hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
بنای معین التجار
بنای معین التجار مربوط به دوره قاجار است و در اهواز، خیابان ۲۴ متری، خیابان کاوه غربی، نبش اول واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
سرای معین التجار، یکی از بناهای ارزشمند بافت قدیم اهواز، سرای بازرگان سرشناس حاج محمدتقی معین التجار است که عده ای سودجو به اشتباه آنرا با نام جعلی کاخ شیخ خزعل معرفی میکنند در دوره قاجاریه با همکاری محمد حسن خان سعدالدوله در ساحل رودخانه کارون بنا شد. معین التجار از بازرگانان مشهور شوشتر بود که به دلیل اصالت بوشهری به معین التجار بوشهری نیز معروف بود. وی شرکتی به نام شرکت ناصری برای کشتی‌رانی در کارون تأسیس کرده و مجموعه‌ای از بناها در بندر ناصری (اهواز امروزی) بنا کرد. وی در ساحل رود کارون دفتر کار خود را تأسیس کرده در کنار آن حمام، بازار، باغ و مسجدی احداث نمود که این مسجد از کنار رودخانه تا حدود خیابان کاوه و بیمارستان امام (بیمارستان جندی شاپور) امتداد می‌یافته‌است. معین التجار با ساخت این سرا و کشیدن یک رشته خط آهن از کنار رودخانه تا محل مسجد حاج رئیس) معروف به مسجد سر سچه (مال التجاره‌ای را که از خرمشهر به وسیله کشتی به بندرگاه اهواز وارد می‌شود با واگن‌های اسب کش تا این محل انتقال می‌داد و سپس با استفاده از خط آهن شرکت نفت تا محل اهواز قدیم حمل کرده و در آنجا پس از تخلیه به وسیله کشتی به محلی به نام شلیلی در سه فرسنگی شوشتر می‌رساند. از سال ۱۳۰۷ تا سال ۱۳۳۲ کشتی‌های تجاری بار خود را در سرای این تاجر تخلیه می‌کردند. تا چند سال قبل سرا به صورت غرفه-غرفه یا به عنوان انبار مورد استفاده قرار می‌گرفت تا اینکه در سال ۱۳۷۴ بر اثر آتش‌سوزی بخش اعظم آن از بین رفت و بیشتر ستونها و سقف دچار آسیب دیدگی شدید شد.
سرای معین التجار از جمله آثار شاخص موجود در اهواز می‌توان بنای معین التجار را نام برد این بنا مربوط به دوره قاجاریه زمان پادشاهی ناصر الدین شاه بوده و یکی از یادگارهای بازمانده از شهر قدیم اهواز است. پس از اعطای امتیاز کشتی‌رانی در رودخانه کارون به دولت انگلیس (سال ۱۲۶۶ش) یکی از تجار ایرانی نیز که از این امتیاز برخوردارشد مدیر کل میراث فرهنگی خوزستان از بازگشایی سرای معین‌التجار اهواز پس از سال‌ها به روی گردشگران خبر داد. وی با اشاره به تصمیمات اتخاذ شده برای این سرای تاریخی افزود: این سرای تاریخی قرار است به عنوان بازارچه موقت صنایع دستی تعریف کاربری شود و در اختیار صنعت‌گران خوزستانی قرار گیرد و هم‌زمان این سرا به محلی برای استقرار انجمن‌های دوستداران میراث فرهنگی نیز تبدیل می‌شود.
مسجد سیاوشان
مسجد سیاوشان مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله سنگ سیاه، بازارچه حاج زینل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در جای جای ایران کهن آثار مختلفی از آئین سیاوش برجای مانده است.  در ایران باستان آئین ها جایگاه ویژه ای داشتند. گفته میشود  مراسم سیاوشان در شیراز قدیم بسیار رایج بوده است تا انجا که مسجدی را وقف مراسم سیاوشان کردند و مسجد سیاوشان به این نام در خاطره ها ماندگار شد.
خانه مذهب باشی
منزل مذهب باشی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله شاهچراغ، کوچه خانقاه توانگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حسینیه سفلی ندوشن
حسینیه سفلی ندوشن مربوط به دوره قاجار است و در صدوق، روستای ندوشن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مدرسه امیرکبیر
مدرسه امیرکبیر مربوط به اواخر دوره قاجار است و در قزوین، خیابان هلال احمر، روبروی تربیت بدنی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بانک ملی تاکستان
بنای بانک ملی تاکستان مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در تاکستان، خیابان امام خمینی (ره)، چهارراه بانک ملی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان پست زاهدان
ساختمان پست زاهدان مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان زاهدان، خیابان طالقانی، نزدیک بازارچه سرپوش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد شیره پزها
مسجد شیره پزها مربوط به اوایل سدهٔ ۱۲ ه‍.ق است و در اصفهان، خیابان، جمال الدین عبدالرزاق، بازار نظامیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مسجد جامع ندوشن
مسجد جامع ندوشن مربوط به سدهٔ ۸ ه‍.ق است و در شهر ندوشن ،استان یزد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه روستای وه
تپه روستای وه مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در گچساران، ابتدای جاده خیرآباد به دهدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان میراث فرهنگی تاکستان
ساختمان میراث فرهنگی تاکستان در تاکستان، بلوارامام خمینی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلیسای خارک
کلیسا ی خارک مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان بوشهر، غرب جزیره خارک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد امیر
مسجد امیر یا مسجد جامع کیش مربوط به دوره قاجار است و در جزیره کیش واقع شده و رحمان یوسف پورپیش نماز آن است و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه و مسجد شیخ برخ
مقبره و مسجد شیخ برخ مربوط به سدهٔ ۳ تا ۱۳ ه.ق است و در شهرستان قشم، خارج از روستای کوشه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقعه میرمحمد حنفیه
بقعه میر محمد حنفیه مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق است و در شهرستان بوشهر، جزیره خارگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه گبری (جمکران)
قلعه گبری (جمکران) مربوط به دوره ساسانی است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، روستای جمکران واقع شده است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۲۱۷۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد بیرون ابرقو
مسجد بیرون ابرکوه(ابرقو) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ابرکوه، کنار شهر واقع شده است. بنای اولیه آن از قدیمی‌ترین مساجد ایران به شمار می‌آید و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. نقشه مسجد در حال حاضر از نوع مساجد دو ایوانی است. ایوان غربی به گنبد خانه‌ای راه دارد که از داخل آن مربع و از خارج نیم دایره است. ضخامت دیوارهای این قسمت در برخی جاها بیش از ۷۰/۱ است. ایوان شرقی کوچکتر است. تنها ورودی مسجد در حال حاضر در جبهه شمالی از طریق اتاقی با ایوان غربی باز می‌شود. علاوه بر این دو گذرگاه دیگر نیز وجود دارد که از اتاق‌های جانبی به گنبدخانه و صحن راه پیدا می‌کند. بقایای تنها مناره مسجد در قسمت شمال محوطه گنبددار واقع گردیده و امروزه تنهاقسمت تحتانی آن که برای رفتن به پشت بام استفاده می‌شود بر جای مانده است. ایوان شرقی که از سه جهت به آن راه است به دو اتاق کوچک در شمال مربوط می‌شود. مسجدبیرون ابرکوه با گنبد و طاق پوشش یافته است. طاق‌ها از نوع دومرکزه و جناغی از انواع معماری اوایل اسلام و نمونه‌هایی از قوس‌های گهواره‌ای شکل مشابه نمونه‌های ساسانی و اوایل اسلام هستند. شکل این طاق‌ها و قوس‌ها گویای ساخت آنها در قرون نخستین اسلامی است. بنا بر منابع معتبر این مسجد قدمگاه علی بن موسی الرضا امام هشتم شیعیان می‌باشد.
