نماز جمعه ۲۶ تیر ۱۳۸۸ تهران
نماز جمعه تهران در تاریخ ۲۶ تیرماه ۱۳۸۸ به امامت اکبر هاشمی رفسنجانی برگزار شد. این مراسم در شرایطی برگزار گردید که هاشمی رفسنجانی، رئیس مجلس خبرگان رهبری و مجمع تشخیص مصلحت نظام، هشت هفته پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم، برای نخستین بار امامت آن را بر عهده گرفت و تحت تأثیر اعتراضات گسترده پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری قرار داشت. غلامحسین محسنی اژه‌ای، وزیر اطلاعات ایران پیش از این مراسم در مورد بروز «صحنه‌های نامطلوب» در نماز جمعه هشدار داده بود.
در این نماز جمعه مهدی کروبی، میرحسین موسوی و محسن رضایی نیز حضور یافتند و نیروهای بسیج و امنیتی در برخی نقاط شرکت‌کنندگان در نماز جمعه را مورد ضرب و شتم قرار داده و به سوی آن‌ها گاز اشک‌آور شلیک کردند.
اکبر هاشمی رفسنجانی در نخستین حضورش در نماز جمعه بعد از انتخابات اعلام کرد که باید اعتماد مردم به جمهوری اسلامی احیا و از زندانیان و آسیب دیدگان حوادث اخیر دلجویی شود. او گفت که انتخابات خوب شروع شد و همه چیز آماده یک افتخار بزرگ برای کشور ایران بود، اما این‌طور نشد. هاشمی در قسمتی از خطبه‌ها گفت:
وی ضمن انتقاد از عملکرد صدا و سیما گفت: «بخش بزرگی از مردم در نتیجه انتخابات تردید دارند و ما باید این تردیدها را از بین ببریم.»
هاشمی رفسنجانی در ادامه به طرح پیشنهادهایی پرداخت و تأکید کرد که این پیشنهادات را با جمعی از اعضای خبرگان و مجمع تشخیص مصلحت نظام که معتمد هستند در میان گذاشته‌است و ابراز امیدواری کرد که این پیشنهادات به کار بسته شود. او گفت «من اینها را عرض می‌کنم به عنوان راه حل شاید هم دیگران هم بپذیرند و عمل کنند و انشاالله که با اخلاص مسئله مهم ما اینست‌که آن اعتمادی که مردم را با آن وسعت وارد میدان کرد و امروز یک مقدار مخدوش شده ما این اعتماد را برگردانیم و این هدف مقدس ما باید باشد و این اعتماد باید برگردد و اینکه چگونه برگردانیم را حالا عرض می‌کنم.» پیشنهادات پنج‌گانهٔ او بدین شرح بود:
او در پایان ابراز امیدواری کرد که سخنانش بتواند راهگشا باشد و به آنچه او «بحران» خواند، پایان دهد. او گفت: «امیدوارم این خطبه نماز جمعه شروعی در آینده باشد و بتوانیم از مشکلی که می‌توان نام بحران را روی آن گذاشت به خوبی عبور کنیم و دوباره شاهد همدلی و همراهی یک رقابت سالم باشیم، هر کسی که مردم خواستند آن گونه باشد، امیدواریم همیشه با همین روحیه در صحنه باشیم.»
سایت‌های خبری منتقد دولت احمدی‌نژاد، شمار شرکت‌کنندگان در نماز جمعهٔ ۲۶ تیر را بی‌سابقه و تا دو و نیم میلیون نفر تخمین زده‌اند. خبرگزاری رویترز از تهران گزارش داد که نیروهای امنیتی در بلوار کشاورز، هواداران میرحسین موسوی که نمادهای سبز رنگ داشتند را مورد ضرب و شتم قرار دادند و علیه شرکت‌کنندگان در نماز جمعه از گاز اشک‌آور هم استفاده کردند.
خبرگزاری فرانسه نیز گزارش داد هزاران نفر از هواداران میرحسین موسوی پس از پایان نماز دست به تظاهرات زده و علیه نتایج انتخابات ریاست جمهوری و در حمایت از کاندیدای خود شعار سر دادند و به نقل از شاهدان عینی می‌افزاید که نیروهای امنیتی چندین نفر از شرکت‌کنندگان در نماز جمعه را دستگیر کردند. پلیس ایران، دستگیری ۴۰ نفر را تأیید کرد.
به گزارش آسوشیتدپرس، معترضان در این راهپیمایی‌ها شعارهایی مانند "مرگ بر روسیه"، "مرگ بر چین" و مرگ بر "دیکتاتور" سر دادند. بنا بر همین گزارش به نقل از شاهدان عینی، ده‌ها نفر از تظاهرکنندگان توسط نیروهای پلیس و بسیج بازداشت شدند. در خیابان طالقانی نیروهای بسیج پس از پایان نماز به شرکت‌کنندگان حمله‌ور شده و آنان را مورد ضرب وشتم قرار دادند. تظاهرات معترضان پس از پایان نماز جمعه نیز ادامه یافت و همچنین شاهدان عینی از شنیده‌شدن صدای تیراندازی پس از پایان نماز جمعه خبر دادند.
«مرگ بر روسیه» از اصلی‌ترین شعارهای نمازگزاران معترض بود. استفاده از شعارهای ضد روسی دیگری هم چون «روسیه حیاکن کشورمو رها کن»، «روسیه! ما را به حال خود رها کن!» و حتی «مرگ بر پوتین» و نیز آتش زدن پرچم روسیه توسط معترضان از شدت گرفتن احساسات ضدروسی در میان معترضان به انتخابات خبر می‌داد. معترضان بر این باور بودند که مسکو از احمدی‌نژاد حمایت می‌کند و به‌طور مستقیم در سرکوب معترضان نقش دارد. کروبی نیز در یکی از اطلاعیه‌های بعد از انتخابات خود به این موضوع اشاره کرده‌بود:
الکسی مالاشنکو کارشناس مرکز کارنگی مسکو در این مورد گفته‌است: «روسیه اشتباه کرد که بلافاصله از احمدی‌نژاد حمایت کرد. سخنرانی روز جمعه رفسنجانی نشان می‌دهد که او و طرفداران وی هنوز به‌هیچ وجه نباخته‌اند.» وی معتقد است اگر خط مشی مسکو ملاحظه‌کارانه باشد، شعارهای ضدروسی تکرار نخواهند شد. شیرین ادیبانی نیز معتقد است: این اعتراضات، نه علیه روسیه بلکه علیه روابط بسیار گرم بین دولت‌های ایران و روسیه هستند.همزمان با آغاز نماز جمعه، تلفن‌های همراه در مناطق اطراف دانشگاه تهران، محل برگزاری نماز جمعه، قطع شد. خبرگزاری ایلنا از قطع تلفن همراه در مناطق منتهی به میدان انقلاب، خیابان ولی‌عصر، بلوار کشاورز، خیابان انقلاب، خیابان جمهوری و میدان فردوسی خبر داد.
همچنین نیروهای لباس شخصی در حاشیه نماز جمعه تهران با حمله به مهدی کروبی وی را مورد اهانت قرار دادند. حسین کروبی فرزند مهدی کروبی در این باره می‌گوید:  او ادامه می‌دهد: در صبح جمعه شادی صدر، وکیل و فعال حقوق زنان، در مسیر بلوار کشاورز در حالی‌که قصد رفتن به نماز جمعه را داشت توسط نیروهای لباس شخصی، با خشونت و بدون حکم قضائی سوار اتومبیلی شد و به مکان نامشخصی انتقال داده شد. این عمل همراه با خشونت و کتک بود به‌طوری‌که مانتو و روسری صدر از تنش درآمد. در پی دستگیری صدر، عفو بین‌الملل با صدور بیانیه‌ای خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط او شد.
