hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
تپه ییلاق چنارستان ۱
تپه ییلاق چنارستان ۱ در واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بره خوز
تپه بزه خور در شهرستان تایباد استان خراسان رضوی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای منظریه
کاروانسرای منظریه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، داخل پادگان منظریه واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۲۱ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بالابان
قلعه بالابان در جنوب شرقی انبار مرکزی وزارت نیرو و شرق محوطه شرکت دام و علوفه تلیسه و در شرق قره تپه قلعه روستای بزرگی وجود دارد که در گذشته شامل دو بخش ، یک بخش مسکونی و یک بخش زراعی بوده است.در جنوب غرب آن دو قلعه کوچکتر قرار دارد. ولی محل سکونت اصلی اهالی روستا در قلعه بزرگتر بوده است. این قلعه در دوره قاجار ساخته شده است.بسیاری از فضاهای مورد استفاده قلعه هنوز پا برجاست
این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مسجد علی نوش‌آباد
مسجد علی نوش آباد در نوش‌آباد، محله توی ده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قلعه سرتپه
قلعه سرتپه در بندر گز، جنب شهرک سپاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه آل یعقوب
مقبره آل یعقوب در خوی، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این مقبره در خیابان طالقانی روبروی ضلع غربی بازار قدیمی خوی و در داخل باقت قدیمی شهر قرار دارد. بنا دارای سه در ورودی است که یکی از داخل کوچه‌ای که مقبره در آن واقع است و دو تای دیگر مشرف به خیابان طالقانی می‌باشد. این بنا دارای مناره رفیعی از آجر و یک گنبد کوتاه با روپوش فلونی است.
تل قصر بهرام
تل قصر بهرام در شهرستان خرم‌بید، دهبید داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به همت جابر حیدری فردبه ثبت رسیده است.
خانه خادم‌الحسینی
خانه خادم الحسینی در زواره، میدان حسن‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه نهرداریون
مجموعه نهرداریون در شوشتر، ضلع شمال قلعه سلاسل، باغات ومزارع میان آب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه بیات
خانه بیات در شیراز، خیابان بین الحرمین، محله بیات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل لاری
تل لاری در فراشبند، جنوب شرقی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای وزیر
کاروانسرای وزیر در قزوین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
ساختمان اداره غله قزوین
اداره غله در قزوین، ضلع جنوبی دورازه رشت، نرسیده به دو راهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان اداره راه و ترابری قزوین
بنای اداره راه و ترابری در قزوین، خیابان شهرداری جنوب شرقی حیاط اداره راه و ترابری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرمابه دودر
گرمابه دودر در قزوین، حد فاصل خیابان سعدی، کوچه زرگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه دائی
خانه دائی در قزوین، انتهای خیابان نادری شمالی، در جوار حریم جنوبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
غسالخانه قزوین
غسالخانه قزوین در قزوین، خیابان سلامگاه، جنوب شرقی بقعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده شاه جمال
امامزاده شاه‌جمال در قم، ابتدای جاده اراک به قم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه حاج علی خان زند
خانه حاج علی خان زند در قم، محله چهار مردان، کوچه گذر قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه بار فروش
خانه بار فروش در کاشان، خیابان امام، جنب خانه آل یاسین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه آل یاسین
خانه آل یاسین در کاشان، خیابان امام، جنب خانه بارفروش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه بالاخانه‌چی
خانه بالا خانه چی در کاشان، خیابان فاضل نراقی، روبروی مسجد آقا بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه جلیلیان
خانه آقای جلیلیان در کرمانشاه، میدان شهناز، کوچه شهید هندسی، پلاک ۶ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
یخچال میرفتاح
یخچال میرفتاح در ملایر، بلوار پانزده خرداد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این اثر تاریخی به دلیل بارش‌های شدید در روز ۱۲ فروردین ۱۳۹۸ فرو ریخت.
یخچال میرفتاح از آثار دوره قاجاریه در شهر ملایر است که توسط شخصی به نام میرفتاح ساخته شده‌است. این بنا به شکل گنبد بوده و از آجر ساخته شده‌است و در مسیر بلوار پانزده خرداد ملایر قرار دارد.
ارتفاع بنا از کف تا گنبد ۱۲ متر و از سطح تا منبع ذخیره یخ ۴ متر است. این یخچال دارای دو ورودی می‌باشد. یکی به شکل دهلیز بوده که مخصوص ریزش و تخلیه یخ و دیگری که محل رفت‌وآمد بوده‌است، با پلکانی به قسمت انتهایی یخدان و محل برداشت یخ منتهی می‌شود. ضخامت دیوارهای گنبد در قسمت تحتانی ۹۲ سانتی‌متر و در بالا به سه ردیف آجر ۲۰ سانتی‌متری می‌رسد. تنها عامل تزئینی بنا دو ردیف آجرکاری است که به شکل کمربندی و به ضخامت ۲۲۰ سانتی‌متر، داخل بنا را پوشانده‌است. در قسمت بیرونی و داخلی یخدان دو ردیف خشت به کار رفته‌است که نقش عایق را داشته و در فصل تابستان مانع از نفوذ گرما و ذوب شدن یخ‌ها می‌شده‌است.
یخچال میرفتاح پس از بارش‌های فروردین ۱۳۹۸، به دلیل شدت بارش‌ها دچار آسیب جدی شد. بخش فوقانی این بنا که خشتی بود، به دلیل جذب و نفوذ باران و برف سنگین شده و موجب ریزش این بنا در ۱۲ فروردین ۱۳۹۸ شد. پس از این اتفاق میراث فرهنگی استان همدان اعلام کرد، تخریب یخچال میرفتاح مستندسازی شده و پس از تخصیص اعتبار بازسازی می‌شود.
مسجد عاشورا
مسجد عاشورا در ملایر، خیابان عاشورا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برج کبوترخانه‌های صفا
برج کبوترخانه‌های صفا در نجف‌آباد، خیابان شریعتی، ابتدای خیابان صفا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع و حسینیه سرمک
مسجد جامع و حسینیه سرشک در نطنز، محله سرشک، خیابان آیت الله انصاری سرشکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
غسالخانه نهاوند
غسالخانه نهاوند در نهاوند، بلوار شهید حیدری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه ضرابی
خانه ضرابی در همدان، خیابان بو علی، کوچه بیمه، بن‌بست شریف‌زاده، پ۴۹ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد قلعه همدان
مسجد قلعه در همدان، خیابان شریعتی، محله قاشقتراشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه پرسیاوشان
خانه پرسیاوشان در همدان، خیابان نظر بیگ، محله جولان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد پیغمبر
مسجد پیغمبر، «کنیسهٔ حجی سابق» در همدان، در ابتدای بازار فلسطین، راسته پیغمبر واقع شده (مزار پیغمبر (همدان)) و در داخل مسجد در سمت محراب در اتاقی کوچک و سه گوش قرار دارد. مرقد متعلق به حجی (یا حگی) (برجیس در منابع اسلامی) پیغمبر و چند تن از بزرگان و عرفای بزرگ یهود است که در اطراف مرقد حَجَی قرار دارند. بر روی مزار پیغمبر ضریحی چوبی مشبک به رنگ سبز قرار دارد. سنگ مزار پیغمبر در زیر ضریح چوبی پوشیده از کاشی‌های فیروزه رنگ و آبی است. حجی پیغمبر (برجیس یا حگی) یکی از ابنیای بنی‌اسرائیل در زمان داریوش بزرگ، هخامنشی است که صحیفهٔ وی در جزو کتاب مقدس عهد عتیق به چاپ رسیده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده یحیی (همدان)
امامزاده یحیی در همدان، بلوار مدنی، محله امامزاده یحیی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بناي تاريخي ، مذهبي امامزاده يحيي فاقد كتيبه تاريخي ساختمان و نام باني مي‌باشد با این حال طبق شواهد بقعه و صحن امامزاده یحیی طبق درخواست زبیده خانم دختر فتحعلی‌شاه از فرزندش، حسام الملک، ساخته شده‌است.‌ قديمی‌ترين تاريخهاي مكتوب كه در بنا مشاهده مي‌شود، تاريخ ۱۳۰۶ ه‍.ق در ايوان آيينه‌كاري شده غربي مي‌باشد، كه سابقاً مدخل اصلي امامزاده بوده است.
تپه پیغانچ (سراب)
تپه پیغانچ (سراب) در شهرستان اسدآباد، بخش مرکزی، روستای پیغانج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع محمدآباد کویر
مسجد جامع محمدآباد کویر در شهرستان آران و بیدگل، روستای شهر آباد کویر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
روستای صخره‌ای سور
روستای صخره‌ای سور در شهرستان بناب، بخش مرکزی، روستای سور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه و گورستان قره چولک
تپه و قبرستان قره چولک در شهرستان بناب، بخش مرکزی، روستای خانه بوق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کند تپه سی
تپه کند تپه سی در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش آبگرم، روستای قمشلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شماره ۱ گرماب سفلی
تپه شماره ۱ گرماب سفلی در شهرستان تربت جام، بخش صالح آباد، روستای گرماب سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل بیان
تل بیان در شهرستان خرم بید، حد فاصل روستاهای ماضیان و بیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به در خواست و کوشش جابر حیدری فردبه ثبت رسیده است.
پل شکسته سرطاق ساربان
پل شکسته سرطاق ساربان در شهرستان خرم‌آباد، روستای ماسور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سیاه‌تپه
تپه سیاه تپه در شهرستان دامغان، منطقه مؤمن آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سفید دامغان
تپه سفید دامغان در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، روستای برم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گورستان مؤمن‌آباد
تپه قبرستان مؤمن آباد در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، روستای مؤمن آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مهماندوست
تپه مهماندوست در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، روستای مهماندوست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل شاه پریون
تل شاه پریون در شهرستان شیراز، کیلومتری ۲ جاده قیروکازرون به طرف خنج ی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه قلات (کوار)
قلعه قلات یا قصر قباد اثری تاریخی در شهرستان کوار استان فارس است که بین روستاهای بورکی و اربابی علیا واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این اثر تاریخی در کیلومتر ۴۰ جاده شیراز به جهرم و نرسیده به اکبرآباد و در بالای کوهی بلند قرار دارد. در بالای این کوه و پس از عبور از تونل‌های ایجاد شده در صخره آخر و بالا رفتن از حفره عمودی می‌توان به سطح بالای کوه رسید که بقایای چند انبار و آب انبار را می‌توان دید. مساحت دشت بالای کوه حدود ۱۰ هکتار است که از هر طرف به پرتگاه عمیقی ختم می‌شود و در روی آن قلعه و چند آب انبار به‌صورت مخروبه وجود دارد.
گمان می‌رود این قلعهٔ ساسانی یادگار حاکمی محلی به نام قباد، در روزگار فرمانروایی ساسانیان بوده و در اعصار پس از اسلام نیز از آن به عنوان جایگاه دیدبانی دشت و مسیر عبوری بهره برده شده‌است. گفته می‌شود در زمان سلجوقیان از آن به عنوان قلعه ای برای استحکام و تقویت فرقه اسماعیلیه به رهبری حسن صباح و یارانش استفاده می‌شده‌است.
تل نوروزان
تل نوروزان در شهرستان شیراز، بخش کوار، روستای نوروزان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل مکو
تل مکو در شهرستان فسا، ۱۵ کیلومتری زاهد شهر به جهرم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل شب انبو
تل شب انبو در شهرستان فسا، روستای فیروزآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل شیخ حسین سوری
تل شیخ حسین سوری در شهرستان فسا، ۱۵۰ متری جنوب غربی میانده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل حسن‌آباد
تل حسن‌آباد در شهرستان فیروزآباد، روستای محمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برکه فتح‌آباد عرب
برکه فتح‌آباد عرب در شهرستان فیروزآباد، روستای فتح‌آباد عرب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل قلعه (مورج فیروزآباد)
تل قلعه (مورج فیروزآباد) در شهرستان فیروزآباد، بخش مرکزی، در نزدیکی روستای مورج شهرک واقع شده .این تپه به عنوان یک تپه تاریخی محسوب میشود و احتمالا در گذشته قلعه یا بنایی بر فراز ان بوده و وجه تسمیه ان به تل قلعه نیز به همین دلیل است.این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ده‌کهنه تازه آباد (ناظم آباد)
تپه ده کهنه تازه آباد (ناظم آباد) در شهرستان قروه، بخش چهار دولی، روستای تازه آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه جدا قایه چای
تپه جدا قایه چای در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای داش کسن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دار بهرامی
تپه دار بهرامی در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای زرینه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه بان قلوز
قلعه بان قلوز در شهرستان قروه، بخش چهار دولی، روستای میهم بالا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه میری
تپه میری در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای میهم پایین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه کند و امامزاده قاسم
محوطه کند و امامزاده قاسم در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای گلالی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه احمدآباد ۱
تپه احمدآباد ۱ در شهرستان قزوین، روستای احمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه احمدآباد ۲
تپه احمدآباد ۲ در شهرستان قزوین، روستای احمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه احمدآباد ۳
تپه احمدآباد ۳ در شهرستان قزوین، روستای احمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه احمدآباد ۴
تپه احمدآباد ۴ در شهرستان قزوین، روستای احمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه احمدآباد ۵
تپه احمدآباد ۵ در شهرستان قزوین، روستای احمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه احمدآباد ۶
تپه احمدآباد ۶ در شهرستان قزوین، روستای احمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گورستان خرابه گنبدک
تپه قبرستان خرابه گنبدک در شهرستان قزوین، روستای گنبدک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شنستق ۱
تپه شنستق ۱ در شهرستان قزوین، روستای شنستق بالا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گورستان فارسیان
تپه قبرستان فارسیان در شهرستان قزوین، روستای فارسیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گردن گرمک
تپه گردن گرمک در شهرستان قزوین، روستای گرمک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه خسرود
محوطه خسرود در شهرستان قزوین، روستای خسرود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کوشکدر
تپه کوشکدر در شهرستان قزوین، بخش رودبار شهرستان، روستای کوشکدر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه خاکستان قبر
تپه خاکستان قبر در شهرستان قزوین، روستای بلکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده خندو
امامزاده خندو در شهرستان قزوین، در جاده منتهی به روستای کهک و دیال آباد واقع شده است و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه خسرود
تپه خسرود در شهرستان قزوین، روستای خسرود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بهرام‌آباد ۲
تپه بهرام آباد ۲ در شهرستان قزوین، روستای بهرام آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ورگیل ۱
تپه ورگیل ۱ در شهرستان قزوین، بخش رودبار شهرستان، روستای ورگیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منطقه سفید و محوطه طسم
منطقه سفیدومحوطه طسم در شهرستان کاشان، روستای مشکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل کوریجان
پل کوریجان در ۲۲ کیلومتری شمال همدان و سمت چپ جادهٔ همدان- تهران بر روی یکی از انشعابات رود قره‌چای احداث گردیده‌است. پل آجری کوریجان با ۵ دهانهٔ بزرگ و ۴ دهانهٔ کوچک مزین به قوس‌های جناغی از بناهای به جای مانده از دوران صفویه است که در دوران قاجار مورد مرمت قرار گرفت. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قزانچی
تپه قزانچی در شهرستان کرمانشاه، روستای قزانچی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه چلاده
محوطه چلاده در شهرستان کلاله، روستای قره تپه شیخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل کوچک
تل کوچک در شهرستان کهگیلویه، روستای خیارکار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شوولی
تپه شوولی در شهرستان کهگیلویه، روستای کوشک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ایلیک تپه (تپه خانه‌دار)
ایلیک تپه (تپه خانه‌دار) در شهرستان گنبد کاووس، روستای کرند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه انبار سیلو
تپه انبار سیلو در شهرستان گنبدکاووس، شرق جاده گنبد کاووس به آزادشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل قلعه زیر دژ
تل قلعه زیر دژ در شهرستان لارستان، روستای هود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل گربگون
تل گربگون در شهرستان مرودشت، بخش کافیروز، روستای علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل برج
تل برج در شهرستان ممسنی، روستای دهنو مرکزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
غار یقه سنگر
