دانشگاه صنعتی شاهرود
دانشگاه صنعتی شاهرود، یک دانشگاه‌ دولتی در شهر شاهرود است. این دانشگاه به‌عنوان اولین دانشگاه تأسیس‌شده در استان سمنان، دارای بیش از ۱۱٬۷۰۰ دانشجو و ۳۴۰ عضو هیئت علمی است. ظرفیت پذیرش سالانه دانشجو در دانشگاه صنعتی شاهرود بیش از ۲٬۴۰۰ نفر است که در ۴۰ رشته دکتری، ۷۶ رشته کارشناسی ارشد و ۳۰ رشته کارشناسی تحصیل می‌کنند. این دانشگاه دارای ۱۴ دانشکده و ۴ پردیس به نام‌های پردیس مرکزی، پردیس صنعت و فناوری‌های نوین، پردیس مهندسی کشاورزی و پردیس معدن آموزشی است که در زمینی به مساحت بالغ بر ۱۸۲ هکتار گسترده شده‌اند.
این دانشگاه تحت عنوان «مدرسه عالی معدن» در سال ۱۳۵۲ با یک رشته کاردانی استخراج زغال سنگ با سرمایه و مدیریت بخش خصوصی تأسیس شد. مدرسه عالی معدن شاهرود در سال ۱۳۵۴تحت پوشش وزارت صنایع و معادن درآمد و در سال ۱۳۶۱ از تابعیت آن وزارتخانه خارج شد و مدیریت آن به وزارت فرهنگ و آموزش عالی واگذار گردید.
در سال ۱۳۶۶ با ایجاد رشته‌های مهندسی معدن و اضافه شدن دوره‌های کاردانی عمران و برق به «مجتمع آموزش عالی شاهرود» تبدیل شد. در سال ۱۳۷۲ با موافقت شورای گسترش آموزش عالی، مجتمع آموزش عالی به «دانشگاه شاهرود» ارتقاء یافت. پس از آن با گسترش رشته‌ها و تحصیلات تکمیلی در سال ۱۳۸۱ به «دانشگاه صنعتی شاهرود» ارتقا پیدا کرد.
در مهر ۱۳۹۰ پردیس جدید این دانشگاه با عنوان «پردیس مهندسی و فناوری‌های نوین» با چهار دانشکده و دو خوابگاه دانشجویی آغاز به کار کرد. این پردیس در اردیبهشت ۱۳۹۱ و پس از گذشت ۲ ترم تحصیلی با حضور کامران دانشجو وزیر وقت علوم دولت دهم رسماً افتتاح شد.
در سال ۱۳۸۹ نام دانشگاه، بدون تصویب شورای دانشگاه و هیئت امنا و صرفاً برای راه‌اندازی برخی رشته‌های علوم انسانی، از «دانشگاه صنعتی شاهرود» به «دانشگاه شاهرود» تغییر یافت در آذر ماه ۱۳۹۴ با تصویب شورای گسترش آموزش عالی نام دانشگاه مجدداً به «دانشگاه صنعتی شاهرود» تغییر یافت و به جمع دانشگاه‌های صنعتی کشور بازگشت.
دانشکده مهندسی مکانیک و مکاترونیک دانشگاه صنعتی شاهرود در سال ۱۳۷۸ با مقطع کارشناسی مهندسی مکانیک (گرایش سیالات) فعالیت خود را آغاز کرد. در سال ۱۳۷۹ در گرایش جامدات دانشجو پذیرفت و در سال‌های بعد، در مقاطع بالاتر و گرایش‌های دیگر دانشجو پذیرش و تربیت نمود. این دانشکده دارای ۳۰ عضو هیئت علمی مهندسی (۲۸ عضو با مدرک دکترای تخصصی و ۲ عضو با مدرک فوق لیسانس) در سه گروه تخصصی جامدات، سیالات و مکاترونیک است که در ۲ گرایش مقطع دکتری، ۵ گرایش مقطع کارشناسی ارشد و ۲ گرایش مقطع کارشناسی مشغول به تدریس و پژوهش هستند. آزمایشگاه‌های آموزشی دانشکده در حال حاضر عبارت‌اند از: ۱- آزمایشگاه ترمودینامیک ۲- آزمایشگاه مکانیک سیالات ۳- آزمایشگاه دینامیک و ارتعاشات ۴- آزمایشگاه مقاومت مصالح ۵- کارگاه اتومکانیک ۶- کارگاه ماشین‌ابزار و ابزارسازی ۷- کارگاه جوشکاری و ورقکاری. آزمایشگاه‌های پژوهشی دانشکده نیز به این شرح است: ۱- آزمایشگاه آشکارسازی و ردیابی ۲-آزمایشگاه تعیین خواص مکانیکی مواد ۳- آزمایشگاه تونل باد
دانشکده مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات در سال ۱۳۸۴ کار خود را آغاز کرد. اولین پذیرش دانشجو در گرایش‌های مهندسی فناوری اطلاعات و مهندسی نرم‌افزار در مهر ماه سال ۱۳۸۴ انجام شد. در حال حاضر این دانشکده در دو گروه فناوری اطلاعات و کامپیوتر در مقطع کارشناسی و در گرایش هوش مصنوعی در مقطع کارشناسی ارشد به فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی می‌پردازد.
