همستر
همستر (انگلیسی: "Hamster") یا کیسه‌دهان به گروهی از جوندگان گفته می‌شود که به زیرخانواده موشان تعلق دارد. همسترها ۲۵ گونه دارند که در شش یا هفت سرده دسته‌بندی شده‌اند. همستر جانوری پگاه‌رو است و در طول روز زیر زمین باقی می‌ماند تا مورد حمله شکارچیان قرار نگیرد. در طبیعت بیرون این جانور در درجهٔ اول از دانه‌ها، میوه‌ها و گیاهان تغذیه می‌کند و پس از آن گاهی به سراغ حشرات زیر زمین می‌رود. این جانور دارای جیب دهانی است به گونه‌ای که تا شانه‌هایش کشیده شده‌است و از آن برای جابجایی مواد خوراکی در هنگامی که در پناهگاهش زندگی می‌کند استفاده می‌کند.
رفتار این حیوانات وابسته به محیط اطراف، ژنتیک و ارتباط آنها با انسان‌ها است. از آنجا که زادولد آنها زیاد است، در کشورهای پیشرفته از آنها به عنوان حیوانات آزمایشگاهی استفاده می‌شود. همسترها به عنوان حیوان خانگی توسط انسان‌ها نگهداری می‌شوند. اینکه این حیوان معمولاً تنها زندگی می‌کند باعث شده‌است که آلودگی کمتری داشته باشند و بیشتر مورد علاقهٔ انسان‌ها قرار گیرند.
همستر به تعداد جوندگان کوچک در زیرخانواده Cricetinae است. مردم معمولاً این موجودات کوچک خزدار را به عنوان حیوانات خانگی نگه می‌دارند. محققان ۱۸ گونه مختلف همستر را تشخیص می‌دهند. نزدیکترین اقوام این جوندگان شامل لیمو، ولها و برخی موش‌ها هستند.
اگرچه هر گونه متفاوت است، اما بیشتر اعضای این گروه ویژگی‌های کمی دارند. آنها دارای بدن‌های باریک یا حتی گرد، اندام‌های کوتاه و دم‌های کوتاه هستند. خز آنها در رنگهای مختلفی از جمله سفید، قهوه‌ای، مشکی، قرمز، خاکستری و… به چشم می‌خورد.
اندازه بزرگسالان بسته به نوع آن متفاوت است. این جوندگان در هر نقطه از حدود ۲ اینچ، تا ۱۳ اینچ اندازه‌گیری می‌شوند. در سنگین‌ترین آنها، برخی از گونه‌ها تقریباً به یک پوند می‌رسند.
واژهٔ انگلیسی hamster برگرفته از زبان آلمانی است که خود آن از واژهٔ "hamustro" در آلمانی علیای قدیم گرفته شده‌است، و آن هم احتمالاً برگرفته از "choměstrǔ" در زبان روسی قدیم است که ممکن است ترکیبی از "khomiak" روسی و "staras" لیتوانیایی باشد که هردو به معنای «همستر» هستند.
همسترها معمولاً اندامی قوی دارند، دم آن‌ها از طول بدنشان کوتاه‌تر است و گوش‌های پُرموی نازکی دارند. ساق پای آن‌ها کوتاه و کلفت است اما خود پا پهن می‌باشد. موی بدن آن‌ها ضخیم و ابریشم‌مانند است و ممکن است بلند یا کوتاه باشد و به رنگ‌های سیاه، خاکستری، سفید، قهوه‌ای، زرد، قرمز و آمیخته‌ای از این رنگ‌ها (بسته به گونه اش) دیده می‌شود. همسترها را می‌توان در طول ۵٫۵ تا ۱۰٫۵ سانتی‌متر پیدا کرد اما بزرگترین آن‌ها همستر اروپایی است که طول آن به ۳۴ سانتیمتر (بدون در نظر گرفتن دم ۶ سانتی‌متری آن‌ها) می‌رسد. دومین گونهٔ همسترهای بزرگ‌اندام، مربوط به همستر آنگورا است که موی بلندی دارد و به همستر خرس تدی هم معروف است. طول این جانور تا ۱۸ سانتیمتر می‌رسد و در گونهٔ همسترهای طلایی هم جای می‌گیرد. دم همستر را به سختی می‌توان دید چون معمولاً طول آن کوتاه است و در حدود ۱/۶ طول بدن آن است به غیر از همستر کوتولهٔ چینی که طول دمش با طول اندامش برابر است. نکتهٔ مورد توجه در همستر، دندان‌های نیش آن‌ها است که جفت بالایی و جفت پایینی همواره دارای رشد است. همسترها اندامی انعطاف‌پذیر دارند اما برخلاف اندامشان استخوان‌های بسیار تردی دارند. این جانور به تغییر ناگهانی دما و سرما و گرمای بیش از اندازه بسیار حساس است.
بینایی همستر بسیار ضعیف است آن‌ها نزدیک بین اند و کوررنگی دارند که برای جبران بینایی ضعیفشان در محیط‌هایی که با آن ناآشنایند، از غده‌هایی که در پهلوهایشان جای دارد استفاده می‌کنند (در همسترهای چینی و کوتوله این غده‌ها بر اندام تناسلی جای دارد). در این موقعیت‌ها، همستر این غده‌های بدنش را بر روی اجسام گوناگون در پیرامونش می‌مالد و یک ردّ بو از خود به جای می‌گذارد تا راه بازگشت به خانه را گم نکند.
همچنین همستر گاهی از حس بویاییش در شناسایی جنسیت، فرومون و جای مواد خوراکی استفاده می‌کند. همسترها به سروصدا بسیار حساس اند و می‌توانند امواج فراصوت را بشنوند و از راه آن با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.
همسترها، همه‌چیزخوار هستند حتی هم نوع خوار. با اینکه آن‌ها می‌توانند با خوراک‌هایی که در بیرون به صورت تجاری ویژهٔ آن‌ها فروش می‌رود زندگی کنند اما مواد دیگری همچون سبزی‌ها، میوه‌ها، دانه‌ها و مغز خشکبار را هم می‌خورند البته اگر فاسد شده باشند باید آن‌ها را از این جانور دور نگه داشت. همسترهای خاورمیانه‌ای دیده شده که در بسته‌های مواد خوراکی به دنبال حشرات می‌گردند. همسترها مدفوع خود را نیز می‌خورند تا مواد مغذی که در مدفوعشان جا مانده‌است را بازیابی کنند.
اگر از همستر نگهداری می‌کنید، بعضی از مواد غذایی که می‌توانید به همستر خود بدهید عبارتند از:
جویدن میله‌های قفس: «من حوصله ام سر رفته لطفاً به من اسباب بازی‌های جدید برای جویدن بدهید یا من را در یک قفس بزرگ‌تر بگذارید و برای من فضایی بیشتر برای بازی کردن تهیه کنید.»
چشم‌ها به سختی باز هستند و گوش‌ها به پشت جمع اند: «من خواب آلود هستم به من فرصت بیشتری برای بیدار شدن بده یا ممکنه که گازت بگیرم.»
صاحب من: «بعد از بازی و خواب، احتیاج به تمیز شدن دارم.»
تمیز کردن مکرر همستر:"من آشفته و پریشان یا هیجان زده هستم ."
نشسته درحالی که گوش‌ها رو به جلو و بدون حرکت است :"من چیز جالبی می‌بینم ."
تق و لق کردن (سروصدا کردن): «من خوشحال نیستم و احساس خوبی ندارم لطفاً من را به قفسم برگردون.»
خمیازه کشیدن وکشش بدن: «من احساس بزرگ بودن می‌کنم و یک خواب خوب در طول روز را داشته‌ام.»
محیط زندگی همسترباید مانند هر حیوان دیگری محیطی امن و راحت وبه دور از استرس و اضطراب باشد و در غیر این صورت می‌تواند به مشکلات سلامتی ورفتاری منجر شود و باقی بماندهمسترها استرس خود را از طریق گاز گرفتن، تق ولق کردن و پر خوری نشان می‌دهند.