مسجد جامع افین
مسجد جامع افین مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان زیرکوه، روستای افین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه آقا لار
مقبره آقالار مربوط به دوره زند است و در مراغه، خیابان کاشانی، بوستان آقالار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای ینگه امام
کاروانسرای ینگه امام، بنایی بازمانده از دوره صفوی است و در ساوجبلاغ، محله ینگه امام، در فاصله ۱۰۰ متری جاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده عبدالمهیمن
امامزاده عبدالمهیمن مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، محله امامزاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد معتمد
مسجد معتمد الدوله مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، محله فیض‌آباد، ازجنوب به کوچه پورپاک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
عمارت ملک بوشهر
عمارت ملک بوشهر مربوط به اواخر دوره قاجار است و در محله بهمنی شهرستان بوشهر، در خیابان ماهینی کوچه ملک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این عمارت مجموعهٔ ساختمانی تاریخی واقع در بخش مرکزی شهرستان بوشهر یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است.
«عمارت ملک» این عمارت که به صورت مجموعهٔ ساختمانی متعلق به یک قرن قبل است. در هشت کیلومتری شهر بوشهر قرارگرفته‌است. مساحت زیربنای آن ۴۰۰۰ متر مربع بوده و در دورهٔ قاجاریه توسط معماران فرانسوی با مصالح محلی احداث شده و درب و پنجره آن زیر نظر مهندسین فرانسوی ساخته شده‌ است. عمارت متعلق به یکی از ثروتمندان بوشهر به نام محمدمهدی ملک التجار بوده‌است. وی برای سفر تفریحی- تجاری به کشور فرانسه رفته و در آن جا کاخ یکی از وزرای قرن وسطی را می‌بیند و نمونه آن را در بوشهر پیاده می‌کند. این کاخ توسط متجاوزین انگلیس اشغال شده و به صورت مقر نظامی آن‌ها درآمد. آن‌ها بعد از سال‌ها استقرار در این کاخ با ورشکست شدن ملک التجار (صاحب اصلی کاخ) لوازم نفیس آن را با قیمت کم خریداری کرده و با خود بردند. در اواخر سلطنت رضا شاه این عمارت که خوابگاه نظامیان شده بود پس از چندین بار بازسازی رو به ویرانی نهاد و متأسفانه به خاطر وسعت زیاد هنوز مرمت نشده‌است. این سالها تعدادی بی خانمان در این عمارت زندگی می‌کنند. این عمارت در سال 1397 توسط اداره کل میراث فرهنگی استان بوشهر و با همکاری سایر نهادها و سازمانهای استانی افرادی که در این عمارت سکنا گزیده بودند را به خارج از بنا منتقل کردند و در سال 98 این بنا برای احیا و مرمت به بخش خصوصی واگذار گردید تا این بنا بعنوان هتل و پذیرایی سنتی مورد بهره برداری قرار گیرد .
امامزاده کمال (ضیاءآباد)
امامزاده کمال مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق است و در شهرستان تاکستان بخش ضیاءآباد و در مرز شهرک حیدریه و ضیاءآباد و در کنار ابهررود واقع شده‌است.
طبق ادعای کتیبه‌ها و مردم محلی این مکان مقبره کمال فرزند موسی کاظم هفتمین امام شیعیان بوده و با توجه به معماری مستحکم آن و همین‌طور دقتی که در آجرچینی‌های آن انجام شده‌است، می‌توان نتیجه گرفت که در زمان ساخت بنا، احترام و توجه بسیاری برای آن صرف شده‌است. بر اساس کتیبه سنگی امامزاده این بنا در سال ۸۶۱ قمری احداث شده‌است. این بنا هم‌اکنون نیز مورد احترام و توجه بسیار زیاد مردم منطقه است.
بنای بقعه شامل سه بخش است و دو بخش الحاقی آن کاملاً نو ساز و فاقد هر گونه ارزش هنری است. شکل داخلی بنا نیز شش ضلعی و دارای نازک کاری است گنبد امازاده از نوع دو پوش رگ است بنا دارای تزیینات آجرکاری در میان طاق نماهای اضلاع خارجی است و در گوشه سازی‌های داخل آن نقوش گل و بته مشاهده می‌شود بنای امازاده کمال از آثار قرن نهم ه‍.ق و طرح آن در منطقه بی نظیر است.
ساختمان این امام‌زاده، بنایی شش ضلعی با گنبد مخروطیِ رُک است که به تمامی با آجر ساخته شده‌است. طول هر ضلع این بنا ۳/۹۵ متر است. گنبد بنا در دو بخش بر روی پایه‌ای شش ضلعی استوار شده‌است. بخش پایین گنبد، استوانه‌ای است که در حدود ۱/۴۰ متر ارتفاع دارد و پیرامون آن تا لبه‌های شش‌گانه بدنه بنا، فاصله بسیار کمی دارد. بر روی آخرین رج این ساقه استوانه‌ای شکل، یک ردیف آجرچینی به صورت دندانه‌دندانه انجام شده‌است و سپس رُک بنا بر روی دوره مزبور قرار گرفته‌است. آجرچینی همه قسمت‌های بنا و به‌خصوص گنبد آن، در نهایت سادگی، و در عین حال با دقت کامل انجام گرفته‌است.
داخل حرم امام‌زاده نیز شش ضلعی است و بر روی هر جرز آن، طاق‌نمایی برپا شده‌است که به کمک طاق‌نماها و کاربندی‌های میان‌شان، پایه‌ای گِرد برای استقرار گنبد به وجود آمده‌است. در داخل حرم، نقش و نگارهایی به صورت گلدان و گل‌وبوته با رنگ‌های آبی آسمانی، سبز و صورتی دیده می‌شود. در حال حاضر، در برابر درِ ورودیِ بنا، اتاقی به عنوان کفش‌کن قرار دارد که بعدها به بنای اصلی افزوده شده‌است. بر سردرِ ورودی امام‌زاده، کتیبه‌ای سنگی وجود دارد که متن آن چنین است: «واجب‌التعظیم امام‌زاده کمال‌ابن حضرت امام موسی کاظم علیهما تحیه و الصلوه و السلم […] بسعی خضربن باباحاجی فی شهر سنه……
و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
علاوه بر مدفن امامزاده کمال این منطقه اولین آرامستان مردم روستای حیدریه و دومین آرامستان مردم ضیاءآباد پس از امامزاده ولی به‌شمار می‌رود و مدفن حدود 700 در این آرامستان قرار دارد . این مکان همچنین محل دفن بدایار بهبودی از فرماندهان ارتش در جنگ ایران و عراق است که در نزدیکی این بقعه دفن شده‌است.
