انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا (۱۳۹۶)
انتخابات پنجمین دورهٔ شوراهای اسلامی شهر و روستا همزمان با انتخابات دوازدهمین دوره ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۶) در ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۶ برگزار شد.
زمان ثبت نام در این دوره از انتخابات ۳۰ اسفند ۱۳۹۵ تا ۶ فروردین ۱۳۹۶ بوده‌است. انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا در ۱۴۲شهر با ۹ هزار و ۷۵۲شعبه اخذ رأی به‌صورت تمام‌الکترونیکی برگزار شد. بر اساس اعلام نتایج رسمی در این انتخابات ۵۶ میلیون و ۴۱۰ هزار و ۲۳۴ نفر واجدان شرایط حضور در انتخابات ۲۹ اردیبهشت‌ماه بودند که از این تعداد ۱ میلیون و ۳۵۰ هزار و ۲۹۴ نفر برای اولین بار می‌توانستند رای بدهند.
در دورهٔ گذشته، شوراها ۱۲۶٬۱۵۳ کرسی داشت که با ۸۱٬۴۳۴ عضو جانشین (علی‌البدل) روی‌هم‌رفته ۲۰۷٬۵۸۷ کرسی می‌شود. البته وزیر کشور تعداد کل کرسی‌ها را ۱۹۶٬۹۱۷ نفر اعلام کرده‌است.
براساس مصوبه مجلس شورای اسلامی و تأیید شورای نگهبان تعداد اعضای شورای اسلامی شهرها کاهش یافت، به موجب مصوبه مجلس ایران، تعداد اعضای اصلی و علی‌البدل شورای شهر به شرح ذیل است: در پنجمین دوره، منتقدان دولت و اصولگرایان بسیاری در شهرهای مختلف از سوی شورای نظارت رد صلاحیت شدند. این رد صلاحیت‌ها اعتراض‌های فراوانی را برانگیخت.
از جمله از نام‌ نوشتگان شورای تهران، چندین نفر از اعضای کنونی شورای شهر که برخی سابقهٔ چند دوره عضویت در شوراها را داشتند، رد صلاحیت شدند، از جمله: الهه راستگو (عضو اصلاح‌طلب شورای شهر که در سال ۹۲ برای انتخاب شهردار تهران به قالیباف نامزد اصولگرایان رای داده‌بود)، حبیب کاشانی (با سابقهٔ ۳ دوره عضویت)، علیرضا دبیر (با سابقهٔ ۲ دوره عضویت)، حسین رضازاده، عباس جدیدی رد صلاحیت شده‌اند.
همچنین از میان اصلاح‌طلبان نیز برخی افراد ردصلاحیت شدند.
بسیاری از این رد صلاحیت‌ها پس از اعتراض در نهایت تأیید شدند.
در انتخابات شورای شهر تهران و ری و تجریش، اصولگرایان با فهرست خدمت و اصلاح‌طلبان با فهرست دیگری به رقابت می‌پردازند. در این دوره، تهران ۲۱ نمایندهٔ اصلی و ۱۱ نمایندهٔ جانشین دارد.فهرست «شورای عالی سیاستگذاری اصلاح​طلبان» که زیر نظر محمدرضا عارف تهیه شده با انتقاداتی روبه‌رو شده‌است. رئیس‌جمهور اسبق ایران سید محمد خاتمی در پیامی به تاریخ ۲۵ اردیبهشت منتشر شد از فهرست امید حمایت کرد و از مردم تهران درخواست کرد به آن رأی دهند:عبدالله مؤمنی از این لیست علناً حمایت و به نفع آن اعلام انصراف کرده‌است.
همچنین بعد از انتشار لیست اولیه، مرتضی الویری جایگزین صمدی شد.
«شورای هماهنگی احزاب اصلاح‌طلب» (که نباید آن را با «شورای هماهنگی جبهه اصلاحات» اشتباه گرفت) نیز فهرست شهر سبز را زیر نظر احمد شریف تهیه کرده‌است:رئیس سابق مجلس ایران غلامعلی حداد عادل طی پیامی از فهرست خدمت به شرح زیر اعلام حمایت کرد:در مشهد نیز هر پانزده عضو لیست امید برای انتخابات شورای شهر مشهد، موفق به کسب تمامی کرسی شورای اسلامی این شهر شدند.در این دورهٔ اکثریت کرسی‌ها از آن لیست امید شد و تنها یک نماینده از حزب اعتدال و توسعه انتخاب شد.
فهرست اعضاء دوره پنجم:
انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستای سال ۹۶ شاهد شکایت‌های متعددی مبنی بر تخلفات در حوزه‌های انتخاباتی سراسر کشور بوده‌است.
سیاست‌مداران و نامزدهای اصول‌گرای انتخابات شوراها مدعی تخلفات گستردهٔ مجریان اصلاح‌طلب در این انتخابات و خودداری آنان از پیگیری این تخلفات شده‌اند. پرویز سروری عضو شورای شهر تهران در گفتگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری تسنیم، دربارهٔ خبر بسته شدن پرونده انتخابات شوراها و عدم بازشماری آرای شورای شهر تهران، گفت: «ما با یک دیکتاتوری روکش شده مواجه هستیم که ظاهر زیبایی دارد، اما باطنش همان استبداد خشن است. امروز شاهد هستیم کسانی که مدعی این بودند باید انتخابات شفاف باشد و مدعی دموکراسی و آزادی جریان مخالف بودند، با گذشت حدود ۵۰ روز از انتخابات تمام فشارها و تلاش‌های ما برای پیگیری از مجاری قانونی را بی‌جواب گذاشتند و تلاش‌های ما به سنگ خورد.» سروری تصریح کرد: «اصلاح‌طلبان می‌دانند اگر درِ صندوق‌ها باز شود ممکن است بوی تعفن برخی تخلفات بیرون بیاید. متأسفانه شاهد یک دیکتاتوری انتخاباتی هستیم و اصلاح‌طلبان نشان دادند اگر به قدرت برسند هیچ‌یک از معیارهای قانونی و انتخاباتی را رعایت نمی‌کنند و در مسیر خواسته‌های خودشان حرکت می‌کنند. ما تا آخر رسیدگی می‌کنیم تا این به عنوان یک سند زنده در تاریخ بماند.»