این مراسم به صورت گزینشی و سانسور شده از صداوسیما پخش شد. این عمل که در ۳۰ سال گذشته بی‌سابقه بوده‌است شامل حذف شعارهای نمازگزاران و جایگزینی آن با برخی شعارهای خاص، حذف چند جمله از سخنان خطبه هاشمی رفسنجانی که در آن به شرایط ویژه خیابان‌های اطراف دانشگاه تهران و همچنین کشتار مسلمانان توسط دولت چین اشاره شده بود و با استفاده مکرر از تصویرهای اسلوموشن، منحرف کردن دوربین از جمعیت گسترده سبزها و تکرار چندباره تصویر برخی حامیان احمدی‌نژاد که عکس رهبری را در دست داشتند، صورت گرفت.
صدا سیما شعارهای نمازگزاران مبنی بر «مرگ بر چین» و «مرگ بر روسیه» را نیز سانسور کرد.
اعتراض هاشمی نسبت به کشتار مسلمانان چین با شعار یکپارچه مرگ بر چین نمازگزاران مواجه شد به‌طوری‌که رئیس مجلس خبرگان رهبری با گفتن اینکه «لطفاً آرام باشید من هم دارم همین را می‌گویم» نمازگزاران را به سکوت دعوت کرد اما این بخش از سخنان هاشمی در جریان مشروح خطبه‌های نماز جمعه به شیوه‌ای تردستانه سانسور شد.
در این نماز جمعه عبدالله نوری بعد از حدود ۱۱ سال در نماز جمعه شرکت کرد. آخرین بار در سال ۱۳۷۷ به نماز جمعه رفته بود که نیروهای افراطی منتسب به گروه‌های خاص، او را مورد ضرب و شتم قرار دادند. روز ۲۶ تیر ۱۳۸۸ عبدالله نوری برای همراهی با معترضین در نماز جمعه حاضر شد اما در میدان فلسطین مورد توهین رکیک و تعرض توسط گروهی از نیروهای سرکوبگر، لباس شخصی و موتور سوار قرار گرفت به‌طوری‌که تعدادی از حاضران از ترس آسیب جانی وی و همین‌طور برای جلوگیری از تشنج موردنظر سرکوبگران از نوری خواهش کردند آنجا را ترک کند.
از ورود خبرنگاران خارجی به نماز جمعه جلوگیری شد. مأموران ضمن گرفتن کارت‌های بسیاری از آنان، اعلام کردند که حق فیلم‌برداری از نمازجمعه و خیابان‌های اطراف را ندارند.سایت آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ایران فیلتر شد. حذف نکردن آخرین خطبه نماز جمعه وی از روی سایت دلیل این اقدام اعلام شده‌است.
هاشمی در این باره اظهار داشت: «در حدود ساعت ۱۹:۲۰ شب گذشته (پنج‌شنبه شب)، از شرکتی که خدمات مربوط به سایت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را ارائه می‌کند، تماس گرفتند و اعلام کردند که به آن‌ها دستور داده شده‌است تا سرویس‌دهی به این سایت را قطع کنند و حدوداً ۱۵ دقیقه بعد از آن تماس، این سایت از دسترس خارج شد.»
او افزود: «مشخص نیست که چنین دستوری از سوی کدام مرجع به شرکت خدمات دهنده سایت داده شده‌است، ولی ما فردا (شنبه) این موضوع را پیگیری می‌کنیم تا معلوم شود که این دستور از سوی کدام مرجع و به چه منظوری صادر شده‌است.»
مسئول دفتر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ایران در تشریح این اقدام گفت: «چند روز پیش از سوی گروهی منتسب به گروه نظارت تارنما ایمیلی روی سایت آیت‌الله رفسنجانی قرار گرفت که طی آن از مدیریت سایت درخواست شده بود که اقدام به پالایش سایت کند و مصادیق پالایش را حذف خطبه‌های آخرین نماز جمعه آیت‌الله رفسنجانی اعلام کرده بود.»