جی. آر. آر. تالکین
جان رونالد روئل تالکین (۳ ژانویهٔ ۱۸۹۲ در بلوم‌فونتین، آفریقای جنوبی – ۲ سپتامبر ۱۹۷۳) نویسنده، شاعر، زبان‌شناس و استاد دانشگاه بریتانیایی بود که بابت آثار خیال‌پردازی حماسی‌اش شناخته می‌شود. از معروف‌ترین کتابهای او می‌توان به "هابیت"، "ارباب حلقه‌ها" و "سیلماریلیون" اشاره کرد.
او از سال ۱۹۲۵ تا ۱۹۵۹، استاد زبان‌شناسی تاریخی در دانشگاه آکسفورد بود. او در ۲۸ مارس ۱۹۷۲ نشان امپراتوری بریتانیا را از ملکه الیزابت دوم دریافت کرد. تالکین، علاوه بر کتاب‌های یادشده، که معروف‌تر و شناخته‌شده‌تر هستند، آثار داستانیِ دیگری به نام‌های "ماجراهای تام بامبادیل"،" راه پیوسته تا آن سو می‌رود" و "فرزندان هورین" را نیز تالیف کرده که عمدتاً پس از مرگش منتشر شدند. این کتاب‌ها در مورد موضوع‌هایی هستند که آنها را رشته‌افسانه (Legendarium) می‌نامند و در اصل اسطوره‌شناسی برای گذشته دور زمین است.
او علاقه فراوانی به ساختن زبان‌های علمی یا فراساخته داشت. او شاید تنها کسی باشد که ۱۵ زبان ساخته‌است؛ با این حال، توصیهٔ او به کسانی که علاقه‌مند به زبان بین‌المللی هستند این است که: «از اسپرانتو پشتیبانی کنید». ,
تالکین در جایی گفته‌است انگیزه‌اش از نگارش کتاب‌های تخیلی (مانند ارباب حلقه‌ها) و ساختن میان زمین (Middle Earth) این بوده‌است که زبان‌های فراساخته او در آن صحبت شود. جنگ جهانی اول
در اوت سال ۱۹۱۴ بریتانیا وارد جنگ جهانی اول شد. تالکین از سال ۱۹۱۵ تا سال ۱۹۲۰ با درجه ستوان دوم در خدمت ارتش بریتانیا بود.
این حماسهٔ عظیم جی.آر.آر. تالکین، «ارباب حلقه‌ها»، که به اشتباه «تریلوژی» یا سه‌گانه خوانده می‌شود؛ توسط ناشران برای صرفه‌جویی و راحتی تبدیل به ۳ جلد شد و هر جلد ۲ کتابش را در بر می‌گرفت. در طی سال‌ها این سه جلد، (۱۹۵۴)، دو برج (۱۹۵۵)، و بازگشت شاه (۱۹۵۵) هم به صورت تکی چاپ شدند و هم یک جلد کامل، و بیش از ۵۰ میلیون کپی از آن‌ها به فروش رفته و به ۲۵ زبان ترجمه شده‌است؛ و در لیست برترین کتاب‌های جهان بی‌بی‌سی، ارباب حلقه‌ها به عنوان برترین کتاب سدهٔ بیستم انتخاب شده‌است. در روزگاران پیشین، اِلف‌های صنعتگر «حلقه‌های قدرت» را ساختند، و سائورون شاه تاریکی، هم‌زمان «حلقهٔ یگانه» را ساخت، و قدرت خودش را در آن دمید تا بتواند بر بقیهٔ حلقه‌ها حکومت کند. اما در طی جنگ «آخرین اتحاد اِلف‌ها–آدمیان» در برابر سپاه سائورون، سائورون شکست خورد و حلقه به پسر پادشاه آدمیان رسید. او به جای نابود کردن حلقه آن را برای خودش نگه داشت و بعدها کشته شد، و حلقه بدست موجودی به نام گالوم افتاد …. از آن سو سائورون همواره به دنبال حلقه بود، تا جسم و اقتدارش را بازیابد، اما حلقه گم شده بود. پس از گذر مدت بسیاری به صورت اتفاقی حلقه به دست یک «هابیت» رسید: «بیلبو بگینز». در برج سیاه «موردور»، قدرت سائورون هر دم افزایش می‌یافت. اما او به حلقهٔ یگانه نیاز داشت تا آن را کامل کند. در تولد صد و یازده سالگی بیلبو، وی ناپدید شد و برای برادرزادهٔ جوانش فرودو، حلقهٔ قدرت را باقی گذاشت، و سفری خطرناک را آغاز کرد، چرا که پس از رفتن او همه چیز عوض شد و سائورون جای حلقه را فهمید. فرودو می‌بایست سرزمین میانه را درنوردد و به اعماق سایه‌های موردور سفر کند و با انداختن حلقه به آتش شکاف‌های هلاکت آن را نابود سازد.
