لیقوان
لیقوان روستایی در استان آذربایجان شرقی است که در دهستان مهرانرود بخش باسمنج شهرستان تبریز واقع شده‌است. جمعیت این روستا در سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، ۵٬۳۵۰ نفر در ۱٬۰۵۵ خانواده برآورد شده‌است. شغل اصلی مردمان لیقوان سفالگری بود که درکنار آن به دامداری، کشاورزی، قالی و فرش بافی نیز اشتغال داشتند. پنیر تبریز که یکی از معروفترین پنیرهای شناخته شده در سطح جهانیست با توسعه روزافزون تبریز و گسترش شهرنشینی کم کم از تبریز به روستاهای مجاور تبریز کشیده شد و متاسفانه کسب و کار اصلی مردمان روستای لیقوان درحالی از سفالگری به تولید پنیر تبریز تبدیل شد که این روستا نه از جهت زیرساختهای بهداشتی، نه از لحاض طرح هادی روستایی، و نه ازجهت زیرساختهای دامپروری (ازجمله مرتع و مزارع کشت علوفه) و نه از نظر جمعیت دامی و نه حتی از نظر سطح فرهنگی و غیره، به هیچ وجه آماده چنین دگردیسی نبود. البته امروز راه روستایی و زیرساختهای بهداشتی منطقه به برکت انقلاب اسلامی درحد قابل قبول میباشد ولی همچنان مشکل مرتع و علوفه وبالطبع کمبود شیر برای جوابگویی به مشتریان و متقاضیان دست به نقد پنیر لیقوان، کماکان وجود دارد...این موضوع باعث شده تقریبا اکثر شیرپزهای لیقوان جهت تامین منافع اقتصادی خود، کسری شیر را از شهرها و استانهای اطراف تهیه کنند و با نام پنیر لیقوان بفروش برسانند. این یکی از رایجترین و عادیترین تقلبات منطقه لیقوان است؛ چراکه معروفیت پنیر تبریز بخاطر استفاده احشام از پوشش گیاهی خاص منطقه سهند و دوشش بهداشتی شیر احشام و... است.  دامدارهای لیقوان به مصرف خودسرانه انواع داروهای دامی مشهور هستند. از مضحک ترین شاهکارهای لیقوانی ها که ریشه در فرهنگ سودطلبی و سودجویی آنها دارد و همواره مورد انتقاد سازمانهای دامپزشکی و تعذیرات استان بوده و پرونده های متعدد در ادارات استان تشکیل شده است، فروش غیرقانونی انواع داروهای دامپزشکی و کشاورزی در سطح سوپرمارکتهای روستا میباشد...  لیقوان احتمالا تنها نقطه در کل کره زمین میباشد که علیرغم اینکه سالیان سال هست که دارای خانه بهداشت و همینطور دو داروخانه دامپزشکی فعال در روستا میباشد، سوپرمارکتهای سطح روستا به فروش داروهای دامی و انسانی مشغول هستند. {لیقوانی ها تمایل عجیبی به خریدهای نسیه دارند. راننده تاکسی هم در لیقوان دارای دفتر نسیه میباشد و بنابراین برخی از اهالی بجای خرید دارو از خانه بهداشت ویا از داروخانه های دامپزشکی سطح روستا، بیشتر داروهایشان را از سوپرمارکت ها تهیه میکنند!} یکی از مهمترین آسیب های این فرهنگ غلط، خیانت آشکار به مصرف کنندگان لبنیات لیقوان خواهد بود چراکه برخی از دامدارهای لیقوان داروهای دامپزشکی را بدون توجه به زمان منع مصرف در دوران شیرواری یا آبستنی و سایر ملاحضات مصرف میکنند (بدلیل خرید از سوپرمارکت ها، توصیه های لازم بهداشتی را از دکتر دامپزشک دریافت نمیکنند) که این رفتار باعث افزایش شدید باقیمانده دارویی در شیر و گوشت میشود. بعنوان مثال یکی از داروهای ضدانگل دامی بسیار خطرناک از نظر بقایای دارویی و عوارض انسانی و محیط زیستی که چندسال پیش از فارماکوپه جهانی و همچنین فارماکوپه داروهای ژنریک ایران بطور موقت حذف شد، بطور معمول توسط دامدارهای لیقوانی برای انواع بیماریهای مربوط یا نامربوط، استفاده میشود ...