حسین دهباشی
حسین دهباشی (زادهٔ ۲۷ خرداد ۱۳۵۰، تهران) پژوهشگر تاریخ و مستندساز ایرانی است. او دبیر سایت تاریخ آنلاین است و بیشتر به خاطر ساخت مستندهای تبلیغاتی حسن روحانی در یازدهمین انتخابات ریاست جمهوری و نیز مستند به روایت دربار شناخته شده‌است. دهباشی تاکنون مسئولیت‌های مختلفی به عهده داشته‌است که از جمله آن‌ها مدیریت پروژه تاریخ شفاهی ایران در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران بود. وی اکنون معاون ارتباطات، بین‌الملل و مشارکت‌های بنیاد امور بیماری‌های خاص، عضو خانه سینما و انجمن مستندسازان سینمای ایران و مؤسس و مدیر عامل مؤسسه فرهنگی و هنری نقش جهان هنر است. وی از سال ۱۳۹۴ پروژه تاریخ شفاهی جمهوری اسلامی ایران را آغاز کرده‌است.
به گزارش انصاف نیوز در سندی که در سایت FBI منتشر شده یک شکایت کیفری که حسین دهباشی را متهم می‌کند ارائه شده است. در این سند گفته شده که دهباشی، ۳۸ ساله و اصالتا ایرانی است. او در حال حاضر با ارائه‌ی سندی -که از نادرستی آن اطلاع داشت- در گیترزبورگِ مریلند زندگی می‌کند. در این سند (که در آن ادعا شده نویسنده‌ی آن یک مقام عالی رتبه‌ی سازمان ملل است) از برنامه‌های مهاجرتی دهباشی دفاع شده است. دهباشی در تاریخ یکشنبه، ۶ ژوئن ۲۰۱۰ بازداشت شد و امروز بعدازظهر برای اولین بار در دادگاه منطقه‌ای ایالت متحده در بالتیمور حاضر شد. دهباشی در حالی بازداشت شد که در انتظار حکم دادرسی دادگاهی بود که قرار بود چهارشنبه،‌ ۹ ژوئن ۲۰۱۰ در ساعت ۹:۳۰ صبح برگزار شود. اتهامی که به دهباشی زده شده توسط راد جی روزن‌استین -Rod J. Rosenstein- (وکیل ایالت متحده در منطقه‌ی مریلند) ویلیام وینتر -William Winter- (مامور ویژه‌ی مسئول مهاجرت و اجرای قانون گمرک -ICE- در بالتیمور) و ریچارد ای مک‌فیلی -Richard A. McFeely- (مامور ویژه‌ی دفتر تحقیقات فدرال) اعلام شده است.
حسین دهباشی متولد ۲۷ خرداد ۱۳۵۰ است. او کارشناسی خود را در رشته مهندسی صنایع از دانشگاه تهران و مدیریت صنعتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی گذراند. او مدرک معادل کارشناسی ارشد خود را با عنوان نشان هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دریافت کرده است اما در سال ۱۳۹۴ در هنگام ثبت نام برای کاندیداتوری نمایندگی مجلس شورای اسلامی، این مدرک معادل مورد قبول قرار نگرفت. او سربازی خود را به عنوان مدیر مرکز تحقیقات در انجمن فیلمسازی دفاع مقدس در جایگاه مشاور معاونت امور بین‌الملل در بنیاد سینمایی فارابی گذراند. وی فعالیت‌های شغلی خود را از همکاری‌های پاره‌وقت به عنوان خبرنگار در مرکز توسعه صادرات ایران و همکاری با خانواده مؤسسه کیهان آغاز کرد و سپس با نگارش در صفحات فرهنگی روزنامه‌های همشهری، ایران و… کار خود را گسترش داد. سال‌ها بعد وی به عنوان عضو ثابت تحریریه مجلاتی چون ماهنامه نیستان و سردبیری نسخه‌های کاغذی و الکترونیک هفته‌نامه «دانشکده» (ویژه فرهیختگان ایرانی مقیم خارج از کشور) و هم‌زمان با نگارش در روزنامه‌هایی چون جامعه، نشاط و عصر آزادگان، به اوج فعالیت‌های مطبوعاتی‌اش رسید. تا آنکه پس از تجربه ناموفقش در صاحب امتیازی و مدیر مسئولی دوهفته‌نامه «نگار»، کارش را به تدریج به روزنامه‌نگاری تصویری و مستندسازی بین‌المللی تغییر داد.
بخش عمده کارهای مستندسازی حسین دهباشی، در همکاری با شبکه‌های مختلف صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران بوده و از شبکه‌های مختلف درون‌مرزی و برون‌مرزی آن پخش شده‌است. اما یکی از مهم‌ترین کارهای مستند او، مجموعه مفصل پروژه تاریخ شفاهی ایران عصر پهلوی دوم است که هم به صورت فیلم مستند و هم در قالب مجموعه کتاب‌هایی که تاکنون چهار جلد از آن آماده و منتشر شده‌است. در این مجموعه، حسین دهباشی برای اولین بار با ۵۸ نفر از سران حکومت پهلوی دوم مصاحبه کرده که از میان آن‌ها می‌توان به افراد سرشناسی همچون اردشیر زاهدی، منوچهر رزم آرا، سید حسین نصر، شجاع الدین شفا و علینقی عالیخانی اشاره کرد. بیشتر این مصاحبه‌ها در طول چند سال حضور حسین دهباشی در ایالات متحده آمریکا و برخی از کشورهای اروپایی انجام شده‌است.
دهباشی نخستین بار در حدود سال ۲۰۰۰ سعی داشته با روادید خبرنگاری وارد آمریکا شود که پس از بازجویی در فرودگاه از آمریکا اخراج می‌شود. پس از آن مقامات آمریکایی به او اطلاع می‌دهند علت این کار صدور روادید اشتباه برای وی بوده و او می‌تواند مجدداً درخواست روادید کند. در ۶ ژوئن سال ۲۰۱۰ به اتهام جعل توصیه‌نامه از طرف مدیر امور ارتباطات سازمان ملل جهت اخذ اقامت دائم در آمریکا دستگیر شد و با محکومیت ۱۰ سال زندان مواجه بود. ولی پس از دو ماه بازداشت آزاد شد و به ایران برگشت. او FBI را به وارد آوردن فشار به خود متهم کرد.
دهباشی در ۱۹ آبان ۱۳۹۲ از سوی هیئت وزیران به عنوان عضو غیر موظف هیئت مدیره سازمان منطقه آزاد جزیره کیش تعیین و در تاریخ ۱ تیر ۱۳۹۳ به عضویت موظف اصلاح شد. این عضویت در آبان ۱۳۹۵ به پایان رسید و شخص دیگری جایگزین دهباشی شد.
دهباشی در انتخابات سال ۱۳۹۶ شورای شهر تهران نامزد شد و با ۱۶۸۵ رأی در بین ۱۲۵۰ نفر شرکت‌کننده نفر ۲۸۶ام شد.
حامی پروژهٔ تاریخ شفاهی جمهوری اسلامی کتابخانه ملی ایران بوده‌است. این پروژه در حدود چهارده سال طول کشید و در سه شنبه، ۲۵ آذر سال ۱۳۹۳ در کتابخانه ملی رونمایی شد. مشاور رئیس‌جمهور، حسام الدین آشنا، در مراسم رونمایی این پروژه گفت: «مدعیان این پروژه‌ها در کشور بسیارند، اما دهباشی کسی است که برای این پروژه هزینه کرده‌است. ویژگی اصلی این پروژه، شنیدن تجربیات و صدای مخالفان است که قضاوت آن، به عهده ناظران و مخاطبان تاریخ خواهد بود.»
بنابر گزارش منتشره در کیهان لندن، حسین دهباشی، با این ادعا که پروژه‌ای در خصوص «تاریخ شفاهی دوره پهلوی» به هزینهٔ «کتابخانه کنگره آمریکا» گرفته با ۵۸ نفر از مقامات حکومت پهلوی من‌جمله مهناز افخمی، اردشیر زاهدی، منوچهر رزم آرا، سید حسین نصر، شجاع الدین شفا، علینقی عالیخانی، منوچهر گنجی، هوشنگ نهاوندی و ایرج امینی تماس برقرار کرده و با آنان مصاحبه می‌کند. در سی و سومین سالگرد انقلاب اسلامی ایران بخش‌هایی از گفتگوها تحت نام «رونمایی از مجموعه ملی تاریخ شفاهی و تصویری ایران در عصر پهلوی دوم» از تلویزیون ایران نمایش داده شد. برخی از مصاحبه‌شوندگان گفتند به آن‌ها گفته شد دانشگاه هاروارد و آکسفورد نیز با این پروژه همکاری می‌کنند و آن‌ها اطلاعی نداشتند که سرمایه‌گذار آن صدا و سیما است. مسئول روابط عمومی کتابخانه کنگرهٔ آمریکا نقش آن در انجام مصاحبه‌ها را تکذیب کرد. مسئولان اصلی پروژه علاوه بر دهباشی، حسام‌الدین آشنا استاد دانشگاه امام صادق و مهدی فرجی مدیر شبکه اول سیما بودند. مجید تفرشی