شانزدهمین نشست جنبش غیرمتعهدها
شانزدهمین دوره نشست جنبش غیرمتعهدها از ۵ تا ۱۰ شهریور ۱۳۹۱ (۲۶ تا ۳۱ اوت ۲۰۱۲) در تهران برگزار شد. به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، بیش از ۱۰۰ کشور از ۱۲۰ کشور عضو در این نشست حضور داشتند که از این میان ۳۰ رئیس‌جمهوری، نخست‌وزیر و معاون رئیس‌جمهور بودند. وبگاه بی‌بی‌سی فارسی به نقل از علی سعیدلو رئیس ستاد برگزاری شانزدهمین اجلاس سران جنبش غیرمتعهدها نقل کرده‌است که سران ۵۱ کشور به تهران خواهند آمد. دولت ایران اعلام کرده‌است که دستگاه‌های دولتی در تهران به مناسبت شانزدهمین اجلاس سران جنبش غیرمتعهدها در روزهای سه‌شنبه تا شنبه (هفتم تا یازدهم شهریور) تعطیل خواهد بود.
بان کی مون در نشست سران جنبش غیرمتعهدها در تهران شرکت کرد. مدیر کل مطبوعات خارجی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از تقاضای ۸۷ رسانه از ۳۰ کشور جهان برای پوشش اجلاس غیرمتعهدها در تهران خبر داد. در این نشست ریاست جنبش غیرمتعهدها از مصر به ایران منتقل می‌شود. ایران در نشست تهران برای ۳ سال ریاست این جنبش را بر عهده می‌گیرد.
نشست سران کشورهای عضو عدم تعهد با حضور ۲۴ رئیس‌جمهور و ۸ نخست‌وزیر و ۳ پادشاه در بالاترین سطح، نیز ۹ معاون رئیس‌جمهور و ۸۰ وزیر (۶۰ نفرشان وزیرخارجه بودند) و ۲ رئیس‌مجلس و ۹ فرستادهٔ ویژه و… در دیگر سطح‌ها پیش از ظهر پنجشنبه ۹ شهریور ۱۳۹۱ آغاز به کار کرد. در این اجلاس کسانی دیگر مانند دبیرکل سازمان ملل و اتحادیه‌های دیگر بودند.
در آغاز این نشست سید علی خامنه‌ای رهبری ایران سخنرانی کرد. سپس محمد مرسی رئیس‌جمهور مصر رئیس وقت اجلاس (که بایست پس از سخنرانی ریاست را به رئیس‌جمهور ایران بدهد) و بان کی مون دبیرکل سازمان ملل ادامه یافت. پس از سخنرانی مرسی محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور ایران سخنرانی کرد. پس از سخنرانی احمدی‌نژاد مرسی ریاست جنبش را از مصر به ایران تحویل داد و پس از سخنرانی مان موهان سینگ نخست‌وزیر هندوستان جلسهٔ صبح پایان یافت.
آیت‌الله خامنه‌ای نخستین سخنران این نشست بود که پیش از آغاز کار رسمی نشست سخنرانی کرد. برخی کسانی که در حاشیهٔ اجلاس با او دیدار کردند سخنانش را ستودند. رئیس‌جمهور تاجیکستان سخنان وی را مایهٔ پویایی و تأثیرگذاری جنبش و رئیس‌جمهور زیمبابوه سخنانش را ارزشمند دانست.
مرسی که نخستین سخنران رسمی (پس از علی خامنه‌ای) بود سخنانش را با درود فرستادن به ابوبکر، عمر و عثمان، ۳ تن از خلفای اهل سنت آغاز کرد و از ایران و تلاشش سپاس‌گزاری کرد و به توصیف مصر انقلابی پرداخت.
بندهای سخنان او عبارت است از:
مرسی برای تحویل ریاست به احمدی‌نژاد از حاضران پرسید: «آیا آقای دکتر احمدی‌نژاد رئیس شانزدهمین دورهٔ این جنبش است؟» آیا موافق اید؟ پس از تشویق حاضران مرسی گفت بنابراین همه با اجماع موافقت کردند پس ایران ریاست جنبش را بر عهده می‌گیرد. وی برای احمدی‌نژاد آرزوی موفقیت کرد.
مترجم سخنان محمد مرسی در صدا و سیمای جمهوری اسلامی، در هنگام پخش مستقیم این سخنرانی اظهارات رئیس‌جمهوری مصر را تحریف و عوض کرد و به جای سوریه، از واژه بحرین، به جای انقلاب از واژه فتنه و بهار عربی از واژه بیداری اسلامی استفاده کرد. عمرو رشدی سخنگوی رسمی وزارت امور خارجه مصر با تکذیب بخشی از ترجمه ارائه شده از صحبت‌های محمد مرسی رئیس‌جمهور مصر در اجلاس سران کشورهای عضو جنبش عدم تعهد در تهران توسط صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران گفت که مرسی در سخنانش هیچ اشاره‌ای به کشور بحرین نکرده‌است.
هیئت سوری در اعتراض به اظهارات مرسی محل اجلاس را ترک کرد و ولید معلم، وزیر خارجه سوریه، در گفتگو با شبکه تلویزیونی العالم گفت «آقای مرسی با مداخله در امور داخلی سوریه، بار دیگر علیه سنت‌های جنبش غیرمتعهدها عمل کرده‌است» و افزود که دیدگاه‌های رئیس‌جمهوری مصر در مورد سوریه «بیشتر به اظهارات رهبر یک حزب شباهت دارد تا رئیس جنبش غیرمتعهدها.»
وزارت امور خارجه بحرین نیز با احضار کاردار ایران در این کشور، رسماً به ترجمه نادرست و نام بردن از بحرین به جای سوریه اعتراض کرد. وزارت خارجه بحرین عملکرد رادیو و تلویزیون دولتی ایران را اقدام به جعل و نقض عهد خواند و آن را نشانه‌ای از تلاش این رسانه برای مداخله در امور داخلی پادشاهی بحرین دانست.
محمود احمدی‌نژاد پیش از تحویل گرفتن ریاست از مرسی، سخنرانی کرد. او بدون اشاره‌ای مستقیم به مسئلهٔ سوریه و برخی مسئله‌های جزیی‌تر، بیشتر به مسائل کلی و پیشنهادهایی تازه پرداخت.
محور سخنان اصلی احمدی‌نژاد:
بیانیه نهایی اجلاس جنبش عدم تعهد در ۱۱ بند که در آن به مسائل متنوعی از جمله بحران‌های سیاسی و اقتصادی، موضوع فلسطین، دارا بودن حق انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای و صلح پایدار جهانی اشاره شده‌است، منتشر شد.
نشست سران کشورهای عضو عدم تعهد با حضور ۲۴ رئیس‌جمهور، ۸ نخست‌وزیر و ۳ پادشاه در بالاترین سطح، نیز ۹ معاون رئیس‌جمهور، ۸۰ وزیر (۶۰ نفرشان وزیرخارجه)، ۲ رئیس‌مجلس و ۹ فرستادهٔ ویژه و… در دیگر سطح‌ها همراه بود. در این اجلاس نمایندگانی از کشورهای ناظر و از سوی بعضی سازمان‌های جهانی یا منطقه‌ای مانند دبیرکل سازمان ملل و اتحادیه‌های آفریقا و عرب و… نیز شرکت داشتند.