اگر به نظرتان مکان زندگی همسترتان نامناسب است ان را تغییر دهید و به خاطر داشته باشید که قفس همستر همیشه باید تمیز باشد. از بیدار شدن همستر در طول روز جلوگیری کنید. قفس همستر سوری یا کوتوله‌ها که با یکدیگر درگیری دارند را جدا کنید.
یک چرخ و فلک در اختیارهمسترخود قرار دهید و اسباب بازی‌هایی برای جویدن او تهیه کنید و قفس همستر تان را را از محل‌های استرس زا دور نگهدارید و ان را در مکان‌های آرام قرار دهید. دمای محل زندگی خود را در درجه حرارت بالا قرار نداده و به مقدار کافی غذا و مواد آشیانه سازی در اختیار همستر مادر و نوزادانش قرار دهید.
این حیوان برای اولین بار توسط دانشمند آلمانی «جان فیشر وان والدهایم» در سال ۱۸۱۷ میلادی شناسایی و رده‌بندی شد. در سال ۱۸۳۹ میلادی جانورشناس انگلیسی «جورج واتر هاوس» همستر سوری را دوباره گزارش نموده و آن را «Cricetus auratus» نام‌گذاری کرد. در سال ۱۹۳۰ میلادی جانورشناس انگلیسی «آهارونی» که استاد دانشگاه قدس بود پیشنهاد کرد که از این جانور به عنوان حیوان آزمایشگاهی استفاده شود. این حیوان برای اولین بار در سال ۱۹۳۱ میلادی وارد انگلستان و در سال ۱۹۳۳ میلادی وارد ایالات متحده آمریکا شد.
برای تعیین جنسیت همستر نشانه‌های زیادی وجود دارد. مهم‌ترین نشانه‌ها علایم مرتبط با آناتومی بدن می‌باشد. در همسترهای نر با لمس ناحیهٔ پرینه می‌توان بیضه‌ها را لمس کرد ولی در همستر ماده چیزی لمس نمی‌شود. ضمناً فاصله بین مقعد و قسمت خارجی دستگاه تناسلی در همستر نر بیشتر از همستر ماده است و در اطراف سوراخ تناسلی نرها برجستگی تناسلی نیز وجود دارد. در نرها فقط مقعد و نوک آلت تناسلی دیده می‌شود در حالی که در ماده مجرای خارجی ادرار، دهانه واژن و مقعد دیده می‌شوند.
همسترها به عنوان جوندگان شناخته شده‌اند، اما اصطلاح دقیق تر آنها Crepuscular است. Crepuscular حیواناتی هستند که هنگام غروب و طلوع آفتاب فعالیت بیشتری دارند. همسترها، اگر دائماً در معرض نور باشند می‌خوابند و بهتر است قفس‌ها و پناهگاه‌هایشان را در نور کم نگه دارید.
در طول روز و وقتی محیط روشن است، همسترها مکان‌های تاریک و استراحت را ترجیح می‌دهند. البته آنها همچنین می‌توانند در طول روز فعالیت داشته باشند یا با چرخ فلک بازی کنند. صاحب همستر همچنین می‌تواند با سرگرمی و بیدار کردن همستر، همستر را در طول روز بازی یا آموزش دهد.
همسترها هم مانند سایر پستانداران خواب می‌بینند. همسترها بسته به نوع، کیلومترها در محل زندگی خود در طبیعت می‌دوند و راه می‌روند بنابراین لزوم وجود چرخ و فلک متناسب با نوع همستر و داشتن استانداردهای اولیه درمحل نگهداری این موجودات، بسیار اهمیت دارد.
زیرخانواده همستر «سیری سیتینه» دربرگیرنده هفت جنس است که این هفت جنس دربرگیرنده ۱۹ گونه همستر می‌باشند و این گونه‌ها عبارتند از: ۱. پرورش، نگهداری وبیماری‌های همستر تألیف دکتر احسان مقدس، انتشارات نیلوبرگ، تهران، چاپ اول، زمستان ۱۳۹۰.