مسابقات کار
مسابقات کار عبارت ازرقابت کار درمیان موسسات دولتی است. این واژه در کشورهای سوسیالستی، اتحاد جماهیر شوروی سابق و کشورهای که متحد با اتحاد جماهیر شوراوی سابق بود مورد استفاده قرار می‌گرفت. این مسابقه روی پنج شاخص استوار بود؛ که باید از طرف رقابت‌کننده گان مورد تطبیق قرار می‌گرفت. در افغانستان این مسابقات در چوکات مقررات و قوانین کار بپیش میزفت. مطابق به قوانین کار سازمانده این مسابقات اتحادیه‌های صنفی افغانستان یا اتحادیه‌های گارگری می‌بود. بررسی این مسابقات از طرف ریاست اقتصاد و تولید اتحادیه‌های صنفی صورت می‌گرفت. انجام این مسابقات بدو سیستم بود. مسابقات کار درمیان داخل مؤسسه و درمیان موسسات مشابع کار. مشلا موسسات تولیدی با تولیدی. قبل از اعلان مسابقه اولا رئیس مؤسسه با شورای نمایندگان مؤسسه با هم نشسته شکل بندی تطبیق پلان را در ربع شش ماه نهه ماه و یکساله ترتیب مینمودن. در مرحله دوم قرار داد بنام قرار دادجمعی از طرف رئیس مؤسسه و رئیس اتحادیه ضم محفل به امضا می‌رسید. در محفل پلان سال، لیدرهای گروپ کار و گروپ ضربتی کار تعین و رای‌گیری صورت می‌گرفت. کنترول این مسابقات مطابق قانون کار از طرف شورای مرکزی اتحادیه‌های صنفی و مسول اقتصاد بخش سیاسی، صورت می‌گرفت. این مسابقات پس از سه ماه شش ماه نو ماه و یکسال اولا از طرف اداره مورد بررسی قرار گرفته از اجراعات و تطبیق پلان و شاخص‌های مورد نظر به شورای مرکزی اتحادیه‌ها اطلاع میدادن. شورای مرکزی پس از بررسی کامل مؤسسه برنده را بسطح شهرها و کشور از طریق تلویزون بسمع مردم می‌رساندن. مؤسسه برنده بیرق برنده را تا زمان که برنده‌است در اداره خود به احتزاز در میاورد. به کارکنان مؤسسه برنده جوایز نقدی و مدال‌ها داده می‌شد. دولت در پهلوی پول جواز مطابق قوانین کار ۱۰ فیصد از اصل مفاد مؤسسه را بنام فوند تشویقی به اداره که عواید می‌نمود تخصیص داده بود. جوایز نقدی مؤسسه برنده از رئیس تا کارگر مساویانه تقسیم می‌شد. تمام نشده ادامه دارد این پروژه بزرگ است.
عبارتند از انعده موسسات را گویند که دارای تولید داشته باشند. تولید اشکال مختلف دارند می‌تواند توسط دست ماشین و تفکر به وجود درآید ویا تولید یا فرآوری، از اصطلاحات علم اقتصاد، به معنی تهیه کالا و خدمات مورد نیاز با استفاده از منابع و امکانات موجود است. فعالیّت تولیدی سلسله اقداماتی است که برای تبدیل منابع به کالاهای مورد نیاز صورت می‌گیرد. تولید اشکال مختلف فیزیکی دارند. مثلاً شرکت کمپل‌سازی انواع کمپل را تولید می‌کرد. شرکت بنائی تولید خانه را می‌کرد. موسسات دولتی که در مسابقات شرکت جسته بودندعبارتند. از شرکت کلیم پشمینه بافی نساجی کابل افغان ترکانی فابریکه حجاری نجاری کاتوگرافی ریاست پما فابریکه جنگلک فابریکه نختابی کابل مطبه دولتی مطبعه تعلیم و تربیه مطبعه تحصیلات عالی ریاست خدمات تخنیکی و غیره بودند موسسات مهم ساختمانی عبارتند از شرکت ساختمانی افغانی بنائی سپین غر هلمند ریاست سرک‌ها رساست حفظ و مراقبت سرک‌ها ساختمانی تعلیم وتربیه ساختمانی زراعت ساختمانی شاروالی و غیره بود. در میان مؤسسه ساختمانی افغانی و بنائی دارای پرسونل بیش از ۵۰۰۰ داشتند.