بسیاری از هیئت‌های عزاداری طبق رسم هر ساله در روزهای تاسوعا و عاشورا به این مکان آمده و آیین عزاداری خود را برگزار می‌کنند.
امامزاده شاه احمد قاسم
امامزاده شاه احمد قاسم در قم، تقاطع خیابان معلم و سمیه، واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مردم قم به زبان محلی نام آن را شه مد قاسم تلفظ می‌کنند
کاروانسرای شاه‌عباسی (آوج)
کاروانسرای شاه عباسی آوج مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بویین زهرا، بخش آوج، جاده قزوین به همدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حسینیه هیئت محبان حسین
حسینیه هیئت محبان حسین مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، خیابان مدرس، محله فیض‌آباد، گذر جلوخان، کوچه مجیدزارع، پلاک ۱۴ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه خان احمد
مجموعه خان احمد (به لری: هان امات) مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان گچساران، روستای زیردوخان احمد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه باستانی پرندک یک
تپهٔ باستانی پرندک یک مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان رباط کریم، روستای پرندک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دست کند خربز یا خربس
دست کند خربز یا خربس مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۱۰ کیلومتری غرب جزیره قشم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
چاه‌های تلا لافت
چاه‌های تلا لافت مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در روستای لافت جزیره قشم استان هرمزگان واقع شده است.
این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. چاه در واقع زیرمجموعه‌ای از کولغ‌ها هستند با این تفاوت که عمق بیشتری دارند چاه‌های تلا در بندر لافت در پشت قلعه نادری واقع شده‌اند.
این چاه‌ها در درون یک گودال بزرگ قرار دارند که شیب عمومی تپه‌های سنگی پیرامون روبه گودال دارد البته تعدادی از چاه‌ها نیز در بالای گودال و روی شیب نسبتاً آرام شرق گودال واقع شده‌اند.
گفته می‌شود تعداد این چاه‌ها در گذشته به تعداد روزهای سال کبیسه ۳۶۶ چاه بوده است که شیب۲۶۶ تا از آنها به مرور زمان پر شده و در حال حاضر در حدود ۱۰۰ چاه باقی مانده است.
عمر آن در حدود ۴۰۰ سال بوده و در سال ۹۷۶ ه‍.ش به دستور حاکم وقت لافت خواجه کریم برای جبران کمبود آب و نجات مردم از کم‌آبی توسط غلامان او حفر شده است.
چاه‌های لافت در تخته سنگ حفر شده و هنگام بارندگی چون شیب عمومی تمام تپه‌های پیرامون روبه گودال است تمام چاه‌ها پر از آب می‌شود.
برداشت آب از چاه‌ها تقریباً در تمام طول سال جریان دارد چاه‌های داخل گودال به طور متوسط ۲ تا ۳/۵ متر و چاه‌های بالای گودال بین ۵ تا ۶ متر عمق دارند. زنان و دختران با کوزه (جهله) و سطل و دبه آب می‌برند و مردان با کندیل (کندر) چوبی که بر دوش می‌گذارند و از دو سمت آن سطل با طناب آویخته شده است.
در بیرون از این مجموعه در قسمت پشت که آبادی لافت آغاز می‌شود چند چاه دیگر نیز وجود دارد. این چاه‌ها آب لب شور دارند که برای احشام استفاده می‌شود این مجموعه چاه‌ها در گذشته میرآب داشتند و این میراب‌ها هم از بین زنان انتخاب می‌شدند و بیشتر نیز پیرزنان لافتی بودند و هنوز اهالی آخرین میراب‌ها را در یاد دارند از جمله این میراب‌ها می‌توان از شریفه بشیر و کتی تی نام برد. میراب‌ها بر کار برداشت آب از چاه‌های تلا نظارت کامل داشتند و در سالهای کم‌آبی سعی می‌کردند آب چاه‌ها را به نسبت مساوی بین مردم لافت تقسیم کنند.
نظافت چاه‌ها در گذشته بر عهده تمام مردم لافت بود و در سالهای اخیر نیز افرادی مسئول این کار بودند از جمله این افراد مرحوم محمد صابرپور بود که زحمات زیادی در این زمینه انجام می‌دادند.
در مناطق دیگر اکثراً چاه‌ها نام خود را از حداث کنندهای خود می‌گیرند ولی چاه‌های تلا نام خود را از شکل و ویژگی‌های دیگری که برای آنها قائل بودند گرفته‌اند
آرامگاه شیخ محمد رشید الدین بیدوازی
بقعه شیخ محمد رشید الدین بیدوازی مربوط به دوره ایلخانی - دوره تیموریان است و در شهرستان اسفراین، روستای بیدواز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه سیدان
مقبره سیدان مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی است و در قشم، محله لافت کهنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
رباط ویرانی
رباط ویرانی مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی است و در شهرستان شاندیز، روستای ویرانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
رباط کاروانسرای ویرانی در راه تابستانی مواصلاتی نیشابور به توس واقع و از نوع رباط‌های سرپوشیده و فاقد حیاط مرکزی می‌باشد. این بنا دارای نه غرفه با طاق‌های جناقی است که هشت غرفه به شکل قرینه روبرو و یک غرفه در انتهای بنا قرار گرفته‌است. در موزه مردم‌شناسی رباط ویرانی از مشاغل و حرف سنتی استان خراسان رضوی و به ویژه مشهد مقدس به نمایش گذارده شده و می‌توان آن را نخستین موزه مردم‌شناسی کشور و اولین موزه تخصصی مشاغل و حرف سنتی در خراسان به‌شمار آورد.
مسجد و گورستان پالمیریان
مسجد و گورستان پالمیریان مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان بوشهر، جزیره خارک، دربدنه کوه اطراف جزیره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه شاهدژ (نهبندان)
قلعه شاهدژ (نهبندان) مربوط به دوره سلجوقیان اسماعیلیه است و در ۶ کیلومتری شرق نهبندان، برفرازکوه شاهدژ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
سد باستانی تازه شهر سلماس
سد باستانی تازه شهر سلماس مربوط به دوره صفوی است و در ۱۰ کیلومتری غرب سلماس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه شیخ زین العباد
مقبره شیخ زین العباد مربوط به دوره صفوی است و در جنوب فرودگاه قشم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل شاه عباسی محمدآباد
پل شاه عباسی محمدآباد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای محمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این پل طولی به مساحت 52 متر دارد و عرضی حدود 6 متر ، این پل دارای سه دهنه است که دو دهنه از این سه دهنه بزرگ تر است.
این پل از سنگ های آهکی ساخته شده و ارتفاعی حدود دو متر دارد . در حال حاضر امکان عبور از روی این پل ممنوع است و این پل به حال خود رها شده است.
