hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
ژئوفیزیک
ژئوفیزیک یا زمین‌فیزیک، از مباحث علوم طبیعی است که به فرآیندها و خواص فیزیکی زمین و محیط اطراف آن، با استفاده از روش‌های کمّی برای تجزیه و تحلیل این فرایندها، می‌پردازد.
این علم با زمین و زیست‌بوم آن، سروکار دارد؛ از جمله: هواشناسی، اقیانوس‌نگاری، لرزه‌شناسی و زمین‌مگنات‌مندی.
زمین‌فیزیک موضوعی از علوم طبیعی است که در رابطه است با فراروندهای فیزیکی و خاصیت‌های فیزیکی زمین و محیط فضایی اطراف آن و به کار بردن روش‌های کمی برای آنالیزشان. ترم ژئوفیزیک گاهی تنها به کاربردهای زمین‌شناختی بازمی‌برد: شکل زمین؛ میدان‌های گرانشی و مغناطیسی اش.  ساختار و ترکیب درونی اش؛ توانیک اش و بیان رویه شان در سازانیک پلاک، تولید و آزانش ماگماها، آتش‌فشان‌مندی و دیسش سنگ. با این حال، سازمان های زمین‌فیزیک نوین و دانشمندان خالص یک تعریف پهن‌تری را به کار می‌برند که دربرمی‌گیرد چرخه آب از جمله برف و یخ است. دینامیک شاره‌های اقیانوس‌ها و هواسپهر؛ برق و مگنات‌مندی در یون‌سپهر و مگنات‌سپهر و فیزیک خورشیدی-زمینی؛ و مسئله‌های آناگوی مرتبط با ماه و دیگر سیاره‌ها.
ژئوفیزیک از شاخه‌های اصلی علوم زمین به‌شمار می‌رود، که به دو شاخهٔ ژئوفیزیک محض و ژئوفیزیک کاربردی تقسیم‌بندی می‌شود. بخش محض آن شامل گرایش زلزله‌شناسی می‌باشد. در بخش کاربردی با استفاده از روش‌های لرزه‌ای، مغناطیسی، گرانی‌سنجی و الکتریکی به مطالعهٔ کیمّی خواص فیزیکی زمین پرداخته می‌شود. با نتایج کیمّی بدست آمده می‌توان به مطالعهٔ خصوصیات فیزیکی، رفتار پوسته و هستهٔ زمین پرداخت. ژئوفیزیک را می‌توان پُلی میان فیزیک و زمین‌شناسی دانست، که از تکنیک‌ها، تئوری‌های ریاضیات و علوم کامپیوتر نیز بهره می‌گیرد. امروزه دانش ژئوفیزیک شامل فیزیکِ اوزون (اوزونوگرافی) و فیزیکِ اتمسفر (مترولوژی) نیز می‌شود و به پدیده‌های طبیعی، همچنین رفتار زمین و اطرافش می‌پردازد.ژئوفیزیک کاربردی به دو شاخه ژئوفیزیک اکتشافی و ژئوفیزیک مهندسی تقسیم می‌شود. زیرشاخه‌های ژئوفیزیک اکتشافی عبارت‌اند از: ژئوفیزیک آب شامل آب یابی (تعیین محل حفر چاه آب) توسط جدیدترین روشهای علمی و دستگاه‌های ژئوالکتریک روز دنیا می‌باشد.
گروه نجومی
به گروهی یا انجمنی که به‌طور جمعی به آموزش و پژوهش پیرامون مسائل ستاره‌شناسی می‌پردازند یک گروه نجومی (Astronomical Group) گفته می‌شود. گروه های نجومی در ایران اکثراً به صورت آماتوری یا نیمه حرفه ای فعالیت دارند.
کاوشکده
کاوشکده یا مرکز علمی نوعی موزه علم است که در آن بازدیدکنندگان به کار با ابزارها و دستگاه‌های به نمایش گذارده شده می‌پردازند.
بر خلاف موزه‌های علم که اغلب برای نمایش دستاوردهای علمی فنی گذشته ترتیب یافته‌اند و اشیا و دستگاه‌ها بخاطر اهمیت تاریخی خود از دسترس بازدیدکنندگان دور نگه‌داشته می‌شوند، در کاوشکده‌ها ابزارهائی با دوام در دسترس بازدیدکننده گذارده می‌شود تا خود به کار و آزمایش با آن بپردازند.موزه علم گرانادا موزه علم کوالالامپور
دربند (ازنا)
دربند دهستانی بزرگ وسرسبز و بسیار زیبا در جلگه شمالی اشتران‌کوه در شهرستان ازنا در استان لرستان است که به خاطر وجود ایستگاه راه‌آهن در آن از این روستا بنام «ایستگاه دربند» هم یاد می‌کنند. از چشم‌انداز کوه اشتران کوه این روستا دیده می‌شود.
بختیاری بهمنی و کلهر در این منطقه سکونت دارند و اکثر مردم این مناطق شهرت بهمنی دارند.
دربند روستایی پر درخت و سبز است که باغ‌های میوه در آن به وفور یافت می‌شود. رودخانه‌ای که ازین روستا می‌گذرد بسیار پرآب و زلال و دارای آبی گواراست. از طبیعت زیبای این روستا می‌توان به درخت‌های بیدستان اشاره کرد. از جلوه‌های دیدنی این روستا ساختمان قدیمی ایستگاه و لانهٔ لک لک‌هایی که ده‌ها سال روی یکی از دودکشهایش لانه کرده‌اند می‌باشد.
کوهنوردانی که به قله‌های اشترانکوه صعود می‌کنند معمولاً برای رسیدن به گهر از مسیر آبادی تیان در شهرستان ازنا حرکت می‌کنند. برای رفتن از مسیر تیان می‌توان از راه‌آهن تهران-خرمشهر استفاده کرد و در ایستگاه دربند بعد از ایستگاه ازنا از قطار پیاده شد و مسیر ماشین رو هم تهران-قم-اراک-ازنا (کل مسیر ۳۳۰ کیلومتر)
ابوعبید جوزجانی
ابوعبیدالله عبدالواحد بن محمد جوزجانی (۹۸۰ م – ۱۰۴۷ م) نویسنده، شاگرد و شرح دهنده آثار پورسینا بوده است. او در سال ۴۰۳ق به خدمت پورسینا پیوست نامبرده در جوزجان متولد شده و تا پایان عمر استادش در خدمت او زیست. هنگام وزارت بوعلی در خدمت شمس‌الدوله، او از بوعلی تقاضا کرد کتاب‌های ارسطو را شرح کند. جوزجانی بر قسمت ریاضیات نجات و قسمت ریاضی و موسیقی دانشنامه علایی به سبک خود کتاب افزوده است. مرگ او را ده سال پس از مرگ پورسینا و در سال ۴۳۸ق دانسته‌اند.
غلامرضا پهلوی
غلامرضا پهلوی (زادهٔ ۲۵ اردیبهشت ۱۳۰۲ خورشیدی، تهران – درگذشته ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۶، پاریس) که تا پیش از انقلاب ایران با عنوان سلطنتی شاهپور غلامرضا پهلوی خطاب می‌شد ، ششمین فرزند رضاشاه از همسرش توران امیرسلیمانی بود.
شاهپور غلامرضا، افسر ارشد نیروی زمینی ارتش شاهنشاهی ایران و دارای درجهٔ سرلشکری بود. وی تا پیش از انقلاب ایران، عهده‌دار سمت‌هایی همچون ریاست کمیته ملی المپیک ایران، ریاست عالی بازرسی ستاد فرماندهی کل نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران و آجودان ویژهٔ برادرش محمدرضا شاه پهلوی بود.
غلامرضا پهلوی، در روز چهارشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۰۲ شمسی به دنیا آمد. وی تنها فرزند رضاشاه از توران امیرسلیمانی بود. مادرش پس از مدت کوتاهی بر اثر ناسازگاری از رضا شاه جدا شد و در خانه‌ای در خیابان پسیان تهران که برای وی در نظر گرفته شده بود با تنها فرزندش زندگی کرد. شاهپور غلامرضا پس از تحصیل مقدمات به همراه سه تن از برادران ناتنی‌اش (عبدالرضا پهلوی، احمدرضا پهلوی و محمودرضا پهلوی) برای ادامه تحصیل به مدرسه انستیتو لو روزه سوییس فرستاده شد و پس از اتمام تحصیل، در سال ۱۳۱۵ به همراه سایر برادران به ایران بازگشت و همگی به خواست پدرشان وارد دبیرستان نظام شدند.
شاهپور غلامرضا در سال ۱۳۲۰ و پس از کناره‌گیری رضا شاه از سلطنت به همراه پدر مجبور به ترک ایران و اقامت در آفریقای جنوبی شد. پس از مرگ رضا شاه در سال ۱۳۲۳ نیز اجازه بازگشت به او داده نشد و ناچار برای ادامه تحصیل به دانشگاه پرینستون آمریکا رفت ولی پس از یک سال با اجازه برادرش محمدرضا شاه پهلوی به ایران بازگشت و وارد دانشکده افسری شد و در مهر ۱۳۲۷ دوره دانشکده افسری را به پایان برد و به تدریج مدارج نظامی را تا اخذ درجه سرلشکری در سال ۱۳۵۰ طی کرد.
شاهپور غلامرضا پهلوی یک سال پیش از انقلاب ۱۳۵۷، ایران را به همراه خانواده‌اش ترک کرد و طی سال‌های تبعید در لندن، پاریس و موناکو اقامت گزید. وی در اردیبهشت ۱۳۵۸ از سوی دادگاه انقلاب اسلامی تهران غیاباً به «اعدام» محکوم شد. همچنین شماری موسسات کشاورزی و صنعتی متعلق به وی به نفع بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی مصادره گردید.
