hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
ورنامخواست
ورنامخواست، شهری در شهرستان لنجان از توابع استان اصفهان است که در محور ارتباطی زرین شهر- مبارکه بر روی جلگهٔ رسوبی زاینده رود واقع شده‌است‌‌. از شهرهای حاشیه زاینده رود می باشد که از چشم انداز بسیار زیبای شالیزارهای برنج لنجان برخوردار است.
از لحاظ مختصات جغرافیائی در طول "۲۱ و °۵۱ و عرض °۲۲ و °۳۲ قرار گرفته و نواحی شمال غربی شهر توسط ارتفاعات نه چندان بلند معروف به کوهچهٔ کلودان مشرف به زاینده رود محصور گردیده‌است. اختلاف ارتفاع آن از سطح دریا ۱۷۵۰ متر است و محدودهٔ جغرافیائی آن طبق یک نقشه و کروکی قدیمی به نقاط ذیل می‌رسید: از شمال به زاینده رود، از شرق به اراضی کشاورزی و روستائی آشیان، از جنوب به مجتمع صنایع دفاع و از غرب به اراضی کشاورزی چمگردان و سده و دره میر آبی ورنامخواست منتهی گردیده‌است. ورنامخواست به علت قرارگرفتن در کنار رودخانهٔ زاینده رود و برخورداری از اراضی حاصلخیز یکی از نواحی پر رونق کشاورزی در استان اصفهان محسوب می‌گردد.
بنابر سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵)، جمعیت این شهر ۱۸٬۷۰۰ نفر می باشد. از این تعداد ۹٬۶۰۹ نفر مرد و ۹٬۹۰۱ نفر زن می باشند. بر اساس سرشماری مذکور، تعداد خانوار ساکن در ورنامخواست ۵٬۷۷۴ خانوار می باشد. بر اساس آمار ارائه شده توسط درگاه ملی مرکز آمار ایران، تاریخچه جمعیت شهر ورنامخواست به شرح جدول زیر می باشد.
نام ورنامخواست مبین قدمت زیاد آن می‌باشد و حتی بنای آن را قبل از دوره ساسانیان می‌دانند اما چنانچه از قرائن برمی آید (ور) در زبان فارسی به معنی خانه، قلعه و قصر است که در آن افراد نامدار و دلیری زندگی می‌کرده‌اند. روستاها و آبادی‌های منطقه را در گذشته با پسوند ورنامخواست می‌شناختند مانند ریز ورنامخواست یا سده ورنامخواست، کلمه ورنامخواست خاص این شهر می‌باشد و در هیچ‌کجای ایران چنین نامی وجود ندارد و کلمه غلام خاص که در گذشته در لهجه‌های محلی برآن اطلاق می‌شد یک تحریف بیجا بوده است و نام درست آن برحسب دفاتر دیوانی و مالیاتی ورنامخواست است.
زبان مردم بومی شهر ورنامخواست فارسی است با تأثیر از گویش محلی؛ این گویش محلی زیرمجموعه‌ای از زبان‌های ایرانی مرکزی است..
تاریخ دقیق ورود و همچنین تاریخ دقیق وفات امامزاده سید ابراهیم در ورنامخواست بدرستی معلوم نیست که در چه سنه‌ای رخ داده‌است. بنا به سابقه موجود در ادارة اوقاف زرین شهر مربوط به سنه ۴۲۴ هجری قمری مکتوب گردیده‌است.
از مشاهیر و نام آوران این شهر می‌توان به افراد زیر اشاره کرد:
رضا قاسمی ورنامخواستی
سردار شهید محمدعلی شاهمرادی و ۲۷ شهید هشت سال دفاع مقدس
محمد اسلامی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی در دولت سید ابراهیم رئیسی و وزیر پیشین راه و شهرسازی ایران در دولت دوم حسن روحانی.
وضعیت شهر ورنامخواست در دیدگاه اداری ـ آماری همواره در حال تغییر بوده‌است. ورنامخواست در سالهای ۱۳۴۵ و ۱۳۵۵ بنا به تعبیر آماری که نقاط مسکونی بیش از ۵۰۰۰ نفر را جزء نقاط شهری به حساب آورده، به عنوان شهر شناخته می‌شود ولی در آمارگیری سال ۱۳۶۵ از آنرو که فاقد شهرداری بوده جزء مناطق روستائی بحساب امده‌است پس از آن با برخورداری از شهرداری در سال ۱۳۶۸ طی مصوبه هیئت وزیران به شماره ۶۳۰۴/ت ۱۲۳ مورخ ۲۵/۲/۱۳۶۸ به عنوان شهر شناخته می‌شود.
کرکوند
کرکوند شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان مبارکه در استان اصفهان است. این شهر در جنوب غربی استان اصفهان و در فاصله ۷۵ کیلومتری شهر اصفهان قرار دارد.
از مکان های دیدنی این شهر می توان به خانه اربابی،برج های شش قلو کبوتر و امامزاده حلیمه خاتون اشاره کرد.
براساس شواهد ومستندات جدید کرکوند از طریق اسکان یک قبیله کوچ‌نشین و به احتمال قوی در دوره ساسانی به وجود آمده‌است این مطلب را ساختار دستوری واژه کرکوند که دارای پسوند اتصاف قبیله‌ای و عشیره‌ای است نیز تأیید می‌کند در اسناد و مدارک باقی‌مانده از دوره صفوی به ویژه در طومار شیخ بهایی کرکوند با همین نام آمده‌است. شواهدی وجود دارد که مرکزیت این محل در اوایل دوره صفویه و پیش از آن در شمال محل فعلی در سمت غرب ده کهنه باغ معروف به باغ نواب بوده‌است.
در سمت غرب باغ نواب که تا چندی پیش در سال قبل هنوز بعضی از سنگ مزارهای آن موجود بوده‌است. تاریخ سنگ‌ها و موقعیت محل گویای برجسته خاندان صفوی بنام میرزا رضی نوه دختری شاه عباس اول می‌داند و او همان کسی است که به جرم تصرف در موقوفات بدستور شاه عباس دوم اموالش توقیف و خودش کور شد. خیرآباد ا... قلی خان یکی از محله‌های کرکوند روستائی است که در دوره صفویه به همین نام موسوم بوده‌است سیاهبوم در آن زمان رمضان آباد و باغشاه یکی از مزارع محله سورچه پائین از روستای دوره قاجار که تابع سمیرم و در اوایل دوره پهلوی خرو دهستان آشیان و تابع لنجان علیا بوده‌است. زاینده رود به عنوان یک منبع دائمی قابل اطمینان مهم‌ترین آنهاست که متأسفانه در سال‌های اخیر با مشکل بی آبی مواجه شده که تمام کشاورزان با معضل بی آبی مواجه شده اندو منبع در آمد بیشتر آن‌ها از طریق کشاورزی است. اما منابع آبی موقتی دیگری نیز ناشی از ریزش‌های جوی بر یک حوضه آبخیز به وسعت ۳۱۷ کیلومترمربع که از ارتفاعات غرب و جنوب شرقی این شهر سرچشمه می‌گیرد وجود دارد که این آب‌های سطحی موقتی نیز پس از مشروب کردن بخشی از کرکوند از طریق دو مسیل در شمال این شهر به زاینده رود می‌پیوندد.
محصولات کشاورزی این شهر شامل برنج،گندم،جو و.. می شود
جمعیت شهر کرکوند طبق سرشماری مرکز آمار ایراندر سال ۱۳۹۵ ۱۷،۰۵۸ نفر بوده هست و درصد جمعیت باسواد این شهر ۱۵ درصد و این نسبت برای افراد لازم التعلیم ۲۰ درصد بوده‌است. وجود مقبره امامزاده حلیمه خاتون در این شهر از ویژگی‌های دیگر آن است.
شهر کرکوند متشکل از محلات کرکوند، سورچه پائین،سورچه بالا،حسن آبادتنگ بیدکان،آسیاب آباد،قرق آقا،اشیان، خیرآباد،سیاهبوم ومحمدیه با جمعیتی در حدود۱۷۲۰۰ نفر در حاشیه جلگه سر سبز زاینده رود در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی شهر اصفهان و ۵ کیلومتری غرب شهر لنجان و در بین ارتفاعات زاگرس شرقی مابین چاله سنندج به سیرجان بر روی طول جغرافیایی ۴۸٫۵۱ شرقی و عرض جغرافیایی ۲۲٫۳۲ واقع شده و از جنوب به مجتمع فولاد مبارکه ، از غرب به زرین شهر، از شرق و شمال به شهرستان مبارکه محدود می‌شود و عبور مسیر ترانزیتی گذرگاه غرب از مرکز این شهر است.
این شهر دارای نخبگان علمی بسیاری از جمله:
1- دکتر فاطمه رفیعی عضوهئیت علمی دانشگاه الزهرا و دانشجوی نمونه کشوری سال 91
2-دکتر غلامرضابهرامی از پزشکان مطرح استان اصفهان
3-دکتر مجتبی بهرامی از اساتید دانشگاه لندن و متخصص کامپیوتر و هوش مصنوعی
4-دکتر علیرضا رفیعی از اساتید دانشگاه مازندران
5-مهندس علیرضا اسماعیلی مخترع، دانشجو و نخبه‌ی نمونه کشوری
6-اسماعیل صفیری داور مطرح ایران
7-دکتر افروز بهرامی مدیر عامل صندوق ضمانت صادرات کشورسایت شهرداری: www.karkevand.ir
کلیشاد و سودرجان
کلیشاد و سودرجان شهری در بخش مرکزی شهرستان فلاورجان در استان اصفهان ایران است.
این شهر از دو محلّه‌ی «کلیشاد» و «سودرجان» تشکیل شده‌ است و حدّفاصل این دو محل، یک خیابان است؛ امّا فرهنگ، لهجه و برخی از آداب و رسوم این دو محلّه به‌طور چشمگیری متفاوت است. افجد و آغچه‌بدی نیز قسمت‌هایی از شهر کلیشاد و سودرجان به‌شمار می‌روند.وجه تسمیه کلیشاد و سودرجان را وجود دو قلعه‌ی قدیمی به این‌نام‌ها در این دو محل گفته‌اند.
شهر کلیشاد و سودرجان در دشتی در ۱۹ کیلومتری جنوب غربی اصفهان و ۱/۵ کیلومتری جنوب شرقی فلاورجان و شرق راه اصفهان به زرین‌شهر قرار دارد. این شهر از شمال به شهرستان‌های خمینی‌شهر و نجف آباد، از جنوب به شهرستان مبارکه، از شرق به شهرستان اصفهان و از غرب به شهرستان لنجان محدود می‌شود.
ارتفاعات مهم شهر شامل: ایران کوه، کوه فیروزان و نیز گردنه آبنیل است که در انتهای جنوبی ایرانکوه واقع است و راه اصفهان به گرکن شمالی (پیربکران) از آن عبور می‌نماید. این شهرستان قریب به ۱۶۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.
کلیشاد و سودرجان دارای آب و هوایی معتدل و خشک است. وجود ساحل زیبای زاینده رود و درختان فراوان و انبوه سبب اصلی اعتدال هوا در کلیشادوسودرجان است. زاینده رود مهم‌ترین منبع تأمین آب زراعتی در شهر می‌باشد که به وسیلهٔ انشعابات کوچک و بزرگ خود نیاز مزارع کشاورزی را تامین می کند.
نرخ رشد و گسترش شهرنشینی زمینه‌های اقتصادی حاصل از گسترش فعالیت‌های صنعتی در منطقه کلیشاد و سودرجان می‌باشد. تاقبل از حمله افغانها به ایران به صورت دو قلعه کلیشاد و سودرجان وجود داشته‌است و در حال حاضر حدود ۲۴ هزار نفر جمعیت دارد.
رودخانهٔ زاینده رود از کنار این شهر عبور می‌کند که این شهر را از چشم‌اندازهای زیبایی برخوردار نموده و به ایجاد پارک ساحلی کلیشاد منجر شده‌است.از جاذبه‌های گردشگری شهر می‌توان به پارک زیبای ساحلی این شهر در حاشیه‌ی رودخانه‌ی زاینده‌رود (با امکانات تفریحی و ورزشی) و برج‌های کبوترخانه (مربوط به دوره قاجاریه) اشاره کرد.
از بناهای تاریخی این شهر حمام تاریخی آن است که در فهرست آثار ملی ثبت شده‌است.  مسجد جامع شهر کلیشاد نیز از مکان‌های دیدنی است که با ترکیبی از معماری مدرن و سنتی، بنایی زیبا به‌وجود آورده است و هم اکنون میزبان برگزاری مجالس مذهبی همچون محفل انس با قرآن کریم، اعتکاف،و ... است و در حال حاضر به زورخانه تبدیل شده‌است. از جمله اماکن مذهبی شهر می‌توان به بقعه‌های سیدابراهیم و شاه‌عبدالله در کلیشاد و شاهجرا در سودرجان اشاره کرد و مسجد اعظم سودرجان ، مسجد بقیه الله سودرجان ، مسجد جامع کلیشاد ، امام زاده سید ابراهیم کلیشاد و حسینیه حضرت ابوالفضل کلیشاد نیز جزو اماکن مذهبی این شهر به حساب می آیند.
این پارک در مجاورت زاینده‌رود قرار دارد.
اماکن فرهنگی شهر شامل دانشگاه هنر ، دانشگاه علمی کاربردی ، کتابخانه مرکزی عمومی و سالن ورزشگاه سودرجان است.
کشاورزی مهمترین اشتغال مردم این شهر به حساب می آید و هرساله محصولات مختلفی نظیر برنج (با کیفیت مرغوب) معروف به برنج لنجان، سیب زمینی، پیاز، گندم ، جو و انواع صیفی‌جات تولید می شود.
در این شهر کارخانه هایی چون ایرانیت ، شرکت داروسازی امین و شرکت سایکو فعالیت فعالیت دارند.
iirancafe@
کمشچه
کُمشِچـِه شهری در بخش حبیب آباد از شهرستان برخوار در استان اصفهان کشور ایران است. شهری در بیست و پنج کیلومتری جاده اصفهان اردستان با سبقه تاریخی قبل از اسلام این شهر یکی ویژگی خیلی مهم دارد نان درزندگی مردم این شهر بسیار پر رنگ است به طوری که به خاطر وجود حداقل 400 کارگاه های نانوایی در این شهر بیکار وجود ندارد و باعث شده است با شهری آرام، امن و سالم رو به رو شویم بی دلیل نیست که به شهر نان و برکت شهرت یافته است شهر صنعتی این شهر هم دارای شش فاز میباشد که یکی بزرگترین مراکز صنعتی استان است  زبان اهالی این شهر به فارسی قدیم است زبانی که در معرض انقراض است تعزیه(شبیه خوانی)در این شهر دارای محبوبیت فراوانی است و هر ساله شاهد برگزاری تعداد زیادی از این نوع عزاداری در این شهر هستیم . این شهر دارای معادن باریت و فلوریت است.
این شهر تابع شهرستان برخوار و یکی از سه شهر بخش حبیب آباد می‌باشد. کمشچه در حدود ۲۰ کیلومتری شمال شهر اصفهان واقع شده‌است.
جمعیت این شهر بر طبق سرشماری جمعیت سال ۱۳۹۵ هجری شمسی برابر با ۵۱۰۰ نفر بوده‌است.
در این شهر نزدیک به ۳۰۰ واحد کارگاه نانوایی وجود دارد که تعداد زیادی از مردم این شهر در این کارگاه‌ها مشغول کارند. این شهر یک شهرک صنعتی نیز دارد که حدود ۲۰ درصد مردم این شهر در آن شهرک مشغول کارند. کمشچه به لطف کارگاه‌های نانوایی، شهرک صنعتی و البته تلاش و پشتکار مردم آن معضلی به نام بیکاری ندارد.
کمشچه در سال ۱۳۸۱ خورشیدی به عنوان شهر شناخته شد.
کمه
کُمه شهری در بخش پادنا شهرستان سمیرم استان اصفهان ایران است.
کمه جنوبی‌ترین شهر استان اصفهان است. این شهر در کوه‌پایه‌های خاوری قله دنا قرار گرفته و منطقه‌ای سردسیر است. چشمه بابا زرنگ، امامزاده بی بی گل خاتون مشرف بر شهر کمه، تپه وزیری معروف به (تل وزیری)/ طاقچه بت در شمال کمه/کلنجه کوه در جنوب کمه با پوشش گیاهی (گیاهان دارویی فراون) و جانوری فراوان از جاذبه های طبیعی شهر کمه میباشد.
مردم این شهر از ایل قشقایی و بختیاری هستند و به زبان ترکی قشقایی و گویش لری بختیاری زبان فارسی سخن می گویند.
کهریزسنگ
کَهریزسَنگ شهری در بخش مرکزی شهرستان نجف‌آباد استان اصفهان ایران است.
این شهر از شمال به اصغرآباد، از جنوب به قهدریجان، از شرق به کوشک و از غرب به شهر گلدشت ختم می‌شود؛ و به همین دلیل یکی از شهرهای مواصلاتی استان به‌شمار می‌رود.
کهریزسنگ به دلیل محدودیت جغرافیایی، عدم داشتن اراضی کافی برای توسعهٔ بیشتر شهر و همچنین کاهش ذخایر آبی سفره‌های زیر زمینی مجبور به تغییر کاربری و ساخت و ساز در اراضی کشاورزی شدند که خود باعث کاهش پوشش سبز گیاهی و تخریب منابع سبز گیاهی می‌شود.
این شهر به‌دلیل قرارگرفتن در مسیر اصلی جادهٔ اصفهان-نجف‌آباد، از رونق اقتصادی خوبی برخوردار است. در اطراف شهر، باغات کشاورزی و دامداری وجود دارد.
با توجه به شرایط آب و هوایی اصفهان، کهریزسنگ هم آب و هوایی خشک دارد.
کوشک (اصفهان)
کوشک شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان خمینی شهر در استان اصفهان ایران قرار دارد.
این شهر، در غرب شهرهای خمینی شهر و اصفهان و در شرق شهر نجف آباد واقع شده است. این شهر به علت گنجایش بیش از هزار باغ به باغ شهر کوشک معروف است و در واقع نقش ریه تنفسی شهر اصفهان را در غرب این شهر ایفا میکند.
پیشینهٔ تاریخی کوشک به سده‌های پیش از اسلام بازمی‌گردد. برج‌های داخلی و قبرستان تاریخی شهر که از زمان زرتشتیان آن باقی‌مانده گواه بر این مدعا است. از ابنیه تاریخی شهر کوشک می‌توان به ارگ باستانی و حمام تاریخی آن اشاره کرد. از دیگر اماکن تاریخی شهر محلهٔ پاچنار است که به زیربازارچه نیز شهرت دارد. همین‌طور آسیابی آبی در شمال غربی شهر قرار دارد که در سالیان اخیر بر اثر کم‌توجی و تبدیل مادی آب به کانال، آسیب دیده است. همچنین قسمتی از مسجد جامع این شهر که قدمت 700 ساله دارد.
به لحاظ شرایط اقلیمی، کوشک از آب و هوایی مشابه اصفهان با این تفاوت که همیشه حدود ۵ الی ۶ درجه از شهر اصفهان پایین‌تر است یعنی هوای سردتری نسبت به اصفهان دارد و مردمان خوب و مهربان و مهمان نوازی دارد. به دلیل نزدیکی به مرکز شهر اصفهان (۱۳ کیلومتر) و وجود باغات خوش‌منظره و هوای پاک مورد استقبال گردشگران قرار دارد.
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
گل‌دشت (اصفهان)
گُل‌دَشت شهری در بخش مرکزی شهرستان نجف‌آباد استان اصفهان است. نام اول این منطقه قلعه شاه بود و پس از انقلاب به شهرک امام تبدیل گردید. این شهر تا ۱۶ بهمن ۱۳۷۰، شهرک امام نام داشت که در آن تاریخ با نام قلعه شاه به عنوان شهر رسمیت یافت و نام آن به گلدشت تغییر داده‌شد.
گوگد
گوگَد شهری در بخش مرکزی شهرستان گلپایگان استان اصفهان ایران است. ارگ گوگد از بناهای قدیمی و تاریخی این شهر است. . مسجد جامع و امامزاده عمران بن علی از بناهای معروف این شهر است.
بیشتر جمعیت این شهر فارس هستند. مراسم عزاداری دوازدهم محرم از مراسم شایع در این شهر است.
گوگد به سه منطقه تقسیم شده است:محله بالا، محله پایین، بنیاد (شهرک ولیعصر)
نام شهر گوگد در قدیم یا در ابتدا (قوقه) بوده و عده ای این کلمه را به معنای محل پهلوانان و جوانمردان معنا نموده‌اند، کلمه قوقه به مرور زمان تغیر شکل پیدا کرده و در حال حاضر آنرا گوگد تلفظ می‌کنند
گوگد در فاصله ۱۸۵ کیلومتری مرکز استان اصفهان وغرب استان و ۳۶۰ کیلومتری تهران قرار دارد (در ۲۱ دقیقه و ۵۰ درجه طول جغرافیای و ۲۸ دقیقه و ۳۳ درجه عرض جغرافیای قرار گرفته) که ارتفاع آن از سطح دریا ۱۸۱۳ متر می‌باشد این شهر در پنج کیلومتری شرق گلپایگان و در مسیر راه اصلی اراک - اصفهان و گلپایگان - تهران قرار دارد.
این منطقه در زمان اشکانیان جز. نواحی (ماد) بوده‌است که بعد از حمله اسکندر مقدونی یونانیان این ناحیه را ميريا می‌خوانده‌اند. وجود قلعه تاریخی گوگد که دومین بنای خشتی و گلی ایران با قدمت ۴۰۰ ساله می‌باشد موجب جذب گردشگران شده است.
شهر گوگد در دشتی معتدل و خشک در شش کیلومتری شرق گلپایگان واقع شده و دارای آب و هوایی معتدل و خشک است
مردم گوگد عموماً به کشاورزی و دامداری و باغداری مشغول هستند.
این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیتی برابر با ۶۶۸۶ نفر داشته‌است و جمعیت آن بالغ بر ۷۰۰۰ نفر که کلیه ساکنین شهر به زبان فارسی صحبت می‌کنند
مرکز آمار ایران
مبارکه
مُبارَکه، مرکز شهرستان مبارکه در استان اصفهان است.
مبارکه از بومیان و مهاجرانی که به خاطر صنعت به این شهر آمده‌اند، تشکیل شده‌است. این شهر به خاطر وجود شرکت فولاد مبارکه، صنایع هفتم تیر، پلی اکریل و سیمان سپاهان، یکی از بزرگترین قطب‌های صنعتی ایران می‌باشد.
محمدآباد (جرقویه)
محمدآباد شهری در بخش مرکزی شهرستان جرقویه استان اصفهان ایران است.
این شهر در ۶۵ کیلومتری شهر اصفهان و در مسیر جاده شهرضا ورزنه واقع شده‌است. فاصله ان تا شهرستان ورزنه ۶۰ کیلومتر می‌باشد. بیشتر مردم این شهر فرهنگی و کارمند آموزش و پرورش می‌باشد و در ادارات دولتی مشغول می‌باشند. شغل دیگر مردم این شهر کشاورزی و دامداری است.
این شهر درای یک هسته قدیمی شهری می‌باشد که یک قلعه قدیمی دارد و در کنار این قلعه قدیمی کاخی به نام باغ میر می‌باشد که دارای دو بادگیر بلند است که در نوع خود در استان اصفهان بی نظیر می‌باشد این شهر درای یک قلعه بسیار قدیمی با برجهای بسیار زیبا بود که در سالهای گذشته در پی خیابان کشی کاملاً ویران شد این قلعه کل هسته قدیمی شهر را پوشش می‌داد. در حال حاضر تنها قلعه باقی‌مانده این شهر در حال بازسازی می‌باشد.ازجمله‌علمای‌این‌خطه می‌توان‌از ایت‌الله‌میرجهانی‌وایت‌الله‌سیدعطالله‌فقیهی نام‌برد.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۵٬۰۳۲ نفر (۱٬۴۸۲ خانوار) بوده‌است.
بانی و سازندگان بنا: بنا به اظهارات اهالی روستا مسجد به دست محمد میرپنج احداث شده‌است و پس از مرگ وی پسرانش به ترتیب حاج سرهنگ و حاج سرتیپ ادامهٔ بنا مسجد را تا پایان کار پیگیری کردند.
سیر تحول بنا: این مسجد در حدود ۱۱۰ سال پیش توسط معماران و استادان محمدآبادی از جمله مرحوم استاد مرتضی معتمدی ساخته شده و در مراحل بعدی سنگ ازاره‌های شبستان و حیاط توسط روستاییان نصب شده‌است بنا به گفتهٔ رئیس شورای روستا طی تغیراتی در نمای ساختمان در سال ۱۳۶۳ ه‍.ش کاشیکاری‌های معلقی و کتیبه‌های قرآنی به آن اضافه شده و احداث مناره روی ایوان جنوبی مربوط به همان سال است حسینیه مجاور مسجد در حدود ۳۰۰ سال پیش و به هنگام شکل‌گیری روستا احداث گردیده که چند سال پیش کلاً توسط کسانی که ارزش شاهکارهای معماری را نمی‌شناختند تخریب گرددید و بجای آن حسینه‌ای به همان ابعاد و بدون هیچ طراحی و مهندسی علمی احداث گرددید.
منظریه (اصفهان)
مَنظَریّه شهری است در بخش مرکزی شهرستان شهرضا در استان اصفهان است .
شهر منظریه در جنوب شهرضا واقع شده‌است. طبق نتایج آمارگیری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر بالغ بر ۷،۱۶۴ نفر بوده. از بین بناهای تاریخی منظریه می‌توان به مقبره بابا پیر، ارگ رکن آباد و چند ارگ تاریخی و برج های نگهبانی محله اسفه سالار که در مجاورت راه اصلی اصفهان-شیراز است،اشاره کرد که قدمتی طولانی دارند.شهر منظریه در سال 1379 با ادغام روستاهای عمروآباد خسروآباد،بابوکان،وصف واسفه سالار تشکیل شده است .پس از شهرضا پرجمعیت‌ترین شهر این شهرستان شهرضااست. در طی نوروز ۹۲ تفریحگاه نوروزی این شهر بالغ بر ۴۰٬۰۰۰ بازدیدکننده داشت که به واسطهٔ این تفریحگاه در عید نوروز تصادفات به طرز قابل ملاحظه‌ای کم شد. در خرداد ۹۳ بدنبال قانون یکسان‌سازی مخابرات استان اصفهان پیش شماره شهر مظریه از ۲۲۸ به ۵۳۲۸ تغییر یافت.
سایت شهرداری منظریهwww.manzarie.ir
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
نصرآباد (جرقویه)
نصرآباد، شهری در بخش مرکزی شهرستان جرقویه استان اصفهان ایران است که در جنوب شرقی شهر اصفهان قرار دارد.این شهر در مسیر جاده شهرضا کوهپایه واقع شده و فاصله آن تا شهر ورزنه ۶۵ کیلومتر است . از مشاهیر این شهر می‌توان به اشرف نصرآبادی جرقویه‌ای اشاره کرد که در سال ۱۳۳۹ وفات یافته و در تخت فولاد دفن گشته است.
نصراباد جرقویه در 80 کیلومتری اصفهان در جنوب رشته کوه کلاه قاضی واقع شده‌است. قریب به 7000 نفر طبق سرشماری 1395 جمعیت دارد. اهالی آن به دو دسته تاجیک ( که شغل بیشترشان کشاورزی است) و عشایر که به عرب شهرت دارند تقسیم می‌شوند . عرب های نصرآباد اصالتاً عرب خمسه بوده و در زمان شاه عباس صفوی به دلیل اهمیت استان اصفهان ، از خوزستان وارد منطقه ی جرقویه شدند و در نصرآباد سکنی گزیدند . زبان عرب های نصرآباد به مرور زمان کاملاً از عربی به فارسی محلی و لهجه ای بسیار شیرین و جذاب تغییر پیدا کرده است . اکثریت جمعیت نصرآباد عشایر می‌باشند و شغل غالب مردم این شهر کشاورزی و دامپروری می‌باشد.
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
هرند
هرند، مرکز شهرستان هرند در استان اصفهان است که در ۲۸ کیلومتری مرکز شهرستان ورزنه و ۸۰ کیلومتری مرکز استان اصفهان واقع شده است.
ارتفاع این شهر از سطح دریا با شیب ملایمی از ۱۵۷۰متر در شمال شهر تا ۱۵۴۰ متر در جنوب شهر متغیّراست؛ و تابستانهایی گرم و خشک و زمستانهای سرد و خشک دارد. میزان بارندگی سالانه آن ۹۰ میلی‌متر و بارش برف به ندرت طی دی ماه می‌بارد. در گذشته‌ای نه چندان دور، ۱۷ رشته قنات به این شهر هویّت کشاورزی داده بود ولی به تدریج، با صنعتی شدن شهر، مردم به مشاغل صنعتی و اداری روی آوردند. این شهر دارای سه محلّهٔ تاریخی بنام‌های جول آباد، دَربه و شهیدیان (کُشته) است. براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت شهر هرند برابر با ۷٬۸۲۹ نفر (۲٬۴۷۸ خانوار) بوده‌است.شامل آب انبارهای و بادگیرهای قدیمی و همچنین قنوات و برج‌های کبوتر خانه این شهر می‌باشد. مراسم سنتی عزاداری محرم نیز جزء جاذبه‌های این شهر طی دهه ابتدایی محرم است.