اشکفت یقه سنگر در شهرستان ممسنی، بین رستم ۱ و ۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد یکن‌آباد
مسجد یکن آباد در شهرستان بهار، بخش مرکزی، روستای یکن آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه عمادالدین
تپه عمادالدین مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شاهرود، نزدیک بقعه شیخ عمادالدین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه آرشت
تپه آرشت مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان تاکستان، بخش مرکزی، روستای آرشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سیاه تپه قلعه شوکت
سیاه تپه قلعه شوکت مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان سمنان، روستای قلعه شوکت نظام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه اله در
تپه اله در مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان قزوین، بخش تارم سفلی، روستای قارخون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه داخرجین ۲
تپه داخرجین ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش آبگرم، روستای داخرجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قزلرقلعه‌سی
تپه قزلر قلعه سی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش آبگرم، روستای داخرجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه شکرورک ۳
محوطه شکرورک ۳ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش آوج، روستای آروچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کلادر
تپه کلادر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شتسق بالا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سیف‌آباد
تپه سیف آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای سیف آ باد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
با عبور لوله گاز از میان این اثر هفتاد درصد از آن تخریب شده است. ثبت اثر پس از تخریب صورت گرفته است.
تپه گدک
تپه گدک مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، بخش ضیاء آباد، شمال غرب قراجه قیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه قبرستان
محوطه قبرستان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای بزرلجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بیابان
تپه بیابان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای جهان‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قنبرآباد
تپه قنبرآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای قنبرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه لیا
تپه لیا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای لیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بزرگ کندر
تپه بزرگ کندر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای کندر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گورستان (حسین‌آباد)
تپه قبرستان (حسین‌آباد) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شنستق ۲
تپه شنستق ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای شنتسق بالا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه خانه کریم نژاد
مجموعه خانه کریم نژاد مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، خیابان فتحعلی شاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه شترداران
خانه شترداران مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، محله ته باغ لله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه خوشرو و ساباط مجاور
خانه خوشرو و ساباط مجاور مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، محله باغ لله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه موحدی
خانه موحدی مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، ته باغ لله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شرکت فرش
شرکت فرش مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، بلوارباستانی پاریزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دبیرستان سعادت
دبیرستان سعادت بنای مدرسه ای تاریخی مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، میدان علی بن ابیطالب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
سالن پشم ریسی علی احمدی
سالن پشم ریسی علی احمدی مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، میدان علی بن ابیطالب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه خیراندیش
خانه خیراندیش مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، خیابان فردوسی، تقاطع سپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه پرورشگاه صنعتی
مجموعه پرورشگاه صنعتی مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، خیابان بهشتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد احداث پرورشگاه صنعتی کرمان گفته می‌شود که در سال ۱۳۱۸ خورشیدی، حاج علی اکبر صنعتی زاده پرورشگاهی را برای نگهداری کودکان بی سرپرست کرمان بنیان نهاد. زمین این پرورشگاه ۵ سال قبل از آن با وجوه دریافتی از صندوق استانداری کرمان خریداری شده بود. یکی از کودکانی که در این پرورشگاه رشد یافت و مدارج ترقی در زمینه هنر را طی کرد مرحوم سیدعلی اکبر صنعتی کرمانی هنرمند نقاش و مجسمه‌ساز معاصر است. در سال ۱۳۴۱ نیز کتابخانه‌ای در این مجموعه آغاز به فعالیت کرد. سال ۱۳۵۶ موزه هنرهای معاصر کرمان (موزه صنعتی) با همکاری بنیاد فرهنگ ایران و خانواده مرحوم صنعتی زاده در محل این پرورشگاه گشایش یافت.[۵]
سالن دبیرستان ایرانشهر
سالن دبیرستان ایرانشهر مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، خیابان زریسف، خیابان برزو آمیغی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سردرهای روبروی کتابخانه ملی
سردرهای روبروی کتابخانه ملی مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، خیابان شهید رجایی (خورشید) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سالن باشگاه افسران
سالن باشگاه افسران مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، خیابان معلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در حال حاضر به عنوان موره نظامی ارتش مورد استفاده قرار گرفته است.
میدان باغ (ارگ)
میدان ارگ کرمان مربوط به دوره قاجار است و در خیابان قدس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ميدان ارگ غربى‌ترين قسمت بازار کرمان است. فضايى مستطيل شکل به ابعاد 130*160 و حدود ۱۴۰ باب مغازه دارد. اکثريت مغازه‌هاى ميدان لباس‌فروشى هستند. در ضلع شرقى ميدان ارگ، سردر ورودى بازار کرمان واقع شده است.
خانه فروزی
خانه فروزی مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، خیابان زریسف، جنب خانه سروشیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان تقاطع زریسف و برزوئیه
ساختمان تقاطع زریسف و برزوئیه مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، خیابان زریسف، ابتدای برزو آمیغی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد درجزین رزن
مسجد درجزین رزن مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در شهرستان رزن، بخش قروه، روستای درجزین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
باغ تیتو
باغ تیتو مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در بافق، بلوار امام حسین، کوی حوض آقا محمد تقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه آق بلاغ۱
محوطه آق بلاغ۱ در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش آبگرم، روستای شاخدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه آق بلاغ ۲
محوطه آق بلاغ ۲ در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش آبگرم، روستای شاخدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه برزلجین۲
تپه برزلجین۲ در شهرستان تاکستان، روستای بزرلجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه خرابه کند
محوطه خرابه کند در شهرستان تاکستان، روستای شنتسق پایین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چراغخانه
تپه چراغخانه در شهرستان قزوین، روستای میمونک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه توپورقلی
تپه توپورقلی در شهرستان قزوین، بخش طارم سفلی، روستای حصار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دال باغ
تپه دال باغ در شهرستان قزوین، بخش طارم سفلی، روستای اردک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه جمال کند ۱
محوطه جمال کند ۱ در شهرستان قزوین، بخش طارم سفلی، روستای حصار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پوللی تپه ۱
پوللی تپه ۱ در شهرستان قزوین، بخش طارم سفلی، روستای حصار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه حصار
محوطه حصار در شهرستان قزوین، بخش طارم سفلی، روستای حصار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قز قلعه نهران
تپه قز قلعه نهران در شهرستان قزوین، بخش طارم سفلی، روستای نهران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه گورستانی جیرمت
محوطه گورستانی جیرمت مربوط به پیش از اسلام - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تنکابن، دهستان گلیجان، روستای لاکتراشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه دره کهمان
دره کهمان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان سلسله (در نزدیکی الشتر) در روستای دره تنگ علیا و دره تنگ سفلی و در محدوده شمال شرقی شهرستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دره کهمان در موقعیت جغرافیایی N335901 E482102 در استان لرستان (شهرستان سلسله) واقع است. محوطه کهمان یکی از معروفترین جاذبه های ژئوتوریسم در منطقه است. درختان سر به فلک کشیده و کهنسال، طبیعت زیبا، یخچال های دائمی، غارهای متعدد، گیاهان دارویی کمیاب، چشمه های زیاد و آب و هوای بسیار دلپذیر آن از جمله ویژگی های طبیعی این منطقه است.
نام گذاری منطقه «کهمان» به دوره های باستان باز می گردد که در آن پادشاهان و کیانیانی در بطنش به تفرج و خوشگذرانی می پرداخته اند. کهمان بر گرفته از واژه «کی امان» به معنای (امانگاه کیان - مامن پادشاه) است. کهمان در زبان محلی (لکی) ، «کیه مو» خوانده می شود.
در جایی دیگر آمده است که : واژه کهمان احتمالاً از ترکیب دو واژه (لکی و فارسی پهلوی) «کی» به معنای پادشاه و «مان» به معنای آمدن که در کل به معنای جایی است که پادشاهان به آنجا می آیند، ایجاد شده است.
پوشش گیاهی این منطقه پوشیده از درختان کهن سال بلوط، گردو، انجیر، چنار، گلابی کوهی، زالزالک، زبان گنجشک، سیب، صنوبر، سپیدار، آلوی کوهی، و درختچه های گَوَن است. پهنه های کوهستانی منطقه کهمان، جنگل های انبوه و پوشش غنی گیاهی آن موجب شده که کهمان زیستگاه بسیار مناسبی برای حیوانات و پرندگان باشد. از جمله حیات وحش این منطقه میتوان به خرس، پلنگ، گرگ، کفتار، روباه، شغال، گورکن، سنجاب، سگ آبی، سمور، موش خرما، کل، بز، قوچ، میش، کبک کوهی، گراز، خوک، تیهو، کبک دری، گنجشک، بلدرچین، قرقاول، کلاغ و دیگر انواع خزندگان، پرندگان و بندپایان اشاره کرد.
عمر برخی از درختان گردو این منطقه به یکصد سال و قطر برخی از درختان این دره به چندین متر می رسد که در حال حاضر در مالیکت افراد محلی هستند.
لزوم حفاظت از محیط زیست منطقه اعم از پوشش گیاهی و جانوری بسیار احساس می شود. از طرفی مناطق پایین دست کهمان با بحران زباله های به جا مانده از مسافرین و گردشگران رو به رو است.
تل بری
تل بری مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در زاهد شهر، ۶۰۰ متری تل بری الف واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه آجربند
تپه آجربند مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای آجربند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گورستان یزد رود
تپه قبرستان یزد رود مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان تاکستان، روستای یزد رود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سیل (تپه سد)
تپه سیل (تپه سد) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان سلسله، روستای خسروآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گریران
تپه گریران مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان سلسله، روستای گریران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه خضر زنده
مقبره خضر زنده مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در خرم‌آباد، جنوب شهر، گورستان عمومی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه انداب ۱۰۲
تپه انداب ۱۰۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای انداق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بنای سنگی کوره سر
بنای سنگی کوره سر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تنکابن، دهستان گلیجان، روستای لاکتراشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه کوره سر ۱
محوطه کوره سر ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تنکابن، دهستان گلیجان، روستای لاکتراشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه کوره سر۲
محوطه کوره سر۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تنکابن، دهستان گلیجان، روستای لاکتراشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دلبر سادات
تپه دلبر سادات مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش ویسیان، روستای دلبرسادات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان هفتاد ملا
گورستان تاریخی هفتادمُلّا که شاهکار معماری اسلامی به حساب آمده و از تاریخ ایران پس از اسلام به جای مانده‌است و به سبک مقبره‌ی کوروش بزرگ هخامنشی طراحی شده‌است، در روستای روپس از توابع بخش تمین در شهرستان میرجاوه قرار دارد. این گورستان به‌خاطر سبک خاص معماری و قرارگرفتن در دل غار، در طول سالیانِ سال از برف، باران، طوفان و حتی نور خورشید نیز در امان بوده‌است. عمر تقریبی این اثر به بیش‌از ۱۰۰۰ سال می‌رسد و علّت نام‌گذاری آن نیز معلوم نیست. رازهای سربه‌مُهری که این گورستان دارد عبارتند از: گورهای چندطبقه، معماری و حفر گور در سینه‌ی صخره‌هایی که علم و تکنولوژی جدید نیز نمی‌تواند در آن حفاری کند، ظروف سفالی‌ای که درون گورها وجود دارد، گوررهای خانوادگی و تشریفاتی که نشان از طبقه‌بندی اشرافی-رعیتی در آن زمان دارد.اثر تاریخی گورستان هفتادمُلّا در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
محوطه و تپه کل گنجی
محوطه و تپه کل گنجی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سلسله، ۸۰ متری غرب تپه پشت مله کل گنجی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه کهزاد
قلعه کهزاد مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان رومشکان، بخش سوری، روستای قاطرچی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان دانشگاه محوطه قلعه
ساختمان دانشگاه محوطه قلعه مربوط به دوره پهلوی اول است و در خرم‌آباد، محدوده قلعه فلک الافلاک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
ساختمان اداره فلاحت سابق رامسر
اداره فلاحت سابق مربوط به دوره پهلوی اول است و در رامسر، انتهای غربی بلوار مطهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه شمسی
منزل شمسی مربوط به دوره پهلوی اول است و در زاهدان، خیابان شریعتی روبروی خانهٔ زعیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مدرسه رستمی
مدرسه رستمی مربوط به دوره پهلوی اول است و در یزد، بلوار دهه فجر، محله مریم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
راسته بازار بهبهان
راسته بازار مربوط به دوره پهلوی دوم است و در بهبهان، خیابان عدالت، بین مراحل و جوانمردی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
جاده تهران شمال و آثار داخل حریم
جاده تهران شمال و آثار داخل حریم مربوط به دوره پهلوی دوم است و در شهرستان شمیرانات، ارتفاعات البرز، قله توچال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گوردخمه‌های مقام صاحب‌الزمان
گور دخمه‌های مقام صاحب‌الزمان مربوط به دوره ساسانیان است و در شوشتر، ضلع شمال شرقی قدمگاه صاحب‌الزمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای سنگی علی‌آباد
کاروانسرای سنگی علی‌آباد مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، روستای علی‌آباد واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۷ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه علی بن بابویه قمی
بقعه علی بن بابویه قمی مربوط به دوره صفوی است و در قم، شرق خیابان ارم، کوچه ابن بابویه، مقابل گورستان شیخ خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد پایین قلعه مزینان
مسجد پایین قلعه مزینان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان داورزن، بخش مرکزی، روستای مزینان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد ضیایی
مسجد ضیایی مربوط به دوره قاجار است و در دزفول، خیابان امام خمینی (ره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه بهبهانی
خانه بهبهانی مربوط به دوره قاجار است و در رامهرمز، خیابان دهقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه محمد صمیمی
خانه محمد صمیمی مربوط به دوره قاجار است و در رامهرمز، خیابان دهقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه اسدی و خانه زینعلی
خانه اسدی و خانه زینعلی مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، خیابان مولوی، کوچه خطیبی، پلاک ۲۵، محله دیمج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مدرسه دیانت
مدرسه دیانت مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، خیابان شهید انصاری، محله لرها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه آیت‌الله حائری یزدی
منزل آیت الله حائری یزدی مربوط به دوره قاجار است و در قم، مرکز بافت قدیم شهر، نزدیک تکیه آقا سید حسن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مزار آقا
مزار آقا مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، تقاطع خیابان امام خمینی (ره) و خیابان هفده شهریور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حسینیه گناباد
حسینیه و مسجد بالا مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، نزدیک میدان امام خمینی، خیابان سعدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه باغ خان
مجموعه باغ خان مربوط به دوره قاجار است و در یزد، بین راه قدیم یزد، تفت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه ناکام
قلعه ناکام مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان الیگودرز، روستای آب باریک علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام حاج فتح‌الله
حمام حاج فتح‌الله مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بناب، داخل بافت قدیمی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه روستای امامزاده قاسم
قلعه روستای امامزاده قاسم مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خرم‌آباد، روستای امامزاده قاسم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه قلایچی بوکان
تپه قلایچی مربوط به عصر آهن I- II است و در شهرستان بوکان، روستای قالایچی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. حدود ۴۰۰ آجر لعابدار در این منطقه تاکنون کشف شده که نشان از اهمیت بالای قلایچی و به احتمال زیاد این منطقه همان شهر زیرتو یا ایزیرتو پایتخت مانایی‌ها است.
برای اولین بار در سال ۱۳۶۳ ش کاوش‌های باستانی‌شناسی به سرپرستی «اسماعیل یغمایی» در این تپه صورت گرفت و آثاری از هزاره اول ق. م در اثر این حفاری‌ها نمایان گشت.
از جمله آثار به دست آمده در آن فصل، آجرهای منقوش و معبدی به شکل صلیب است که برخی از دیوارهای آن را با گل آخری رنگ آمیزی کرده بودند. بعدها عملیات حفاری در سال‌های ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ ش صورت گرفت و هم‌اکنون نیز ادامه دارد. این حفاری‌ها توسط «بهمن کارگر» کارشناس مدیریت میراث فرهنگی آذربایجان غربی سرپرستی می‌شود. از دیگر آثار به دست آمده از این تپه علاوه بر معبد مرکزی، برج‌ها و دیوارهای مربوط به آن، حیاط سنگ‌فرش، پله‌هایی که به این حیاط متصل می‌شود، اتاق‌هایی با اندود گل آخری و نقاشی‌هایی با رنگ‌های سیاه و آبی و آجرهای منقوش دارای موضوعات انسانی، هندسی و گیاهی است. با توجه به مدارک سفالی و آثار موجود به نظر می‌رسد که این مجموعه مربوط به دوره حکومتی مانا در شمال غرب ایران باشد.
در کاوشهای محوطه قلایچی کتیبه‌ای به خط آرامی کهن کشف شده که بر اساس خوانش آن می‌توان ادعا نمود که این محوطه همان ازیرتور (ایزیرتو)، مرکز دولت مانا است.
در دی‌ماه سال ۱۳۹۹ تعداد ۴۹ آجر لعاب دار مربوط به تپه قلایچی بوکان از کشور سوئیس به موزه ملی ایران منتقل شد. تعداد آجرهای یافت شده از قلایچی بوکان به تعداد ۴۵۰ قطعه آجر می‌رسد.
این تپه تنها ۷ کیلومتر با محدوده شهری بوکان فاصله دارد. بیشتر آثار دوره ماناها در نزدیکی شهر بوکان واقع شده اند.
قلعه حیدرآباد
قلعه حیدرآباد مربوط به اواخر دوره قاجار است و در خاش، انتهای خیابان ۲۴ متری رودکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قلعه حیدرآباد در جنوب شرق خاش از جمله آثار تاریخی باقی‌مانده از دوره متقدم اسلامی در این منطقه است. این قلعه در اواخر دوره قاجار توسط حاکم وقت حیدر علی خان کرد بنا شده و محل سکونت وی و خانواده اش بوده و در سال (۱۲۹۹ خورشیدی)توسط حکومت و قوای انگلیسی از اختیارش خارج و به شخصی بنام عیدو خان ریگی که توسط حاکم وقت (حیدر علی خان) بزرگ شد سپرده می شود که تا سال ۱۳۰۷ هجری خورشیدی ایشان و خانواده‌ اش در آن سکونت داشته اند. همچنین از این قلعه به عنوان محل نگهداری آذوقه و مهمات نیروهای انگلیسی به سرپرستی ژنرال دایر استفاده شده‌است. عمده مصالح به کار رفته در قلعه خشت خام و کاهگل است و دارای برج‌ها و طاق‌های هلالی زیبایی است که از سوی سازمان میراث فرهنگی مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته‌است.
نقشه اصلی قلعه حیدرآباد به صورت مستطیل بوده که با اضافه شدن چند اتاق و دیوار در قسمت جنوب شرقی آن نقشه به بنایی ذوزنقه‌ای شکل تبدیل شده‌است. در ساخت و تکمیل این بنا از تزئینات معماری خاصی بهره گرفته نشده تنها تزئینات کنگره‌ای شکل نیم دایره‌ای متمایل به بیضی و تیرکش‌های تعبیه شده در قسمت فوقانی حصار خارجی و تزئینات کادربندی اتاقک‌های نگهبانی بالای سر در ورودی‌ها و همچنین خشت چینی نیم دایره‌ای، قوس سردر ورودی اتاق ۸ ضلع غربی حیاط مرکزی بخش سوم قلعه و تزئینات کاربردی آن از عناصر تزئین معماری این اثر است.
