محمد اصفهانی
محمدمهدی واعظی معروف به محمد اصفهانی (زادهٔ ۱۴ تیر ۱۳۴۵ در تهران)،خواننده و آهنگساز پاپ و سنتی ایرانی و دارای گواهینامه درجه یک هنری در رشته خوانندگی موسیقی سنتی ایرانی است. او از خانواده‌ای اصالتاً اصفهانی در تهران به دنیا آمد. محمد اصفهانی از دانشگاه علوم پزشکی ایران به سال ۱۳۷۶ فارغ‌التحصیل شد. او با بهره‌مندی از مکتب محمدرضا شجریان و علی جهاندار موسیقی ایرانی آموخت. اصفهانی ابتدا با اجرای آثاری روی اشعار شعرای معاصر مانند فریدون مشیری و همچنین اجرای تیتراژ سریال، پا به عرصه خوانندگی گذاشت.
او در سال ۱۳۷۳ به عنوان اولین تجربه کاری خود تیتراژ سریال آوای فاخته با ترانه‌سرایی ساعد باقری و کارگردانی بهمن زرین‌پور را به عنوان اولین تیتراژ اجرا کرد که از شبکه ۱ پخش شد. او تا به امروز بیش از ۱۵ تیتراژ سریال‌های تلویزیونی و فیلم‌های سینمایی را اجرای نموده که از این مجموعه می‌توان به تیتراژ سریال‌های یه تیکه زمین، ارمغان تاریکی، ولایت عشق، زیر هشت، تا ثریا، معصومیت ازدست‌رفته، آخرین دعوت، پهلوانان نمی‌میرند، وفا و فیلم سینمایی بوسیدن روی ماه و اخراجی‌ها اشاره کرد.
محمد اصفهانی تا به امروز ۱۴ آلبوم منتشر کرده‌است. او در آلبوم‌های خود با استادان بزرگ موسیقی چون همایون خرم، بابک بیات، فریدون شهبازیان کار کرده‌است. در میان آلبوم‌های او، آلبوم النور اولین آلبوم او بود که بدون موسیقی منتشر شد که شامل مجموعه ادعیه، مناجات و تواشیح می‌باشد که تک‌خوان آن عباس سلیمی و محمد اصفهانی هستند و با گروه تواشیح اهل بیت ضبط شده‌است و سه آلبوم تنهاترین سردار، ولایت عشق و اخراجی‌ها به ترتیب موسیقی متن سریال‌های تنهاترین سردار، ولایت عشق و فیلم سینمایی اخراجی‌ها می‌باشد و آلبوم تنها ماندم، آلبوم باسازی‌شده از هفت اثر خاطره‌انگیز و ماندگار با آهنگسازی همایون خرم می‌باشد و آلبوم نون و دلقک در مورد چارلی چاپلین می‌باشد که طبق آمار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پرفروش‌ترین آلبوم موسیقی پاپ تا به امروز در ایران می‌باشد. آلبوم حسرت که با ملودی خود او و تنظیم فؤاد حجازی تهیه شد نیز به علت پخش هم‌زمان نماهنگ آن در صدا و سیما به فروش بالایی دست یافت.
بی‌واژه نام یکی دیگر از آثار محمد اصفهانی است که در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۰ برابر با ۲ مه ۲۰۱۱ توسط شرکت نشر موسیقی ایران‌گام انتشار یافت، بی‌واژه در فضایی کاملاً جدید منتشر شد، بی‌واژه با نماهنگی دربارهٔ علی بن موسی الرضا همراه بوده که در این آلبوم منتشر شده‌است. شرکت پخش‌کننده آلبوم اعلام کرده‌است که در ۲ هفته اول انتشار این اثر ۲۰۰٬۰۰۰ هزار نسخه از آن فروش رفته‌است.
اصفهانی در سال ۹۳ نیز آلبومی ۵ قطعه‌ای به نام شِکوه با موضوعیت «هشت سال دفاع مقدس» منتشر کرد که آهنگسازهای آن‌ها به عهدهٔ کسانی چون مجید اخشابی، علیرضا کهن‌دیری و پدرام کشتکار، و شعر ترانه‌ها از کسانی چون سید روح‌الله خمینی، سید حسن حسینی و عبدالجبار کاکایی بود.
