تصلیب عیسی
تصلیب عیسی در سدهٔ یکم در یهودیه که بخشی از امپراتوری روم بود رخ داد و میان سالهای ۳۰ تا ۳۳ پس از میلاد بود. به صلیب کشیده شدن عیسی در هر چهار انجیل نوشته شده‌است رسایل عهد جدید به آن اشاره کرده‌اند و دیگر منابع کهن هم به آن گواهی می‌دهند. منابع غیرمسیحی نیز پذیرفته‌اند که این یک رخداد تاریخی بوده‌است. گرچه تاریخ نگاران در جزییات دقیق آن به اجماع نرسیده‌اند.
آنچنان که از شواهد تاریخی بر می‌آید، عیسی مسیح تحت تأثیر تحریکات روحانیون وقت یهود به دست رومیان به صلیب کشیده شد؛ بر پایهٔ قوانین رومیان برخی از مجرمان باید به صلیب کشیده می‌شدند. مرگ مسیح بر بالای صلیب در تپه گلگتا رخدادی است که نویسندگان هر چهار انجیل به شرح آن پرداخته‌اند. بر اساس روایت این اناجیل خود عیسی نیز پیش از مرگش، به مصلوب شدن خویش اشاره کرده‌است. در مواعظِ حواریون مسیح نیز، این آموزه حضور فراگیری داراست. در آموزه‌های مسیحی، مصلوب شدن مسیح به عنوان کفارهٔ گناهان بشر از تعالیم بنیادین آن است. بر اساس عهد جدید مسیح در روز سوم پس از مرگش رستاخیز کرد و پس از چهل شبانه روز بسوی پدر صعود نمود. البته برخی از مسیحیان گنوسی قرون دوم و سوم میلادی، همچون پیروان باسیلید، معتقد بودند که چهره عیسی مسیح با شمعون قیروانی جابجا شد و شمعون قیروانی به جای عیسی به صلیب رفت.
از نگاه تاریخی، تعمید عیسی و تصلیب او دو رخداد واقعی در زندگی او تلقی می‌شوند.
کتاب مکاشفات پطرس یکی از کتب مسیحی معروف به اپوکریفا، بنا بر باور عده ای حدود سالهای 94 و 95 نگارش یافته است.(توماس میشل، کلام مسیحی، ترجمه ی حسین توفیقی، ص 58 – 59)،البته بسیاری از تاریخ نگاران تاریخ نگارش این کتاب را 150 میلادی میدانند. همچنین نسخه‌ای از این کتاب اخیراً در نجع حمادی کشف شده‌است. در این کتاب به صلیب رفتن مسیح زیر سؤال رفته‌است، و در مورد به صلیب رفتن مسیح، به نقل از پطرس، چنین آمده‌است: وقتی او (مسیح) این چیزها را گفت، من (پطرس) او را دیدم که ظاهراً توسط آن‌ها بازداشت شده بود؛ و گفتم: "چه می‌بینم، مولای من؟ آن شمایید که آن‌ها گرفته‌اند و همانا شما هستید که مرا چسبیده‌اید؟ یا آن کیست که شاد و خندان بر روی درخت (صلیب) است؟ و آیا او شخص دیگری است که که دست و پای او را می‌کوبند؟" نجات دهنده (مسیح) به من گفت: "آنکه او را بر روی درخت (صلیب)، شاد و خندان می‌بینی، عیسای زنده است؛ ولی این یکی که بر دستان و پاهایش میخ می‌زنند، پوست و گوشت او است، که بدلی است تا باعث شرمندگی آن‌ها شود، کسی که شبیه او شده‌است؛ ولی به او و به من نگاه کن!"
باید داشت چندین دهه بعد از مرگ پطرس نوشته شده و پطرس نمی‌تواند نویسنده ی او باشد همچنین این کتاب از اثار گروه های ناستیکی میباشد (که انسانیت عیسی را رد میکردند) پس به احتمال زیاد صحت تاریخی ندارد N. T. Wright، محقق و عهدجدیدپژوه، در پژوهشی در زمینهٔ The Resurrection of the Son of God چنین نتیجه می‌گیرد که احتمال تاریخی بودن مرگ مسیح به همان اندازه بالاست که ما از تاریخی بودن مرگِ آگوستوس در سال ۱۴ میلادی یا تخریب معبدِ اورشلیم در سال ۷۰ میلادی مطمئن هستیم. A. T. Robinson نیز مرگ و تدفین عیسی را «یکی از قدیمی‌ترین و تصدیق‌شده‌ترین حقایق» دربارهٔ او می‌داند. John Dominic Crossan عهدجدیدپژوه منتقد و لیبرال، و عضو شورای سکولارِ Jesus Seminar، در این رابطه چنین اظهار داشته‌است:
در سال ۲۰۰۶ میلادی متیو مسلن و پیرز میچل با بررسی بیش از ۴۰ مقاله در این باره نظریه‌هایی از جمله پارگی قلبی تا آمبولی ریه را برشمرده‌اند. در سال ۱۸۴۷ برپایه‌گذارش انجیل یوحنا ۱۹:۳۴ در بیرون آمدن خون و آب پس از آنکه پهلوی عیسی با نیزه سوراخ شده، پزشکی به نام ویلیام استرود نظریه پارگی قلبی را دلیل مرگ عیسی دانست.
سنت اسلامی مرگ فیزیکی عیسی را بروی صلیب رد می‌کند. بنابر نظر آیاتی از قرآن، مسیح به صلیب کشیده نشده و عروج کرده‌است:
"در قرآن از زبان عیسی نوشته شده که می‌گوید:"«سلام بر من، روزی که زاده شده‌ام و روزی که می‌میرم، و روزی که زنده برانگیخته می‌شوم» (سوره مریم آیه ۳۳)