سازه غشایی
سازه‌های غشایی که سازه چادری یا سازه پارچه‌ای نیز نامیده می‌شود، زیرمجموعه‌ای از سازه‌های فضایی هستند و به دلیل سبکی، شفافیت و انعطاف در خلق فرم‌های زیبا و بدیع، گسترش روزافزونی در ساخت بناهایی با عملکردهای مختلف تجاری، اداری، ورزشی و... یا به شکل سایه بان در فضاهای عمومی وشهری داشته‌اند.
ویژگی‌های مذکور ارتباط مستقیم با خواص مواد سازنده غشاهای این نوع سازه‌ها دارد. ساخت و تولید مواد کامپوزیت از الیاف و پلیمرها با طیف وسیعی از خواص فیزیکی، مکانیکی و سازه‌ای امکانات متعددی را پیش روی طراحان قرار داده است. این مواد دارای تفاوت‌هایی در اندازه، وزن و خواصی نظیر مقاومت گسیختگی، مقاومت در برابر ترک خمشی، انتشار آتش، گسترش پارگی و همینطور درجه شفافیت، دوام و ضمانتی که کارخانه سازنده می‌دهد، می‌باشند؛ بنابراین شناخت این ویژگی‌ها و تفاوت‌ها جهت انتخاب ماده مناسب از سوی طراحان و مهندسین، امری ضروری می‌نماید.
غشا ورقه‌ای نازک از ماده است که تنها دربرابر کشش مقاومت دارد و دربرابر فشار و خمش هیچ مقاومتی ندارد، پارچه را می‌توان بهترین نمونه ازغشاها و سازه چادری نام برد. سازه چادری از دو جزء تشکیل شده‌است؛
اولین بنای واقعی معماری با این نوع سازه توسط ولادیمر شوخوف طراحی شد که وی تمامی محاسبات کاربردی تنش‌ها و تغییر شکل‌های حاصل از تنش‌ها را توسعه داد و پس از آن آنتونیوگائودی با معکوس کردن یک ساختار فشاری یک ساختار معلق کششی به دست‌ آورد که درکلیسای ساگرافمیلیا از آن استفاده کرد. و پس از آن فرای اتو از این سازه در سقف استادیوم المپیک مونیخ۱۹۷۲ استفاده کرد.
ایران نیز دارای پیشینه بسیار غنی در مورد چادر و سازه‌های چادری است که بقایای آن هنوز در میان عشایر و کوچ نشینان دیده می‌شود.
طراحی ساختمان با سازه چادری با طراحی ساختمان‌های ساده بسیار متفاوت می‌باشد. درطراحی این سازه‌ها نمی‌توان ابتدا پلان بنا را کشید و سپس آن را اجرا کرد. در این نوع سازه‌ها، درگام اول طرح اولیه‌ای متناسب با عملکرد ارائه می‌شود، درگام بعدی با ساخت ماکتی شکل کلی آن را پیدا می‌کنند و سپس به تحلیل کلی سازه می‌پردازند و در نهایت تمامی جزئیات سازه را طراحی می‌کنند. به فرایندی که منجر به طراحی پوشش چادری می‌شوداصطلاحا form finding اطلاق می‌شود. امروزه این کار توسط نرم افزارهای تخصصی طراحی سازه چادری انجام می‌شود.برای انتقال نیروهای عمود بر سطح پارچه مانند بار باد به سمت بالا و بار برف به سمت پایین می‌بایست در سطح پارچه انحناهایی عمود بر هم ایجاد کرد. در ریاضیات فضایی به سطوحی که در هر نقطه دو انحنای عمود بر هم داشته باشند سطوح آنتی کلاسیک گفته می‌شود. سطوح انتی کلاستیک انواع متفاوتی دارند که در ادامه به بررسی ۳ نوع از آن‌ها که بیشتر در سازه‌های پارچه‌ای کاربرد دارد خواهیم پرداخت. به جرات می‌توان ادعا کرد تمامی سازه‌های پارچه‌ای ایجاد شده در جهان ترکیبی از این سه نوع رویه کلی تشکیل شده‌اند.
