ساحل‌مردم چادی
ساحل‌مردم چادی با نام علمی "Sahelanthropus tchadensis" یک گونهٔ انقراض‌یافتهٔ انسان‌ساییان است که قدمتش به حدود ۷ میلیون سال پیش می‌رسد. اینکه این گونه باید عضو انسان سانان واقع شود مورد اختلاف است و اطلاعات مورد نیاز در مورد این گونه یافت نشده است. پیچیدگی دیگر در طبقه‌بندی آن این است که سنگواره‌اش پیش از زمان انشعاب انسان-شامپانزه (در ۶٫۳ تا ۵٫۴ میلیون سال پیش) از لحاظ ژنتیکی واقع شده‌است. همچنین بقایای اندکی به جز چند تکه از کاسهٔ سر به نام «تومای» یافت شده‌است.این جمجمه در نزدیکی چاد در افریقای مرکزی یافت شده است
این گونه را عموما به عنوان جد مشترک گونه ی انسان ،اردی گپی ها ،جنوبی گپی ها و شامپانزه ها وبونوبو ها حساب می کنند زیرا تنها گونه ی یافت شده و مناسب در شکاف زمانی دوره واپاشی گونه ای شامپانزه ها و انسان سایان می دانند . این گونه دارای ویژگی های مشترکی از شامپانزه ها و انسان های امروزی است به طوری که دارای دندان نیش گپی مانند طاق ابروی نسبتا بزرگ ( از ویژگی های شامپانزه مانند ) جمجمه ای با گنجایش 300 سی سی بوده و دندان های اسیا و شکل فک و جمجمه خاص گیاهخواری و جوندگی بود این گونه احتمالا توانایی راه رفتن بر روی دو پا را داشت اما ترجیح می داد که بر روی درختان زندگی کند بقایای تنها نمونه مطلوب ان را در کنار دریاچه ای در اطراف چاد یافتند . هوش او نیز احتمالا در ابعاد شامپانزه ها بود و نمی توانست به خوبی به صورت دو پا حرکت کند و احتمالا از میوه ها وگیاهانان مناطق بهره می برد
فسیل های موجود شامل جمجمه ای نسبتاً کوچک، پنج قطعه فک و برخی از دندان ها را تشکیل می دهند که یک سر را تشکیل می دهد که ترکیبی از خصوصیات مشتق شده و بدوی را تشکیل می دهند. مغز که از نظر حجم فقط 320 سانت متر مکعب تا 380 سانتی متر مکعب است، مشابه با مغز شامپانزه های موجود است و به ویژه از حجم تقریبی مغز انسان که 1350 سانتی متر مکعب است، کمتر است.
دندانها، پشته های ابرو و ساختار صورت تفاوت چشمگیری با نمونه های موجود در انسان خردمند دارد. ویژگی های جمجمه نشان دهنده صورتی مسطح، طاقه ی دندانی u شکل، دندان های نیش کوچک، سوراخ بزرگ پس‌سری و پشته های ابرو سنگین را نشان می دهد. هیچ تکه جدا شده ای از جمجه پس از تولد کشف مشاهده نشده است. تنها جمجمه شناخته شده در زمان فسیلیزاسیون و کشف، تحریف زیادی متحمل شده است، زیرا جمجه به صورت مسطح صاف شده است، و سمت راست نیز فرو رفته است.
این فسیل ها در بیابان جوراب واقع در چاد توسط تیم چهار نفره به سرپرستی یک فرانسوی، آلن بویوین، و سه چادیایی، آدوم مهامات، جیمدومالبای آهونتا و گونگدیب فانونه، اعضای عملیات Mission paleoanthropologique Franco-tchadienne به رهبری میشل برونت کشف شد.   تمام مواد شناخته شده ساحل‌مردم چادی از ژوئیه 2001 تا مارس 2002 در سه محل توروس منالا یافت شد، مشخص شده TM 266 (که بیشترین مواد از جمله جمجمه و استخوان ران را دارد) ، TM 247 و TM 292 را کشف نموده. کاشفان ادعا کرده اند که ساحل‌مردم چادی، قدیمی ترین نیاکان بشر پس از تقسیم خط انسانی از شامپانزه ها می باشد.
بسیاری از یافته های فسیلی انسانیان که از آفریقای شرقی و جنوبی کشف شده اند اما این استخوان ها از محلی به مراتب دورتر کشف شده اند. با این حال، یک مندیبل جنوبی‌کپی بحرالغزالی در چاد توسط ماملبایه تومالتا، ناجیا و آلن بویوین، میشل برومت و العاجی ه. ا. موتای در اوایل سال 1995 یافت شد.
ساحل‌مردم چادی ممکن است روی دو پا راه رفته باشد.  با این حال، از آنجا که هیچ بقایای بعد از جنین (یعنی استخوانهای زیر جمجمه) کشف نشده است، به طور قطعی مشخص نیست که آیا ساحل‌مردم چادی واقعاً دو پایی بوده اند یا خیر، اگرچه ادعاهای مربوط به سوراخ بزرگ پس‌سری در قسمت قدامی نشان می دهد که ممکن است چنین بوده باشد. پس از بررسی سوراخ بزرگ پس‌سری در مطالعه اولیه، نویسنده هدایت گر حدس زد كه بر اساس مورفولوژی پایه ای، همانند انسانیان جدید، راه رفتن بر روی دو پا "غیر منطقی نخواهد بود".
ساحل‌مردم چادی توسط برونت به عنوان اولین نماینده ی نسب انسانی توصیف می شود و این مورد توسط مؤسسه اسمیتسونین در توضیحات خود در مورد گونه ها تأیید می شود. گفته می شود که این گونه ها دو ویژگی انسانی مهم دارند، یکی دندانهای نیش کوچک و قدم زدن به صورت عمودی یا ایستاده و قائم بر روی دو پا.
برونت و همکارنش در انتشار نسخه ای در سال 2002، پیشنهاد قرار گرفتن این گونه به عنوان نیاکان انسانی به جای شامپانزه، را ارائه کردند. با این پیشنهاد، ویژگی های صورت جمجه ای تومایی که وضعیت جنوبی‌کپی را که پشه هایی ضخیم از ابرو در آنها گزارش شده است، را مبهم می کند. شبیه به برخی از فسیل های انسانسانان بعدی (به ویژه انسان راست قامت)، و جایی که مورفولوژی پشته ابرو از آنچه در ساحل‌مردم چادی مشاهده شده در تمام جنوبی‌کپی ها، اکثر فسیل های انسانسانان و انسانهای موجود متفاوت هستند.