دانشگاه صنعتی سهند
دانشگاه صنعتی سهند یکی از دانشگاه‌های صنعتی کشور ایران است که در سال ۱۳۶۹ خورشیدی فعالیت خود را آغاز نموده و هم‌اکنون سالانه بیش از ۶۰۰ نفر دانشجوی ورودی جدید در مقاطع تحصیلی کارشناسی به صورت روزانه و شبانه و چندصد دانشجوی نو کارشناسی ارشد و دکترا می‌پذیرد.
دانشگاه صنعتی سهند به‌عنوان اولین دانشگاه صنعتی مولود انقلاب در سال 1368، با جایابی در قلب صنایع مهم کشور، جهت تربیت نیروی انسانی متخصص و متعهد مورد نیاز صنایع منطقه و کشور و رفع نیازهای تحقیقاتی/ توسعه صنایع مذکور تأسیس شده است. در این دانشگاه 20 رشته-گرایش کارشناسی و بیش از 100 رشته-گرایش کارشناسی ارشد/دکترا در موضوعات مختلف مهندسی شامل مهندسی مواد، مهندسی شیمی، مهندسی برق، مهندسی معدن، مهندسی عمران، مهندسی پلیمر، مهندسی مکانیک، مهندسی نفت و گاز، مهندسی پزشکی و علوم پایه مهندسی دایر است که همه به تناسب نیاز صنایع منطقه و کشور ایجاد گردیده‌اند.
بيش از نصف دانشجویان را، دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا تشکيل مي‌دهد که بيانگر توجه ويژه دانشگاه به امر پژوهش است. اين دانشگاه مفتخر به ابداع و ايجاد مراکز تحقیقاتی نياز-محور خودگردان (بي‌نياز از بودجه دولتي) است و در حال حاضر 32 مرکز از اين نوع در زمینه‌های مختلفی شامل نفت، پلیمر، محیط زیست، انرژیهای نو، ICT، بیوتکنولوژی، نانوتکنولوژی، سلول های بنیادی، مواد پیشرفته و فرآوری مواد معدنی، سازه، زلزله، خودرو، مهندسی پزشکی، بهره‌وری و ...داير است که در آنها  تحقیقات بدیعی در قالب طرحهای ملی/ بین‌المللی با نگاه حل‌المسائلی به توسعه صنایع کشور انجام می‌گيرد.
اجرای بیش از400 طرح پژوهشی همسو با نیازهای صنایع و مشارکت در دهها پروژه‌ی کلان ملی از جمله افزایش ضریب برداشت میدان‌های نفتی، ساخت نیروگاه‌های خورشیدی،  تولید فرآورده‌ها و محصولات بیوتکنولوژی و تصفیه آب، و نیز ثبت چند عنوان US-Patent و بیش از دویست عنوان اختراع ملی، از جمله دستاوردهاي اين مراکز و حاصل نگاه مسأله-محور آموزش و پژوهش در این دانشگاه است. انتشار مقالات کیفی نیز نشان از نقش مؤثر این مراکز در مرزهای دانش دارد.
قطب علمی پليمرهای استایرنی این دانشگاه به عنوان تنها قطب علمی فعال در حوزه مهندسی پلیمر در منطقه شمالغرب کشور، محوریت تحقیقات در حوزه پژوهش‌های مربوط به پلیمرها و مواد استایرنی و حوزه­های میان رشته­ای را با حضور متخصصین برجسته کشور در پژوهشکده مواد پلیمری دانشگاه بر عهده دارد.
مرکز رشد واحدهای فناور دانشگاه که ده‌ها شرکت دانش‌بنیان و واحد فناور در آن مستقر هستند در تکمیل چرخه ایده تا محصول و تجاری‌سازی آن فعالیت دارد. در این مرکز فناوریها/ محصولاتی توسعه/ تولید گردیده‌اند که به کشورهای خارجی صادر می‌شوند. همچنين اين دانشگاه مفتخر است به ايجاد اولين سايبر پارک کشور براي توسعه و تجاري‌سازي دانش فناوري اطلاعات و ارتباطات که با مشارکت بخش خصوصي در حال راه‌اندازي است
در سال‌های اخیر توجه زیادی به همکاريهاي علمی بین‌المللي در این دانشگاه شده است. ایجاد بسترهای لازم برای پذیرش دانشجویان خارجی، انعقاد تفاهم‌نامه‌های مشترک با دانشگاه‌های خارجی و انجام پروژه‌های تحقیقاتی مشترک در حوزه‌های نفت، بیوتکنولوژی و علوم شناختی با دانشگاه‌هایی از کشورهای هلند، اسپانیا، چین و ترکیه، از جمله این فعالیت‌هاست.  در کنار فعالیتهای گسترده آموزشی و پژوهشی، دانشگاه صنعتی سهند در راستای ایجاد تسهیلات رفاهی برای دانشجویان، اقدام به ایجاد امکانات فرهنگی، ورزشی و بهداشتی نموده است. ایجاد نشاط و امید با اجرای برنامه‌های مختلف علمی، فرهنگی و تفریحی با مشارکت يا حتي راهبری خود دانشجویان جزئي جداناپذير از برنامه‌های آموزشی و پژوهشی دانشگاه است.
کسب جوایز/ عناوین متعدد توسط اعضای هیأت علمی از جمله IEEE Senior Member، استاد بهره­وری سبز از سوی سازمان بهره­وری آسیایی، استاد نمونه کشوری در سال‌های  89 و 97، پژوهشگر برتر کشوری در سالهای 90 و 96، دانشمند جوان برجسته مهندسی کشور در سال‌های 92 و 96، سرآمد علمی در سال 98، عضویت 7 نفر از اعضای هیات علمی در کارگروه‌های  تخصصی برنامه ریزی  حوزه فنی و مهندسی کشور، کسب جایزه جهانی انرژی (Energy Globe)،  و نیز کسب افتخارات متعدد دانشجویی از جمله کسب رتبه‌های متعدد تک رقمی آزمون کارشناسی ارشد و رتبه های برتر المپیادهای علمی دانشجویی ، قهرمانی چندین دوره مسابقات کمیکار، نایب قهرمانی مسابقه ملی طراحی موتور سیکلت برقی و ... و درخشش در مسابقات مختلف فرهنگی و ورزشی در سطح ملی از جمله افتخارات دانشگاه (جوان) صنعتی سهند است. بر اساس گزارش رتبه‌بندی شانگهای در سه سال اخير دانشگاه صنعتی سهند در رشته مهندسی متالورژی در جمع 150 يا 200 دانشگاه برتر،  در رشته‌ي مهندسی شیمی در جمع 400 دانشگاه برتر و در علوم و مهندسی انرژی در جمع 500 دانشگاه برتر جهان قرار گرفته است.
فعالیت دانشگاه در سال ۱۳۶۹ با پذیرش ۴۸ دانشجو در رشتهٔ مهندسی مواد، گرایش ریخته‌گری آغاز شد. هم‌اکنون پس از بیست و چهار سال فعالیت آموزشی، دانشگاه در ۲ رشته در مقطع کاردانی، ۱۴ رشته در مقطع کارشناسی، ۴۸ رشته در مقطع کارشناسی ارشد و ۴۶ رشته در مقطع دکتری به فعالیت آموزشی خود ادامه می‌دهد. با تأسیس آموزشکدهٔ فنی ورزقان در سال ۱۳۸۲ رشته‌های استخراج معدن و کانه‌آرایی در مقطع کاردانی ایجاد شده‌است. این دانشگاه از ده دانشکدهٔ مهندسی برق، مهندسی مواد، مهندسی شیمی، مهندسی معدن، مهندسی مکانیک، مهندسی پلیمر، مهندسی عمران، مهندسی پزشکی و مهندسی نفت و دانشکدهٔ علوم پایه و نیز یک آموزشکده تشکیل یافته‌است و همچنین این دانشگاه در سال ۱۳۸۶ اقدام به تأسیس مرکز آموزش الکترونیکی با ارائهٔ سه رشته مهندسی پزشکی، مهندسی شیمی و مهندسی مواد نمود این مرکز در محل پیشین دانشگاه صنعتی سهند و در کنار شرکت تراکتورسازی ایران قرار گرفته‌است.
دانشکدهٔ مهندسی معدن دانشگاه صنعتی سهند یکی از با پیشینه‌ترین دانشکده‌های این دانشگاه و یکی از دانشکده‌های مطرح در ایران است که در میان متخصصین این رشته در ایران شناخته شده می‌باشد که تألیفات و مقالات بسیاری را ارائه کرده‌است. این دانشکده دارای ۱۶ هیئت علمی می‌باشد.
مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری مهندسی معدن در دانشکدهٔ مهندسی معدن دانشگاه صنعتی سهند با گرایش های زیر آموزش داده می شود: همچنین، دو رشته کاردانی استخراج و کاردانی فرآوری مواد معدنی در آموزشکده فنی ورزقان واقع در شهرستان ورزقان ارائه می شود. آموزشکده فنی ورزقان زیر نظر دانشکده مهندسی معدن است و ریاست آن بر عهده محمد داربر است. این آموزشکده دارای ۵ عضو هیات علمی است.
دانشکدهٔ مهندسی برق دانشگاه صنعتی سهند یکی از هشت دانشکدهٔ این دانشگاه است.
مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد مهندسی برق در دانشکدهٔ مهندسی برق دانشگاه صنعتی سهند آموزش و به صورت زیر ارائه می‌شود:
دانشکدهٔ مهندسی شیمی دانشگاه صنعتی سهند یکی از دانشکده‌های مطرح مهندسی شیمی در ایران است که در میان متخصصین این رشته در ایران شناخته شده می‌باشد. طرح‌های صنعتی و نیمه‌صنعتی زیادی با موفقیت در این دانشکده به انجام رسیده‌است. در سال ۱۳۸۷ دانشکدهٔ مهندسی پلیمر از این دانشکده منفک گردیده‌است. درصد بالایی از فارغ التحصیلان این دانشکده در حوزه‌های مختلف صنعتی از جمله وزارت نفت جذب یا در دانشگاه‌های دولتی ایران به عنوان هیئت علمی مشغول به کار شده‌اند. با توجه به فعالیت‌های درخشان آموزشی و پژوهشی این دانشکده و همچنین انجام طرح‌های مهم صنعتی در زمینه صنایع نفت، گاز و پتروشیمی، وزارتین نفت و علوم، تحقیقات و فناوری، دانشگاه صنعتی سهند تبریز را در کنار دانشگاه‌های تهران، صنعتی شریف، صنعت نفت، صنعتی امیرکبیر و شیراز به عنوان شش دانشگاه برتر کشور در ایجاد کنسرسیوم بزرگ نفتی معرفی نمودند. پژوهشکدهٔ نفت و گاز دانشکدهٔ مهندسی شیمی همچنین از سوی استاندار آذربایجان شرقی به عنوان دبیرخانهٔ ستاد توسعهٔ فناوری‌های نفت و گاز استان آذربایجان شرقی انتخاب گردیده‌است. افزون‌بر پژوهشکدهٔ نفت و گاز، چندین مرکز تحقیقاتی نیز در این دانشکده وجود دارد که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به مرکز تحقیقات مواد نانوساختار، مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی، مرکز تحقیقات مهندسی محیط زیست، مرکز تحقیقات رآکتور و کاتالیست، مرکز تحقیقات فناوری غشا، مرکز تحقیقات پدیده‌های انتقال و مرکز تحقیقات مهندسی بافت اشاره نمود.
هر سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا در رشتهٔ مهندسی شیمی در دانشکدهٔ مهندسی شیمی دانشگاه صنعتی سهند آموزش و به صورت زیر ارائه می‌شود:
دانشکدهٔ مهندسی مواد دانشگاه صنعتی سهند با سابقه‌ترین دانشکدهٔ این دانشگاه و یکی از دانشکده‌های مطرح مهندسی مواد در ایران است که در میان متخصصان این رشته در ایران شناخته شده می‌باشد که تألیفات و مقالات بسیاری را در زمینهٔ مواد پیشرفته، نانو مواد، پوشش کاری و … ارائه کرده‌است.
هر سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا در رشته مهندسی مواد در دانشکدهٔ مهندسی مواد دانشگاه صنعتی سهند آموزش و به صورت زیر ارائه می‌شود:
دانشکدهٔ مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی سهند یکی از هشت دانشکدهٔ این دانشگاه است، این دانشکده در سال تحصیلی ۸۰–۸۱ فعالیت آموزشی خود را در رشتهٔ مهندسی مکانیک آغاز نمود و هم‌اکنون در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری دانشجو می‌پذیرد، در این دانشکده آزمایشگاه‌های آموزشی و پژوهشی شامل مکاترونیک و ارتعاشات، سازه‌های سبک، بیومکانیک، طراحی و ساخت ماشین‌آلات پیشرفته، محاسبات پیشرفته، موتور، قابلیت اطمینان، انرژی و پمپ و کارگاه‌های عمومی و تخصصی ایجاد گردیده‌است.
مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری مهندسی مکانیک در دانشکدهٔ مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی سهند آموزش و به صورت زیر ارائه می‌شود:
دانشکدهٔ مهندسی عمران دانشگاه صنعتی سهند یکی از هشت دانشکدهٔ این دانشگاه است.
مقطع کارشناسی ارشد و دکتری مهندسی عمران در دانشکدهٔ مهندسی عمران دانشگاه صنعتی سهند آموزش و به صورت زیر ارائه می‌شود:
این دانشکده به عنوان دومین دانشکدهٔ مستقل مهندسی پزشکی کشور در مجموعه وزارت عتف در سال ۱۳۹۶ و براساس مجوز هیئت امنا آغاز به‌کار نموده‌است. با این وجود نخستین دوره از دانشجویان مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی سهند از سال ۱۳۷۶ و در قالب دانشجویان مهندسی برق با گرایش بیو الکتریک، در مقطع کارشناسی دورهٔ تحصیل خود را آغاز نموده‌اند. در حقیقت دانشگاه صنعتی سهند در ایجاد رشتهٔ مهندسی پزشکی از دانشگاه‌های پیشتاز در زیر مجموعه وزارت عتف محسوب می‌گردد. فارغ‌التحصیلان رشتهٔ مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی سهند از سال ۱۳۸۱ وارد بازار کار و فعالیت شده‌اند و از همان سال تاکنون در مقاطع مختلف تحصیلی بالغ بر ۸۵۰ نفر فارغ‌التحصیل داشته‌است. با توجه به قدمت دانشگاه صنعتی سهند در آموزش دانشجویان مهندسی پزشکی، فارغ‌التحصیلان این دانشگاه در عرصه‌های مختلف تحقیقاتی و صنایع وابسته به مهندسی پزشکی به نحوی قابل توجه مؤثر و فعالند. لازم است ذکر شود، این دانشکده در حال حاضر در گرایش‌های بیوالکتریک و بیومکانیک در کلیهٔ مقاطع تحصیلی فعال است.
اين دانشکده از بدو تاسيس دانشگاه فعاليت آموزشي خود را آغاز نموده و در حال حاضر در کنار توسعه رشته هاي رياضي و فيزيک مسئوليت ارائه دروس علوم پايه را به عهده دارد. پذيرش دانشجو در اين دانشکده با رشته هاي رياضي و فيزيک در مقطع کارشناسي ارشد به ترتيب در سالهاي ۱۳۸۳ و ۱۳۸۴ آغاز گرديد. هم اکنون در همه مقاطع تحصيلي اين رشته ها پذيرش دانشجو انجام مي پذيرد. تعداد اعضاي هيأت علمي اين دانشکده ۲۴ نفر مي باشد.  آمار کل دانشجويان شاغل به تحصيل ۲۵۶ نفر و تعداد فارغ التحصيلان اين دانشکده ۳۷۹ نفر مي باشد.  اين دانشکده داراي آزمايشگاههاي آموزشي و پژوهشي شامل آزمايشگاه فيزيک فيزيک پايه ۱، فيزيک پايه ۲، آزمايشگاه فيزيک حالت جامد پيشرفته، آزمايشگاه پلاسماي پيشرفته و آزمايشگاه آشکارسازها جهت انجام پروژه هاي تحقيقاتي و ارائه خدمات آموزشي و پژوهشي مي باشد. همچنين اين دانشکده در سال ۲۰۱۴ ميزبان چهاردهمين کنفرانس سيستم هاي فازي ايران بوده است.
دانشکده علوم پایه متشکل از دو گروه‌  ریاضی  و فیزیک است. این دانشکده در مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری  دانشجو می پذیرد.  گرایش های دوره کارشناسی،  کارشناسی ارشد و دکتری به شرح ذیل می باشند:
الف) رشته های کارشناسی
1- ریاضیات و کاربردها
2- فیزیک
ب) گرایش های کارشناسی ارشد  و دکتری ریاضی:
1- ریاضی محض: آنالیز ریاضی ،  جبر
2- ریاضی کاربردی:  آنالیز عددی، تحقیق در عملیات، معادلات دیفرانسیل
ج) گرایش های کارشناسی ارشد و دکتری فیزیک:
1- ذرات بنیادی
2- حالت جامد
3- اتمی و مولکولی
4- فناوری پلاسما