جویبار (مازندران)
جویبار ()یکی از شهرهای استان مازندران و مرکز شهرستان جویبار است. جمعیت شهر جویبار در سال ۱۳۹۵، برابر با ۷۷٬۵۷۶ نفر بوده‌است. مردم جویبار به زبان مازندرانی صحبت می‌کنند. این شهر در گذشته «باغلو» نام داشت و مرکز دهستان گیل‌خوران در بخش مرکزی شهرستان قائم‌شهر بود. از جویبار قهرمانان بزرگی در رشته کشتی به افتخارات بین‌المللی رسیده‌اند. رودخانه سیاهرود از میان این شهر عبور کرده و به دریای خزر می‌ریزد.
به دلیل بودن رودهای فراوان در این شهر که از شهرهای مختلف به سمت دریای خزر جاری بودند این شهر را جویبار نامیدند. دهخدا در لغت نامه خود پس از اشاره به محدوده جغرافيائی گيل خواران (محدوده جغرافيائی گذشته جويبار) شرحی کوتاه در مورد آن و مردمانی که به اين واژه مشهورند مجازاً واژه گيل را به مردمانی جنگاور و کار زای و افراد شجاع و دلير در ادبيات فارسی بيان نموده و در معنی شجاع و دلير جنگاور مستعمل شده است و واژه خوار که در زبان مازندرانی استفاده می‌شود، که ريشه در زبان طبری کهن طبرستان يا مازندرانی با محدوده جغرافيائی و تاريخی‌اش دارد و به معنی خوب می‌باشد.
از میان دیدنی‌های آن می‌توان به دو زیارتگاه به نام‌های امامزاده مهدی میر هادی و امامزاده صادق رضا (که گفته می‌شود از نوادگان جعفر صادق هستند)، سواحل چیکرود، پل تاریخی آزان، خشت‌پل و تکیه کردکلا اشاره کرد. جمعه بازار جویبار قدیمی‌ترین بازار سنتی استان مازندران است.
فرهنگ جغرافیایی ایران می‌نویسد: «باغلو (مشهور به جویبار) قصبهٔ مرکز دهستان گیل‌خواران بخش مرکزی شهرستان شاهی، شهرستان قائمشهر است که در ۲۱ هزارگزی شمال شاهی و ۱۸ هزارگزی شمال باختری ساری در دشت واقع است. ناحیه‌ای است دارای آب و هوای معتدل مرطوب و ۳۱۰۰ تن سکنه، آب آنجا از چاه تأمین می‌شود و محصول عمدهٔ آن پنبه و غلات و کنجد و صیفی و شغل مردمش زراعت و راه آن به شاهی و کیاکلا شوسه‌است. کارخانهٔ پنبه‌پاک‌کنی دولتی در این قصبه دایر است. بازار عمومی جمعه در یک هزارگزی جنوب قصبه واقع است.» گمان می‌رود اجتماع اولیه مردم در شهرستان جویبار به دوران صدر اسلام بازگردد؛ ولی اولین مدرک و نشانه از جویبار در کتاب سهمی، نویسنده تاریخ جورجان که در اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم زندگی می‌کرد در صفحه ۴۸۸ در مورد یک شخصیت علمی و فقهی برجسته با نام یعقوب تن بلائی از دهستان گیلخواران نام قدیمی جویبار نوشته شده‌است. تاریخ مرگ این فرد ۲۹۲ هجری ذکر شدهاست. در سال ۱۳۱۰ در دوره پهلوی و به دستور رضاشاه کارخانه پنبه‌ای در مرکز شهر تأسیس شد که می‌توان گفت این کار اولین سنگ بنای شهر جدید جویبار بود. هم‌زمان با آن تاسیژاندارمری و مخابرات با مرکز تلفن مغناطیسی به این امر کمک کرد در سال ۱۳۱۲ شخصی به نام یپرم ارمنی تاجر، با جند نفر تاجر محلی در جویبار کارخانه پنبه پاک کنی تأسیس کردند که در سال ۱۳۱۷ رضا شاه مالک این کارخانه کوچک شده و کارخانه بزرگ را تأسیس کرد. در زمان رضاشاه برای بار اول بهداری تأسیس کردند که آقای نادری به عنوان اولین پزشک و آقای نجاتی به عنوان پزشک یار به کار مشغول شدند. شهرداری جویبار برای اولین بار در سال ۱۳۴۰ با انتخاب شهردار از سوی استاندار مازندران شروع به فعالیت نمود.
شهر جویبار طبق آمار سال ۹۵ دارای ۳۲٬۹۲۴ جمعیت می‌باشد. مردم جویبار به زبان مازندرانی گویش می‌کنند.
در گذشته حریم شهری جویبار دو خیابان مابین میدان کشتی تا میدان امام (سپاه) و از آنجا تا آتش‌نشانی بود. با گذشت زمان این محدوده گسترش یافت. شهر جویبار از محلات به هم پیوسته تشکیل شده‌است. این محلات عبارتند از:کلاگرمحله، سراجکلا، بالامحله، فقیه‌محله، جوان‌محله، حیدرآباد، تازه‌آباد، کردمحله و باغبان‌محله. همچنین کلاگرمحله یکی از بزرگترین محله‌های جویبار می‌باشد ۲۷ در صد از مساحت جویبار در بافت فرسوده قرار دارد.
جویبار در طول تاریخ یکی از موفق‌ترین شهرهای ایران در ورزش بخصوص در رشته کشتی بوده‌است. اتحادیه جهانی کشتی فیلا در سال ۲۰۱۳، در گزارشی، جویبار را پایتخت کشتی ایران نامید. حسن یزدانی، رضا یزدانی، مسعود اسماعیل‌پور، کمیل قاسمی، سبحان روحی، یعقوب نجفی جویباری، عزیز واگذاری، آیت واگذاری، عزت‌الله اکبری، مهدی حاجی‌زاده، محمد نخودی و کامران قاسم‌پور و امیرمحمد یزدانی کشتی گیرانی مطرح این شهر هستند.
جویبار در طول تاریخ المپیک ۷ کشتی‌گیر داشته که توانستنده‌اند ۳ مدال المپیک کسب کنند. در رشته فوتبال نیز از محمود فکری و شهاب گردان می‌توان نام برد.