عبارتند از تطبق پلان سال جاری به اعداد فیصد می‌باشند. در مسابقات کار رقمم تطبیق پلان و یارقم اجراعات پلان بالای صد یا بیشتر از صد باید باشند
عبارتند از بلند بردن و توسعه پلان ازیکسال نسبت بسال دیگر می‌باشند. مثلاً در سال ۱۳۶۸ مؤسسه ساختمانی افغانی ۱۲۰۰ میلون افغانی پلان داشت ولی در سال ۱۳۶۹ مبلغ ۱۳۲۰ میلون پلان داشت یعنی مؤسسه در سال ۱۳۶۹ توسعه پروژه را داده بود. با بلند رفتن پلان مقدار کاربیشتر استفاده از ظرفیت بلند می‌رودو هکذا سطع استخدام و سایر مسایل بلند رفته تغیرات مثبت در عواید می‌آید.
باز عبارت از تولید زنده ویا محصولات کار کاگر در ساعت داده شده به اساس نورم قبلاً تعین شده‌است. رشد تولید بازدهی کار (مولدیت کار) L/Y یعنی نسبت مجموع محصولات تولید شده بر مصرف نیروی کار زنده که در پروسه تولید کالاها و خدمات بکار رفته‌است. مثلادریک فابریکه کارگری بالای ماشین نشسته‌است. کارگر مطابق نورم ماشین و سرعت نارمل ماشین باید در یک دقیقه دو تولید دریک ساعت ۱۲۰ تولید در ۸ ساعت کار یک روزه باید. ۱۲۰ ×۸ = ۹۶۰ عدد تولید در یک ماه ۹۶۰× ۲۶ _(روزکاری) =۲۴۹۶۰ عدد تولید و در یک سال۳۶۰× ۹۶۰ = ۳۴۵۶۰۰ دانه تولید را باید محصول دهند؛ و این محصول ۱۰۰ ٪ محاسبه می‌شود. در صورتی‌که فابریک بالا تراز ۲۴۹۶۰ محصول دهند فیصدی تولید بالا می‌رود طبیعی است فیصدی بازدهی کار بلند رفته‌است.
عباتند از فیصدی بازهی کارگران در سال گذشته منفی- فیصدی بازدهی کارگران در سال جدید. مثلاً کارگران یک مؤسسه ساختمانی دریک سال ۴۶۰۰۰ متر مکعب تعمیر اعمار نموده بودند و مطابق پلان طرح شده ۱۰۰ فیصد است؛ ولی کاگران در سال جاری بالاثر تجارب بیشتر به همان مقدار وقت ۴۷۰۰۰ کار کرده‌اند. ×= ----------- = ۲٫۱۷٪ رشد نسبت بسال گذشته
عبارت از توانائی بالقوه مولد است؛ یا حد توانائی کار و یافعالیت انسانی یا ماشینی و ابزار کار است. مثلاً یک پایه ماشین می‌تواند ۲۴ویا کمتر ساعت فعال باشد؛ ولی مالک مطابق نورم ۸ ساعت یا یک شفت از ماشین کار می‌گیرد بدین معنی که از ظرفیت نهائی استفاده ننموده‌است. یعنی از ماشین ۳۲٫۵ قیصد استفاده می‌کند و این را ۱۰۰ برای خود نورم داده‌است؛ ولی مالک ماشین می‌تواند در روز ۱۰ سایت ۱۲ ساعت و اضافه استفاده کند یعنی فیصدی استفاده از ظرفیت ماشین را بالا برده‌است. در مسابقات کار در افغانستان عین مثئله وجود داشت. یعنی در سال ۱۰ فیصد باید توسعه داده می‌شد واگر مؤسسه از ظرفیت نهائی استفاده می‌کرد مطابق فیصله شورای وزیران حق توسعه فابریکه را داشت یعنی یک پایه ماشین جدید را با ید نصب کند و تعداد کارگر را اضافه کند.
در افغانستان از سال ۱۳۶۰ هجری شمسی الی ۱۳۷۲ در پهلوی ترا نسپورتهای شخصی ترانسپورت دولتی وجود داشت که داری چنین تشکیلات بود.
۵.