استاندارد اکس۵۰۹
اکس۵۰۹ در رمزنگاری، استانداردی برای تعریف قالب گواهی کلید عمومی است. از X.509 در خیلی از پروتکل‌های اینترنتی، شامل TLS/SSL که مبنای HTTPS (پروتکل امن برای مرور وب) است، استفاده می‌شود. از این استاندارد در کاربردهای آفلاین، مثل امضای الکترونیکی، نیز استفاده می‌شود.
یک گواهی X.509 شامل یک کلید عمومی، یک هویت (نام رایانه میزبان، یا یک سازمان، یا یک فرد) و یک امضا (توسط مرجع گواهی یا امضای شخصی) است. وقتیکه یک گواهی توسط یک مرجع گواهی مورد اعتماد امضا شود، یا به روش دیگری معتبر شناخته شود، فردی که گواهی را دارد می‌تواند بر روی کلید عمومی موجود در آن تکیه کند تا با طرف دوم ارتباط امن برقرار کند، یا اسنادی را که توسط کلید خصوصی متناظر امضا شده‌است را تأیید کند.
در X.509 می‌توان تعریف کرد، که راهی برای توزیع اطلاعات دربارهٔ گواهی‌هایی است که از نظر مرجع امضا کننده، نامعتبر‌اند؛ همچنین می‌توان یک تعریف کرد که به گواهی‌ها امکان می‌دهد تا توسط گواهی CA میانی امضا شوند، که خود این گواهی هم توسط دیگر گواهی‌ها امضا می‌شود تا در نهایت به یک مطمئن برسیم.
X.509 توسط بخش استانداردسازی اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU-T) و گروه مطالعاتی شماره ۱۷ تعریف شده‌است و مبتنی بر است، که آن هم یک استاندارد از ITU-T می‌باشد.
تاکنون سه نسخه از این استاندارد منتشر شده‌است. این استاندارد برای اولین بار در سال ۱۹۸۸ به عنوان قسمتی از استاندارد سرویس‌های دایرکتوری ITU X.500 منتشر شد. این استاندارد در سال ۱۹۹۳ مورد بازبینی مجدد قرار گرفت و به ساختار آن دو فیلد اضافه و به عنوان نسخه دوم منتشر شد. هدف از افزودن این دو فیلد، پشتیبانی از کنترل دسترسی به دایرکتوری بود. این استاندارد سپس مجدداً مورد بازبینی قرار گرفت و در RFC 2459 به ساختار آن تعدادی فیلد توسعه افزوده و سپس به عنوان نسخه سوم منتشر شد. هدف از افزودن این فیلدهای توسعه، ذخیره کردن اطلاعات اضافی در مورد گواهی دیجیتال مثل کاربردهای آن است. به‌طور کلی در حال حاضر اصطلاح X.509 تنها برای نسخه سوم این گواهی به کار می‌رود. تاکنون برای نسخه سوم این گواهی چندین RFC از جمله RFC 4325، RFC 4630 و RFC 5280 منتشر شده‌است. در هر یک از این RFCها تعدادی فیلد توسعه به استاندارد X.509 افزوده شده‌است.
ساختار پیش‌بینی شده برای فیلدهای این گواهی با فرمت ASN.1 ذخیره می‌شوند. ASN1 استانداردی است که برای کد کردن و دیکد کردن داده‌ها در سطح شبکه به کارمی‌رود. دلیل استفاده از این نحوهٔ کدگذاری برای ذخیره گواهینامه X.509 مستقل از ماشین بودن این فرمت است و به راحتی توسط هر ماشینی قابل کد و دیکد کردن است. ساختار گواهی دیجیتالی x.509 نسخه ۳ به شکل زیر است:
این قسمت از گواهی اختیاری است؛ و تنها در نسخه ۳ وجود دارد. این قسمت اطلاعات اضافی در مورد گواهی را دربرمی‌گیرد. این قسمت به هر تعداد دلخواه می‌تواند فیلد توسعه داشته باشد. هر یک از این فیلدهای توسعه برای خود یک شناسه دارد. به این شناسه اصطلاحاًOID گفته می‌شود. این OIDها را به‌طور کلی می‌توان به سه دسته تقسیم کرد. این نوع OID برای اینکه مشخص کنند این گواهی متعلق به کدام مرکز صدور گواهی است به کار می‌رود. این نوع OID مشخص کننده قیدهایی است که برای موارد استفاده کلید عمومی محدودیت ایجاد می‌کند. مثلاً مشخص می‌کند که کلید عمومی قرار گرفته در این گواهی تنها باید برای پروتکل SSL مورد استفاده قرار بگیرد نه امضای دیجیتال. این نوع OID نیز مثل نوع قبلی برای ایجاد قیدهایی بر روی نحوه استفاده از کلید به کار می‌رود. این OIDها جمع عام نیز دارد و افراد نیز می‌تواند با توجه به نیازشان برای خود OID جدید تعریف کنند. اما این OID از آنجایی که درون استاندارد X.509 تعریف نشده‌است تنها برای شخص صادر کننده گواهی معتبر است و در زمان اعتبار سنجی گواهی توسط افراد دیگر مفهوم خاصی نداشته و نادیده گرفته می‌شود.
گواهی‌های X.509 با توجه به محتویاتشان پسوند متفاوتی دارند که پراستفاده‌ترین آن‌ها به شرح زیر است.
شکل زیر یک نمونه گواهی امضا شده توسط مرکز صدور گواهی زیرساخت ریشه ایران را نشان می‌دهد.