فردی تایفور
فردی تایفور با نام اصلی فردی تایفور توران‌بایبورت، به ترکی استانبولی Ferdi Tayfur، زاده ۱۵ نوامبر ۱۹۴۵ در شهر آدانا، خواننده، بازیگر، کارگردان، شاعر، آهنگساز، نویسنده و تاجر مسلمان، از موفق‌ترین و مشهورترین افراد ترکیه می‌باشد. وی در حالی که دارای بیش از سی آلبوم موزیک و فیلم در دنیای موسیقی و بازیگری خود می‌باشد در سال ۱۹۸۲ شرکت خودش یعنی Ferdifon Müzik تأسیس کرد. او همچنین بعد از تجربه درخشان‌ترین سال‌های خود در دنیای موسیقی و بازیگری در سال ۲۰۰۹ وارد صنعت ساختمان سازی نیز شد. پادشاه موسیقی ترکیه (به زبان ترکی استانبولی: Kral) لقب متداولی است که مردم ترکیه به وی داده‌اند. همچنین از او به عنوان فردی بابا هم یاد می‌شود. بر اساس تحقیقات انجام شده فردی تایفور در سال 2021 بالاتر از دیگر خوانندگان به عنوان محبوب‌ترین و پرطرفدارترین خواننده تاریخ ترکیه در میان مردم برگزیده شد. این عنوان به طور رسمی در برنامه "Şarkılar Bizi Söyler" توسط هاکان آلتون اعلام شد. او همچنین یکی از پدیدآوران و پیشروان موسیقی ترکیه است.
فردی تایفور، در تاریخ ۱۵ نوامبر سال ۱۹۴۵ میلادی در شهر آدانا محله هوریت (آزادی)، در یک خانواده چهار نفره متولد شده‌است. یک برادر بزرگ و دو خواهر گوچک تر از خودش دارد. پدرش به خاطر علاقه ای که به دوبلور ترکیه ای داشت اسم فردی تایفور را بر روی پسرش نهاد. پدر وی آرزو داشت که پسرش یک انسان بزرگ و تحصیل کرده شود اما مرگ پدرش در هنگامی که فردی تنها پنج سال داشت همه آرزوهایش را برهم زد و فردی در دوران کودکی مجبور به کار کردن و ترک کردن مدرسه شد. او ابتدا در یک مغازه قنادی شروع به کار کرد و حتی به گفته خودش خواندن و نوشتن را هم با حرف آدانا آنجا یادگرفته است. فردی بعدها در یک مزرعه مشغول به کار می‌شود و به دلیل صدای زیبایی که داشت آهنگ خواندن را هم شروع کرد و در مسابقه خوانندگی آدانا هم موفق شد مقام برتری را به دست آورد که این مقام منجر شد که فردی به شهر استانبول بیاید. او در سال ۱۹۶۸ با یک شرکت قرارداد می‌بندد اما آلبومی که منتشر کرد موفقیت آنچنانی به دست نمی‌آورد و دوباره به آدانا بر می‌گردد و در همان مزرعه به عنوان راننده تراکتور شروع به کار می‌کند. فردی پس از سه سال با ساختن آهنگ (آرامشی برایم نماند) دوباره چشم‌ها را به خود خیره می‌کند و با شرکت (گورسو پلاک) قراردادی سه ساله می‌بندد که طی این سه سال پنج آلبوم منتشر می‌کند. در سال ۱۹۷۵ وی به شرکت (اِلِنور موزیک) که یکی از بزرگترین شرکت‌های موسیقی در ترکیه هست منتقل می‌شود.
در سال ۲۰۰۰ فردی تایفور بر اثر یک بیماری سکته می‌کند که بعد از این اتفاق شایعه مرگ وی در همه جا پخش شد اما خوشبختانه از این بیماری نجات یافت و حیات خود را نباخت. وی همچنین به سلامتی خود نیز اهمیت ویژه ای می‌دهد و به گفته خودش در طول حیات خود از تمامی مشروبات الکلی و سیگار هم دور بوده‌است.
فردی تایفور در طول زندگی خود سه بار ازدواج کرده که اولین ازدواج وی در سال ۱۹۷۴ و ازدواج دوم فردی در سال ۱۹۷۶ با بازیگر (نجلا ناظر) می‌باشد که این پیوند تا سال ۲۰۰۸ ادامه داشت. وی همچنین دارای پنج فرزند می‌باشد.
فردی تایفور در طول سال‌های فعالیت خود بیش از سی آلبوم آهنگ منتشر کرده که میانگین فروش آلبوم های وی سه میلیون می باشد و هر ساله جزو پنج آلبوم پرفروش سال بوده است.
در سال ۱۹۹۲ آلبوم فردی تایفور، با فروش بیش از شش میلیون نسخه به عنوان پر فروش‌ترین آلبوم وی و تاریخ ترکیه و سال ۱۹۹۲ می‌باشد. آهنگ Emmoğlu، با قرار گرفتن در صدر آهنگ‌های گوش داده شده به مدت شصت هفته پیاپی در تاریخ ترکیه رکوردار است که تا به حال هیچ آهنگی همچین مقامی را کسب نکرده‌است و عنوان پرطرفدارترین آهنگ تاریخ ترکیه را دارد.
کنسرت پارک گلخانه فردی تایفور در سال ۱۹۹۳، با حضور بیش از دویست هزار نفر در آن زمان صاحب رکورد بزرگترین کنسرت تاریخ ترکیه می‌باشد.
فردی تایفور در سال ۱۹۹۴، ۱۹۹۵، ۱۹۹۹ و ۲۰۰۷ به عنوان بهترین خواننده سال از شبکه کرال تی وی انتخاب شده‌است. وی همچنین در سال‌های ۱۹۹۶، ۱۹۹۷، ۱۹۹۸، ۲۰۰۰، ۲۰۰۴، هم نامزد این عنوان شده‌است. همچنین فردی تایفور صاحب عنوان پرافتخارترین خواننده تاریخ ترکیه می‌باشد.
فردی تایفور در طی سال‌های فعالیت خود بیش از ۴۰۰ آهنگ خوانده‌است که از این تعداد بیش از نصف آهنگ‌ها، شعر و موزیک‌هایش ساخته خود اوست.
در سال ۱۹۷۶ تکلیف ساخت فیلم با نام (چشمه) به وی پیشنهاد داده می‌شود و با این فیلم فردی پا به دنیای سینما هم می‌گذارد و با فیلم (چشمه) همه رکوردهای سینمای ترکیه را جابجا می‌کند و به عنوان دومین فیلم پربیننده تاریخ سینمای ترکیه انتخاب می‌شود.
یک سال بعد از فیلم چشمه، فردی تایفور با فیلم (در به در) توانست اینبار عنوان پربیننده‌ترین فیلم سینمایی تاریخ ترکیه را بدست آورد که تا الان هم هیچ فیلمی نتوانسته به این رکورد دست پیدا کند.
وی همچنین از دوستان صمیمی خوانندگانی مانند ابراهیم تاتلیسس، اورهان گنجه بای، ماهسون، سلامی شاهین و… می‌باشد که همکاری‌های زیادی در زمینه موسیقی باهم داشته‌اند.