شوالیه تاریکی (فیلم)
شوالیه تاریکی یا شوالیه سیاه فیلمی ابرقهرمانی، محصول سال ۲۰۰۸ به کارگردانی کریستوفر نولان و دنبالهٔ فیلم "بتمن آغاز می‌کند" است. این فیلم بر اساس داستان‌های شخصیت بتمن در کتاب‌های کمیک شرکت دی‌سی کامیکس و دومین فیلم بتمن به کارگردانی نولان می‌باشد. کریستین بیل در نقش بروس وین/بتمن، مایکل کین در نقش آلفرد پنی‌ورث، گری اولدمن در نقش جیمز گوردون و مورگان فریمن در نقش لوشیوس فاکس، همگی نقش‌های خود در فیلم قبلی را ایفا کرده‌اند. همچنین آرون اکهارت در نقش هاروی دنت، مگی جیلنهال در نقش ریچل داوس و هیث لجر در نقش جوکر در این فیلم ظاهر شده‌اند.
نولان برای داستان فیلم از داستان اولین کمیک بوک با حضور جوکر که در سال ۱۹۴۰ منتشر شد، رمان تصویری و سری کمیک بوک‌های الهام گرفت. لقب "شوالیه تاریکی" اولین بار توسط بیل فینگر در کتاب "بتمن (شماره ۱)" برای بتمن به کار رفته‌است. فیلم "شوالیه تاریکی" به‌طور عمده در شیکاگو تصویر برداری شده و بقیه مکان‌های این فیلم چند شهر دیگر در آمریکا، بریتانیا و هنگ کنگ است. نولان برای تصویر برداری چند سکانس فیلم از دوربین‌های آی مکس استفاده کرد؛ از جمله سکانس اولین حضور جوکر در فیلم. در ۲۲ ژانویه ۲۰۰۸، چند ماه پس از ایفای نقش در فیلم "شوالیه تاریکی" و شش ماه قبل از اکران عمومی فیلم، هیث لجر به علت مسمومیت بر اثر استفاده از چند دارو با هم درگذشت. این رویداد باعث بیشتر شدن توجه رسانه‌ها به این فیلم شد.
"شوالیه تاریکی" در ۱۶ ژوئیه ۲۰۰۸ در استرالیا، ۱۸ ژوئیه ۲۰۰۸ در آمریکای شمالی و ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۸ در بریتانیا اکران شد و نظرات بسیار مثبتی از سوی منتقدان دریافت کرد و به عنوان یکی از بهترین فیلم‌های ابرقهرمانی و یکی از بهترین فیلم‌های دهه ۲۰۰۰ میلادی شناخته شد. همچنین این فیلم موفق شد چندین رکورد گیشه‌ای را جابه‌جا نماید و هم‌اکنون دوازدهمین فیلم پرفروش ابرقهرمانی تاریخ سینما است. "شوالیه تاریکی" نامزد دریافت ۸ جایزه اسکار شد که از این بین، جایزه بهترین تدوین صدا و بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای هیت لجر را دریافت کرد. قسمت بعدی به نام "شوالیه تاریکی برمی‌خیزد" آخرین قسمت از سه‌گانهٔ کریستوفر نولان در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۲ به روی پرده سینماها رفت.
در گاتهام سیتی، یک سال پس از ناپدید شدن دکتر جاناتان کرین معروف به مترسک، امنیت توسط بتمن دوباره به گاتهام بازگردانده شده. تا اینکه یک روز تبهکاری به نام جوکر به همراه هم‌دستانش به بانکی دستبرد می‌زنند. به دستور جوکر، هم‌دستانش یک به یک یکدیگر را می‌کشند و آخرین نفر را نیز خود جوکر می‌کشد و با پول‌ها تنهایی فرار می‌کند.
بتمن در شب همان روز کرین را در یک پارکینگ به همراه چند بتمن قلابی دستگیر می‌کند و پس از آن توسط جیمز گوردون از موضوع اطلاع پیدا می‌کند. گوردون و بتمن تصمیم می‌گیرند که دادستان جدید شهر هاروی دنت را نیز برای پاکسازی خلافکاران به گروه خود اضافه کنند. با وجود این که هاروی دنت با ریچل داوس رابطه عاشقانه دارد، بروس وین تحت تأثیر دنت قرار می‌گیرد و تصمیم می‌گیرد برای او یک مهمانی جمع‌آوری کمک مالی برگزار کند. سال مارونی، گمبل و چچن که سردسته خلافکاران هستند، جلسه‌ای برگزار می‌کنند که در آن لائو، یک حسابدار چینی که پول‌های خلافکاران پنهان کرده، با ویدئو کنفرانس با آن‌ها صحبت می‌کند. جوکر به صورت ناگهانی وارد جلسه می‌شود و به آن‌ها هشدار می‌دهد که بتمن محدودیت قضایی ندارد. جوکر پیشنهاد می‌دهد در ازای نصف پول خلافکاران، بتمن را بکشد. رؤسای خلافکاران قبول نمی‌کنند و گمبل برای دستگیری جوکر جایزه تعیین می‌کند. جوکر گمبل را می‌کشد. بتمن لائو را در هنگ کنگ دستگیر می‌کند و او را برای شهادت در دادگاه علیه خلافکاران و جوکر به آمریکا برمی‌گرداند.
جوکر یکی از بتمن‌های بدلی را می‌کشد و اعلام می‌کند که اگر بتمن تسلیم نشود و هویت واقعی‌اش را معرفی نکند، او هر روز تعداد بیشتری از مردم را خواهد کشت. بعد او کمیسر جیلیان بی. لوب و قاضی دادگاه علیه خلافکاران را می‌کشد. همچنین در مراسم جمع‌آوری کمک مالی برای دنت، سعی می‌کند تا دنت را بکشد، اما بروس دنت را پنهان می‌کند و دست جوکر به او نمی‌رسد. گوردون جلوی قتل شهردار گاتهام را می‌گیرد و خودش تیر می‌خورد و همه فکر می‌کنند که او مرده. بروس تصمیم می‌گیرد اعتراف کند که بتمن است اما به جای او دنت می‌گوید که بتمن است. او دستگیر می‌شود و موقع انتقال، جوکر به ماشین منتقل‌کننده او حمله می‌کند. بتمن به دنبال او می‌رود و در نهایت با بازگشت گوردون جوکر دستگیر می‌شود. گوردون ترفیع درجه می‌گیرد و کمیسر می‌شود.
در همان شب ریچل و هاروی دنت ناپدید می‌شوند. بتمن با بازجویی از جوکر می‌فهمد که آن دو، در دو ساختمان مختلف نگه‌داری می‌شوند و بتمن به سراغ ریچل می‌رود ولی وقتی می‌رسد متوجه می‌شود که جوکر جای دنت و ریچل را جابه‌جا گفته. بتمن هاروی دنت را نجات می‌دهد، اما نصف صورتش در انفجار می‌سوزد. در طرف دیگر گوردون نمی‌تواند ریچل را نجات دهد و او در انفجار کشته می‌شود. جوکر یک بمب در ساختمان پلیس منفجر می‌کند و با لائو می‌گریزد.
کولمن ریس، یک حسابدار در شرکت وین از هویت واقعی بتمن خبردار شده و تهدید می‌کند که آن را افشا خواهد کرد. جوکر لائو و چچن را می‌کشد و تمام پول‌ها را آتش می‌زند. جوکر تهدید می‌کند اگر ریس کشته نشود، او یک بیمارستان را منفجر خواهد کرد. بروس و گوردون از ریس محافظت می‌کنند و ریس هم از تصمیم خود منصرف می‌شود. جوکر در بیمارستان دنت را ملاقات می‌کند و او را راضی می‌کند تا انتقام بگیرد. سپس بیمارستان را منفجر می‌کند و با تعدادی گروگان می‌گریزد.
دنت یک شخصیت دیگر برای خود ساخته و به دنبال کسانی می‌رود که مسئول کشته‌شدن ریچل بوده‌اند می‌رود و با سکه انداختن تصمیم می‌گیرد که آن‌ها را بکشد یا نه. او مارونی و پلیسی که به ربودن ریچل کمک کرده بود را می‌کشد. مشخص می‌شود که جوکر در دو کشتی بمب کار گذاشته که در یکی مردم و دیگری زندانیان به همراه نگهبانانش حضور دارند. او در کشتی یک کنترل از راه دور گذاشته تا بتوانند کشتی دیگری را منفجر کنند و آن‌ها تا ساعت ۱۲ شب فرصت دارند، در غیر این صورت هر دو کشتی منفجر خواهد شد. مسافران دو کشتی از فشردن کلید خودداری می‌کنند و کشتی‌ها هم بعد از ساعت ۱۲ منفجر نمی‌شوند.
بتمن از لوشس فاکس می‌خواهد با یک نوع سیستم جاسوسی جای جوکر را پیدا کند. فاکس می‌پذیرد ولی می‌گوید بعد از آن استعفاء خواهد کرد. جوکر لباس هم‌دستانش را تن گروگان‌ها می‌کند و لباس گروگان‌ها را تن یارانش. دو گروه نیروی ویژه سعی می‌کنند به گروگانگیرها حمله کنند که بتمن جلوی آن‌ها را می‌گیرد. همچنین هم‌دستان جوکر را شکست می‌دهد. او خود جوکر را طی یک درگیری می‌گیرد و با طنابش از ساختمان آویزان می‌کند. در این زمان جوکر به او می‌گوید که پیروز شده، چون او هاروی دنت را فریب داده‌است. بتمن به سراغ دنت می‌رود و مأموران جوکر را دستگیر می‌کنند.
دنت، گوردون و خانواده‌اش را به ساختمانی می‌برد که ریچل در آن کشته شد. بتمن به آن‌جا می‌رود و دنت به او شلیک می‌کند. سپس زمانی که دنت قصد دارد فرزند گوردون را بکشد، بتمن او را هل می‌دهد و او از بالای ساختمان به پایین پرتاب شده و کشته می‌شود. اما فرزند گوردون نجات می‌یابد. بتمن گوردون را قانع می‌کند که تمام تقصیرها به گردن او بیفتد و دنت به عنوان یک قهرمان و نماد شهر باقی بماند. گوردون بت‌سیگنال را نابود می‌کند و اعلام می‌کند بتمن تحت تعقیب است. آلفرد پنی‌ورث نامه‌ای که ریچل برای بروس نوشته و در آن گفته او هاروی دنت را برای ازدواج انتخاب کرده می‌سوزاند و فاکس هم سیستم جاسوسی را نابود می‌کند.یک میلیاردر که ثروت و زندگی‌اش را در راه حفاظت از گاتهام سیتی گذاشته‌است و در شب با جنایت‌کاران مبارزه می‌کند. بیل گفت که در مورد بازی دوباره در نقش بتمن هیچ شکی نداشته، چرا که با بازی در فیلم "بتمن آغاز می‌کند" نقدهای مثبتی دریافت کرده‌است. او تمرینات خود در شیوه مبارزهٔ کیسی را ادامه داد و در فیلم هم به جای استفاده از بدل‌کار، بسیاری از مبارزات را خودش انجام داد، اما مانند فیلم قبلی وزن اضافه نکرد، چون لباس جدید، به او اجازه انجام حرکات با چالاکی بیشتر را می‌داد. او در مورد بتمن می‌گوید «[مبارزهٔ او] پایان‌پذیر است. آیا او می‌تواند به کارش پایان دهد و یک زندگی معمولی داشته باشد؟ شور و خشمی که او در کودکی تجربه کرده، بعد از مدتی در زندگی‌اش تأثیر گذاشته و باعث می‌شود که او ادامه دهد.» بیل معتقد است که شخصیت بتمن در فیلم نخست شکل گرفته و این امکان وجود ندارد که شخصیت او زیر سایه ضدقهرمانان فیلم قرار بگیرد. او در این باره گفته «من مشکلی با رقابت با دیگران ندارم و این باعث می‌شود فیلم بهتری ساخته شود.»
پیشخدمت مورد اعتماد بروس وین که از همهٔ اسرار او باخبر است و مانند یک پدر بروس را از نصایح و پندهای خود بی‌نصیب نمی‌گذارد.