آستانه (شازند)
آستانه یک شهر در بخش مرکزی شهرستان شازند در استان مرکزی ایران است زبان مردم این نواحی فارسی با گویش خاص منطقه می باشد.در آستانه اندکی لر نیز وجود دارد
این شهر را از آن جهت که امامزاده سهل بن علی متعلق به قرن چهارم ه‍. ق و تعداد دیگری از مقبره‌های امامزاده‌ها در آن ساخته شد، در زمان صفویه، «آستانه» نامگذاری کردند
این شهر در قدیم کرج نام داشت و در دوره صفویه شاه اسماعیل صفوی دستور داد تا این آرامگاه (آستانه) را تعمیر کنند و پس از آن کرج را آستانه نامیدند. آرامگاه سه تن از نوادگان علی بن ابی‌طالب با قدمتی بیش از هشتصد سال در این شهر قرار دارد.
از جاذبه‌های طبیعی می‌توان به چشمه و غار دوخواهران، چشمه‌های کوه قرقدر مثل چشمه طلایی چشمه شیرین چشمه مروار و همچنین جنگل‌های حفاظت شدهٔ بلوط در ۶ کیلومتری و پیست اسکی پاکل در ۱۰ کیلومتری شهر که تا اواسط اسفند ماه پذیرای میهمانان است اشاره کرد. پارک حرم، اردوگاه امیرکبیر، حمام حاج ربیع، بنای تاریخی امامزادگان پیراسماعیل و طوغان ترک (نوه چنگیزخان مغول) و مناطق سرسبز اطراف شهر، از دیگر جاذبه‌های دیدنی آستانه می‌باشند.
جاذبه‌های تاریخی بسیاری نیز در آستانه وجود دارد و همچنین آثار تاریخی زیادی نیز تا به حال توسط مردم این شهر کشف شده‌است که می‌توان به سکه‌های طلا و انواع کوزه و خمره با نقش و نگارهای زیبا و… اشاره کرد.
آستانه شهری در دامنهٔ کوهستان است. این شهر از شهرهای مرتفع ایران محسوب می‌شود و سه رشته کوه اطراف این شهر را احاطه کرده‌اند و به همین دلیل یکی از نام‌های این شهر در گذشتهٔ «سه سوک» بوده‌است.
دمای هوا در زمستان غالباً زیر صفر و در تابستان نیز معتدل است است و بیشتر بارش برف و باران تقریباً از آبان ماه شروع می‌شود تا اوایل خرداد ادامه دارد. آستانه در زمان ابودلف عجلی با شهرهایی مانند اصفهان برابری میکرد؛ داشتن منابعی مانند جاذبه های طبیعی باعث پر رونق شدن ومشهور شدن این شهر میشد مخصوصا با داشتن رود کم آب قره چای وبهره برداری از آن هم رشد نه چندانی در این زمینه داشت معادن طلای آستانه از قدیمی‌ترین معادن طلای ایران به‌شمار می‌روند.
آستانه یکی از کهن‌ترین شهرهای ایران زمین بوده که در گذشته حتی دارای لباس اصیل و منحصر به مردم کرج ابودالف بوده‌است که اکنون در یکی موزه‌های عراق نگهداری می‌شود مردمان این شهر دارای فرهنگی غنی و منحصر به فردی می‌باشند و اغلب به شغل دامداری و کشاورزی مشغولند. مردم استانه به زبان فارسی  سخن میگویند.
توره
توره شهری در بخش زالیان شهرستان شازند استان مرکزی ایران است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲٬۳۰۲ نفر (۷۲۲ خانوار) بوده‌است.
جمعیت هلال احمر استان مرکزی نیز یک پایگاه ثابت امداد جاده‌ای در توره دارد که در ۴۵ کیلومتری جاده اراک به ملایر قرار گرفته و در سال ۱۳۸۰ تأسیس شده‌است.
خنداب
خُنداب. شهری است در شهرستان خنداب استان مرکزی ایران. جمعیت شهر خُنداب طبق آمارگیری جامع سال ۱۳۹۰ در حدود ۷٬۷۵۳ نفر بوده‌است. شغل اصلی ساکنان این منطقه کشاورزی و باغداری می‌باشد. کارخانه تأسیسات آب سنگین اراک (خنداب) در ۵ کیلومتری این شهر واقع شده‌است. یک رودخانه به نام قره چای از میان این شهر عبور می‌کند که به دلیل استفاده‌های بیش از حد برای مصارف کشاورزی و همچنین خشکسالی‌های پی در پی و کاهش سطح آبهای زیر زمینی، به یک رودخانه فصلی تبدیل شده‌است.
خنداب از سه محله تشکیل شده‌است که اکثراً به زبان ترکی سخن می‌گویند.
مهمترین محصول این منطقه انگور می‌باشد که به صورت کشمش فراوری شده‌است. باغات سیب و گوجه از دیگر محصولات این منطقه است. همچنین لوبیا، گندم و یونجه کشت می‌شود. دراین منطقه اکثر باغداران انگور محصولات خود را به صورت تیزاب کشمش می‌کنند و به کارخانه‌های غربال گری و تولید کشمش جهت صادرات به کشورهای دیگر می‌فرستند. درگذشته نه چندان دور مردم این منطقه معمولاً به صورت خودکفا امرار معاش می‌کردند از کشت تمام محصولات غلات و گندم تا پخت نان و پرورش حیوانات خانگی برای استفاده از لبنیات و گوشت و پشم در گذشته علاوه بر خانه نگهداری حیوانات به بافتن فرش دستی نیز انجام می‌دهند. اما با گذشت زمان، صنعتی شدن، و فقط در بعضی از مناطق کوچک این شهرستان می‌توان بافت قبلی و زندگی روستایی را مشاهده کرد. این شهرستان هم‌اکنون دارای مراکز عالی و دانشگاهی معتبر نیز می‌باشد. این شهرستان از ۴ دهستان و دو شهر تشکیل شده‌است شهرهای خنداب و جاورسیان و دهستان‌های جاورسیان سنگ سفید اناج خنداب دهچال و پیش از اینکه به مرکز شهر تبدیل شود جزو بخش وفس بوده‌است. این شهر دارای مراکزی مانند مرکز خدمات بهزیستی (+ زندگی) کد ۳۰۲۵، مرکز اندیشه طلایی در زمینه مددکاری مددجویان بهزیستی و خدمات روانشناسی و ژنتیک برای تمام عموم مردم است، از دیگر مراکز آن می‌توان به مرکز خدمات الکترونیکی قضایی و دفتر اسناد رسمی ۱ و ۲ و مرکز گفتار درمانی و کار درمانی اشاره کرد.
سه ریشه برای معنی خنداب می‌توان متصور بود:
براساس اسناد و مدارک موجود، قدمت خنداب به بیش از ۱۲۰۰ سال قبل می‌رسد که ابوالفرج قدامه بن‌جعفر کاتب بغدادی متوفی سال ۳۲۷ ه‍.ق) ‏در کتاب خود در ذکر راه‌های منتهی به شهر کرج (ابودلف) چنین بیان می‌کند: از این سند تاریخی به قدمت سابقه تاریخی خنداب پی می‌بریم و مهم‌تر آن که خنداب در سال ۳۲۸ ه‍.ق) یعنی بیش از ۱۱ قرن قبل در محله کنونی و به همین نام بوده‌است.
اکنون: رحیم سلیمی
۱۳۸۴–۱۳۹۰: سید امیر مرتضوی
دلیجان
دلیجان یک کالسکه بزرگ با دو درب و چند پنجره است که برای حمل مسافر و چمدان‌های آن‌ها استفاده می‌شود. این وسیله نقلیه، از اوایل قرن هجدهم میلادی در اروپا متداول گردید. دلیجان‌های اولیه را چهار یا شش اسب می‌کشیدند که در فواصل معینی با اسب‌های تازه‌نفس جایگزین می‌شدند. در اوایل قرن نوزدهم میلادی، دلیجان‌ها متداول‌ترین وسیلهٔ حمل مسافر بودند و از آن‌ها برای حمل محموله‌های پستی نیز استفاده می‌شد.
دلیجان‌ها یک نماد و سمبل بسیار شناخته‌شده از غرب وحشی هستند که در همه فیلم‌های وسترن حضور دارند.
رازقان
رازقان شهری در بخش خرقان شهرستان زرندیه استان مرکزی ایران است. از جنوب طی جاده‌ای به غرق‌آباد متصل می‌شود.
این شهر بر اساس کتاب «تاریخ مردم ایران - ایران قبل از اسلام» اثر عبدالحسین زرین‌کوب از سرزمین کهن مادها بوده‌است. زبان مردم این شهر مانند سایر روستاهای بخش خرقان ترکی میباشد
زاویه (زرندیه)
زاویه شهری در بخش مرکزی شهرستان زرندیه استان مرکزی ایران است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵ برابر با ۶،۰۲۷ نفر بوده است.
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران:
غرق‌آباد
غَرق‌آباد شهری دربخش نوبران شهرستان ساوه استان مرکزی ایران است ودر۴۰ کیلومتری جاده ساوه به همدان قرار دارد.
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
قورچی‌باشی (خمین)
قورچی‌باشی شهری است در بخش کمره شهرستان خمین استان مرکزی ایران. این شهر تا شهر خمین ۱۸ کیلومتر فاصله دارد.
در قدیم گروهی از ساکنان قورچی‌باشی را ارمنیان تشکیل می‌دادند.این شهردرسال ۱۳۸۲ از تجمیع دوروستای قورچی باشی وسیبک تبدیل به شهر شد؛ و بسیار سریع چهره روستایی خود را با عبور راه خمین به شازند از روستا از دست داد و به شهری کوچک تبدیل شد در سال ۱۳۸۶ ساکنان آن از شبکه گاز خانگی بهره‌مند گردیدند و ساخت میدان بزرگ امام، بلوار امام وبیش ۳خیابان جدید، آسفالت کوچه‌ها، ساخت دوپارک از اقدامات مهم این شهر است. پمپ بنزین، سالن ورزشی، کتابخانه‌ای عمومی، کانون پرورش فکری، مرکز قرآنی، ساختمان جدید شهرداری وبخشداری، خانه عالم، اینترنت پرسرعت وشبکه ایرانسل در دو سال اخیر افتتاح شده و پایگاه مقاومت، بازسازی گلزار شهدا، دوبانده شدن محور خمین قورچی باشی، طرح آبرسانی جدید، زمینی شدن شبکه مخابرات در حال اجرا می‌باشد. همچنین کانون بانوان، زمین چمن، دانشگاه آزاد، نمایندگی ادارات، مسکن مهر، شبانه‌روزی شدن درمانگاه، گورستان جدید، نوسازی مدارس راهنمایی ومتوسطه دخترانه، ایستگاه امداد جاده ای،طرح فاضلاب شهری در حال پیگیری می‌باشد.
اغلب ساکنان این شهر تازه تأسیس به فعالیت کشاورزی می‌پردازند و کشت عمده محصولات ایشان گندم و لوبیا است که به جرات می‌توان گفت که در کشور به عنوان یک قطب تولید لوبیا مطرح می‌باشد میزان باسوادی در این شهر بالا بوده و اغلب ساکنان باسواد و دارای تحصیلات دانشگاهی می‌باشند.
کرهرود
کَرَهْرود، منطقه‌ای است در شهر اراک، استان مرکزی ایران. جمعیت این شهر، بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر ۲۳٬۳۹۹ بوده‌است. قابل ذکر است که در سرشماری سال ۱۳۹۰، کرهرود به عنوان یکی از نواحی شهر اراک در نظر گرفته شده‌است. زبان مردم این شهر فارسی است.
این ده با دو ده دیگر به‌نام سنجان و فیجان متصل به یکدیگر و هر سه به نام سه ده پیوسته به شهر فعلی اراک و در طرف جنوب آن واقع است - قریه کرهرود از قرای قدیمی و گاهی هم جنبه شهری داشته‌است. فضلا و دانشمندان زیادی به این شهرک منتسب بوده‌اند (۳) و در این اواخر هم مردانی فاضل در مهد تربیت‌خود پرورانده و آنان هم بر حسب موقعیت زمان، خدمتی به این آب و خاک کرده‌اند. شاه طهماسب صفوی در زمان حکومت‌اش شمس‌الدین بدلیسی را به حکومت کرهرود گماشت.
کرهرود اسمی بوده از برای رودی که از کرج سابق می‌گذشته و اکنون هم آن رود به نام رودخانه آستانه که لغت دوم کرج است معروف می‌باشد و رودخانه کرهرود هم از ناحیه قره کهریز یعنی سرزمین کرج سابق منشا می‌گیرد [لذا] آن را کرهرود یعنی رود کرج خوانده‌اند و ده واقع در کنار آن رود را هم کرهرود نامیده‌اند.
در لغت‌نامه دهخدا در باره این شهر آمده قصبه‌ای است میان اصفهان و ظاهراًکرج ابودلف همین قصبه‌است. (یادداشت مولف). مغولان آن را ترکان موران گویند.
در نواحی کره رود آن دو لشکر (لشکر ملک ارسلان عزالدین قیماز والی اصفهان و حسام الدین اینانج حاکم ری) به یکدیگر رسیدند و مانند بحر اخضر در جوش و خروش آمدند. چون از قنقر اولانک بگذشت و به کره رود رسید که مغول ترکان موران گویند...
این شهر که در گذشته کرج نام داشته مرکز حکومت آل ابی دلف بوده و ساخت آن را به ابودلف نسبت می‌دهند. به نظر می‌رسد که ابودلف در واقع مترادف خود نام کرج به معنی مساکن واقع در دامنه بالایی کوه بوده‌است که به غلط سازنده اساطیری آن محسوب شده‌است.
این شهر در گذشته نوعی مرکزیت داشته‌است به گونه‌ای که جلسه‌ای که در آن مکان مرکز ایالت تازه تأسیس عراق عجم (قلعه سلطان آباد) تعیین شد در این شهر برگزار شده‌است.
ضمنا در کتاب تاریخ مسعودی نوشته مسعود میرزا ظل السلطان در فصل سفر به عراق عجم یا اراک امده ( کُلَهرود یا سده ) که اشاره به کرهرود دارد .  در تاریخ ۵ تیر ۱۳۹۱ شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به دلیل اتصال کامل نقاط شهری مذکور به شهر اراک، کارکردهای مستقیم جمعیت ساکن در شهرهای کرهرود و سنجان با شهر اراک و مراکز خدماتی آن، استقرار مراکز شهری مهم اراک از جمله پردیس دانشگاهی و دانشگاه اراک، دانشگاه علوم پزشکی اراک، بیمارستان امیرالمؤمنین و دانشگاه پیام نور در امتداد بلوار ورودی شهر اراک و مقابل شهر سنجان، عدم بضاعت مالی شهرداریهای کرهرود و سنجان برای ارائه خدمات مناسب به شهروندان و جلوگیری از مدیریت چندگانه بر اراضی و املاک متصل به شهر، توسعه ناموزون پیرامون شهر و یکپارچگی مدیریت شهری با الحاق این دو شهر به شهر اراک موافقت کرد.
در تاریخ ۱۰ فروردین ماه ۱۳۹۲، هیأت دولت با پیشنهاد وزارت کشور و تأیید رئیس جمهور از الحاق شهرهای کرهرود و سنجان به شهر اراک و تصویب آن خبر داد. بر این اساس شهرهای کرهرود و سنجان به عنوان مناطق چهار شهر اراک شناخته شده و از خدمات شهرداری بهرمند می‌گردند.
میلاجرد
میلاجرد شهری است در شهرستان کمیجان استان مرکزی است. این شهر در ۲۰ کیلومتری جنوب کمیجان قراردارد.
حسن بن محمد قمی در کتاب تاریخ قم می‌نویسد: «میلاذبن جرجین (میلاد گرگین) آن موضع را بنا کرده‌است و آنچنان بوده‌است که میلاد بدان موضع فرود آمده‌است.» این شهر را «میلادگِرد» نام نهادند که ترکیبی از دو کلمه «میلاد» و «گِرد» است. میلاد نام یکی از پهلوانان ایرانی است و او را پدر گرگین می‌دانند. این عنوان به مرور زمان به میلاجرد تغییر پیدا کرده‌است.
طبق مطالعات انجام شده بر روی تپه‌های باستانی قلعه تپه میلاجرد تاریخچه این شهر به ۶۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بر می‌گردد.
قلعه تپه میلا جرد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در میلاجرد، غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
میلاجرد در شمال غربی استان مرکزی و از غرب با استان همدان هم‌مرز می‌باشد؛ و در طول جغرافیایی ۴۹ درجه ۱۲ دقیقه ۰ ثانیه نیم‌کره شرقی و عرض جغرافیایی ۳۴ درجه ۳۷ دقیقه ۰
میلاجرد آب و هوای معتدل مایل به سرد و نیمه خشک دارد.
از نظر زمین‌شناسی دشت میلاجرد در یک دشت صاف و هموار واقع شده و در بخش‌هایی از میلاجرد نزدیک خاک شور که در زبان محلی به آن (آق یر) یعنی جای سفید یا خاک سفید که خاک نامرغوبی از نظر کشاورزی است وجود دارد.
مردم میلاجردبه زبان ترکی صحبت می کنند.
میلاجرد بیش از شصت شهید در جنگ ایران و عراق داده‌است.
اوقات شرعی میلاجرد نمایش سالانه اوقات شرعی
ایستگاه هواشناسی میلاجرد ایستگاه کلیماتولوژی
نقشه هوایی میلاجرد:نمایش نقشه هوایی میلاجرد در ویکی مپیا با گوگل ارث شما با استفاده از این برنامه می‌توانید با کلیک کردن روی + از فاصله ۵۰ متری جزئیات بیشتری را مشاهده فرمائید.
سایت میلاجرد میلاجرد
لغت‌نامه دهخدا در لغت‌نامه دهخدا
نوبران
نوبران شهری است در بخش نوبران شهرستان ساوه استان مرکزی ایران. بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش نوبران شهرستان ساوه در سال ۱۳۹۵ شمسی ۲۴٬۱۸۲ نفر و در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۰٬۸۱۸ نفر بوده‌است
نوبران شهری زیبا واقع در ۶۰ کیلومتری ساوه در مسیر همدان است با اب هوایی معتدل در بهار و تابستان و سرد خشک در زمستان و پاییز می‌باشد. از زیبایی‌های نوبران می‌توان به باغات گردو، باغات مداواه (که در گذشته دور به ماد آباد شهرت داشته که در واقع قدمت منطقه را نشان می‌دهد که به زمان مادها برمیگردد) و اماکن تفریحی آن می‌توان به پارک شهدا، پارک ملت اشاره کرد.
محصولات و سوغات نوبران از جمله گردو، بادام، باسلوق، نان دستی (سنتی)، قیماق است.
