دانشگاه گیلان
دانشگاه گیلان یکی از دانشگاه‌های دولتی ایران است که در سال ۱۳۵۳ تأسیس گردیده‌است و پردیس اصلی و برخی پردیس‌های آن در شهر رشت قرار دارد. این دانشگاه در زمرهٔ بزرگترین و یکی از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های جامع شمال کشور ایران است. بر اساس آخرین رتبه‌بندی دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی که هر ساله توسط ISC صورت می‌گیرد، دانشگاه گیلان در رتبه‌بندی سال ۱۳۹۳ در رده هشتم دانشگاه‌های جامع کشور قرار گرفت. همچنین بر اساس رتبه‌بندی تایمز برای آغاز سال ۲۰۱۹ میلادی، این دانشگاه پس از دانشگاه‌های تهران و تبریز در ردهٔ ششم دانشگاه‌های جامع کشور قرار دارد.
تأسیس دانشگاه گیلان در سال ۱۳۵۳ به تصویب شورای گسترش آموزش عالی رسید و در سال‌های ۵۵–۱۳۵۴ در چارچوب قرارداد بین دولت‌های ایران و آلمان غربی سابق، دانشگاه گیلان، تأسیس و از سال ۱۳۵۶ فعالیت‌های آموزشی خود را با پذیرش ۱۵۵ دانشجو در ۹ رشته تحصیلی آغاز کرد. در سال ۱۳۵۶ مدرسه عالی مدیریت و مدرسه عالی بازرگانی رشت (تأسیس ۱۳۴۶) که تنها مراکز آموزش عالی در استان گیلان بودند با دانشگاه گیلان ادغام و فعالیت‌های آموزشی آن تا پایان سال تحصیلی ۱۳۵۸ با تعداد ۶۰۵ نفر دانشجو در ۱۴ رشته تحصیلی ادامه یافت.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، دانشگاه گیلان به‌طور مستقل و بدون وابستگی به آلمان، فعالیت‌های آموزشی خود را در هشت رشته تحصیلی و با حدود ۵۰۰ دانشجو از سرگرفت و با رشد و گسترش آموزش عالی در کشور، دانشکده‌های علوم پایه، فنی، علوم کشاورزی، علوم انسانی و پزشکی ساخته شد و پس از آن نیز دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده منابع طبیعی و معماری و هنر تأسیس شدند.
این دانشگاه در حال حاضر با ۱۰ دانشکده و یک واحد پردیس بین الملل و دو پژوهشکده (حوزه آبی دریای خزر و گیلان‌شناسی) با بیش از ۵۸۰ عضو هیئت علمی، نزدیک به ۲۴۰۰۰ هزار دانشجو و به عنوان یکی از بزرگترین مراکز آموزش عالی در منطقه شمال کشور مشغول به فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی است و سالانه حدود ۶۰۰۰ هزار نفر دانشجو را در ۳۱۰ رشته - گرایش در مقاطع تحصیلی کارشناسی (۱۱۲ رشته- گرایش)، کارشناسی ارشد (۱۴۸ رشته-گرایش) و دکترا (بیش از ۵۰ رشته- گرایش) برای دوره‌های روزانه، شبانه، پردیس و مجازی پذیرش می‌کند. دانشگاه گیلان از اواخر دهه ۱۳۶۰ پذیرنده دانشجو در مقاطع تحصیلات تکمیلی بوده‌است. این دانشگاه دارای پردیسی زیبا و سرسبز در خطهٔ شمالی کشور است که عموماً کمکی شایانی به ایجاد فضایی مناسب برای دانشجویان می‌کند. اغلب استادان این دانشگاه از دانشگاه‌های معتبر داخلی و خارجی فارغ‌التحصیل شده‌اند که برخی از فارغ‌التحصیلان ممتاز همین دانشگاه هستند.
دانشگاه گیلان دارای سوابق آموزشی و پژوهشی برجسته‌ای است و به لحاظ تولیدات علمی با کیفیت در زمره دانشگاه‌های مطرح کشور به شمار می‌آید. ثبت تعداد قابل توجهی از مدارک علمی (مانند همکاری‌های بین‌المللی، مقالات علمی، طرح‌های پژوهشی و پژوهش‌های تقاضامحور، پایان‌نامه‌های برتر دانشجویی، اختراعات و اکتشافات و کتب علمی یا هنری چاپ شده) بیان‌گر این مسئله است. رکورد این اطلاعات در سامانهٔ معاونت پژوهشی دانشگاه گیلان و کارنامهٔ پژوهشی سالیانه این دانشگاه موجود است .
این دانشگاه از استادان برجسته و همچنین پژوهشگرانی برخوردار است که از وجههٔ ملی و بین‌المللی برجسته‌ای برخوردار هستند. قرارگیری نام برخی از اعضای هیئت علمی این دانشگاه در بین دانشمندان برجستهٔ ایران و یک درصد برتر تولیدکنندگان علم در جهان مبین این مسئله است.
از اعضای هیئت علمی برجستهٔ افتخاری این دانشگاه می‌توان به نام ر ولهارد و حسن ابراهیم‌زاده معبود اشاره کرد  که از چهره‌های شاخص بین‌المللی هستند.
دانشگاه گیلان بیش از ۲۰ مجلهٔ معتبر در زمینه‌های مختلف علمی و هنری دارد که تعدادی از آن‌ها به زبان انگلیسی است . همچنین همه ساله تعداد زیادی کتب علمی در این دانشگاه به چاپ می‌رسد .
