عبدالنبی قیم
عبدالنبی قَیّم (چهارم اردیبهشت ۱۳۳۵ در آبادان)، نویسنده، پژوهشگر، و فرهنگ‌نویس ایرانی، و نویسنده و گردآورندهٔ فرهنگ معاصر عربی فارسی است. قَیّم از عرب‌های ایرانی است. کتاب فرهنگ لغت «قیم» از برجسته‌ترین آثار او در ایران است، که تاکنون سیزده مرتبه به چاپ رسیده. وی همچنین در زمینهٔ تاریخ اهواز، تألیفاتی دارد. وی دارای مداراک دانشگاهی در اقتصاد، مدیریت اجرائی و مدیریت بحران است.
عبدالنبی قَیّم متولد چهارم اردیبهشت ماه ۱۳۳۵ هجری خورشیدی برابر با (۱۹۵۶/۴/۲۵ میلادی) در شهر آبادان است. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در همان شهر سپری کرد و در سال۱۳۵۴ هـ. خ (۱۹۷۵ م) مدرک دیپلم را از دبیرستان رازی آبادان گرفت. وی در همان سال موفق به قبولی در کنکور سراسری در رشته اقتصاد دانشگاه جندی شاپور اهواز شد و در سال ۱۳۵۸ هـ. خ (۱۹۸۰م) موفق به فارغ‌التحصیلی شد. وی پس از آن موفق به اخذ مدرک کارشناسی ارشد در رشته مدیریت اجرائی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات اهواز شد. پس از آن، در رشته مدیریت بحران دانشگاه اصفهان در مقطع دکترا فارغ‌التحصیل شد.
در اسفند ماه ۱۳۶۹ هـ. خ (فوریه ۱۹۹۱. م) تألیف فرهنگ معاصر عربی- فارسی را آغاز کرد و پس از یازده سال در اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۱ (آوریل ۲۰۰۲. م) چاپ اول آن در ۱۲۷۰ صفحه منتشر شد. تا آبان ماه ۱۳۸۸ (نوامبر ۲۰۰۹) پس از هفت سال، چاپ هشتم آن شد. و بعد از آن چاپ نهم روانه بازار شد وبگاه فرهنگ معاصر در خارج از کشور نیز فرهنگ مزبورد مورد قبول رشته زبان فارسی در دانشکده زبان‌های خارجی دانشگاه ملک سعود شهر ریاض قرار گرفته‌است. روزنامه‌های فرا منطقه‌ای الشرق الاوسط و الحیاه که هر دو در لندن چاپ و توزیع می‌شوند هر کدام به تنهایی مقاله‌ای در وصف این کتاب نوشته‌اند. دکتر رحمان سلیمانف رئیس بخش عربی دانشگاه دوشنبه تاجیکستان، این کتاب را به عنوان تنها فرهنگ عربی فارسی به علاقه‌مندان توصیه کرده‌است. وی در سال ۱۳۶۳ هـ. خ در شرکت ملی حفاری ایران مشغول بکار شد و از آن تاریخ تا به امروز ساکن شهر اهواز است. ایشان در سال ۱۳۸۰ به عنوان عضو شورای علمی بنیاد خوزستان‌شناسی برگزیده شد و در سال ۱۳۸۶ هـ. ش (۲۰۰۷. م) از سوی مرکز فرهنگی کره جنوبی و جهان اسلام در شهر سئول به عنوان مشاور مرکز انتخاب شد.
قیم به دعوت مؤسسه بابطین در دوازدهمین همایش بابطین در شهر سارایوو که با حضور برخی از چهره‌های شناخته شده ادب و فرهنگ ایران هم همراه بود شرکت کرد؛ قیّم که فرهنگ عربی فارسی تألیف او تاکنون ۹ بار از سوی انتشارات فرهنگ معاصر تجدید چاپ شده‌است، به همراه دکتر آذر شب استاد دانشگاه تهران و دکتر تبرائیان معاون مجمع تقریب بین مذاهب، موسی بیدج مترجم و شاعر، دکتر حاج ابراهیمی استاد دانشگاه اصفهان، دکتر حکیمه دبیران استاد دانشگاه، سمیر ارشدی استاد دانشگاه کویت در این همایش حضور یافتند. این همایش در روزهای ۱۹ الی ۲۱ اکتبر برابر با ۲۷ لغایت ۲۹ مهر ماه، شهر سارایو پایتخت بوسنی و هرزگوین برگزار شد. رئیس‌جمهور بوسنی، عمرو موسی و یوسف قرضاوی از شخصیت‌های شرکت‌کننده در این مراسم بودند.برخی اطلاعات زبانی خاص زبان عربی که در فرهنگ‌های یک زبانه عربی ثبت شده‌اند، در کتاب حذف شده‌اند. در حقیقت فرهنگ دو زبانه، فرهنگ معادل و برابر مدخل‌های زبان مبدأ در زبان مقصد است. حذف مصدرهای افعال و حذف عین‌الفعل مضارع از جمله خصوصیات این کتاب است. همچنین در راستای ساده‌تر کردن کتاب و هر چه فارسی تر کردن آن، فاعل و مفعول‌های عربی در فرهنگ معاصر حذف شده‌اند و به جای آن‌ها فاعل و مفعول فارسی آن هم در پرانتز ذکر شده‌است.
این کتاب به عنوان یکی از پر فروش معرفی شده و در جراید مختلفی مورد نقد و بررسی قرار گرفت.
نگاهی جامعه شناختی به زندگی و فرهنگ مردم عرب خوزستان «فصلنامه مطالعات ملی، سال۱۳۸۰ فصلنامه شماره ۷»
تصدی‌گری در استان خوزستان
قیم پس از کتاب پانصد سال تاریخ خوزستان کتابی با عنوان " فراز و فرود شیخ خزعل" را نگارش کرد. چهار سال روی کتاب شیخ خزعل کار کرد. به باور او، شیخ خزعل یک تابو بود. رژیم رضا خان تصویر یک نوکر حلقه به گوش انگلیس از او ارائه داده بود. اما قیم روایت جدیدی از شیخ خزعل را به تصویر می‌کشد. وی در آن کتاب تا دوره شیخ مزعل، برادر شیخ خزعل را روایت می‌کند. در «فراز و فرود شیخ خزعل» به نوعی روایت این شخصیت عجیب و تراژیک جنوب ایران و تاریخ آن خطه تا عهد رضاشاه و قتل شیخ خزعل است.
عبدالنبی قیم، نسخه‌ای از چاپ دهم فرهنگ معاصر عربی ـ فارسی و همچنین ترجمهٔ کتاب عربی پانصد سال تاریخ خوزستان را به کاظم الساهر، خوانندهٔ عراقی، هدیه داد. این هدایا در حاشیهٔ برنامهٔ The voice یکی از پربیننده‌ترین برنامه‌های تلویزیونی در خاورمیانه داده شد.
وی در کتاب خود به نام "پادشاهی میسان و اهواز یا احواز" با تاکید بر متاخر بودن نام خوزستان ادعا می‌کند که "هیچ نوشته یا کتاب تاریخی یافت نشده که قبل از سال 367 هجری نام خوزستان در آن آمده باشد." این در حالی است که در ده ها نوشته و کتاب، نام خوزستان از دوران هخامنشیان ذکر کرده است. او همچنین ادعا می‌کند که طبری در کتاب تاریخ خود به نام اهواز اشاره می‌کند و نه خوزستان. درحالیکه کتاب تاریخ طبری سه بار نام خوزستان را آورده است. همچنین برخی استدلال‌های وی در بررسی تمدن‌های موجود در منطقه را از لحاظ علمی مورد تشکیک قرار داده‌اند.
قیم با نگارش متنی به سخن منتشر شده از جواد طباطبایی واکنش نشان داد. قیم معتقد است برخی نویسندگان ازجمله طباطبایی برای تعریف و تمجید از تاریخ و فرهنگ ما از دیگران مایه می‌گذارند و دیگران را تخریب می‌کنند؟ و این دیگران کسی نیست جز عرب. واکنش قیم به این جمله از طباطبایی بود که گفته بود "عرب‌ها جایی عنوان کرده‌اند که عرب نمی‌تواند شاهنامه داشته باشد". قیم در پاسخ به این جمله نوشت: "آقای طباطبایی با این سخن خود نشان داد که از شعر و ادبیات عرب بی اطلاع است. پانصد سال قبل از شاهنامه، عرب‌ها " معلقات سبع" را داشته‌اند که از نوادر شعر بوده و هست" و "عرب‌ها چنین سخنی نگفته و نخواهند گفت". در پاسخ به این گفته، علیرضا افشاری این ادعای نبی را اشتباه می‌داند و به ابن اثیر اشاره می‌کند که گفته عرب‌ها نمی‌توانند اثری تاریخی-ادبی و ملی مانند شاهنامه بسرایند. در پاسخ، نبی می‌گوید که نام اثری که در آن ابن‌کثیر این را گفته باید مشخص باشد تا ادعا معتبر شود، و ضمنا ابن کثیر عرب است نه عرب‌ها. در نهایت در پاسخی دیگر به نبی، مصطفی نصیری، جمله عربی ابن کثیر را در اثر «المثل السائر» ذکر می‌کند.
«پادشاهی میسان و اهواز یا احواز» یکی از کتاب‌های قیم که پس از اخذ مجوز منتشر شد، اما پس از مدتی توزیع این کتاب متوقف شد. پایگاه خبری کتاب نیوز نوشت: "وزارت ارشاد بر اثر یک بدفهمی جلوی توزیع آن را گرفت. گویا این منع بر اثر هجمه طرفداران جواد طباطبایی صورت گرفته است."
عبدالنبی قیم به خاطر تالیف فرهنگ دو جلدی عربی - فارسی برنده ششمین دوره جایزه شیخ حمد در قطر شد.
برگزیده جشنواره «نقد کتاب» در بخش ادبیات عربی
وبلاگ شخصی عبدالنبی قیم