hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
حمام و بازار ابراهیم خان
مجموعه ابراهیم خان در ضلع شمالی مجموعه گنجعلیخان و در جوار میدان گنجعلیخان واقع گردیده است. بانی آن ابراهیم خان ظهیرالدوله حاکم کرمان در زمان فتح علیشاه قاجار است و در سال ۱۲۳۱ ه.ق. بنا شده است. این مجموعه شامل: مدرسه، حمام، بازار و آب انبار است. مساحت مجموعه قریب ۴۵۰۰ مترمربع است.
حمام ابراهیم خان از دیگر بخش‌های مجموعه‌ی ابراهیم خان در کرمان است که سردر آن در کنج جنوب غربی فضای باز وسط بازار قیصریه قرار دارد. سازندگان این حمام آن را همانند دیگر حمام‌های قدیمی در مکانی پایین‌تر از سطح زمین احداث کرده‌اند تا با این روش، آبرسانی بهتر صورت گرفته و گرمای داخل حمام نیز تا حد قابل توجهی حفظ شود. در این حمام تزئینات کاشی‌کاری از نوع خشتی هفت‌رنگ کار شده است که در سردر حمام می‌توان آن‌ها را مشاهده کرد. همچنین طاق حمام نیز به هنر مقرنس‌کاری مزین شده است. با طی کردن راهرویی زاویه‌دار می‌توان به بخش رخت‌کن حمام رفت که دارای یک گنبد مرکزی، ایوان‌های جانبی و در مرکز نیز حوض آب قرار گرفته است. این حوض آب نه تنها به زیبایی فضای داخل حمام افزوده است، بلکه نقش پررنگی در بازتاب نور به درون رختک‌کن ایفا می‌کند. تزئینات کاربندی از عمده تزئیناتی است که در ستون‌های سنگی که سقف‌های حمام بر آن‌ها قرار گرفته است، مشاهده می‌شود. گرمخانه از دیگر قسمت‌های حمام است که برای رسیدن به آن باید راهرویی طویل و زاویه‌دار را طی کرد.
از ویژگی‌های حمام می‌توان به شکل راهروهای آن اشاره کرد که برای سه اصل محرمیت، جلوگیری از در دید بودن فضای داخلی حمام و نیز ممانعت از خارج شدن هوای گرم، اینگونه ساخته شده است. رخت‌کن دارای سقفی تقریباً کوتاه است که آن را روی ستون‌های سنگی قرار داده‌اند. جالب است بدانید که در قسمت رختکن سازنده بخشی به عنوان اعیان و اشراف بنا کرده است. حجاری‌های تماشایی و نیز تزئینات زیبا با کاشی‌های خشتی هفت‌رنگ در بخش گرم‌خانه انجام شده است. نور گرم‌خانه از طریق سقف این بخش از حمام تامین می‌شود. همچنین بهره‌مندی از الگوهای قرینه و همچنین به‌کار بردن تزئینات زیبا و تماشایی و البته خاص در سقف رختکن، از دیگر خصوصیات قابل توجه در حمام ابراهیم‌خان به‌شمار می‌رود.
بازار مجموعه‌ی ابراهیم خان به قیصریه‌ی زرگری نیز شناخته می‌شود. این قسمت از مجموعه ابراهیم خان در ضلع شرقی مدرسه و حمام ساخته شده و خوشبختانه کاربری این بخش نیز همانند مدرسه همچنان حفظ شده است. این قسمت از مجموعه نیز همانند دیگر بخش‌ها تاثیرگرفته از معماری عصر صفویه ساخته شده و کل سقف‌های آن به همت استادان سازنده کادربندی شده است. این بازارچه دارای ۴۷ باب مغازه و طولی نزدیک به صد متر است که فضای بازار قیصریه در حد فاصل آن ایجاد شده و ورودی به آب‌انبار، حمام و مدرسه نیز در این بخش قرار دارد.
قیصریه زرگری یک راسته متقاطع عمود بر بازار کلاه مالی و به موازات بازار کفاش ها است.
کاروانسرای عین‌الرشید
کاروانسرای عین الرشید مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان گرمسار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کاروانسرای عینالرشید در دو کیلومتری شمال کاروانسرای قصر بهرام و در قسمت میانی فاصله دریاچه نمک و کویر بزرگ قرار گرفته‌است. این کاروانسرا از خارج ۸۶ متر طول و حداکثر ۴۷ متر عرض دارد و مشتمل بر دو حیاط بزرگ است.
مدرسه سپهسالار قدیم
مدرسه سپهسالار قدیم مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در تهران، خیابان ناصرخسرو، کوچه مروی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مدرسه و مسجد شیخ عبدالحسین
مدرسه و مسجد شیخ عبدالحسین مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در تهران، خیابان خیام، بازار پاچنار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
از مدرسان و وعاظ سرشناس این مدرسه و مسجد آیت‌الله سید حسین میرپور طهرانی بوده است.