مجموعه خیرآباد
مجموعه خیرآباد مربوط به دوره قاجار است و شهرستان یزد در خیرآباد، یکی از محلات اهرستان، بلوار جوکار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه تقدیری
خانه تقدیری مربوط به دوره قاجار است و در اردکان، خ، حائری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
عمارت طبیب
عمارت طبیب مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، خیابان خلیج فارس، محله قدیم بهبهانیها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه یزدی
خانه یزدی مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، محله قدیمی فیض آباد، خیابان امام جمعه، کوچه انتظاری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه حریری
خانه حریری مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان تربیت، کوچه نور هاشمی، پلاک ۱۳۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه هادی نجم‌آبادی
مقبره هادی نجم‌آبادی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان امام خمینی، خیابان شیخ هادی واقع شده است و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه مسعودی
خانه مسعودی مربوط به دوره قاجار است و در تویسرکان، خیابان انقلاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد ماشه
مسجد ماشه یا مسجدجامع کیش مربوط به دوره قاجار است و در جزیره کیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه شفا (صارم السلطان)
منزل شفا (صارم السلطان) مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، بافت قدیم، محله اسحق بیگ، کوچه مسجد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه شهید ثالث
مقبره شهید ثالث آرامگاه محمدتقی برغانی است که مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، سپه، ضلع غربی میدان شهداء، خیابان سلامگاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مصلای قزوین
بنای مصلی قزوین مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، مجموعه فرهنگی ورزشی مصلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد موسی‌الرضا
مسجد موسی الرضا مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، خیابان نادری جنوبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه روئین‌تن
خانه روئین‌تن مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، محله سوری جان (سرخه جان) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد سیف الدوله
مسجد سیف الدوله مربوط به دوره قاجار است و در ملایر، ضلع جنوبی پارک سیفیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد حاج رضا انصاری
مسجد حاج رضا انصاری مربوط به دوره قاجار است و در همدان، حدفاصل خیابان تختی ومدنی، کوچه امامزاده یحیی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مدرسه علمیه امام خمینی
مدرسه علمیه امام خمینی مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان مسجدجامع، نزدیک مسجدجامع کبیر یزد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بنای بانک شاهنشاهی
بنای بانک شاهنشاهی مربوط به دوره قاجار است و در یزد، جنوب میدان خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانقاه نعمت‌الهی (یزد)
خانقاه نعمت‌اللهی (خانه مودت) مربوط به دوره قاجار است و در یزد، ضلع جنوبی خیابان قیام، نزدیک چهارراه شهدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
یخچال الغ بیک
یخچال اوغول بیگ مربوط به قاجار است و در شهرستان تکاب، روستای اوغول بیگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در ۵ کیلومتری شمال شرقی شهرستان تکاب قراردارد. مجموعه یخچال شامل یک رشته نهر سنتی کوچک منشعب از یکی از سرشاخه‌های رودخانه ساروق است و آب آن از شرق به غرب جریان دارد. این نهر به یک حوضچه ته‌نشینی و انجماد ختم می‌شود که در شرق یخچال واقع شده‌است. ورودی یخچال در غرب آن قرار دارد و به یک فضای مسقف مربع شکل کوچک منجر به یک در چوبی محدود می‌شود. دسترسی به کف یخچال از طریق هفده پله سنگی مماس به دیواره غربی و جنوبی داخل یخچال میسر است. در بالاترین نقطه سقف یخچال یک منفذ دایره شکل به قطر حدود نیم متر قرار دارد و نورگیر، محل تهویه و وارسی داخل یخچال محسوب می‌شود. نقشه بنا مدور و سقف آن گنبدی است در ساختمان یخچال از سنگ‌های رسوبی و آجرهای چهارگوش استفاده شده‌است، این بنا به استناد مطالعات تطبیقی به دوره قاجاریه تعلق دارد.
کاروانسرای خرزان
کاروانسرای خرزان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان قزوین، بخش کوهین، روستای خرزان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه مردآباد (ماهدشت)
تپه مردآباد (ماهدشت) مربوط به هزاره ۵ تا هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان کرج مردآباد، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سفالی معمورین
تپه سفالی معمورین مربوط به هزاره ۶ تا هزاره اول قبل از میلاد است و در رباط کریم (پیش از این در ری) ، درشمال فرودگاه امام خمینی (ره) واقع شده و تمامی زمین های روستای وهن‌آباد و اطراف آن را شامل می شود. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام بلور ایمانی
حمام بلور ایمانی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در ملایر، شمال خیابان شهیدطلوع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دبیرستان کزازی
دبیرستان کزازی (یا دبیرستان احمدیه) دبیرستانی پسرانه در کرمانشاه و مربوط به شئونات ملی بوده‌است. ساختمان این دبیرستان که در شرق مسجد جامع واقع شده، در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و هم‌اکنون از آن به عنوان موزۀ آموزش و پرورش استان کرمانشاه استفاده می‌شود.
ساخت مدرسۀ کزازی از مدت‌ها پیش از آن‌که رضاخان به قدرت برسد و دولت اقدام به ساخت مدارس مدرن در سراسر کشور کند، از سوی سید حسین کزازی دنبال می‌شد. سید حسین کزازی برای ساخت یک مدرسۀ مدرن اقدام به جمع‌آوری اعانه و برگزاری تئاتر کرده‌بود،‌ اما کمبود پول برای ساخت این مدرسه حل‌نشده باقی مانده‌بود. در نهایت با بازگشت وزیر فرهنگ وقت سلیمان‌میرزا اسکندری از هند، در روز ۲۸ بهمن ۱۲۹۹ (۱۷ فوریۀ ۱۹۲۱) کلنگ ساخت این مدرسه به زمین زده‌شد و کمیسیونی به ریاست اکبر صارم‌الدوله برای پیگیری ساخت آن تشکیل شد. با این حال کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹ سبب تعطیلی کار کمیسیون شد. کزازی به تلاش خود ادامه داد و یک سال بعد،‌ در روز ۱۸ بهمن ۱۳۰۰ (۷ فوریۀ ۱۹۲۲) کمیسیون دیگری تشکیل داد و با جمع‌آوری اعانه و برگزاری تئاتر کوشید تا هزینۀ ساخت مدرسه را تأمین نماید. او در نهایت از احمد امیراحمدی که ار مقامات نظامی بود کمک خواست و بار دیگر در آبان ۱۳۰۱ (اکتبر یا نوامبر ۱۹۲۲) در منزل امیراحمدی کمیسیونی برای تأمین هزینۀ ساخت مدرسه تشکیل شد و ثروتمندان شهر وجوهی را پرداخت کرده و این بار بخش مهمی از عملیات ساختمانی مدرسه انجام شد.
زمین مدرسه که به سبب مساعدت احمد امیراحمدی در ساخت آن "مدرسۀ‌احمدیه" نام گرفت، در ابتدا ۹ هزار متر مربع وسعت داشت،‌ اما در دهۀ ۳۰ خورشیدی بخشی از ضلع شمالی حیاط را جدا کرده و مدرسۀ‌ دیگری به نام دبیرستان شاهپور در آن تأسیس کردند و بدین ترتیب مساحت مدرسه به نصف کاهش پیدا کرد. همچنین قسمتی از ضلع شرقی حیاط مدرسه نیز در سال‌های پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ از آن جدا شده و ضمیمۀ مسجد جامع شیعۀ کرمانشاه شد.
