توافق پاریس
توافق پاریس ()، که با نام پیمان پاریس نیز شناخته می‌شود، ذیل چارچوب پیمان‌نامه سازمان ملل در تغییر اقلیم (UNFCCC) در رابطه با کاستن از انتشار گازهای گلخانه‌ای، سازگاری و امور مالی است که از سال ۲۰۲۰ شروع می‌شود. متن توافق از سوی نمایندگان ۱۹۵ کشور در کنفرانس تغییر اقلیم ۲۰۱۵ سازمان ملل متحد در پاریس مذاکره و با اجماع در ۱۲ دسامبر ۲۰۱۵ تصویب شد. در ۲۲ آوریل ۲۰۱۶ (روز زمین) در مراسمی در نیویورک برای امضا معرفی شد. تا سال ۲۰۱۷، ۱۹۵ عضو UNFCCC این پیمان را امضا و ۱۴۷ کشور آن را به تصویب مجلس خود رسانده‌اند.
اتحادیه اروپا و ۱۹۰ کشور، که ۹۵٪ از انتشارات با منشأ انسانی را به خود اختصاص می‌دهند، پیوستن به توافق را به تصویب رسانده‌اند. تنها کشورهایی که آن را تصویب نکرده‌اند برخی منتشرکنندگان گازهای گلخانه ای در خاورمیانه اند: ایران با داشتن ۲٪ و ترکیه با ۱٪ از انتشار کل جهان. اریتره، عراق، لیبی و یمن تنها دیگر کشورهای نپیوسته به این توافق هستند. پس از موافقت وزیران عراق با این توافق، این کشور قصد دارد آن را تصویب کند.
روز ۲ ژوئن ۲۰۱۷ دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد که که از این توافق انجام شده بیرون می‌آید. در حالیکه رئیس‌جمهور قبلی آمریکا باراک اوباما آن را امضا کرده بود وی دلیل آن را مغایرت با منافع آمریکا عنوان کرد. ترامپ اضافه کرد که خروج از این توافق صنایع زغال سنگ و نفت را رونق خواهد بخشید. ترامپ در سخنان خود در کاخ سفید گفت «آمریکا از پیمان پاریس خارج می‌شود اما به مذاکرات برای معامله بهتر در این زمینه ادامه می‌دهد.»
روز جمعه ۴ اوت ۲۰۱۷ ایالات متحده آمریکا طی نامه‌ای به سازمان ملل متحد رسماً تصمیمش برای خروج از معاهده اقلیمی پاریس را اعلام کرد. در نامه وزارت خارجه آمریکا تصریح شده‌است که واشنگتن تا زمان خروج نهایی از این پیمان در ۲۰۱۹ در مذاکرات مربوط به این معاهده جهانی حاضر خواهد شد.
در واکنش، آنتونیو گوترش در سخنرانی خود در روز ۳۰ مه ۲۰۱۷ در دانشگاه نیویورک اجرای این توافق را کاملاً ضروری دانست و اضافه کرد همه جهانیان باید به آن پای‌بند باشند وی اشاره به مناقشاتی کرد که در این رابطه بین آمریکا و اروپا در جریان است. آنگلا مرکل روز جمعه ۲۶ مه ۲۰۱۷ در حاشیه اجلاس جی۷ گفت:«همه رهبران از دونالد ترامپ خواستند از تصمیم خود عقب‌نشینی کند اما او نپذیرفت.» روز جمعه ۲ ژوئن ۲۰۱۷ روسیه اعلام کرد که به تصمیم خود برای پیوستن به این توافق پای‌بند است. خبرگزاری ریا نووستی روسیه به نقل از آرکادی دورکوویچ معاون نخست‌وزیر روسیه نوشت فکر نمی‌کند تصمیم آمریکا مبنی برخروج از توافق اقلیمی روی تصمیم روسیه اثر بگذارد. شماری از رهبران جهان از جمله امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، تلاش می‌کردند که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور اسبق ایالات متحده را وادار به تغییر در تصمیمش کنند.
در طول مبارزات انتخاباتی سال 2020 ریاست جمهوری در آمریکا، جو بایدن نامزد حزب دموکرات بارها از تصمیمش برای بازگشت آمریکا به این توافق سخن گفت و وعده داد در صورت پیروزی در انتخابات به این توافقنامه باز خواهد گشت. در نهایت و بعد از پیروزی جو بایدن در این انتخابات او در نخستین روز کاری خود به عنوان رئیس جمهور ایلات متحده چندین فرمان اجرایی صادر کرد که یکی از آنان بازگشت آمریکا به توافق اقلیمی پاریس بود.
هدف این توافق، همان‌طور که در ماده ۲ آن توضیح داده شده، داشتن واکنشی قوی‌تر نسبت به خطر تغییر اقلیم است؛ و به دنبال ارتقای اجرای چارچوب پیمان‌نامه سازمان ملل در تغییر اقلیم (unfccc) از طرق زیر است:
توافق پاریس از طریق خط مشی‌های ملی در بخش‌های گوناگون اقتصاد پیاده‌سازی می‌شود. نگهداری انرژی کلی لازم است افزایش یابد تا شدت مصرف انرژی اقتصاد جهانی کم شود. نیاز به سوزاندن سوخت فسیلی باید کم شود، در حالی که سهم انرژی پایدار لازم است به سرعت رشد کند. در حالی که در بخش برق انتشارات به سرعت در حال کاهشند، پیاده‌سازی در بخش ساختمان، حمل و نقل و گرمایش نیاز به تلاش بیشتری دارد. برخی صنایع برای کربن زدایی با مشکل مواجهند، و برای رسیدن به وضعیت کربن‌خنثی نیاز به جذب کربن دیوکسید دارند.
موانع گوناگونی برای پیاده‌سازی توافق وجود دارد. برخی کشورها با تنگناهایی برای جذب مالی که برای سرمایه‌گذاری در کربن زدایی غالباً لازم است مواجهند. مالیه اقلیمی چند تکه است که سرمایه‌گذاری را دشوارتر می‌کند. مشکل دیگر نبود قابلیت‌ها درون حکومت و دیگر نهادها برای پیاده‌سازی خط مشی است. فناوری پاک و انتقال دانش به کشورها یا جاهایی که به آن نیاز دارد منتقل نمی‌شود.متن توافق نامه