هتل
مهمانخانه یا هُتِل نوعی مکان مسکونی اجاره‌ای است که معمولاً برای مدت کوتاه به افراد اجاره داده می‌شود. هتل‌ها از امکانات اقامتی و گردشگری شهرها به حساب می‌آیند و بیشتر مورد استفادهٔ مسافران و گردشگران قرار می‌گیرند. هتل‌ها دارای تعداد زیادی اتاق هستند که گاه به چند صد اتاق می‌رسد. علاوه بر اتاق‌ها و سوئیت‌های اقامتی، هتل‌ها دارای امکانات جنبی گوناگونی هستند. رستوران، استخر شنا، کافی شاپ و سالن اجتماعات نمونه‌هایی از امکانات هتل‌ها هستند.
معمولاً مشتریان هتل در اتاق‌ها و سوئیت‌هایی که دارای تخت خواب، توالت و حمام مجزا هستند ساکن می‌شوند. اتاق‌های یک تخته و دوتخته مشتریان بیشتری دارند.
معروف‌ترین معیار برای درجه‌بندی کیفیت هتل‌ها معیار ستاره است که البته در بعضی از کشورها مانند آمریکا از لغت و نماد الماس به‌جای ستاره استفاده می‌شود.
از هتل یک‌ستاره (کم‌ترین کیفیت‌) تا هتل پنج‌ستاره (بیشترین کیفیت‌) وجود دارد.
در دنیا هتل ۷ ستاره به‌صورت استاندارد وجود خارجی ندارد، فقط در بازاریابی به هتل‌هایی که از هتل‌های ۵ ستاره در محدوده خود بسیار متفاوت‌تر و لوکس‌تر باشند به اصطلاح هتل ۷ ستاره گویند. در حقیقت هتل ۷ ستاره یعنی همان هتل ۵ ستاره با امکانات بسیار لوکس‌تر.
در هر کشوری هتل‌ها طبق استاندارد همان کشور درجه‌بندی می شوند و در ایران نیز این سیستم اجرا می گردد. در سال ۱۳۸۹ روال جدیدی برای درجه بندی هتلها اجرا گردید که تا به امروز ادامه دارد. بدین صورت که هر هتلی توسط یک تیم متخصص ارزیابی از ۳ منظر مورد درجه بندی و امتیاز دهی قرار می گیرد و امتیاز نهایی ستاره هتل را مشخص می نماید. این ۳ محور شامل استانداردهای ۱. ساختمانی، ۲. بهداشتی و ۳. تجهیزات و منابع انسانی می شوند. این سیستم اولین بار توسط سرارزیاب الهیاری تدوین و اجرایی شد.
هتل hotel از واژه فرانسوی hôtel گرفته شده‌است که خود برگرفته از hôte به معنای "میزبان" است. hôtel در فرانسه اشاره به ساختمانی می‌کند که بازدیدکننده زیادی داشته باشد. اما با ورود این واژه به زبان انگلیسی و سپس گسترش آن به سایر زبان‌ها، معنای کاربردی هتل دگرگون شده و امروزه به نوع خاصی از مکانهای اقامتی برای مسافران گفته می‌شود.
آثار بدست آمده در تپه‌های باستانی و دیگر جاهای فلات ایران حاکی از آن است، که رفت‌وآمد از دیرباز میان اقوام پیش از تاریخ وجود داشته و بر اثر همین تعامل و رفت‌وآمدها، خصوصیات فرهنگها از یک تمدن به تمدن دیگر منتقل می‌شده در دوران حکومت عیلامیان د تأسیساتی برای استراحت و رفاه حال آنان وجود داشته که بعدها بر اثر حملات آشوریان از بین رفته. در بررسیهای دقیق و مستندی که از دوره مادها به عمل آمده بناها و تأسیسات عام‌المنفعه برای مسافران وجود نداشته. اما در زمان حکومت هخامنشیان و به‌قدرت رسیدن شاه کوروش بزرگ، از جمله اقدامات او، ساختن جاده‌هایی ارتباطی که باقی‌مانده از زمان مادها بود را گسترش داد، ساخت و ساز علی‌الخصوص تأسیسات عام‌المنفعه که بنوعی با مسافر در ارتباط بود همانند آب انبار، کاروانسرا، میل راهنما و…رایج گردید.
هرودت تاریخ‌نویس یونانی در این باره می‌گوید: داریوش کبیر برای رفاه حال مسافران که از این مسیرها عبور می‌کردند ایستگاه‌هایی که باید آن را هسته اولیه واحدهای اقامتی بحساب بیاوریم تأسیس کرد به‌طوری‌که در ۵ کیلومتر ۲ کاروانسرا ایجاد کرد در این کاروانسراها چاپارهای هخامنشی حضور داشتند تا نامه‌های دیوانی و دولتی را سریع به مقصد برساند.
از جمله اقدامات دولت سلوکیان نیز می‌توان به گسترش راه‌ها، جاده‌ها و تأسیس بناهایی همچون کاروانسرا اشاره کرد. امپراطوری اشکانیان نیز در کنار مسیر جاده ابریشم که از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بود منزل‌گاه‌ها و کاروانسراهایی بنا کردند.
در زمان ساسانیان نیز به ویژه در کنار مسیرهای تجاری تأسیسات عام‌المنفعه برای رفاه بیشتر مسافرها ایجاد گردید که کاروانسرای جنوب فیروزآباد فارس و کاروانسرای دروازه گچ اشاره کرد.
هتلداری به معنی میزبانی (Hospitality=مهمان‌پذیری) هتل است. هتلداری به عنوان یک رشته تحصیلی در دانشگاه‌ها آموزش داده می‌شود. کشورهای صاحب نام در صنعت گردشگری، استانداردهایی را برای هتل‌ها و مهمانپذیرها تعیین کرده‌اند و آن‌ها را به تصویب مراجع ذی‌صلاح رسانده‌اند. پذیرش این استانداردها در جهان در حال گسترش است.