اختلال ناخوشی پیشاقاعدگی
اختلال ناخوشی پیشاقاعدگی (PMDD)حالتی بسیار شدیدتر از سندرم پیشاقاعدگی (PMS)است که به عنوان یک اختلال روانتنی مشابه با افسردگی تک‌قطبی در نظر گرفته می‌شود.
بین ۲ تا ۱۰ درصد از زنان، بین دوران بلوغ تا یائسگی، دچار PMDD می‌شوند و از این بابت، تن و روان‌شان به‌طور جدی دچار آشفتگی و ناخوشی می‌شود. این اختلال، نوع شدیدی از سندرم پیشاقاعدگی است که هر ساله میلیون‌ها زن را دچار اختلالاتی در زمینه‌های عاطفی-هیجانی، ذهنی و جسمی می‌کند. این اختلال به‌طور تنگاتنگی با فراز و نشیب چرخه قاعدگی مرتبط است و معمولاً علائمش در فاز لوتئال چرخهٔ قاعدگی {یعنی روز ۱۷ تا ۲۸ام چرخه-م} ظاهر می‌شود و در این مدت، می‌تواند عملکرد اجتماعی، شغلی و جنسی فرد را به‌طور قابل ملاحظه‌ای تحت‌الشعاع قرار دهد. طبق پژوهش‌های انجام‌شده در کالج زنان و زایمان ایالات متحد، تا ۸۰ درصد از زنان در سن تولیدمثلی (یعنی از زمان بلوغ تا یائسگی) در روزهای حول و حوش قاعدگی مجموعه‌ای از تغییرات بدنی را تجربه می‌کنند؛ ۲۰ تا ۴۰ درصد از آن‌ها علائم سندروم پیشاقاعدگی (PMS)، و ۲ تا ۱۰ درصد نیز اختلال شدید (PMDD) را تجربه می‌کنند.زنان مبتلا به PMDD بیشتر در معرض خطر خودکشی هستند ، میزان افکار خودکشی 2.8 برابر بیشتر ، سابقه برنامه ریزی خودکشی 4.15 برابر و اقدام به خودکشی 3.3 برابر افراد معمول است.
اکثر خانمهای قاعدگی تا حدی احساس علائم قبل از قاعدگی را تجربه می کنند ، 20 تا 30٪ علائم کافی برای تشخیص PMS را دارند و 3-8٪ واجد شرایط تشخیص PMDD هستند.  در بررسی که در ایران در شهر شیراز صورت گرفت نشان داده شد که 7/19% از افراد مورد بررسی علائمی از سندروم پیش از قاعدگی داشتند. شایعترین‏ علائم روانی احساس خستگی و ضعف، نوسان خلق، بی‏قراری، احساس غم و اختلال خواب بود. شایعترین علائم بدنی سر درد، درد کمر، آکنه و تکرر ادرار گزارش شد.
علائم خلقی PMDD فقط در زنانی که قاعدگی دارند، مشاهده می شود. بنابراین ، علائم در دوران بارداری و بعد از یائسگی بروز نمی کند. سایر اختلالات خلقی به طور معمول در تمام طول زندگی تولید مثل ادامه دارد و مستقل از چرخه قاعدگی یک زن یا فقدان آن است.
بیشترین توافق بر سر آنچه که باعث PMDD در حال حاضر می شود ، افزایش حساسیت به نوسان سطح هورمون های خاص (یعنی هورمون های تولید مثل) ، استرس محیطی و ژنتیک است. استروئیدهای جنسی ، استروژن و پروژسترون از نظر عصبی فعال هستند. آنها در مسیرهای سروتونین نقش دارند. سروتونین در كنار استروژن در تنظیم خلقی نقش دارد
زنان مبتلا به PMDD معمولاً مشاهده می کنند که علائم آنها هنگام بارداری ناپدید می شوند. اختلال دیسفریک قبل از قاعدگی در درجه اول نوعی اختلال خلقی است که با شروع قاعدگی همراه است. حاملگی ، یائسگی و هیسترکتومی ها باعث می شوند که قاعدگی متوقف شود و از این رو علائم مرتبط با هورمون جنسی نیز متوقف شود.
یائسگی یک زن را به یک اختلال خلقی مستعد می سازد. توقف دائمی چرخه قاعدگی باعث ایجاد علائم و مشکلات روانشناختی می شود که همگی مربوط به کمبود استروژن طبیعی پس از یائسگی است.
علائم می تواند جسمی یا عاطفی باشد اما علائم خلقی باید برای تشخیص وجود داشته باشد. زنان مبتلا به PMDD ممکن است فکر خودکشی داشته باشند.
کسی دچار» اختلال ناخوشی پیشاقاعدگی» است که در اکثر چرخه‌های قاعدگی سال گذشته‌اش، در اغلب روزهای آخرین هفتهٔ فاز لوتیل (روز ۱۷ تا ۲۸)، حداقل پنج مورد از علائم زیر را داشته باشد، و این علائم چند روز پس از شروع فاز فولیکولار (روز ۱ تا ۱۲) بهبود یابد و در هفتهٔ بعد از قاعدگی به کلی رفع شود؛ (و حتی در این بازه نیز یکی از علائم ۱، ۲، ۳ یا ۴ حضور داشته باشد):
اغلب با داروهای ضد افسردگی مانند مهارکننده های انتخاب مجدد سروتونین (SSRI) و همچنین سرکوب تخمک گذاری با استفاده از قرص های ضد بارداری و آنالوگهای GnRH انجام می شود . SSRI متداول ترین روش درمانی است ، زیرا هم علائم جسمی و عاطفی و هم رفتار و عملکرد کلی زنان را بهبود می دهد. یکی دیگر از درمانهای تأیید شده توسط FDA برای PMDD ، پیشگیری از بارداری خوراکی با اتینیل استرادیول و دروسپیرنون (پروژسترون جدید) است . درمان رفتاری شناختی (CBT) برای کاهش علائم قبل از قاعدگی در زنان مبتلا به PMS گزارش شده است. در مطالعه ای در ایران نشان داده شد که آموزش فنون طرح‌واره‌درمانی می‌تواند بر افسردگی، اضطراب و کارکرد اجتماعی در زنان مبتلا به اختلال ملال پیش از قاعدگی تأثیر داشته باشد.