چرخه قاعدگی
چرخه قاعدگی مجموعه‌ای از تغییرات طبیعی در تولید هورمون و ساختارهای رحم و تخمدان‌های دستگاه تولید مثل در زنان است که بارداری را ممکن می‌سازد. چرخه تخمدانی تولید و آزادسازی تخمک و آزادسازی دوره‌ای استروژن و پروژسترون را کنترل می‌کند. چرخهٔ رحم آماده‌سازی و نگهداری پوشش داخلی رحم برای دریافت تخمک بارور شده را در بر می‌گیرد. این چرخه‌ها همزمان و هماهنگ هستند که معمولاً بین ۲۱ تا ۳۵ روز در زنان بالغ، با طول متوسط ۲۸ روز طول می‌کشد و حدود ۳۰ تا ۴۵ سال ادامه می‌یابد.
هورمون‌های طبیعی، چرخه‌ها را پیش می‌برند. افزایش و کاهش دوره‌ای هورمون محرک فولیکول موجب تولید و رشد اووسیت‌ها (سلول‌های تخمک نابالغ) می‌شود. هورمون استروژن باعث ضخیم شدن پوشش داخلی رحم می‌شود تا در صورت لقاح جنین را در خود جای دهد. خون‌رسانی به پوشش ضخیم شده (اندومتر) مواد مغذی را برای جنینی که با موفقیت لانه‌گزینی شده‌است فراهم می‌کند. اگر لانه‌گزینی اتفاق نیفتد، پوشش داخلی شکسته و خون آزاد می‌شود. قاعدگی که با کاهش سطح پروژسترون آغاز می‌شود (در اصطلاح رایج یک "پریود") ریزش دوره‌ای پوشش داخلی و نشانه‌ای از عدم بارداری است.
هر چرخه بر اساس رویدادهای تخمدان (چرخه تخمدان) یا رحم (چرخه رحم) در مراحلی اتفاق می‌افتد. چرخهٔ تخمدان از فاز فولیکولی، تخمک‌گذاری و فاز لوتئال تشکیل شده‌است. چرخهٔ رحم شامل مراحل قاعدگی، پرولیفراتیو و ترشحی است. روز اول چرخه قاعدگی، نخستین روز پریود است که حدود پنج روز طول می‌کشد. در حدود روز چهاردهم، معمولاً یک تخمک از تخمدان آزاد می‌شود. منارک (شروع اولین قاعدگی) معمولاً در حدود سن دوازده سالگی رخ می‌دهد.
در برخی زنان، چرخهٔ قاعدگی ممکن است سبب بروز مشکلاتی گردد که زندگی روزمره را مختل می‌کنند. این علائم شامل قاعدگی دردناک، سینه‌های حساس، خستگی و سندرم پیشاقاعدگی باشد. ۳ تا ۸ درصد از زنان عوارض شدیدتری مانند اختلال ناخوشی پیشاقاعدگی را تجربه می‌کنند. چرخه قاعدگی را می‌توان با کنترل هورمونی بارداری تغییر داد.
چرخهٔ قاعدگی شامل چرخهٔ تخمدان و رحم می‌شود. چرخه تخمدان تغییراتی را که در فولیکول‌های تخمدان اتفاق می‌افتد، و چرخه رحم، تغییرات رخ‌داده در پوشش اندومتر رحم را توصیف می‌کند. هر دو چرخه را می‌توان به مراحلی تقسیم کرد. چرخهٔ تخمدانی شامل مراحل فولیکولی و لوتئال متناوب است و چرخه رحمی شامل قاعدگی، مرحله تکثیر و فاز ترشحی است. چرخه قاعدگی توسط هیپوتالاموس و غده هیپوفیز در مغز کنترل می‌شود. هیپوتالاموس هورمون آزادکنندهٔ گنادوتروپین (GnRH) را ترشح می‌کند که باعث می‌شود غده هیپوفیز قدامی مجاور هورمون محرک فولیکول (FSH) و هورمون لوتئینی (LH) ترشح کند. قبل از بلوغ، هورمون آزادکنندهٔ گنادوتروپین در مقادیر کم و با سرعت ثابت رها می‌شود. پس از بلوغ، این هورمون در پالس‌های بزرگ آزاد می‌شود و فرکانس و بزرگی این پالس‌ها تعیین می‌کند که چه مقدار FSH و LH توسط هیپوفیز تولید می‌شود.
طول یک چرخه قاعدگی از روز اول قاعدگی تا روز اول قاعدگی بعدی اندازه‌گیری می‌شود، زمان هر چرخه متفاوت است اما زمان متوسط آن ۲۸ روز است. این چرخه در ابتدا و انتهای زندگی باروری بیشتر زنان، نامنظم است. در دوران بلوغ، بدن کودک اندک‌اندک مراحل تبدیل به بدن یک بزرگسال را طی می‌کند که قادر به تولید مثل جنسی است. اولین دوره (به نام قاعدگی) در حدود ۱۲ سالگی رخ می‌دهد و در حدود ۳۰ تا ۴۵ سال ادامه می‌یابد. چرخه‌های قاعدگی با یائسگی به پایان می‌رسد که معمولاً بین ۴۵ تا ۵۵ سالگی رخ می‌دهد.
بین قاعدگی و یائسگی، تخمدان‌های انسان به‌طور منظم میان فازهای لوتئال و فولیکولی در طول چرخه قاعدگی ماهانه در تناوب است. با افزایش تدریجی مقدار استروژن در فاز فولیکولی، برون‌ریخت جریان خون متوقف می‌شود و پوشش رحم ضخیم می‌شود. فولیکول‌های تخمدان تحت تأثیر برهمکنش پیچیده هورمون‌ها رشد می‌کنند و پس از چند روز، یک یا گاهی دو عدد از آنها غالب می‌شوند، در حالی که فولیکول‌های غیرغالب کوچک می‌شوند و می‌میرند. تقریباً در اواسط چرخه، حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت پس از افزایش هورمون لوتئینی (LH), فولیکول غالب، یک تخمک در رویدادی به نام تخمک‌گذاری آزاد می‌کند.
پس از تخمک‌گذاری، تخمک به مدت ۲۴ ساعت یا کمتر بدون لقاح زنده می‌ماند، در حالی که بقایای فولیکول غالب در تخمدان به جسم زرد تبدیل می‌شود که وظیفه اصلی تولید مقادیر زیادی هورمون پروژسترون را دارد. تحت تأثیر پروژسترون، پوشش رحم تغییر می‌کند تا برای لانه‌گزینی احتمالی جنین برای ایجاد بارداری آماده شود. ضخامت آندومتر در پاسخ به سطوح فزاینده استروژن که توسط فولیکول آنترال (یک فولیکول تخمدان بالغ) در گردش خون آزاد می‌شود، همچنان افزایش می‌یابد. حداکثر سطح استروژن در حدود روز سیزدهم چرخه و همزمان با تخمک‌گذاری است. اگر در عرض دو هفته لانه‌گزینی صورت نگیرد، جسم زرد به جسم سفید تبدیل می‌شود که هورمون تولید نمی‌کند و باعث کاهش شدید سطح پروژسترون و استروژن می‌شود. این افت سبب از دست رفتن پوشش داخلی رحم در دوران قاعدگی می‌شود. در این زمان است که استروژن به پایین‌ترین سطح خود می‌رسد.
در یک چرخه قاعدگی تخمک‌گذاری، چرخه‌های تخمدان و رحم همزمان و هماهنگ هستند و بین ۲۱ تا ۳۵ روز در یک زن بالغ با میانگین عمومی ۲۷ تا ۲۹ روز طول می‌کشند. اگرچه میانگین طول چرخه قاعدگی انسان مشابه گام‌های ماه است، هیچ رابطه علت و معلولی بین این دو وجود ندارد.
تخمدان‌ها حاوی تعداد محدودی [[اوگونیوم|سلول‌های بنیادی تخمک]، [[سلول‌های گرانولوزا]] و [[تکای فولیکول|سلول‌های تکا]] هستند که با هم فولیکول‌های اولیه را تشکیل می‌دهند. در حدود هفته ۲۰ [[آبستنی]] حدود ۷ میلیون تخمک نابالغ از پیش در تخمدان تشکیل شده‌است. این میزان در زمان تولد یک دختر به حدود ۲ میلیون و در اولین قاعدگی به ۳۰۰۰۰۰ کاهش می‌یابد. به‌طور متوسط، هر ماه پس از قاعدگی، یک تخمک بالغ می‌شود و در طی تخمک‌گذاری آزاد می‌شود. با شروع بلوغ، تخمک‌های نابالغ - مستقل از چرخه قاعدگی - به فولیکول‌های اولیه مبدل می‌شوند. رشد تخمک، [[اووژنز]] نامیده می‌شود و تنها یک سلول از [[پروفاز|تقسیمات]] زنده می‌ماند تا در انتظار لقاح باشد. سلول‌های دیگر به عنوان [[گویچۀ قطبی]] دور ریخته می‌شوند که توانایی باروری ندارند. فاز فولیکولی اولین قسمت از چرخه تخمدان است و با تکمیل [[فولیکول‌های آنترال]] به پایان می‌رسد. [[میوز]] (تقسیم سلولی) تا زمانی که فولیکول آنترال تشکیل نشود، در سلول‌های تخمک ناقص می‌ماند. در طول این مرحله معمولاً فقط یک فولیکول تخمدان به‌طور کامل بالغ می‌شود و آماده آزادسازی تخمک می‌شود. فاز فولیکولی با افزایش سن به‌طور قابل توجهی کوتاه می‌شود و حدود ۱۴ روز در زنان ۱۸ تا ۲۴ ساله در مقایسه با ۱۰ روز در زنان ۴۰ تا ۴۴ ساله طول می‌کشد.
با افزایش [[هورمون محرکه فولیکولی|هورمون محرک فولیکول]] در روزهای اول چرخه، چند فولیکول تخمدان تحریک می‌شود. این فولیکول‌ها که در طول یک سال در فرآیندی به نام [[فولیکولوژنز]] رشد می‌کنند، برای تسلط با یکدیگر رقابت می‌کنند. همه این فولیکول‌ها به جز یکی از رشد باز می‌مانند، در حالی که یک فولیکول غالب - فولیکولی که دارای بیشترین گیرنده FSH است - به بلوغ خود ادامه می‌دهد. فولیکول‌های باقی‌مانده در فرآیندی به نام [[آترزی فولیکولی]] می‌میرند. [[هورمون لوتئینی]] رشد بیشتر فولیکول تخمدان را تحریک می‌کند. فولیکولی که به بلوغ می‌رسد فولیکول آنترال نامیده می‌شود و حاوی [[تخمک]] است.
سلول‌های تِـکا (theca) گیرنده‌هایی ایجاد می‌کنند که به هورمون لوتئینی اتصال می‌یابند و مقادیر زیادی [[آندرستندیون|آندروستندیون]] ترشح می‌کنند. همزمان، سلول‌های گرانولوزای اطراف فولیکول بالغ‌شونده نیز گیرنده‌هایی ایجاد می‌کنند که به FSH متصل می‌شوند و در نتیجهٔ این فرایند، هورمون آندروستندیون ترشح می‌کنند که توسط آنزیم [[آروماتاز]] به استروژن تبدیل می‌شود. استروژن از تولید FSH و LH اضافی توسط غده هیپوفیز جلوگیری می‌کند. این [[بازخورد منفی]] سطوح FSH و LH را تنظیم می‌کند. فولیکول غالب به ترشح استروژن ادامه می‌دهد و افزایش سطح استروژن موجب می‌گردد هیپوفیز بیش از پیش به GnRH رهاشده از هیپوتالاموس پاسخ دهد. افزایش استروژن، یک [[بازخورد مثبت|سیگنال بازخورد مثبت]] است که باعث می‌شود هیپوفیز FSH و LH بیشتری ترشح کند. این افزایش سطح FSH و LH معمولاً یک تا دو روز قبل از تخمک‌گذاری رخ می‌دهد و موجب تحریک پارگی فولیکول آنترال و آزادسازی تخمک است.
[[پرونده:Ovulation.jpg|بندانگشتی| تخمدانی که در حال آزاد کردن تخمک است]] حدود روز چهاردهم، تخمک از تخمدان آزاد می‌شود. تخمک‌گذاری حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت پس از اوج ترشح LH رخ می‌دهد و به‌معنای رهاشدن یک تخمک بالغ از فولیکول‌های تخمدان به‌درونِ [[لوله رحم|لوله فالوپ]] است. به‌طور معمول تنها یکی از ۱۵ تا ۲۰ فولیکول تحریک‌شده، به بلوغ کامل می‌رسد و تنها یک تخمک آزاد می‌شود. تخمک‌گذاری تنها در حدود ۱۰ درصد از چرخه‌ها، در طی دو سال اول پس از قاعدگی رخ می‌دهد و در سن ۴۰ تا ۵۰ سالگی، تعداد فولیکول‌های تخمدان کاهش می‌یابد. LH تخمک‌گذاری را در حدود روز ۱۴ آغاز و تشکیل جسم زرد را تحریک می‌کند. جسم زرد به‌دنبال تحریک بیشتر توسط LH، استروژن، پروژسترون، [[ریلکسین]] (که رحم را با مهار انقباضات [[ماهیچه رحم|میومتر]] سست می‌کند) و [[اینهیبین]] (که مانع از ترشح اضافی LH می‌گردد) تولید و آزاد می‌کند.
ترشح LH، تخمک را بالغ و دیوارهٔ فولیکول در تخمدان را ضعیف می‌کند و باعث می‌شود که فولیکول تکوین‌یافته، تخمک خود را آزاد کند. اگر تخمک توسط یک اسپرم بارور شود، به سرعت به یک [[اوتید]] مبدل شده و [[اسپرماتوزون|اسپرم‌های]] دیگر را مسدود می‌کند و خود به تخمک بالغ تبدیل می‌شود. اگر تخمک توسط اسپرم بارور نشود، تحلیل می‌رود. تخمک بالغ قطری در حدود ۰٫۱ میلی‌متر (۰٫۰۰۳۹ اینچ) دارد و بزرگترین سلول انسان است.
اینکه کدام یک از تحمدان‌های راست یا چپ تخمک‌گذاری می‌کنند، پدیده‌ای تصادفی است و هیچ شواهدی از هماهنگی بین تخمدان چپ و راست یافت نشده است. گاهی اوقات هر دو تخمدان، تخمک آزاد می‌کنند. اگر هر دو تخمک بارور شوند، نتیجه دوقلوهای یکسان هستند. تخمک پس از رهاسازی از تخمدان، توسط رشته‌های شرابه‌ای (فیمبریا) در پایان هر یک از لوله‌های فالوپ و در حاشیه بافت - به داخل لوله فالوپ کشیده می‌شود. تخمک بارورنشده پس از حدود یک روز در لوله فالوپ متلاشی یا حل می‌شود و تخمک بارورشده در عرض سه تا پنج روز به رحم می‌رسد.
لقاح معمولاً در وسیع‌ترین بخش لوله‌های فالوپ موسوم به «آمپولا» انجام می‌شود. یک تخمک بارورشده بلافاصله پس از لقاح، وارد فرایند جنین‌زایی (تکامل) می شود. جنینِ در حال رشد حدود سه روز طول می‌کشد تا به رحم برسد و سه روز دیگر برای لانه گزینی در باقت داخلی رحم نیاز دارد. رویان معمولاً در زمان لانه‌گزینی به مرحله [[بلاستوسیست]] رسیده‌است: در این هنگام «بارداری» آغاز می‌شود. با لقاح تخمک، جسم زرد حفظ شده و از بین نمی‌رود. [[سینسیتیوتروفوبلاست]] (لایه خارجی بلاستوسیست حاوی جنین که بعداً به لایه خارجی جفت تبدیل می‌شود) [[هورمون اچ‌سی‌جی| هورمون گنادوتروپین جفتی انسانی]] (hCG) تولید می‌کند که بسیار شبیه LH است و جسم زرد را حفظ می‌کند. در چند ماه اول بارداری، جسم زرد به ترشح پروژسترون و استروژن ادامه می‌دهد که در سطوحی کمی بالاتر از تخمک‌گذاری است. پس از این و در بقیه دوران بارداری، [[جفت جنین|جفت]] سطوح بالایی از این هورمون‌ها را ترشح می‌کند. به‌علاوه، جسم زرد هم در اثر [[هورمون اچ‌سی‌جی]]، میزان بیشتری از هورمون‌های پروژسترون و استروژن را تولید می‌کند و جلوی چرخه قاعدگی را می‌گیرد. این هورمون‌ها همچنین غدد پستانی را برای تولید شیر آماده می‌کنند.
این مرحله حدود ۱۴ روز طول می‌کشد، فاز لوتئال آخرین مرحله چرخه تخمدان است و با فاز ترشحی چرخه رحم مطابقت دارد. در طول فاز لوتئال، هورمون‌های هیپوفیز FSH و LH باعث می‌شوند که قسمت‌های باقی‌مانده از فولیکول غالب به جسم زرد تبدیل شوند که پروژسترون تولید می‌کند. افزایش سطح پروژسترون موجب القای تولید استروژن می‌شود. هورمون‌های تولیدشده توسط جسم زرد، تولید FSH و LH را که جسم زرد برای حفظ خود به آن نیاز دارد، کاهش می‌دهد. سطح FSH و LH به سرعت کم شده و جسم زرد تحلیل می‌رود. کاهش سطح پروژسترون باعث شروع قاعدگی و آغاز چرخه بعدی می‌گردد. از زمان تخمک‌گذاری تا زمانی که قطع پروژسترون باعث شروع قاعدگی شود، حدود دو هفته طول می‌کشد. مدت زمان فاز فولیکولی در هر زن، از چرخه‌ای به چرخه دیگر متفاوت است. در مقابل، طول فاز لوتئال بین ۱۰ تا ۱۶ روز (به‌طور متوسط ۱۴ روز) است و تفریباً در تمام چرخه‌های قاعدگی ثابت است.
[[پرونده:Illu cervix.svg|چپ|بندانگشتی| آناتومی رحم]] چرخه رحم سه مرحله دارد: قاعدگی، تکثیر و ترشحی.
قاعدگی (که به آن خونریزی قاعدگی، عادت ماهیانه یا پریود نیز می‌گویند) نخستین و بارزترین مرحله چرخه رحم است و اولین بار در دوران بلوغ اتفاق می‌افتد. نخستین چرخه که «منارک» نامیده می‌شود حوالی سن دوازده یا سیزده سالگی رخ می‌دهد. میانگین سنی عموماً در کشورهای در‌ حالِ توسعه دیرتر و در کشورهای توسعه‌یافته زودتر است. در [[:en:Precocious_puberty|بلوغ زودرس]]، منارک ممکن است در سن هشت سالگی رخ دهد، که همچنان ممکن است طبیعی باشد.
قاعدگی هر ماه با کاهش سطح استروژن و پروژسترون و آزاد شدن پروستاگلاندین‌ها شروع می‌شود، که [[:en:Spiral_artery|شریان‌های مارپیچی]] را منقبض می‌کند که موجب [[اسپاسم]]، انقباض و پارگی آنها می‌شود. خون‌رسانی به آندومتر قطع می‌شود و سلول‌های لایه بالایی آندومتر («استراتوم فانکشنالیس» یا لایهٔ عملکردی بافت داخلی رحم) از اکسیژن محروم شده و می‌میرند. تدریجاً کل لایه از بین می‌رود و فقط لایه زیرین، یعنی «لایه پایه» باقی می‌ماند. آنزیمی به نام [[پلاسمین]]، [[انعقاد خون|لخته‌های خون]] در مایع قاعدگی را تجزیه می‌کند، که جریان خون را تسهیل و پوشش فروریختهٔ رحم را سست می‌کند. خونریزی به‌مدت ۲ تا ۶ روز و با از دست رفتن ۳۰ تا ۶۰ [[لیتر|میلی لیتر]] خون ادامه می‌یابد و نشانه‌ای از عدم بارداری است.
خونریزی ماهیانه معمولاً نشانه‌ای از عدم وقوع بارداری در زن است، اما خونریزی را نمی‌توان همیشه یک نشانهٔ قطعی عدم بارداری دانست، زیرا عوامل متعددی می‌توانند باعث [[:en:Vaginal_bleeding#Pregnant_women|خونریزی در دوران بارداری]] شوند. از زمان آغاز منارک تا یائسگی، قاعدگی به‌طور متوسط یک بار در ماه رخ می‌دهد که با سال‌های باروری یک زن مطابقت دارد. متوسط سن یائسگی در زنان ۵۲ سال است و معمولاً مابین ۴۵ تا ۵۵ سالگی رخ می‌دهد. قبل از یائسگی مرحله‌ای از تغییرات هورمونی به نام پیش‌یائسگی رخ می‌دهد.
"اومنوره" یه معنای قاعدگی طبیعی و منظم است که حدود ۵ روز اول چرخه را شامل می‌شود. زنانی که دچار [[منوراژی]] (خون‌ریزی شدید قاعدگی) هستند، بیشتر از افراد عادی مستعد [[کمبود آهن]] هستند.
[[پرونده:Estradiol_and_progesterone_%25_changes_across_the_menstrual_cycle.tif|بندانگشتی| در طول چرخه قاعدگی، سطح استرادیول (نوعی استروژن) تا ۲۰۰ درصد تعییر می‌کند. سطح پروژسترون نیز بیش از ۱۲۰۰ درصد تغییر دارد.]] فاز پرولیفراتیو دومین مرحله از چرخه رحم است که طی آن، هورمون استروژن سبب رشد و تکثیر پوشش داخلی رحم می‌شود. بخش پایانی فاز فولیکولی با مرحله تکثیر چرخه رحم همپوشانی دارد. فولیکول‌های تخمدان با رشد و بلوغ بیشتر، مقادیر فزاینده‌ای [[استرادیول]] ترشح می‌کنند. استروژن‌ها تشکیل لایه جدیدی از پوشش درونی رحم را با ساخت شریان‌های مارپیچی آغاز می‌کنند.
با افزایش سطح استروژن، سلول‌های دهانه رحم نوعی [[گردن رحم|مخاط دهانه رحم]] را تولید می‌کنند که [[پی‌اچ]] بالاتری دارد و [[گران‌روی|چسبناک‌تر]] از حد معمول است که محیطی مناسب برای اسپرم است. این موضوع احتمال لقاح را افزایش می‌دهد، که حوالی روز ۱۱ تا ۱۴ اتفاق می‌افتد. این مخاط دهانه رحم را می‌توان به‌صورت ترشحات فراوان واژن که به سفیدهٔ تخم‌مرغِ خام شباهت دارد، مشاهده نمود. برای زنانی که با روش‌های [[:en:Fertility_awareness|باروری‌آگاهی]] آشنا هستند، این ترشحات سفید، نشانه‌ای از تخمک‌گذاری قریب‌الوقوع است، اما بدان معنی نیست که تخمک‌گذاری قطعاً رخ خواهد داد.
فاز ترشحی آخرین مرحله چرخه رحم است و مربوط به فاز لوتئال چرخه تخمدان است. در طی فاز ترشحی، جسم زرد پروژسترون تولید می‌کند که نقش حیاتی در آماده‌سازی آندومتر برای پذیرش و [[لانه‌گزینی (جنین انسان)|لانه‌گزینی]] بلاستوسیست (تخمک بارورشدهٔ در حالِ رشد) دارد. [[گلیکوژن]]، [[لیپید]]ها و [[پروتئین]]‌ها به داخل بافت رحم ترشح می‌شوند و مخاط دهانه رحم غلیظ می‌شود. پروژسترون در اوایل بارداری جریان خون را افزایش می‌دهد و [[کشش ماهیچه|قابلیت انقباض]] [[ماهیچه صاف]] رحم را کاهش [[:en:Basal_body_temperature|دمای پایهٔ بدن]] زن را افزایش می‌دهد.
اگر بارداری اتفاق نیفتد، چرخه تخمدان و رحم دوباره شروع می‌شود.
تنها دو سوم از چرخه‌های قاعدگی کاملاً طبیعی، تخمک‌گذار هستند، یعنی چرخه‌هایی که در آن تخمک‌گذاری رخ می‌دهد. یک سوم باقی، فاقد تخمک‌گذاری هستند یا فاز لوتئال کوتاهی دارند (کمتر از ده روز) که در آن تولید پروژسترون برای برقراری [[فیزیولوژی]] طبیعی بدن و باروری کافی نیست. چرخه‌هایی که در آن تخمک‌گذاری اتفاق نمی‌افتد ([[:en:Anovulation|عدم تخمک‌گذاری]]) در دخترانی که نخستین قاعدگی‌های خود را تجربه می‌کنند و همچنین در حوالی یائسگی رایج است. در طول دو سال اول پس از منارک، تخمک‌گذاری در نیمی از چرخه‌ها وجود ندارد. پنج سال پس از منارک، تخمک‌گذاری در حدود ۷۵ درصد چرخه‌ها اتفاق می‌افتد و این میزان در سال‌های بعد به ۸۰ درصد می‌رسد. بیشترِ چرخه‌های بدونِ تخمک‌گذاری مشابه چرخه‌های تخمک‌گذار هستند. هر گونه تغییر در تعادل هورمون‌ها می‌تواند منجر به عدم تخمک‌گذاری شود. استرس، اضطراب و [[اختلال خوردن|اختلالات خوردن]] ممکن است باعث کاهش GnRH و اختلال در چرخه قاعدگی شود. عدم تخمک‌گذاری مزمن در ۶ تا ۱۵ درصد از زنان در طول سال‌های باروری رخ می‌دهد. در نزدیکی دوران یائسگی، اختلال در بازخورد هورمونی منجر به چرخه‌های بدونِ تخمک‌گذاری می‌شود. اگرچه عدم تخمک‌گذاری، بیماری نیست، اما مکن است نشانه‌ای از یک بیماری زمینه‌ای همچون [[سندرم تخمدان پلی‌کیستیک]] باشد. وقوع چرخه‌های بدون تخمک‌گذاری یا فازهای لوتئال کوتاه، در زنانی که تحت فشار عصبی-روانی هستند یا در ورزشکارانی که شدت تمرینات‌شان را افزایش داده‌اند، طبیعی است. این تغییرات با کاهش عوامل استرس‌زا یا در مورد ورزشکاران، پس از سازگاری بدن با تمرینات سنگین، برگشت‌پذیر هستند.
[[پرونده:Human_ovarian_follicle.jpg|بندانگشتی| یک [[فولیکول تخمدان|فولیکول]] [[ریزبینی|اولیه تخمدان انسان که با میکروسکوپ]] مشاهده می‌شود. تخمک گرد رنگ آمیزی شده به رنگ قرمز در مرکز توسط لایه ای از سلول‌های گرانولوزا احاطه شده‌است که توسط غشای پایه و سلول‌های theca پوشانده شده‌است. بزرگنمایی حدود ۱۰۰۰ برابر است. ([[رنگ‌آمیزی هماتوکسیلین-ائوزین|لکه H&E]])]] با آنکه قاعدگی یک فرایند عادی و طبیعی است، اما برخی از زنان دچار عوارضی می‌شوند که زندگی روزمرهٔ آنها را مختل کند. این عوارض عبارتند از [[آکنه]]، سینه‌های حساس، احساس خستگی و [[سندرم پیشاقاعدگی|سندرم پیش از قاعدگی]] (PMS) و ۳ تا ۸ درصد از زنان دچار مشکلات شدیدتری مانند [[اختلال ناخوشی پیشاقاعدگی]] می‌شوند. [[قاعدگی دردناک|دیسمنوره]] یا «درد پریود» می‌تواند باعث [[چنگه|گرفتگی]] در ناحیه شکم، پشت یا قسمت بالای ران شود که در چند روز اول قاعدگی رخ می‌دهد. درد قاعدگی ناتوان‌کننده طبیعی نیست و ممکن است نشانه بیماری شدیدی مانند [[آندومتریوز|اندومتریوز]] باشد. این مشکلات می‌تواند به‌طور قابل توجهی بر سلامت و کیفیت زندگی زنان تأثیر بگذارد و درمان‌های رودخنگتم، قادر بهبهبود کیفیت زندگی این زنان است.
بر پایهٔ باورهای فرهنگی غلط و رایج، چرخه قاعدگی بر خلق‌وخوی زنان تأثیر می‌گذارد، باعث افسردگی یا تحریک‌پذیری آنان می‌شود، یا اینکه قاعدگی، رویدادی دردناک، شرم‌آور یا ناپاک است. در بسیاری از موارد، تغییرات خلقی طبیعی یک زن به اشتباه به قاعدگی وی نسبت داده می‌شود. با آنکه پژوهش‌های موجود ناکافی هستند، اما قاعدگی نوسانات خلقی زنان را در طول فاز لوتئال و خونریزی به میزان اندکی افزایش داده و در مابقی دوره، موجب کاهش این نوسان‌ها می‌شود. تغییر سطوح استروژن و پروژسترون در طول چرخه قاعدگی اثرات گسترده‌ای بر جنبه‌های فیزیولوژی، از جمله مغز، سوخت‌و‌ساز و سیستم اسکلتی-ماهیچه‌ای دارد. این نوسان‌های هورمونی ممکن است تغییرات نامحسوس و قابل‌مشاهدهٔ فیزیولوژیکی را در عملکرد ورزشی زنان از جمله عملکرد استقامتی، هوازی و بی‌هوازی در پی داشته باشد. تغییرات در مغز نیز در طول چرخه قاعدگی مشاهده شده‌است اما موجب تغییرات ملموسی در توانایی‌های ذهنی - از جمله عملکرد تحصیلی، حل مسئله، حافظه و خلاقیت نمی‌شود. یکی از دلایل احتمالی افزایش توانایی زنان در درک فضایی در جریان قاعدگی، کاهش سطح استروژن و پروژسترون است.
در برخی از زنان، تخمک‌گذاری دارای یک درد متمایز و خاص به نام "[[میتل‌اشمرتز]]" است (اصطلاحی آلمانی به معنای "درد میانی"). علت احتمالی این درد، پارگی فولیکول و رها شدن مقدار کمی خون است.
حتی تغییرات طبیعی در سطح هورمون در طول چرخه قاعدگی، ممکن است احتمال بروز اختلالاتی مانند [[بیماری خودایمنی|بیماری‌های خودایمنی]] را افزایش دهد، که احتمالاً به دلیل تحریک [[دستگاه ایمنی]] توسط استروژن است.
حدود ۴۰ درصد از زنان مبتلا به [[صرع]] درمی‌یابند که [[حمله صرع|تشنج‌هایشان]] در مراحل خاصی از چرخه قاعدگی، افزایش می‌یابد. اگر [[:en:Catamenial_epilepsy|صرع کاتامنیال]] در مرحله لوتئال یا نزدیکی قاعدگی رخ دهد، احتمالاً به دلیل افت پروژسترون و اگر در زمان تخمک‌گذاری روی دهد، به دلیل افزایش استروژن است. زنانی که عادت ماهانه منظمی دارند می‌توانند داروهایشان را درست قبل و در حین قاعدگی مصرف کنند. گزینه‌های درمانی شامل مکمل‌های پروژسترون، افزایش دوز [[دارو ضد تشنج|داروهای ضد تشنج]] مصرفی، یا افزودن موقت یک داروی ضدتشنج همچون [[کلوبازام]] یا [[استازولامید]] است. اگر این درمان‌ها بی‌اثر باشد، یا زمانی که چرخه قاعدگی زن نامنظم است، چارهٔ نهایی متوقف کردن چرخه قاعدگی است که ممکن است با استفاده از [[مدروکسی‌پروژسترون]]، [[:en:Triptorelin|تریپتورلین]] یا [[:en:Goserelin|گوسرلین]] یا با استفادهٔ مداوم از داروهای ضدبارداری خوراکی به دست آید.
داروهای ضدبارداری هورمونی از طریقِ مهار ترشح هورمون‌های FSH, LH و GnRH از بارداری جلوگیری می‌کنند. داروهای هورمونی پیشگیری‌کننده بارداری حاویِ استروژن همچون [[قرص ضدبارداری|قرص‌های ضدبارداری خوراکی ترکیبی]] (COC، که بیشتر با نام قرص‌های ضدبارداری شناخته می‌شوند)، رشد فولیکول غالب و افزایش LH در میانهٔ چرخه و در نتیجه تخمک‌گذاری را متوقف می‌کنند. دوز ترتیبی و قطع قرص‌های ضدبارداری خوراکی ترکیبی می‌تواند چرخه رحمی را شبیه‌سازی کند و یک خونریزی مشابه پریود ایجاد کند. در برخی موارد این خونریزی خفیف‌تر است.
روش‌های ضدبارداری هورمونی که فقط حاوی پروژسترون هستند، قادر به جلوگیری قطعی از تخمک‌گذاری نیستند، اما اجازه نمی‌دهند مخاط دهانه رحم محیطی مناسب برای اسپرم‌ باشد. پیشگیری هورمونی بارداری به اشکال مختلفی چون قرص، [[:en:Contraceptive_patch|چسب‌های پوستی]]، [[:en:Long-acting_reversible_contraception|درون‌کاشت‌های زیرپوستی]] و [[:en:Hormonal_IUDs|آی‌یودی‌های هورمونی]] امکان‌پذیر است.
بیشتر [[ماده (جنس)|پستانداران ماده]] دارای [[دوره فحلی]] هستند، اما تنها ده [[گونه (زیست‌شناسی)|گونه]] از [[نخستی‌سانان]]، چهار گونه از [[خفاش|خفاش‌سانان]]، [[حشره‌خوار فیلی]] و [[موش خاردار معمولی|موش خاردار مصری]] چرخه قاعدگی دارند. این چرخه‌ها به غیر از مدت زمانِ متفاوت، که بین ۲۱ تا ۳۷ روز متغیر است، همانند انسان است. عدم وجود رابطه مستقیم بین این گروه‌های جانوری نشان می‌دهد که چهار رویداد تکاملی متمایز باعث ایجاد قاعدگی شده‌است. در [[گونه (زیست‌شناسی)|گونه‌هایی]] که چرخه قاعدگی دارند، تخمک‌گذاری برای جفت‌های احتمالی آشکار نیست و [[:en:Mating_season|فصل جفت‌گیری]] وجود ندارد. چهار [[نظریه]] در مورد اهمیت تکاملی قاعدگی وجود دارد: [[رده:پدیده‌های تناوبی]] [[رده:دستگاه تولید مثل زنانه در انسان]] [[رده:دستگاه غدد درون‌ریز زنانه در انسان]] [[رده:سلامت زنان]] [[رده:عادت ماهانه]] [[رده:مامایی]]