دانشگاه حکیم سبزواری
دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاهی دولتی و جامع در شهر سبزوار است. این دانشگاه ابتدا در سال ۱۳۶۶ به عنوان شعبه‌ای از دانشگاه تربیت معلم تهران تأسیس شد و با پذیرش ۱۶۱ نفر دانشجو در چهار رشته دبیری الهیات، دبیری زبان و ادبیات فارسی، دبیری زبان و ادبیات عرب و دبیری ریاضی در مقطع کارشناسی فعالیت علمی، آموزشی و پژوهشی خود را آغاز نمود.
دانشگاه حکیم سبزواری در زمینی به وسعت ۲۱۰ هکتار در ۱۰ کیلومتری شمال شهر واقع است. این دانشگاه دومین دانشگاه بزرگ دولتی تحت پوشش وزارت علوم تحقیقات و فناوری پس از دانشگاه فردوسی مشهد در استان خراسان رضوی است. نام قبلی این دانشگاه، دانشگاه تربیت معلم سبزوار بوده‌است که به دانشگاه حکیم سبزواری تغییر یافت.
در حوزه پژوهشی این دانشگاه تاکنون موفقیت‌های خوبی داشته‌است: به طوریکه می‌توان به راهیابی اختراعات ۲ تن از اعضای هیئت علمی این دانشگاه به بخش علمی جشنواره‌های بین‌المللی که در کشورهای کره جنوبی و سوئیس برگزار گردید، اشاره نمود. همچنین با کسب مجوز از مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری پژوهشی وزارت علوم چاپ و نشر نشریهٔ مطالعات جغرافیایی مناطق خشک با اعتبار علمی-پژوهشی، چاپ ۹۱مقاله در مجلات ISI، ۱۳۵مقاله در مجلات علمی– پژوهشی، ۱۳ مقاله در مجلات علمی-ترویجی، ۱۵۲ مقاله در کنفرانس‌های داخلی و خارجی، تألیف ۲۴ کتاب (ترجمه و غیر ترجمه)، انجام ۲۵ طرح قراردادی مصوب با سایر بخش‌ها، ۱۸۵ طرح تحقیقاتی داخلی مصوب و کسب ۷ جایزه از جشنواره‌های داخلی و خارجی را بیان داشت. این دانشگاه دارای کتابخانه‌ای با تعداد ۹۸ هزار نسخه کتاب فارسی و غیر فارسی (لاتین، عربی، روسی و فرانسه) موجود می‌باشد که بخشی از نیاز پژوهشگران را پاسخ می‌دهد.
درحوزهٔ دانشجویی و فرهنگی و ورزشی دانشجویان از امکانات زیر برخوردارند: استخر سرپوشیده، سالن بدنسازی، زمین ورزشی با چمن مصنوعی، سالن ورزشی چند منظوره، ۲ مجتمع خوابگاهی و ۸ باب خوابگاه مجزا با ظرفیت ۳۵۰۰ دانشجو، مرکز درمانی و مشاوره‌ای، خانه فرهنگ دانشجو، سالن بزرگ غذاخوری به ظرفیت ۲۰۰۰ نفر و تالار اجتماعات۳۶۰ نفر می‌باشد. در خصوص فعالیت‌های فرهنگی تشکل‌های موجود دانشجویی تاکنون تعداد ۴۶۰ برنامهٔ فرهنگی و علمی دانشجویی تولید نموده‌است و تعداد ۲۰۵۰ دانشجو عضو کانون‌های فرهنگی، انجمن‌های علمی، ورزشی و دانشجویی هستند که در ۷۴ کانون فرهنگی، انجمن‌های علمی، ورزشی و دانشجویی فعالیت می‌کنند. گفتنی است در حال حاضر ۲۷ نشریه دانشجویی در دانشگاه به چاپ می‌رسد.
در حال حاضر، دانشگاه دارای ۳۳ گروه آموزشی، ۱۳۹ کدرشته تحصیلی، در مقاطع کارشناسی (۶۴رشته)، کارشناسی ناپیوسته (۳رشته)، کارشناسی ارشد(۵۹ رشته) و دکتری (۱۳رشته)، در ۱۰ دانشکده با جمعیتی بالغ بر ۱۰۲۰۰ نفر دانشجو در دوره‌های روزانه، شبانه و نیمه حضوری می‌باشد.دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی در سال ۱۳۶۶ فعالیت آموزش و پژوهشی خود را به عنوان نخستین دانشکدهٔ تأسیس شده در دانشگاه حکیم سبزواری آغاز نمود. در حال حاضر ۵ گروه زبان و ادبیات فارسی، زبان و ادبیات انگلیسی، زبان و ادبیات فرانسه، علوم تربیتی و علوم سیاسی وظیفه آموزش و امور پژوهشی نزدیک به ۱۳۰۰ نفر دانشجو در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری را برعهده دارند.
دانشکدهٔ الهیات و معارف اسلامی در سال ۱۳۸۹، تأسیس و در حال حاضر با دارا بودن پنج رشته درمقطع کارشناسی، هفت گرایش در مقطع کارشناسی ارشد و یک گرایش دکتری مشغول به فعالیت می‌باشد.
دانشکدهٔ تربیت بدنی و علوم ورزشی با گروه آموزشی تربیت بدنی در سال ۱۳۷۶ تحت پوشش دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی، فعالیت آموزشی خود را با دو عضو هیئت علمی شروع نمود در بهمن ماه ۱۳۷۶ اولین گروه از دانشجویان رشتهٔ دبیری تربیت بدنی در مقطع کارشناسی به تعداد ۳۰ نفر، دورهٔ تحصیل خود را در این گروه آموزشی آغاز نمودند. با جذب دو کارشناس آموزشی و جذب اعضای هیئت علمی به سرعت تجهیزات و امکانات آموزشی لازم برای این رشته از قبیل سالن‌های ورزشی چند منظوره، کشتی و تنیس روی میز، استخر، زمین چمن و سالن بدنسازی فراهم شد. با افزایش تعداد اعضای هیئت علمی و امکانات لازم، در سال ۱۳۸۴ مقطع کارشناسی ارشد در گرایش عمومی راه‌اندازی شد. همچنین در سال ۱۳۸۶ گرایش فیزیولوژی ورزش در مقطع کارشناسی ارشد، در سال ۱۳۹۰ گرایش فیزیولوژی ورزش در مقطع دکتری و در سال ۱۳۹۲ گرایش رفتار حرکتی و مدیریت ورزش در مقطع کارشناسی ارشد راه‌اندازی شد. دانشکدهٔ تربیت بدنی از مهر ماه ۱۳۸۷ با مصوبهٔ شورای دانشگاه ایجاد گردید. این دانشکده افزون بر تربیت نیروهای متخصص (کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری) هر ترم بیش از ۸۰ کلاس تربیت بدنی عمومی ۱ و ۲ برای ۱۶۰۰ نفر از دانشجویان سایر رشته‌ها ارائه می‌نماید.
این دانشکده در سال ۱۳۸۹ با جدا شدن گروه‌های آموزشی جغرافیا از دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی و گروه آموزشی محیط زیست از دانشکدهٔ علوم پایه، به عنوان یک دانشکدهٔ مستقل با ۳ گروه آموزشی جغرافیای طبیعی، جغرافیای انسانی و محیط زیست شروع به کار نمود و در حال حاضر با ۲۳ نفر عضو هیئت علمی، بیش از ۸۲۵ نفر دانشجو در دوره‌های روزانه و شبانه در مقاطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ناپیوسته، کارشناسی ارشد و دکتری دارد. نشریه فعال در دانشکده:
دانشکدهٔ ریاضی از اولین گروه‌های آموزشی بوده که از بدو تأسیس دانشگاه شروع به کار نموده‌است و هم‌اکنون دارای ۴ کد رشته در کارشناسی و ۱۵ کد رشته در مقطع کارشناسی ارشد و ۲ کد رشته در مقطع دکتری (گرایش‌های جبر و آنالیز) است. فعالیت‌های پژوهشی دانشکده:
دانشکده علوم پایه در سال ۱۳۷۳ فعالیت علمی، آموزشی و پژوهشی خود را به‌طور مستقل آغاز نمود. در حال حاضر سه گروه زیست‌شناسی، شیمی، و فیزیک در زیر مجموعه این دانشکده وظیفه آموزش و امور پژوهشی نزدیک به ۱۵۹۲ نفر دانشجو در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری را برعهده دارند. شمار مقالات ISI دانشکده:
دانشکدهٔ فنی و مهندسی در سال ۱۳۷۶ فعالیت آموزش و پژوهشی خود را در کنار دانشکده‌های ادبیات و علوم انسانی و علوم پایه آغاز نمود. در حال حاضر ۱۰ گروه آموزشی فنی و مهندسی در ۴ دانشکدهٔ مجزا مشغول به فعالیت می‌باشند. از این تعداد سه گروه مهندسی عمران، مهندسی مکانیک، و مهندسی مواد پلیمر در زیر مجموعهٔ دانشکدهٔ فنی و مهندسی وظیفه آموزش و امور پژوهشی نزدیک به ۹۶۰ نفر دانشجو در مقاطع کارشناسی، کارشناسی‌ارشد و دکتری را برعهده دارند.
تاریخچهٔ تأسیس این دانشکده به سال ۱۳۷۶ و پذیرش دانشجو در رشتهٔ برق، مقطع کاردانی در دانشکدهٔ فنی و مهندسی بازمی‌گردد. با تکمیل اعضای هیئت علمی و تجهیز آزمایشگاه‌ها و راه اندازی رشته‌های مهندسی برق-الکترونیک، مهندسی مکاترونیک و مهندسی کامپیوتر، دانشکدهٔ مهندسی برق و کامپیوتر در سال ۱۳۸۸ مستقل گردید. در حال حاضر این دانشکده در حدود ۹۲۲ نفر دانشجو در در رشته‌های مختلف مهندسی برق و مهندسی پزشکی و مکاترونیک دارد.
دانشکدهٔ معماری و شهرسازی در سال ۱۳۸۲ فعالیت آموزشی و پژوهشی خود را آغاز نمود. دانشکده در حال حاضر با ۲ گروه آموزشی مهندسی معماری و مرمت بناهای تاریخی فعالیت می‌کند. لازم است ذکر شود شروع فعالیت گروه معماری و پذیرش دانشجو در این رشته به سال ۱۳۷۶ بازمی‌گردد.این دانشکده نخستین دانشکده معماری و شهرسازی در شرق کشور است و هم‌اکنون با ۱۱ عضو هیئت علمی، دارای بیش از ۳۹۵ دانشجو در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد می‌باشد.
دانشکدهٔ مهندسی نفت و پتروشیمی در اسفند ماه سال ۱۳۸۷ با حضور وزیر نفت وقت با ۳۰۰۰ متر مربع زیربنا به بهره‌برداری رسید که شامل ۱۲ کلاس، ۸ آزمایشگاه و آمفی تئاتری با گنجایش ۲۰۶ نفر می‌باشد. این دانشکده از مهر ماه سال ۱۳۸۸ با پذیرش دانشجو در رشته‌های مهندسی نفت (گرایش بهره‌برداری) و مهندسی شیمی در مقطع کارشناسی فعالیت خود را آغاز نمود و هم‌اکنون ۵۰۸ نفر دانشجو و ۱۰ عضو هیئت علمی دارد. کتابخانه مرکزی دانشگاه حکیم سبزواری، در سال ۱۳۶۶ همزمان با تأسیس دانشگاه با مجموعه ۲۰۰۰ جلدی کتب اهدایی دانشگاه تربیت معلم تهران تأسیس گردید. در حال حاضر مجموعه کتابخانه در ساختمان اختصاصی جدید خود، بالغ بر ۱۲۶۰۰۰ جلد کتاب فارسی، عربی، انگلیسی، فرانسه و پایان‌نامه‌ها و طرح‌های پژوهشی دارد.
تلاش‌ها برای تغییر نام دانشگاه از دهه هفتاد شروع شد. سرانجام در ۱۱ بهمن ۱۳۹۰ طبق مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی نام دانشگاه، به دانشگاه حکیم سبزواری تغییر کرد. در سال ۱۳۹۰ مجتمع رفاهی دانشگاه با ۳۱ اتاق دوتخته و سه تخته با تجهیزات اقامتی به بهره‌برداری رسیده و برای عموم قابل استفاده است.
برخی از تفاهم نامه‌ها و همکاری‌های دانشگاه با دیگر دانشگاه‌ها و موسسات عبارتند از: