رؤیاهای دم صبح
رؤیاهای دم صبح مستند بلند سینمایی است به کارگردانی و تهیه‌کنندگی مهرداد اسکویی که در سال ۲۰۱۶ ساخته شده‌است. این فیلم در سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر و شصت و ششمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم برلیناله آلمان در بخش مسابقه (رده سنی ۱۴+) برگزیده شده‌است و مهرداد اسکویی در جشنواره ترو فالس آمریکا با بردن جایزه ترو ویژن به عنوان برترین مستندساز سال ۲۰۱۶ جهان برگزیده شد.
این فیلم از جشنواره‌های مهمی چون شصت و ششمین جشنواره فیلم برلین، جشنواره True & False (بخش True vision), نوزدهمین جشنواره فیلم مستند Full Frame, سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر و نهمین جشنواره بین‌المللی سینما حقیقت و کشورهایی چون: مولداوی، لهستان، پرتغال، آلمان و آمریکا جوایز معتبری را به خود اختصاص داده‌است. عفو بین‌الملل جایزه سال ۲۰۱۶ خود در چارچوب برلیناله را به این مستند دربارهٔ دختران ساکن کانون اصلاح و تربیت شهر زیبای تهران اهدا کرد. همچنین این فیلم در فهرست نشریه معتبر ویلج ویس آمریکا از بین ۲۵ فیلم برتر سال ۲۰۱۷میلادی جهان، رتبه هفتم را از آن خود کرد. در عین حال فیلم مستند سینمایی «رویاهای دم صبح» از سوی وب سایت سینمایی متاکریتیک با امتیاز ۸۵ از ۱۰۰، در رتبه سی‌ونهم برترین فیلم سال ۲۰۱۷میلادی جهان قرار گرفت. این فیلم تا کنون ۳۳ جایزه ملی و بین‌المللی دریافت کرده‌است.
رویاهای دم صبح دربارهٔ نوجوانان دختر زیر ۱۸ سالی است که در کانون اصلاح و تربیت شهر زیبای تهران تحت نظارت هستند. این فیلم سومین قسمت از مستندهای سه گانهٔ مهرداد اسکویی است. قسمت اول «روزهای بی تقویم» و قسمت دوم «آخرین روزهای زمستان» نام دارند. صدور مجوز ساخت این فیلم ۷ سال به طول انجامید که در نهایت مهرداد اسکویی در زمستان سال ۱۳۹۲ با حمایت کانون اصلاح و تربیت موفق به دریافت مجوز ساخت فیلم شد.
"رویاهای دم صبح" در چندین دانشگاه داخلی و خارجی به نمایش درآمده از جمله:
دانشگاه وسترن سیدنی استرالیا «آنتنا»، دانشگاه ویلیامز کالج، ویلیامز تاون، آمریکا ۲۰۱۶، کانون امداد دانشجویی امام علی (ع) باشگاه دانشجویان اداره کل فرهنگی و اجتماعی، نود و پنجمین نشست یکشنبه‌های انسان‌شناسی و فرهنگ، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی به مناسبت روز جهانی زن نشست پژوهشی «سینمای مستند و آسیب‌های اجتماعی»، موزه سینما دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، جشنوارهٔ فیلم مستند مونترال، کانادا، ۲۰۱۶ موزه تصویر متحرک، نیویورک، آمریکا ۲۰۱۷، موزه هنرهای زیبای دانشگاه بوستون، آمریکا ۲۰۱۷، سینماتِک دانشگاه ویسکانسین آمریکا ۲۰۱۷، دانشگاه ایروین کالیفرنیا، اورنج کانتی، آمریکا ۲۰۱۷
