محمد کرام‌الدینی
محمد کرام‌الدینی (متولد ۳ خردادماه ۱۳۳۴ - پژوهشگر، مترجم، مؤلف و معلم ایرانی)؛ نویسنده و مترجم مقالات و کتاب‌های علمی-آموزشی، از جمله کتاب‌های درسی رسمی علوم تجربی و زیست‌شناسی دوره‌های مختلف تحصیلی کشور و نیز روزنامه‌نگار علم است . او دارندهٔ عنوان مؤلف و مترجم برگزیدهٔ چهار دوره کتاب سال (۱۳۸۵، ۱۳۸۹، ۱۳۹۰ و ۱۳۹۶)، چهار دوره جشنواره کتاب‌های آموزشی رشد (سومین ۱۳۸۱ ، نهمین ۱۳۹۰ ، دهمین ۱۳۹۲ و پانزدهمین ۱۳۹۶)، بیست و یکمین جشنوارهٔ کتاب‌های دانشگاهی (۱۳۹۱)، هفتمین (۱۳۹۴) و نهمین (۱۳۹۶) جشنوارهٔ کتاب‌های برتر کودکان و نوجوانان و نیز دارندهٔ شش نشان چهارستاره از شورای کتاب کودک (۱۳۹۷) است. محمد کرام‌الدینی هم‌چنین مؤسس المپیاد زیست‌شناسی ایران، عضو هیئت داوران المپیاد جهانی زیست‌شناسی در کشورهای مختلف (سوئد، ترکیه، بلژیک، لتونی، بلاروس، استرالیا، چین، آرژانتین، کانادا، هندوستان، کرهٔ جنوبی، سویس، اندونزی، دانمارک، ویتنام و ایران) و نیز سردبیر کنونی فصل‌نامه رشد آموزش زیست‌شناسی است. به علاوه، او عنوان‌ها و نشان‌های متعدد دیگری نیز دریافت داشته‌است، از جمله معلم نمونهٔ کشور (۱۳۷۰)، کارشناس نمونهٔ سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی وزارت آموزش و پرورش (۱۳۸۱)، سردبیر موفق مجلات علمی آموزشی (۱۳۸۹)، مؤلف پیش‌کسوت شایستهٔ کتاب‌های درسی (۱۳۹۰) و کارشناس شایستهٔ بنیاد ملی نخبگان (۱۳۹۰).
به‌طور خلاصه، محمد کرام‌الدینی تا کنون ۱۳ کتاب تألیفی، ۹ کتاب ویرایشی، ۱۴ کتاب ترجمه‌ای، ۱۲ کتاب درسی رسمی (تألیف مشترک)، ۲ کتاب گردآوری‌شده، ۳ مقالهٔ بین‌المللی، ۵۴ سرمقاله، ۳۳ مقاله برای جوانان (در مجلهٔ رشد جوان)، ۲۱ مقاله برای کودکان (در مجلهٔ رشد نوآموز)، ۴۹ مقالهٔ تألیفی دربارهٔ آموزش و ترویج علم، ۴۰ مقالهٔ ترجمه‌ای دربارهٔ آموزش و ترویج علم، ۲۴ گفت‌وگو و ۱۴ سخنرانی منتشر کرده است.
او هم‌چنین داور ۱۶ مورد داوری علمی جهانی و ۱۰ مورد داوری فرهنگی-علمی کشوری بوده است.
محمد کرام‌الدینی دارندهٔ ۲۰ مورد افتخار علمی-فرهنگی-هنری است.
محمد کرام‌الدینی دارندهٔ عنوان مؤلف و مترجم برگزیدهٔ چهار دوره کتاب سال (۱۳۸۵، ۱۳۸۹، ۱۳۹۰ و ۱۳۹۶)، چهار دوره جشنواره کتاب‌های آموزشی رشد (سومین ۱۳۸۱ ، نهمین ۱۳۹۰ ، دهمین ۱۳۹۲ و پانزدهمین ۱۳۹۶)، بیست و یکمین جشنوارهٔ کتاب‌های دانشگاهی (۱۳۹۱) و نیز هفتمین جشنوارهٔ کتاب‌های برتر کودکان و نوجوانان (۱۳۹۲)است. برخی از کتاب‌های او از این قرارند:
۱. مجموعه مقالات، ره‌آورد، ۱۳۷۲
۲. آشنایی با مبانی زیست‌شناسی(کار مشترک)، انتشارات علوی، ۱۳۷۶
۳. زیست‌شناسی(کار گروهی)، انتشارات علوی، ۱۳۷۷
۴. فتوسنتز، انتشارات محراب قلم-۱۳۷۸ (اثر برگزیده سومین دوره جشنواره کتاب‌های آموزشی رشد - ۱۳۸۱)
۵. زیست‌شناسی گیاهی، انتشارات فاطمی ۱۳۷۹
۶. فرهنگ بزرگ سخن، (دوره‌های ۸ جلدی، ۲ جلدی، تک جلدی بزرگ و جیبی) (کار گروهی) انتشارات علمی – ۱۳۸۱
۷. آشتی با علوم زیستی و بهداشت- جلد ۱، کتاب کار دانش آموز، مؤسسه آشتی با علوم،(کار گروهی) ۱۳۸۲
۸. آشتی با علوم زیستی و بهداشت- جلد ۲، کتاب کار دانش آموز، موسسه آشتی با علوم،(کار گروهی) ۱۳۸۲
۹. علوم زیستی و بهداشت، کتاب کار و فعالیت‌های تکمیلی دانش آموز، مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی محراب قلم،(کار گروهی) ۱۳۸۲
۱۰. رفتارشناسی، انتشارات فاطمی ۱۳۹۰
۱۱. بوم شناسی، انتشارات فاطمی، ۱۳۹۱
۱۲. زیستن چون پروانه: درنگی در آموزش زیست‌شناسی، انتشارات خانه زیست شناسی، ۱۳۹۱
۱۳. دانستنی‌های جانوران ایران و جهان (۶جلد: بی‌مهره‌ها، ماهی‌ها، دوزیستان، خزندگان، پرندگان و پستانداران)، ویژهٔ کودکان و نوجوانان، انتشارات طلایی، ۱۳۹۵ ۱۴. این نیز بگذرد )خاطرات کودکی(، مرکز کرمان‌شناسی، زیر چاپ۱۵. بافت شناسی، انتشارات دانشگاه پیام نور ۱۳۷۷
۱۶. زیست‌شناسی گیاهی، انتشارات مدرسه ۱۳۷۹
۱۷. جانوران اطراف ما- انتشارات مدرسه – ۱۳۸۰
۱۸. دورهٔ دو جلدی زیست‌شناسی با رویکرد مولکولی: درسنامهٔ بین‌المللی، انتشارات فاطمی، ۱۳۸۹
۱۹. دورهٔ ۷ جلدی ثروت‌های طبیعی زمین، نشر افق
۲۰. تغییر گونه‌ها، انتشارات فاطمی، ۱۳۸۸
۲۱. علم تکامل و جامعه، انتشارات خانه زیست‌شناسی، ۱۳۸۸
۲۲. زیست‌شناسی سلولی مولکولی، انتشارات فاطمی، ۱۳۸۹
۲۳. فیزیولوژی جانوری(۲جلد)، انتشارات فاطمی، ۱۳۹۰
۲۴. زیست‌شناسی (مجموعهٔ کمبریج) انتشارات مدرسه، ۱۳۸۲
۲۵. نمایش حیوانات(مجموعهٔ ۶ جلدی و تک جلدی، ویژهٔ کودکان) انتشارات افق، ۱۳۸۴
۲۶. گیاهان، انتشارات فنی ایران- ۱۳۸۴ (دارندهٔ عنوان کتاب سال ۱۳۸۵)
۲۷. زیست‌شناسی با رویکرد مولکولی(بی‌اس‌سی‌اس)(دو جلد)، (کار گروهی)، انتشارات فاطمی، ۱۳۸۹
۲۸. بوم‌شناسی، مجموعه دیسکاوری، انتشارات فاطمی، ۱۳۸۸(دارنده عنوان کتاب سال ۱۳۸۸)
۲۹. دائرةالمعارف اینترنتی نوجوانان، انتشارات محراب قلم (کار گروهی)، ۱۳۸۹
۳۰. دانشنامهٔ علوم کودکان و نوجوانان، انتشارات افق(کار گروهی)
۳۱. میراث مسلمانان (کار گروهی)، انتشارات طلایی، ۱۳۹۱
۳۲. ولگردها (رمان)، انتشارات نوشتار
۳۳. ماجراهای درون اقیانوس‌ها، انتشارات هوپا (زیر چاپ)
۳۴. رخنه در رمز داروین: آیندهٔ زیست‌فناوری انسان، انتشارات فاطمی، ۱۴۰۰
۳۵. نژاد برتر: زنده‌شدن علم نژادپرستی، انتشارات فاطمی (زیر چاپ)
۳۶. مرزهای حیات، انشارات فاطمی (زیر چاپ)
۳۷. علوم تجربی پایهٔ پنجم ابتدایی
۳۸. علوم زیستی و بهداشت سال اول دبیرستان-۱۳۷۸ و ۱۳۷۶
۳۹. زیست‌شناسی و آزمایشگاه (۱) سال دوم رشتهٔ علوم تجربی-۱۳۷۹
۴۰. کتاب معلم زیست‌شناسی و آزمایشگاه (۱)، ۱۳۸۱
۴۱. کتاب معلم علوم زیستی و بهداشت-۱۳۷۸
۴۲. آموزش بهداشت باروری پیوست کتاب علوم تجربی سال سوم راهنمایی ۱۳۸۰
۴۳. علوم تجربی- سال سوم راهنمایی-۱۳۸۰
۴۴. زیست‌شناسی و آزمایشگاه (۲)، سال سوم رشتهٔ علوم تجربی-۱۳۸۰
۴۵. کتاب معلم زیست‌شناسی و آزمایشگاه (۲)، ۱۳۸۲
۴۶. زیست‌شناسی پیش دانشگاهی، دورهٔ پیش دانشگاهی، ۱۳۸۱
۴۷. پیشگیری از ایدز، پیوست علوم زیستی و بهداشت سال اول دبیرستان، ۱۳۸۲
۴۸. زیست‌شناسی (۱)، پایهٔ دهم متوسطهٔ دوم (۱۳۹۵)۴۹. المپیاد زیست‌شناسی، موسسه فرهنگی و انتشاراتی محراب قلم، ۱۳۸۳
۵۰. فرهنگنامهٔ حیات وحش ایران (مهره‌داران)، انتشارات طلایی، ۱۳۸۸
محمد کرام الدینی در سال ۱۳۷۰، پس از به پایان رساندن دورهٔ کارشناسی ارشد زیست‌شناسی، به علت سوابق علمی، آموزشی و پژوهشی به عنوان معلم نمونهٔ کشور برگزیده شد و در پی آن در سال ۱۳۷۱ برای تدریس زیست‌شناسی در مدارس ایرانی سوریه و لبنان راهی این کشورها شد.
زندگی در کشورهای عربی در میان یادگارهای تاریخی اسلامی تجربه‌های بسیاری به او آموخت. او هنگام اقامت در شهر دمشق به تدریس قناعت نکرد، بلکه در اوقات فراغت از یاددهی به یادگیری تغییر وضعیت داد و به آموختن زبان فرانسه پرداخت. هم‌چنین با وجود دشواری‌های کار مطبوعاتی فارسی زبان در کشوری بیگانه، نشریه‌ای علمی - آموزشی «ره‌آورد» را در دمشق بنیاد نهاد.
"... اندیشهٔ انتشار نشریهٔ ره‌آورد در واپسین روزهای ۱۳۷۱ ...در کشوری بیگانه چندان عاقلانه و حساب‌شده جلوه نمی‌کرد و عملی نمی‌نمود. چه، از یک سو شمارِ اندک همکاران و از سوی دیگر نبودِ امکانات فنی برای چنین کاری که حتی الگویی برای آغاز به کار در اختیار نداشت، برای به تعطیل کشاندن این اندیشه کافی بود...".
محمد کرام‌الدینی در سال ۱۳۷۳ به کشور بازگشت، به تدریس در مدرسهٔ بین‌المللی – تطبیقی تهران ادامه داد و همزمان به دعوت دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی همکاری با گروه زیست‌شناسی این دفتر را به عنوان کارشناس آغاز کرد.
در سال ۱۳۷۶ برای گذراندن کارگاه آموزش بزرگ‌سالان به چین رفت و پس از کسب تجربه‌هایی از زندگی در چین، به وطن بازگشت.
"... در چین کارگاه آموزشی داشتتیم، کارگاهی واقعی. سراسر ایالت جیانگ سو چین را زیر پا گذاشتیم در بازدید از کار و کمّ و کیف آموزش کارگران چینی در کارگاه‌ها، کارخانه‌ها، اداره‌ها، کشتزارها و مانند آن‌ها. برایم بسیار جالب بود که این مردم چگونه با درآمد بخور و نمیر همیشه به طور منظم کار می‌کنند، از بام تا شام یکسره. حداقل غذا را می‌خورند، قناعت‌پذیرند و انتظارات بسیاراندک دارند... خلاصه، دریافتم که با اخلاق و روحیه‌های بسیاری از ما تفاوت‌های بسیار دارند..."
محمد کرام‌الدینی پس از بازگشت به میهن، این بار مسئولیت گروه زیست‌شناسی دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتب درسی را به عهده گرفت و آن را تا تیرماه ۱۳۸۵، یعنی زمان بازنشستگی ادامه داد.
محمد کرام‌الدینی در سال ۲۰۰۲ تحصیلات تکمیلی خود را در رشتهٔ مدیریت تغییر در علوم اجتماعی در دانشگاه غرب سیدنی با پایان‌نامه‌ای تحت عنوان «رویکرد پروژه‌محور در آموزش علوم» به پایان رساند.
یکی از کارهای به یاد ماندنی و مؤثر محمد کرام‌الدینی بنیادگذاری المپیاد زیست‌شناسی ایران در سال ۱۳۷۷ است که بر آموزش زیست‌شناسی کشور اثرهای عمیق و بسیار گذاشت . محمد کرام‌الدینی در این سال المپیاد زیست شناسی ایران را در باشگاه دانش پژوهان جوان وابسته به وزارت آموزش و پرورش بنیان گذاری کرد و سال‌ها ریاست آن را به عهده داشت. دانش‌آموزان ایرانی در زمان ریاست او ده‌ها مدال جهانی به رنگ‌های گوناگون از نقاط مختلف جهان به کشور آوردند. به علاوه، از سال ۱۹۹۹ همه سال یکی از داوران المپیاد جهانی زیست‌شناسی که در ۱۶ کشور مختلف (سوئد، ترکیه، بلژیک، لتونی، روسیهٔ سفید، استرالیا، چین، آرژانتین، کانادا، هندوستان، کرهٔ جنوبی، سویس، اندونزی ، دانمارک، ویتنام و ایران) برگزار شده‌اند، بوده‌است.
محمد کرام‌الدینی فعالیت‌های مطبوعاتی خود را در دوران نوجوانی آغاز کرد و نخستین آثار خود را هنگامی که دانش آموز دبیرستانی بود در مطبوعات به چاپ رساند. در سال‌های جوانی نیز به همکاری با مجلات علمی، آموزشی و حتی ورزشی ادامه داد. در سال ۱۳۷۱، هنگامی که در شهر دمشق به تدریس اشتغال داشت، نشریه‌ای علمی - آموزشی و فارسی زبان تحت عنوان ره‌آورد را سردبیری می‌کرد. او به علاوه در آنجا کتاب‌چه‌هایی از جمله با عنوان‌های «دانشمندان چگونه می‌اندیشند» و «کمی درشت‌تر» را به زبان فارسی برای استفاده دانش‌آموزان منتشر کرد. او در سال ۱۳۷۳، پس از بازگشت به ایران، همکاری با «دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتب درسی» در «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی» را آغاز کرد و در آنجا به کارشناسی برنامه‌ها و کتاب‌های درسی علوم تجربی ابتدایی و راهنمایی و به ویژه زیست‌شناسی متوسطه و پیش‌دانشگاهی پرداخت. او در سال ۱۳۸۳ سردبیری فصل‌نامه رشد آموزش زیست‌شناسی را به عهده گرفت که تا کنون آن را ادامه می‌دهد.