معده
معده (به انگلیسی: Stomach) عضو توخالی، عضلانی و حجیمی از لوله گوارش بدن است که به شکل لوبیا می‌باشد که در مرحله دوم گوارش عمل می‌کند و نقش گوارش شیمیایی را بر عهده دارد. محفظه معده از بالا به مری و از پایین به دوازدهه مربوط می‌شود.
این عضو در ناحیهٔ هایپوکندریاک چپ و اپی گاستریک قرار دارد و در قسمت قدام به‌وسیله مهره‌های ششم تا نهم سینه‌ای حمایت می‌شود. معده به دلیل ترشح اسید هیدروکلریدریک و فاکتور ضد کم‌خونی جزء غدد برون‌ریز ثانویه محسوب می‌شود. همچنین به دلیل ترشح گاسترین، گرلین، نوروپپتیدY، سوماتوستاتین، هیستامین و اندوتلین نیز جزء سلول درون‌ریز محسوب می‌شود. معده علاوه بر ماهیچه های طولی و حلقوی ، دارای ماهیچه های مورب نیز می باشد. هنگام ورود غذا به معده چین خوردگی های آن به صورت موقت باز می شوند.
معده واژه‌ای عربی است. در زبان پارسی میانه، از واژه کومیگ (kumig) برای اشاره به این عضو استفاده می‌شده‌است.غذا پس از عبور از مری وارد معده می‌شود. معده عضوی است عضلانی و چند لایه. به خاطر تولید اسید هیدروکلریک در معده محدوده PH آن بین ۱ تا ۴ است که بستگی به نوع جاندار، غذای درون معده، زمان آن در طول روز و مصرف دارو دارد. اسید معده به‌وسیله سلول‌های جداری، ترشح می‌شود. هورمون گاسترین، تحریک عصب پاراسمپاتیک (استیل کولین) و هیستامین بر میزان ترشح اسید مؤثر هستند. برخی از سلول‌های معده همچنین برای حفاظت از مخاط آن، اسید را به‌گونه معکوس، ترشح می‌کنند. فاکتور داخلی نیز در معده ترشح می‌شود و با اتصال به ویتامین ب۱۲، نقش مهمی در جذب این ویتامین دارد؛ زیرا این ویتامین، اول به صورت پروتئین است. اسید معده باعث می‌شود که این ویتامین از پروتئین در آمده و در معده با فاکتور داخلی ترکیب می‌شود و در بدن جذب می‌شود. معده به عنوان یک غده برون‌ریز در طول روز حدود ۲ تا ۳ لیتر اسید معده ترشح می‌کند که بیشترین مقدار ترشح در غروب است. اسید معده همچنین در ایمنی و از بین بردن باکتریها و عوامل بیماری‌زا در معده، نقش دارد. غذا در معده به ذرات کوچکی، خرد می‌شود تا غذا بتواند در روده باریک جذب شود که منظور همان گوارش شیمیایی است. در معده نیز همانند روده باریک جذب مواد گوارش یافته، اتفاق می‌افتد؛ اما مقدار جذب مواد در معده، بسیار کمتر از روده باریک است. معده اولین مکان ذخیره موقت غذاست که قابلیت منبسط‌شدن دارد به‌طوری‌که می‌تواند حدود ۲ تا ۴ لیتر غذا را در خود نگه دارد.
با وجودی که امکان پاره‌شدن معده بر اثر پرخوری وجود دارد؛ اما رفلاکس تهوع کمک می‌کند که معده به این مرحله نرسد. معده انسان‌ها به‌طور متوسط می‌تواند حدود یک تا یک و نیم لیتر غذا را تحمل کند؛ اما تا قبل از پاره شدن می‌تواند برای جا دادن چهار برابر این مقدار غذا، به اصطلاح، کش آید.
معده مجموعاً چهار لایه اصلی دارد:
۱. مخاط(mucosa) شامل سه بخش اپی‌تلیوم، لامیناپروپریا و موسکولاریس موکوزا می‌باشد. ۲.سلول‌های اصلی (ترشح‌کننده پپسینوژن)، سلول‌های کناری (ترشح‌کننده اسید معده و فاکتور داخلی)، ۳.سلول‌های واقع در گردن غدد (ترشح‌کننده موکوز) و سلول‌های انترواندوکراین (APUD) ترشح‌کننده هورمون‌هایی مانند گاسترین، [هیستامین]، [سروتونین] و [کوله سیستوکینین].
۲. لایه زیر مخاط(submucosa) شامل بافت پیوندی فیبروزی و شبکه عصبی مایسنر
۳. لایه عضلانی (muscularis externa) شامل عضلات مورب داخلی، عضلات حلقوی میانی، شبکه عصبی اوئرباخ و لایه عضلات طولی خارجی (همگی ازجنس ماهیچه صاف)
۴. لایه سروزا (serosa) بافت پیوندی که به نوعی ادامه صفاق است.
معده، ممکن است که منشأ مشکلات مختلفی شود که شایع‌ترین آن‌ها عبارتند از: سوء هاضمه، اولسر پپتیک، ریفلاکس، سرطان معده، خونریزی معده آلودگی به هلیکوباکتر پیلوری و مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروییدی (NSAIDs)...
ریفلاکس معده: بازگشت غذای خورده‌شده، به همراه اسید معده از کاردیا (ابتدای معده) یا خود معده یا دوازدهه (انتهای معده) به ابتدای مری و گاه به دهان را که حال ناخوشایندی به فرد می‌دهد و ترش‌مزه است ریفلاکس معده می‌گویند.
ریفلاکس معده وقتی رخ می‌دهد که دریچه ابتدایی معده (کاردیا)، شل شده باشد.
دریچه کاردیا چگونه شل می‌شود و راه درمان آن چیست؟ علل‌های مختلفی برای شل شدن دریچه کاردیا وجود دارد و یکی از مهم‌ترین این عوامل، نوشیدن هر نوشیدنی هنگام صرف غذاست و راه درمان آن‌هم در اکثر افراد، رعایت چند نکته است:
حرکات معده