«رویاهای دم صبح» ادامه منطقی مهرداد اسکوئی در مستند «روزهای بی تقویم» است. این فیلم با تمرکز بر زندگی چند دختر نوجوان در کانون اصلاح و تربیت و دنبال کردن زندگی آن‌ها در پایان به شناخت جامعه شناسانه‌ای می‌رسد که فراتر از چند داستانک جذاب عمل می‌کند. داستان پردازی درست در حیطه مستند که در آثار مستند سینمای ایران کم‌تر شاهد آن هستیم و درام پردازی در مستند آخر مهرداد اسکوئی تحسین‌برانگیز است. مهرداد اسکوئی با هوشمندیِ تمام فیلم را با یک فصل دسته جمعی در حیاط کانون اصلاح و تربیت آغاز می‌کند که جمعی از دختران در حال برف بازی و خواندن سرودهای دست جمعی هستند که بیننده در برخورد اول فکر می‌کند قرار است بیان شادی از محیطی تاریک را ببیند اما اندکی بعد مهرداد اسکوئی به آن سوی میله‌های کانون اصلاح و تربیت می‌رود و بیننده را با روح و شخصیت واقعی شخصیت‌ها آشنا می‌کند. امیر ادیب پرور با شناخت درست ریتم، چنان انسجام تدوینی به کار بخشیده‌است که تقریباً می‌توان گفت لحظه‌ای در فیلم اضافه نیست. کات‌های درست و به موقع، تسلط ادیب پرور در خلق لحظاتی که اسکوئی در نظر داشته‌است، را نشان می‌دهد. فیلم رویاهای دم صبح با صحنه انگشت نگاری دختر تازه‌واردی به کانون بازپروری نوجوانان بزهکار آغاز می‌شود و در ادامه با صحنه‌های خداحافظی دخترانی که در حال آزاد شدن از مرکز هستند و شرح زندگی هریک روایت می‌شود. این مستند تاثربرانگیز، درون دیوارهای کانون اصلاح و تربیت را با تمام امیدها، ترس‌ها و شاعرانگی غریبش به تصویر می‌کشد. گرچه فیلم رؤیاها در وجوهی یادآور فیلم فردریک وایزمن در مورد نهادهاست نقش مهرداد اسکویی در جایگاه کارگردان نوعی فشار مداوم را در فضا ایجاد می‌کند. دو دخترِ فیلم به نام‌های مستعار "هیچ کس" و "۶۵۱" با اسکویی در مورد موضوعاتی مثل مواد مخدر یا استفاده از چاقو به راحتی بحث می‌کنند، بقیه ظاهراً تمایل چندانی برای نگاه کردن به دوربین ندارند. با اینکه فیلم اینگونه تلقین می‌کند که کانون اصلاح و تربیت که دختران در آنجا می‌توانند برف بازی یا گلکاری کنند با آن‌ها مهربانتر از دنیای بیرون است اما رهایی از مرکز و ورود به دنیای بیرون هم مملو از امید و شروع نو است؛ بنابراین اینکه فیلم "رویاهای دم صبح" احساساتی متناقض را در تماشاگر ایفا می‌کند امری از پیش طراحی شده توسط کارگردان است تا بیینده در این چالش گرفتار شود که برای دختران هم سخت است که نخواهند از کانون بیرون بروند و هم دشوار است که چشم‌اندازی امیدبخش به جهانِ بیرون داشته باشند. ترنس فیوژ به این مستند پنج ستاره داده و آن را تلاشی بزرگ در نمایش سینمای انسان‌گرایانه خوانده‌است. کاییه دو سینما هم سه ستاره به فیلم داده و نوشته با وجود اینکه رنگی از درد و رنج دارد، در عین حال از شوخ‌طبعی خوبی هم استفاده می‌کند. آنچه در مستند «رویاهای دم صبح» می‌بینیم، سطحی‌ترین لایه از داستان غم‌انگیز و مصیبت بار بخشی از دختران و زنان ایرانی است؛ چراکه این فیلم تنها بخشی از زندگی دختران بِزهکار است که اسکویی به عنوان یک مستندساز می‌توانست به آن‌ها اشاره کند. اما واقعیت این است آنچه در فیلم مشاهده می‌کنیم پشت صحنه واقعیت زندگی این دختران است و اسکویی هم به دلایل اخلاقی و هم مسائل دیگر نمی‌توانست به جنبه‌های دیگر زندگی آن‌ها بپردازد بنابراین معتقدم لایه‌های سطحی و غم‌انگیز این زخم پیش روی مخاطب قرار گرفته‌است. وقتی دختران این فیلم به جامعه بیرون از زندان فکر می‌کنند، زندان برای آن‌ها حکم بهشت را پیدا می‌کند و معتقدم آنچه در فیلم می‌بینیم بلایی است که یک جامعه زن‌ستیز و مردسالار بر سر دختران آورده‌است. چراکه زندگی هریک از این دختران یک تراژدی بزرگ است