شهرک صنعتی نوبران به فاصله حدوداً ۳ کیلومتری از شهر نوبران واقع شده و مساحت آن معادل ۱۰۰ هکتار و سطح کاربری اراضی صنعتی آن تقریباً ۵۶ هکتار می‌باشد. این شهرک در مجاورت جاده اصلی ساوه -همدان واقع و فاصله آن با ساوه ۶۵ کیلومتر، غرق‌آباد ۱۳ کیلومتر، همدان ۱۲۵ کیلومتر، اراک ۲۲۵ کیلومتر و تهران ۱۸۵ کیلومتر می‌باشد همچنین این شهرک در فاصله ۵۵ کیلومتری از خط راه‌آهن سراسری و ایستگاه راه‌آهن شهر صنعتی کاوه، ۱۳۵ کیلومتری فرودگاه همدان و ۶۵ کیلومتری گمرک ساوه قرار گرفته‌است.
نوبران مرکز بخش بوده و دارای طبیعتی زیبا با بیش از ۱۰۰ روستا می‌باشد که در فصل بهار و تابستان گردش گران زیادی از شهرهای اطراف بخصوص ساوه، تهران و قم از این منطقه بازدید می‌کنند. طبیعت کوهستانی و رودخانه مزلقان چای و آثار باستانی روستاهای اطراف جلوه خاصی به زیبایی این منطقه بخشیده‌است.
نقاشی‌های علی محمدی دوست
https://drive.google.com/file/d/1-4noGAssyWmoEBxIinlWnuXq3E0S7Lld/view?usp=drivesdk
۳. افتتاح کارخانه صنایع غذایی ماسترفوده در نوبران https://masterfoodeh.com/fa/news-fa/36-omomi/98-anniversary-of-the-establishment-of-the-first-nobaran-factory
آبگرم (آوج)
آبگرم ازشهرهای شهرستان آبگرم  در استان قزوین و ایران است.
این شهر دارای آبگرم طبیعی است؛ یکی از سایت‌های آب معدنی استان به نام حمام ارشیا در این شهر قرار دارد که پذیرای مسافران می‌باشد. آبگرم یکی از نواحی خوش آب و هوای استان است. از روستاهای مهم پیرامون آبگرم می‌توان: عباس‌آباد، کلنجین، آسیان، مصرآباد، قمشلو، ساغران، ارتش آباد، شینگیل، حصار ولیعصر، اردلان، دشتک، بهشتیان و یمق را نام برد. مردم شهر آبگرم به زبان ترکی آذربایجانی تکلم دارند و شیعه هستند.
ازجاذبه‌های گردشگری این شهرمی توان به برجهای دوگانه قاراقان در حصار ولیعصر، حمام آبمعدنی آبگرم، تفرجگاه علی بولاغی در حد فاصل روستای مصرآباد و ارتش آباد، روستای قیرخ بولاغ، غار قلعه کرد، پل‌های قاجاری آبگرم و غار عباس‌آباد اشاره کرد.
یکی از روستاهای قدیمی و مهم آبگرم روستای قمشلو می‌باشد که از جاذبه‌های دیدنی آن می‌توان از امام و میل میل داغی
و صحرای سرسبز قص صبه نام برد…
آبیک
آبیک شهری در شهرستان آبیک، استان قزوین ایران است.
آبیک شهری است زلزله‌خیز که در مسیر توسعه آتی مترو کرج - تهران قرار دارد. آزاد‌راه تهران _ تبریز و آبیک به چرمشهر و خط راه‌آهن تهران _ تبریز نیز از کنار شهر آبیک می‌گذرد. محله‌های تازه‌ساز شهر آبیک عبارت‌اند از شهرک خرم، شهرک قدس، کوی فرهنگیان، محله اداره برق و محله سپاه، شهرک بعثت، کوی سازمانی آمادگاه اصلی و عمومی آبیک (مسکن مهر قدیم و جدید) و همچنین شهرک فردوس (راه‌آهن).
از جمله اماکن دیدنی شهر آبیک می‌توان از مقبره رئیس‌المجاهدین امام‌زاده علی شکرنابنام برد. شهر آبیک به علت قرار گرفتن در دامنه کوه، در فصول مختلف سال دارای آب و هوای متنوع و مناظر بکر طبیعی می‌باشد. شهر آبیک در نتیجه فعالیت کارخانه سیمان آبیک و نیروگاه برق شهید رجایی آلودگی شدید هوا (در برخی موارد حتی۵ برابر استاندارد) را تجربه می‌کند.
رشد جمعیت شهر آبیک از دههٔ ۱۳۵۵ تا ۱۳۶۵ برابر ۶۶۰٪ و از سال ۱۳۶۵ ۱۳۷۵ برابر ۱۹۰٪ اعلام شده‌است. این شهرستان از قطب‌های کشاورزی استان قزوین به‌شمار می‌آید و بالغ بر ۲۴ هزار هکتار کشت محصولات مختلف زراعی از جمله گندم، جو، ذرت (دانه‌ای و علوفه‌ای)، کلزا، یونجه و سایر محصولات دیگر در این شهر به عمل می‌آید. علاوه بر این، یکی از مراکز مهم برای پرورش دام و طیور در استان و حتی کشور به‌شمار می‌رود. کارخانه اکسیژن طاها نیز در سال ۱۳۸۴در این شهر پایه‌گذاری و در نیمه دوم سال ۱۳۸۶به بهره‌برداری رسید. این شهرستان از لحاظ ورزشی بیشتر در زمینهٔ کشتی موفق می‌باشد. وجود سد انتقالی اب طالقان به این شهرستان در دوران گذشته موجب شده‌است این شهرستان به عنوان یکی از قطب‌های کشاورزی استان قزوین و کشور تبدیل شود‌. از دیگر قابلیت‌های این شهرستان وجود شهرک صنعتی کاسپین و واحدهای صنعتی ممتاز کشور مستقر در این شهرستان و وجود واحدهای پرورش طیور که موجب شده شهرستان آبیک بیش از ۸ درصد تخم مرغ و گوشت سفید مورد نظر کشور را تأمین کند. شهرستان آبیک در بحث اطلاع‌رسانی نسبت به شهرستان‌های استان قزوین و همجواز در زمینه اطلاع‌رسانی و چاپ توزیع مطلبوعت محلی جایگاهی را به خود اختصاص دهد که وجود فعالیت دفتر خبری صدا و سیما مرکز قزوین از ابتدای سال ۸۴ شمسی با ۴ خبرنگار. گزارشگر و تصویر بردار و فعالیت ۴۵ خبرنگار حرفه‌ای در مطبوعات کشوری از دیگر ویژگی‌های این شهرستان می‌باشد.
اسفرورین
اِسفرورین (به تاتی: "سپرورین و اسپرورین") نام شهری در مرکز بخش اسفرورین ، شهرستان تاکستان در استان قزوین، کشور ایران است.
نظر به وجود تپه باستانی داخل شهر اسفرورین می‌توان آن را مرکب گرفت از سپر (حفاظ) و ور (دژ) و علامت نسبت فارسی «ین». یعنی نام اسفرورین به معنی محل منسوب به دژ دفاعی بوده‌است. بر این اساس نام دو شهر اسفرورین و اسفراین را می‌توان مرکب از سپر (حفاظ) و یئون اوستایی (یعنی جا) یا علامت نسبت «این» به‌شمار آورد. یعنی در مجموع محل دارای حفاظ و سپر؛ گرچه نگارنده قبلاً با توجه به نامهای کهن دیگر اسفراین، آن را شکست دهنده ذلت و خواری گرفته‌است. اسفرورین شهری در مرکز دشت قزوین و در فاصله ۶۲ کیلومتری از مرکز استان واقع شده‌است. که از دید آب و هوایی نسبتاً سردسیر و پربارش است و در پیرامون آن زمین‌های کشاورزی (از جمله کدخدا زمین) وجود دارد که بیشتر باغ های انگور و جنگل‌های میوه هستند. در باختر این شهر کوه‌های رامند و سیاه‌کوه واقع شده و رودخانهٔ خررود از آن منطقه می‌گذرد. لازم است ذکر شود بخش اسفرورین با مرکزیت شهر اسفرورین بزرگترین بخش استان قزوین می‌باشد. آیین‌های بسیار زیبای محلی در مورد اعیاد و جشن‌های برداشت محصول در منطقه اسفرورین وجود دارد که حکایت از ریشه در قدمت و فرهنگ و اصالت مردم دارد. تپه باستانی اسفرورین در مرکز شهر گویای پیشینه تاریخی این شهر می‌باشد. مردمی با حس خونگرمی و صمیمیت و مهماندوستی و دارای حسن همجواری با دیگر ساکنان منطقه اسفرورین را متمایز نموده‌ است.انگور رهاورد این شهر است؛ و به علت آب و هوای مناسب یکی از شیرین‌ترین انگورهای دنیا در شهر اسفرورین به بار می‌نشیند و کشمش اسفرورین نیز از بالاترین درصد شهد در سطح کشور برخوردار است. مرقد مطهر امامزاده سیدعلی نیز در این شهر قرار دارد که هر ساله میزبان صدها هزار زائر در سراسر کشور میباشد اسفرورین یکی از بزرگ‌ترین شهرهای تات‌نشین جهان است و مردم آن به زبان تاتی از زبان‌های ایرانی شاخه شمال‌غربی سخن می‌گویند.
در پنجشنبه ۳ خرداد ۱۳۴۱، اولین قسمت از املاک مالکان بزرگ قزوین در اسفرورین توسط محمدرضا پهلوی تقسیم شد و اسناد مالکیت ۹۵۰ نفر از کشاورزان به نمایندگان آن‌ها داده شد. شاه در این مراسم اظهار خوشوقتی کرد که اصلاحات ارضی ایران، باعث پیشرفت اصول کشاورزی و ازدیاد تولید و عدالت اجتماعی شده‌است.
اقبالیه
اِقْبالیّه شهری است در بخش مرکزی شهرستان قزوین استان قزوین ایران.
این شهر پیشتر به سلطان‌آباد بعدها به اسلام‌آباد معروف شد و اکنون این شهر را با نام اقبالیه می‌شناسند. این شهر در آخرین سر شماری در سال ۱۳۹۵ که جمعیتی ۵۵۰۶۶ نفری را دارا است یکی از شهرهای قدیمی استان قزوین می‌باشد و در ۳۶ و ۱۳ عرض شمالی و ۴۹ و ۵۵ طول شرقی واقع شده‌است و حدود ۴۷/۳ کیلومتر مربع وسعت دارد. اقبالیه دارای موقعیتی دشتی است و در دهستان اقبال غربی از بخش مرکزی شهرستان قزوین و ۵ کیلومتری جنوب غربی شهر قزوین، بر سر راه اصلی این شهر به همدان و زنجان قرار دارد.
این شهر که یکی از شهرهای ۱۲ گانه استان قزوین به‌شمار می‌رود پیش از این سلطان‌آباد خوانده می‌شد و پس از انقلاب به اسلام‌آباد نامگذاری شد که در ۱۳۷۰ش به نام اقبالیه درآمد.
در سرشماری نفوس و مسکن سال ۹۵ جمعیت اقبالیه ۵۵۰۶۶ ذکر شد. از این میان ۲۸۴۴۱ تن مرد و ۲۶۶۲۵ تن زن اعلام شد و شمار کل خانوارهای این شهر ۱۶۱۵۴ می‌باشد.
فعالیت اقتصادی ساکنان این شهر تا یک دهه پیش عمدتاً و به ترتیب اهمیت عبارت بود از کشاورزی، باغداری و دامداری. زمین‌های کشاورزی این محل برابر ۲۰۷، ۱ هکتار بود که حدود ۶۱٪ آن (۷۳۶ هکتار) آبی و مابقی به صورت دیم بود. محصولات عمده کشاورزی عبارت بود از گندم (۳۸۴ هکتار)، جو (۱۹۲ هکتار)، چغندرقند (۲۴ هکتار)، نباتات علوفه‌ای (۴۸ هکتار)، حبوبات (۲۹ هکتار) و سیب‌زمینی (۲۴ هکتار). سیب و انگور از دیگر محصولات این منطقه بود. این منطقه در ۱۳۶۷خورشیدی دارای ۴۵۴ خانوار بهره‌بردار کشاورزی بود که از یک رشته قنات و ۷ چاه عمیق به عمق متوسط ۱۰۰ متر استفاده می‌کردند. امروزه بخش قابل توجهی از اهالی اقبالیه در فعالیت‌های صنعتی و خدماتی شرکت دارند.
در این شهر تپه‌ای تاریخی وجود دارد که سفال‌های یافت شده در آن را به حدود سده ۸ تا ۱۰ق نسبت داده‌اند. اقبالیه دارای ۴ پارک عمومی جمعاً به مساحت ۱۳ هزار م ۲ است. گفتنی است در این شهر کاروانسرای بود که در سال ۱۳۵۵ بدون اینکه آثاری از خرابی در آن به وجود آید توسط بعضی از اهالی تخریب شد.
تپه تاریخی این شهر اکنون تبدیل به پارک شده‌است که به علت بزرگ بودن گستره آن و نقش مرکزی داشتن آن در سطح شهر مورد توجه شهروندان و مسافران واقع شده‌است.  مصلی شهر اقبالیه در زمینی به مساحت ۵ هزار متر مربع و زیربنای ۴ هزار متر در کنار پارک ولایت این شهر قرار دارد. به گفتهٔ مرتضی روزبه استاندار سابق قزوین برای ساخت این مصلی ۴۰ میلیارد ریال در نظر گرفته شده‌است.تپه اقبالیه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش مرکزی، شهر اقبالیه واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۲ مرداد ۱۳۸۴ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. همچنین پارک ولایت نیز در کنار این تپه قرار دارد که به تفریحگاهی برای ساکنین این شهر تبدیل شده‌است.7. کتاب اقبالیه (سید جواد پرپینچی)
الوند (قزوین)
اَلوَند شهری در شهرستان البرز در استان قزوین است.
شهر الوند دومین شهر بزرگ استان قزوین از نظر جمعیت و مرکز شهرستان البرز در ۱۴ کیلومتری جنوب شرقی شهر قزوین واقع شده. شهر صنعتی البرز بعنوان یکی از بزرگترین شهرهای صنعتی ایران در محدوده مستقیم شهر الوند بوده و شهرک صنعتی لیا در نزدیکی این شهر قرار گرفته‌است. این شهر یکی از شهرهای مهاجر پذیر به علت تداخل با کار در شهر صنعتی است. شهر سرسبز الوند دارای خاک بسیار حاصلخیزی بوده و اطراف شهر پر از باغها و کشتزارهای زیبا می‌باشد. شعبه‌ای از دانشگاه پیام نور و مؤسسه آموزش عالی کار در این شهر قرار دارد. الوند زادگاه موسیقیدان و خواننده ایرانی استاد ابوالحسن خان اقبال آذر می‌باشد. مسجد قدیمی الوند، خانه اربابی (عمارت اربابی) و تپه‌های تاریخی از آثار قدیمی و تاریخی این شهر می‌باشند.
الوند مرکز شهرستان البرز می‌باشد و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهر برابر با ۹۳٫۸۳۶ نفر (۲۸٫۹۳۶ خانوار) بوده است.
آوج
آوَج مرکز شهرستان آوج در استان قزوین است. این شهر در جاده قزوین_همدان و در ۱۱۰ کیلومتری شهر قزوین واقع شده‌است. شهر آوج به دلیل همجواری با پایتخت‌های دولت مادها، ایلخانان و صفویان، دارای تاریخی طولانی و قدیمی است. در دوره حکومت سلجوقیان که سنی مذهب بودند، آوج (آوا) به همراه ری و قم ۳ منطقه شیعه‌نشین بوده‌است و در همان دوره در آوج مدارسی به نام مدارس علی شاهی وجود داشته که در آن طلاب علوم دینی مشغول به تحصیل بوده‌اند.
جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵ برابر با ۵٬۱۴۲ نفر و ۱٬۶۲۱ خانوار بوده است. مردم این شهر از بومیان منطقه هستند و به زبان ترکی سخن می‌گویند.
از مکان های گردشگری این شهر می توان به پل معلق آبشار شاهدره که دومین پل معلق ایران محسوب میشود، اشارع کرد. این پل معلق در کنار شهر آوج و در مجاورت آبشار شاه‌دره قرار دارد.از مکان ها تاریخی این شهر نیز می توان به کاروانسرای شاه عباسی و امامزاده طاهر که در داخل شهر قرار گرفته اند اشاره کرد. همچنین آبشار قارانقولوق، آبشار منصور، امامزاده علاء‌الدین و روستاهای توریستی از جمله مشانه، هرایین، پرسبانج و خروس‌دره از جمله جاهای دیدنی این شهر است.
بوئین‌زهرا
بوئین‌زهرا شهری در بخش مرکزی شهرستان بویین‌زهرا استان قزوین ایران است. این شهر در جنوب دشت قزوین و در ۵۰ کیلومتری مرکز استان واقع شده‌است. بوئین‌زهرا در کنار جادهٔ همدان به تهران قرار گرفته‌است.
در فرهنگ جغرافیایی ایران نوشته حسینعلی رزم آرا که در دهه ۲۰ شمسی تألیف شده‌است دربارهٔ این منطقه اینگونه آمده‌است که نشان‌دهنده وضعیت این شهر در آن دوران است:بوئین، قصبه‌ای مرکز بخش بوئین تابع شهرستان قزوین است. در ۵۴ کیلومتری جنوب قزوین - در جلگه و دارای آب‌وهوای معتدل - دارای ۲۲۳۵ سکنه شیعه مذهب و فارسی و ترکی زبان - دارای آب از قنات و رودخانه حاجی عرب - محصولات غلات، چغندر قند و سیب‌زمینی - شغل مردم زراعت و گلیم و جاجیم بافی - دارای راه ماشین رو - ادارات بخشداری، دسته ژاندارمری، بهداری و فرهنگ در این قصبه فعال می‌باشند.
بویین‌زهرا از ترکیب واژگان «بو» (چشمه) «یین» (خدا) «زر » (مقدس) به معنی «چشمهٔ خدای مقدس» تشکیل یافته و مربوط به ایزدبانوی آناهیتا بوده که معبدی در این منطقه به نام «ناهید» (و بعدها خاتون، بی‌بی، دختر) وجود داشته‌است.
شهر بویین زهرا از نظر جغرافیایی در ۵۰ درجه و ۴ دقیقه درازای خاوری و ۳۵ درجه و ۴۶ دقیقه پهنای شمالی و در ارتفاع ۱۲۱۰ متری از سطح دریا قرار دارد. آب و هوای این منطقه؛ معتدل مایل به گرم و خشک است.
مردم شهر بوئین‌زهرا به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند.
شهرستان بوئین زهرا دارای زمین‌های کشاورزی و باغات بسیاری می‌باشد. از مهم‌ترین محصولات زراعی آن می‌توان به پسته، بادام، گردو، جو و گندم، چغندر قند، میوه‌های سردرختی و نهال که در روستای امیرآباد نو کشت می‌شود نام برد. این شهرستان داری ۴ شهرک صنعتی فعال و نیمه از جمله آراسنج، دانسفهان، شال و سگزآباد می‌باشد. هم چنین این شهرستان دارای مجتمع‌های بزرگ صنعتی مانند شرکت آپاداناسرام (تولید کاشی و سرامیک)، آرین فولاد (تولید مقطعات فلزی و آهن)، پاکنام (بهداشتی و شوینده) و … می‌باشد. متأسفانه در سال‌های اخیر به دلیل عدم توجه مسئولین به تولید ملی، برخی کارخانجات و شهرک‌ها در حالت تعطیل یا نیمه تعطیل به سر می‌برند. همچنین شهرستان بوئین زهرا دارای بزرگترین جمعیت دامی (گاو، گوسفند و بز) در استان قزوین و واحدهای بزرگ پرورش مرغ (سیمرغ، آرزوی بهار، دشت ارم و …) و بیش از پنجاه واحد بزرگ و کوچک و پرورش گاو (شیری و پرواری) است.
