم یا یک تاول سفت و سخت شباهت داشته باشد. زگیل‌ها عمومی هستند، و به سبب ویروس، به ویژه خانوادهٔ ویروس پاپیلوم انسانی (HPV)، ایجاد شوند و وقتی با پوست شخص آلوده تماس ایجاد شود واگیردار هستند. بیش از ۱۰۰ گونه ویروس ورم انسانی وجود دارد، آن‌ها می‌توانند بر روی پوست، در داخل دهان، بر روی اندام جنسی و نواحی مقعد رشد کنند. نوع معمول ویروس ورم انسانی گرایش برای رشد بر روی پوست را دارد (مانند دست و انگشتان)، در حالی که انواع دیگر ویروس ورم انسانی تمایل برای زدن زگیل بر روی آلت تناسلی را دارند.
نام‌های دیگر زِگیل در متون قدیمی‌تر فارسی، آژخ، ژخ، ازخ، زخ، گندمه، توته، سِگل، پالو، بالو، واژو، وارو، کوک، مَهَک، زلق و زرک است.
در گویش‌ها و لهجه‌های محلی فارسی این برابرها هم رایج است: سین‌گیل، سگیل، سُلّک، آبله ٔ سک، بِلوک، توتولَک. توتولَه، تیتیلی، دُژوِل، گوجِه، گوجیله. گوگیله، بریغ، باریغ، بلیغ، بالیک. بلیک، بَلور، بال، بلیجه، بِلیک، بهلور، بالار، بالور، بَلی. بِلی، وِری، وَرّیک.
در ادبیات فارسی به پوستی که زگیل بسیار زده باشد «آژخ‌ناک» گفته می‌شود. همچنین در بعضی مناطق ایران زگیل را به نام دُشبَت می‌شناسند. در نوروزنامه آمده‌است: «و خداوندان فسون آژخ را بوی [به جو] افسون کنند به ماه کاست و بپوشانندش تا آژخ فروریزد.»
انواع مختلفی از زگیل‌ها تا به حال شناسایی شده که از نظر شکل و محل مورد اثر به انواع زیر طبقه‌بندی شده‌اند:
زگیل‌های مقاربتی عبارت است از زگیل‌های ناحیه تناسلی (شامل مجرای ادرار، آلت تناسلی و مقعد). این زگیل‌ها از سایر زگیل‌ها مسری‌تر هستند. برخی از انواع ویروس‌ها که باعث ایجاد زگیل‌های مقاربتی می‌شوند، با بدخیمی‌های تناسلی نیز همراه هستند. آن‌ها نوجوانان و بزرگسالان فعال از نظر جنسی را از هر دو جنس مبتلا می‌سازند.
اغلب زگیل‌ها خود به خود ناپدید می‌شوند اگرچه ممکن است ماه‌ها و حتی سال‌ها به طول انجامد تا ناپدید شوند. اما بعضی از زگیل‌ها هم خود به خود از بین نمی‌روند. پزشکان هنوز مطمئن نیستند که چرا بعضی زگیل‌ها به خودی خود ناپدید شده، و بعضی دیگر نمی‌شوند.
برای از بین بردن زگیل‌های تناسلی معمولاً دو روش کرایوتراپی تجویز می‌شود که هر کدام مزایا و معایب خود را دارند.
زگیل‌های بر روی پوست ممکن است از فردی به فرد دیگری که زگیل را لمس کرده منتقل شود. همچنین زگیل ممکن است با استفاده از حوله یا وسایل شخصی فرد مبتلا به زگیل به فرد دیگر منتقل شود.
زگیل‌های دستگاه تناسلی بسیار مسری هستند و ممکن است از فردی، در حین آمیزش جنسی دهانی، مهبلی و مقعدی به فرد دیگری انتقال یابد. در خانم‌ها، زگیل ممکن است در داخل مهبل رشد کند و حتی آن‌ها از این موضوع مطلع نباشند و امکان دارد بدون آگاهی از این موضوع شوهر خود را آلوده کنند.
شیره سفید رنگ درخت انجیر که از محل بریدن ساقه‌های کوچک بیرون می‌آید جهت درمان قطعی و سریع بسیار مؤثر است، بایستی بدون پانسمان یا بستن پارچه و پنبه، مکرر زگیل را به این شیره سفید رنگ آغشته نمود تا روی زگیل خشک نشود، سرعت کوچک شدن زگیل و نتیجه درمان در روز اول بسیار سریع و چشمگیر است اما بایست درمان را تا حذف کامل ضایعه ادامه داد. (سه تا پنج روز متوالی) یکی دیگر از راه‌هایی که توصیه می‌شود برای درمان زگیل ماساژ دادن افراد مختلف (سه مرتبه در روز) است که به علت تحریک زگیل پوستی باعث برطرف شدن تدریجی آن می‌شود
درمان با توجه به اندازه و محل زگیل‌ها مشخص خواهد شد. زگیل‌های کوچک را می‌توان با داروهای موضعی مانند پودوفیلین درمان کرد. برای زگیل‌های بزرگتر، نیتروژن مایع به کار می‌رود(یخ درمانی). برخی زگیل‌های بزرگتر نیازمند درمان با لیزر، الکتروکوآگولاسیون یا برداشت جراحی هستند. از دیگر راه‌های درمانی می‌توان به موارد زیر اشاره نمود: