هواپیمایی کیش
هواپیمایی کیش، که با عنوان تجاری کیش ایر شناخته می‌شود یک شرکت هواپیمایی ایرانی است که در ۱۳۷۰ به مرکزیت جزیره کیش تأسیس شد. این شرکت هم‌اکنون جز ۵ شرکت ایرانی عضو یاتا می‌باشد و گواهینامه آیوسا توسط این سازمان دریافت نموده‌است.
شرکت هواپیمایی کیش با هدف توسعه فعالیت ها در جزیره زیبای کیش، از طریق برقراری ارتباط با مراکز استان‌های کشور و اتصال به کشورهای حاشیه خلیج همیشه فارس در سال ۱۳۷۰ تأسیس شد. این شرکت پس از ثبت و دریافت مجوزهای قانونی به عنوان یکی از شرکت‌های تابعه سازمان منطقه آزاد کیش و در قالب یک شرکت سهامی خاص، فعالیت خود را از خرداد همان سال با دو فروند هواپیمای اجاره ای شروع کرد. پس از طی دوره تأسیس و راه اندازی، از اواخر سال ۱۳۷۲ با تغییر استراتژی و رویکرد شرکت، به‌کارگیری متخصصان کارآزموده و رعایت اصل صرفه جویی و فعالیت مداوم سبب شد تا شرکت در مدت کوتاهی ضمن رفع مشکلات، به پیشرفت‌های قابل ملاحظه‌ای در زمینه بازرگانی، عملیات، فنی، خدمات فرودگاهی و پشتیبانی دست یابد که تحقق چنین اموری، بستر مناسبی را در جهت رشد و سازندگی فراهم آورد.
همزمان با گذراندن موفقیت‌آمیز دو دوره ابتدایی، دوره سوم به نام مرحله بازنگری و شکوفایی شرکت، از اواخر سال ۱۳۷۶ و با تغییر مجدد مدیریت، آغاز شد. کیش ایر در این زمان، ۱۰ فروند هواپیمای اجاره ای شامل هواپیمای یاک ۴۰ و توپولف ۱۵۴ در اختیار داشت که با تغییر سیاست‌های ارزی بانک مرکزی، عدم واگذاری ارز دولتی و افزایش نرخ ارز برای شرکت‌های هواپیمایی، امکان نگهداری و انجام حداقل ساعت پرواز تعیین شده برای آن‌ها عملی نبود؛ لذا به منظور پیشگیری از ضرر و زیان احتمالی، تعداد هواپیماهای اجاره ای کاهش و درعوض، ساعت پرواز هواپیماهای باقیمانده افزایش یافت. از این مرحله می‌توان به عنوان آغاز دوره چهارم، یعنی اتخاذ استراتژی نوینی برای خروج از بحران مربوط یاد کرد.
عدم هماهنگی شرکت‌های غیردولتی به منظور خرید هواپیما و فشارهای ناشی از نرخ بالای اجاره بها با تغییر نرخ ارز سبب شد تفکر خرید هواپیما در کیش ایر بیش از پیش دنبال شود. افق بلند شرکت در جهت استقلال کامل، کارآفرینی و ارتقاء ایمنی، از دیگر شاخص‌هایی بود که کیش ایر را به خرید هواپیما، استفاده از خدمه پروازی ایرانی به جای خدمه پروازی خارجی و انجام امور مهندسی تعمیرات در داخل تشویق می‌کرد. این امر اگرچه وقت گیر، پرهزینه و پرزحمت بود؛ ولی نتیجه مثبت در ابعاد مختلف، به ویژه اقتصادی برای شرکت، سازمان منطقه آزاد کیش و کشور دربرداشت. اکنون نیز در مرحله پنجم از تاریخچه کیش ایر، مدیریت شرکت توانسته‌است سیاست استراتژی نوین خویش را به مرز بلوغ برساند که ثمره آن را می‌توان افزایش ناوگان ملکی و نیز جایگزینی هواپیمای غربی به جای هواپیمای شرقی دانست و در حال حاضر این شرکت دارای ۱۱ فروند هواپیما در ناوگان خود می‌باشد.
کیش جز ۵ شرکت ایرانی عضو یاتا، با شماره عضویت ۷۸۰، می‌باشد که دارای گواهینامه IOSA می‌باشد. هم‌اکنون نیز این شرکت دارای این گواهینامه از این سازمان را دارد.
مقاصد پروازی کیش ایر از سه شهر مختلف کیش، تهران و مشهد:
در مهر و آبان ۱۳۹۵ برای توسعه ناوگان این شرکت، دو فروند ایرباس ۳۲۱ از یک شرکت اوکراینی به اجاره این شرکت درآمد. گفتنی است هر دو فروند آن با رجیستر اوکراینی فعالیت می‌کردند تا اینکه یکی از آن‌ها در شهریور ۱۳۹۷ به مالکیت و رجیستر این شرکت درآمد‌، لازم به ذکر است این ایرباس در حال حاضر فعال نیست‌. دومین ایرباس نیز در خرداد ماه ۱۴۰۰ پس از ماه ها چک سنگین، فعال شد و آغاز به فعالیت کرد.هر دوی این ایرباس ها سال 2006 ساخته شده اند
اولین ام‌دی-۸۰ این شرکت در دی ۱۳۸۳ از یک شرکت بلغاری به شرط تملک به صورت اجاره ای وارد کشور شد. در سال ۱۳۸۶ برای انجام تغییرات اساسی از کشور خارج شد ولی در هنگام بازگشت به خاطر فشار دولت آمریکا مدت‌ها در خارج از کشور زمین گیر بود سپس با تغییرات مالکیت در بهمن ۱۳۸۷ به صورت اجاره‌ای به شرط تملک وارد کشور شد و بعد از مدت‌ها پرواز کرد. در نهایت در دی ۱۳۸۸ به رجیستر این شرکت درآمد و تبدیل به اولین مالک ایرانی ام‌دی-۸۰ درآمد.
مابقی ام‌دی-۸۰های این شرکت بین خرداد ۱۳۸۸ تا اسفند ۱۳۸۹ وارد شد و بین خرداد ۱۳۹۰ تا آذر ۱۳۹۱ همگی به رجیستر این شرکت درآمدند. این شرکت بعد از هواپیمایی زاگرس، در کنار هواپیمایی آتا، بیشترین ام‌دی-۸۰ به تعداد ۷ فروند در اختیار دارد که همگی فعال می‌باشند.قدیمی ترین انها برای سال1987 و جدیدترین انها برای سال 1995 میباشد
در دی ۱۳۹۱، این شرکت ۳ فروند هواپیمای فوکر ۱۰۰، به صورت ملکی، وارد ناوگان خود کرد و هم‌اکنون 1 فروند آن‌ها که ساخت 1991 است در خط پروازی می‌باشد و یک فروند آن از سال ۱۳۹۵ انبار قطعه برای دیگر فوکر ۱۰۰ها شدهمچنین 1 فروند دیگر هم به علت نداشتن موتور زمینگیر می باشد.
در اواسط دهه ۱۳۷۰ کیش ایر از هواپیمایی ساها یک فروند بوئینگ ۷۰۷ اجاره نمود و بعد از مدتی دوباره این هواپیما به شرکت مبدأ بازگردانده شد.
در آبان ۱۳۹۶ یک فروند هواپیمای ۷۳۷ سری ۵۰۰، با چیدمان صندلی ۱۳۲ اکونومی، از یک شرکت اوکراینی اجاره شد. این هواپیما ۹ ماه در اختیار کیش ایر بود و سپس در اسفند ۱۳۹۷ توسط هواپیمایی وارش خریداری و به مالکیت آن شرکت درآمد.
در محدوده سال ۱۳۸۸، هواپیمایی کیش، یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۵۷ از یک شرکت یونانی اجاره نموند. این هواپیما عمر چندانی نداشت و چون به صورت اجاره در ایران حضور داشت، به شرکت مبدأ بازگردانده شد.
کیش ایر در راستای بهبود بخشید به ناوگان خود، ۲ فروند ایرباس ۳۲۰ از اردن اوییشن به اجاره خود درآورد. اولین فروند آن بین اسفند ۱۳۹۴ تا فروردین ۱۳۹۷ پرواز کرد و دومین فروند آن بین فروردین ۱۳۹۵ تا شهریور ۱۳۹۷ برای این شرکت با رجیستر اردنی پرواز کرد.
بین سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۳، هواپیمایی کیش ایر ۶ فروند هواپیمای فوکر ۵۰ را وارد ناوگان خود کرد. این هواپیماها تا سال ۱۳۹۱ برای این شرکت پرواز کردند. سرنوشت این ۶ فروند بدین گونه بود که یک فروند آن در سال ۱۳۸۳ در فرودگاه شارجه دچار سانحه شد و ۴ فروند دیگر آن نیز در سال ۱۳۹۱ به هواپیمایی قشم فروخته شد و یک فروند آن نیز در ابتدای همان سال برای همیشه در فرودگاه کیش زمین گیر شد.
در سال ۱۳۸۷ اولین فوکر ۱۰۰ها وارد این شرکت شد که یک فروند آن در همان سال پس از مدتی به هواپیمایی آسمان منتقل شد. دومین فروند در مرداد همان سال به صورت اجاره‌ای وارد این شرکت شد و تا مهر ۱۳۸۹ پرواز کرد و به ایران ایر منتقل شد. در اوایل ۱۳۸۹ یک فروند نیز اجاره شد که در همان سال به ایران ایر منتقل شد. در دی ۱۳۹۱ به تعداد ۳ فروند وارد کشور شدند که یکی از آن‌ها در سال ۱۳۹۵ زمین گیر و تبدیل یه انبار قطعه شد.
در اسفند ۱۳۸۵ یک فروند ام‌دی-۸۰ از یک شرکت بلغاری اجاره شد. در اواخر همان اسفند هواپیما عازم دوبی بود که به دلیل نیمه بازشدن چرخ‌ها فرود سخت انجام داد و برای همیشه زمین گیر شد. در سال ۱۳۸۷ دو فروند ام‌دی-۸۰ وارد این شرکت شدند که بین شهریور ۱۳۸۷ تا خرداد ۱۳۹۰ به صورت اجاره ای با رجیستر اوکراینی برای این شرکت پرواز کردند، که یک فروند از آن‌ها بعدها در تیر ۱۳۹۱ وارد هواپیمایی زاگرس شد و تملک و رجیستر این شرکت درآمد.
هواپیمایی کیش‌ایر، بعد از هواپیمایی ایران ایرتور بیشترین تعداد توپولف ۱۵۴ را در ناوگان خود در اختیار داشته‌است که در کل 14 فروند بوده اند. در خلال سال‌های ۱۹۹۱ تا ابتدای سال ۲۰۱۰، زمانی که در زمستان ۱۳۸۹ توپولف ۱۵۴ از بخش مسافربری خارج شد، 12 فروند را به اجاره خود درآورد بود و تعدادی نیز به تملک و رجیستر این شرکت درآمده بودند.