آکواریوم
آبزی‌دان یا آکواریوم محیطی مصنوعی برای نگهداری آبزیان است. آکواریوم ظرفی است شیشه‌ای که در آن گیاهان و جانوران آبزی (معمولاً ماهی‌ها) نگه داشته می‌شوند. ماهیگیران از آبزیان برای نگهداری ماهی ، بی مهرگان ، دوزیستان ، خزندگان آبزی ، مانند لاک پشت ها و گیاهان آبزی استفاده می کنند. همان‌طور که واژهٔ "باغ وحش" برای اشاره به محلی که در آن جانوران روی خشکی زندگی می‌کنند، مورد استفاده قرار می‌گیرد، واژهٔ "آکواریوم" (aquarium) هم به یک بنای عمومی که در آن گروه زیادی از گونه‌های آبزی نگهداری می‌شوند، اشاره می‌کند.اصطلاح "آکواریوم" ، توسط فیلیپ هنری گوس ، طبیعی دان انگلیسی ایجاد شده است ، ریشه لاتین aqua ، به معنی آب را با پسوند -arium ، به معنی "مکانی برای ارتباط" ترکیب می کند. آکواریوم‌ها معمولاً برای ایجاد فضایی زیبا در خانه یا محل کار خریداری یا ساخته می‌شوند. منشأ آکواریوم در سال 1850 توسط شیمیدان رابرت وارینگتون به طور کامل توسعه یافت ، او توضیح داد که گیاهان اضافه شده به آب در یک ظرف ، اکسیژن کافی برای حمایت از حیوانات را می دهند ، به شرطی که تعداد حیوانات خیلی زیاد نشود. شوق آکواریوم در اوایل دوره ویکتوریای انگلیس توسط فیلیپ آغاز شد ، او اولین آکواریوم عمومی را در باغ وحش لندن در سال 1853 ایجاد و ذخیره کرد و اولین کتاب راهنما را با نام "آکواریوم: رونمایی از عجایب دریای عمیق" در سال 1854 منتشر کرد.
چشیدن لذت نگهداری ماهی در مخزن شیشه‌ای به قرن ۱۷ میلادی برمی‌گردد. در سال ۱۶۶۵، روزنامه‌نویسی به نام ساموئل پپیس گروهی از ماهی‌های کمیاب را در محفظه‌ای شیشه‌ای پر از آب نگهداری می‌کرد. پس از آن، مردم به این کار به چشم یک سرگرمی جالب نگاه کردند و به این شکل بود که نگهداری ماهی در آکواریوم رواج پیدا کرد. نگهداری موجوداتِ آبزی در یک محیطِ مصنوعی توسطِ انسان، به هزاران سال پیش بر می‌گردد. سومری‌ها، ماهی‌ها را قبل از اینکه به مصرفِ غذایی برسانند، در حوضچه‌هایی نگهداری می‌کردند؛ همین کار را مصری‌ها نیز می‌کردند. آکواریوم‌ها در ابعاد و در طرح‌های گوناگون ساخته می‌شوند و قیمت آن‌ها بستگی به جنس و ضخامت شیشه، لوازم و تزئینات، نوع ماهی‌ها، گیاهان و بعضی فاکتورهای دیگر دارد. بخاری‌های آکواریوم به دو دسته اتوماتیک و غیر اتوماتیک تقسیم می‌شوند.
پس از تهیه وسایل فوق ابتدا داخل آکواریوم را به خوبی شسته (جهت از بین بردن هر گونه آلودگی احتمالی) آکواریوم را بر روی پایه مورد نظر مستقر نموده (پیشنهاد می‌شود بین آکواریوم و سطح پایه از یونولیت استفاده شود انتخاب قطر یونولیت بستگی به میزان وزن آکواریوم و حجم آب آن دارد که به‌طور استاندارد از ۱ الی ۳ سانت مورد استفاده قرار می‌گیرد) فیلترهای کفی را بسته به اندازه کف آکواریوم نصب نموده و شن‌های از قبل شسته شده را بر روی فیلتر کفی ریخته تا سطحی صاف را فراهم سازد سپس شلنگ‌های ارتباطی را جهت انتقال هوا به فیلتر کفی و نیز سنگ هوا منتقل نمود. جهت زیباسازی دکور داخلی آکواریوم می‌توان از وسایل تزئینی مانند سنگ، گیاه و……. استفاده نمود، باید در نظر داشت که این وسایل مانعی برای شنا کردن ماهیان در داخل آکواریوم نباشد. پس از اتمام این مرحله از کار می‌توان شروع به آب‌گیری آکواریوم نمود. توضیح:پس از آب‌گیری آکواریوم می‌بایست شرایط مناسب آب را فراهم کرد. نکته: بهتر است برای بالا بردن کیفیت آب و اطمینان خاطر با محلول‌های ضدعفونی آب را ضدعفونی نمود.
استفاده از گیاهان مختلف آبزی علاوه بر جلوه و زیبایی خاصی که به آکواریوم می‌دهند باعث طبیعی تر شدن فضای آکواریوم می‌شود و در بهداشت، سلامتی و تصفیه آکواریوم بسیار مؤثر است. گیاهان آکواریوم در کل به سه دسته تقسیم می‌شوند: گیاهان رو آبی، میان آبی و زیر آبی. معروفترین و کاربردی‌ترین آن‌ها عبارتند از: کریپتون، کابومبا (شویدی)، گندمی، سیوی، دم گربه‌ای، پشت قرمزی، برگ آتشین و …
تنوع ماهیان آب شیرین بسیار است که در رده‌های مختلف خانواده، زیر خانواده و گونه تقسیم‌بندی شده‌اند و تعدادی از آن‌ها برای نگهداری در آکواریوم مناسب هستند که معمولاً در ۲ نوع گیاه‌خوار و گوشتخوار معرفی می‌شوند، معروفترین آن‌ها عبارتند از: گلدفیش، آنجل، گوپی، مولی، دم شمشیری، سیچلاید، دیسکاس، تایگر، انواع تتراها، بارب، شارک، گورامی، فایتر، اسکار، پنگوسی، نایف، سیلور، آروانا، رامیرزی، اسکات، پیرانا، کوریدوراس و…
تنوع ماهیان آب شور نیز خیلی زیاد است که در رده‌های مختلفی تقسیم‌بندی شده‌اند و نسبت به ماهیان آب شیرین زیباتر و نگهداری آنان سخت‌تر است تعدادی از آن‌ها برای نگهداری در آکواریوم پرورش یافته‌اند، معروفترین آن‌ها عبارتند از: دلقک ماهی، بَسلت، دمسل، کاردینال، پافر، بلنی، راس، تفنگدار، فلاندر، لب شیرین، کرومیس، انگلر، اسبک، انتیاس، گروپر، پروانه ماهی، سفره ماهی و…
ماهی‌های گیاه‌خوار، ماهی‌هایی هستند که از گیاهان برای تغذیه و رشد خود استفاده می‌کنند. گوپی، گورامی و مولی از جمله ماهیان گیاه‌خوار هستند. ماهی‌های گیاه‌خوار در طبیعت، در تمام روز مشغول چریدن در میان گیاهان آبزی و جلبک‌های دریایی هستند و با استفاده از گیاهان و جلبک‌ها می‌توانند شکم خود را سیر کنند.
ماهی‌های گوشتخوار، ماهی‌هایی هستند که از پروتئین برای تغذیه و رشد خود استفاده می‌کنند. اسکار، نایف، انواع سیچیلاید، پرت و پنگوسی از جمله مقاوم‌ترین ماهی‌های گوشتخوار هستند. ماهی‌های گوشت‌خوار در صورتی که ماهی دیگری در دهانش جا بشود قطعاً آن را خواهد بلعید!