آینزاتس‌کماندو
آینزاتس‌کماندو (به آلمانی:Einsatzkommandos) یک گروه شامل پنج گروه زیرمجموعه جوخه‌های سیار کشتار آینزاتس‌گروپن در جنگ جهانی دوم بود که توسط سران آلمان نازی سازماندهی شد. این گروه که متشکل از اعضای اس‌اس و گشتاپو بود وظیفه داشت که یهودیان، کولیها، افراد سرشناس لهستانی، هم‌جنس‌گرایان، کمونیستها و همدستان اِن‌کاوه‌ده را در نواحی اشغال شده (همزمان با پیشروی ارتش آلمان) نابود کند. پس از جنگ چندین تن از رهبران این نیروها در دادگاهی موسوم به دادگاه آینزاتس‌گروپن به جرم جنایت جنگی محاکمه شدند.
آینزاتس‌گروپن گروه‌هایی شبه‌نظامی بودند که در سال ۱۹۳۸ توسط راینهارد هایدریش رئیس اس دی و زیپو به‌وجود آمدند. اولین گروه آینزاتس‌گروپن در سال ۱۹۳۹ و همزمان با شروع اشغال لهستان و آغاز جنگ جهانی دوم به وجود آمد. در سال ۱۹۴۱ به دستور هیتلر و هاینریش هیملر دوباره برای شرکت در عملیات بارباروسا سازماندهی شدند. فرماندهی این گروه را راینهارد هایدریش به عنوان رئیس اداره اصلی امنیت رایش تا زمان ترورش برعهده داشت و سپس ارنست کالتنبرنر جای او را گرفت.
هیتلر به اس دی دستور داده بود که خطر گروه‌های مقاومت محلی در پشت خط مقدم ورماخت را دفع کند. هایدریش در ملاقاتی که با ادوارد واگنر نماینده ویلهلم کایتل وزیر جنگ آلمان داشت، در همکاری ارتش آلمان با واحدهای اس دی و پلیس امنیت در نواحی عملیاتی ورماخت به توافق رسید. وظیفه اصلی آن‌ها به گفته اریش فون دم باخ-زلوسکی در دادگاه نورنبرگ: «نابودی یهودیان، کولی‌ها و کمیسارهای سیاسی شوروی بود». آن‌ها در اجرای فرمان راه حل نهایی نقش کلیدی داشتند.
فرماندهان ارتش آلمان از وظیفه آینزاتس‌گروپن اطلاع داشتند. این نیروها برای تأمین جیره غذایی خود و نقل و انتقالات به ارتش وابسته بودند. روابط میان ارتش و اس دی و زیپو نزدیک بود. فرماندهان آینزاتس‌گروپن گزارش می‌دادند که درک فرماندهان ارتش از وظیفه آن‌ها کار آن‌ها را به‌طور قابل ملاحظه‌ای آسان کرده‌است.
با شروع عملیات بارباروسا در ژوئن ۱۹۴۱ چهار گروه آینزاتس‌گروپن شکل گرفت که هر کدام با یک گروه ارتش کار می‌کردند. آینزاتس‌گروپن A با گروه ارتش شمالی، آینزاتس‌گروپن B با گروه ارتش مرکزی، آینزاتس‌گروپن C با گروه ارتش جنوبی و آینزاتس‌گروپن D با ارتش یازدهم همکاری می‌کرد. افسران آینزاتس‌گروپن از میان اعضای اس دی، گشتاپو، کریپو و وافن اس‌اس بودند.
هشت گروه اولیه آینزاتس‌گروپن در سال ۱۹۳۹ و همزمان با شروع اشغال لهستان و آغاز جنگ جهانی دوم تشکیل شدند. این گروه‌ها در که متشکل از اعضای گشتاپو، کریپو و اس دی بودند، در اجرای عملیات تاننبرگ و اینتلیگنتزاکتیون که تا بهار ۱۹۴۰ به طول انجامید نقش کلیدی داشتند. مدت‌ها پیش از آغاز جنگ نازی‌ها فهرستی از افراد مورد نظر خود در لهستان را در کتاب پیگرد ویژه لهستان ثبت کرده بودند. این فهرست که شامل بیش از ۶۱٬۰۰۰ نام بود به کمک اقلیت آلمانی ساکن لهستان تهیه شده بود و ۱۹۲ صفحه داشت. این فهرست تنها شامل نام و تاریخ تولد افراد بود و شامل سیاست‌مداران، بازیگران، پزشکان، وکیلان، روشنفکران، اشراف، کشیشان و افسران می‌شد. تا پایان سال ۱۹۳۹ این نیروها بیش از ۵۰٬۰۰۰ لهستانی و یهودی و بیش از ۱۰۰۰ اسیر جنگی را در نواحی اشغال شده به قتل رساندند.
این هشت گروه آینزاتس‌گروپن عبارت بودند از:
گروه آینزاتس‌کماندو ۱۶ در کشتارهای پیاشنیتسا که در میان پاییز ۱۹۳۹ تا بهار ۱۹۴۰ اتفاق افتاد نقش داشت. در آن زمان تقریباً بین ۱۲٬۰۰۰ تا ۱۶٬۰۰۰ لهستانی، یهودی، چکی و آلمانی کشته شدند.
این گروه در ۲۳ ژوئن ۱۹۴۱ در گوسف به وجود آمد.فرانتس اشتالکر اولین فرمانده این گروه توانست این گروه را تا مرز لیتوانی گسترش دهد. اعضای گروه وی شامل ۳۴۰ نفر از وافن اس‌اس، ۸۹ نفر از گشتاپو، ۳۵ نفر از اس دی، ۱۳۳ از نفر از اورپو و ۴۱ نفر از کریپو بودند.
فرماندهان:گزارشی است که در یک دسامبر ۱۹۴۱ توسط کارل یگر (فرمانده آینزاتس‌کماندو ۳ آینزاتس‌گروپن که همراه با گروه ارتش شمالی در عملیات بارباروسا پیشروی می‌کرد) نوشته شد. این گزارش یکی از مهم‌ترین اسنادیست که وقوع هولوکاست در لیتوانی، لتونی و بلاروس را ثابت می‌کند. گزارش یگر گزارش پاکسازی ۱۳۷٬۳۴۶ نفر در لیتوانی را نشان می‌دهد که عمدتاً یهودی بودند. گزارش شامل تاریخ و محل دقیق کشتارها، شمار قربانیان و علت کشتن (یهودی بودن، کمونیست بودن، مجرم بودن و غیره) است. در مجموع گزارش نشان‌دهنده انجام بیش از ۱۰۰ مورد اعدام در ۷۱ محل متفاوت است.
این گروه کمی پس از شروع عملیات بارباروسا به وجود آمد و تحت فرماندهی آرتور نبه با ۶۵۵ نفر نیرو در ۲۴ ژوئن ۱۹۴۱ از شهر پوزنان عازم عملیات شد.این گروه علاوه بر کشتار جمعی، دست به اعدام‌های جمعی در ملاًعام به عنوان یک تاکتیک برای ترس انداختن به دل مردم محلی مناطق تحت اشغال می‌زد. در گزارشی از این گروه به تاریخ ۹ اکتبر ۱۹۴۱ یک نمونه از این نوع اعدام‌های در ملاًعام ذکر شده‌است. به‌دلیل شک آلمان‌ها به انجام فعالیت‌های پارتیزانی در نزدیکی شهر دمیدوف، تمامی ساکنان مرد بین ۱۵ تا ۵۵ سال در کمپی در برابر دید عموم قرار داده شدند. ۴۰۰ نفر از ساکنان شهر برای تماشای اعدام گردآوری شده بودند. ۵ نفر از افراد داخل کمپ به‌دار آویخته شدند و باقی با شلیک گلوله اعدام شدند.
در ۱۴ نوامبر ۱۹۴۱ نبه به برلین گزارش داد که تا آن لحظه ۴۵٬۰۰۰ نفر را کشته‌است. در پیام دیگری به تاریخ ۱۵ دسامبر ۱۹۴۲ آمده‌است که آینزاتس‌گروپن B در مجموع ۱۳۴٬۲۹۸ را کشته‌است. از سال ۱۹۴۳ کشتارهای این واحد کاهش یافت. در اوت ۱۹۴۴ این واحد منحل شد.
فرماندهان:
در حدود ۵ ژوئیه ۱۹۴۱ آرتور نبه آینزاتس‌گروپن B را در نزدیکی مینسک مستقر کرد، قرارگاهی در آن‌جا درست کرد و به مدت دو ماه در آن‌جا ماند. نبه تصمیم گرفت زوندرکماندو 7a و زوندرکماندو 7b و واحد Vorkommando Moskau به دنبال ارتش گروه مرکزی پیشروی کنند و آینزاتس‌کماندوهای ۸ و ۹ اطراف مناطق آن‌ها را پاکسازی کنند.
در ۵ اوت ۱۹۴۱ نبه گروه آینزاتس‌گروپن B را به سمت اسمولنسک پیش برد؛ جایی‌که واحد Vorkommando Moskau در آن‌جا متمرکز بودند. یک روز بعد آینزاتس‌کماندو ۸ به مینسک رسید و تا ۹ سپتامبر ۱۹۴۱ در آن‌جا ماند. پس از مینسک به موگلیف رسید که کلیه قرارگاه‌های اصلی آن در آن‌جا بودند. از آن‌جا آینزاتس‌کماندو ۸ کشتارهایی را در شهرهای بابرویسک، گومل، روسلافل و کلینتسی علیه یهودیان و دیگر شهروندان این شهرها صورت دادند.
در همان زمان واحد آینزاتس‌کماندو ۹ از شهر اولکو آغاز به کار کرد. این واحد در ۲ ژوئیه به ویلنیوس رسید و کشتارهایی را در گرودنو و بیلسک پودلاسکی ترتیب داد. در ۲۰ ژوئیه قرارگاه‌های خود را به ویتبسک انتقال داد، کشتارهایی را در پولوتسک، نول، لپیل و سوراژ صورت داد. سپس به سمت ویازما پیشروی کرد و کشتارهایی را در گاگارین و موژایسک ترتیب داد. حمله متقابل شوروی باعث شد که این نیرو در ۲۱ دسامبر ۱۹۴۱ تا ویتبسک عقب‌نشینی کرد. همزمان با تلاش برای تصرف مسکو واحد Vorkommando Moskau تا مالویاروسلاوتس پیشروی کرد که ورماخت در ۱۸ اکتبر ۱۹۴۱ آن را تصرف کرده بود. عملیات‌ها بسیار سریع انجام می‌شد تا مانع فرار یهودیان از منطقه شوند.
این واحد تحت فرماندهی والتر بلومه و همزمان با ارتش نهم به فرماندهی آدولف اشتراوس پیشروی می‌کرد. در ۲۷ ژوئن به ویلنیوس رسید و تا ۳ ژوئیه در آن‌جا ماند.این شهر به‌دست آینزاتس‌گروپن A افتاد و این واحد به کروا در نزدیکی مینسک فرستاده شد. این واحد در شهرهای ویلنیوس، نول، ویتبسک، ویازما، کلینتسی، هارادوک، رژف، ولیژ و تور فعالیت داشت و ۱٬۳۴۴ نفر را اعدام کرد.
فرماندهان:
این واحد در شهرهای برست، مینسک، کوبرین، پروژانی، اسلونیم، بارانویچی، کلینتسی، استوبتسی، اورشا، بریانسک، کورسک و اریول فعالیت می‌کرد و ۶٬۷۸۸ نفر را اعدام کرد.
فرماندهان:
به بخش Vorkommando Moskau نگاه شود.
فرماندهان:
این واحد در شهرهای مینسک، بارانویچی، بریانسک، موگلیف، واوکویسک و لاگویسک فعالیت می‌کرد و ۷۴٬۷۴۰ نفر را اعدام کرد.
فرماندهان:
این واحد در شهرهای ویلنیوس، بیلسک پودلاسکی، گرودنو، نول، لپیل، لیدا، سوراژ، ویازما، موژایسک، ویتبسک، گاگارین، اسمولنسک و وارنا فعالیت می‌کرد و ۴۱٬۳۴۰ نفر را اعدام کرد.
فرماندهان:
این واحد همان واحد "زوندرکماندو" 7c بود اما پیش از تلاش برای تصرف مسکو. پس از آن‌که تلاش برای سقوط شهر بی‌نتیجه ماند، این واحد به "زوندرکماندو" 7c تغییر نام داد و در اسمولنسک فعالیت کرد و ۴٬۶۶۰ نفر را اعدام کرد.
فرماندهان:
این واحد با گروه ارتش جنوبی پیشروی می‌کرد و در مجموع ۱۱۸٬۳۴۱ نفر را اعدام کرد.
فرماندهان:
این واحد در شهرهای لووف، کیف، کورسک، لوتسک، ریونه، یاهوتین، ژیتومیر، پریاسلاف-خملنیتسکیی، رادومیشل، لوبنی، پولتاوا و خارکیف پیشروی می‌کرد و ۵۹٬۰۱۸ نفر را اعدام کرد.
فرماندهان:
این واحد در لووف، پولتاوا، ترنوپیل، روستوف، کرمنچوک، اسلوفیانسک، وینیتسا، خملنیتسکیی و کراماتورسک فعالیت می‌کرد و ۶٬۳۲۹ نفر را اعدام کرد.
فرماندهان:
این واحد در لووف، اسکویرا، کیف، برودی، دوبنو و بردیچیف فعالیت می‌کرد.
فرماندهان:
این واحد در شهرهای خملنیتسکیی، لووف، ژیتومیر، وینیتسا، تسلوکتسوف، روستوف، دونتسک، دنیپرو و کریفیی ریه فعالیت می‌کرد و ۵٬۵۷۷ را اعدام کرد.
این واحد که همراه با ارتش یازدهم پیشروی می‌کرد، در ژوئن ۱۹۴۱ تشکیل شد و تا مارس ۱۹۴۳ به فعالیت خود ادامه داد.این واحد در مناطق کریمه، کیشی‌نف، ترانسیلوانیا و کرنیوتسی فعالیت می‌کرد و ۹۱٬۷۲۸ نفر را اعدام کرد. در مارس ۱۹۴۳ به یک گروه ضدپارتیزانی تغییر ماهیت داد.
فرماندهان:
فرماندهان:
فرماندهان:
فرماندهان:
فرماندهان:
فرماندهان:
این واحد در کرواسی تشکیل شد و به همراه ارتش دوازدهم پیشروی می‌کرد و در شهرهای سارایوو، کنین، بانیا لوکا، زاگرب و وینکوتسی فعالیت داشت.
فرماندهان:این واحدها هیچ‌گاه فعالیت نکردند.