متروی باکو
مترو باکو (به ترکی آذربایجانی:Bakı Metropoliteni) سامانه قطار شهری باکو٬پایتخت جمهوری آذربایجان است.
مترو باکو در ۶ نوامبر ۱۹۶۷ در زمان اتحاد جماهیر شوروی افتتاح شد. تا قبل از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، مترو باکو شباهت زیادی به سیستم مترو شوروی داشت. ایستگاه‌های مرکزی عمیق و دکوراسیون‌های نفیس آن تلفیقی از ارزش‌های ملی و سنتی آذربایجان و ایدئولوژی شوروی بود. در حال حاضر طول متروی باکو ۳۸/۳ کیلومتر (۲۳٫۶ مایل) مسیر دو طرفه می‌باشد و همچنین دارای ۳ خط و ۲۶ ایستگاه می‌باشد. این مترو در ۲۰۱۵ قریب به ۲۲۲ میلیون مسافر را جابجا کرد و میانگین مسافر روزانه آن تقریباً ۶۰۸۲۰۰ نفر می‌باشد.
در دهه های پایانی امپراتوری روسیه ، شهر بندری باکو به دلیل کشف نفت در دریای خزر به یک کلان شهر بزرگ تبدیل شد . در دهه 1930 ، پایتخت جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان و بزرگترین شهر در قفقاز شوروی بود . اولین برنامه ها برای سیستم حمل و نقل سریع به دهه 1930 برمی گردد ، با تصویب یک طرح کلی جدید برای توسعه شهر. پس از جنگ جهانی دوم ، جمعیت از مرز یک میلیون عبور کرد، این الزام قانون اتحاد جماهیر شوروی برای ساخت سیستم مترو بود. در سال 1947 ، کابینه وزیران شوروی در 6 نوامبر 1967 ، متروی باکو پنجمین سیستم ترانزیت سریع اتحاد جماهیر شوروی شد ، هنگامی که اولین مسیر 6.5 کیلومتری و انبار به افتخار پنجاهمین سالگرد انقلاب اکتبرافتتاح شد.
با توجه به چشم انداز منحصر به فرد شهر ، مترو باکو طرح معماری "مثلث" شوروی را نداشت و در عوض دو خط بیضوی داشت که در مرکز شهر در پایانه راه آهن باکو از یکدیگر عبور می کردند . بنابراین یک خط از انتهای جنوب غربی شهر شروع می شود و از یک محور شمال شرقی عبور می کند و مناطق مسکونی در لبه شمالی شهر را دنبال می کند و سپس در امتداد جنوب شرقی و در نهایت جنوبی دور می زند. شبکه در سه مرحله افتتاح شد: اولدوز (1970) و نفتچیلار (1972) ، پس از آن احمدلی (1989) و سرانجام حاجی اصلانوف (2002) ، خط اول را تکمیل کردند. علاوه بر این، در سال 1970 شعبه ای به ایستگاهی که در دپوی باکمیل ساخته شده بود، افتتاح شد.
خط دوم موازی با ساحل خزر از حاجی اصلانوف از طریق مناطق صنعتی باکو بود ، خط اول را دوباره در پایانه راه آهن باکو متصل می کرد و سپس به سمت غرب ادامه می داد و سپس به شمال می پیوست تا به مناطق شمال غربی باکو بپیوندد. برای تسریع ساخت و ساز ، شعبه ای از ایستگاه 28 می تا خطایی در سال 1968 و در 1976 در جهت مخالف به سمت ایستگاه نظامی افتتاح شد. خط دوم و اول از یک ایستگاه استفاده می کردند (28 مه). این امر در ابتدا هیچ مشکل جدی ایجاد نمی کرد ، زیرا خط دو به اندازه دو ایستگاه طول داشت ، اما هنگامی که مرحله دوم در سال 1985 افتتاح شد و خط را به 8 ایستگاه افزایش دادند (معمار عجمی) ، ساخت و ساز انتقال به شدت مورد نیاز بود.
در سال 1993 ، اولین مرحله از ایستگاه انتقال جعفر جبارلی شروع به کار کرد ، اما پایان اتحاد جماهیر شوروی ، ناآرامی های سیاسی ، اولین جنگ قره باغ و فروپاشی مالی که به دنبال آن عملاً هرگونه ساخت و ساز در باکو را فلج کرد. علاوه بر این ، در اواسط دهه 1990 ، سه حادثه تلفات جمعی رخ داد: در 19 مارس و 3 ژوئیه 1994 ، حملات تروریستی 27 نفر را کشت و 91 نفر دیگر را زخمی کرد و در 28 اکتبر سال بعد آتش سوزی در قطار شلوغ 289 نفر را کشت. زخمی شدن 265 نفر دیگر ، مرگبارترین فاجعه مترو در جهان.
در اواخر دهه 1990 ساخت و ساز دوباره آغاز شد. اولین پروژه تکمیل ایستگاه حاجی اصلانوف بود که بخشی از آن توسط اتحادیه اروپا حمایت می شد . در اواسط دهه 2000 ، ساخت قسمت انتهایی شمالی خط دوم ، که از سال 1994 رها شده بود ، با افتتاح ایستگاه نسیمی در 9 اکتبر 2008 مجدداً آغاز شد.
در حال حاضر چندین پروژه توسعه برنامه ریزی شده است که دو مورد از آنها در دست ساخت است. در سال 2011 ، تقی احمد اف ، مدیر اجرایی مترو باکو ، برنامه های خود برای ساخت حداکثر 53 ایستگاه جدید تا سال 2030 را اعلام کرد. در حال حاضر ، هشت ایستگاه و دو انبار قطار در حال ساخت است.