شبکه افق
شبکهٔ افق در روز ۱۳ خردادماه ۱۳۹۳، پخش آنونس برنامه‌های خود را در ایستگاه الوند، فرستندهٔ سوم تهران، فرکانس ۵۷۸، به‌عنوان شبکهٔ ۲۲ آغاز کرد. پخش آزمایشی برنامه‌های این شبکه، هم‌زمان با حلول ماه رمضان ۱۳۹۳ آغاز شد. این شبکه هم‌اکنون به‌صورت شبانه‌روزی برنامه پخش می‌کند. شبکهٔ افق در تاریخ ۸ اسفند ۱۳۹۳ طی ویژه‌برنامه‌ای با اجرای نادر طالب‌زاده که از ساعت ۱۷ آغاز و ساعت ۲۳ پایان یافت، هم‌زمان با اذان مغرب به افق تهران به‌صورت رسمی افتتاح شد. پخش برنامه‌های شبکه با فرمت HD و کدک HEVC نیز از گیرنده‌های زمینی و ماهواره‌ای از ۹ آذر ۱۳۹۹ آغاز شد.
سید جواد رمضان‌نژاد مدیر پیشین گروه مستند شبکهٔ چهار سیما، اولین مدیر شبکهٔ افق بود. وی از تیرماه ۱۳۹۳ که به این سمت منصوب شد، تا تیر ۹۷، در حدود چهار سال مدیر شبکهٔ افق بود. پس از او، غفاری با حکم میرباقری، مدیریت شبکهٔ افق را عهده‌دار شد؛ و درحال حاضر مدیریت جدید شبکه افق بدست سیدسلیم غفوری است.
سازمان هنری رسانه‌ای اوج، مؤسسه‌ای است که گفته می‌شود، تهیه و تولید بخش عمده‌ای از برنامه‌های این شبکهٔ تلویزیونی را به عهده دارد. هم‌اکنون این شبکه به‌عنوان سیزدهمین کانال در گیرنده‌های دیجیتال قابل دسترسی است.
نخستین خبر راه‌اندازی شبکهٔ افق را سید عزت‌الله ضرغامی رئیس پیشین سازمان صدا و سیما در روز ۲۳ اردیبهشت سال ۱۳۹۳ اعلام کرد و در آستانه ۳ خرداد مصادف با آزادسازی خرمشهر این شبکه صاحب فرکانس مستقل به عنوان بیست و دومین شبکهٔ رسانهٔ ملی شد و پخش آزمایشی خود را در تهران آغاز و از سوم دی نیز به صورت سراسری آغاز به پخش کرد. مقدمات و تدارک راه‌اندازی این شبکهٔ تلویزیونی از حدود سال ۱۳۹۱ آغاز شده بود. شبکهٔ «افق» از روز ۱۳ خرداد ماه ۱۳۹۳ پخش آنونس برنامه‌های خود را در ایستگاه الوند، فرستندهٔ سوم تهران، فرکانس ۵۷۸، به عنوان شبکهٔ ۲۲ آغاز کرد. به گفتهٔ جواد رمضان‌نژاد مدیر این شبکه «این روند تا ۸ تیرماه به صورت روزانه یک ساعت ادامه داشت که شامل معرفی برنامه‌های شبکه بود. از ابتدای ماه مبارک رمضان ۱۳۹۳ پخش دو ساعتهٔ این شبکه آغاز شد و به صورت تکرار تا هفتهٔ اول مهر ماه در روز ادامه داشت که ساعت پخش آنتن به سه ساعت رسید و از ۳ دی‌ماه تغییری در ترکیب بندی آنتن‌های دیجیتال انجام شد که افزایش ساعت در باکس اصلی به صورت ۴ ساعت در روز بود. از دههٔ مبارک فجر نیز باکس اصلی برنامهٔ باکس ۵ ساعته شد.» همچنین تا پیش از سراسری‌شدن شبکهٔ افق برنامه‌های آن در ساعت ۱ بامداد از شبکهٔ چهارم سیما پخش می‌شد. پخش سراسری این شبکه از سوم دی‌ماه ۱۳۹۳ آغاز شد. در تاریخ ۹ آذر ۱۳۹۹، پس از ۶ سال، لوگو و هویت بصری این شبکه تغییر کرد و پخش برنامه‌های این شبکه با کیفیت HD آغاز شد.
برنامه‌های این شبکه از طریق فرستنده‌های دیجیتال زمینی روی باند UHF و گیرندهای دیجیتال قابل دریافت است. همچنین برنامه‌های این شبکه از طریق ماهوارهٔ بدر ۵ در ایران و برخی مناطق آسیا پخش می‌شود.
در فضای اینترنت تماشای زندهٔ این شبکه از طریق پایگاه پخش زندهٔ اینترنتی سازمان صدا و سیما و وبگاه این شبکه و نیز وبگاه‌هایی نظیر تلوبیون و آی‌نت امکان‌پذیراست. همچنین آرشیو برنامه‌ها در وبگاه این شبکه در دسترس قرار گرفته‌است. دریافت این شبکه مانند سایر شبکه‌های تلویزیونی سیمای جمهوری اسلامی ایران، رایگان است.
در ۳ تیر ۱۳۹۳ با حکم معاون امور سیمای سازمان صدا و سیما، سید جواد رمضان‌ژاد مدیر پیشین گروه مستند شبکهٔ چهار سیما به عنوان مدیر شبکهٔ افق معرفی شد. وی تا تیرماه ۱۳۹۷ این مسئولیت را برعهده داشت تا اینکه به‌عنوان مدیر شبکهٔ پنج منصوب شد. پس از شش‌ماه جلال غفاری، مدیر جدید شبکهٔ افق شد در تاریخ ۲۹ خرداد ۱۳۹۹ با حکم سید مرتضی میرباقری، مدیر شبکهٔ افق تغییر کرد و سید سلیم غفوری جایگزین جلال غفاری قدیر در این شبکه شد.
در شهریور ۱۳۹۶ سید مرتضی میرباقری معاون رئیس سازمان صدا و سیما در امور سیما، طی احکام جداگانه‌ای اعضای شورای اندیشه‌ورزی شبکهٔ افق را منصوب کرد. بر این اساس نادر طالب‌زاده، مجید شاه‌حسینی، حمیدرضا آیت‌اللهی، حسن خجسته و محسن ناجی به مدت یک سال به عنوان اعضای این شورا تعیین شدند.
رمضان‌نژاد مدیر شبکهٔ افق با اشاره به تأکید سید عزت‌الله ضرغامی بر محتوا و تخصص‌گرایی شبکه‌ها، راه‌اندازی شبکهٔ افق را گامی در جهت ایجاد «شبکه‌ای ویژهٔ مفاهیم انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و تحولات منطقه» برشمرد. وی همچنین با اشاره به اهداف این شبکه بیان داشت: «سعی داشته‌ایم که تولید موضوعاتی در رابطه با سپهر انقلاب اسلامی و مولفه‌های ناشی از آرمان‌های دینی که در سبک برنامه‌سازی و محتوای آثار ما تجلی خواهد یافت»، دنبال کنیم.
محمد سرافراز رئیس وقت سازمان صدا و سیما نیز در مراسم جشن یک‌سالگی شبکهٔ افق ضمن قدردانی از دست‌اندرکاران این شبکه گفت: «هدف این شبکه ترویج گفتمان امام، انقلاب و رهبری است. این شبکه باید از همه قالب‌های موجود اعم از فیلم و سریال، سرود و موسیقی، کلیپ، برنامه ترکیبی، مستند و … بهره بگیرد تا این گفتمان را گسترش دهد. امروز تجلی گفتمان انقلاب، گفتمان مقاومت است و آنچه که شهدای جنگ تحمیلی، شهدای انقلاب اسلامی، شهدای حرم و مقاومت انجام دادند. اینکه انگیزه‌های این مقاومت چیست و چگونه باید ادامه پیدا کند، رسالت این شبکه است. رسالت این شبکه تبیین مقاومت و گفتمان اسلامی است و امیدواریم این شبکه، این رسالت را به خوبی انجام دهد.»
عمده برنامه‌های شبکه افق در قالب‌های مستند، رئالیتی شو، ترکیبی، سریال و کلیپ با رویکردهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و مذهبی تولید و پخش می‌شوند. مهم‌ترین برنامه‌هایی که از این شبکه پخش شده یا در حال پخش هستند شامل موارد زیر هستند: آفتابگردان: این برنامه به‌طور اختصاصی به گفتگو با زنان تازه مسلمان غیر ایرانی پرداخته و آن‌ها در هر قسمت به روایت و چگونگی مسلمان شدن خود و اتفاقاتی که به مسلمان شدنشان منجر شده‌است پرداخته‌اند. تهیه‌کنندگی این اثر را سوده مصباح به عهده داشته‌است.
تراز : این مجموعه مستند تلویزیونی از نخستین مجموعه‌های سری مستند شبکه افق بوده که در حوزه سبک زندگی ساخته شده و به موضوعات معماری روز و آنچه که معماری معاصر ما باید باشد می پردازد. این مستند به کارگردانی فرهاد مختاری و با اجرای ابراهیم ارجمندی و اسماعیل ارجمندی تهیه شد و تعدادی از معماران مشهور ایران از جمله بهرام شیردل در آن حضور یافتند.