پیش از انتخاب لجر برای بازی در این نقش در ژوئیه ۲۰۰۶، پل بتانی، لاکی هالم، آدرین برودی، استیو کارل و رابین ویلیامز علاقه‌مندی خود را برای بازی در این نقش اعلام کردند. نولان پیش از این قصد داشت در چندین پروژه با لجر همکاری کند که این موضوع محقق نشده بود و شکلی که لجر نقش را ایفا می‌کرد، دلخواه او بود. وقتی لجر فیلم "بتمن آغاز می‌کند" را دید، متوجه شد که چگونه شخصیتی بسازد که با روند فیلم هماهنگ باشد. او خودش جوکر را «یک دلقک روانی، قاتل، روان‌گسیخته و بی‌احساس» توصیف کرد. در طول فیلم، جوکر اعلام می‌کند که می‌خواهد به وسیله جنایت، نظم اجتماعی را آشفته کند. برای بازی در این نقش، لجر یک ماه تنها در هتلی زندگی کرد و در این مدت، طرز صحبت کردن و حرکات جوکر را تمرین می‌کرد و افکار و احساسات جوکر را در دفترچه‌ای می‌نوشت. لجر گفت که او و کریستین بیل از "پرتقال کوکی" و سید ویشس الهام گرفته‌اند «اما خیلی زود با هم وارد دنیای دیگری شده‌اند». فیلم‌های تهدیدآمیزی که جوکر در طول فیلم می‌فرستد را خود لجر به تنهایی می‌ساخت و هرکدام با دیگری تفاوت داشت. در ۲۲ ژانویه ۲۰۰۸، در حالی که فیلمبرداری "شوالیه تاریکی" به پایان رسیده بود، هیت لجر به علت مسمومیت به خاطر مصرف چند دارو با هم درگذشت. نولان در این باره گفت: «از نظر احساسی برای ما خیلی سخت بود، این که هر روز [در هنگام ویرایش و تدوین فیلم] او را می‌دیدیم. اما حقیقت این است که من خیلی خوش‌شانس هستم که با او در این پروژه کار کردم و به بازی او در این فیلم خیلی افتخار می‌کنم». نولان این فیلم را به هیت لجر تقدیم کرد.
یک ستوان در پلیس گاتهام و یکی از معدود پلیس‌های درستکار. او یک گروه غیررسمی با بتمن و هاروی دنت برای مبارزه با خلافکاران تشکیل می‌دهد. وقتی جوکر کمیسر لوب را ترور می‌کند، شهردار گاتهام او را کمیسر می‌کند. الدمن این شخصیت را «فسادناپذیر، درستکار، قوی و قهرمان» توصیف می‌کند. نولان در این باره توضیح داد که در کتاب ، یک رابطه مثلثی بین گوردون، دنت و بتمن شکل می‌گیرد و آن‌ها از این موضوع خیلی استفاده کرده‌اند. الدمن دربارهٔ شخصیت می‌افزاید: «در پایان همه گوردون را تحسین می‌کند، ولی بتمن از همیشه سیاه‌تر است و فراری. اگر فیلم سومی در کار باشد، دوست دارم ببینم که او چه می‌کند؟»
دادستان جدید شهر گاتهام که به عنوان شوالیه سفید شهر گاتهام شناخته می‌شود. او در مبارزه با جنایت تغییر می‌کند و برای انتقام گرفتن به یک جنایت‌کار تبدیل می‌شود. دیوید اس. گویر و نولان قصد داشتند تا شخصیت هاروی دنت را در فیلم "بتمن آغاز می‌کند" بگنجانند، اما در نهایت شخصیت جدید و غیر اقتباسی ریچل داوس را جای او در فیلم گذاشتند، زیرا اعتقاد داشتند که حق شخصیت دنت در فیلم اول ادا نمی‌شد. قبل از انتخاب اکهارت در فوریه ۲۰۰۷، لیو شرایبر، جاش لوکاس و رایان فیلیپ علاقه‌مندی خود به بازی در این نقش را ابراز کرده بودند. همچنین مارک رافلو برای بازی در این نقش تست داد. همچنین نولان، هیو جکمن را برای این نقش در نظر داشت. در نهایت اکهارت انتخاب شد. نولان قبلاً اکهارت را برای بازی در نقش اصلی فیلم ممنتو در نظر داشته و توانایی بازیگری او را «خارق‌العاده» می‌داند. اکهارت به افراد درست‌کاری که به مسیر اشتباه می‌روند، علاقه داشت و قبلاً هم در نقش‌های منفی ظاهر شده بود. برای بازی در این نقش، اکهارت موهایش را روشن کرد و گریمی به رویش انجام می‌شد تا بی‌باک به نظر برسد.
دستیار دادستان گاتهام و دوست کودکی بروس وین. در فیلم نخست، او به بروس می‌گوید که هر وقت دست از بتمن بودن بردارد، آن‌ها می‌توانند با هم باشند و او از معدود افرادی است که از هویت بتمن آگاه است. کیتی هلمز در فیلم اول در این نقش بازی کرده بود. اما به خاطر بازی در فیلم پول کثیف بازی در فیلم دوم را رد کرد. در مارس ۲۰۰۷، جیلنهال برای این نقش انتخاب شد. او خودش ریچل را دختری سرگردان توصیف می‌کند، اما می‌گوید نولان سعی کرده در این فیلم این شخصیت را قدرتمندتر کند.
مدیر اجرایی شرکت وین که از هویت بتمن آگاهی دارد و تجهیزات و اسلحه‌ها را برای او فراهم می‌کند.
تبه‌کاری که جانشین کارمین فالکونی شده‌است. باب هاسکینز و جیمز گاندولفینی برای بازی در این نقش تست دادند.
حسابدار چینی که پول‌های خلافکاران را دراختیار دارد.
کمیسر پلیس که توسط جوکر کشته می‌شود.
دیگر بازیگران این فیلم نستر کاربونل در نقش شهردار آنتونی گارسیا، کیث سارابایکا در نقش کاراگاه جرارد استیونز، مونیک گابریلا کرنن در نقش آنا رامیرز، ران دین در نقش کاراگاه مایکل و ورتز می‌باشند. کیلین مورفی نیز نقش مترسک/ دکتر جاناتان کرین را تکرار کرده‌است.
پیش از انتشار "بتمن آغاز می‌کند"، دیوید اس. گویر داستانی که برای دو فیلم نوشت که در آن‌ها هاروی دنت و جوکر معرفی می‌شوند. ایدهٔ اصلی او این بود که جوکر در دادگاهش در فیلم سوم، روی صورت دنت اسید بپاشد و او را به دوچهره تبدیل کند. گویر که خودش پیش‌نویس اول فیلم‌نامه فیلم نخست را نوشت، گفت که مجموعه ۱۳ نسخه‌ای "" الهام‌بخش اصلی او بوده‌است. به گفته نیل آدامز، از نویسندگان کمیک‌بوک‌های بتمن، او و گویر در لس‌آنجلس دیدار کردند و نتیجه بحث آن‌ها به داستان «انتقام پنج راههٔ جوکر» منتهی شد، داستانی آدامز به همراه دنیس اونیل در سال ۱۹۷۱ نوشتند و در آن شخصیت جوکر را از نوع تعریف کردند. در ۳۱ ژوئیه ۲۰۰۶، کمپانی برادران وارنر رسماً اعلام کرد که دنباله‌ای برای فیلم "بتمن آغاز می‌کند" ساخته خواهد شد و نام آن "شوالیهٔ تاریکی" خواهد بود. نخستین اقتباس سینمایی از بتمن که نام بتمن در عنوان آن نیست.
پس از تحقیقات بسیار، جاناتان نولان پیشنهاد داد که از نخستین حضور جوکر در کمیک‌بوک‌های بتمن در سال ۱۹۴۰، استفاده شود. جری رابینسون از خالقان جوکر، از کسانی بود که سازندگان فیلم با او در مورد جوکر مشورت کردند. نولان تصمیم گرفت داستان اصلی به قدرت رسیدن جوکر به تصویر کشیده نشود و به جای آن، فیلم از جایی شروع شود که شخصیت جوکر شکل گرفته‌است.
هانس زیمر و جیمز نیوتن هاوارد که در "بتمن آغاز می‌کند" نیز مسئولیت ساخت موسیقی را بر عهده داشتند با دعوت نولان به پروژه پیوستند. درست مثل قسمت قبل هاوارد برای سکانس‌های اکشن موسیقی ساخت و زیمر هم بر روی بخش‌های درام تمرکز کرده بود. در اواسط فیلمبرداری زیمر یک آی پاد به نولان تحویل داد که شامل ده ساعت موسیقی ساخته شده برای فیلم بود. هانس زیمر در قطعه نه دقیقه‌ای "چرا انقدر جدی؟" که برای شخصیت جوکر نوشته شده بود فقط از دو نت استفاده کرد. زمانی که خبر مرگ هیث لجر به گوش زیمر رسید او به این فکر افتاد که موسیقی ساخته شده برای او را تغییر دهد اما بعد به این نتیجه رسید که نباید احساسی شود و زهر بازی لجر را بگیرد. آلبوم موسیقی شوالیه تاریکی با استقبال بالایی همراه بود.