در این نوع از سطوح بار وارده از طریق گوشه انتقال پیدا می‌کند. در این نوع سطوح دو گوشه به سمت پایین و دو گوشه به سمت بالا خواهد بود. گوشه‌های پایین نیروهایی به سمت بالا و گوشه‌های بالا نیروهایی به سمت پایین را انتقال خواهند داد. در این نوع از سطوح با استفاده از انحنا در سطح پارچه نیروها به دو سمت سطح انتفال پیدا می‌کند. این نوع از سطوح سال‌های زیادی است به عنوان سطوح باربر خیمه‌های موقت نیز کاربرد دارد. در این فرم تمامی بارها به سمت لبه پایینی و بالایی رویه انتقال پیدا کرده و در نهایت از طریق اتصال به زمین یا ستون‌های میانی رویه مهار می‌شود. رویه آرک شباهت بسیار زیادی با زین اسبی دارد با این تفاوت که گوشه‌های بالا و پایین در کنار همدیگر قرار گرفته‌اند. این فرم از رویه در گذشته برای انتقال بار در سقف‌های سنتی طاق ضربی استفاده شده‌است.بر خلاف مصالح ساختمانی سنتی از قبیل آجر، سنگ و بتن، سازه پارچه‌ای کششی به‌طور کامل از قبل در کارگاه ساخته می‌شود و در محل به مشتری تحویل می شود و هیچ گونه فعالیت عمرانی در محل انجام نمی‌شود. در نتیجه کارگاه دوخت پارچه کششی سالن‌هایی با متراژهای بزرگ چند صد متری هستند تا بتوانند پارچه کششی مورد نیاز یک سازه غشایی را بدوزند.  به علت تنوع پارچه‌های کششی و تنوع مصارف مختلف آن‌ها می‌توان از روش‌های گوناگونی برای برش و دوخت پارچه کششی استفاده کرد، اتصال پارچه کششی باید به نحوی انجام گردد که تنش و کشش یکپارچه به‌طور یکنواخت به تکه پارچه کناری منتقل شود و موج یا پارگی بر روی آن اتفاق نیفتد، به‌طور کلی ما سه روش اصلی برای اتصال پارچه‌های کششی به یکدیگر داریم : سازه چادری ازجمله سازه‌هایی است که فرم سازه دقیقاً منطبق با عملکرد سازه می‌باشد. با طراحی این سازه‌ها به صورت یک سازه کابلی با انحنای مضاعف توانایی باربری وطول عمر این سازه هابسیار بالا می‌رود .
درحالت کلی در این نوع سازه‌ها غالباً چادرتوسط ستون مرکزی نگاه داشته می‌شود.(در این حالت برای جلوگیری از پارگی درپارچه ستون به صورت قارچی اجرا می‌شود). درحالت‌های دیگر از قوس‌ها، کابل‌های زنجیرواره، ترکیب سیستم فشاری وکابل‌های زنجیرواره نیز دیده می‌شود.
برخی از پروژه‌های سازه‌های غشایی اجرا شده در ایرانسقف پارچه ای ورزشگاه فولاد خوزستان بزرگترین سطح پوشش داده شده در بین ورزشگاه های کشور است. سطح پوشش داده شده 23,000 مترمربعی باعث فراهم شدن محیطی مناسب و مطبوع برای تماشای فوتبال در شهر اهواز شده است. حجم پردازی خاص و فرم چشم نواز این سقف پارچه ای باعث جذابیت دوچندان فولاد آرنا شده است. طراحی، ساخت و نصب سقف چادری زیبای فولاد آرنا توسط شرکت سازه های پارچه ای اطلس سان انجام شده است. پارچه های استفاده شده در سقف ورزشگاه فولاد خوزستان ساخت کارخانه Serge Ferrari فرانسه بوده و دارای وزن 1350 گرم در یک مترمربع هستند، این پارچه ها با کد Serge Ferrari 1302 T2 شناخنه می شوند. این سقف چادری چشم نواز به صورت کامل در ایران و توسط شرکت سازه های پارچه ای اطلس سان مهندسی و ساخته شده است.
کارفرما: شرکت فولاد خوزستان
مشاور: شرکت سرانوبنیاد | شرکت تدبیر ساحل
طراحی و اجرا پوشش پارچه ای سقف: شرکت سازه های پارچه ای اطلس سان
پیمانکار ساخت اسکلت فلزی: شرکت راکتورساز
سطح پوشش داده شده: 23,000 مترمربع
محل اجرا: اهوازیکی از شاخص‌ترین سازه‌های چادری که توسط متخصصان و معماران ایرانی طراحی و ساخته شد سازه‌های پارچه‌ای آمفی تئاتر بوستان آب و آتش تهران است. آمفی تئاتر آب و آتش که در گلستان حضرت ابراهیم واقع است، یک پوشش غشایی ۷۰۰ متر مربعی است که یک گرادیان را سایه اندازی می‌کند، گنجایش این گرادیان ۷۵۰ نفر است. در آمفی تئاتر آب و آتش ترکیب سازه و معماری، اساس طرح را تشکیل می‌دهد. جایگاه بتنی تماشاچیان خود به عنوان فونداسیون سازه‌های خرپایی پشتی عمل می‌کند. پارچه با اتصالات مفصلی از پشت به این خرپاهای فلزی به صورت قله و دره و از جلو به خرپای کابلی که به دو ستون جلویی منتهی می‌شود متصل است. هر کدام از این دو ستون نیز از پشت با ۴ کابل کشیده می‌شود. در لبه‌های پارچه و همچنین زیر و روی آن کابل‌هایی تعبیه شده‌است که نیروی پیش تنیدگی را در پارچه ایجاد می‌کند و آن را پایدار می‌سازد.