بنای میرملاس
بنای میرملاس مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در خرم‌آباد، ابتدای خیابان حافظ، روبروی خیابان فدائبان اسلام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد بزرگ پشت باغ آب انبار رباط
مسجد بزرگ پشت باغ آب‌انبار رباط مربوط به اوایل دوره قاجار است و در یزد، خیابان شهید رجایی، محله پشت باغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه نیازآباد
مجموعه نیازآباد مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرستان خواف، بخش سنگان، روستای نیازآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه و گورستان جیر لپه دشت
محوطه و گورستان جیر لپه دشت مربوط به هزاره اول دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تنکابن، دهستان گلیجان، روستای لاکتراشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه گورستانی جارمت
محوطه گورستانی جارمت مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان تنکابن، دهستان گلیجان، روستای لاکتراشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه آق‌بلاغ ۳
تپه آق بلاغ ۳ در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش آبگرم، روستای شاخدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چارداخ
تپه چارداخ در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای آروچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه حاج علی‌آباد هنام
محوطه حاج علی‌آباد هنام در شهرستان سلسله، دهستان هنام، روستای علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه سراب پن
محوطه سراب پن در شهرستان سلسله، مابین بخش چغلوندی و شهر الشتر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه گورستان علی‌آباد جوانمرد
محوطه قبرستان علی‌آباد جوانمرد در شهرستان سلسله، بخش مرکزی، روستای علی‌آباد جوانمرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سرتپه یا کله منار
تپه سرتپه یا کله منار مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در فیروزکوه، غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ده‌خیر
تپه ده خیر مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان شاهرود، روستای دولت‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه خوریان ۱
تپه خوریان ۱ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان شاهرود، روستای خوریان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سنگ‌نگاره شتر سنگ
سنگ نگاره شتر سنگ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۸۰۰ متری جاده مشهد - شاندیز، بخش طرقبه، روستای دهنو، باغ بیلدر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
اولین نکتهٔ جالبی در ارتباط با این سنگ نگاره‌ها، نوع سنگ‌ها (بوم‌های گرد) و رنگ آن‌ها (قهوه‌ای تیره) بود. اکثر نقوش حکاکی شده بر بوم‌ها دارای جهتی رو به جنوب و شرق دارند. همهٔ نکات ذکر شده نشان از هوش و درایت هنرمندان حکاکی را دارد که از هزاران سال پیش با رویکرد لگاریم سنجی یا ریز فرسایش آشنایی داشته‌اند، این دانش نظری باعث شده تا آن‌ها خود را روبه بهترین جهت و مناسب‌ترین شیب خلق کنند تا از حدود یازده هزار سال قبل تا کنون این آثار هنری حفظ شوند. بر روی این سنگ نگاره باستانی نقش‌های بزکوهی، نقش‌های انسان، انسان‌های شیر سوار، نقش نمادها و دیگر جانداران موجود می‌باشند.
مجموعه عزآباد
مجموعه عزآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان صدوق، روستای عزآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه کهنه دیر
تپه قلعه کهنه دیر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فیروز کوه، روستای پیرده و درده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد تپه ارو
گرد تپه ارو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فیروزکوه، روستای ارو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل شاپوری کاکارضا
پل شاپوری کاکارضا مربوط به دوره ساسانیان است و در الشتر، منطقه کاکارضا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
شاهزاده حسین (ساوجبلاغ)
برج آرامگاهی شاهزاده حسین مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان ساوجبلاغ، روستای کردان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این بنا با نمای آجری و پلانی خورشیدی شکل و مدور روی سکوی دایره مانند استوار شده و دارای ۳۴ کنگره به ارتفاع ۶ متر است. پوشش این گنبد دوپوش از نوع عرقچین ساخته شده است، مقبره آن در یک سرداب با طاق قوسی شکل و دیوارچینی قلوه سنگ قرار دارد. بر اساس شواهد موجود برج آرامگاه شاهزاده حسین کردان از آثار دوره سلجوقیان به شمار می رود و بنای دیگری در شمال این برج مشاهده می شود که متعلق به بی‌بی نساء خواهر شاهزاده حسین است.
کاروانسرای رباط نو
کاروانسرای رباط نو مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان مهریز، روستای سریزد، مجاور مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه سرداران مکری
آرامگاه سرداران مکری یا مقبره سردار بنای تاریخی در بوکان واقع در استان آذربایجان غربی است. این بنا مربوط به دوره قاجار بوده و داخل پارک عمومی ملت این شهر واقع شده و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در این آرامگاه چندتن از نوادگان عزیزخان مکری (معروف به خانوادۀ سردار) و برخی از مشاهیر بوکان به خاک سپرده شده‌اند. بنای مذکور با معماری سنتی یکی از آثار دوره قاجار و جنگ جهانی اول محسوب می‌شود.
گنبد سردار با معماری سنتی بنا شده‌است و با توجه به سبک معماری و نیز زندگی‌نامه سردار محمدحسین خان مکری مربوط به دوره قاجار است. مقبره سردار شامل یک حیاط کوچک در ضلع جنوبی و ساختمان مقبره است. مقبره بنایی مستطیل شکل به ابعاد تقریبی ۱۳ در ۱۵ متر و مساحت مقبره در حدود ۱۹۸ متر مربع بوده و دارای یک گنبد مرکزی ایوان دار که برای اجرای گوشه سازی گنبد از روش طاق بند استفاده و دارای دو دهلیز در طرفین می‌باشد.
پلان گنبد خانه با الگوی چلیپا بنا شده و دارای شاه‌نشین است و مصالح بکار رفته در بنا در قسمت پی از سنگ لاشه به صورت تفلیسی و دیوارها و گنبد و طاق‌ها از آجر چهارگوش بوده و در ضلع جنوبی که ورودی بنا راتشکیل می‌دهد ایوانی با دو ستون سنگی قرار گرفته‌است که زیبایی خاص به مجموعه داده و با الگوی سه دری ساخته شده‌است.
از مهم‌ترین عناصر تزیینی این بنا آجرکاری به شیوه خفته راسته است که تمامی فضاها و عناصر در هماهنگی با یکدیگر قرار گرفته‌اند و تنها ناهماهنگی که این در بنا وجود دارد و می‌توان به آن اشاره کرد این است که فضای گنبدخانه دارای یک نورگیر وسیع در نمای اصلی بنا است که فاقد تقارن و تعادل در نما است.