نیروی هوایی پرتغال
نیروی هوایی پرتغال در تاریخ یکم ژوئیهٔ ۱۹۵۲ با ادغام هواناوبری زمینی(Aeronáutica Militar) و هوانوردی دریایی(Aviação Naval) بنیان گذاشته شد.نیروی هوایی پرتغال یکی از شاخه‌های سه گانه نیروهای مسلح پرتغال است و تاریخ آن به سال ۱۹۱۲ که هوانوردی نظامی برای نخستین بار در پرتغال به کار گرفته شد باز می‌گردد.
تاریخچهٔ هوانوردی نظامی پرتغال به سال ۱۹۱۱ باز می‌گردد، هنگامی که یک شرکت بالون سازی به عنوان بخشی از خدمات تلگرافی نیروی زمینی بر پا شد. در خلال جنگ جهانی یکم برای برپایی یک یگان هوایی به عنوان بخشی از نیروهای درگیر در جنگ در جبههٔ غرب برنامه‌ریزی شد، ولی این یگان هوایی هرگز فعال نگردید. بسیاری از هوانوردان پرتغالی که قرار بود در آن یگان هوایی مشغول به کار شوند در اسکادران‌های فرانسوی و بریتانیایی مشغول به خدمت شدند. در نوامبر ۱۹۱۷ خلبان تک‌خال اسکار منترو تورس نخستین خلبان پرتغالی بود که در نیروی هوایی کشته شد. هواپیمای اسپاد اس.۷ او پس از این که دو جنگندهٔ آلمانی را سرنگون کرد مورد اصابت قرار گرفته و سرنگون شد. در موزامبیک در عملیات علیه آفریقای خاوری آلمان نیروهای پرتغالی نخستین نیروهایی بودند که در آفریقا از هواپیمای جنگی بهره برداری کردند.
در سال ۱۹۱۴ خدمات هواناوبری نظامی(Serviço Aeronáutico Militar) و مدرسهٔ هواناوبری نظامی(Escola Militar de Aeronáutica, EMA) بنیان گذاشته شد، ولی در سال ۱۹۱۸ بود که این دو نهاد در قالب یک سازمان به نام خدمات هوانوردی نظامی که مستقیماً وابسته به وزارت جنگ بودند سازماندهی شدند.
در سال ۱۹۲۴ هوانوردی نیروی زمینی در کنار پیاده نظام و توپخانه یک شاخهُ کاملاً نظامی گردید. در سال ۱۹۳۷ دگرگونی‌های سازمانی در آن انجام شد و به آن یک فرماندهی مستقل داده شد، گرچه در زمینهُ اداری هنوز وابسته به نیروی زمینی بود.
در سال ۱۹۱۷ خدمات و مدرسهٔ هوانوردی دریایی همراه با نخستین پایگاه هوانوردی دریایی در لیسبون برپا گردید. خدمات هوانوردی دریایی پرتغال دو بار دیگر تغییر نام داده شد. یک بار در سال ۱۹۱۸ با نام خدمات هواناوبری دریایی (Serviços da Aeronáutica Naval) و یک بار در سال ۱۹۳۱ به نام نیروی هوایی دریایی(Forças Aéreas da Armada).
از جمله درگیری‌های اولیه هوانوردی نظامی پرتغال انقلاب سال ۱۹۲۶ و جنگ داخلی اسپانیا در اواخر دههٔ ۱۹۳۰ بود. پرتغال مستقیماً درگیر جنگ جهانی دوم نبود، ولی به خاطر روابط خوب با متفقین پرتغال چندین فروند هواپیمای بریتانیایی و آمریکایی از جمله هاوکر هاریکین، سوپرمارین اسپیتفایر و پی-۴۷ ثاندربولت خریداری نمود. پرتغال در سال ۱۹۴۹ به عنوان یکی از بنیانگذاران ناتو به این سازمان پیوست.
در سال ۱۹۵۲ سازماندهی نوین نیروی هوایی این نیرو را به دو شاخهٔ نیروی مستقل و نیروی همکار بخش بندی نمود. نیروی همکار نیروی هوایی آبی (با نام پیشین واحدهای هوانوردی دریایی) و نیروی مستقل نیروی هوایی خاکی بود. این سازماندهی ایجاد نیروی هوایی پرتغال به عنوان شاخه‌ای مستقل از نیروهای مسلح را در پی داشت.
با این سازماندهی نیروی هوایی پرتغال مسئولیت همهٔ زیرساخت‌های هوانوردی که تا آن زمان متعلق به نیروی زمینی و دریایی بود را به عهده گرفت. این زیرساخت‌ها عبارت بودند از:
پرتغال و سرزمین‌های وابسته به این کشور در سال ۱۹۵۶ به سه منطقهٔ هوایی اصلی بخش بندی می‌شد. بعداً دو منطقهُ هوایی نیمه مستقل در درون منطقهٔ یکم ایجاد شد.
در سال ۱۹۵۵ نخستین واحد چتربازی پرتغال تحت فرماندهی نیروی هوایی برپا شد. نیروهای چترباز پرتغال تا سال ۱۹۹۳ بخشی از نیروی هوایی پرتغال بودند، ولی پس از این تاریخ به نیروی زمینی منتقل شدند.
در سال ۱۹۵۸ نیروی هوایی آبی و نیروی هوایی خاکی کاملاً با هم یکی شده و نیروی هوایی را تشکیل دادند و هر گونه ارتباط اداری خود را با نیروی دریایی و زمینی قطع نمودند.
از سال ۱۹۶۰ به بعد تعدادی پایگاه هوایی و یکان‌های دیگر در سرزمین‌های مستعمراتی پرتغال زیر فرماندهی منطقهٔ هوایی دوم و سوم و در منطقهٔ هوایی گینه و کاپ ورد برپا شد. در میانهُ دههٔ ۱۹۶۰ چندین پایگاه هوایی در کاپ ورد، گینهٔ پرتغال، سائوتومه و پرینسیپ، آنگولا و موزامبیک برپا شد.
ساختار نیروی هوایی پرتغال به سه سطح تصمیم گیری تقسیم می‌شود:
ستاده نیروی هوایی مسئول مطالعه، طراحی و برنامه‌ریزی فعالیت‌های نیروی هوایی و پشتیبانی از تصمیم رئیس ستاد هستند. ستاد شامل فرماندهی پرسنلی، فرماندهی حفاظت اطلاعات، فرماندهی عملیات، فرماندهی پشتیبانی و واحدهای پشتیبانی می‌شود و زیر مجموعه‌های زیر را زیر فرماندهی خود دارد: فرماندهی اداری و پشتیبانی تحت فرماندهی یک سرلشکر قرار دارد و ماموریت آن مدیریت منابع مادی و تدارکات برای اجرای برنامه‌ها و دستورها است و یکان‌های زیر را زیر فرمان خود دارد: فرماندهی عملیات نیروی هوایی نیز تحت فرمان یک سرلشکر نیروی هوایی قرار دارد و بر کارآیی، توانایی هوایی و دفاع از قلمرو هوایی کنترل و نظارت می‌کند. همچنین امنیت پایگاه‌ها و واحدهای نیروی هوایی بر عهدهٔ فرماندهی است. فرماندهی پرسنلی نیروی هوایی نیز به عهدهٔ یک سرلشکر نیروی هوایی است که منابع انسانی نیروی هوایی را منطبق با برنامه‌ها و دستورهای فرماندهی عملیات اداره می‌نماید. یکان‌های زیر تحت فرماندهی پرسنلی قرار دارند: