دوره (جدول تناوبی)
در جدول تناوبی عناصر شیمیایی،(جدول مندلیف) عنصرها در ردیف‌هایی به نام دوره یا تناوب یا پریود مرتب می‌شوند تا عناصر با خواص شیمیایی مشابه در ستون‌های عمودی زیر یکدیگر قرار بگیرند. عنصرهای موجود در هر دسته تعداد لایه‌های الکترونی یکسانی دارند. در عنصرهای یک دوره، هر عنصر از عنصر قبلی‌اش (از نظر شمارهٔ گروه) یک پروتون و یک الکترون بیشتر دارد و خاصیت فلزی کمتر و الکترونگاتیوی و بار مؤثر هستهٔ بیشتری دارد. با افزایش عدد اتمی، لایه‌های اتم تقریباً به ترتیبی که در تصویر سمت راست نشان داده شده‌است از الکترون پر می‌شوند. پرشدن هر لایه به معنی رفتن به دورهٔ بعدی در جدول تناوبی است.
در بلوک اس و بلوک پی عناصر هر دوره خواص نسبتاً مشابهی ندارند و شباهت در خواص، بیشتر در عناصر یک گروه دیده می‌شود. اما در بلوک دی در خواص عناصر هر دوره نیز شباهت وجود دارد و در بلوک اف نیز، به‌خصوص در عناصر دستهٔ لانتانیدها شباهیت بسیاری در خواص عناصر هر دوره دیده می‌شود.
با دسته‌بندی عناصری که به‌طور طبیعی در زمین وجود دارند در جدول تناوبی ۷ دوره تشکیل می‌شود.
دورهٔ نخست با ۲ عنصر هیدروژن و هلیوم کمترین تعداد عناصر را دارد. این دو عنصر از قاعده هشت‌تایی (اکتت) پیروی نمی‌کنند. هلیوم مانند یک گاز نجیب رفتار می‌کند و بنابراین جزو گروه هجدهم (گازهای نجیب) به‌شمار می‌رود و از طرفی هم به علت ساختار هسته‌ای‌اش به بلوک اس تعلق دارد و بنابراین گاه به عنوان عنصر عضو گروه دوم (قلیایی خاکی) به‌شمار می‌رود، و گاه هر دو. هیدروژن به‌آسانی یک الکترون می‌دهد و می‌گیرد و بنابراین می‌توان آن را جزو هر دو گروه نخست و هفدهم (هالوژن‌ها) به‌شمار آورد.
در عنصرهای دورهٔ دوم اربیتال‌های درون زیرلایه‌های ۲s و ۲p در حال پرشدن هستند. این دوره شامل عنصرهای مهم زیستی کربن، نیتروژن و اکسیژن است.آلومینیم(Al) این فلز فراوان ترین پوسته زمین است. از آلومینیوم در صنایع هواپیمایی استفاده می شود. سیلیسیم (Si) سیلیسیم یا سیلیکن یک شبه‌فلزات است. این یک نیمه رسانا است و رسانش گرمایی خوبی دارد. سیلیسیم دیاکسید سازنده اصلی ماسه است و هشتمین عنصر فراوان روی زمین است. سیلیسیم برای ساخت تراشه(ورقه ورقه شدن) مناسب است. فسفر (P) یک نافلز ضروری برای DNA(دئو کسی ریبو نوکلوئیک اسید) است. بسیار واکنش پذیر است و به همین دلیل هرگز در طبیعت به عنوان یک عنصر آزاد و خالص یافت نمی شود. گوگرد (S) یک نافلز است. این ماده در دو اسید آمینه وجود دارد: سیستئین و متیونین. این ماده در پروتوئین ها نیز موجود است. از گوگرد در ساخت باروت، کبریت ،کود ها و حشره کش ها و ... استفاده می شود. کلر (Cl) یک هالوژن است. به ویژه در آب و استخرهای شنا به عنوان ضد عفونی کننده استفاده می شود. آرگون (Ar) یک گاز نجیب است و تقریباً کاملاً غیرفعال است. لامپهای رشته ای اغلب به منظور حفظ رشته ها در دمای بالا با گازهای نجیب مانند آرگون پر می شوند.
دوره چهارم شامل عناصر ضروری از نظر بیولوژیکی مانند پتاسیم و کلسیم است .
پتاسیم(K)از فلزات قلیایی است. با آب واکنش می دهد.به همین دلیل در نفت نگه داری می شود.از فلزات نرم است.
پتاسیم در عملکرد اعصاب بسیار مهم است.
کلسیم(ca)از عناصر مهم برای بدن انسان است.
آهن (Fe) اولین فلز واسطه است. فراوان ترین عنصر سازنده ی زمین آهن است.آهن در صنایع کاربرد بسیاری دارد.
تقریبا تمام عناصر دوره چهارم، برای جانوران ضروری اند.
دوره 5 شامل سنگین ترین عناصر است که دارای نقش های بیولوژیکی هستند:مولیبدن و ید. (تنگستن، تنها عنصر سنگین تر است که نقش بیولوژیکی دارد.) این دوره شامل تکنسیوم ، سبک ترین عنصر رادیواکتیو است.
دوره 6 اولین دوره ای است که شامل فلزات واسطه داخلی ، با لانتانیدها (همچنین به عنوان عناصر کمیاب زمین شناخته می شود) ، و شامل سنگین ترین عناصر پایدار است. بسیاری از این فلزات سنگین سمی و برخی رادیواکتیو هستند ، اما پلاتین و طلا تا حد زیادی بی اثر هستند.
همه عناصر دوره 7 دارای واپاشی هسته ای هستند. این دوره شامل سنگین ترین عنصری است که پرتوزایی طبییعی دارد: اورانیم. تمام عناصر بعدی در این دوره به طور مصنوعی ساخته شده اند. در حالی که برخی از اینها (به عنوان مثال پلوتونیم) اکنون به مقدار تن در دسترس هستند ، بیشتر آنها بسیار نادر هستند ، فقط در مقادیر میکروگرم یا کمتر تهیه شده اند. برخی از عناصر بعدی فقط در آزمایشگاه ها با مقادیر چند اتم در یک زمان شناسایی شده اند.
اگرچه نادر بودن بسیاری از این عناصر به این معنی است که نتایج تجربی بسیار گسترده نیستند ، اما به نظر می رسد روند دوره ای و گروهی رفتار برای دوره 7 نسبت به دوره های دیگر کمتر تعریف شده باشد. در حالی که فرانسیم و رادیم به ترتیب خواص معمول گروههای 1 و 2 را نشان می دهند ، آکتینیدها تنوع رفتار و اکسیداسیون بسیار بیشتری نسبت به لانتانیدها نشان می دهد. مطالعات اولیه نشان می دهد که عنصر گروه 14 فلروویوم به جای فلز ضعیف ، یک گاز نجیب است و عنصر گروه 18 اوگانسون احتمالاً یک گاز نجیب نیست. این ویژگی های دوره 7 ممکن است به عوامل مختلفی از جمله میزان زیادی از اتصال مدار چرخشی و اثرات نسبی گرایی مربوط شود که در نهایت ناشی از بار الکتریکی مثبت بسیار بالای هسته عظیم آنها است.
هنوز هیچ عنصری از دوره هشتم ساخته نشده است. یک بلوک g پیش بینی شده است. مشخص نیست که آیا تمام عناصر پیش بینی شده برای دوره هشتم در واقع از نظر جسمی امکان پذیر هستند. بنابراین ممکن است دوره نهم وجود نداشته باشد.
https://ptable.com/#Properties__بافهرست__