در مقطع کارشناسی بسیاری از استادان دانشجوهای دوره دکترایی هستند که برای تحصیل به دانشگاه آمده‌اند. طبق قوانین آن‌ها موظف هستند حین تحصیل در طول ترم ساعاتی را نیز تدریس کنند. در مقطع کارشناسی اساتیدی با مدرک دکترا کمتر از پنج مورد است.
در ۲۴ دی ۹۲ دروس این دانشکده دچار تغییرات اساسی شد و بسیاری از دروس مورد تأیید وزارت علوم در مهندسی فناوری اطلاعات مانند مبانی الکترونیک دیجیتال، مبانی فناوری اطلاعات، اصول و مبانی مدیریت، شبکه کامپیوتری ۲، مدیریت و کنترل پروژه، مهندسی نرم‌افزار ۱ و ۲، مهندسی فناوری اطلاعات ۱ و ۲، سیستم‌های چند رسانه‌ای، تحقیق در عملیات از نظام آموزشی این دانشکده حذف و جای خود را به دروس رشته مهندسی کامپیوتر داد. این تغییرات ناهماهنگی بسیاری را با سایر دانشگاه‌های ارائه دهنده این رشته به وجود آورد.
دانشکده مهندسی شیمی و مواد، جدیدترین دانشکده دانشگاه صنعتی شاهرود است که در سال ۱۳۹۴ با تفکیک گروه مهندسی مواد از دانشکده مهندسی مکانیک و مکاترونیک و الحاق رشته مهندسی شیمی به آن تأسیس گردید. گروه مهندسی مواد این دانشکده در سال ۱۳۹۲ با پذیرش دانشجو در گرایش مهندسی سرامیک در مقطع کارشناسی ارشد فعالیت خود را آغاز کرد و در سال ۱۳۹۳ با راه‌اندازی گرایش‌های مواد کامپوزیتی در مقطع کارشناسی ارشد و متالورژی صنعتی در مقطع کارشناسی، فعالیت خود را گسترش داد. همچنین، رشته مهندسی شیمی این دانشکده نیز در سال ۱۳۹۴ با جذب دانشجو در مقطع کارشناسی دایر گردید. دانشکده مهندسی شیمی و مواد هم‌اکنون دارای ۷ عضو هیئت علمی مهندسی مواد و ۳ عضو هیئت علمی مهندسی شیمی می‌باشد و آزمایشگاه‌های دانشکده در حال حاضر به شرح زیر است: ۱- آزمایشگاه پژوهشی سرامیک ۲- آزمایشگاه متالوگرافی ۳- آزمایشگاه عملیات حرارتی ۴- آزمایشگاه انجماد و ریخته‌گری
دانشگاه صنعتی شاهرود دارای یک ساختمان آزمایشگاه مرکزی بزرگ ۶ طبقه است که در پردیس مرکزی واقع شده‌است. ساختمان آزمایشگاه‌های دانشکده شیمی نیز با نام ساختمان جابربن‌حیان در سال ۱۳۸۷ به بهره‌برداری رسید. در زیر فهرست آزمایشگاه‌های آموزشی و تحقیقاتی دانشکده‌های مختلف دانشگاه صنعتی شاهرود فهرست شده‌است.
در مهرماه سال ۱۳۹۰ پردیس جدید دانشگاه صنعتی شاهرود با عنوان «پردیس مهندسی و فناوری‌های نوین» با انتقال کامل چهار دانشکده (کامپیوتر و فناوری اطلاعات، برق، مکانیک و عمران) از دانشگاه اصلی و دو خوابگاه، در فاصله دو کیلومتری پردیس مرکزی راه‌اندازی شد و در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۱ با حضور کامران دانشجو وزیر علوم، تحقیقات و فناوری دولت وقت به‌طور رسمی افتتاح گردید. این پردیس در زمان افتتاح فاقد سلف سرویس، کتابخانه، مرکز کامپیوتر، فروشگاه، سالن، زمین ورزشی و فضای سبز بود. پس از گذشت یک ماه از شروع سال تحصیلی ۱۳۹۲ سلف سرویس این پردیس بازگشایی شد؛ و در سال ۱۳۹۴ مرکز کامپیوتر و ساختمان کتابخانه آن افتتاح شد و همچنین فضای سبز ان در حال ساخت می‌باشد.
دانشگاه صنعتی شاهرود، دارای ۳ خوابگاه متمرکز دانشجویی است که یکی از آن‌ها در پردیس مرکزی دانشگاه (پشت کوی اساتید) و دومی که شامل سه ساختمان مجزا است در پردیس جدید واقع شده‌است. سومین خوابگاه دانشگاه نیز در شهرک دانشگاه قرار دارد.