دبیرستان کزازی از سال ۱۳۰۷ فعالیت خود را آغاز کرد و تا چند سال پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ نیز دایر بود.
در دهۀ‌ ۱۳۲۰ خورشیدی محمد آهنچی برای نخستین بار یک تشک کشتی در سالن ورزش دبیرستان کزازی پهن کرد و کشتی مدرن را در کرمانشاه بنیانگذاری کرد. آهنچی همچنین عبدالحسین فعلی معروف به "حاج فَیلی" را که از مربیان مطرح ایران بود و در دوره‌ای هم مربیگری غلامرضا تختی را بر عهده داشت به کرمانشاه آورد تا بر روی تشک دبیرستان کزازی به آموزش فنون کشتی به جوانان کرمانشاه بپردازد.
ساختمان مدرسه در ضلع جنوبی زمین مدرسه قرار گرفته و ساختمانی برون‌گرا است که تأثیر معماری اروپایی یا معماری روسی را نشان می‌دهد. نام طراح، معمار یا مهندس آن مشخص نیست.
ساختمان دبیرستان کزازی از سال ۱۳۸۸ از سوی سازمان آموزش و پرورش استان کرمانشاه به موزهٔ آموزش و پرورش تبدیل شده‌است. این موزه از دو بخش اصلی تشکیل شده‌است: یک سالن چندمنظوره برای نمایش، سخنرانی و جلسات، و دیگر بخش اصلی موزه در دو طبقه که خودش بخش‌های فرعی دیگر را شامل می‌شود. طبقۀ‌ اول به اسناد و تصاویر اختصاص پیدا کرده و تصاویری از هنرمندان فرهنگی، خیرین مدرسه‌ساز، فرهنگیان کشته‌شده در انقلاب ۱۳۵۷ و جنگ ایران و عراق، ورزشکاران، و نیز اشیایی همچون دوربین‌های عکاسی، دستگاه‌های تایپ و تکثیر، گرامافون‌های قدیمی و دستگاه‌های صحافی در آن در معرض نمایش گذاشته شده‌است. طبقۀ دوم نیز نمازخانه، آبدارخانه و سالن جلسات را شامل می‌شود.
مسعود گلزاری در دهۀ ۱۳۴۰ مدتی در دبیرستان کزازی دبیر تاریخ بود و مدتی هم مدیریت این دبیرستان را بر عهده داشت.
چهارسوق و بازار شاهی یزد
چهار سوق و بازار شاهی یزد مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، انتهای خیابان مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه بی‌بی مریم
مقبره بی بی مریم (تم سنیتی) مربوط به سدهٔ ۸ ه‍.ق است و در شهرستان قشم، روستای تم سنتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه تنگ ملغان
محوطه تنگ ملغان مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گچساران، روستای تلخاب شیرین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه کول گان (کولغان)
محوطه کول گان (کولغان) در شمال شهر قشم، کنارجاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای گلشن (قزوین)
کاروانسرای گلشن در قزوین، خیابان امام خمینی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مجموعه حاج رئیس
مجموعه حاج رئیس مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، محله بهبهانیها، خیابان ساحلی، به فاصله ۶ متری دریا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع بفروئیه
مسجد جامع بفروئیه مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرستان میبد، روستای بفروئیه، محله پایین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل خیری و محمدخان
پل خیری و محمدخان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گچساران، منطقه خیرآباد علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دبیرستان امام
دبیرستان امام مربوط به دوره پهلوی است و در همدان، خیابان میرزاده عشقی واقع شده. این اثر که در تاریخ با شمارهٔ ثبت۲۲۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده، یکی از قدیمی‌ترین مراکز آموزشی همدان با حدود ۸۵ سال قدمت می‌باشد. معمار این اثر نیکلای مارکف معمار روس تبار ایرانی است.
پل گاومیشان
پل گاومیشان یک پل باستانی مربوط به دوره ساسانیان است. این پل در فاصله ۱۰ کیلومتری شهر دره شهر در مرز بین دو استان لرستان و ایلام و بر روی رودخانه سیمره واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران استان ایلام به ثبت رسیده ‌است. در سال ۱۳۹۹ یک لوح ثبتی مشترک به استان لرستان اهداء و این پل به نام لرستان و ایلام ثبت مشترک شده‌است. خاص‌ترین ویژگی‌های این پل، عرض دهانهٔ یکی از طاق‌های آن است که در معماری باستان، عریض‌ترین قلمداد می‌شود.
مردم شهرستان دره‌شهر معتقدند این پل در این شهرستان قرار دارد. این در حالی است که وب‌سایت رسمی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران موقعیت این پل را در شهرستان پلدختر اعلام می‌کند اما این پل به دلیل قرار گرفتن در مرز دو استان لرستان و ایلام به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری استان ایلام نیز معرفی شده‌است.
طول این پل که از بناهای دوره ساسانی است حدود ۱۷۵ متر و عرض گذر سطح پل نزدیک به ۸ متر و۲۰ سانتیمتر است و در حال حاضر دارای ۶ چشمه طاق می‌باشد. پهنای پاتاقها، یا حدفاصل چشمه از ۵/۲ تا ۲۵ متر متغیر است. عرض چشمه اصلی این پل حدود ۳۳ متر و ۷۰ سانتیمتر، دهانه پل گاومیشان با بیش از ۵۰ متر عرض بزرگترین دهانه پل کشور است. هر چند که یکی از این دهانه‌ها بعد از عقب‌نشینی سپاه ایران در جریان حمله اعراب به ایران تخریب شد. در مورد مصالح باید گفته که مصالح اصلی آن ملاط، آجر و سنگ تشکیل می‌دهند. معماری پاتاقها به سبک معماری ساسانی است اما در چشمه طاقها آثار مرمت دوره‌های صفوی و قاجار دیده می‌شود.
اختلاف بر سر تملک پل گاومیشان میان استان ایلام و لرستان در سال ۱۳۸۴ عملیات مرمت و کاوش در این محوطه را متوقف گذاشت. تخریب در این پل ساسانی بحدی بود که فقط یک مرمت اضطراری می‌توانست آن را نجات دهد. در اواخر سال ۱۳۸۴ پنجاه میلیون تومان از محل اعتبارات ملی برای بازسازی و مرمت پل تاریخی «گاومیشان» در استان ایلام در اختیار اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری این استان قرار گرفت. نخستین فصل مرمت پل گاومیشان در سال ۱۳۸۷ به پایان رسید.