مکان: تهران - اراضی عباس آباد
تاریخ اجرا: ۱۳۸۹
کارفرما: سازمان نوسازی عباس آباد
مساحت ۷۱۰ مترمربع  نوع پارچه: PES-PVC-PVDFآمفی تئاتر بوستان جوانمردان این آمفی تئاتر که یکی از پروژه‌های شرکت تنسافرم ترکیه در ایران می‌باشد، به زیربنایی بالغ بر 1500 مترمربع و پوشش پارچه‌ای 2600 متر مربع با استفاده از سازه‌های چادری در بوستان جوانمردان ایران در حاشیه اتوبان همت تهران در سال 2011 احداث گردید. از مشخصات بارز این سازه زیبا، می‌توان دهانه‌های بلند و بدون ستون میانی با استفاده از سازه‌های خرپایی در کنار زیبایی منحصر بفرد فرم آن نام برد.بازار گل در دره‌‌اي کوچک از ضلع غربي پارک تفريحي اراضي عباس آباد واقع شده‌است. پل ابريشم II دو طرف اين دره را بهم متصل مي‌کند و در نتيجه يک مسير پياده‌ روي بين پارک نوروز و پارک آب و آتش ايجاد کرده‌است. دو سايبان پارچه‌اي با فرم خيمه‌اي با مساحت ۲۱۸۲ مترمربع بالاي اين بازار را پوشش داده است. بر اساس طرح جامع اراضی عباس آباد احداث ۷ پل جهت سهولت دسترسی شهروندان به اراضی عباس آباد و کاربری‌های فرهنگی و تفریحی آن پیش‌بینی شده‌است. این ۷ پل به تردد و عبور و مرور عابران پیاده اختصاص دارد و با برخورداری از طراحی و شاخصه‌های فنی و مهندسی خاص در کنار معماری منحصر به فرد، فضاهای واقع شده در اراضی، منظر چشم‌نوازی را در قلب تهران ایجاد کرده‌است.
جوایز پروژه ابریشم II:
رتبه اول در مسابقه فناوري برتر در معماري، ارديبهشت ۱۳۹۰ برنده جایزه دادمان برای طرح برتر در سطح اقدامات دوست دار محیط زیست ۱۳۹۵این مرکز تجاری بخشی از مجموعه سوخته سرایی در جنت آباد می‌باشد، مساحت پوشش داده شده راهروها، وید ورودی و سقف فودکورت اصلی آن بالغ بر 815 متر مربع می‌باشد . وید ورودی آن به ابعاد 10*10 به فرم خیمه تک قله و سقف فودکورت آن به ابعاد 10*20 به فرم خیمه دوقله به صورت یکپارچه اجرا گردیده است. تعداد 21 خیمه چادری جهت پوشش راهروهای این مرکزخرید بر روی ستون‌های ساختمان طراحی و نصب گردیده است. یکی از ویژگی‌های این پروژه این است که تمام سازه‌ها از زیر توسط کابل مهار شده‌اند و سقف چادری به‌طور معلق در فضا قرار دارد و نیروی کششی را در چادر ایجاد می‌کنند. تمام سازه‌ها به صورت پیش ساخته در کارگاه ساخته و طی مدت زمان 2 ماه در محل نصب گردیدند. پارچه انتخاب شده به رنگ سفید از برند Serge Ferrari فرانسه می‌باشد ..
مکان: تهران - جنت آباد تاریخ اجرا: 1396مساحت 815 مترمربع نوع پارچه: PES-PVC-PVDFبوستان نرگس در جنوب غربي تهران واقع شده‌است. هدف از اين پروژه حفظ حريم خصوصي پارک بانوان و ايجاد سايه‌ در فضاي داخلي پارک مي‌باشد. طول سايبان ۳۷۴ متر و ارتفاع آن ۱۵ متر مي ‌باشد. مساحت کل پروژه ۸۰۵۰ متر مربع است.
تاریخ اجرای پروژه: 1388-1390  کارفرما: سازمان پارک‌‏ها و فضاي سبز تهران مساحت: ۸۰۵۰ متر مربع  نوع پارچه: PES-PVC-PVDFطراحان هنگام بازدید از این منطقه به این مسئله پی بردند که انسان‌های بدوی ساکن در این منطقه آموخته بودند که زندگی در زیر سایه چتر درگرمای عربستان بهترازماندن در ساختمانی محصور وداغ می‌باشد و همچنین به عقیده طراحان تهویه مکانیکی هوا ونورپردازی ساختمان موردنیاز ترمینال با توجه به اوج استفاده دریک دوره کوتاه بسیارگرانقیمت می‌باشد. تمامی این دلایل معماران رابرآن داشت تا از یک سقف پارچه‌ای نیمه شفاف وپخش‌کننده نور برای ترمینال استفاده کنند. این فرم طبیعی چادر، در شب باعث انعکاس نورها به بالا می‌شود ومانع از ایجاد خیره گی درشب می‌شود و فرم وارتفاع چادرهاازجریان طبیعی هوا برای ایجادسرما از طریق تهویه بیرون ودرون از طریق بازشوهای مرکزی درتابستان بهره می‌برند. این چادرها سطحی بیش از ۴۳۰هزارمترمربع راپوشش می‌دهند. مدول اصلی یک پوسته چادری مربع شکل به ضلع ۳۹٫۴مترمی باشد.