بی‌اختیاری ادرار
بی‌اختیاری ادرار به دفع غیرارادی ادرار می‌گویند. دفع ادرار هنگامی اتفاق می‌افتد که فشار داخل مثانه از فشار ناشی از تون عضلات صاف و مخطط مجرای ادراری بالاتر رود. بی‌اختیاری ادرار می‌تواند عامل مهمی در کاهش کیفیت زندگی به‌شمار رود. بسیاری از افراد مسن بی‌اختیاری ادرار را به عنوان نشانه‌ای از سن بالا می‌پذیرند و به پزشک مراجعه نمی‌کنند. اما در واقع بی‌اختیاری ادرار تظاهری از یک بیماری زمینه‌ای است و گاه موقت بوده و خودبخود برطرف می‌شود، اما در بیشتر موارد مزمن و پیشرونده است. بی‌اختیاری ادرار موقت می‌تواند به دنبال زایمان ایجاد شود. توانبخشی کف لگن و بی اختیاری ادرار و مشکلات دفعی همچون یبوست را می توان در مشورت با یک پزشک انجام داد مهمترین عوامل خطر در بی‌اختیاری ادراری شامل بارداری و زایمان مهبلی، جراحی دستگاه ادراری، ضعف عضلات کف لگن، سکته ی مغزی، چاقی مرضی، اختلالات مغزی مانند بیماری پارکینسون و تمرینات شدید ورزشی است.حکمای قدیم علت بی اختیاری ادرار را غلبه سردی ورطوبت بر مثانه وعضله ارادی واقع بر گردن مثانه ذکر کرده اند.تست‌های تشخیصی معمول عبارتند از:
جهت درمان، ابتدا روش هایی که تهاجم کمتری دارند، برای فرد در نظر گرفته می شوند. برخی اقدامات درمانی عبارتند از:
این قبیل تمرینات، به استحکام و تقویت عضلات و ماهیچه های این ناحیه و هم چنین پیشگیری از بی اختیاری ادرار کمک می کند. این تمرینات که با نام کلی تمرینات کگل شناخته می شوند، در درمان بی اختیاری استرسی و اضطرابی موثر هستند.
جهت انجام این تمرین، فرض کنید که می خواهید ادرار خود را نگه دارید:
ابتدا عضلات و ماهیچه های خود را برای چند ثانیه، تنگ و منقبض کنید و سپس رها کنید. این کار را چندین بار در روز تکرار کنید. نحوه صحیح انجام این تمرین را از پزشک خود بخواهید.
داروهایی مانند مسدود کننده های آلفا که با شل کردن عضلات و ماهیچه های گردن مثانه، باعث می شوند تا شما راحت تر ادرار کنید.
استروژن های موضعی که به صورت کرم های واژنی نیز وجود دارند، به جوانسازی بافت واژن کمک می کنند. مصرف قرص های استروژن در درمان بی اختیاری ادرار توصیه نمی‌شود.
پساری. پساری حلقه ای است که در داخل واژن قرار می گیرد. این دستگاه در افرادی که به دلیل افتادگی رحم و یا لگن، دچار بی اختیاری شده اند،و به هر علتی امکان درمانهای ترمیمی برای آنها نیست می تواند موثر می باشد.
مخروط کگل.این مخروط در سه سایز است و به همراه 6 وزنه که بیمار هنگام تمرین کگل آنرا داخل واژن خود قرار میدهد و سپس ورزش کگل را انجام می دهد.طبق تحقیقات و مقالات 30 تا 70% به موثر واقع شدن ورزش کگل کمک می کند.
این روش قطعی ترین روش درمان نوعی از بی اختیاری است که با سرفه و خنده یا فعالیت اتفاق می افتد
این درمان با استفاده از مشهای نواری مصنوعی برای تعبیه در زیرمجرای ادرار برای حمایت مجرا استفاده می شود در این روش، پیشابراه بسته نگه داشته می شود، تا از ادرار ناگهانی به خصوص هنگام سرفه و یا عطسه پیشگیری شود. برخی اهداف جراحی عبارتند از:
از ژلهای مصنوعی و یا اخیراً از سلولهای بنیادی و چربی در بعضی بیماران خاص میتوان استفاده کرد که تکنیک خاصی از آن در ایران توسط دکتر مجید صفوی ابداع و ثبت گردیده است.
برای بیماران با بی اختیاری فوریتی ،که به درمانهای دارویی پاسخ نمی‌دهند استفاده می شود.
در بیماران و بخصوص مردان با نقص یا آسیب کامل دریچه مجرای ادرار که بی اختیاری کامل دارند استفاده می شود. سابقاً از دریچه های مصنوعی مدل سه قسمتی استفاده می شد که عوارض نسبتاً زیادی داشت.
انواع بی‌اختیاری ادراری :هر گونه دفع غیرارادی ادرار را بی‌اختیاری ادرار می‌نامند.
دفع بی‌اختیار ادرار در اثر تحرک و فعالیت بدنی که منجر به افزایش فشار داخل شکم شود مانند فعالیت‌هایی چون خم و راست شدن، سرفه، عطسه و غیره.
دفع غیرارادی ادرار همراه با اضطرار شدید.
دفع غیرارادی ادرار اضطراری همراه با بی‌اختیاری ادراری فشاری هنگام اعمال فشار، تحرک تقلا و غیره یعنی مخلوطی از بی‌اختیاری اضطراری و علائم بی‌اختیاری استرسی.
بدنبال بند آمدن ادرار یا بدنبال عدم تخلیه ادرار بواسط شل بودن عضلات مثانه بعلت پر بودن بیش از حد ظرفیت مثانه به صورت قطه قطره خارج می‌گردد.
بعلت فیستول بین مثانه و واژن یا فیستول حالب به واژن ایجاد می‌شود.
دفع غیرارادی ادرار در هنگام خواب می‌باشد.