مجموعه تاریخی قاضی آران
مجموعه تاریخی قاضی آران واقع در آران و بیدگل، مربوط به دوره سلجوقیان است که در ۱۰ کیلومتری شمال شرق کاشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مسجد جامع اردکان
مسجد جامع اردکان مربوط به دوره صفوی است و در اردکان، جنب کتابخانه عمومی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای خونسرخ
کاروانسرای خونسرخ مربوط به دوره صفوی است و در بندرعباس، جاده پالایشگاه، روبروی شهرک شهید رجائی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه پرتغالی‌ها (بندر کنگ)
قلعه پرتقالیهای کنگ مربوط به دوره صفوی است و در بندرلنگه، کنار دریا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کاروانسرای خرگوشی
کاروانسرای خرگوشی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اردکان، بخش ندوشن، بیابان خرگوشی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه گلبتان
خانه گلبتان یکی از بناهای بسیار زیبای دوره قاجاریه در بندر کنگ از توابع شهرستان بندر لنگه و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. این خانهٔ اثری دارای تعداد اتاق در پیرامون یک حیاط مرکزی و چند بادگیر است. طاق‌ها و گچبری‌های زیبای آن نمایانگر هنر استادکاران آن دوره می‌باشد. خانه گلبتان در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانهٔ اثری دارای تعداد اتاق در پیرامون یک حیاط مرکزی و چند بادگیر است . طاق‌ها و  گچبری‌های زیبای آن نمایانگر هنر استادکاران آن دوره می‌باشد.
خانه بستکی
خانه بستکی مربوط به دوره قاجار است و در بندرلنگه، جنب مخابرات ماکرویی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
عمارت گلشن
عمارت گلشن مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، خیابان ساحلی، محله بهبهانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این عمارت، بنایی تاریخی واقع در بخش مرکزی شهرستان بوشهر یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است.
«عمارت گلشن» در منتهی الیه شمال شهر بوشهر، پشت اداره بندر در خیابان ساحلی واقع شده‌است. فاصله آن تا دریا فقط ۱۰ متر است. این عمارت تاریخی در یکی از محله‌های قدیمی بوشهر به نام محله بهبهانی قرار گرفته که اطراف آن ساختمان‌های بافت قدیم وجود دارد. واقع شدن این بنا در کنار ساحل باعث وزیدن نسیم دریا و باد شمال به داخل ساختمان می‌شود. قدمت این بنا به ۱۷۰ سال پیش می‌رسد، و مربوط به شخصی تاجر به نام آقای گلشن بوده و کاربری مسکونی – تجاری داشته، سپس توسط آقای مهربان خریداری شده‌است. عمارت متعلق به دورهٔ قاجاریه بوده و نوع معماری بیت میلانی است که در نوع خود منحصربه فرد است. ساختمان از سه طبقه تشکیل شده‌است. طبقه اول شامل آب‌انبار (برکه)، حمام، دست شویی، آشپزخانه و جای نگهداری خدمه و طبقات دوم و سوم جهت سکونت و پذیرایی و امور تجاری بوده‌است. عمارت گلشن از چهارطرف با پلکان حلزونی به پشت بام راه دارد. در طبقه سوم ضلع شمالی اتاقی ساخته نشده و این گوشه خالی است. این عمل به دلیل رساندن باد خنک شمال به داخل ساختمان بوده‌است. ساختمان دارای حیاط مرکزی و تمامی اتاق‌ها اطراف آن می‌باشند که همگی با درهای دو لنگه با هم اربتاط دارند. درب و پنجره‌ها از جنس چوب ساج و دریایی و پوشش سقف از چوب چندل (صندل) است. سیستم خنک‌کننده ساختمان وجود درهای متعدد است. بیش تر اتاق‌ها پنج دری هستند و بین آن‌ها راهرو وجود دارد. این بنا با مساحت ۱۲۳۰ متر، پهنای ۸۸۹ مترمربع و اعیان ۱۰۴۱ متر مربع در حال حاضر با کاربری اداری فرهنگی مورد استفاده می‌باشد و از سال ۱۳۶۵ تاکنون که توسط میراث فرهنگی خریداری شده مرتب مورد تعمیر قرار می‌گیرد. البته شکل اولیه ساختمان حفظ شده و فقظ مصالح پوسیده تعویض و مرمت شده و نمای بیرونی آن سفید کاری شده‌است.
حسینیه حاجیه آمنه
حسینیه حاجیه آمنه مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، ضلع غربی خیابان شهید مطهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حسینیه آقا سید هاشم
حسینیه آقا سید هاشم مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان جمهوری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای خرانق
کاروانسرای خرانق مربوط به دوره قاجار است و در خرانق، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان شهربانی ماکو
ساختمان شهربانی ماکو مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، خیابان امام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان بانک ملی
ساختمان بانک ملی مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، خیابان بانک ملی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه سنگی جمال خان تیموری
خانه سنگی جمال خان تیموری مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، خیابان امام بالاترازآموزش و پرورش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان شیروخورشید
ساختمان شیروخورشید مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، خیابان طالقانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه علی بیات ماکو
خانه علی بیات ماکو مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، خیابان امیرکبیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان قلعه جوق
ساختمان قلعه جوق مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه صفر علی خان
خانه صفر علی خان مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، خیابان طالقانی، جنب داروخانه بیات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای میرزا کاظم
کاروانسرای میرزا کاظم مربوط به دوره قاجار است و در همدان، سرای میرزاکاظم، شرق خیابان اکباتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلیسای حضرت مریم (همدان)
کلیسای حضرت مریم مربوط به دوره قاجار است و در همدان، خیابان اکباتان، ضلع شمال شرقی تپه هگمتانه، محله ارامنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در قسمت شرقی تپه هگمتانه همدان، در محلهٔ ارامنه، دو کلیسا وجود دارد. کلیسای قدیمی‌تر کلیسای گریگوری استپان و متعلق به مذهب ارتدکس است و کلیسای جدیدتر به نام کلیسای حضرت مریم به مذهب پروتستان تعلق دارد.
کلیسای مارگیورگیز، مریم
کلیسای مارگیورگیز، مریم مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اورمیه، روستای گل پرچین (گلپاشین) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه مغویه
قلعه مغویه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بندر لنگه، بندرمغویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
عمارت باغ سپهدار
عمارت باغ سپهدار کوشکی آجری در دو طبقه است که در خیابان فلسطین غربی و محوطه باغ تاریخی هزار جریب قرار دارد و در دوره قاجار ساخته شده‌است. عمارت باغ سپهدار قزوین، منسوب به محمدولی خان تنکابنی ملقب به سپهدار اعظم، شخصیت معروف دوره قاجاریه می‌باشد. این بنا ملهم از عمارت کلاه فرنگی (کاخ چهلستون) و مهمانخانه بزرگ قزوین بنا شده‌است. الگو برداری از دو بنای شاهانه و مجلل دوره‌های صفوی و قاجاریه نمایانگر طبع قدرت طلب سپهدار می‌باشد که برای نمایش اقتدار و جایگاه خود در قزوین ساخته شده‌است. تاریخ احداث آن را می‌توان به سال‌های ۱۳۲۳ تا ۱۳۲۷ هجری قمری نسبت داد.
عمارت در جنگ جهانی اول مورد استفاده نظامیان روس و انگلیس قرار گرفت و چون محمد ولی خان تنکابنی به دولت بدهکاری مالیاتی پیدا کرد، این بنا مانند دیگر املاک ایشان به تصرف دولت درآمد. بنا به سبب عدم رسیدگی دچار آسیب گشت تا اینکه در سال ۱۳۳۵ مرمت شده و در اختیار اداره کشاورزی قرار گرفت و بعد در زمره آثار ملی به ثبت رسید.
این عمارت به اوایل دوران پهلوی تعلق دارد. نمای ضلع شمالی این بنا رو به سمت خیابان فلسطین است. این عمارت شبیه کوشک ساخته شده وایوانی به صورت غلام گردشی دور آن قراردارد. درطبقه همکف این عمارت، یک راهرویاسالن مرکزی و تعدادی اتاق با کاربری خدماتی و در طبقه بالای آن یک تالار مستطیل شکل کشیده و تعدادی اتاق قرارگرفته‌است. ضلع شرقی وغربی این بنا دارای هفت ستون ودوستون مشترک در تقاطع اضلاع است و در اضلاع شمالی وجنوبی آن پنج ستون وجود دارد. همچنین کف عمارت اندکی بالاتر از کف حیاط قرارگرفته‌است.
عمارت باغ سپهدار اکنون به صورت موزه کشاورزی مورد استفاده قرار گرفته می‌شود. برای فضاسازی و تجهیز این موزه که از مصوبات سفر سوم هیئت دولت به قزوین است، با مشارکت اداره کل میراث فرهنگی و سازمان جهاد کشاورزی استان قزوین، هفت میلیارد ریال اعتبار هزینه شده‌است. در موزه کشاورزی قزوین ابزار و ادوات قدیمی کشاورزی از جمله سم پاشی، گاوآهن، خرمن کوب، ترازو، حوزهای سنگی جهت آبش خور چهار پایان در باغستان‌های سنتی، انواع داس، اره، ظروف مسی، کوزه‌های سفالی، قفل و شیرآلات و سنگ‌های آسیاب در فضای تاریخی و زیبا در معرض دید عموم قرار گرفته‌است.
باغ سپهدار مربوط به اواخر دوره قاجاریه است و در قزوین، انتهای خیابان فلسطین غربی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه باستانی مافین‌آباد
تپه باستانی مافین‌آباد با قدمت هزاره چهارم (پیش از میلاد)، هزاره پنجم (پیش از میلاد) به شمارهٔ ثبت ۲۲۳۵ در تاریخ ۱۳۷۷/۱۲/۰۳ به ثبت آثار ملی ایران رسید. این تپه در شهرستان اسلامشهر، بخش مرکزی، و در جنوب شهرک قائمیه قرار دارد.
تپه‌های سه‌گانه موسی روانسر
تپه‌های سه‌گانه موسی روانسر مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرمانشاه، ابتدای جاده روانسر، جنوب جاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه باکوچی
خانه باکوچی مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در کاشان، محله سلطان امیراحمد، حدفاصل قلعه جلالی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه پیرنجم‌الدین
آرامگاه پیر نجم الدین مربوط به دوره سلجوقیان - دوره ایلخانی است و در سمنان، مجاور دروازه قدیم خراسان، در وسط میدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه بیرم‌آباد
مجموعه بیرم آباد مربوط به دوره صفوی است و در کرمان، قسمت شرقی شهر، حد جنوبی کوه‌های شرقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه نصر
منزل نصر مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله سنگ سیاه کوچه عظیمی مجاور منزل عدلو واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه صدر جهرمی
محوطه صدر جهرمی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله گودعربان، مجاوربازارحاجی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کتیبه‌های مشروطیت پیر غار
کتیبه‌های مشروطیت پیر غار، مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان فارسان، روستای ده چشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سنگ نوشته‌های دوره مشروطیت، به دستور خسروخان سردار ظفر، سردار اسعد بختیاری و سردار اسعد سوم بختیاری، مقارن با جنگ جهانی اول بر روی یک تخته سنگ در کوهپایه‌ای از رشته کوه زاگرس حک شد. این کتیبه شرح فعالیتهای مجاهدین بختیاری، برای مبارزه با استبداد محمد علی شاه قاجار است. این سنگ نوشته‌ها علاوه بر شرح وقایع مربوط به فتح اصفهان و تهران و همراهی مجاهدان بختیاری با نهضت مشروطه خواه روحانیت اصفهان به رهبری آیت الله نورالله اصفهانی، مبین جریان‌های فکری سیاسی و اجتماعی حاکم بر جنوب غربی ایران مقارن با اعاده مشروطه دوم و سقوط استبداد صغیر است.
مسجد جامع عقدا
مسجد جامع عقدا مربوط به دوره قاجار -قرن ۹ ه.ق است و در شهرستان اردکان، بخش عقداء، مجاورت حسینیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه خراسانی
خانه خراسانی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در گرگان، محله سرچشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه کبیر
خانه کبیر مربوط به اواخر دوره قاجار است و در گرگان، محله دوشنبه‌ای، بافت قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه خله کوه
تپه خله کوه مربوط به اواخر هزاره ۵ قبل از میلاد است و در تاکستان، محصوردربافت قدیم شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع ساری
مسجد جامع ساری مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام - دوره قاجار است و در ساری، محله چناربن، داخل بازار نرگسیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
بنای کنونی مسجد جامع ساری حاصل بازسازی‌های مکرر در دوران قاجاریه و پهلوی است؛ ولی در میزان قدمت و بنیان‌گذار آن اختلافاتی وجود دارد. در کنار این مسجد دو مدرسه علمیه شیعی بنا شده است.
داستانی مبنی بر ساخت این مسجد بر روی ویرانه‌های یک آتشکده وجود دارد.
تا قبل ورود به اسلام ،آتشکده و محل پرستش آیین زرتشتی این دیار بود. تا این که با ورود سادات و پناهندگی سیاسی و آزادی تبلیغ دینی به نمایندگی ملا مجدالدین در زمان امامت جعفر صادق و به پادشاهی حکومت باستانی اسپهبد خورشید در طبرستان ، و مسلمان شدن مردم این دیار به مذهب تشیع به مسجد تغییر کاربری می دهد. بررسی منابع نشان می دهد که این بنا قدیمی ترین مسجد مازندران است. ابوالخصیب نخستین حاکم عرب در طبرستان بود که به فرمان منصور دومین خلیفه عباسی در سال ۱۴۴ هـ.ق در ساری مستقر شد. بنای مسجد جامع را با تغییر بنای آتشکده ساری، به ابوالخصیب نسبت میدهند.
از آثار قدیمی مسجد چیزی باقی نمانده است و در حال حاضر شامل حیاطی چهار گوشه، ایوان ضلع جنوبی با دو مناره آجری چهار گوشه با سقف سفالپوش در بالای آن، شبستانهای شرقی و غربی، سه محراب و دو ورودی غربی و شمالی است. محراب اصلی در ایوان ضلع جنوبی و دو محراب نیز در دو سوی ایوان و مرتبط با شبستانهای غربی و شرقی ساخته شده است. کاشیهای سردر ایوان با معرق تزیین شده و کتیبه کوفی بر سر در نصب شده است. سقف گنبدی ورودی شمالی دارای تزیینات رسمی بندی است.
کف حیاط با طرحهای زیبای آجری مفروش است و حوض بزرگی در ضلع شمالی حیاط قرار دارد. سکوی بزرگی نیز برای نمازگزاران در میان حیاط ساخته اند. بام بنا تمامی سفالپوش است. در طول تاریخ شهر ساری و منجمله بنای مسجد جامع آن بارها و بارها ویران شد و از نو، شهر ساری و مسجد را بنا کردند. بنای فعلی مسجد جامع ساری مربوط به دوره قاجار است. در تأیید این گفتار، در کتاب تاریخ طبرستان ابن اسفندیار میخوانیم: «و در این سال (۳۲۶یا ۳۲۷) آب در ساری افتاد و جمله ساری را خراب کرد و بنیادی که پیش از آن بود هیچ بر جای نگذاشت و مردم ساری جمله به پای کوهستان شدند تا خدای تعالی آب به قرار آورد.» و نیز در حوالی سال ۵۴۰ تا ۵۶۷ سردار خوارزمشاهیان از خراسان به مازندران حمله کرد و... باز هم از تاریخ طبرستان: «به ساری آمد و کشتار کرد و خراب کرد و آتش زد واز هیچ بنیاد از مسجد و گورخانه ها نگذشت و به ساری چندان عمارت نبود که سایه ای در او افکند...}»
مدیریت مسجد جامع ساری با اداره کل اوقاف و امور خیریه مازندران است. در حال حاضر امور مذهبی این مسجد توسط شش امام جماعت اداره می شود. طی سالیان گذشته همواره روحانیون سرشناس شهر و استان در این مسجد اقامه نماز می کردند. آیت‌الله رضا قیومی (بانی مجالس خانگی قرائت قرآن و اقامه نماز در مدارس ساری)، آیت‌الله سعادت ساروی، آیت‌الله صدوقی از جمله امامان جماعت این مسجد بودند.
این مسجد که از زیباترین مساجد قدیمی ایران بود در روز پنجشنبه ۲۱ تیرماه ۱۳۹۷ در آتش سوخت. به گفته شاهدان، این آتش سوزی بر اثر اتصالات برق آغاز شده بود. در این آتش سوزی، بخش عمده ای از آن از بین رفت. بازسازی این مسجد با مشارکت مدیریت استان، وزارت راه و شهرسازی، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و اوقاف و امور خیریه مازندران و با فعالیت شهرداری ساری در مرداد ماه ١٣٩٨ به پایان رسیده است.
آب‌انبار سید فتح الدین رضا
آب‌انبار سید فتح الدین رضا مربوط به دوره پهلوی است و در یزد، خیابان امام خمینی، کوچه مالمیر، کوچه شهید بافی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل جهان‌آباد فامنین
پل جهان‌آباد فامنین مربوط به دوره صفوی بوده و در شهرستان فامنین، ۶ کیلومتری جنوب فامنین واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تکیه زاغرم شهر تفرش
تکیه زاغرم شهر تفرش مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در تفرش، داخل شهر، محله زاغرم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای گلو سفته
کاروانسرای گلو سفته مربوط به دوره قاجار است و در ۳۰ کیلومتری بردسیر، درمسیرجاده بردسیربه سیرجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای خانه سرخ
کاروانسرای خانه سرخ مربوط به دوره قاجار است و در ۶۰ کیلومتری شمال شرق سیرجان در مسیر جاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه آقا محسن اراکی
آرامگاه آقا محسن اراکی مربوط به دوره قاجار است و در اراک، یکی ازدروازه قدیمی شهر، دروازه شهر جرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
باغ و سفارت انگلستان
باغ و سفارت انگلیس مربوط به دوره قاجار است و در تهران، گوشه شمال غربی تقاطع خیابان فردوسی وجمهوری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع خمین
مسجد جامع خمین مربوط به دوره قاجار است و در خمین، در همسایگی بازار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بازار شاهرود
مجموعه بازار شاهرود مربوط به دوره قاجار است و در شاهرود، بافت قدیم شهر واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
. این بازار در شاهرود اکنون با نام (بازار سر پوشیده شاهرود) شناخته میشود. شاهرود به خاطر موقعيت نظامي خود، در زمان فتحعلي شاه قاجار رونق اساسي يافت، چند كاروانسراي بزرگ در آن ساخته شد و چندين كمپاني روسي در اين شهر تأسيس شدند. سپس بازرگانان اناركي و يزدي به اين شهر آمدند و ساكن آن شدند و شاهرود، مركز صادرات ايران به روسيه شد. اقليت‌ هاي مذهبي از جمله ارامنه رسي همزمان در شهر اقامت گزيدند و به سرعت، قلعه ‌اي بر قلعه قبلي شهر اضافه شد و بازاري جديد نيز به بازار قديمي شهر به نام بازار قلعه نو افزوده شد. بازار شاهرود اين بازار در مركز شهر شاهرود قرار دارد و قدمت احداث آن به دوره قاجار مي رسد. مجموعه بازار شاهرود از زمان ساخت تا كنون همواره توسعه يافته و بخش هاي جديدي به آن الحاق شده است.در بدنه بازار بناهايي چون كاروانسرا، بارانداز، مسجد و گرمابه تعبيه شده است. بازار شاهرود از دو راسته اصلي به نام' راسته بازار' و 'بازار اناركي ها' تشكيل شده و داراي پنج ورودي اصلي است. اولی روبروی خیابان شبدری، ورودی دوم از ابتدای خیابان شهید صدوقی نبش میدان جمهوری اسلامی به نام راسته بازار انارکی ها و سوم از خیابان فردوسی روبروی پاساژ محمدی به نام راسته بازار قلعه نو. نوع معماری بازار کویری بوده که بصورت سرپوشیده و گنبدی شکل است که باعث شده دمای بیرون و داخل بازار محسوس باشد. اين مجموعه با مساحتي بالغ بر 18 هزار متر مربع داراي بيش از 250 باب مغازه است. شالوده اصلي بازار خشت خام است و پوشش گنبد ها از خشت و آجر است كه با چهار فرم مختلف اجرا شده است. لازم به ذكر است بخش هايي از گنبدها و گرمابه وجداره بازار اصلي در سال هاي گذشته مرمت شده است. اين بنا به شماره 2285 در فهرست آثار ملي ايران بهبت رسيده است. البته در گذشته شاهرود داراي بازار تاريخي در بافت قديم شهر (محله بيدآباد) بوده است كه باتوسعه شهر، بازار قديم از بين رفته است.
هم اکنون نیز در اکثر غرفه های آن فعالیت اقتصادی یافت می شود.
اتاق آئینه شهرکرد
اتاق آئینه شهرکرد مربوط به دوره قاجار است و در مرکز شهرکرد، خیابان ولی عصر شمالی واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مسجد حاج باقر
مسجد حاج باقر مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله سردزک، به فاصله کمی تا شاهچراغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد امام علی (شیراز)
مسجد امام علی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله سنگ سیاه، داخل بازارچه حاج زینل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار رشتی عقدا
آب‌انبار رشتی عقدا مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اردکان برکنار راه اصلی ورودی عقدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای رشتی
کاروانسرای رشتی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اردکان، کنارراه اصلی ورودی عقداء واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.