دانشگاه هاروارد
دانشگاه هاروارد یک دانشگاه تحقیقاتی خصوصی و یکی از اعضای هشتگانه لیگ آیوی است که در کمبریج، ماساچوست واقع شده‌است. این دانشگاه در سال ۱۶۳۸ تأسیس و جهت بزرگداشت اولین خیّر آن، روحانی جان هاروارد، هاروارد نامیده شد. هاروارد قدیمی‌ترین مؤسسه آموزش عالی در ایالات متحده و از معتبرترین موسسات در جهان است.
کالج هاروارد در سال‌های اولیه، بیشتر روحانیون اجتماع‌گرا و توحیدگرا را تربیت کرد، اگرچه هرگز به‌طور رسمی به هیچ فرقه‌ای وابسته نبوده‌است. برنامه درسی و مجموعه دانشجویی آن در طول قرن هجدهم به تدریج سکولار گشته و در قرن نوزدهم، هاروارد به عنوان مرکز فرهنگی اصلی در میان نخبگان بوستون ظاهر شد. پس از جنگ داخلی آمریکا، دوره طولانی ریاست جمهوری چارلز ویلیام الیوت (۱۸۶۹–۱۹۰۹) دانشکده و مدارس حرفه‌ای وابسته را به یک دانشگاه تحقیقاتی مدرن تبدیل کرد. هاروارد در سال ۱۹۰۰ عضو مؤسس انجمن دانشگاه‌های آمریکایی گردید.
این دانشگاه از ده دانشکده دانشگاهی به اضافه مؤسسه مطالعات پیشرفته ردکلیف تشکیل شده‌است. دانشکده‌های علوم و هنر دانشگاه هاروارد برای دانشجویان و فارغ التحصیلان مقطع کارشناسی طیف گسترده‌ای از رشته‌های دانشگاهی را ارائه می‌دهد، در حالی که سایر دانشکده‌ها فقط مدارک تحصیلات تکمیلی، عمدتاً درجات تخصصی را ارائه می‌دهند. کتابخانه هاروارد بزرگترین سیستم کتابخانه دانشگاهی جهان است که شامل ۷۹ کتابخانه منفرد بوده و حدود ۲۰٫۴ میلیون عنوان را در خود جای داده‌است.
دانشگاه هاروارد در بین تمام دانشگاه‌های جهان شامل بیشترین تعداد دانش آموختگانی است که برنده جایزه نوبل (۱۶۱ نفر)، و مدال فیلدز (۱۸ نفر) شده‌اند. همچنین در بین دانشگاه‌های آمریکا شامل بیشترین دانش آموختگانی است که عضو کنگره ایالات متحده آمریکا، عضو همکاران مک‌آرتور، محققان رودز (۳۷۵ نفر)، و محققان مارشال (۲۵۵ نفر) بوده‌اند.
در سال ۱۶۳۸ آن ناحیه و دانشگاه تازه تأسیس را به نام کمبریج نام‌گذاری کردند. در همان سال جان هاروارد یکی از وزیران پیوریتن و وزیر امور داخلی آمریکا که استاد یکی از شعبه‌های دانشگاه کمبریج بود در هنگام مرگ، نیمی از سرمایه و املاک خود را که ۷۸۰ پوند بود با چهارصد جلد کتاب به کالج بخشید و کالج مزبور در سال ۱۶۳۹ به‌افتخار این مرد، هاروارد نامیده شد. تاریخچهٔ هاروارد در حقیقت از سال ۱۶۴۰ آغاز می‌شود. نخستین جشن دانش‌آموختگان دانشگاه هاروارد در سال ۱۶۴۲ برگزار شد.
کالج هاروارد در سال‌های اولیه، بیشتر روحانیون اجتماع‌گرا و توحیدگرا را تربیت کرد، اگرچه هرگز به‌طور رسمی به هیچ فرقه‌ای وابسته نبوده‌است. برنامه درسی و مجموعه دانشجویی آن در طول قرن هجدهم به تدریج سکولار گشته و در قرن نوزدهم، هاروارد به عنوان مرکز فرهنگی اصلی در میان نخبگان بوستون ظاهر شد. پس از جنگ داخلی آمریکا، دوره طولانی ریاست جمهوری چارلز ویلیام الیوت (۱۸۶۹–۱۹۰۹) دانشکده و مدارس حرفه‌ای وابسته را به یک دانشگاه تحقیقاتی مدرن تبدیل کرد. هاروارد در سال ۱۹۰۰ عضو مؤسس انجمن دانشگاه‌های آمریکایی گردید.
بر سردر این دانشگاه لوحه‌ای نصب شده که متن آن چنین است:
بر اساس منشور مورخ ۱۶۵۰ دانشگاه برای پیشرفت علم، هنر و ادبیات به آموزش جوانان انگلیسی و بومی اختصاص یافت. دومین ساختمان دانشگاه، «کالج بومیان»، در سال ۱۶۵۴ تأسیس شد و مؤسسهٔ انتشارات و مطبوعات دانشگاه که از سال ۱۶۳۸ تا آن زمان در ساختمان رئیس دانشگاه بود، به‌آن محل انتقال یافت. به‌احتمال قوی در سال‌های ۱۶۶۱ و ۱۶۶۳، ترجمه کتاب مقدس به زبان بومیان آن سرزمین، توسط جان الیوت در همین کالج به چاپ رسید. با توجه به حمایت‌های مالی که دانشگاه برای پیشرفت اهداف خود از خارج دریافت کرد، از همان آغاز تأسیس به اهمیت شایانی دست یافت. منشور مصوبه دانشگاه هاروارد تا سال ۱۷۰۷، مرجع اساسی و تغییرناپذیر ادارهٔ دانشگاه به‌شمار می‌رفت. بر مبنای این منشور، سازمانی مرکب از یک رئیس و یک خزانه‌دار و پنج استاد به‌طور رسمی مقررات اداری دانشگاه را وضع نموده و به امور مالی و هزینه کردن وجوه دریافتی، نظارت مستقیم داشتند. این سازمان به وسیله هیئت ناظرانی که در سال ۱۶۴۲ تعیین شده بود، کنترل می‌شد. کم‌کم اوضاع و احوال ایجاب کرد که هیئت اداره‌کنندهٔ دانشگاه، از استادان مقیم آن تشکیل شود. امروزه دانشکده‌های گوناگون، دارای هیئت‌های قانون‌گذاری هستند که مستقیماً عهده‌دار نظم و برقراری آرامش در محیط دانشکده هستند. در اوان تأسیس این دانشگاه، هیئت ناظران از بین نمایندگان مشترک ایالت (دولت) و کلیسا تشکیل شده و دولت که مؤسس و مدیر کالج بود سازمان هاروارد را یک بنگاه دولتی تلقی کرده که در این راستا اختلافات تنگ‌نظرانه و متعصبانه نیز نمایان بود و سرانجام این کشمکش‌ها به سود دانشگاه هاروارد پایان یافت. در سال ۱۷۸۰ کالج هاروارد به دانشگاه هاروارد تغییر یافت. نخستین مدیران و رهبران کالج کلیسا بود، اما در پی تغییراتی که در ترکیب هیئت ناظران پدیدار شد، دانشگاه هاروارد از زیر کنترل روحانیت و سیاست‌مداران دولتی خارج شد. از سال ۱۸۶۵ هیئت مدیرهٔ دانشگاه از بین دانش‌آموختگان پیشین آن برگزیده شد و کنترل دانشگاه را به‌عهده گرفت.
در محوطه این دانشگاه، موزه‌های متعددی ازجمله موزهٔ هنر فوگ وجود دارد که در آن تابلوهای نقاشی و مجسمه‌ها و آثار چاپ شده قرن هیجده و نوزده اروپا و آمریکا، به تماشا گذاشته‌شده‌است.
کتابخانه دانشگاه هاروارد نه تنها قدیمی‌ترین مجموعه فرهنگی در آمریکا بلکه با شعبات خود، بزرگ‌ترین کتابخانه دنیاست و در حال حاضر دارای ۱۴٬۵۰۰٬۰۰۰ جلد کتاب، رساله و میکروفیلم است. کتابخانه هاروارد، بزرگترین سیستم کتابخانه دانشگاهی جهان است که شامل ۷۹ کتابخانه منفرد بوده و حدود ۲۰٫۴ میلیون عنوان را در خود جای داده‌است.
مجله هاروارد بیزینس ریویو (مجله کسب و کار هاروارد) که توسط این دانشگاه منتشر می‌گردد، یکی از معتبرترین مجلات در زمینه مدیریت است.
این کتاب‌خانه بزرگ‌ترین کتاب‌خانه دانشگاه هاروارد است.
در زمینه علوم و ادبیات و فلسفه چهره‌های شناخته شده‌ای از این دانشگاه دانش‌آموخته شده‌اند که امروزه از مشاهیر جهان محسوب می‌شوند. هشت تن از رؤسای جمهور تاریخ آمریکا دانش‌آموختهٔ هاروارد بوده‌اند، که عبارتند از:
این دانشگاه از ده دانشکده به اضافه مؤسسه مطالعات پیشرفته ردکلیف تشکیل شده‌است.این دانشگاه دارای رشته‌های علوم انسانی، علوم طبیعی، مهندسی، دندان پزشکی، الهیات، آموزش و پرورش، حقوق و پزشکی است. علاوه‌براین در مؤسسات وابسته به‌آن، دوره‌های ویژه خاورشناسی و روسیه‌شناسی تدریس می‌شود. پروژهٔ تاریخ شفاهی ایران در مرکز ایران‌شناسی این دانشگاه به مدیریت حبیب لاجوردی انجام می‌شود.
دانشکده‌های علوم و هنر دانشگاه هاروارد برای دانشجویان و فارغ التحصیلان مقطع کارشناسی طیف گسترده‌ای از رشته‌های دانشگاهی را ارائه می‌دهد، در حالی که سایر دانشکده‌ها فقط مدارک تحصیلات تکمیلی، عمدتاً درجات تخصصی را ارائه می‌دهند.
در میان رتبه‌بندی‌های کلی، نشریه "رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان" که رتبه‌بندی شانگهای نیز نامیده می‌شود، هر ساله از بدو انتشار تا امروز دانشگاه هاروارد را برترین دانشگاه جهان معرفی کرده‌است. هنگامی که "QS" و "Times Higher Education" برای انتشار رتبه‌بندی "Times Higher Education – QS University World Ranking" از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۹ همکاری کردند، داشنگاه هاروارد هر ساله رتبه برتر را کسب می‌کرد و در "رتبه‌بندی تایمز" از زمان انتشار یعنی سال ۲۰۱۱ تا به امروز رتبه اول را در رتبه‌های جهانی معتبر حفظ کرده‌است. طبق رتبه‌بندی شانگهای در سال ۲۰۲۱، این دانشگاه در رتبه اول جهانی قرار دارد. علاوه بر این، هاروارد با سرمایه‌گذاری‌های قابل توجه در دانشکده مهندسی خود در سال‌های اخیر، توسط "Times Higher Education" در رتبه سوم مهندسی و فناوری در جهان قرار گرفت.