در مقالهٔ دیگری در همان روزنامه کتابخانهٔ کنگره طبق قراردادی که با سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران امضا کرده بوده، از حامیان معنوی پروژه بوده‌است. او گفت قرار بوده یک نسخه تصویری کامل پس از پایان مصاحبه به مصاحبه‌شوندگان داده شود، و برای پخش آن‌ها از مصاحبه‌شونده اجازه بگیرند که «مورد اول در اغلب موارد عملی نشده و مورد دوم نیز هرگز عملی نشد». او دهباشی را حامی آشکار «جنبش سبز» می‌خواند. دهباشی در مصاحبه با خبرگزاری کتاب، ایبنا، اظهار کرد که این پروژه سه ضلع داشته‌است و صدا و سیما به عنوان یک ضلع از این پروژه، حق برداشت سازمانی از این اثر را نداشته‌است. او با بیان اینکه، انتخاب گزینشی و پخش بدون اجازه این اثر از صدا و سیما، کتابخانه ملی و تمام تعهدکنندگان این پروژه را نزد مصاحبه‌شوندگان بی‌اعتبار ساخت گفت: کاری که سازمان صدا و سیما در پخش این مستند، بدون اجازه سایر اضلاع آن انجام داده‌است، خیانت در امانت محسوب می‌شود. وی گفت یکی دیگر از تعهدات انجام شده، این بوده که تنها وقتی اجازه پخش گزینشی این پروژه وجود دارد، که متن کامل آن قبلاً منتشر شده باشد؛ که در حال حاضر، تنها چهار جلد از این مجموعه به چاپ رسیده‌است.
در جریان انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲ ایران، دهباشی در ستاد حسن روحانی مشاور رسانه‌ای او بود و فیلم تبلیغاتی او را ساخت. در نوامبر ۲۰۱۳، دهباشی کلیپی گرته برداری شده از موزیک ویدئوی «یس وی کن» ("Yes We Can") باراک اوباما را دربارهٔ مراسم تنفیذ ریاست جمهوری روحانی ساخت. همچنین شعار «چرخ سانتریفیوژها باید بچرخد، چرخ زندگی مردم هم بچرخد» را دهباشی به روحانی پیشنهاد داده بود.
دهباشی در سال ۱۳۹۴، در زمینهٔ رسانه‌ای مؤثرترین عامل رئیس‌جمهور شدن روحانی بود. با شروع به کار دولت روحانی، دهباشی تدریجاً منتقد او شد و در زمینه‌های چون سیاست خارجی و مذاکرات هسته‌ای و برخورد تند دولت با منتقدان از دولت انتقاد کرد. او اعلام کرده از اول مخالف برجام بوده و آن را «قراردادی ذلیلانه و ننگین» می‌داند.
"خشت خام" مجموعه‌ای با محوریت گفتگو در قالب تاریخ شفاهی است که در اینترنت پخش می‌شود و در آن دهباشی در زمینه تاریخ با افراد صاحب نظر به گفتگو می‌نشیند.
در جریان مصاحبه حسین دهباشی با رسایی او گفت که: مطابق داوری خودم و نظر من دوستانی که مشهور به دلواپس و دوستان اصول گرا، محدوده دلواپسی شان آمریکا است، غره و دلبسته روسیه‌اند و در مقابل اصلاح طلب‌ها بگویند یا نگویند دلبسته غرب اند اما همچنان که شما تمام توان خودتان را بسیج کرده‌اید، در رابطه با برجام، که به جهت این که مطابق با آرمان‌های انقلاب، مطابق با قانون اساسی، مطابق با توصیه‌های حضرت امام نیست مقاومت بکنید ولی از تمام توجیه‌های خودتان استفاده کردید که از اصلی که قانون اساسی به صراحت مشخص کرده (راجع به ممنوعیت دادن پایگاه نظامی به کشورهای خارجی) را بیاید زیر پا بگذارید.در این مجموعه گفتگوهایی با افرادی نظیر سید ابوالحسن بنی‌صدر، فائزه هاشمی رفسنجانی، ابراهیم یزدی، صادق زیباکلام، محمدرضا زائری، حمید رسایی، مهدی خزعلی، محمد نوری زاد، عزت‌الله ضرغامی و مصطفی تاج زاده انجام شده. از حسین دهباشی تاکنون چندین کتاب منتشر شده‌است:
حسین دهباشی کار مستندسازی حرفه‌ای را از سال ۱۳۷۷ آغاز کرد و تاکنون آثار زیر را به صورت مستقل یا اشتراکی، تهیه یا کارگردانی کرده‌است: