ویلیام توماس تات
ویلیام توماس تات (زاده - درگذشته ) ریاضی‌دان و رمزگشای اهل انگلستان است، که بعداً شهروند کانادا شد.
او دنباله‌ای از کدهای رمزنگاری آلمان را رمزگشایی کرد، و نقش بزرگی در موفقیت انگلیس در رمزگشایی‌های زمان جنگ داشت. او همچنین به نتایج اساسی در زمینه ترکیبیات، به خصوص در زمینه نظریه گراف، دست یافته‌است.
پدر ویلیام باغبان، و مادر او آشپز و خانه‌دار بود. خانواده آن‌ها بسته به اینکه پدرش در کجا کار کند تغییر جا می‌داد.
هنگامی که ۱۱ ساله بود، بورسیه تحصیلی برای مدرسه روزانه کمبریج دریافت کرد. در مدرسه از لحاظ تحصیلی بسیار درخشان ظاهر شد، ولی در این مقطع موضوعی که او را به خود علاقه‌مند کرده بود، ریاضی نبود، بلکه شیمی بود. او یک نسخه از کتاب «مقالات و سرگرمی‌های ریاضی» اثر روز بال را در کتابخانه مدرسه پیدا کرد، که در او علاقه‌ای نسبت به مسئله‌های نظریه گراف ایجاد کرد؛ ولی برای اینکه او رشته شیمی را برای تحصیل در دانشگاه انتخاب نکند کافی نبود.
در سال ۱۹۳۵، تات برای تحصیل به ترینیتی کالج کمبریج رفت تا به تحصیل علوم طبیعی با تخصص شیمی بپردازد. پس از اینکه وارد ترینیتی کالج شد، علاقه او نسبت به ریاضی به آن درجه رسیده بود که به جامعه ریاضی ترینیتی بپیوندد، و پس از مدتی رابطه دوستی با تعدادی از ریاضی‌دان‌ها بنا نهاد. او با مدرکی در شیمی فارغ‌التحصیل شد و مشغول به تحقیق شد، و اولین دو مقاله خود در زمینه شیمی را در سال ۱۹۳۹ منتشر کرد. مقاله بعدی او همراه با سه نفر از دوستانش در زمینه ارتباط تجزیه مستطیل به مربع‌ها با نظریه گراف‌ها در سال ۱۹۴۰ منتشر شد.
زمانی که جنگ جهانی دوم آغاز شد، تات در کمبریج مشغول به تحقیق در زمینه شیمی بود. راهنمای او دریافت که مهارت‌های ریاضی او می‌تواند در رمزگشایی کدهای پارک بلچلی مفید باشد. در سال ۱۹۴۱ تات پس از گذراندن دوره آموزشی در مدرسه کد و رمز لندن، مشغول به کار در آنجا شد. او تعدادی از کدهای رمزنگاری نظامی آلمان را که دولت انگلیس از آن با نام «فیش» (FISH) یاد می‌کرد را رمزگشایی کرد. این سری از کارهای او تا مدت زیادی پنهان نگه داشته شده بود، ولی او در سال ۱۹۹۷ در تولد ۸۰ سالگی‌اش از آن سخن گفت.
پس از پایان جنگ جهانی دوم تات به کمبریج بازگشت، ولی نه به قصد اتمام تحصیلات در زمینه شیمی، بلکه تصمیم گرفت تا دکترای خود را در ریاضیات دریافت کند. با اینکه تحصیلات رسمی در زمینه ریاضیات نداشت، ولی ترینیتی کالج او را برای تحقیقات در زمینه ریاضیات پذیرفت. او در زمینه‌های نظریه گراف و جبر به تحقیق پرداخت، که با ترکیب این دو توانست اولین مشارکت برجسته خود در زمینه نظریه ماتروید ارائه دهد.
او در سال ۱۹۴۸ دکترای خود را دریافت کرد. دونالد کوکستر از دانشگاه تورنتو برخی از مقالات تات را مرور کرده بود، و پس از اینکه تات دکترای خود را دریافت کرد، از او برای قبول موقعیتی در دانشگاه تورنتو دعوت کرد. در سال بعد تات با دوروثیا میچل ازدواج کرد.
تات تا سال ۱۹۶۲ در دانشگاه تورنتو ماند، و سپس به هیئت علمی دانشگاه واترلو پیوست. در این زمان تنها ۵ سال از تأسیس این دانشگاه می‌گذشت. تات در تأسیس دانشکده ریاضیات این دانشگاه در سال ۱۹۶۷ نقش بزرگی داشت، و یکی از اولین اعضای دپارتمان ترکیبیات و بهینه‌سازی بود. او به همراه همسرش به خانه‌ای در مونتروز غربی نقل‌مکان کرد، و تا زمان بازنشستگی‌اش در سال ۱۹۸۴، و سپس تا زمان فوت همسرش در سال ۱۹۹۴، در آنجا ماند.
در سال ۱۹۹۶، او به شهر تولد خود در نیومارکت، سافولک، انگلستان بازگشت، ولی باز در سال ۲۰۰۰ به واترلو، کانادا بازگشت که دو سال پس از آن در سال ۲۰۰۲ فوت کرد.