غلامرضا پهلوی در سال ۱۳۲۶ با هما اعلم دختر دکتر امیراعلم ازدواج کرد و از او صاحب دو فرزند به نامهای مهرناز و بهمن شد که مهرناز در کودکی درگذشت. این زوج پس از چندی از هم جدا شدند. غلامرضا در تاریخ ۱۵ اسفند ۱۳۴۰ با منیژه جهانبانی (زاده ۱۳۲۰) دختر سرلشکر منصور جهانبانی ازدواج کرد و از او صاحب سه فرزند به نام‌های آذر دخت، مریم و بهرام شد. وی جمعاً دو دختر و دو پسر و یک نوه دارد.
وی از سال ۱۳۷۵ به سرطان لنفاوی مبتلا شده بود. او که تنها بازمانده از فرزندان رضاشاه بود در بامداد یکشنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۶ در آستانه ۹۴ سالگی در بیمارستانی در پاریس درگذشت. علت مرگ وی کهولت سن اعلام شد.وی در گورستان تیه پاریس کنار مقبره مادرش(ملکه توران) به خاک سپرده شد.در مراسم خاکسپاری او فرح پهلوی (شهبانوی سابق ایران) هم حضور داشت.
اهم مشاغل او در دوران سلطنت برادرش عبارت بود از:
همدم‌السلطنه پهلوی
فاطمه پهلوی (۳ اسفند ۱۲۸۱ – ۱۶ فروردین ۱۳۷۱) ملقب به همدم‌السلطنه فرزند رضاشاه بود. در زمان سلطنت پدرش در مجالس و محافل مطرح نبود و بیش‌تر اوقات را با نامادری‌اش ملکه تاج‌الملوک می‌گذراند و همدم و مصاحب او بود. او با هادی آتابای ازدواج کرد. ثمره این ازدواج دو پسر به نام‌های امیررضا و سیروس و یک دختر به نام سیمین بود.
به گفته برخی منابع او فرزند مریم سوادکوهی بود و مادرش در جوانی درگذشت. برخی منابع همدم‌السلطنه را فرزند صفیه همدانی دانسته‌اند. صفیه همدانی زنی بود که در زمان خدمت رضاخان در همدان به ازدواج موقت او درآمد.
همدمالسطنه در سال ۱۳۷۱ در ایران درگذشت و در امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شد.
ژن‌شناسی پزشکی
ژن‌شناسی پزشکی یا ژنتیک پزشکی یکی از رشته‌های تخصصی پزشکی است. دانش مطالعه انتقال صفات از یک نسل به نسل دیگر است. دانش بررسی صفات از یک نسل به نسل دیگر در انسان را ژنتیک انسانی می‌نامند. شاخه‌ای از ژنتیک انسانی که انتقال یک صفت از نسلی به نسل دیگر را در انسان و در ارتباط با سلامت و بیماری مورد بررسی قرار می‌دهد ژنتیک پزشکی می‌نامند.
ژنتیک نوین توسط کشیش اتریشی گریگور مندل و در قرن نوزدهم میلادی بنیان‌گذاری شده‌است. ژنتیک انسانی به آهستگی و در طی نیمه نخست سدهٔ بیستم و ژنتیک پزشکی از نیمه دوم سده بیستم و پس از سقوط اندیشه یوژنیک به سرعت رشد پیدا کرد. این پیشرفت تاکنون و به سرعت ادامه دارد.
شاخه‌های ژنتیک پزشکی عبارت‌اند از: ژنتیک بالینی، ژنتیک بیوشیمی، مشاوره ژنتیک، سیتوژنتیک، ژنتیک مولکولی و ژنتیک بیماری‌های شایع.
شاخه‌های گوناگون ژنتیک پزشکی به نوبهٔ خود ترکیبی از یک علم دیگر با ژنتیک هستند. برای مثال ژنتیک بالینی از ترکیب ژنتیک با پزشکی بالینی به وجود آمده‌است. ژنتیک ملکولی حاصل ترکیب ژنتیک با بیوشیمی DNA و RNA و ژنتیک بیوشیمی یا ژنتیک متابولیک حاصل ترکیب ژنتیک با بیوشیمی اسیدهای آمینه، لیپیدها یا هیدرات‌های کربن می‌باشد. سیتوژنتیک از ترکیب سیتولوژی و ژنتیک به وجود آمده‌است و مشاوره ژنتیک نیز از ترکیب ژنتیک و دانش مشاوره غیر مداخله‌جویانه حاصل شده‌است.
ابداع و به کارگیری تکنیک‌های نسل جدید تعیین توالی ژنتیکی (Next Generation Sequencing) فرصت‌های جدیدی را برای تشخیص و پژوهش در این قلمرو فراهم نموده‌است.
در ایران مقاطع مرتبط با این رشته عبارتند از کارشناسی ارشد ژنتیک انسانی و دکتری تخصصی ژنتیک پزشکی که این رشته مقطع‌ها توسط وزارت بهداشت ارائه می‌شود‌.
پژوهش روی اولیگونوکلئوتیدها در ژن‌درمانی و نیز تأثیر ژنها در تکامل دستگاههای بدن انسان و جانوران برای پیشگیری از بیماریهای ژنتیکی از موضوعات مورد تحقیق در ژنتیک پزشکی است.غفاری، سعید رضا. درس‌های ژنتیک برای کارشناسان نظام سلامت. تهران: انتشارات اندیشه سرا، ۱۳۸۵.
سه‌چرخه
سه‌چرخه گونه‌ای وسیلهٔ ترابری است که دارای سه چرخ می‌باشد.
استفاده از سه‌چرخه از سده نوزدهم رواج یافت و نخستین کاربرد آن در ۱۸۲۸ به عنوان یک گاری سه‌چرخه با اسب ثبت شده‌است.
سه‌چرخه‌های رکابی سه‌چرخه‌هایی هستند که با رکاب زدن و نیروی انسانی یا برقی(با سامانه‌ای شبیه به دوچرخه) به حرکت درمی‌آیند. سه‌چرخه‌ها برای کارهای گوناگونی ساخته شده‌اند برای نمونه برای ترابری انسان، ترابری بار، برای گردشگران و تفریح و برخی نیز برای انجام مسابقات به‌کار می‌روند.
نمونه‌هایی از سه‌چرخه‌های رکابی:
همانند موتور سیکلت‌ها برخی از سه‌چرخه‌ها نیز موتوری هستند.
نمونه‌هایی از سه‌چرخه‌های موتوری:
سه‌چرخه‌های محیط زیستی، سه‌چرخه‌هایی هستند که هیچ سروصدا یا منواکسیدکربنی فراوری نمی‌کنند و محیط‌زیست را آلوده نمی‌کنند.
نمونه‌هایی از سه‌چرخه‌های محیط زیستی:
داربسر
روستای داربسر در ده کیلومتری غرب بوکان واقع شده‌است. دارای ۴۰ خانوار و جمعیتی در حدود ۵۰۰ نفر است. در سر راه پیر محمد از اماکن مذهبی بوکان قرار دارد. شغل همه ساکنان روستا کشاورزی و دامداری است. دارای آب، برق، تلفن، خانه بهداشت و راه آسفالته‌است. روستاهای همسایه داربسر عبارت‌اند از محمودآباد در جنوب شرقی، کانی پانکه علیا در جنوب، بوغداداغی در جنوب غربی، کانی پانکه سفلا در غرب، قره‌کند در شمال غربی و در شمال و شمال شرقی و شرق اختتر. در جنوب غربی روستا و در فاصله ۲ کیلومتری از ده تپه ای باستانی ودست ساز (به قول کردی توربین ریژ) وجود دارد که قدمت آن به زمان اشکانیان می‌رسد. که متأسفانه حفاری‌های بسیار گسترده وغیر مجاز توسط افراد سود جو در آن صورت گرفته‌است. چشمه‌های متعددی در اطراف روستا وجود دارد ازجمله چشمه پیرزاد، حه وته وانان، کانی عه یز، کانی زیرینه، کانی بردینه و … که منابع اصلی تأمین آب مورد نیاز کشاورزی ودامداری منطقه بوده‌اند که به دلیل خشکسالی‌های متعدد وشدید اخیر میزان آبدهی این چشمه‌ها به‌طور محسوسی کاهش یافته‌است.
مزگاه
مزگا (مزگاه)، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان نوشهر در استان مازندران ایران.
این روستا در دهستان خیرودکنار قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۱٬۱۰۸نفر (۳۲۷خانوار) بوده‌است.
نام قدیمی این روستا به احترام مالک بزرگ منطقه "نظام خان اسلامی" به "نظام آباد" معروف شد ؛این روستا در حدود سال 1320 از مهاجران گیلانی (مهاجرانی از شرق گیلان: لنگرود ؛ رودسر ؛ املش؛ رحیم آباد) شکل گرفت و ساکنان اولیه آن کمتر از 5 خانوار بودند و در بدو این روستا سرزمینی بکر و پر از درختان و بوته‌های انبوه تمشک و پر از درختان بلوط یا مازو و در گویش محلی "مازی" بود که بعدها معروف به "مازی گاه" و به مرور "مزگا" نامیده شد؛ اما هم‌اکنون با تغییر بی رویه و دست بردن در اکوسیستم این روستا اثری از درخت مازی یا مازو در این مکان دیده نمی شود!  ساکنان اولیه در گذر زمان به شکل دادن روستا پرداختند و عمده کار روستاییان کشت برنج بود ؛ لیکن به مرور زمان به جهت شرایط فوق العاده زیبای این منطقه و فاصله بسیار نزدیک کوه و دریا و جنگل و داشتن چندین موقعیت گردشگری در کنارهم ؛به‌طور تدریجی به منطقه توریستی تبدیل شد بطوریکه مورد توجه پادشاه وقت (پهلوی دوم) و سران و رواسا حکومت وی قرار گرفت منجمله ویلاهای پیشین آقای هویدا (از نخست وزیران دوران پهلوی) و آقای وهاب زاده (رئیس پیشین شرکت «ب‌ام‌و ؛ هژبری ؛همدانیان سرمایه داران وقت » در این روستا واقع شده‌است.این ویلاها پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در اختیار بنیاد مستضعفان قرار گرفت و بعضا در مزایده‌ها واگذار به اشخاص غیر دولتی گردید همچنین ویلای فردین هنرپیشه فقید سینما در این روستا می‌باشد .
با ورود شخصیت‌های دولتی از عمران آبادانی‌های انجام شده ساخت استادیوم زمین چمن ؛ مجتمع آموزشی و فرهنگی دبستان راهنمایی دبیرستان و بهترین مرکز آموزش تربیت معلم؛ بهسازی کانال آبراه رودخانه مزگا انجام شد.
رود شور
شور تنها رودخانه دائمی است که در اعماق کویر ایران جریان دارد. این رود همواره در حال تغییر بستر خود بر پهنه کویر لوت بوده و در نهایت در دل کویر آرام می‌گیرد. رود شور از کوه‌های شمال غرب بیرجند سرچشمه می‌گیرد و پس از طی ۲۰۰ کیلومتر مسافت،در معدن کویر شهداد به زمین می‌نشیند و کوه نمکی به وجود می‌آورد. آب این رود،از شورترین آب‌های جهان است و بیشترین املاح معدنی را در خود دارد. از موارد جالب در مورد این رود،خشک نشدن رود در خشکسالی‌های پیاپی سال‌های اخیر است و همچنان مسیر خود را در دل کویر ادامه می‌دهد و در نهایت با نزدیک شدن به چالهٔ مرکزی کویر، از پا در می‌آید. رود شور در زمان پرآبی دریاچه‌ای نمکین را تشکیل می‌دهد و در زمان کم‌آبی به دلیل ته‌نشین شدن نمک سفید بر دل کویر، جلوه‌های زیبایی را روی شن‌ها ترسیم می‌کند. وجود این رود در نزدیکی کلوت‌ها و مرطوب شدن دیواره کلوت‌ها، بر استحکام و فرسایش‌ پذیری این بناهای طبیعی اثر مثبت گذاشته‌است و حیات کلوت‌ها را تضمین می‌کند. غلظت آب این به حدی بالاست که در کرانه‌های آن هیچ گیاهی رویش نمی‌کند. عمق این رود به علت تبخیر کمتر و کمتر می‌شود و در جایی آب شور به شکل دوغ در می‌آید و در نهایت در وسط بیابان به بلورهای زیبای نمکی تبدیل می‌شود.
قره‌آغاج (رود)
رودخانه قره آغاج یا سکّان یکی از مهم‌ترین رودخانه‌های استان فارس با طول ۷۰۰ کیلومتر است و از آب آن هم‌اکنون جهت مصارف شرب و کشاورزی استفاده می‌شود. سد سلمان فارسی در در حدفاصل شهرستان‌های جهرم ، بخش سیمکان (دوزه) و قیروکارزین بر روی این رود بنا شده است.
این رودخانه از به هم پیوستن چشمه‌های کان زرد، چهل چشمه کوهمره و سرخرک در خان زنیان تشکیل می‌شود و پس از خروج از بخش ارژن شیراز وارد شهرستان کوار می‌شود و پس از عبور از اراضی زراعی کوار، خفر، سیمکان، قیر‌و‌کارزین از طریق رود مند وارد خلیج فارس می‌شود. رودهای شور جهرم، سیمکان و شور دهرم در میانه مسیر به این رود می‌پیوندند.
آب این رودخانه دائمی است و عرض آن در نواحی کوهستانی ۲۰ متر و در جلگه به ۴۰۰ متر می‌رسد. دبی متوسط سالیانه این رودخانه ۱۸ متر مکعب در ثانیه در ایستگاه تنگ کارزین می‌باشد. حداقل دبی در این ایستگاه ۳٫۵ متر مکعب در ثانیه و حداکثر ۴۳ متر مکعب در ثانیه می‌باشد. در حالت سیلابی آمار ثبت شده نشان‌دهنده دبی ۶٬۰۰۰ متر مکعب در ثانیه نیز می‌باشد.
«قره» در زبان ترکی به معنای سیاه و «آغاج» به معنای درخت است. به این ترتیب قره‌آغاج یعنی درخت سیاه. رود قره‌آغاج در گذشته به سکان و سیتاکوس شناخته می‌شده‌است. چون این رود از دهی قدیمی بعد از کارزین، بنام «سِکّ» می‌گذرد سکان نامیده شده‌است. سیتاکوس نیز نامی تاریخی مربوط به دوران سلوکیان است. بنا به نقل احمد اقتداری، نئارخوس از فرماندهان اسکندر در مسیر رفتنش از کیش به خوزستان از این رود گذشته و سپس به مزامباریا (ریشهر یا بندر کنونی بوشهر) رسیده‌است.
این رود همچنین در مناطق مختلف به نام همان منطقه نامیده می‌شود؛ همانند سیاخ، کوار، خفر، تادوان، کارزین، افزر و باز.
طول این رود از سرچشمه تا خلیج فارس، حدود ۷۰۰ کیلومتر تخمین زده می‌شود. رود قره‌آغاج پنجمین رودخانه ایران از نظر طول است. عرض این رودخانه در مناطق مختلف، متفاوت است. این رود در زمین‌های جلگه‌ای، بستر وسیعی می‌یابد و تا عرض ۴۰۰ متر هم وسعت پیدا می‌کند. این در حالی است که در مناطق کوهستانی باریک است و به عرض ۲۰ متر محدود می‌شود.
دبی رودخانه قره آغاج را در ایستگاه تنگه کارزین اندازه‌گیری می‌شود. حداقل دبی برای رود قره‌آغاج ۵/۳ و حدکثر ۴۳ متر مکعب در ثانیه ذکر می‌شود. البته این میزان گاه در حالت سیلابی به ۶۰۰۰ متر مکعب در ثانیه هم می‌رسد. در دهه اخیر به علت برداشت‌های غیرمجاز از آب این رودخانه از طریق زهکشی‌های متعدد، حفر چاه در حریم رود، مسدود کردن چشمه‌های متصل به رود و خشکسالی‌های پیاپی، میزان آب رود خانه قره آغاج کاهش یافته‌است. البته با بارش‌های سال ۹۸، بخشی از کاهش دبی این رود جبران شد.
ارداق
ارداق شهری است در بخش دشتابی در شهرستان بوئین‌زهرا استان قزوین ایران.
ارداق دارای باغهای انگور باغهای میوه و زمینهای کشاورزی بسیار حاصلخیز ومناسبی می‌باشد که در آنها محصولات زیادی از قبیل یونجه، گندم، جو، ذرت، و غیره بعمل می‌آیدو دارای آثار باستانی همچون غضنفرتپه[تالار] است. . کارخانه بزرگ لبنیات بیتا شیر در ارداق قرار دارد. اصالت و بومی بودن ساکنان از مهم ترین ویژگی های شهر ارداق میباشد.مردم این شهر به زبان ترکی آذربایجانی
صنایع دستی ارداق گلیم با طرح گل ارداق می‌باشد.شیخ علی ارداقی قاضی معروف عدلیه تهران و از مبارزین مشروطه خواه از شخصیتهای این شهر می‌باشد. در گذشته بخش دشتابی شامل ۷۰ روستا بوده که به دلیل تقسیمات شهرستانی حدوا ۳۰درصد روستاهای بخش جدا شده و به بخش های همجوار اختصاص یافت. بزرگترین روستاهای دشتابی =شهرستانک، شاهین تپه،رحمت آباد بزرگ و سعید آباد میباشد. کتابخانه عمومی
ارداق دارای یک باب کتابخانه عمومی است که در سال 1378 افتتاح شده است. نام این کتابخانه الغدیر برگرفته از کتاب الغدیر علامه امینی می باشد. این کتابخانه از اهمیت ویژه ای در توسعه و پیشرفت فرهنگ مردم شهر ارداق و بخش دشتابی برخوردار است.
سیکلوترون اورسی
سیکلوترون اورسی یکی از سیکلوترون هاست که در اورسی حومه پاریس واقع شده است. از اشعه X تولید شده از آن برای آزمایش‌های مختلف استفاده می‌کنند. اشعه X حاصل از سیکلوترون اورسی را می‌توان در زمینه‌های تحقیقاتی مختلف نظیر بررسی آینه‌ها در اپتیک به کار برد. نیز می‌توان از آن جهت طیف‌سنجی فلورسانس استفاده کرد.
آینه‌ها در اپتیک انواع مختلف دارند که آینه‌های چند لایه‌ای یکی از انواع آینه‌هاست. برخورد اشعه X با سطح آینه‌های چند لایه‌ای سبب تغییر انعکاس پذیری این آینه‌ها می‌شود. علت این تغییر در انعکاس پذیری آینه‌های چند لایه‌ای تغییر ساختمانی آنهاست که در اثر دیفراکسیون براگ ایجاد می‌شود.
شتاب‌دهنده حلقوی
شتاب‌دهندهٔ حلقوی یا سیکلوترون یکی از مهمترین ابزار آزمایشگاهی در زمینه فیزیک تجربی است و بزرگی یک کارخانه را دارد. شتاب‌دهنده حلقوی شتاب‌دهنده‌ای حلقه‌ای‌شکل برای ذرات باردار می‌باشد. علاوه بر انجام آزمایشهایی در زمینه فیزیک ذرات بنیادی از اشعه x تولید شده در شتابدهنده نیز می‌توان برای انجام آزمایشهای مختلف استفاده کرد .
ویژگی‌های اشعه سیکلوترون اولین بار توسط روس‌ها در سال ۱۹۴۴ و سپس توسط آمریکایی‌ها در سال ۱۹۴۵ محاسبه شد. اما این اشعه به طور تجربی در سال ۱۹۴۷ به وسیله ماشینی کوچک با تولید ۷۰ مگا الکترون ولت تولید شد.
با وجود کشف اشعه سیکلوترون در سال ۱۹۴۷ بیش از بیست سال طول کشید تا در روسیه ژاپن آمریکا فرانسه آلمان و انگلستان از آن به طور گسترده استفاده شود.
طیف حاصل از سیکلوترون طیفی پیوسته است که انرژی‌های بالا در محدوده طیفی از امواج میلی‌متری تا اشعه ایکس را شامل می‌شود. از سیکلوترون جهت تولید رادیوایزوتوپها یا مواد رادیواکتیو مصنوعی استفاده می شود.