که برخی از این باقیمانده های دارویی شدیدا کارسینوژن و سرطانزا هستند. خریداران هزینه های بیشتری برای تهیه پنیر و لبنیات لیقوان پرداخت میکنند تا سلامت خود و خانواده خودشان را تامین کنند غافل از اینکه ممکن است خود همین لبنیات آلوده به انواع سموم، نگهدارنده ها و بقایایی دارویی باشد. استفاده از کلمه "همه"، مطمعنا باعث اجحاف درحق بخشی از ساکنین لیقوان است ولی بخش قابل توجهی از دامدارهای لیقوان فقط دنبال منافع شخصی خود بوده و اهمیتی به آلوده بودن شیر تولیدی یا میزان باقیمانده های دارویی موجود در شیر نمیدهند.. ازطرفی با اینکه شیرپزهای لیقوانی مدعی "برند" سازی درسطح جهانی هستند، متاسفانه هنوز هیچ مرکز و اورگان دولتی یا خصوصی جهت آنالیز باقیمانده های دارویی لبنیات و گوشت قرمز تولید شده در روستا وجود نداشته و این برند جهانی فاقد حتی یک آزمایشگاه تخصصی مواد غذایی ولو درحد متوسط یا پایینتر از متوسط، میباشد...هرکسی در لیقوان با داشتن سرمایه، میتواند شروع به شیرپزی نماید و تا زمانیکه سازمان غذا و دارو اطلاع پیدا نکند (که ممکن است بدلیل پنهان کاری سالیان سال طول بکشد!)، پنیر تولیدی خود را داخل حلب های دیگر شیرپزهای دارای مجوز و سیب سلامت، به بازار عرضه کند! به همین سادگی! درصد قابل توجهی از مردم لیقوان حداقل یکبار دچار تب مالت شده اند. احتمالا بخشی از این بخاطر استفاده از شیر خام و پاستوریزه نشده برای تهیه پنیر میباشد... بنابراین بنظر نمیرسد لیقوان تازمانیکه این سبک رفتاری خطرناک و درعین حال مضحک را اصلاح نکند محل مناسبی برای تهیه و توزیع لبنیات باشد لازم به ذکر است که احتمالا لیقوان از نظر جمعیتی آلوده ترین روستای ایران به مواد مخدر نیز میباشد. که خود همین موضوع ضرورت تحقیقات جامع و فراگیر در خصوص سلامت شیری که این دامدارها تولید میکنند را بیش از پیش نشان میدهد... لیقوان بخشی از استان عزیزمان بوده و پیشرفت و آبادانی این روستا باعث بسی مسرت و شادمانی خواهد بود. بنده بعنوان یک کارشناس مطلع، سعی کردم صادقانه بخش بسیار کوچکی از مشکلات موجود را معرفی کنم جهت رفع هرچه سریعتر آنها...چراکه اولویت اصلی بنده بعنوان کارشناس بهداشت، سلامت مواد غذایی میباشد که مستقیما با سلامت مردم در ارتباط است...
از جمله اشخاص برجسته لیقوان می‌توان به احتشام الدوله لیقوانی ارباب منطقه آذربایجان در دوره فئودال، فیروز لیقوانی، نماینده مردم آذربایجان در بیست و چهارمین دوره مجلس شورای ملی (قبل از انقلاب اسلامی ایران) و همچنین یحیی لیقوانی رئیس ساواک تبریز (قبل از انقلاب اسلامی ایران) را می‌توان نام برد. از آنجا که که مطابق با نخستین اصل انقلاب شاه و مردم یا همان اصلاحات اراضی مالکیت اراضی ۱۸۰۰۰ روستای بزرگ کشور در سال ۱۳۴۱ شمسی به روستاییان واگذار گشت، نام روستای لیقوان هم در این فهرست آمده بود.