مسجد حاج رجبعلی
مسجد حاج رجبعلی مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در تهران، منطقه سنگلج، محله گلوبندک واقع شده و این اثر سال ۱۲۱۵ توسط استاد رستم معمار ساخته شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و تا کنون سه مرتبه مرمت شده‌است. با این حال، این مسجد هم اکنون نیمه متروکه میباشد و داربستها برای مقاوم نگه داشتن بنا نصب میباشند. هرگونه فعالیت در مسجد از جمله برگزاری نمازجماعت نیز ممنوع اعلام شده است.
پایه سنگی با کتیبه کوفی
پایه سنگی با کتیبه کوفی مربوط به سدهٔ ۴ و ۵ ه.ق است و در داخل خرم‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقعه خواجه تاج‌الدین
بقعه خواجه تاج الدین مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در کاشان، خیابان فاضل نراقی، کوچه مسجد آقا بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده سید اسماعیل (تهران)
بقعه سید اسماعیل مربوط به سدهٔ ۹ و ۱۳ ه.ق است و در تهران، بین خیابان های گذر جمهوری و مولوی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این مکان تاریخی شامل میدان ، آب انبار ، مسجد- مدرسه فیلسوف الدوله و بازار سید اسماعیل است. چهارراه مولوی خیابان مصطفی خمینی کوچه غفاری کوچه سید اسماعیل
امامزاده مشهد اردهال
امامزاده مشهد اردهال یا امامزاده سلطان‌علی‌بن محمد باقر، بنا و آرامگاهی در شهرستان کاشان، روستای مشهد اردهال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آرامگاه استاد سهراب سپهری در این امامزاده قرار دارد.
تپه و گورستان چهار دیوار
تپه و قبرستان چهار دیوار مربوط به دوره ساسانیان است و در مه‌آباد، منطقه منگورآباد، مه‌آباد (فیروزکوه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دژ بلقیس
دژ بلقیس مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان تکاب، ۲۰ کیلومتری شمال شرق تخت سلیمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل دوازه پله آمل
پل دوازه پله آمل مربوط به دوره صفوی است و در آمل، روی رود خانه هراز، جنب پل فلزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه لاس (گرد لاس)
تپه لاس (گرد لاس) مربوط به اواسط هزاره دوم قبل از میلاد است و در مه‌آباد (فیروزکوه)، منطقه منگورشرقی مه‌آباد واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
چال تپه اسد کندی
چال تپه اسد کندی مربوط به اواسط هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان تکاب، روستای اسدکندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه ایوب انصاری
بقعه ایوب انصاری مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است این بقعه جزو زیباترین مقابر مذهبی آذربایجان به حساب می‌آید بنای مذکور از تناسبات بسیار زیبایی برخوردار است که احتمال می‌رود ۵۰ سال بعد از فوت این عالم و فقیه این بنا را به پاس داشت وی می‌سازند و در ۱۳ کیلومتری جنوب تکاب در روستای دورباش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
آنچه که از اسناد مربوط به این بقعه بر می‌آید، متولّیان موقوفات از اعقاب خود ایّوب انصاری بوده‌اند، و وظیفهٔ آن‌ها حفظ و حراست بقعه و برداشت محصول از اراضی وابسته و نیز محاسبهٔ مخارج بوده‌است.
متولّیان در مواقع ضروری قسمتی از عایدی موقوفات را صرف اطعام صادرین و واردین می‌کردند. با این حال هیچگاه از ظلم و ستم غارتگران در امان نبوده‌اند، و حتی غارتگران آن‌ها را بارها کتک زده‌اند و اموال‌شان را به یغما برده‌اند. در سال ۱۱۰۶ ه.ق، چند تن از آن‌ها به نام‌های شیخ علی، شیخ جمال و شیخ سعدی متولی، از فشار ظلم و تعدی به نواحی اصفهان متواری شده‌اند. در همین سال یکی از وابستگان خودشان به نام ملک زکریا که زمانی حکومت ساروقورخان را داشته‌است، چشم طمع به اراضی موقوفه دوخته، و حتی در یک مورد شیخ سعدی متولی را کتک زده است.
متولیان که با خلوص نیّت به انجام کار خود مشغول بوده‌اند، بارها از دست اینگونه افراد به مرکز حکومت شکایت برده‌اند، ولی هیچگاه موفق به احقاق حق نگشته‌اند. از سال ۱۱۱۶ ه‍.ق به این طرف، هیچ سندی در باب وقفیّت مزار و تولیّت آن برجای نمانده‌است، و تنها سند این دوره مربوط به سال ۱۲۴۱ ه‍.ق است، و با توجه به محتوای آن، متولّیان بقعه در این عصر به نام‌های شیخ حسین، عبدالغفّار، شیخ فرج، کربلایی رضا و شیخ عبدالحسین بوده‌اند.
در کتاب تاریخ تکاب افشار در توضیح متولیان بنای ایوب انصاری این چنین می‌نویسد:
«یکی از افراد وابسته به این خاندان اظهار داشته‌است که جد بزرگ او در زمان قاجاریه با اسناد و احکام جهت عرض و دادگاهی عازم مرکز حکومت می‌شود، ولی در حوالی سلطانیه امروز بر اثر ابتلاء به بیماری درگذشت و اسناد مزبور نیز همان‌جا از بین می‌رود.»
آن بقعه که روزگاری صدها نفر از اطراف و اکناف شهرستان ساروقورخان قدیم به زیارتش می‌رفتند، و چند صباحی از طعام آن برخوردار می‌شدند، به صورت بنایی متروک در بالای کوهی مرتفع همچنان ساکت و آرام برجای مانده است، و گهگاه چند از معتقدان سلطان ایّوب با سفره‌ای نان شبی را در جوار مزار متروک به صبح می‌رسانند.
یداللّه‌خان افشار که اهل روستای اغولبیک (یکی از قدیمی‌ترین روستاهای شهرستان تکاب) است در متنی به قرار اطلاع و به قول میرزا یوسف انصاری، جد بزرگ انصاری‌های اغولبیگ در بالای آن کوه مدفون است.
آرامگاه خضر (آمل)
بقعه خضر (قدمگاه خضر) مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در آمل، خیابان رضوانیه، جنب کتابخانه عمومی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دژ قلات شاه
دژ قلات شاه مربوط به هزاره اول - دوره مادها است و در مه‌آباد، منطقه شرق منگور پیرانشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گل درسی
تپه گل درسی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در ۱۲ کیلومتری جنوب غربی تکاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دژ سارو قورقان
دژ سارو قورقان مربوط به هزاره اول قم است و در ۲ کیلومتری شرق تکاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلات کانی سیب
قلات کانی سیب مربوط به هزاره ۲- دوره ساسانیان است و در شهرستان مه‌آباد، روستای کانی سیب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه میر گرد
تپه میر گرد مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در ۳۰ کیلومتری غرب مه‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه دوه یاتاقی
محوطه دوه یاتاقی مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان تکاب، بخش تکاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه تخ تخ
تپه تخ تخ مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان تکاب، بخش تکاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه‌های شرقی و شمال شرقی
تپه‌های شرقی و شمال شرقی مربوط به اوایل دوره است و در مریوان، بالاتر از آتش‌نشانی، سه راهی قبرستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه خلیل‌آباد
تپه خلیل‌آباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و درداخل شهر شوط واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آتشکده قلعه کهنه
قلعه کهنه چهارطاقی (آتشکده) یا آتشکده خرم دشت مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان کاشان، روستای خرم دشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
بقعه شاهزاده محمد
بقعه شاهزاده محمد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان تفرش، روستای محله فم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع هفت شویه
مسجد جامع هفت شویه مربوط به سدهٔ ۷ ه‍.ق است و در شهرستان اصفهان، روستای هفت شویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این بنا متعلق به دورهٔ سلجوقی است که بخش عمدهٔ آن ویران شده‌است. گنبد مسجد هفشویه فروریخته و دیوارهایش آسیب بسیاری دیده‌است. مصالح ساختمانی اصلی این بنا خشت خام است، ولی در نمای بیرونی آن آجر نیز به کار رفته‌است. گچبری‌هایی روی محراب و ساقهٔ گنبد ناموجود مسجد هنوز باقی است.
محوطه آوه
محوطه آوه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۳۲ کیلومتری جنوب شرقی ساوه، مجاورت روستای آوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه نور بالاجوق
تپه نور بالاجوق مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در روضه چای، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بغاتپه (بغ تپه)
بغاتپه (بغ تپه) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در نازلوچای، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بوزلو یا سته تپه
تپه بوزلو یا سته تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در نازلوچای، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بالو
تپه بالو مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در نازلوچای، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه عسکرآباد
تپه عسکرآباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان اورمیه، بخش نازلوچای، روستای عسگرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کلبعلی (تپه نازلو چای)
تپه کلبعلی (تپه نازلو چای) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان اورمیه، روستای نازلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گیجلر (نخجوان)
تپه گجلار (نخجوان) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در نازلوچای، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ساعتلو (بیگلر)
تپه ساعتلو (بیگلر) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در نازلوچای، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کرد لرتپه
کرد لرتپه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اورمیه، بخش بکشلوچای، روستای کردلر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شیخ سرمست
تپه شیخ سرمست مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اورمیه، بخش نازلوچای، روستای سرمست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه للهام
تپه للهام مربوط به عصر مس است و در نازلوچای، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد گورا (تپه بزرگ)
گرد گورا (تپه بزرگ) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در حومه اشنویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد موزا (تپه موزا)
گرد موزا (تپه موزا) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در حومه اشنویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سبزعلی
تپه سبزعلی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در حومه اورمیه، بخش باراندوزچای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سمباتان
تپه سمباتان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در حومه اورمیه، بخش باراندوزچای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مناره کبیر
مناره کبیر مربوط به دوره سلجوقیان است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران در طبس به ثبت رسیده است.
امامزاده حسین بن موسی کاظم
امامزاده حسین بن موسی کاظم از فرزندان موسی کاظم و از برادران علی بن موسی الرضا است و ارامگاه وی هم‌اکنون در طبس، داخل شهر واقع شده . این بنا در زلزله سال ۱۳۵۷ ویران شد که دوباره بازسازی شد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنا بر نقل قول های مختلف آرامگاه وی در شیراز مشهور به حسین بن موسی و در کنار برادرش احمد بن موسی است.
تپه بیات (تپه مجلل)
تپه بیات (تپه مجلل) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در حومه اورمیه، بخش باراندوزچای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه هنگروان
تپه هنگروان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در حومه اورمیه بخش، صومای برادوست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سه گرد
تپه سه گرد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در حومه اورمیه بخش، صومای برادوست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بالانج (لیلی تپه)
تپه بالانج (لیلی تپه) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان اورمیه، روستای بالانج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
لیلی تپه، نام تپه‌ای در شمال شرقی روستای بالانج می‌باشد که از یک سمت به خانه‌های روستاییان چسبیده و از سه سمت دیگر در محاصره باغ‌های سیب است که منظره‌ای زیبا و دلنشین را پدیدآورده است.
تپه خان بابا (جلبر)
تپه خان بابا (جلبر) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان اورمیه، روستای جلبر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ثمرتو
تپه ثمرتو مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان اورمیه، روستای جلبر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بلیس (تپه ابلیس)
تپه بلیس (تپه ابلیس) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بردسیر، روستای سلطان آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه انگنه
تپه انگنه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در حومه اورمیه، بخش نازلوچای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بروه
تپه بروه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در حومه اورمیه، بخش بکشلوچای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد قلعه لر
گرد قلعه لر مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در حومه نقده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سارالان
تپه سارالان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در باراندوزچای، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد دیلنچی آرخی
گرد دیلنچی آرخی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در نقده، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه محمد شاه
تپه محمد شاه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در نقده، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ژارآباد
تپه ژارآباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ارومیه، بخش سیلوانه، مرگود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دیزج تکیه
تپه دیزج تکیه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اورمیه، بخش بازاندوزچای، روستای دیزج تکیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد کویک
گرد کویک مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نقده، بخش مرکزی، روستای سلدوز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد میرآباد (تپه قلیه)
گرد میرآباد (تپه قلیه) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نقده، روستای میرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد گورا (تپه کوچک)
گرد گورا (تپه کوچک) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان -هزاره ۱ قبل از میلاد است و در حومه اشنویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه نظام‌آباد
تپه نظام آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نقده، روستای نظام آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد حسنعلی بانو
گرد حسنعلی بانو مربوط به عصر مس است و در حومه اشنویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد کندوانه (تپه قبرستان)
گرد کندوانه (تپه قبرستان) مربوط به عصر مس است و در حومه اشنویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ربط
تپه ربط مربوط به عصر آهن است و در حومه اورمیه بخش، صومای برادوست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه امامزاده (گودین تپه)
تپه امامزاده (گودین تپه) مربوط به هزاره ۷ تا هزاره اول قم است و در شهرستان کنگاور، روستای گودین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد دینخواه
گرد دینخواه مربوط به اوایل هزاره دوم قبل از میلاد است و در حومه نقده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه و معبد صخره‌ای کل خرابه
قلعه و معبد صخره‌ای کل خرابه مربوط به هزاره اول - سدهٔ ۷ ه.ق است و در شهرستان اورمیه، بخش سرو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
گرد حسن‌آباد
گردحسن آباد (تپه حسن‌آباد) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در حومه اشنویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه نرگی
تپه نرگی مربوط به هزاره دوم است و در حومه اورمیه، بخش مرکزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مملو
تپه مملو مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان نقده، روستای مملو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ملا احمد (گردملا احمد)
تپه ملا احمد (گردملا احمد) در حومه اشنویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه موجا
تپه موجا در حومه اشنویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه توپوزآباد
تپه توپوزآباد در حومه اورمیه، بخش باراندوزچای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کلار
تپه کلار مربوط به هزاره دوم پیش از میلاد است و در شهرستان کلاردشت، روستای لاهو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تپه مذکور امروزه در ضلع شرقی دشت مرکزی کلاردشت واقع است، این تپه با پستی بلندیهای موجود در آن از سطح دشت بین ۷تا۱۲متر ارتفاع دارد و بیضی شکل به نظر می‌رسد. مساحت آن در حدود ۵هکتار وقطر آن ۳۰۰متر است و تپه کوچکی که گویا بقایای قصری بوده، در جنوب غربی آن، با مساحت یکصد متر مربع که «گل گمبه» یا گنبد گلی نامیده می‌شود، به چشم می‌خورد. بر روی این تپه حفاریهایی نیز صورت گرفته است که آثار شهر قدیمی را تأیید می‌نماید.
دیواردفاعی قلعه‌وساختمان منظم به آن
دیواردفاعی قلعه‌وساختمان منظم به آن مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکزی، روستای بانزرده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه لنگر
تپه قلعه لنگر مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در جنوب شرقی کرمان، لنگر ماهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه علی‌آباد
تپه علی‌آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در بردسیر، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شیله گرگی الف
تپه شیله گرگی الف مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در بردسیر، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تم قلعه کوچک (تپه قلعه کوچک)
تم قلعه کوچک (تپه قلعه کوچک) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در جیرفت، غرب کوه سلیمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه علی‌آباد سربند
تپه علی‌آباد سربند مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بردسیر، روستای نجف آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دشنکار
تپه دشنکار مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بردسیر، دشتکار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورخانه (آرامگاه امیر حیدر)
گورخانه (مقبره امیر حیدر) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان جیرفت، بخش مرکزی ـ روستای دولت‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه عنبرآباد
تم عنبرآباد (تپه عنبرآباد) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان عنبرآباد، روستای عنبر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کنار صندل الف
تپه کنار صندل الف مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان جیرفت، روستای کنار صندل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کاوش‌هایی در سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ در منطقه جیرفت، دامان هلیل رود در کنار صندل به سرپرستی باستان‌شناس ایرانی، یوسف مجیدزاده انجام شده‌است. این اکتشافات، شگفتی‌های بزرگی را موجب شده‌است. یافتن گنجینه‌ای از تمدن ۵۰۰۰ ساله جیرفت که کهن تر از تمدن عیلامی بوده و در مدارک سومریان، از آن به نام آراتا و تمدنی بزرگ یاد شده‌است. به نظر یوسف مجیدزاده، این تمدن ممکن است از تمدن میان‌رودان و مصر نیز دیرین‌تر باشد.
تم کنار صندل ب (تپه توجا)
تم کنار صندل ب (تپه توجا) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان جیرفت، روستای کنار صندل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کاوش‌هایی در سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ در منطقه جیرفت، دامان هلیل رود در کنار صندل به سرپرستی باستان‌شناس ایرانی، یوسف مجیدزاده انجام شده‌است. این اکتشافات، شگفتی‌های بزرگی را موجب شده‌است. یافتن گنجینه‌ای از تمدن ۵۰۰۰ ساله جیرفت که کهن تر از تمدن عیلامی بوده و در مدارک سومریان، از آن به نام آراتا و تمدنی بزرگ یاد شده‌است. به نظر یوسف مجیدزاده، این تمدن ممکن است از تمدن میان‌رودان و مصر نیز دیرین‌تر باشد.
تم داروی
تم داروی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان عنبرآباد، روستای حسن‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان دژ میمندی
گورستان دژ میمندی مربوط به دوره ساسانیان است و در بابک، روستای میمند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تم کنار
تم کنار مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان جیرفت، میانده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مغود (مغوئیه)
مغود (مغوئیه) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان رفسنجان، روستای مغو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تم نورآباد
تم نورآباد مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان عنبرآباد، روستای سومالی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کلنگ یه لنگی
تپه کلنگ یه لنگی مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان کرمان، روستای لنگر ماهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه قهقه
قلعه قهقه مربوط به دوره ساسانیان - دوران پس از اسلام و در شهرستان راور در استان کرمان، روستای ده شیب واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل وزیری
تل وزیری مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان راور، روستای ده شیب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تم کم سرخ
تم کم سرخ مربوط به دوره ساسانیان تا دوره معاصر است و در شهرستان کهنوج، روستای کم سرخ رودبار، غرب سعیدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پیر آغوس یا ناقوس (پیر بابا مسافر)
پیر آغوس یا ناقوس (پیر بابا مسافر) بنایی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کرمان، بخش شهداد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه آخوند
مقبره آخوند مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کرمان، کوهنبان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه دختر و قلعه اردشیر
قلعه دختر و قلعه اردشیر مربوط به دوره ساسانیان است و در شهر کرمان در ارتفاعات شرقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده محمدبن زید
امامزاده محمدبن زید مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان کرمان، بخش شهداد، شرق گورستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه آسید محمد
مقبره آسید محمد (پیر جارسوز) مربوط به اواخر سدهٔ ۷ ه.ق است و در بردسیر، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بنای امامزاده حسین
بنای امامزاده حسین مربوط به اوایل سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان کرمان، جاده کرمان به جویار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پهن
تپه پهن مربوط به هزاره ۱- است و در شهرستان جیرفت، روستای رودبار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تم سرنی (ساردنی)
تم سرنی (ساردنی) مربوط به هزاره ۱- دوره ساسانیان است و در شهرستان جیرفت، روستای سزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه وکیل‌آقا
تم وکیل آقا (تپه وکیل آقا) مربوط به هزاره ۱- دوره ساسانیان است و در شهرستان جیرفت، روستای دهنو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه هزار مردی
تپه هزار مردی مربوط به هزاره ۱- دوره ساسانیان است و در شهرستان کرمان، روستای مظفرآباد رودبار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تم گابان (تپه گاوان)
تم گابان (تپه گاوان) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان جیرفت، روستای بابان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تم خرک -تپه اژک -تپه مختارآباد
تم خرک -تپه اژک -تپه مختارآباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان کهنوج، روستای مظفرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تم عباس‌آباد (تپه عباس‌آباد)
تم عباس‌آباد (تپه عباس‌آباد) مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان جیرفت، روستای عباس‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شیله گرگی ب
تپه شیله گرگی ب در بردسیر، جنوب رودخانه رود تی و خشک رود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلنگ بهجرد (شهر دقیانوس)
کلنگ بهجرد (شهر دقیانوس) در جیرفت، غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تم ابراهیم‌آباد (تپه ابراهیم‌آباد)
تم ابراهیم‌آباد (تپه ابراهیم‌آباد) در شهرستان جیرفت، روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شاه میرعلی بن حمزه بقعه
شاه میرعلی بن حمزه بقعه مربوط به دوره تیموریان است و در شیراز، دروازه قرآن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه اولیاء
تپه اولیاء مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شمال‌غربی شهرستان درگز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گلور تپه (دو تپه)
گلور تپه (دو تپه) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در فاروج، غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه‌های اطراف شهرسوخته
تپه‌های اطراف شهرسوخته مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در ۵۵ کیلومتری جاده زابل به زاهدان، محدوده شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مهتاب خزانه
تپه مهتاب خزانه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سراوان، روستای کوهک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دمبیگان
تپه دمبیگان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در جنوب شهرقصرقند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
جا دختران
جا دختران مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در نیک‌شهر، جنوب شره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شهر وقلعه بی‌بی دوست
شهر وقلعه بی بی دوست مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در ۱۷ کیلومتری شمال شرقی زابل از مسیر روستای بنچار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کرکو
تپه کرکو مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شمال شرقی شهرستان زابل و در بخش مرکزی شهرستان هیرمند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه سار
قلعه سار (سام) مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در دهستان کوه خواجه بخش تیمورآباد شهرستان هامون، روستای سه کوهه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه تیمور
قلعه تیمور مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان زابل، شهرکی ناروئی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه‌های مابین تاسوکی و طالب خان
تپه‌های مابین تاسوکی و طالب خان مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان زابل، ۶۰ کیلومتری جاده زابل به زاهدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه میر سید عمر
تپه میر سید عمر مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در جالق ـ شمال غربی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان گشت
قبرستان گُشت مربوط به اواخر دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهر گُشت، ۶۹ کیلومتری جاده سراوان به خاش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان گشت سراوان از زمان دوره اشکانی و ساسانی است و در حدود ۲هزار و پانصد سال قدمت دارد. قبرستان گشت سراوان متعلق به دوره اشکانی – ساسانی می باشد و بیش از ۲۰۰۰ سال قدمت دارد و گنجینه ای از تاریخ کهن و تمدن دیرینه استان سیستان و بلوچستان محسوب می شود . قبرستان گشت سراوان در سال ۱۳۴۲ هجری شمسی توسط یک گروه از باستان شناسان ایرانی و ایتالیایی مورد حفاری و گمانه زنی قرار گرفت و از اشیا به دست آمده از قبور معلوم گردید که قدمت قبرستان مربوط به دوره ای اشکانی و ساسانی است . در بخی از نگ های رها شده در قبرستان آثار سنگ نگاره دیده می شود که حکایت از قدمت منطقه دارد .
شهرگشت ما بین دو شهرستان سراوان و خاش و در مسیر جاده ایی این دو شهر قرار دارد. از طرف جنوب شرقی به شهرستان سراوان با مسافت ۶۵ کیلو متر و از طرف شمال غربی به شهرستان خاش با مسافت ۹۵ کیلو متر محدود است، در طول جغرافیایی ۶۱ درجه و ۵۷ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۲۷ درجه و ۴۷ دقیقه شرقی قرار دارد، ارتفاع آن از سطح دریا ۱۴۵۰متر است، جمعیت کلی شهر گشت در حدود بیش از ۱۲ هزار نفر تخمین زده شده است.
شهر گشت با توجه با آثاری که در آن قرار دارد یک شهر تاریخی و باستانی است و از قدمت زیادی برخوردار می باشد.
این قبرستان با ۱۳۰ هکتار وسعت در سال ۱۳۴۵ با شماره ثبتی ۵۴۸ به ثبت ملی رسیده است.[https://seeiran.ir/%d9%82%d8%a8%d8%b1%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%da%af%d8%b4%d8%aa-%d8%b3%d8%b1%d8%a7%d9%88%d8%a7%d9%86/ [۳]]
تپه کلاتک بخشان
تپه کلاتک بخشان مربوط به هزاره ۱ تا قرون‌اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سراوان، ۲ کیلومتری جاده سراوان به خاش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سیاهبون
تپه سیاهبون مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شمال قصر قند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه روباهک
تپه روباهک مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان سراوان،در نزدیکی روستای دزک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کله برزاد (قلعه برزاد)
تپه کله برزاد (قلعه برزاد) مربوط به هزاره۲ تا سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۸ کیلومتری جنوب جاده شهرستان سیب و سوران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه میل مارو
تپه میل مارو مربوط به هزاره۲ تا سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سراوان، ۵۲ کیلومتری جنوب غربی سراوان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه ملا
تپه قلعه ملا مربوط به هزاره۲ تا سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سیب و سوران، بخش مرکزی ۵۰۰ متری غرب روستای سیب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پیرکهورث
تپه پیر کهورث مربوط به هزاره۲ تا سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سیب و سوران، ۵۰۰ متری غرب شهر سیب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پیرکهورد
تپه پیر کهورد مربوط به هزاره۲ تا سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سیب و سوران، ۵۰۰ متری غرب شهر سیب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چشمه علی‌آباد
تپه چشمه علی‌آباد مربوط به دوره هخامنشی - دوره ساسانیان است و در شهرستان مرودشت، بخش مرکزی، روستای جلال‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه سید علی مجلسی (چای چی)
خانه سید علی مجلسی (چای چی) مربوط به سدهٔ ۱۳ ه‍.ق است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، کوچه آرد فروشان، انتهای ساباط واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه حاج میرزا حسن توتونچی
خانه حاج میرزا حسن توتونچی مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، میدان قیام، انتهای کوچه ابواسحاقیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه کلاهدوزها
خانه کلاهدوزها مربوط به سدهٔ ۱۳ ه‍.ق است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق ـ بازارچه حاج محمدجعفر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه اکبر طوسی‌زاده
خانه اکبر طوسی زاده مربوط به سدهٔ ۱۳ ه‍.ق است و در اصفهان، خیابان طالقانی، کوچه محله نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه عباس بدری
خانه عباس بدری مربوط به سدهٔ ۱۳ ه‍.ق است و در اصفهان، خیابان طالقانی، کوچه محله نو، کوچه علیقلی بیک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه سه گردان
تپه سه گردان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در ۸۰ کیلومتری شمال مهاباد (آذربایجان غربی) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ایل تیمور (یال تمر)
تپه ایل تیمور (یال تمر) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در حومه مهاباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گرد آشه وان
تپه گرد آشه وان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شرق پیرانشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه محمود
تپه محمود مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد عثمان قره
گرد عثمان قره مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کانی گوزله
تپه کانی گوزله مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مقصود
تپه مقصود مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
عبدالله تپه سی
عبدالله تپه سی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد قچی‌آباد
گرد قچی آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال مه‌آباد (فیروزکوه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کیک‌آباد
تپه کیک آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال مه‌آباد (فیروزکوه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلات جلدیان
تپه قلات جلدیان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در غرب پیران غرب پادگان جلدیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گرد دریاس
تپه گرد دریاس مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در غرب مه‌آباد (فیروزکوه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد خلیکه
گرد خلیکه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در بوکان، شمال شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد خزینه
گرد خزینه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در بوکان، شمال شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه آشی
تپه آشی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بوکان، بخش سیمینه ـ روستای قره موسان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گرد شین رحیم خان
گرد شین رحیم خان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بوکان، روستای رحیم خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دارابسر
تپه دارابسر مربوط به دوره اشکانیان است و در غرب بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه امامزاده محمد
بقعه امامزاده محمد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان مشهد، محله چهار ستون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گرد مرقد
تپه گرد مرقد مربوط به اواسط هزاره دوم قبل از میلاد است و در شمال شهرستان پیرانشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه اسکی بغداد
تپه اسکی بغداد مربوط به اوایل دوره اشکانیان است و در جنوبغرب بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. طبق اساطیر منقول منطقه کنونی اسکی بغدا واراضی پیرامون مربوط به شهر باستانی «زنگ زاوران» بوده که از نظر مساحت منطقه ا ی وسیع را شامل می‌شود. این قلعه دارای چندین قبرستان اعم از یهودی ومسلمان است که بخش مربوط به قبرستان مسلمانان اکنون در سطحی وسیع وروبه روی روستا است.
قلای تپه
قلای تپه مربوط به اوایل عصر برنز است و در حومه بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلک تپه
کلک تپه مربوط به نیمه دوم هزاره اول قم است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه تپه (قره تپه)
قلعه تپه (قره تپه) مربوط به نیمه دوم هزاره اول قم است و در غرب بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قله جوق (قلا جوق)
تپه قله جوق (قلا جوق) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در جنوب غربی بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلای سمبه
تپه قلای سمبه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در جنوبغرب بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلای درویشان
تپه قلای درویشان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در جنوبغرب بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه کهنه آلبلاغ
قلعه کهنه آلبلاغ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در حومه بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه قره کند-قلعه کنت
تپه قلعه قره کند-قلعه کنت مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در حومه بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این اثر در حال حاضر تبدیل به پادگان شده و بخش عمده آن تخریب گردیده است.
تپه گرد قورخ
تپه گرد قورخ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در حومه نقده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دارتوان (تکانوجه)
تپه دارتوان (تکانوجه) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شرق مه‌آباد (فیروزکوه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلات شین‌آباد
تپه قلات شین آباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شرق شهرستان پیرانشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه موجه
تپه موجه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شمال بوکان، ساری قامیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه اوزون قشلاق
تپه اوزون قشلاق مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کوزه خانه
تپه کوزه خانه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گرد مالان
تپه گرد مالان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلای داش‌کسان
تپه قلای داش کسان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شمال شرقی بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه عرب لو
تپه عرب لو مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شمال غربی بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شربت تپه
شربت تپه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در نازلوچای، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلای ربط
تپه قلای ربط مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سردشت، روستای ربط واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه شیخان بزرگ
تپه شیخان بزرگ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد تا دوره ساسانیان است و در حومه بوکان، ساری قامیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پشت‌تپ (باغ شایگان)
تپه پشت تپ (باغ شایگان) مربوط به هزاره اول تا دوره ساسانیان است و در جنوب مهاباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این اثر در سالیان اخیر به دلیل تعریض خیابان تخریب شده است.
تپه روژبیانی
تپه روژبیانی مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در حومه بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلات موت‌آباد
تپه قلات موت آباد مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در جنوب شرقی پیرانشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلای ناچیت
تپه قلای ناچیت مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
زمین‌های معروف به جره
زمین‌های معروف به جره در شمال غرب بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پائین مشهد زلف‌آباد
تپه پائین مشهد زلف آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تفرش، بخش فراهان ـ روستای مشهد زلف آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه علی میرزا
تپه علی میرزا مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مشگین‌شهر، روستای میرعلیلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه نقاره
تپه نقاره مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، روستای نقاره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کول‌تپه (تپه خاکستر)
کول تپه (تپه خاکستر) مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان گرمی، بخش انگوت، روستای حاج احمد کندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دهکده
تپه دهکده مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان گرمی، بخش مرکزی، روستای تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شاه‌تپه
شاه تپه مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان گرمی، روستای شاه تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه خرمن (امستان علیا)
تپه خرمن (امستان علیا) مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان گرمی، روستای امستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه همت سلاله (محال مران)
تپه همت سلاله (محال مران) مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان گرمی، روستای سلاله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه امیرخانلو
تپه امیرخانلو مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش ارشق، غرب رودخانه که مشاملو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قزقلعه‌سی (قلعه دختر)
قز قلعه‌سی (به ترکی به معنی قلعه دختر) اثری تاریخی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان بیله‌سوار، کنار رودخانه برزند، روستای قز قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه آقامال
تپه آقامال مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان گرمی، بخش مرکزی، روستای شکرلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مطلب
تپه مطلب مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان گرمی، روستای تیکانلو، شرق رودخانه حین سو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سلاخ خانه (تپه قنبر)
تپه سلاخ خانه (تپه قنبر) مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشگین‌شهر، روستای انار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.