اتومبیل‌دزدی بزرگ: سن آندریاس
اتومبیل‌دزدی بزرگ: سن آندرس یک بازی ویدئویی غیرخطی در سبک اکشن-ماجراجویی و جهان باز از مجموعه بازی‌های "اتومبیل‌دزدی بزرگ" است که توسط راک‌استار نورث توسعه یافته و به وسیلهٔ راک‌استار گیمز منتشر شده‌است. "اتومبیل‌دزدی بزرگ: سن آندرس" پنجمین بازی از سری بازی‌های اتومبیل دزدی بزرگ به‌شمار می‌رود. این بازی ابتدا در ۲۶ اکتبر ۲۰۰۴ برای کنسول پلی‌استیشن ۲ سپس در ششم ژوئن ۲۰۰۵ برای اکس‌باکس و مایکروسافت ویندوز منتشر شد. هم چنین این بازی در تاریخ ۱۲ دسامبر ۲۰۱۳ برای آی‌اواس، در ۱۹ دسامبر ۲۰۱۳ برای اندروید، در ۶ اکتبر ۲۰۱۴ برای اکس‌باکس ۳۶۰ و در ۱ دسامبر ۲۰۱۵ برای پلی‌استیشن ۳ عرضه شد.
سن آندرس توسط بسیاری از منتقدان به عنوان یکی از بزرگ‌ترین بازی‌های تاریخ شناخته شد. این بازی تبدیل به پرفروش‌ترین عنوان سال ۲۰۰۴ شد و تا سال ۲۰۱۱ بیش از ۲۷٫۵ میلیون نسخه در تمام دنیا فروخت. این بازی هم چنین پرفروش‌ترین بازی پلی.استیشن ۲ شد.
سن آندرس تاکنون در پلتفرم‌ها و سرویس‌های مختلفی منتشر شده‌است، مانند مک‌اواس، اکس‌باکس لایو، پلی‌استیشن نتورک و دستگاه‌های موبایل (آی‌اواس، اندروید، ویندوز فون و فایر اواس). از جی‌تی‌ای سن آندرس به عنوان بهترین نسخه از سری بازی‌های جی‌تی‌ای یاد می‌شود. برخلاف دیگر نسخه‌ها سن آندرس زندگی در بین گروه‌های خلافکار آمریکایی را به نمایش می‌گذارد در واقع تنها نسخه جی‌تی‌ای که محوریت عنوانی چنین دارد.
این بازی باعث شد تا کاربران پلی‌استیشن ۲ بیشتر شوند و عرضه پلی‌استیشن ۲ تا ۲۰۱۳ ادامه پیدا کند. نسخه‌های این بازی برای پلی‌استیشن ۲ همچنان عرضه می‌شود، اما محتوای آن فرق چندانی نکرده‌است.
"سن آندریاس" از لحاظ ساختار مشابه دو بازی قبلی این سری است. هسته گیم پلی شامل عناصری از یک بازی سوم شخص و رانندگی است. در حالت پیاده، بازیکن توانایی راه رفتن، دویدن، دویدن با حداکثر سرعت، شنا کردن، بالا رفتن و پریدن و نیز استفاده از اسلحه‌ها و شکل‌های مختلفی از مبارزه را دارد. بازیکنان می‌توانند وسایل نقلیه مختلفی را برانند که شامل اتومبیل‌ها، اتوبوس‌ها، قایق‌ها، هواپیماها، بالگردها، قطارها، تانک‌ها، موتورسیکلت‌ها و دوچرخه‌ها می‌شود. محیط باز و غیر خطی به بازیکنان اجازه می‌دهد که کاوش کرده و شیوه‌ای که دوست دارند بازی را انجام دهند برگزینند. با این وجود مأموریت‌های داستانی برای پیش رفتن در بازی و گشودن شهرها و محتواهای خاص ضروری است. بازیکن‌ها در زمانی که مشغول مأموریت‌های داستانی نیستند، می‌توانند آزادانه پرسه زده و شهرهای اطراف "سن آندریاس" را تماشا کنند، در رستوران‌ها غذا بخورند، یا با حمله کردن به مردم باعث آشوب گردند. به وجود آوردن خرابی می‌تواند موارد ناخواسته و به‌طور بالقوه توجه مأمورین را برای کشتن بازیکن جلب کند. هر چه بازیکن هرج و مرج بیشتری را سبب شود، پاسخ مأمورین قدرتمندتر می‌شود: پلیس در این موارد قدرت کمتری را به کار می‌برد: حمله به عابرین پیاده، نشانه گرفتن اسلحه‌ها به سوی مردم، دزدیدن وسایل نقلیه، کشتن مردم و…؛ با وجود این، تعقیب تیم‌های سوات، اف‌بی‌آی و ارتش شدیدتر هم خواهد شد.
بازیکن می‌تواند در مأموریت‌های مختلف جانبی نیز شرکت کند. مأموریت‌های جانبی سنتی بازی‌های قبلی در این بازی هم وجود دارند، مانند رساندن مسافران به مقصد با تاکسی، خاموش کردن آتش، رساندن مردم آسیب دیده به بیمارستان و مبارزه با جرم به عنوان یک مأمور خودخوانده. اضافات جدید شامل مأموریت‌های سرقت، مأموریت‌های راندن کامیون و قطار، بازیکنان را ملزم به تحویل به موقع محموله‌ها می‌کنند، و راندن/پرواز/قایق‌سواری کردن/دوچرخه سواری کردن، که کمک می‌کنند تا بازیکن‌ها مهارت‌ها و تکنیک‌هایی را جهت استفاده در وسایل نقلیه خود به دست آورند.
تمامی مکان‌ها در شروع بازی برای بازیکن در دسترس نیستند. بعضی مکان‌ها، مانند گاراژها، رستوران‌ها، باشگاه‌ها و فروشگاه‌ها فقط بعد از کامل کردن مأموریت‌های خاص در دسترس خواهند بود. به همین صورت، برای اولین بخش از بازی، فقط لاس سانتوس و حومه آن برای کاوش در دسترس است. بازکردن شهرهای دیگر و مناطق روستایی نیز نیاز به تمام کردن مأموریت‌های خاصی دارد. اگر بازیکن در مراحل ابتدایی بازی به مناطق قفل شده مسافرت کند، ممکن است تحت تعقیب نیروهای پلیس قرار گیرد.
بر خلاف اتومبیل‌دزدی بزرگ ۳ و ، که در زمانی که بازیکن بین دو منطقه شهر جابه‌جا می‌شد، نیاز به بارگذاری صفحات داشتند، در "سن آندریاس" وقتی که بازیکن در حال عبور و مرور است هیچ زمان انتظاری ندارد. تفاوت‌های دیگر بین این بازی و پیشینیانش شامل تغییر از یک بازیکن به چند بازیکن در مأموریت‌های همراه با خشونت است (این شامل نسخه پی‌سی نمی‌شود)؛ و جایگزینی «بسته‌های مخفی» با علامت‌های پنهانی ترسیم شده با اسپری، عکس‌های دوربین، نعل‌های اسب، و صدف‌ها برای کاوش آن‌ها.
نسخه پی‌سی استفاده از ماوس را پیاده‌سازی کرده‌است؛ بازیکن باید دکمه راست ماوس را فشرده و نگه دارد تا نشانه‌گیری کند و بعد از آن دکمه چپ ماوس را فشرده یا نگه دارد تا تیراندازی کرده یا از یک آیتم استفاده کند، مانند دوربین.
به علاوه، بازیکنان برای اولین بار در این سری بازی می‌توانند شنا کرده و از دیوارها بالا بروند. توانایی شنا و غواصی در زیر آب تأثیر فوق‌العاده‌ای بر بازیکن خواهد داشت، چرا که آب دیگر به عنوان مانع غیرممکنی که باعث مرگ می‌شود نیست (با وجود این امکان غرق شدن نیز وجود دارد).
به‌طور کلی، در بازی حدود ۲۵۰ وسیله نقلیه وجود دارد؛ در مقابل حدود ۶۴ وسیله نقلیه در اتومبیل‌دزدی بزرگ ۳. اضافات جدید شامل دوچرخهها، کمباین، یک روبنده خیابان، یک جت پک، دوچرخه بی‌ام‌ایکس و اتومبیل‌های یدک‌کش است.
چندین دسته متفاوت از وسایل نقلیه وجود دارد که کاربردهای مختلفی دارند. وسایل نقلیه خارج از جاده در محیط‌های سخت عملکرد بهتری را ارئه می‌دهند، در حالی که اتومبیل‌های مسابقه‌ای عملکرد بهتری را بر روی جاده‌ها و خیابان دارند. جت‌ها سریع‌اند، اما به‌طور معمول به یک باند فرودگاه برای نشستن نیاز دارند. بالگردها می‌توانند تقریباً در همه جا بنشینند و کنترل کردن آن‌ها در هوا بسیار راحت‌تر است، اما کندتر هستند. در حالی که بازی‌های پیشین اتومبیل دزدی بزرگ تنها تعداد کمی هواپیما داشتند که دسترسی و پرواز با آن‌ها دشوار بود، "سن آندریاس" ۱۱ هواپیما و ۹ بالگرد دارد و آن‌ها را در مأموریت‌های بازی بسیار کامل‌تر ساخته‌است. هم چنین با یک چتر نجات امکان پریدن از هواپیما و چتربازی نیز وجود دارد. چندین قایق اضافه شده و این در حالی است که بسیاری از آن‌ها اصلاح شده‌اند.
سایر ویژگی‌ها و تغییرات جدید نسبت به اتومبیل‌دزدی بزرگ‌های پیشین:
کارل جانسون بخاطر تماسی از برادرش سوییت مبنی بر این که مادرش مرده‌است بعد از پنج سال به شهر خود لوس سانتوس بازمی‌گردد. وقتی کارل وارد خانه‌اش می‌شود با دیدن عکس مادرش یاد گذشته تلخ خود می‌افتد. در این هنگام دوستش بیگ اسموک که در خانه او زندگی می‌کند به طرفش حمله می‌کند و وقتی متوجه می‌شود که او کارل است خوشحال می‌شود و با هم تصمیم می‌گیرند که قاتل مادر کارل را پیدا کنند.
در این حین، کارل متوجه می‌شود که باندشان به نام «خانواده گروو استریت» که قبلاً توسط کارل و دوستانش ساخته شده بود، بعد از رفتن کارل از لوس سانتوس، دچار فروپاشی شده و اعضای آن از هم جدا شده‌اند و دیگر مانند قبل در شهر قدرتی ندارند. بیشتر بازیکنان با انجام مأموریت‌ها در شهر لاس سانتوس، به سی‌جی کمک می‌کنند تا قدرت و اتحاد قبلی گروو استریت را بازگرداند.
بعد از مدتی اوجی لوک از زندان آزاد می‌شود و از سی‌جی می‌خواهد که اورا یک شبه تبدیل به یک خواننده رپ بکند و در همین حین سی‌جی کتاب شعرهای مد داگ را می‌دزدد.
کارل از طریق دوست پسرِ خواهرش کندل، به نام سیزار ویلپاندو، متوجه می‌شود ماشین سبز رنگی که به نظر می‌آید قاتل مادر کارل باشد، در نقطه‌ای از شهر پیدا شده و تعدادی از مأمورهای پلیس که با باند بالاس (که دشمن خانواده گروو استریت است) همدست هستند و مخفیانه کارهای غیرقانونی انجام می‌دهند و دوستان نزدیک کارل و تعدادی از افراد باند خانواده گروو استریت نیز در کنار ماشین هستند، در این اینجا کارل متوجه می‌شود قتل مادرش توسط همین مأمورهای پلیس و باند بالاس و حتی چند نفر از افراد باند خودش انجام شده‌است و جان بقیه افراد خانواده گروو استریت بخاطر خیانت بیگ اسموک و رایدر از سران و بزرگان خانواده گروو استریت در خطر است، در حین یکی از درگیری‌های خانواده گروو استریت با بالاس، برادر کارل، سوییت، تیر می‌خورد و کمی بعد پلیس سر می‌رسد. تنپنی، رئیس پلیس لوس سانتوس، سوییت را به زندان می‌فرستد ولی کارل را بعد از دستگیری به یک روستای دورافتاده می‌فرستد.
کارل در همان‌جا با چند نفر از آشنایانش مأموریت‌هایی انجام می‌دهد. مدتی بعد به شهر سن فیرو می‌رود و با سیزار یک گاراژ در این شهر درست می‌کند. همه چیز به خوبی پیش می‌رود تا اینکه یک روز کارل تماسی از یک فرد ناشناس دریافت می‌کند. آن فرد ناشناس به کارل می‌گوید که اطلاعاتی دربارهٔ برادرش در زندان دارد. اگر کارل قبول کند که برای آن فرد ناشناس کار کند، برادرش به زودی از زندان آزاد خواهد شد. در غیر این صورت برادرش را خواهد کشت. کارل وقتی پیش آن فرد ناشناس می‌رود متوجه می‌شود مایک تورینو صاحب آن صدای ناشناس است. مایک تورینو در واقع یک مأمور دولتی است. مایک تورینو در ازای آزادی برادرش، از کارل می‌خواهد تا در انجام چند کار به او کمک کند.