از پرتو ایکس حاصل از سیکلوترون در فیزیک استفاده بسیار می‌شود از جمله در اپتیک از مقدار تغییرات حرارتی حاصل از برخورد این پرتو با سطح آینه‌ها می‌توان طبق پراش براگ به مقدار تغییرات انعکاس آینه‌ها در اثر تغییر ضخامت لایه‌های عناصر به کار رفته در آینه‌ها پی‌برد.
از دیگر کاربردهای سیکلوترون در طیف‌سنجی است. به عنوان مثال می‌توان طیف فلوئورسانس حاصل از سیکلوترون را در طیف‌سنجی بررسی کرد و به خواص فیزیکی اجسام گوناگون پی‌برد.Pub Co, 1996
پراش براگ
پراش براگ قانونی فیزیکی است.
براگ فیزیک‌دان انگلیسی نخستین بار نشان داد که در اثر برخورد فوتون‌های نور با سطح جامدات طبق مقدار طول موج نور برخوردکننده به سطح جامد و زاویه برخورد آن می‌توان ضخامت لایه منعکس‌کننده نور را به دست آورد. رابطه پراش براگ به صورت زیر است:
formula_1 در این رابطه:
formula_2 : طول موج نور برخورکننده به سطح جامد
formula_3 : زاویه نور منعکس شده از سطح جامد
و formula_4 : ضخامت لایه منعکس‌کننده نور
می‌باشد.
q را زاویه پراش می‌نامند.
از پدیده پراش براگ در فیزیک سطح استفاده می‌شود. نیز در اپتیک می‌توان ضخامت لایه‌های منعکس‌کننده نور در آینه‌ها را از آن به دست آورد.
مایکوپلاسما
مایکوپلاسما نام یک جنس از باکتری‌ها است که بر خلاف بسیاری از باکتری‌های دیگر بر روی غشاء خود دیوارهٔ سلولی ندارند. نداشتن دیواره سلولی باعث مقاوم شدن این باکتری‌ها در برابر آنتی‌بیوتیک‌های مؤثر بر دیواره مانند پنی سیلین‌ها می‌شود.
برخی گونه‌های این باکتری‌ها ساپروفیت و برخی انگل و همچنین چندین گونه از آن‌ها برای انسان و بسیاری از جانوران دیگر بیماری‌زا هستند. این باکتری‌ها کوچک‌ترین باکتری‌های کشف شده هستند و قادر به زندگی بدون اکسیژن بوده و به دلیل فقدان دیواره اشکال ظاهری متفاوت و قابل تغییری دارند. این باکتری‌ها فاقد هسته و هر گونه اندامک غشا دار هستند و دارای یک رشتهٔ دی‌ان‌ای و ریبوزوم‌هایی از نوع 70S هستند. این باکتری‌ها اندازهٔ بسیار کوچکی دارند و طول آن‌ها معمولاً کمتر از یک میکرون است. بنابر این مشاهدهٔ آن‌ها با میکروسکوپ‌های نوری معمولی دشوار و بدون جزئیات خواهد بود.
چندین گونه از این باکتری‌ها قابلیت بیماری‌زایی در انسان‌ها و سایر موجودات دارند. در انسان گونه "مایکوپلاسما پنومونیه" باعث سینه پهلو (پنومونی atypical) می‌شود. در ابتدا مایکوپلاسما به سلولهای محافظ غشای مجرای هوایی نفوذ می‌کند. مایکوپلاسما با کشتن این سلولها شروع به ایجاد یک واکنش التهابی در سراسر ناحیه و در برخی از موارد نیز به درون جریان خون نفوذ می‌کند.
در زنان مبتلا به واژینوز باکتریال و بیماری التهابی لگن باکتری مایکوپلاسما ژنیتالیوم یافت شده‌است و مشخص شده که این باکتری باعث عفونت‌های تناسلی در زنان می‌شود و قابل انتقال از طریق تماس جنسی هستند. این باکتری همچنین می‌تواند باعث افزایش ریسک زایمان زودرس، ناباروری، سقط جنین و عفونت گردن رحم شود. چندین گونه از مایوپلاسماها با ابتلای زنان به سرطان‌های اعضای تناسلی مرتبط می‌باشند.
آنتی‌ژن P1 عامل اولیه در بیماری‌زایی این باکتری است و باکتری از طریق این آنتی‌ژن به سلول‌های بافت پوششی متصل می‌شود. مایکوپلاسماها عامل ۱۷ درصد از راش‌ها (ضایعات پوستی) هستند. برخی از این باکتری‌ها ایجاد بیماری‌های در ناحیه تناسلی کرده و برخی قابل انتقال از طریق رابطه جنسی هستند. باکتری "M.hominis" می‌تواند ایجاد التهاب‌های تناسلی کرده و حتی موجب ناباروری مردان شود.
"مایکوپلاسما گالی سپتیکوم "و "مایکوپلاسما سینوویا" دو گونه مهم و پراهمیت در مبتلا کردن و بیماری‌زایی در پرندگان می‌باشند.
مایکوپلاسماها بیشتر از صد گونه دارند و برخی جانوران و گیاهان را آلوده می‌کنند و برخی بندپایان و مهره داران نیز میزبان و ناقل آن‌ها هستند.
مایکوپلاسماها از عوامل اصلی و شایع آلودگی‌های آزمایشگاهی در محیط‌های کشت سلول و بافت در آزمایشگاه‌ها هستند که توسط اشخاص و لوازم یا محیط‌های کشت پخش و منتقل می‌شوند. این باکتری‌ها می‌توانند باعث القای مشکلات در کروموزوم، تغییر در متابولیسم یا رشد سلول‌ها شوند. آلودگی‌های شدید این باکتری می‌توانند به کلی سلول‌های درون یک محیط کشت را نابود کنند. روش شناسایی آن‌ها استفاده از کاوشگر پیوندی، روش تست الایزا و روش PCR و شناسایی و رنگ آمیزی در آگار است. حدود ۱۱ تا ۱۵ درصد از کشت‌های سلول در آزمایشگاه‌های آمریکا آلوده به این باکتری‌ها هستند. این میزان از آلودگی در کشت‌های سلول در آزمایشگاه‌های اروپا و سایر کشورها به مراتب بیشتر است.
چندین گونه مایکوپلاسما در سلول‌ها و بافت‌های سرطانی در چند گونه سرطان مختلف مشاهده و جداسازی شده‌اند و به نظر می‌رسد این باکتری‌ها به ایجاد سلول‌های سرطانی مرتبط هستند. این باکتری‌ها عبارت اند از:
گونه های بیماریزا در انسان :
سایر گونه ها :
Mycoplasma
فرانسیس کریک
فرانسیس هری کامپتون کریک (زاده ۸ ژوئن ۱۹۱۶ – درگذشته ۲۸ ژوئیه ۲۰۰۴)، زیست‌فیزیک‌دان انگلیسی و یکی از کاشفان ساختار دی‌ان‌ای است که به همراه جیمز واتسون و موریس ویلکینز، جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی را در سال ۱۹۶۲ دریافت کرده‌است.
کریک در ۸ ژوئن ۱۹۱۶ برابر با ۱۸ خرداد ۱۲۹۵ در انگلستان، به دنیا آمد. در رشته فیزیک، تحصیلاتش را ادامه داد و پس از جنگ جهانی دوم، راه دیگری در پیش گرفت که در سال ۱۹۵۳ همراه جیمز واتسون، موفق به کشف ساختار مارپیچی دو رشته‌ای دی‌ان‌ای و در سال ۱۹۶۲ موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی شد.
کریک، هنگام اعلام این کشف مهم، گفت که بشر با کشف تازه بر گوشه‌ای از اسرار حیات دست یافته‌است. وی گفت که همه موجودات زنده، دارای دی‌ان‌ای هستند که دو وظیفه مهم دارد؛ یکی حمل اطلاعات ژنتیکی به نسل‌های بعدی، و دیگری، به وجود آوردن المثنّای خود.
فرانسیس کریک در ۲۸ ژوئیه ۲۰۰۴ برابر با ۷ مرداد ۱۳۸۳ در سن ۸۸ سالگی در بیمارستانی در سن دیگوی، کالیفرنیا، بر اثر سرطان روده بزرگ درگذشت.
او معتقد بود قرن بیست و یکم قرن ارتباط زیست‌شناسی با مطالعات خودآگاهی خواهد بود.
کریک یک خداناباور بود. در دیدگاه وی مذهب ممکن است برای یک فرد بالغ در خلوت خودش خوب باشد ولی نباید به جوان ترها به اجبار تحمیل شود.
هومر
هومِر (در یونانی: Ὅμηρος هُمرُس) یا هُمِر شاعر و داستانسرای یونانی است. تصور می‌شود که در قرن هشتم یا هفتم پیش از میلاد در یونان زندگی می‌کرده‌است (بعضی این تاریخ را ۲۰۰۰ سال ذکر کرده‌اند). این تنها چیزی است که دربارهٔ هومر می‌دانیم. تنها آثار به جا مانده از وی، دو گلچین شعر به نام‌های "ایلیاد" و "ادیسه" است. همهٔ آنچه که ما دربارهٔ تاریخ و افسانه‌های یونان باستان می‌دانیم از موضوع‌های همین شعرها گرفته شده‌است.
زندگی او را در حدود سده‌ی هشتم ق.م. نوشته‌اند. معروف است که در پایان زندگی نابینا شد و از شهری به شهری می‌رفت و اشعار رزمی خود را به نوای چنگ می‌خواند.
هرودوت با قاطعیت نوشته‌است که داستان‌سرایی بنام "هومِر" وجود داشته که در قرن نهم ق.م. می‌زیسته؛ از آنجایی که هرودوت به عنوان معتبرترین مورخ دوره باستان، مورد تأیید است، لذا می‌توان پذیرفت که "هومِر" از اهالی ناحیه اسمیرنا یونان بوده که وقایع مربوط به جنگ تروآ را جمع‌آوری کرده و با لعابی از افسانه و جنبه‌های مافوق انسانی آمیخته‌است.
ایلیاد و ادیسه اشعاری روایی هستند و هر یک صدها صفحه حجم دارند و قصهٔ ایزدان و پهلوانان یونانی را تعریف می‌کنند. موضوع اصلی ایلیاد داستان جنگ تروا را تعریف می‌کند. ایلیاد علاوه بر قهرمانان جنگاوری چون آشیل، آیاس، هکتور، اودیسئوس و بسیاری از ایزدان کوه المپ و مسئولیت‌های متعدد، عادات و ضعف‌های اخلاقی آنان را وصف می‌کند. اُدیسه، دربارهٔ سرگذشت ده سال سفر و ماجراهایی را که اودیسئوس قهرمان یونان، هنگام بازگشت از جنگ تروا به سوی منزل با آن‌ها روبرو گردید، بازگو می‌کند. هر چند این منظومه بیشتر ماجرای چهل روز آخر سفر او را شرح می‌دهد. ادیسه منظومه‌ای دربارهٔ دریا و خشکی است و به قلمرو افسانه‌ها می‌پردازد، حتی جهان زیرزمین، سیکلوپها، سیرن، خاروبدیس و سکولا را معرفی می‌کند.
ایلیاد و ادیسه هر دو به راستی ادبیات بزرگی را پدید آورده‌اند و به راستی منبع اصلی آگاهی ما دربارهٔ اساطیر یونان به‌شمار می‌روند. به هر حال، در ورای افسانه غول‌هایی مثل آیاس و آشیل، حقایقی هم نهفته‌است.
هیمالیا
رشته‌کوه هیمالیا ، مرتفع‌ترین رشته‌کوه جهان که به‌ بام دنیا مشهور است. این رشته‌کوه، خط جداکنندهٔ شبه‌قارهٔ هند از فلات تبت است. نام هیمالیا از واژهٔ سانسکریت به معنی «برفستان» است. بلندترین قلهٔ جهان، اورست با ارتفاع ۸۸۴۸ متر در این رشته‌کوه قرار دارد. این رشته کوه دارای بیش از پنجاه قله با ارتفاع بالای ۷ هزار متر است و ۱۰ قله از ۱۴ قله بالای ۸ هزار متر دنیا، در رشته کوه هیمالیا واقع شده است.
گیاهان و جانورانِ هیمالیا نسبت به آب و هوا، بارش، ارتفاع و خاک متفاوت‌اند. محدوده آب و هوایی از مناطق گرمسیری در پایه کوه‌ها آغاز و تا یخ دائمی و برف در بالاترین ارتفاعات ادامه می‌یابد. مقدار سالانهٔ بارش از غرب به شرق در امتدادِ محدودهٔ جبهه جنوبی افزایش می‌یابد. این تنوعِ ارتفاع بهمراهِ بارش باران و شرایطِ خاک همراه با برف بسیار باعث تنوع جوامع گیاهی و حیوانی متمایز در منطقه هیمالیا می‌شود. به عنوان مثال ارتفاع بالا (بهمراهِ فشار اتمسفر کم) همراه با سرمای شدید تنها اجازهٔ زنده ماندن را به ارگانیسم‌های سخت جان می‌دهد.
هیمالیا در میانِ جوان‌ترین رشته کوه‌ها در زمین هستند و از رسوب و رانش سنگ رسوبی و سنگ دگرگونی به‌وجود آمده‌اند. بر اساسِ تئوری مدرنِ تکتونیک صفحه‌ای، شکل‌گیری آن‌ها در نتیجه برخورد قاره‌ای و کوهزایی در امتداد مرز همگرای میانِ "صفحهٔ هند" و "استرالیا" و صفحه اوراسیایی است.
در طول آخرین عصر یخبندان ، یک جریان یخ متصل از یخچال‌های طبیعی بین کانگچن جونگا در شرق و نانگا پاربات در غرب موجود بوده‌است.
هیمالیا سومین سپرده یخ و برف در جهان را پس از قطب جنوب و قطب شمال داراست. "دامنه هیمالیا" در حدودِ ۱۵۰۰۰ یخچال طبیعی دارد و ذخیره‌ای حدود ۱۲۰۰۰ کیلومتر مکعب آب تازه را در خود نگه داشته‌است.
منطقه هیمالیا دارای صدها دریاچه است. بیشتر دریاچه‌ها در ارتفاعات کمتر از ۵۰۰۰ متر یافت می‌شود. دریاچه تیلیچو Tilicho در نپال یکی از بلند مرتبه‌ترین دریاچه‌ها در جهان است.
در آیین هندو، هیمالیا به عنوان خدای هیماوات، پدر گانگا و پارواتی تجسم یافته‌است.
کوه اورست با نام نپالی ساگارماتا (सगरमाथा به معنی "سر آسمان") و نام تبتی چومولونگما بلندترین کوه کره زمین است. ارتفاع قله آن از سطح دریا معادل ۸٬۸۴۸ متر (۲۹٬۰۲۹ پا) می‌باشد. این کوه در رشته کوه‌های هیمالیا در مرز منطقه ساگارماتای نپال و تبت در کشور چین قرار گرفته‌است.
کوه ببیان
کوه ببیان رشته کوه بلندی است بارتفاع تقریبی ۲۱۱۵  قدم از سطح دریا، این کوه در شمال دهستان گوده واقع شده‌است.  محصولات این کوه:و دیگرگیاهای داروئی، و همچنین درختهای تنومندی مانند کُور، کُنار، کِرت، سمر، کُوهِنگ، بنه، سَلَم در پایه این کوه زیاد وجود دارد که اهالی برای زغال و هیزم از آن استفاده می‌نمایند.
نیکلا سعدی کارنو
نیکلا لئونار سدی کارنو (۱۷۹۶–۱۸۳۲) که بیشتر با نام سعدی کارنو شناخته می‌شود، فیزیک‌دان و مهندسی فرانسوی بود که قانون دوم ترمودینامیک را کشف کرد و چرخه کارنو در ماشین‌های گرمایی به نام اوست.
کارنو در یک خانوادهٔ برجسته و ممتاز فرانسوی به دنیا آمد. پدرش لازار کارنو (۱۷۵۳ تا ۱۸۲۳) ریاضی‌دان انقلابی، طراح نقشه‌های جنگی، پدیدآورندهٔ چهارده ارتش جمهوری فرانسه و از شخصیت‌های برجستهٔ دولتی محسوب می‌شد که به علت ابداع روش‌های نوین و مؤثر جنگی برای مقابله با دول اروپایی «طراح پیروزی» نام گرفته بود. برادرش آزادی‌خواه و سیاست‌مداری برجسته بود و برادرزاده‌اش، ماری فرانسوا سعدی کارنو، به ریاست جمهوری فرانسه رسید. پدر کارنو به فرهنگ و ادب فارسی عشق می‌ورزید و به علت علاقهٔ وافرش به سعدی شیرازی، شاعر پرآوازهٔ ایرانی، نام میانی فرزندش را "سعدی" نهاد.
کارنو در سن شانزده سالگی وارد مدرسهٔ پلی‌تکنیک شد. او همزمان با محصلین دیگری چون ناویر و کریولیس (که آنها هم بعدها دانشمندان بزرگی شدند)، نزد استادان بزرگی از جمله گیلوساک، پواسون، آراگو و آمپر به تحصیل پرداخت. پس از طی مدرسهٔ پلی‌تکنیک، با درجهٔ افسری وارد ارتش فرانسه شد، ولی پس از سقوط ناپلئون و تبعید پدرش، از ارتش خارج شد. پس از آن در پاریس اقامت گزید. در پاریس با دانشگاه سوربون و کالج دوفرانس در ارتباط بود. به موسیقی و تئاتر دلبستگی داشت و حتی دربارهٔ رقص و شمشیربازی تحقیق می‌کرد.
در همین زمان به صنعت علاقه‌مند شد و شروع به مطالعهٔ نظریهٔ گازها کرد. اولین اثر مهم کارنو جزوه‌ای بود که در سال‌های ۱۸۲۲ تا ۱۸۲۳ نگاشت و در آن برای تعیین رابطهٔ ریاضی کار تولید شده به وسیلهٔ یک کیلوگرم بخار تلاش کرد. پس از انتشار این اثر به تحقیقات خود ادامه داد و نظریات خود را کامل‌تر کرد که یاداشت‌هایی از آن‌ها به جای مانده‌است.
در آن زمان ماشین بخار به وسیلهٔ جیمز وات اختراع شده بود و در صنعت نقش مهمی ایفا می‌کرد. با این حال و علی‌رغم کوشش‌های صنعتگران، بازده آن بسیار اندک بود. در آن زمان هنوز اطمینان کاملی نسبت به قانون بقای انرژی وجود نداشت، و انرژی و گرما متفاوت از هم انگاشته می‌شدند و اصولاً گرما به عنوان ماده‌ای بی‌وزن و نامرئی پنداشته می‌شد.
کارنو سعی کرد موضوع ایجاد نیروی محرک را مستقل از هر نوع دستگاه به کار گرفته شده در نظر گیرد، و سرانجام به این نتیجه رسید که بیشترین بازده‌ای که می‌توان از هر نوع ماشین گرمایی گرفت به اختلاف دمای دو چشمه (یا دیگ) سرد و داغ بستگی دارد. برای این کار او چرخه‌ای را معرفی کرد که اکنون به افتخار او چرخهٔ کارنو نامیده می‌شود. بر اساس این چرخه، به آن مادهٔ واسطه در طی پروسهٔ تبدیل از مایع به گاز و انجام کار و برگشت به حالت مایع، دو فرایند آرمانی بی درو و دو فرایند آرمانی هم دما انجام می‌دهد. در این پروسه جریان خود به خودی گرما (یا آن گونه که کارنو و هم عصرانش تصور می‌کردند «جریان کالریک») همواره از چشمهٔ داغ به سوی چشمهٔ سرد روان می‌شود و مادهٔ واسطه با دریافت گرما از چشمهٔ داغ و انجام کار، بقیه را به چشمهٔ سرد می‌فرستد.
