گروه‌های دینی اصلی
دین‌های اصلی، با استفاده از طیف گسترده‌ای از روش‌ها، از دین‌های فرعی، متمایز شده‌اند؛ طبعاً هر یک از این روش‌ها، منعکس‌کنندهٔ یک نظر خاص است؛ چرا که پیروان بسیاری از ادیان، به احتمال زیاد، دین خود را «اصلی» می‌دانند.
در این مقاله، دو روش مطرح شده‌است: شمار پیروان و نیز، تعاریف مورد استفادهٔ متفکرین کلاسیک ادیان.
مشکل دیگر در تهیهٔ فهرست ادیان اصلی، این مسئله است که چه چیزی را باید به عنوان یک دین مشخص و چه چیز را به عنوان یک فرقه در همان دین اصلی، در نظر بگیریم. مثلاً معمولاً مسیحیت و اسلام به عنوان ادیان جداگانه در نظر گرفته می‌شوند؛ اما این دو دین، از دیدگاه تاریخی و نظری اشتراک زیادی دارند، به طوری که می‌توان این دو را به عنوان دو شاخه از یک دین در نظر گرفت. برای دیدن لیست جامع‌تر ادیان و خلاصه روابط اصلی آن‌ها، به مقاله فهرست ادیان مراجعه کنید.
یک روش معرفی یک دین اصلی، استفاده از شمار پیروان فعلی آن است. ارقام جمعیت‌ها، با ترکیب گزارش‌های سرشماری و بررسی‌های جمعیتی (در کشورهایی که داده‌های دینی جمع‌آوری نمی‌شود، مثل ایالات متحده آمریکا و ایران) محاسبه می‌شود، اما نتایج آن می‌تواند بسته به نحوهٔ مطرح کردن پرسش‌ها، تعاریف مورد استفاده برای ادیان و عقاید سازمان‌ها یا آژانس‌هایی که بررسی را انجام می‌دهند، متفاوت باشد.
این فهرست شامل ادیان سازمان یافته (که کدهای اعتقادی چند بخشی و سلسله مراتب دینی دارند) و همچنین شامل ادیان غیررسمی (مانند ادیان محلی چین) است. برای کامل کردن این فهرست، یک رشته به غیر مذهبی‌ها اختصاص یافته‌است؛ هر چند عقاید آن‌ها معمولاً به عنوان دین در نظر گرفته نمی‌شود.
منبع آمارهای همه ادیان به جز فالون گنگ: Adherents.com، ۲۰۰۵. این آمارها بر اساس تحلیل مجموعه‌ای از منابع مربوط به جمعیت‌های دینی گزارش می‌شوند، برای اطلاعات بیشتر دربارهٔ روش تهیه این آمارها به explanation رجوع کنید.
* تخمین آمار فالون گنگ بر اساس آمار جمهوری خلق چین در سال ۱۹۹۹؛ رهبری فالون گنگ در سال ۲۰۰۴ این آمار را ۱۰۰ میلیون اعلام کرده‌است.
** برخلاف سایت adherents.com این لیست دین جوخ (Juche) را در رسته سکولار/غیرمذهبی قرار می‌دهد، چرا که این تفکر با اغلب تعاریف دین مطابقت ندارد و پیروانش آن را سکولار می‌دانند.
کریستین ساینس مانبتور از یک استاندارد جداگانه استفاده کرده و فقط به ادیان سازمان یافته پرداخته‌است. این روزنامه در سال ۱۹۹۸، ۱۰ دین زیر را به عنوان اولین ادیان سازمان یافته بر اساس تعداد پیروان به ترتیب نزولی معرفی کرد:
ادیان اصلی دنیا را می‌توان در گروه‌بندی منطقی مورد توجه قرار داد که در مقالات مختلف به آن اشاره می‌شود. ادیان ابراهیمی بزرگترین گروه هستند و شامل مسیحیت اسلام و یهودیت می‌باشند. همه ادیان این گروه از نظر عقاید به ابراهیم مرتبط هستند و به وحدت وجود الهی اعتقاد راسخ دارند. امروز در حدود ۳٫۴ میلیارد تن پیرو ادیان ابراهیمی هستند و به جز در خاورمیانه جنوب شرقی و چین در سراسر دنیا گسترده شده‌اند. ادیان دارمایی خانواده‌ای از ادیان هستند که فلسفه و خداشناسی آن حول مفهوم درارما متمرکز است. ریشه همه ادیان دارمایی به هند بر می‌گردد و در شبه قاره هند شرق آسیا و جنوب شرقی آسیا بیشترین نفوذ را دارند. ادیان دارمایی اصلی هندوسگرایی، بوداگرایی جائین گرایی و سیک گرایی هستند و رابطه نزدیکی بین آن‌ها وجود دارد.
ادیان اصلی، بر اساس اهمیت تاریخی و زمانی نیز شناسایی شده‌اند. این تقسیم‌بندی، عموماً توسط متفکرین مسیحی غربی انجام شده و در نتیجه دخالت گرایش‌های آن‌ها در فهرست‌بندی، به چشم می‌خورد. متفکرین مسیحی اولیه (که اولین کسانی هستند که ادیان اصلی را طبقه‌بندی کرده‌اند) فقط سه دین را به رسمیت می‌شناختند؛ مسیحیت، یهودیت و الحادی (و آن‌ها را در برگیرنده همه ادیان دیگر می‌دانستند). در دوره روشنفکری، این دیدگاه‌ها تکامل یافتند و در سده نوزدهم، متفکرین غربی، پنج دین اصلی را یهودیت، مسیحیت، اسلام، هندو گرایی و بوداگرایی می‌دانستند. با افزایش ارتباط غربی‌ها با ادیان دیگر، شش دین دیگر به این پنج دین اضافه شد؛ دین کنفوسیوس، دین تائو، جائین گرایی، شینتو، سیک گرایی و دین زرتشت. بعداً دین بهایی نیز، به این لیست اضافه شد و فهرستی از ۱۲ دین اصلی ایجاد گردید:
تعاریف غربی جدید از ادیان اصلی که از تعریف کلاسیک نشأت می‌گیرند، اغلب «مسیحیت» را بسط می‌دهند و جائین گرایی، سیک گرایی و دین زرتشت و آیین بهائی را حذف می‌کنند. یک نمونه از آن در مرجع دانشجویی کتابخانه عمومی نیویورک دیده می‌شود: