دستبرد فکری اختراع اتاق امن
اتاق امن نام اختراعی است که در سال ۱۳۸۲ توسط فرزاد سلیمی جهت دریافت کمک مالی و اجرایی شدن به شهرداری تهران ارائه شد.
اتاق امن زلزله، سازه‌ای است که با نصب آن در یکی از اتاق‌های منازل مسکونی، آن اتاق در برابر زلزله‌های شدید مقاوم می‌شود بنابراین افراد می‌توانند در زمان احساس بروز زلزله به آن اتاق پناه ببرند و جان خود را نجات دهند.
وی اصالتاً اهل رودبار زیتون استان گیلان است و زمانی که نزدیک به ۳۰۰ نفر از نزدیکان خود را در زلزله 31 خرداد سال 1369 از دست داد همواره به این فکر بود راه حلی برای این بلای طبیعی بیابد. وی پس از ایجاد طرح اولیه با پروفسور خالوت و دکتر کاظمی از استادان دانشگاه صنعتی شریف و دکتر ناطق الهی از پژوهشگاه زلزله مشورت می‌کند و پس از جلب نظر آنان طرح را جهت دریافت بودجه عملیات آزمایشگاهی به وزارت مسکن و شهرسازی می‌برد و از آنجا وی را به شهرداری تهران راهنمایی می‌کنند.
شهرداری تهران پس از مدتی برای وی تقدیر نامه‌ای می‌فرستد و دیگر پاسخی داده نمی‌شود. وی سپس این طرح را به جشنواره مطبوعات ارائه می‌کند و نیز در بهمن ۸۲ در نشریه زمین‌لرزه که نشریه تخصصی انجمن زلزله ایران است مقاله‌ای را در معرفی خانه امن به چاپ می‌رساند. در اسفند ۱۳۸۳ وی در روزنامه همشهری خبری می‌خواند به این مضمون که اتاق امن توسط کارشناسان شهرداری تهران اختراع شده‌است و پس از آن بیلبوردهای تبلیغاتی مربوط به آن در سطح شهر نصب می‌شوند.
وی پس از این تاریخ بارها به مقامات شهرداری تهران از جمله محرابیان مراجعه می‌کند ولی نتیجه‌ای حاصل نمی‌شود. آنان بر انجام آزمایش‌های متعدد روی این طرح اشاره می‌کنند در حالی که وی می‌گوید من طرح را ارائه کردم تا با کمک مالی شما بر روی آن آزمایش کنم و سرانجام تصمیم به شکایت می‌گیرد.
خبرگزاری فارس مدعی است وی تاکنون ۲۸ مقاله داخلی و بین‌المللی نوشته‌است و این محکومیت بدان خاطر است که به دلیل تغییر آدرس وکیل موفق نشده‌است ارتباط مناسبی با دادگاه برقرار کند (سلیمی می‌گوید که همراه با مظلوم در دادگاه شرکت نموده و در آن جلسه وی به سلیمی گفته‌است:به من بگو که باید بیایم وقتم را با توی بی‌سواد در دادگاه تلف کنم). وی همچنین مدعی است دو سال وقت صرف این طرح نموده‌است. سه مقاله بین‌المللی و یک مقاله داخلی چاپ شده توسط وی مربوط به اختراع اتاق امن می‌باشد. وی می‌گوید: بعد از اینکه این ماجرا در یکی از کمیسیون‌های مجلس مطرح می‌شود فردی در دفاع از محرابیان پیشنهاد می‌دهد که شما اختراع را ببرید ببینید این آقا اصلاً می‌تواند متن این اختراع را بخواند، ایشان حتی دیپلم هم ندارد، مخترع هم نیست، نمایندگان کمیسیون هم تحقیقاتی به عمل می‌آورند و مشخص می‌شود نامبرده دارای مدرک فوق‌لیسانس دهه ۶۰ از دانشگاه تهران است، و ۲۳ سال است که معلم است.
جریان دادگاه در حدود چهار سال زمان گرفت ولی در نهایت بنا بر نظر تمامی کارشناسان دادگاه و رای دادگاه بدوی و تجدید نظر، اختراع ثبت شده جدید چیزی اضافه بر طرح فرزاد سلیمی ندارد و رای بر ابطال این اختراع داده می‌شود. ثبت کنندگان مجدد در نهایت به این استدلال متوسل می‌شوند که این اختراع قبلاً توسط شخص دیگری سال‌ها قبل و خارج از ایران انجام شده‌است که مورد پذیرش قرار نمی‌گیرد.
پس از بیست روز از اعلام حکم دادگاه تجدید نظر معاون دادستان تهران از ابطال رای دادگاه تجدید نظر و برخورد قضایی با اولین ثبت‌کننده این طرح خبر داد. وی علت این امر را خلاف شرع و مغایر با مسلمات فقه بودن آن دانست. وی همچنین گفت: پشت صحنه جریان‌سازی تبلیغاتی درباره ماجرای اتاق امن، تخریب چهره مسئولین کشور بوده‌است. این ماجرا با سکوت مرتبطان با پرونده دچار ابهام شد و بر واقعی بودن متقلب بودن وزیر نزد اذهان عمومی افزود.
این ماجرا ادامه داشت تا اینکه اخیرا یکی از مقامات قضایی از لغو حکم دادگاه علیه محرابیان خبر داد. در این خصوص مصاحبه سربسته معاون دادستان تهران درباره این ماجرا گویای همه زوایای این پرونده مهم نبود.
اما در این خصوص خبرنگار «فردا» به اطلاعات جدیدی از این پرونده دست یافت که ابعاد واقعی ماجرا را روشن می نماید.
بنابراین گزارش تمام مستندات شاکی پرونده بر اساس ایده ای بوده است که وی سالها پیش همراه با طرح های افراد دیگری به سازمان پیشگیری و مدیریت بحران برای مقابله با زلزله ارائه داده بود اما ایده وی به علت فقدان ارزش علمی و فنی رد شده بود.
قابل توجه است که در هیچ جا صرف صرف مطرح کردن ایده ای ابتدایی و بدون طی نمودن مراحل هفتگانه ثبت یک اختراع، اختراع محسوب نمی شود و طرح شاکی صرفا ایده ای خام و بدون بررسی های کارشناسانه بوده است.
در این میان بررسی «فردا» از مجاری قانونی کشور نشان می دهد اتاق امن مدعیان دیگری هم داشته است که البته چندتایی از آنها در برابر استدلالات توجیه شدند اما از این میان دو نفر ماجرا را همچنان پیگیری می کنند.
ادعای نفر اول در دادگاه رد می شود و محرابیان و همکار وی صاحبان اصلی اختراع شناخته می شوند. اما سالها بعد محرابیان که دیگر وزیر شده بود ناگهان از جانب رسانه ها متوجه می شود که مدعی دوم همچنان پیگیر ماجرا شده و در همان دادگاه و با همان مستندات رد شده توسط فرد قبلی حکمی به نفع خود گرفته است. البته در این میان از وکیل وزیر صنایع به علت تغییر مکان دفتر خبری در دادگاه نیست تا به دفاع از محرابیان بپردازد.
در ادامه این پرونده با شکایت محرابیان و ارائه مستندات و پیگیری موضوع توسط مراجع قضایی مقام عالی قضایی حکم صادره را خلاف بین شرع تشخیص داده و آن را نقض می کند.
اولین طراح اتاق امن
در این خصوص ثبت این اختراع به نام محرابیان نشان می دهد تا پیش از این اختراعی اینچنین انجام نشده است.
جالب اینکه ایده اتاق امن مربوط به حدود 50 سال پیش است جاییکه پروفسور جی اف بیکر انگلیسی در کتاب خود آن را مطرح نمود. حتی در جنگ جهانی دوم هم به تعداد قابل توجهی مورد استفاده قرار گرفته است.
اما بررسی ها نشان می دهد اختراع علی اکبر محرابیان وزیر صنایع با اتاق امنی که در زمان جنگ جهانی دوم مورد استفاده قرار می گرفت و تنها به اندازه دراز کشیدن یک نفر در فضایی مستطیل شکل فضا داشت فرق بسیاری دارد.
در واقع طرح محرابیان و همکار وی یعنی دکتر مظلوم بر این اساس است که ارتفاع اتاقک امن تا زیر سقف افزایش می یابد و در امتداد افق این طرح به اندازه کل اتاق توسعه پیدا می کند. اما انچه دیگران به دنبال آن بودند سازه ای بوده است که افراد مجبور بودند آن را علی رغم حجم زیادش سالها در خانه نگهداری کنند تا در موقع زلزله از آن استفاده کنند.
اما در کار علمی انجام شده توسط محرابیان و همکارش سازه تحمل ریزش آوار سه طبقه را دارد به نحوی که به طریقی در یک خانه فرسوده تعبیه می شود که حتی در ظاهر ساختمان مشهود نیست و زیبایی بنا را حفظ می کند.