پال سیمور از دانشگاه پرینستون می‌گوید: «پروفسور تات سال‌های زیادی شخص برجسته‌ای در نظریه گراف بود، و مشارکت‌های او در این موضوع از هر شخص دیگری مهم‌تر بوده‌است (به هر لحاظ به غیر از تعداد). موارد زیادی هست که تات در شاخه‌ای دست نخورده از نظریه گراف نتیجه زیبایی یافته‌است، و در بسیاری از موارد منجر به ایجاد رشته مهم جدیدی شده‌است.»
لاسلو لوواس می‌گوید: «تعداد کمی از قضیه‌های ریاضی به افتخار شخصی که آن را اثبات کرده‌است نام‌گذاری شده‌اند. اما در مورد تات، چندین نتیجه این چنین وجود دارد: برای کسی که در زمینه نظریه تطابق کار می‌کند، قضیه تات مشخصه شناسایی گراف‌های دارای تطابق ایدئال است. برای کسی که در زمینه نظریه ماتروید کار می‌کند، قضیه تات، ویژگی ماترویدهای منظم را بیان می‌کند. برای کسی که به مطالعه دورهای همیلتونی می‌پردازد، قضیه تات به این معنی است که هر گراف مسطح ۴-همبند دارای دور همیلتونی است. همچنین چندجمله‌ای تات برای یک گراف (و یک ماتروید) که یک اصطلاح رایج بین ترکیبیات‌دان‌ها است.»
تات مدال توری (Tory Medal) را توسط جامعه سلطنتی کانادا در سال ۱۹۷۵ دریافت کرد. او برنده جایزه کیلام (Killam Prize) در سال ۱۹۸۲ شد. در سال ۲۰۰۱ او درجه افسری کانادا، و همچنین جایزه مشترک مؤسسه تحقیقات ریاضی، مؤسسه فیلدز، مؤسسه علوم ریاضی پاسیفیک را دریافت کرد.
مسئله اینکه آیا یک گراف دارای دور همیلتونی است یا نه، یکی از مسئله‌های ان‌پی کامل است. یک گراف با بیش از formula_1 راس را k-همبند گوییم اگر آن را نتوان با حذف formula_2 راس ناهمبند کرد.
در سال ۱۸۸۴، پیتر گوتری تایت حدس زد که هر گراف مکعبی سه‌همبند مسطح دارای یک دور همیلتونی است. تات به تفکر دربارهٔ حدس تایت پرداخت و توانست مثال نقضی برای آن بیابد.
تات در پایان‌نامه خود، مفهوم «قطعه» (fragment) را معرفی کرد. در دور formula_3 از گراف formula_4، قطعه‌ای از formula_3 یا شامل یالی که در formula_3 نیست ولی دو راس از formula_3 را متصل می‌کند هست، یا شامل مؤلفه formula_8 در formula_9 همراه با تمام یال‌های از رأس‌های formula_8 به رأس‌های formula_3 است.
در سال ۱۹۵۶، تات با استفاده از مفهوم قطعه اثبات کرد که هر گراف مسطح ۴-همبند همیلتونی است.
یک ۱-عامل () گراف formula_4 که دارای formula_13 راس است مجموعه‌ای از formula_14 یال مجزا است که انتهای آن‌ها همه رأس‌های گراف را بپوشانند.
قضیه ۱-عامل تات (سال ۱۹۴۷) بیان می‌کند که گراف formula_4 دارای ۱-عامل است اگر و تنها اگر به ازای هر زیرمجموعه formula_16 از رأس‌های گراف formula_17، گراف القاء شده توسط formula_18 حداکثر پارای formula_19 مؤلفه همبند با تعداد راس فرد است.
یک برازش گراف در صفحه را محدب گوییم اگر هر کدام وجه‌های آن یک چندضلعی محدب تشکیل دهند. تات (۱۹۶۰، ۱۹۶۳) نشان داد که هر گراف مسطح سه‌همبند دارای یک برازش محدب است. او همچنین نشان داد که اگر formula_4 گرافی سه‌همبند بدون هیچ زیرتقسیمی از formula_21 یا formula_22 باشد، آن‌گاه formula_4 دارای یک برازش محدب در صفحه است به‌طوری‌که هیچ سه راس آن در یک خط قرار نگیرند.
تقسیم ایدئال یک مربع به مربع‌ها تقسیم مربعی به مربع‌های کوچک‌تر است به صورتی که هر کدام از مربع‌های کوچک‌تر اندازه متفاوتی داشته باشند.
تات و چند تن از دوستانش این مسئله را مطالعه کردند و این مسئله را به یک مدار الکتریکی معادل تبدیل کردند. این نمودار را «دیاگرام اسمیث» نام‌گذاری کردند. در این نمودار، هر کدام از مربع‌ها به صورت مقاومتی در نظر گرفته شده بود که به همسایه‌هایش در یال‌های بالایی و پایینی متصل شده بود. سپس قوانین کیرشهف و روش‌های تجزیه مدار را به کار بردند.