علاوه بر این، برخورداری از تعداد زیادی از دانشجویان ممتاز در آزمون‌های سراسری و المپیادهای دانشجویی از جمله افتخارات دانشگاه گیلان است.
ریاست این دانشگاه هم‌اکنون بر عهده دکتر فرید نجفی است که در آذر ۱۴۰۰ به این سمت منصوب شده‌است. فرید نجفی دارای دکتری تخصصی در رشته مهندسی مکانیک از دانشگاه فنی مسکو و در حال حاضر در مرتبه استادی است.
افراد زیر ریاست این دانشگاه را در طول سالیان گذشته بر عهده داشته‌اند:
دانشگاه گیلان دارای ۱۰ دانشکده و یک واحد پردیس بین‌الملل است:
دانشگاه گیلان هم‌اکنون دارای دو پژوهشکده به نام‌های پژوهشکده حوضه آبی دریای خزر و پژوهشکده گیلان‌شناسی بوده و گروه‌های پژوهشی آمایش سرزمین و کرم ابریشم به همراه مرکز قطب علمی ورزش و تندرستی و قطب علمی بهینه‌سازی ریاضی سایر مراکز پژوهشی مستقر در دانشگاه گیلان را تشکیل می‌دهند.
آدرس دانشگاه گیلان در کیلومتر ۵ جاده رشت - تهران است.  اغلب دانشکده‌های این دانشگاه و ساختمان مرکزی (مدیریت) در این پردیس قرار دارند. پردیس‌های دیگر دانشگاه گیلان در نزدیکی همین پردیس (پردیس دانشکدهٔ تربیت بدنی)، در شهرهای رشت، صومعه‌سرا و واجارگاه قرار دارند. همچنین دانشکده های علوم پایه و علوم ریاضی این دانشگاه نیز در داخل شهر رشت و در ابتدای خیابان آزادی (منظریه) قرار دارند. گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی در سال۱۳۵۳ بر اساس تفاهم­نامه همکاری ایران و آلمان زیر نظر دانشکده علوم انسانی دانشگاه گیلان راه اندازی شد، سپس در سال۱۳۵۷ به عنوان رشته­ای مستقل، با ۴۴ دانشجو فعالیت خود را آغاز کرد. افزایش قابلیت­های فکری و نیروی انسانی این گروه، ویژگی­های جغرافیایی و فرهنگی خاص و پیشینه غنی ورزش در استان گیلان موجب شد تا در سال ۱۳۷۱ موافقت اصولی برای تبدیل گروه به دانشکده از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اخذ شده و دو سال پس از آن، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی تأسیس شود. در حال حاضر چهار گروه آموزشی شامل فیزیولوژی ورزشی، مدیریت ورزشی، آسیب شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی و تربیت بدنی و علوم ورزشی در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا در حال فعالیت هستند. از اساتید مطرح دانشکده در کشور در درجه استادی می‌توان به حمید محبی، ارسلان دمیرچی، فرهاد رحمانی‌نیا، مهرعلی همتی نژاد، حسن دانشمندی، رحیم رمضانی نژاد، علی اصغر نورسته، بهمن میرزایی و حمید اراضی اشاره کرد.
در سال ۱۳۹۶ گروه مهندسی مکانیک دانشکده فنی طی تلاش‌های اساتید، مدیر گروه وقت آقای علی جمالی اسکلکی و تصمیم هیئت ‌امنای دانشگاه گیلان از دانشکده فنی جدا شده و به یک دانشکده مجزا به نام دانشکده مهندسی مکانیک انتقال یافت. ساختمان اصلی دانشکده مکانیک در پشت دانشکده فنی قرار دارد که هنوز در دست ساخت است و کلاس‌های دانشجویان، دفتر ریاست و اساتید دانشکده و آموزش دانشکده مکانیک در ساختمان آزمایشگاه مرکزی دانشگاه گیلان به صورت موقت قرار دارد. ریاست دانشکده مکانیک را از ابتدای سال ۱۳۹۶ تا کنون نادر نریمان‌زاده بر عهده دارد. دانشکده مکانیک در تمامی گرایش‌های مهندسی مکانیک (تبدیل انرژی، طراحی کاربردی و دینامیک و کنترل) دانشجو می‌پذیرد. این دانشکده دارای ۳۳ هیئت علمی شامل شش استاد (نیما امانی‌فرد در گروه حرارت و سیالات، نادر نریمان‌زاده، احمد باقری و فرید نجفی در گروه دینامیک، کنترل و ارتعاشات و ابوالفضل درویزه و رضا انصاری خلخالی در گروه طراحی جامدات)، ۱۳ دانشیار، ۱۱ استادیار و سه مربی است.
دانشکده ی علوم پایه در سال ۱۳۵۶ فعالیت آموزشی خود را در ۴ گروه فیزیک، ریاضی، زیست شناسی و شیمی آغاز کرد و در سال ۱۳۸۲ نیز گروه آموزشی آمار به این دانشکده اضافه شد. در سال ۱۳۸۸ گروه های ریاضی و آمار به صورت جداگانه و تحت عنوان دانشکده ی علوم ریاضی به فعالیت خود ادامه دادند. دانشکده ی علوم در حال حاضر شامل ۳ گروه آموزشی فیزیک، زیست شناسی و شیمی میباشد. همچنین این دانشکده دارای ۷۸ عضو هیئت علمی است که ۳۲ نفر از آنها متعلق به گروه شیمی، ۲۵ نفر گروه فیزیک و ۲۶ نفر نیز متعلق به گروه زیست شناسی هستند.