از جاهای دیدنی بوئین زهرا می‌توان به کاروانسرای شاه عباسی روستای حجیب، کاروانسرای شاه عباسی محمدآباد، بوستان امام علی (آقا امام)، پل شاه عباسی محمدآباد و تپه قبرستان قره تپه اشاره کرد.
بیدستان (البرز)
بیدستان شهری در شهرستان البرز استان قزوین در کشور ایران است.
این شهر دارای سفره‌های آب زیرزمینی قابل توجهی است که در حال حاضر بخش عظیمی از آب شهر قزوین از این محل تأمین می‌شود.
خرمدشت (تاکستان)
خرمدشت شهری است در بخش خرمدشت شهرستان تاکستان استان قزوین ایران است. از جمله محصولات کشاورزی خرمدشت می‌توان به انگور، گوجه فرنگی، خربزه، هندوانه، گندم و جو اشاره نمود. شهر خرمدشت در جاده قزوین همدان واقع شده‌است.
جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵ برابر با ۶،۵۵۴ نفر و ۱،۹۹۷ خانوار بوده است‌.
تمامی مردم شهر خرمدشت به زبان ترکی آذربایجانی
رازمیان
رازمیان شهری است در بخش الموت غربی، شهرستان قزوین و استان قزوین و در کشور ایران. از همسایگان رازمیان می‌توان به بهرام آباد و شهرستان‌های علیا و سفلی و هیر اشاره نمود. این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، ۱،۲۵۳ نفر جمعیت دارد. مردم شهر رازمیان تات هستند و به گویش الموتی که گویشی از زبان تاتی است صحبت می‌کنند.
راه دسترسی به این منطقه زیبا از پارک جنگلی باراجین و عبور از روستای زرشک و فلار و همچنین گذر از گردنه‌های پر پیچ و خم و مرتفع کامان و همچنین رودخانه شاهرود می‌باشد . بخش رودبار الموت غربی دارای ۱۲۱ روستا به مرکزیت رازمیان می‌باشد .
رازمیان شمالی ترین شهر استان قزوین می باشد همجواز با استان گیلان، پس از عبور از روستاهای هیر و ویار و طی مصافت یک ساعته به سمت شمال میتوان به جنگلهای جواهرده استان گیلان رسید.
آب و هوای این منطقه معتدل کوهستانی و در ارتفاعات در بیشتر مواقع مه آلود و دارای بکرترین مناظر طبیعی می باشد.اما متاسفانه مسیر دسترسی به این شهر از جاده با آسفالت خوبی برخوردار نیست.
محصول اصلی زراعی این منطقه: خرمالو - فندق - گیلاس -آلبالو می‌باشد.
دژ لمسر قلعه مستحکم اسماعیلیان در ۳ کیلومتری شمال شرقی شهر رازمیان - مرکز بخش رودبار الموت غربی - و بر سر راه روستای توریستی "هیر" قرار دارد. دره‌های عمیق نینه رود و لمه دسترسی به آن را از شرق و غرب غیرممکن ساخته‌اند و تنها از دو دروازه شمالی و جنوبی می‌توان به دژ وارد شد. شیب کوه که از شمال به جنوب کشیده شده و اختلاف دو سطح آن به ۱۵۰ متر می‌رسد حدود ۴۸۰ متر طول دارد و پهنای قلعه بیش از ۱۹۰ متر است، این موارد شرایط استثنایی برای دژ به وجود آورده که موجب تسخیر ناپذیر خواندن این قلعه شده‌است.
این قلعه که در بخش الموت غربی واقع گردیده مهم‌ترین مقر برای دفاع از الموت در برابر هجوم از سوی غرب بود.
به دلیل حاصل خیزی خاک و همچنین همجواری با رودخانه پر آب نینه رود برنج محصول اصلی منطقه رازمیان می باشد،در سال ۹۴ بیش از ۷۰۰ تن برنج از این شهر برداشته شد
محصولاتی همچون گیلاس خرمالو و گردو نیز جز زراعت اصلی مردم این منطقه است.
شهر رازمیان جزو شهر های تاریخی با طبیعت بسیار زیبا در کشور است که دراین سالها با تاسیس شهرداری تحولات زیرساختی بسیاری را به خود دیده است،این شهر با طبیعت بکر ودلنشینی که دارد گرمترین نقطه استان قزوین میباشد که کاشت برنج در آن بسیاررواج دارد .
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایربان، تهران: ۱۳۸۳ خ
معلم‌کلایه
معلم‌کِلایه شهری است در بخش رودبار الموت شرقی شهرستان قزوین استان قزوین ایران.
این شهر در منطقهٔ کوهستانی استان قزوین واقع شده و الموت‌رود در فاصله‌ای از جنوب آن می‌گذرد.
اهالی معلم‌کلایه تات بوده و به گویش الموتی که گویشی از زبان تاتی است صحبت می‌کنند.
شال (بوئین‌زهرا)
شال (به تاتی:‌ چال) شهری است در بخش شال شهرستان بوئین‌زهرا استان قزوین ایران در بستر رودخانه خرود واقع شده که این رودخانه اسفرورین و شال را از هم جدا می‌کند. این رودخانه در سالهای گذشته از اوایل پاییز و تا اوایل تابستان جریان داشته اما کمی بیشتر از یک دهه پیش به علت خشکسالی‌های دائم و احداث سد در بالادست کاملاً خشک و بی آب شده‌است.
این شهر به سه محله اصلی تقسیم شده است:
۱-محله ی داغ
۲-محله ی اولیا ( گلیکیه)
۳-محله ی سفلی ( جرین محله)
و برخی از محلات وابسته به محله‌های اصلی:
محله‌ی حصار
محله ۱۶متری
محله چمبک
موسیب
هاشم قعله
رزگیزا و ...
مردم شال به زبان تاتی صحبت می‌کنند
صنعت این شهر به حدود ۲۰۰ واحد کورهٔ آجرپزی هوفمن و سفال طوری که این شهر به قطب تولید آجر استان‌های قزوین، زنجان، گیلان و بخش‌های از البرز، تهران و مازنداران تبدیل شده است اختصاص دارد.. برای توصیف زبان تاتی شال نگا. آل احمد، جلال، "تات نشین‌های بلوک زهرا،" تهران: ۱۳۳۷ خ.
کوهین (قزوین)
کوهین شهری است در بخش کوهین شهرستان قزوین استان قزوین ایران. روستای کوهین در سال ۱۳۸۱ به سطح شهر ارتقاء یافت.
در سال ۱۳۹۰ جمعیت کوهین بالغ بر ۱،۶۲۲ نفر و ۴۱۴  خانوار بوده است که طبق آمارگیری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر به ۱،۴۱۱ نفر و ۴۱۸ خانوار کاهش یافته است. زبان مردم این شهر ترکی آذربایجانی بوده و مذهب آنها شیعه است.عدس و ادویه کوهین از شهرت جهانی برخوردار است.
محمدیه (قزوین)
محمدیه شهری در بخش محمدیه شهرستان البرز در استان قزوین ایران است. این شهر در مسیر تهران–قزوین قرار دارد که در حدود ۱۴ کیلومتری شهر قزوین، ۷۷ کیلومتری شهر کرج و ۱۲۲ کیلومتری شهر تهران می‌باشد. شهر محمدیه در سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ دارای ۹۰٫۵۱۳ نفر جمعیت بوده است.
ضیاءآباد
ضیاءآباد یکی از شهرهای استان قزوین در فاصله ۶۰ کیلومتری جنوب غربی این استان واقع شده و جمعیت آن بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ بالغ بر ۸۳۸۵ می‌باشد. زبان مردم این شهر ترکی آذربایجانی است.
از آثار تاریخی شهر ضیاءآباد می‌توان به امامزاده ولی به شماره ثبت ۲۶۲۱مربوط به دوران صفویه و امامزاده کمال به شماره ثبت ۳۳۱۶ متعلق به دوران تیموری در قرن ۹ قمری اشاره نمود.
قیزقلعه نیز یکی از آثار تاریخی در فاصله ۱۵ کیلومتری ضیاءآباد متعلق به دوران قبل از ساسانیان است.
از سوغاتی‌های این شهر می‌توان به گردو، انگور، کشمش و شیرهٔ انگور اشاره نمود. این شهر یکی از قدیمی‌ترین بخش‌ها و شهرهای استان قزوین می‌باشد.
اب (شهر)
اب شهری است کوهستانی در یمن، که در جنوب یریم و در استان اِب واقع شده‌است.
جمعیت این شهر کوهستانی در حدود ۶۰ هزار نفر می‌باشد. ارتفاعش از سطح دریا (۲۰۵۰ متر) است و در قلهٔ کوه بلندی قرار دارد. چند مسجد تاریخی در شهر وجود دارد. همچنین قسمتی از شهر نیز در دوران گذشته دارای حصار بند بوده‌است، به نحوی که قسمتی از دیوار شهر در ضلع شمالی آن هنوز پابرجاست.
باغ‌ها و کشتزارهای محصولات زراعتی مانند: قهوه، القات، النیله، و حبوب، و بقولات در این شهر فراوان است و بیشتر ساکنانش به کشاورزی اشتغال دارند.
تهی‌روده
تهی‌روده یا ژژنوم در کالبدشناسی دستگاه گوارش بخش میانی از سه بخش روده باریک است. تهی‌روده، دوازدهه (دئودنوم) را به درازروده (ایلئوم) متصل می‌کند.
در یک انسان بالغ، طول روده ی باریک معمولاً بین ۲ تا ۸ متر است که ۱ تا ۲ متر از آن مربوط به تهی‌روده است.