کپسایسین
کپسایسین یا کاپسِی‌سین ماده‌ای شیمیایی تند موجود در فلفل‌های چیلی است که گیاهانی از سرده کپسیکوم می‌باشند. این ماده در فلفل‌های تند (سبز و قرمز) یافت می‌شود.
علت اصلی تند بودن فلفل‌ها همین ماده است و خوردن آن باعث افزایش دمای بدن و احساس گرمی می‌شود.
این ماده خاصیت آنتی اکسیدانی دارد که سلول‌های بدن را از آسیب مولکول‌های رادیکال آزاد محافظت می‌کند و از خاصیت ضد باکتریایی نیز برخوردار است. این ماده سیستم قلبی عروقی را تحریک و سیستم هاضمه را تقویت کرده و درد روی پوست یا مفاصل بدن را تسکین می‌بخشد و برای مثانه به عنوان داروی ضد احتقان و ضد باکتری مؤثر است. کپسایسین نه تنها درد آرتروز و آرتریت روماتوئید را تسکین می‌دهد بلکه هنگام استفاده به شکل موضعی، میزان ورم ناشی از این بیماری‌ها را کاهش می‌دهد. فلفل با تحریک ترشح آنزیم‌های گوارشی در معده و نابودی باکتری‌هایی که می‌توانند عامل عفونت باشند، قدرت هضم را تقویت می‌کند. خاصیت ضد باکتری فلفل از بروز اسهال ناشی از عفونت جلوگیری می‌کند.
تحقیقات نشان داده‌است که کپسایسین موجود در فلفل تند، باعث کاهش بروز زخم معده می‌شود. کپسایسین، موجب افزایش جریان خون در قسمت مخاطی معده و تولید مخاط به وسیلهٔ دیوارهٔ معده می‌شود، بنابراین بافت معده در برابر ترشح اسید معده مصون باقی می‌ماند.
مطالعات نشان داده است، که خوردن ۲۰ گرم فلفل، حدود ۳۰ دقیقه قبل از خوردن یک عدد آسپیرین، از اثرات تخریبی این دارو بر بافت معده و دوازدهه، در اثر مصرف طولانی مدت مواد شیمیایی آن جلوگیری می‌کند.
افرادی که در طولانی مدت الکل مصرف می‌کرده‌اند، اگر عادت به خوردن فلفل نیز داشته‌اند، بافت معده‌شان کمترین آسیب را دیده‌است. در حالی که بسیاری از مردم به غلط تصور می‌کنند، فلفل می‌تواند ناراحتی‌های معده را تشدید کند.
فلفل داروی ضد سرطان است. از فلفل می‌توان در درمان سرطان و حتی برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری استفاده کرد. تحقیقات نشان داده‌اند کپسایسین موجود در فلفل، به عنوان یک ترکیب ضد سمی عمل کرده و مانع از فعالیت ترکیبات سرطان‌زا در بدن می‌شود و از تشکیل تومورهای بدخیم در بدن جلوگیری می‌کنند.
کپسایسین موجود در فلفل خصوص در فلفل معمولی، ترکیبی شیمیایی دارد که موجب تحریک سیستم ایمنی شده و به این سیستم در حمله به عوامل عفونی کمک می‌کند. این ترکیبات موجب تحریک معده برای ترشح اسید می‌شود. بنابراین افرادی که در برنامهٔ غذایی شان به‌طور مرتب از این سبزی استفاده می‌کنند، کمتر به بیماری‌های عفونی مبتلا می‌شوند. در بعضی موارد استفاده از این سبزی بر روی پوست می‌تواند سبب آلرژی و حساسیتهایی شود از این رو به افراد توصیه می‌شود که در مصرف فلفل، بر روی پوست دقت بیشتری اعمال کنند.
کپسایسین ممکن است به کاهش وزن کمک کند. نتایج یک تحقیق در سال ۲۰۱۴ نشان داد که مصرف کپسایسین قبل از وعده غذایی احساس سیری را افزایش می‌دهد. به دلیل کم بودن تعداد افراد شرکت کننده (۱۵ نفر) به تحقیقات بیشتر برای تایید این نتایج نیاز است. همچنین کپساسین باعث افزایش موقت متابولیسم بدن می‌شود.
جهت درمان و بی حس کردن آفت دهان، با پودر فلفل قرمز و آب می‌توانید خمیر درست کنید و روی زخم بمالید.(مواظب باشید زبانتان آن را لمس نکند) ولی مواظب باشید بیشتر از دو بار در روز این کار را انجام ندهید.
مطالعه جدیدی که در ایالات متحده آمریکا صورت گرفته و در مجله پلاس وان منتشر شده می‌گوید: آزمایشی بر روی ۱۶ هزار نفر صورت گرفته که نشان می‌دهد احتمال مرگ این افراد (از هرنوع که باشد) با مصرف فلفل تند به‌طور چشم‌گیری کاهش یافته و حدود ۱۳ درصد کمتر شده‌است. عامل این مسئله ماده کپسایسین است که در فلفل تند وجود دارد. البته هنوز محققین به درستی نمی‌دانند این ماده چطور اثر می‌کند.
احساس تندی و درد کپسایسین نتیجه تعامل شیمیایی آن با گیرنده‌های سطح سلول است. کپسایسین با اتصال یه گیرندهٔ ۱ وانیلوئید (TRPV1) باعث ایجاد احساس مشابه گرمای شدید یا اصطکاک می‌شود.
برخلاف باور رایج، آب سرد تاثیری در کاهش تندی ندارد زیرا کپسایسین در آب نامحلول است. بهترین راه ها برای از بین بردن تندی دهان خوردن شیر سرد است یا ماده‌ی اسیدی مانند آب‌لیمو می‌باشد. البته می‌توان برای این منظور از ماست خنک نیز استفاده کرد.
این ماده در انواع فلفل با نسبت‌های مختلف وجود دارد.