«ارباب حلقه‌ها» ماجرای سفر بزرگ فرودو و یاران حلقه است؛ گندالف جادوگر، سام، مری و پیپین هابیت، گیملی دورف، لگولاس الف، بورومیر اهل گاندور، و آراگون پسر آراتون (پادشاه آدمیان).
مجموعه فیلم ارباب حلقه‌ها شامل (۲۰۰۱)، (۲۰۰۲) و (۲۰۰۳) به کارگردانی پیتر جکسون از روی کتاب‌های ارباب حلقه‌ها ساخته شده‌اند.
«در سوراخی داخل زمین، یک هابیت زندگی می‌کرد.» این چند کلمه، که در یک ورق هنگام تصحیح ورق‌های دانش‌آموزان، با خطی ناخوانا نوشته شد، تبدیل به یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های سدهٔ بیستم شد. در ابتدا، در ۱۹۳۷ در بریتانیا، به چاپ رسید و یک سال بعد نیز، در آمریکا منتشر شد. کتاب «هابیت» جی.آر.آر. تالکین تاکنون به بیش از ۲۵ زبان زندهٔ دنیا برگردانده شده‌است. «بیلبو بگینز» توسط گندالف جادوگر و سیزده دورف به سردستگی تورین سپر بلوط نوهٔ "ترور" پادشاهِ زیر کوه وادار می‌شود که زندگی بی‌دردسر و راحتش را در خانهٔ هابیتی‌اش ترک کند و به آن‌ها برای بازپس‌گیری قلمرو اِرِبور (آخرین حکومت بزرگ دورف‌ها) از چنگال اژدها اسماگ، که حدود شصت سال بود که بر روی گنجینهٔ عظیم اربور خوابیده بود کمک کند، در حقیقت آن‌ها بیلبو را برای دزدیدن گوهر پادشاهی، «آرکنستون» از دست اسماگ می‌خواستند، حال در این راه ماجراهای بسیاری رخ می‌دهد.
مجموعه فیلم هابیت شامل (۲۰۱۲)، (۲۰۱۳) و (۲۰۱۴) به کارگردانی پیتر جکسون از روی کتاب‌های هابیت ساخته شده‌اند.
این رمان ماجراهای پیش از ارباب حلقه‌ها و هابیت را مطرح کرده و به داستان‌هایی دربارهٔ چگونگی آفرینش جهان و ورود اینوها به آن را روایت می‌کند. همچنین شکل‌گیری قدرت‌های بزرگ جهان که یکی از آن‌ها قدرت تاریکی بود اشاره می‌شود و اینکه مورگوت چگونه دست به ظلم و ستم می‌زند. همچنین ماجرای پیدایش اِلف‌ها، آدمیان و موجودات دیگر را روایت می‌کند.
فیانور بزرگترین اِلف زمانه در هنر و معرفت و کسی بود که سیلماریل‌ها را ساخت، جواهرات مقدس؛ و آن‌ها را با پرتو دو درخت والینور آکند: دو درختی که بعدها میوه و شکوفه‌شان خورشید و ماه شد. اما ملکور، نخستین فرمانروای تاریکی، آن‌ها را دزدید و به دنبال آن مجموعه‌ای از تراژدی‌های مختلف اتفاق افتاد. محور اصلی «سیلماریلیون» حول این سه سیلماریل می‌گردد، و نیز داستاهای بسیار دیگری نیز دربردارد: «آینولینداله: افسانهٔ خلقت»، «والاکوئنتا: درباب ماهیت قدرت‌های خدایی»، «آکالابت: زوال مردمان نومهٔ نور» و «از حلقه‌های قدرت و عصر سوم: که با ارباب حلقه‌ها در ارتباط است».
تالکین بیشتر عمرش را بر روی داستان‌ها و افسانه‌هایی سپری کرد که بعدها «سیلماریلیون» را تشکیل دادند و نیز او این مجموعهٔ عظیم داستان‌هایش را بهترین کارهایش خوانده‌است. از سال ۱۹۱۷ این داستان‌ها شروع شدند، پیش از آنکه حتی هابیت آغاز شود. وقایع شگفت‌انگیز دنیای خلق شده تالکین، نقشی بزرگ در شکل‌گیری کتاب‌های «هابیت» و «ارباب حلقه‌ها» داشت. با این حال، این داستان‌ها تا سال ۱۹۷۷ (چهار سال پس از مرگ تالکین) منتشر نشدند. تا آنکه پسر او «کریستوفر» نوشته‌های پراکنده پدر را جمع‌آوری کرد و کتابی منظم از آن‌ها تهیه نمود. چیزی که بیش از همه حماسهٔ «ارباب حلقه‌های» تالکین را عظمت بخشیده، عمق بخشیدن به داستان با گوشهٔ چشمی به تاریخچهٔ سرزمین میانه است. «سیلماریلیون» به گذشتهٔ این دنیا می‌رود، به دورهٔ اول! و این تاریخچه را باز می‌کند و تاریخ دقیق این دنیای عظیم را بازگو می‌نماید. «سیلماریلیون» به ما داستان‌های روزگاران پیشین، دورهٔ اول، داستان ساخت آردا، دنیا و قدرت‌هایی می‌گوید که آن را ساختند. داستان نبرد خیر و شر در سرزمین میانه و جنگ با لُرد سیاه «مورگوت»، کسی که سارون تنها یکی از خدمتکارانش بود. داستان آمدن اِلف‌ها ساخته شدن جواهرات مقدس‌شان، سیلماریل‌ها، که مورگوت آن‌ها را دزدید و به دنبال آن مجموعه‌ای از تراژدی‌های مختلف اتفاق افتاد و مرگ و نیستی، خیانت، پیروزی، امید و یاس، به همراه داشت. از تراژدی عاشقانه برن و لوتین، داستان فرزندان نفرین شده هورین، خیانت مائگلین و سقوط شهر صخره‌های پنهان، گوندولین. سیلماریلیون داستان آمدن آدمیان را بازمی‌گوید و رزم‌هایشان را و اینکه چگونه سرنوشت آدمیان و الف‌ها به هم گره خورد و نومه نوری‌ها را خلق کرد. نتیجهٔ این داستان‌ها، هم در لحن و هم در سبک نگارشی، بسیار متفاوت از «هابیت» یا «ارباب حلقه‌ها» است، تا حدی که برخی از طرفداران تالکین آن را سخت می‌یابند، اما کسانی که به درکی عمیق از آن دست یابند می‌دانند که ارزش آن بسیار فراتر از «ارباب حلقه‌ها» است، چرا که بستری است برای خلق آن.
سه‌گانهٔ "ارباب حلقه‌ها" در ایران، نخستین‌بار توسط رضا علیزاده ترجمه و در سال ۱۳۸۱ توسط انتشارات روزنه به چاپ رسید. اثر دیگر این نویسنده، "هابیت،" در ایران با پنج ترجمه به چاپ رسیده‌است.
قابل توجه است که داستان‌های تالکین بسیار تحت تأثیر حماسه بئوولف بوده‌است که با توجه به علاقهٔ ویژهٔ او به آثار ادبی کهن و مطالعات او پیرامون این اثر، قابل توجیه است. در سه‌گانهٔ ارباب حلقه‌ها، اشارات زیادی به این اثر دیده می‌شود. بخش دزدیدن جام در داستان "هابیت" نیز، نمونهٔ خیال‌پردازی همین داستان در بئوولف است.
کتاب‌های ترجمه شده به زبان فارسی از این نویسنده عبارت‌اند از:
به گفتهٔ کتاب ارباب حلقه‌ها تالکین ۱۱ سال برای نگارش ارباب حلقه‌ها تلاش کرده‌است.