نورالله نجفی اصفهانی
محمدمهدی نجفی اصفهانی (۱۲۳۸ خورشیدی برابر با ۱۲۸۷ قمری – دی ۱۳۰۶ خورشیدی قم) معروف به نورالله نجفی اصفهانی ملقب به ثقةالاسلام نویسنده رساله "مقیم و مسافر" است.
وی فرزند چهارم محمد باقر نجفی فرزند محمدتقی رازی صاحب هدایةالمسترشدین از مراجع تقلید و آزادی‌خواهان دوره مشروطه‌است. مادر وی زمزم بیگم دختر سید صدرالدین عاملی است و چون محمد تقی نجفی صاحب حاشیه بر معالم و سید صدر الدین عاملی هر دو داماد جعفر کاشف‌الغطا بودند، نورالله از طرف پدر و مادر به کاشف الغطاء می‌رسد.
نجفی اصفهانی مقدمات علوم (ادبیات، صرف و نحو و عربی و بخشی از فقه و اصول) را نزد پدرش و دیگر استادان اصفهان آموخت و بعد به عتبات رفت و در شهرهای نجف و سامرا در محضر علمای بزرگی چون میرزا حبیب‌الله رشتی، میرزای حسن شیرازی تحصیلات خود را تکمیل کرد و بعد از اینکه به اجتهاد رسید به اصفهان برگشت. وی در اصفهان حوزه درسی برقرار کرد و به تربیت شاگردان پرداخت، گویند که حدود هزار طلبه علم، در مجلس درس او حاضر می‌شدند. او از طریق پدرش، از محمدباقر شفتی، عالم بزرگ، روایت می‌کرد و بزرگانی از جمله سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی از او روایت می‌کردند.
در سال ۱۳۰۸ قمری که مردم اصفهان به رهبری آقا محمدتقی نجفی معروف به آقا نجفی اصفهانی، برادر بزرگ نورالله، به مبارزه با عقد قرارداد رژی پرداختند، نورالله نیز با قیام تنباکو و جنبش مشروطیت هم صدا شد و مانند برادرش، از فتوای مراجع ثلاث، پشتیبانی کرد. در مبارزات مشروطه، جزو علمای مشروطه خواه شد و پس از روی کار آمدن نظام مشروطه، با تشکیل انجمن مقدس ملی اصفهان در ذیقعده ۱۳۲۴ (دی ۱۲۸۵) که انجمن ولایتی اصفهان بود، رئیس این انجمن شد. پس از به توپ بستن مجلس، جلسات انجمن مخفیانه در خانه او برپا می‌شد. این انجمن در بسیج قوای بختیاری و ورود آنان به اصفهان و افتادن حکومت شهر به دست مشروطه خواهان نقش داشت. در همین زمان آقا نورالله رساله مکالمات مقیم و مسافر را در دفاع از مشروطه نوشت
پس از بازگشایی مجلس شورای ملی، در نوزدهم شهریور ۱۲۸۹ با قرعه کشی و به جای شیخ محمد باقر بهاری همدانی که استعفا کرده بود، به عنوان یکی از مجتهدانی به نمایندگی مجلس انتخاب شد که در چارچوب اصل دوم متمم قانون اساسی می‌بایست بر مطابقت مصوبات مجلس با احکام شرع نظارت می‌کردند. او از میان چهارده تن از علما برگزیده شد که آخوند خراسانی مرجع بزرگ وقت به مجلس پیشنهاد داده بود. اما آقا نورالله هیچگاه به مجلس نرفت و این سمت را نپذیرفت.
سال بعد (۱۳۲۹ قمری) در اعتراض به تندروی‌های برخی رهبران مشروطه، مجدداً به عتبات عراق رفت و تا سال ۱۳۳۳ قمری آنجا ماند، با درگیری جنگ جهانی اول، از آلمان و دولت مسلمان عثمانی حمایت کرد و عده‌ای را بسیج کرد و برای کمک به نیروهای عثمانی به همدان فرستاد، با نزدیک شدن نیروهای روسی به اصفهان از راه بختیاری به کرمانشاه رفت و بعداً به قم هجرت کرد. در قم به فعالیت علیه حکومت استبدادی رضاخان ادامه داد. پس از کودتای ۱۲۹۹ رضاخان در صدد برآمد تا با اعلام جمهوری، خود را اولین رئیس‌جمهوری ایران معرفی کند. مدرس در تهران با استفاده از نفوذ و قاطعیت خود در برابر این حرکت ایستاد و طی نامه‌ای از علمای اصفهان کمک و همراهی خواست، علمای اصفهان و در رأس آن‌ها نورالله طی نامه‌ای برای همراهی با مدرس اعلام آمادگی کردند، پایمردی و مخالفت مدرس و دیگران باعث شد تا جمهوری خواهان عقب‌نشینی کنند.
نورالله نجفی اصفهانی طی یک اقدام بدیع در اواسط جمادی‌الاول ۱۳۲۴ و در آستانه مهاجرت علمای تهران به قم (مهاجرت کبری)، به همراهی ۱۳نفر از علمای طراز اول اصفهان از جمله آقا نجفی اصفهانی، محمدحسین فشارکی، ابوالقاسم دهکردی، شیخ مرتضی ریزی، میرزا محمدتقی مدرس، سیدمحمدباقر بروجردی، میرزا محمد مهدی جویباره‌ای، میرزا ابوالقاسم زنجانی، آقامحمدجواد قزوینی و رکن‌الملک شیرازی موارد زیر را متعهد شدند:این خدام شریعت مطهره با همراهی جناب رکن‌الملک، متعهد و ملتزم شرعی شده‌ایم که مهماامکن بعد ذلک تخلف ننماییم، فعلاً ۵ فقره‌است:
منزل وی در سال‌های اخیر بازسازی و تبدیل به خانه مشروطیت اصفهان گردیده‌است.وی در سال ۱۳۰۶ خورشیدی (۱۳۴۶ قمری) مبارزه با حکومت رضا شاه پهلوی؛ را آغاز نمود. وی به قم مهاجرت نمود و گروهی به نام هیئت علمیه و روحانیه مهاجرین قم را تشکیل داد. تلگراف‌هایی از طرف وی به مجلس شورای ملی و رئیس‌الوزراء مخابره شد. سید حسن مدرس که در این زمان جزء نمایندگان اقلیت مجلس و از مخالفان سرسخت رضا شاه بود طی تلگرافی به حاج آقا نورالله، اقدام او را تأیید کردند. پس از اینکه تحصن وی در قم با مستاصل شدن حکومت رضاشاهی مصادف بود در نهایت با دسیسه اعلم الدوله پزشک مخصوص رضاشاه وی در قم با تزریق آمپول هوا کشته شد. جنازه وی به نجف منتقل و در مقبره جدش محمد جعفر کاشف الغطا به خاک سپرده شد.