بعد از انجام مأموریت‌های مایک تورینو کارل از یکی از دوستانش، وو زی پیشنهادی دریافت می‌کند. وو زی به او پیشنهاد می‌دهد با هم در کازینوی او کار کنند. کارل هم به شهر لاس ونتوراس می‌رود و با وو زی همکاری می‌کند. بعد از مدتی کارل از مایک تورینو پیامی می‌گیرد. بعد از اینکه کارل پیش مایک تورینو می‌رود متوجه می‌شود برادرش از زندان آزاد شده‌است. پس کارل به لوس سانتوس بازمی‌گردد تا برادرش را ببیند.
در همین حین، سی‌جی مد داگ را درحالی ملاقات می‌کند که می‌خواهد خود را از ساختمانی پرت کند پایین ولی سی‌جی اورا از مرگ نجات می‌دهد، خانه‌اش را که توسط گروهی مافیایی اشغال شده بود را پس می‌گیرد و کتاب شعرش را از اوجی لوک پس می‌گیرد.
پس از آزادی سوییت، او و کارل متوجه می‌شوند که در مدتی که سوییت در زندان بوده، خانواده گروو استریت دوباره ضعیف شده و در حال فروپاشی است. پس با برادرش تصمیم می‌گیرند تا مبارزه کنند و قدرت را به خانواده گروو استریت برگردانند. بعد از تلاش‌های این دو برادر و قدرتمند شدن دوباره خانواده گروو استریت، کارل بیگ اسموک را که قبلاً به کارل و باندش خیانت کرده بود و مادرش را کشته بود را پیدا می‌کند و او را می‌کشد.
سپس این دو (کارل و سوییت)، فرانک تنپنی را که در حال فرار با یک ماشین آتش‌نشانی است تعقیب می‌کنند و پس از سقوط او از پل گروو استریت داستان بازی به پایان می‌رسد.
شخصیت اصلی: شخصیت‌های دیگر:
بودجهٔ توسعهٔ این بازی ۱۰ میلیون دلار آمریکا بود.
در هنگام انتشار، "اتومبیل‌دزدی بزرگ: سن آندریاس" با تحسین بسیاری مواجه شد. با توجه به بازبینی جمعی "متاکریتیک"، در دور پنجم نسخهٔ پلی‌استیشن ۲ امتیاز میانگین ۹۵ از ۱۰۰ را بدست آورد. "آی‌جی‌ان" امتیاز این بازی را ۹٫۹ از ۱۰ (بالاترین امتیاز که تا به حال به یک بازی پلی‌استیشن ۲ داده شده) داد و آن را «تعریف نرم‌افزار» برای پلی‌استیشن ۲ نامید. "گیم‌اسپات" به این بازی امتیاز ۹٫۶ از ۱۰ را داد و جایزه بهترین انتخاب را به آن داد. جف گرستمن گفت: «"سن آندریاس" قطعاً با نام "اتومبیل‌دزدی بزرگ" زندگی می‌کند. در واقع، "سن آندریاس" بهترین بازی در این سبک است». "سن آندریاس" همچنین امتیاز A را از "وان‌آپ.کام" و امتیاز ۱۰ از ۱۰ از "مجلهٔ رسمی پلی‌استیشن" را دریافت کرد. تمجیدهای معمول از بازی، شامل نقشهٔ گستردهٔ ایالت سان آندریاس و داستان جذاب داستان و صداگذاری آن بود، همچنین بیشتر انتقادات از این بازی حول ضعف‌های گرافیکی، مدل‌های ضعیف شخصیت‌ها و تفکیک پایین بافت‌ها بود؛ همچنین مسائل کنترل مختلف به ویژه با هدف‌یابی به سمت دشمن. برخی از منتقدان گفتند در حالی که محتوای جدید بسیاری به "سن آندریاس" اضافه شده‌است، تنها کمی از آن‌ها به خوبی اجرا شده‌است.
با این حال، از زمان انتشار آن، "سن آندریاس" به عنوان یکی از بزرگ‌ترین بازی‌ها در تمام زمان‌ها در نظر گرفته شده‌است، که در رتبه ۲۷ در رتبه‌بندی ۱۰۰ بازی برای بازی امروز "مجلهٔ اج" قرار دارد. "اج" در وصف این بازی گفت این بازی «بیان نهایی آزادی» است، قبل از اینکه نسل بعدی کنسول‌ها همه چیز را به‌هم بریزند. این بازی در سال ۲۰۱۵ در لیست ۱۵ بازی برتر از سال ۲۰۰۰ وبگاه "یواس گیمر" قرار گرفت.
"اتومبیل‌دزدی بزرگ: سن آندریاس" در عرض شش روز پس از عرضه در ایالات متحده، ۲٫۰۶ میلیون نسخه فروخت. در بریتانیا، این بازی در عرض دو روز حدود ۲۴ میلیون پوند و به میزان حدود ۶۷۷٬۰۰۰ نسخه فروخت. همچنین ظرف نه روز بیش از ۱ میلیون نسخه فروخت. این بازی تبدیل به پرفروش‌ترین بازی سال ۲۰۰۴ شد و فقط در در ایالات متحده آمریکا، ۵٫۱ میلیون نسخه از آن در این سال به فروش رسید.
تا مارس ۲۰۰۵، ۱۲ میلیون از نسخهٔ پلی‌استیشن ۲ این بازی به فروش رسید و در صدر فهرست پرفروش‌ترین بازی‌های ویدئویی پلی استیشن ۲ قرار گرفت. این بازی جایزهٔ «الماس» را از طرف انجمن ناشران تفریحی و سرگرمی دریافت کرد که حاکی از فروش حداقل ۱ میلیون نسخه از این بازی در خاک انگلستان بود. تا ۲۶ مارس ۲۰۰۸ طبق گفتهٔ تیک-تو اینتراکتیو، از "اتومبیل‌دزدی بزرگ: سن آندریاس" ۲۱٫۵ میلیون نسخه به فروش رسیده‌است. کتاب رکوردهای جهانی گینس سال ۲۰۰۹ این بازی را به عنوان موفق‌ترین بازی پلی‌استیشن ۲ فهرست کرده و از مجموع ۲۱٫۵ میلیون نسخه در همه فرمت‌ها، ۱۷٫۳۳ میلیون نسخه از نسخهٔ پلی‌استیشن ۲ این بازی فروخته شده‌است. در سال ۲۰۱۱، کوتاکو گزارش داد که "اتومبیل‌دزدی بزرگ: سن آندریاس" ۲۷٫۵ میلیون نسخه در سراسر جهان فروخته‌است.
با انتشار مد قهوه داغ در سال ۲۰۰۵ برای ویندوز، بازتاب‌های فراوانی برای این مد به وجود آمد. در مد قهوه داغ، شخصیت اصلی بازی، کارل جانسون، شروع به آمیزش جنسی با دوست دختر مورد نظرش در بازی می‌کند. نام این ماد، از پیشنهاد دوست دختر شخصیت اصلی به او در بازی، برای خوردن قهوه در خانه‌اش، یک واژه‌گزینی خوشایند برای آمیزش جنسی است. در بازی اصلی (بدون مد)، پس از این پیشنهاد دوربین بیرون از خانه می‌ماند و کمی تکان می‌خورد؛ اما با نصب مد قهوه داغ دوربین به داخل خانه وارد می‌شود و کاربر می‌تواند در یک مینی گیم و با لباس‌های پوشیده، آمیزش جنسی انجام دهد. البته این اولین صحنه آمیزش جنسی در سری بازی های اتومبیل دزدی بزرگ نیست و در بازی های دیگر این سری هم آمیزش جنسی اتفاق افتاده است.
اگرچه این مد بعد از مدتی به‌طور کامل از کار افتاد و تنها چند وقت پس از انتشار ماد برای کامپیوتر در ۹ ژوئن ۲۰۰۵ فعال باقی ماند، و حتی در نسخه‌های پلی‌استیشن ۲ و اکس‌باکس هم از کار افتاد ولی بعد از آن، مردم راه‌هایی را برای راه‌اندازی دوبارهٔ این ماد با استفاده از ابزارهای هک پیدا کردند. در میانه‌های ژوئیه ۲۰۰۵، کشف این بازی‌کوتاه اختلاف نظرهای زیادی را از قانون‌گذاران و سیاست‌مداران به همراه داشت و باعث دوباره به رتبه کشیدن بازی به عنوان "بازی بزرگسالان" توسط نظام رده‌بندی سنی بازی‌های ویدئویی شد.