اثر کارنو تحت عنوان «تفکرات دربارهٔ قدرت حرکتی آتش» به هنگام انتشار چندان مورد توجه قرار نگرفت و مدت‌ها پس از مرگ زودهنگام کارنو و چاپ اثرش به وسیلهٔ برادرش در سال ۱۸۷۸ توجه‌ها را به سوی خود جلب کرد. اندیشه‌های کارنو به وسیلهٔ کلوین و رودلف کلاوزیوس تکمیل و تصحیح شد. اکنون می‌دانیم که بازده کارنو یا بیشترین بازده یک ماشین آرمانی برابر است با نسبت تفاضل دماهای چشمه‌های سرد و داغ به دمای مطلق چشمهٔ داغ.
کارنو در جوانی و در اوج فعالیت علمی‌اش در سی و شش سالگی بر اثر ابتلا به بیماری وبا که در آن زمان همه‌گیر شده بود چشم از جهان فروبست.
ابوالقاسم انجوی شیرازی
سید ابوالقاسم انجوی شیرازی (۱۳۰۰ شیراز - ۲۵ شهریور ۱۳۷۲ تهران) معروف به نجوا از پژوهشگران ادبی ایران بود.
وی در سال ۱۳۰۰ خورشیدی در شیراز به دنیا آمد. پدرش سید خلیل مشهور به «صدرالعلما» که نسب وی به سیدالاسود طباطبایی می‌رسد، و مادرش خدیجه کجوری نوه آیت‌الله حاج شیخ مهدی کجوری مازندرانی بود. انجوی تحصیلات مقدماتی خود را شهر شیراز آغاز کرد، سپس به تهران رفت و در دبیرستان دارایی تحصیلات خود را پی گرفت. او تا مقطع لیسانس ادامه تحصیل داد، سپس در سال ۱۳۱۹ به سوئیس رفت و تحصیلات خود را در رشته علوم سیاسی و اجتماعی در ژنو تکمیل نمود. بعد از شهریور ۱۳۲۰ و سقوط رضاشاه، انجوی به فعالیت‌های سیاسی روی آورد و از حدود سال ۱۳۲۲ نیز فعالیت‌های مطبوعاتی خود را آغاز کرد.
انجوی در جوانی فعال سیاسی بود و مجله‌ای انتقادی و سیاسی با نام «آتشبار» انتشار می‌داد. در جریان کودتای سال ۱۳۳۲ دستگیر و به جزیره خارگ تبعید شد. ثمره آن دوران کتابی است با عنوان «تبعیدگاه خارک» مشتمل بر خاطرات وی.
وی از ناحیه اجرای این برنامه منابع زیادی از فرهنگ مردم ایران را گردآوری کرد. انجوی در حیاتش توانست یازده جلد کتاب در زمینه فرهنگ مردم ایران شامل مثل‌ها، قصه‌ها و آداب و رسوم با کمک انتشارات امیرکبیر انتشار دهد. از جمله دستیاران وی در زمان گردآوری و تدوین این کتاب‌ها می‌توان از نصرالله یگانه، محمود ظریفیان، احمد وکیلیان، علی اکبر عبدالرشیدی، علی اکبر جباری (بیدل) و حسن پناهیان یاد کرد. وی علاوه بر این در زمینه حافظ‌شناسی و موضوعات دیگر هم مقالاتی دارد. مقالات انجوی در حوزه فرهنگ بسیار متنوع است.
دیوان حافظ شیرازی با تصحیح انجوی شیرازی به زعم برخی حافظ شناسان کامل‌ترین دیوان است زیرا وی گونه‌ها و روایات مربوط به اشعار حافظ را گردآوری و ارائه کرده‌است.
از کتاب‌های دیگر وی سفینه غزل است که مجموعه‌ای از غزل‌های منتخب در ادبیات فارسی است. گل به صنوبر چه کرد، تألیف و گرآوری افسانه‌ها و داستان‌های کهن ایرانی خالص و بسیار خاص و در نوع خود بی‌نظیر می‌باشد که شامل افسانه‌هایی با مضامینی مشمول بر دیوها و شاهزاده‌ها و قهرمانانی با توانایی‌های فرا انسانی و اژدهایان و نیروهای شر و نیکی و غیره می‌باشد که برای علاقه‌مندان به افسانه‌های تخیلی و محققان در زمینه افسانه‌های تخیلی ملی و بومی بسیار خوشایند و منحصر به فرد می‌باشد. این کتاب‌ها مشتمل بر حکایات و روایاتی از زبان مردم عامی بومی و محلی است که عیناً و بدون تغییر نقل شده‌است. متأسفانه دو بخش از جلد اول این مجموعه در دوجلد حدوداً ۴۰۰ صفحه‌ای بیشتر مجال چاپ و نشر نیافت چرا که مانعی بزرگ همچون انقلاب هم‌زمان با چاپ آن‌ها به تاریخ ۱۳۵۷ یا ۱۹۷۹ پدید آمد و از این دو جلد به عنوان آخرین شانس تجلی افسانه‌های ناب ایرانی در ذهن عموم، انحصاری به فرد دیگری ساخت. سید ابوالقاسم انجوی شیرازی در سال ۱۳۰۰ خورشیدی در شهر شیراز زاده شد و در ۲۵ شهریور سال ۱۳۷۲ خورشیدی در تهران درگذشت و در گورستان ابن بابویه به خاک سپرده شد. خانه وی در نیاوران جمال آباد پس از مرگش به موزه فرهنگ مردم تبدیل شده‌است.
انجوی هرگز ازدواج نکرد اما دوستان زیادی داشت. وی از آخرین دوستان صادق هدایت بود و گفته شده‌است که هدایت آخرین کتاب خود با نام توپ مروارید را برای نگهداری به او سپرده بود.
آنگستروم
انگستروم یک یکای طول برابر با 10 به توان -10 متر است.
درست است که این یکا در سطح جهانی استفاده می‌شود اما به‌طور رسمی جزو دستگاه بین المللی نیست و نزدیک‌ترین واحد دستگاه بین‌المللی بدان نانومتر است (۱۰ آنگستروم = ۱ نانومتر) و آنگستروم بیشتر در متون علمی استفاده می‌شود تا نانومتر. آنگستروم در بسیاری از متون علمی جهت اندازه‌گیری اندازهٔ اتم‌ها، مولکول‌ها، ساختارهای میکروسکوپیک زیستی و قدرت تفکیک میکروسکوپ‌ها و طول پیوندهای شیمیایی، فاصله اتم‌ها در کریستال‌ها، طول موج امواج الکترومغناطیسی به کار می‌رود.
این یکا به افتخار آندرش یوناس اُنگستروم فیزیک‌دان سوئدی نامگذاری شده‌است.
رابرت لویی استیونسن
رابرت لویی بالفور استیونسُن نویسنده اسکاتلندی قرن نوزدهم بود. شهرت داستان "دکتر جکیل و آقای هاید" این نویسنده به حدی است که نام آن در زبان انگلیسی به صورت ضرب‌المثل درآمده است. دیگر رمان معروف او "جزیره گنج" است.
هدایت الکتریکی خاک
هدایت الکتریکی خاک نماینده میزان املاح هادی موجود در محلول خاک می‌باشد که یکی از اصلی‌ترین آنها نمک (کلرید سدیم) می‌باشد. واحد هدایت الکتریکی ohm-1 یا mho می‌باشد و واحد هدایت ویژه µ mho/cm (میکرو موه بر سانتیمتر) یا µSiemens/cm (میکرو زیمنس بر سانتیمتر) است.
در شیمی خاک علاوه بر بحث هدایت الکتریکی خاک SAR یا SODIUM ABSORBSION RATIO یعنی نسبت جذب سدیم ESP یا EXCHANGABLE SODIUM PERCENTAGE یعنی درصد سدیم قابل تبادل و... هم اندازه‌گیری می‌شود.
هدایت الکتریکی
هدایت الکتریکی(electrical conductivity) یا به اختصار EC به میزان نمک محلول در مواد گفته میشود. مفهوم هدایت الکتریکی گاه به جای رسانایی الکتریکی بکار می رود و علت آن هم رابطه مستقیم رسانایی محلول با میزان نمک موجود در آن محلول میباشد. در واقع هرچه EC بالاتر باشد رسانایی الکتریکی نیز بیشتر است.
هدایت الکتریکی بر حسب میلی‌زیمنس بر سانتی‌متر (mS/cm) یا میکروزیمنس بر سانتی‌متر محاسبه می‌شود که در آن هر یک میلی‌زیمنس برابر با 1000 میکرو زیمنس است.
کاربرد در کشاورزی: میزان هدایت الکتریکی یکی از موارد مهمی است که در کشاورزی مورد بررسی قرار می گیرد و در محاسبه میزان دلتای هدایت الکتریکی کاربرد دارد.
فرهنگسرای بهمن
فرهنگسرای بهمن اولین فرهنگسرای شهر تهران است که جزو مهم‌ترین و پر برنامه‌ترین مراکز فرهنگی پایتخت هم محسوب می‌شود.
این فرهنگسرا که در جنوب پایتخت و در شهرداری منطقه ۱۶ تهران قرار دارد، اولین فرهنگسرای طراحی شده در شهر تهران است که برنامه‌های متنوع فرهنگی، علمی، ورزشی، هنری و...برای شهروندان جنوب تهران دارد.
بیست و یکم شهریور ماه ۱۳۷۰ شهرداری تهران با هدف راه‌اندازی توسعه و گسترش فضاها و مکان‌های فرهنگی هنری در اولین حرکت فرهنگی خود مبادرت به ایجاد نخستین فرهنگسرای شهر تهران در جنوب پایتخت تحت عنوان فرهنگسرای بهمن در مکان سابق کشتارگاه تهران کرد.
فرهنگسرای بهمن به عنوان مادر فرهنگسرای کشور نامیده شده و زیر نظر سازمان فرهنگی ‌هنری شهرداری تهران فعالیت می‌کند.
یک کاوشکده بنام تالار علوم و فنون خواجه نصیر طوسی با همکاری بنیاد علمی زیرک‌زاده در آن فعالیت می‌کند.
طاق تیتوس
تاق پیروزی تیتوس Arch of Titus نام طاق نصرتی است دارای یک طاق که در راه مقدس (Via Sacra) در جنوب شرقی فوروم رومی در شهر رم، ایتالیا، قرار گرفته است.
این طاق کمی پس از درگذشت تیتوس، امپراتور روم ساخته شد.
بمب ب۶۱
بمب هسته‌ای ب۶۱ مهم‌ترین و رایج‌ترین سلاح هسته‌ای در زرادخانه هسته‌ای بعد از جنگ سرد آمریکا است. این بمب قابلیت تنظیم قدرت انفجاری از معادل ۰.۳ کیلوتن تا ۳۴۰ کیلوتن تی‌ان‌تی را دارد و برای پرتاب توسط هواپیماهای پرسرعت ساخته شده‌است. طول این سلاح ۳.۵۸ متر و قطر آن در حدود ۳۳ سانتی‌متر و وزن مدل پایه آن ۳۲۰ کیلوگرم است.
هواپیماهائی که توانائی حمل و پرتاب این بمب را دارند عبارت‌اند از:
گفته می‌شود بیش از سه هزار قبضه از این بمب تولید شده‌است و بیش از هزار قبضه آن به حالت آماده استفاده قرار دارد. حدود ۴۸۰ قبضه از آن در کشورهای بریتانیا، آلمان و ترکیه در اختیار نیروی هوائی آمریکا قراردارد.بمب هسته‌ای ب۶۱-۱۱ مدل سنگرشکن این بمب است که توانائی نفوذ به عمق زمین یا سوراخ کردن دیوارهای قطور بتنی را دارد.
بخش انفجاری این سلاح همان بمب ب۶۱ است و موتور موشکی و بدنه ویژه آن که گفته می‌شود از فولاد سخت شده تهیه شده به آن توانائی نفوذ به عمق را می‌دهد.
در آوریل ۲۰۰۶ سخنان بسیاری در مورد احتمال کاربرد این بمب از طرف آمریکا در تخریب هدف‌های هسته‌ای ایران، از جمله تأسیسات هسته‌ای نطنز، در مطبوعات و رادیو و تلویزیون‌های دنیا مطرح شد. سیمور هرش در مقاله‌ای در مجله نیویورکر این احتمال را مطرح کرد، اگر چه پیشتر نیز برخی مخالفان حمله به ایران به این امکان اشاره کرده بودند.
‌B61 Global Security
جایزه نوبل ادبیات
جایزهٔ نوبل ادبیات یکی از پنج جایزهٔ نوبل است و هر سال به نویسنده‌ای داده می‌شود که به گفتهٔ آلفرد نوبل، برجسته‌ترین اثر با گرایش آرمان‌خواهانه را نوشته باشد. منظور از «اثر» معمولاً مجموعه کارهای نویسنده است، اگرچه گاه در متن مربوط به جایزه از آثار مشخص نیز نام برده شده‌است.
بر اساس وصیت‌نامهٔ آلفرد نوبل، جایزه هر سال باید به کسی اعطا شود که «در حوزهٔ ادبیات، برجسته‌ترین مجموعه‌آثار را در جهتی آرمانی یا ایدئال» خلق کرده‌باشد.
آکادمی سوئد برنده را تعیین می‌کند و در اوایل اکتبر هر سال آن را اعلام می‌دارد.
آکادمی سوئد، که برگزارکنندهٔ جایزهٔ نوبل ادبیات نیز هست، در سال ۲۰۱۸ اعلام کرد که پس از ۷۵ سال اعطای این جایزه، برای نخستین بار، نوبل ادبیات را در این سال اهدا نمی‌کند.
کارل-هنریک هِلدین، رئیس هیئت مدیرهٔ بنیاد نوبل، اظهار داشت: «این بحران در آکادمی سوئد تأثیرهایی منفی بر روی جایزهٔ نوبل داشته‌است. تصمیم آن‌ها تأکید بیشتری بر جدیت موقعیت می‌گذارد و باعث می‌شود از اعتبار جایزهٔ نوبل در طولانی‌مدت حفاظت شود. هیچ‌یک از این مسائل بر اهدای جوایز دیگرِ نوبل در سال ۲۰۱۸ تأثیر نخواهد گذاشت.»
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از گاردین، آکادمی سوئد که به‌خاطر ارتباطش با مردی که متهم به حملهٔ جنسی به زنان شده، گرفتارِ یک رسوایی بزرگ طی چند ماه اخیر شده، اعلام کرد سال ۲۰۱۸ جایزهٔ نوبل ادبیات اهدا نخواهد شد تا آکادمی بتواند با نتایج بی‌سابقهٔ این مسئله کنار بیاید.
در رسوایی یادشده، موضوع بر سرِ مردی به نام ژان-کلود آرنو است که به‌عنوان شخصیتی فرهنگی در سوئد شناخته می‌شود. او در رابطهٔ نزدیک با آکادمی سوئد قرار دارد. روزنامهٔ "داگنس نوهتر" چند ماه پیشتر گزارش داده بود که آرنو طی سال‌های اخیر، ۱۸ زن را که عضو آکادمی یا همسر و دختر اعضای آکادمی سوئد بوده‌اند، مورد آزار یا سوءاستفادهٔ جنسی قرار داده‌است.
البته جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۱۸ در سال ۲۰۱۹ به اولگا توکارچوک، نویسنده لهستانی، اهدا شد.
فهرست برندگان جایزه نوبل ادبیات
ویکی‌پدیای انگلیسی
تل ابوچیزان
تل ابوچیزان محوطه ای است در جنوب شرقی شوشتر که در سال ۱۳۸۲ توسط پروژه پیش از تاریخی شوشتر کشف شد. این محوطه در مرکز هزار دره‌های منطقه با بلندی ۱۵ متر از سطح زمین‌های اطراف و وسعت فعلی حدود ۸ هکتار بزرگترین محوطه ثبت شده پیش از تاریخی در منطقه شوشتر است. فعالیت‌های دره ای و تغییرات زمین ریختی در این بخش از شرق شوشتر بسیار چشم گیر است. متأسفانه به دلیل همین فعل و انفعالات، تل ابوچیزان، در حال تخریب است.
پس از کشف تل ابوچیزان، پروژه پیش از تاریخ شوشتر برآن شد تا تل ابوچیزان را دقیق تر بشناسد. برای همین امر یک فصل گمانه زنی به منظور لایه نگاری، یک فصل بررسی فشرده بر روی محوطه و یک فصل کاوش گسترده در محوطه به سرپرستی عباس مقدم انجام شد. تل ابوچیزان از دوبخش استقراری تشکیل شده‌است، بخش مربوط به دوره‌های شوشان (شوشان میانه و جدید) و بخش مربوط به اوروک میانه. آنچه که در رابطه با تل ابوچیزان حائز اهمیت است اینکه این محوطه وسیع به دلیل نزدیکی به منابع خامی چون قیر، سنگ و خاک مرغوب برای سفالگری، نمونهٔ نادر از لندسکیپ تولیدی در هزاره پنجم و چهارم پیش از میلاد را به نمایش گذاشته‌است. پیش از این در باستان‌شناسی پیش از تاریخ خوزستان، محوطه جعفرآباد به عنوان یک سایت تولیدی شناخته شده بود که در آن کارگاه‌های سفالگری یافته شده‌است. اما، مطالعات انجام شده بر روی تل ابوچیزان مشخص ساخته‌است که در طول ۱۵۰۰ سال حضور انسان در این محوطه، تولید و بهره‌گیری از مواد خام منطقه عامل اصلی شکوفایی ابوچیزان بوده‌است.
Moghaddam A. and N. Miri,2007 ". Archaeological Surveys in the Eastern Corridor, Southwestern Iran”, Iran XLIV: 23-55
Connan.J, J. Zumberge, K. Imbus, A. Moghaddam 2008 "The bituminous mixtures of Tall-e Abu Chizan: A Vth millennium BC settlement in southwestern Iran", Organic Geochemistry 39 (2008) ۱۷۷۲–۱۷۸۹.
Moghaddam, A. (2008), Later Village Period Settlement Development in the Karun Raiver Basin, Greater Susiana, Southwestern Iran, Ph.D diss. , University of Sydney.
مقدم، عباس، ۱۳۸۶، «تل ابوچیزان (تل بورچیزون) در بستر باستان شناختی اواخر دوران روستانشینی شوشان بزرگ» مجله نامه پژوهشگاه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، شماره‌های ۲۰ و۲۱، پاییز و زمستان ۱۳۸۶، ویژه نامه باستان شناسی، صص ۳۵–۵۸.
کارون بزرگ
کارون بزرگ به بخشی از رودخانه کارون گفته می‌شود که در منطقه بندقیر شوشتر از بهم پیوستن رودهای گرگر، شطیط و دز (که شاخه‌هایی از کارون هستند) تشکیل می‌شود و پس از عبور از میان شهر اهواز به اروند رود می‌پیوندد.
بند قیر
بند قیر روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان شوشتر استان خوزستان است. شاخه‌های گرگر و شطیط از رود کارون و رود دز در این محل به هم میپیوندند و رود کارون بزرگ را تشکیل می‌دهند.
جمعیت این روستا ۶۵۶ نفر بوده‌است. این روستا هم‌اکنون دارای خانه بهداشت، مدرسه ابتدایی، مخابرات و تصفیه‌خانه آب است. در فاصله ۵ کیلومتری روستای بندقیر در نزدیکی بزرگراه شوشتر-اهواز، خرابه‌های شهر قدیمی لشکر (عسکر مکرم) واقع شده‌است. شغل بیشتر مردم این روستا کشاورزی است.
بند قیر بندی باستانی و از آثار دوره ساسانی است که بر روی رود گرگر یکی از آثار سیستم آبی تاریخی شوشتر (میراث جهانی یونسکو) ساخته شده است. این بند را به‌وسیله قیر (نفت خام) اندود و محکم کرده بودند. کاربری این بند کنترل پیوستن رودخانه‌های شطیط و گرگر را به یکدیگر برعهده دارد. همچنین رود دز نیز در این منطقه به آن‌ها می‌پیوندد و کارون را تشکیل می‌دهند. اثر تاریخی بند قیر در کیلومتر ۴۰ بزرگراه شوشتر-اهواز واقع شده‌است.
مکانیک همیلتونی
مکانیک همیلتونی فرمول‌بندی دوباره و نمایش جدیدی از مکانیک کلاسیک است. در سال ۱۸۳۳ (م)، مکانیک همیلتونی توسط ویلیام همیلتون و در پی پیدایش مکانیک لاگرانژی به‌وجود آمد که خودِ آن فرمول‌بندی مجدّد ولی قدیمی‌تری از مکانیک قدیم است. انگیزه‌ها و عِلل علمی این‌گونه نمایش‌های پیاپی دانش فیزیک و مکانیک در قرون ۱۸ و ۱۹ میلادی را باید در تاریخ و فلسفهٔ علوم و به‌ویژه در چگونگیِ آماده‌شدن زمینه‌ها برای تولّد مکانیک کوانتومی در اواخر سدهٔ نوزدهم جستجو نمود.
این صورت تازه‌تر از مکانیک کلاسیک امکان آن را می‌دهد که (همانند حالت مکانیک لاگرانژی) بتوانیم معادله حرکت ذرّات را بدون اعتناء به نیروهای وارده بر آن‌ها و هندسهٔ پیچیدهٔ سیستم حاکم بر بعضی از آن‌ها به‌دست آوریم. (با مکانیک نیوتونی مقایسه شود)
برای رسیدن به این فرمول‌بندی، از طریقِ مکانیک لاگرانژی از تعریف «تکانه همیوغ» یا تکانهٔ تعمیم یافته‌استفاده می‌شود که به صورت زیر است:
در این‌جا، formula_2 تابع لاگرانژی نام دارد و formula_3 «سرعت تعمیم یافته» است. به همین خاطر و به این ترتیب ما می‌توانیم «تابع همیلتونی» (formula_4) را توسط یک تبدیل لژاندر به وجود بیاوریم.
از این‌رو، معادله‌های حرکتی همیلتونی معادلِ با معادله لاگرانژی (به عبارت دیگر، معادله حرکتی نیوتونی (formula_6)) هستند که به صورت زیر نوشته می‌شود:
فرمولبندی همیلتونی راهی‌ست برای گذر از فیزیک کلاسیک و فرمول‌بندی ریاضی مکانیک کوانتومی که توسط هایزنبرگ انجام شد.
به‌طور خلاصه، برای گذار از مکانیک کلاسیک به مکانیک کوانتومی کافی‌است که براکت پواسُن را تبدیل به عمل‌گر جابجایی هایزنبرگ کنیم. ساده‌ترین راه برای درک این موضوع از طریق معادلات همیلتون-ژاکوبی است.
مکانیک لاگرانژی
مکانیک لاگرانژی فورمول‌بندی و نمایش دوباره‌ای‌ست از مکانیک کلاسیک توسط ژوزف لویس لاگرانژ (در ۱۷۸۸ میلادی) که بر اساس کمینه‌سازی یک تابعی (Functional) به نام "کنش" (Action) استوار ست (اصل کمترین کنش). بنا به تعریف، لاگرانژین تفاضل انرژی جنبشی و انرژی پتانسیل است. یعنی داریم: formula_1
در اینجا، تکامل سیستم از حالتی به حالت دیگر به نحوی صورت می‌گیرد که انتگرال لاگرانژین کمینه شود. مثلاً، در ساده‌ترین حالت، کُنشِ مکان یک ذره در مکانیک کلاسیک با توجیهی لاگرانژی به صورت زیر نوشته می‌شود: formula_2 در اینجا x خود تابعی از زمان است. formula_3. کمینه‌کردن کمیت S منجر به معادلاتی می‌شود که اصطلاحاً به آن‌ها معادلات اولر-لاگرانژ می‌گویند: formula_4
که می‌شود:
formula_5 که همان قانون دوم نیوتن است. زمانیکه ما ذره را به صورت نسبیتی بررسی کنیم. لاگرانژی دیگر یک کمیت نرده‌ای نیست، بلکه، یک چاربردار است. تفاضل چابردار جنبشی و پتانسیل به ما چاربردار لاگرانژی را میدهد. و کنش انتگرال چاربردار دیفرانسیلی مکان روی چاربردار لاگرانژی خواهد بود.
همانطور که می‌دانیم، دسترسی کلاسیک به مکانیک کوانتومی از طریق مکانیک همیلتونی صورت می‌پذیرد. از طرف دیگر ریچارد فاینمن موفق شد از طریق مکانیک لاگرانژی به دسترسی مدرن‌تری به سوی مکانیک کوانتومی دست یابد که این دسترسی مدرن از طریق انتگرال مسیر فاینمن (یا انتگرال تابعی) امکان‌پذیر است.
ویلیام همیلتون
سر ویلیام روآن همیلتون (۴ اوت ۱۸۰۵ در دوبلین - ۲ سپتامبر ۱۸۶۵ در نزدیکی دانسینک)، ریاضیدان و فیزیک‌دان ایرلندی.
همیلتون در دوبلین ریاضی تحصیل کرد و سال ۱۸۲۷ (یعنی در ۲۲ سالگی)، استاد ستاره‌شناسی و ستاره‌شناس سلطنتی (Royal Astronomer) ایرلند شد. در ابتدا به فیزیک نور و خواص هندسی‌اش پرداخت. در هجده سالگی همیلتون موفق به کشف قاعده همیلتون در مکانیک شد، که بر طبق آن کنش ثابت باقی می‌ماند:
با استفاده از حسابان تغییر می‌توان به وسیله این قاعده، در ریاضی معادله اویلر-لاگرانژ را، که در مکانیک لاگرانژی مورد استفاده قرار می‌گیرد، اثبات کرد.
همیلتون بعدها به چهارگان‌ها پرداخت، که امروزه از جمله در گرافیک کامپیوتری و نظریه نسبیت کاربرد دارد.
از لحاظ زبانشناسی نیز همیلتون در هفت سالگی به‌طور باور نکردنی زبان عبری بلد بود و تا قبل از تولد سیزده سالگیش هم او در مجموع ۱۲ زبان از جمله زبانهای کلاسیک و مدرن اروپایی، فارسی، عربی، هندو، سانسکریت، و مالایایی را آموخته بود. او همچنین تا آخر عمرش همیشه خود را برای تفریح و سرگرمی با متنهای فارسی و عربی مشغول می‌کرد.
همیلتون از نوابغ ایرلندی بود که در پنج سالگی متون لاتینی و یونانی و عبری را می‌خواند و ایتالیایی و فرانسوی را در ۸ سالگی و عربی و سانسکریت را در ۱۰ سالگی آموخت و در ۱۴ سالگی برای سفیر ایران خطابه خوشامدی به زبان فارسی تهیه کرد. این استعداد بی مانند به زودی متوجه علوم گردید به طوری که در ۱۷ سالگی هامیلتون تمام حساب انتگرال را به خوبی می‌دانست و خسوف و کسوف را به خوبی پیش‌بینی می‌کرد و در ۲۲ سالگی استاد نجوم گردید. کارهای او بخصوص مربوط به مبحث نور، دستگاه‌های اشعه و مبحث دینامیک است. وی ملاحظات گائوس را در فضای سه بعدی تعمیم داد و در سال ۱۸۴۳ اولین اکتشافات خود را دربارهٔ کوآترنیون‌ها یعنی جبر فضایی که تعمیم جبر گائوس و کوشی می‌باشد به آکادمی سلطنتی ایرلند تقدیم کرد. تقریباً در همین اوقات، ریاضی‌دان آلمانی هرمان گراسمان همین فکر را نه تنها در مورد فضای سه بعدی بلکه به فضای n بعدی تعمیم داد.
میانکوه (لرستان)
میانکوه امروزه در دو بخش میانکوه غربی و میانکوه شرقی نام دو دهستان از شهرستان پل‌دختر در استان لرستان می‌باشد. اما سابقا به کل منطقه وسیع بالاگریوه اطلاق می شده است.
لرستان فیلی در منابع به دو قسمت عمده پشتکوه و پیشکوه تقسیم شده است. لرستان پیشکوه شامل استان امروزی لرستان می‌شود در حالی که منظور از پشتکوه استان ایلام است. لرستان فیلی غیر از پشتکوه و پیشکوه شامل منطقه دیگری به نام میانکوه هم بوده که به علت نداشتن مرکزیت سیاسی در منابع تاریخی زیاد مورد اشاره قرار نگرفته اما در فرهنگ شفاهی مردم لرستان نام این منطقه کاملاً زنده و رایج است، تلفظ محلی میانکوه در لری "میکو" می‌باشد که شامل منطقه بالاگریوه است. مردم میانکوه به گویش لری بالاگریوه‌ای سخن می‌گویند.
میانکوه غربی، دهستانی است از توابع بخش مرکزی شهرستان پل‌دختر در استان لرستان ایران. میانکوه غربی در ۵ کیلومتری شرق شهر پل دختر شروع می‌شود و تا ۴۰ کیلومتر پس از آن امتداد می‌یابد. طبیعت زیبای میانکوه غربی تفرجگاه افراد زیادی از سرتاسر استان است و بخصوص در فصل بهار، پاییز و زمستان میزبان گردشگران پلدختری می‌باشد. براساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۲٬۹۹۰ نفر (۶۱۶ خانوار) بوده‌است.
میانکوه شرقی دهستانی است از توابع بخش معمولان شهرستان پل‌دختر در استان لرستان ایران. میانکوه شرقی اختلاف ارتفاع زیادی با مرکز شهرستان یعنی شهر پلدختر دارد به طوری که میانکوه شرقی بیش از ۹۰۰ متر از شهر پلدختر مرتفع تر است و به همین علت زمستان‌های بسیار سرد و تابستان‌های نسبتا خنکی دارد. از ده‌های معروف این دهستان می‌توان به طایی، قلعه نصیر،چمشک و دهلیز اشاره کرد.
براساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۴٬۹۰۷ نفر (۱٬۰۳۸ خانوار) بوده‌است.