بلندر
بِلِندِر یک نرم‌افزار رایگان و متن‌باز است که در زمینهٔ گرافیک رایانه‌ای سه‌بعدی است که برای تولید پویانمایی، کامپوزیت، جلوه‌های بصری، چاپ سه‌بعدی، طراحی گرافیک حرکت، اپلیکیشن‌های سه‌بعدی پویا، واقعیت مجازی و بازی ویدئویی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
از قابلیت‌های بلندر می‌توان به رندرینگ (Rendering)، مدلینگ (Modeling)، حجاری دیجیتال (Sculpting)، استخوان‌بندی (Rigging)، پویانمایی (Animation)، نقاشی دیجیتال (3D Drawing)، تکسچر‌سازی (Texture and Materials)، شبیه‌سازی (Simulations) دود و آتش و مایعات و پارچه و مو و اجسام سخت، سیستم ذرات (Particles)، ویرایش ویدئو (Video Editing) و موشن گرافیک (Motion Graphics) و کامپوزیت (Composition) اشاره کرد.
بلندر در ابتدا به عنوان نرم‌افزاری برای مصارف داخلی شرکت هلندیِ نئوجئو به وسیله تان روزندال (Ton Roosendaal) در سال ۱۹۹۵ ساخته شد. نام بلندر الهام گرفته شده از آهنگی از Yello است. بلندر با جمع شدن ۱۰۰۰۰۰ یورو در تاریخ ۷ سپتامبر ۲۰۰۲ به عنوان نرم‌افزار متن باز منتشر شد. در سال ۲۰۱۰ در جریان ساخت فیلم «سینتل» (Sintel) نسخه ۲٫۵ بلندر با رابط کاربرِی (user interface) بسیار متفاوتی منتشر شد و به شکل امروزی درآمد. در سال ۲۰۱۱ در جریان پروژه «انبه» (Mango Project) بسیاری از قابلیت‌هایی که برای ساخت جلوه‌های ویژه فیلم‌ها استفاده می‌شود به بلندر افزوده شد.
بلندر در مقایسه با سایر برنامه‌های گرافیکی حجم خیلی کمی دارد و با سرعت بسیار بالایی نصب و اجرا می‌شود و در چندین سیستم عامل از جمله گنو/لینوکس و ویندوز مایکروسافت، همراه با بورس، IRIX ,NetBSD ,OpenBSD و سولاریس قابل استفاده است.این نرم‌افزار ویژگی‌های زیادی در قسمت مدل‌سازی خود دارد. در میان قابلیتهای آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: پشتیبانی از انواع اشکال اولیه هندسی از جمله مِش‌های چند ضلعی، تسریع در مدلسازی‌های فرعی سطحی، منحنی Bezier، سطوح NURBS ,metaballs، مجسمه‌سازی دیجیتال، فونت‌ها و … قابلیت رندر تمام کارها ی داخلی و یکپارچگی با YafRay (نرم‌افزار ردیاب اشعه)
ابزارهای انیمیشن Keyframed شامل تغییر منطقی وضعیت حرکت یکی از اجزای صحنه و تصحیح آن، ساخت پوشش و زره و ابزارهای جنگی، اسکلت کاراکترها، ساخت منحنی و شبکه‌های مبتنی بر تغییر شکل، و ساخت جلوه‌های ویژه در بازی‌ها و سیستم‌های چند رسانه‌ای که یک تصویر به تدریج به دیگری تبدیل می‌کند، انیمیشن غیر خطی و جمع کردن یک قسمت بوسیلهٔ توزین راس‌ها، درست کردن یک بدن نرم و به حرکت درآوردن آن با مِش‌های تشخیص بافت اشکال برنامه، ساختن مایع متحرک مثل رود، ایجاد یک علامت در مقابل یک خط برای جلب توجه به آن خط، و درست کردن جزئیات یک بخش مانند کار کردن روی موهای سر یک کاراکتر مبتنی بر سیستم تشخیص ذرات برنامه. قسمت‌ها را اصلاح می‌کند و به نمایش درمی‌آورد بدون اینکه اثرات مخربی روی بخش مورد نظر داشته باشد. پایتون اسکریپت برای ایجاد ابزار و نمونه سازی، منطق بازی، وارد کردن و خروجی گرفتن از فرمتهای دیگر از قبیل OBJ, FBX, DXF ,COLLADA، تنظیم خودکار با ابزارهای ویژه. ویرایش صوت و تصویر و قابلیت ترکیب آن‌ها بر اساس پایه‌های غیر خطی. از آنجا که بلندر برنامه‌ای متن‌باز است، برای آن پلاگین‌های زیادی نوشته شده‌است. یکی از این پلاگین‌های مشهور و کاربردی برای برنامه‌نویسان فلش، پلاگین خروجی گرفتن فایل‌های سه بعدی به فرمت as3 برای engine paper vision است که توسط این پلاگین عملکرد فایل‌های سه بعدی در فلش به‌طور چشمگیری افزایش پیدا می‌کند. بلندر می‌تواند مدل‌هایی با وضوح بسیار بالا و پیش نمایشی با کیفیت از آن‌ها را ایجاد کند. از کاستی‌هایی که وجود دارد و در حال برطرف شدن است، می‌توان به پشتیبانی نکردن از OpenCL اشاره کرد.
گفته می‌شود یادگیری بلندر برای کاربرانی که عادت به یک نرم‌افزار گرافیکی 3D دیگر دارند، دشوار است. اما باید بدانید که در بلندر تقریباً هر عملکرد دارای یک میانبر مستقیم از صفحه کلید است و هر دکمه می‌تواند میانبرهای متفاوتی در قسمت‌های مختلف باشد.
از آنجا که بلندر نرم‌افزار ی آزاد است، تلاش شده منوهای جامع متنی به آن اضافه شود به‌طوری‌که استفاده از این ابزارها منطقی و به شکل یک جریان خطی منظم باشد. همچنین تلاش‌های زیادی برای بالا بردن رابط‌های کاربری بصری، با مقدمه‌ای از تِم‌های رنگی، ویدجت شفاف و شناور، شکل کلی جدید و بهبود یافته و دیگر پیشرفت‌های کوچک مانند رنگ ویدجت‌کننده شده‌است.
رابط کاربر بلندر شامل مفاهیم زیر می‌باشد: حالت‌های ویرایشی دو حالت اصلی که برای کار کردن در بلندر وجود دارد Object Mode و Edit Mode که با کلید Tab آن‌ها فعال می‌شوند. از Object Mode برای ویرایش و اصلاح یک قسمت خاص به صورت واحد استفاده می‌شود در حالیکه از Edit Mode برای ویرایش داده‌های واقعی یک قسمت استفاده می‌شود. به عنوان مثال Object Mode می‌تواند برای حرکت دادن، تغییر سایز و مقیاس و چرخاندن در تمام مِش‌های چند ضلعی استفاده شود و Edit Mode هم می‌تواند برای ویرایش و تغییر در یک راس خاص از یک مِش استفاده شود. البته حالت‌های دیگری هم مانند Vertex Paint,Weight Paint و Sculpt Modeبرای ویرایش وجود دارد. سخت‌افزار مورد نیاز بلندر به الزامات سخت‌افزاری بسیار کمتری در مقایسه با دیگر برنامه‌های 3D نیازمند است، با این حال برای داشتن افکت‌های پیشرفته‌تر و مدل‌های با کیفیت‌تر یک سیستم سریع مورد نیاز است.
بلندر به عنوان یک ابزار خصوصی و داخلی برای یک شرکت هلندی انیمیشن تجاری، NeoGeo طراحی شده‌است. اولین پروژه بزرگ و حرفه‌ای که در آن از بلندر استفاده شد، مرد عنکبوتی ۲ بود. در آن پروژه در درجهٔ اول برای جان‌بخشی و به حرکت درآوردن کاراکترها و قسمت‌های مختلف قبل از به نمایش گذاشتن در قسمت storyboard از بلندر استفاده شده‌است. Friday (روز جمعه) و Another Day (روزی دیگر) از اولین فیلم‌های ۳۵ میلی‌متری بودند که از بلندر برای همه جلوه‌های ویژه‌شان استفاده کردند، که تمام آن جلوه‌های ویژه در سیستم عامل گنو/لینوکس ساخته شده بود و در جشنواره بین‌المللی فیلم لوکارنو برنده جایزه شدند.
از سال 2005، بنیاد بلندر هر سال یک پروژه خلاقانه جدید را برای کمک به ایجاد نوآوری در Blender توسط استدیو بلندر که یکی از زیرمجموعه های این بنیاد است تولید میکند. این پروژه ها تماما توسط نرم افزار بلندر و توسط این استدیو ساخته شده اند:
رؤیای فیل‌ها (Elephants Dream)
بیگ باک بانی (Big Buck Bunny)
سینتل (Sintel)
اشک های فولادی (Tears of Steel)
لباسشویی کاسموس (Cosmos Laundromat)
نیمه لیوان (Glass Half)
کامیناندس (Caminandes)
مامور 327: عملیات آرایشگاه (Agent 327: Operation Barbershop)
قهرمان (Hero)
بهار (Spring)
کافی ران (Coffee Run)
اسپرایت فرایت (Sprite Fright)