محمد اصفهانی به عنوان بهترین خواننده پاپ دهه ۸۰ از سوی مجله ترانه‌ماه، نشریه موسیقی پاپ ایران و به عنوان بهترین خواننده تیتراژ سال ۹۱ از طرف موسیقی ما به خاطر تیتراژ سریال یه تیکه زمین انتخاب شد.
محمدمهدی واعظی سحرگاه روز ۱۴ تیر ماه سال ۱۳۴۵ در خیابان ۱۷ شهریور تهران به دنیا آمد. پدر او محمدعلی واعظی، پزشکی بود که مدتی کوتاه پس از انقلاب نیز استانداری اصفهان به عهده او بود، اصالتی اصفهانی داشت و مادر او نیز متولد تهران بود. محمدمهدی تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را در مدرسه علوی به پایان برد و در مسابقات قرآن قبل از انقلاب در رده نوجوانان مقام کسب کرد. به خاطر کسب مقام در مسابقات قرآن قرار شد به کویت اعزام شود که این سفر به خاطر مخالفت مادرش لغو شد. او از اوایل کودکی قرائت قرآن کریم را به سه روایت نزد استادان وقت آموخته و از شیوه‌های مختلف این فن به ویژه شیوه مصطفی اسماعیل بهره‌مند شده‌است. محمدمهدی به دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران راه یافت و در سال ۱۳۷۶ فارغ‌التحصیل شد. وی متأهل است و سه فرزند دارد.
۱۲ بهمن ۱۳۵۷، مراسم استقبال از خمینی با حضور هزاران نفر از مردم سراسر ایران در فرودگاه مهرآباد تهران، برگزار شد. در این مراسم تلاوت آیات قرآن توسط محمد اصفهانی که توسط حمید شاهنگیان برای تلاوت قرآن هنگام ورود خمینی به فرودگاه مهرآباد انتخاب شد، گفته‌های زهرا شجاعی رئیس سازمان مشارکت زنان را از ۱۲ بهمن سال ۱۳۵۷ این‌گونه است: محمد اصفهانی در مراسم روز جهانی بهداشت سال ۱۳۹۱ ضمن اجرای آهنگ گفت:
اصفهانی آواز را با بهره‌مندی از مکتب محمدرضا شجریان و علی جهاندار موسیقی ایرانی آموخت. او در سال ۱۳۷۳ به عنوان اولین تجربه کاری خود تیتراژ سریال آوای فاخته با ترانه‌سرایی ساعد باقری و کارگردانی بهمن زرین‌پور را به عنوان اولین تیتراژ اجرا کرد که از شبکه ۱ پخش شد، سپس از اساتیدی چون همایون خرم، فریدون شهبازیان و بابک بیات در زمینه تصنیف‌خوانی، ترانه و زیبایی‌شناسی در الحان موسیقی ملی ایران بهره‌برد. اصفهانی ابتدا با اجرای آثاری روی اشعار شعرای معاصر مانند فریدون مشیری و همچنین اجرای تیتراژ سریال، پا به عرصه خوانندگی گذاشت. هر ترانه‌ای که برای سریال‌ها خوانده شود، بعد از پایان آن در اولین اثر صوتی وی نیز منتشر می‌شد.
استقبال از موج نو پاپ در بین مردم و علی‌الخصوص نسل جوان، باعث اقبال بعضی خوانندگان طیف سنتی نیز به این فرم شد. حاصل این همکاری‌ها در مورد محمد اصفهانی منجر به تولید آلبوم‌هایی همچون حسرت که در سال ۱۳۷۷ توسط پیام اسلام منتشر شد، گردید که به علت پخش هم‌زمان ویدئوکلیپ آن در صدا و سیما به فروش و محبوبیت بالایی دست یافت. در ابتدا، صدا و سیما نیز، راساً، اقدام به انتشار تک‌ترانه‌های این نسل در مجموعه یک آلبوم می‌کرد. در مصاحبهٔ غلام علمشاهی با موسیقی ما او می‌گوید که «آلبوم «حسرت» آقای اصفهانی حدود یک میلیون و پانصد هزار کاست فروش رفت و حدود صد هزار نسخه هم سی‌دی این آلبوم فروش رفت» و هم‌چنین می‌گوید که اثر حسرت اصفهانی، پس از آلبوم دهاتی شادمهر عقیلی، جز پرفروش‌ترین آلبوم‌های آن زمان بود.
اصفهانی به بازخوانی برخی آثار همایون خرم در آلبوم تنها ماندم که در سال ۱۳۷۹ منتشر شد و ترانه‌هایی همچون غوغای ستارگان دست زد.
تولید اثر نون و دلقک در سال ۱۳۸۱ و کلیپ تصویری آن روی تصاویری از هنرمند کمدی چارلی چاپلین باعث انتقادات فراوانی شد. همایون خرم و بابک بیات نیز در این آلبوم با اصفهانی همکاری داشتند.
آلبوم برکت در مهر ۱۳۸۴ برابر با اکتبر ۲۰۰۵ انتشار یافت. نماهنگ در این آلبوم قرار داده شده که مربوط به قطعه با تو است.
بی‌واژه یکی دیگر از آثار اصفهانی در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۰ برابر با ۲ مه ۲۰۱۱ توسط شرکت نشر موسیقی ایران‌گام انتشار یافت. در آلبوم بی‌واژه آهنگ‌سازانی هم‌چون پویا نیکپور، تویجان آتابای، پدرام کشت‌کار پوریا حیدری، علیرضا کهن‌دیری و آریا عظیمی‌نژاد حضور دارند. ترانه‌ها نیز توسط ترانه‌سرایانی چون اهورا ایمان، ترانه مکرم، مرجان محمدی، عبدالجبار کاکایی، رؤیا میرفخرایی و علی معلم سروده شده‌است. بی‌واژه آخرین آلبوم محمد اصفهانی در فضایی کاملاً جدید منتشر شد. چند اثر در استانبول ترکیه ضبط شده‌است. قطعات ترکی استانبولی است که همه‌شان ساخته تویجان نیازی آهنگساز ترک است که به همراه تیمش قطعاتی چون "غم دوری"، "اگه باشی" و "فردای پنهانی" را آهنگسازی کرده‌است. در این آلبوم دو قطعه نیز از تیتراژ دو سریال رستگاران و شکرانه به عاریت گرفته شده‌است. بی‌واژه با نماهنگی دربارهٔ علی بن موسی الرضا همراه بوده که در این آلبوم منتشر شده‌است. شرکت پخش‌کننده آلبوم اعلام کرده‌است که در ۲ هفته اول انتشار این اثر ۲۰۰٬۰۰۰ هزار نسخه از آن فروش رفته‌است.
"شِکوه"، چهاردهمین آلبوم محمد اصفهانی است که در شامگاه ۱۱ خرداد ۱۳۹۳ در برج میلاد، هم‌زمان با بیست و پنجمین سالگرد درگذشت روح‌الله خمینی رونمایی شد. طبق اعلام قبلی شرکت منتشرکنندهٔ اثر؛ آوای هنر، قرار شد که آلبوم در هشتم دی‌ماه ۱۳۹۳ منتشر شود اما در نهایت با یک روز تأخیر در ۹ دی‌ماه ۹۳ توسط آوای هنر و پخش هنر اول منتشر شد. این آلبوم ۵ قطعه دارد که این ۵ قطعه، "قاب، دیدار، سراب، ابر و ماهیا" نام دارند که در قالب پکیجی با دو دیسک ارائه می‌شود که حاوی یک سی‌دی صوتی و یک دی‌وی‌دی تصویری که شامل کلیپ ترانه‌ها است. آهنگ ترانه‌های "قاب" و "سراب" را علیرضا کهن‌دیری، "دیدار" و "ابر" را مجید اخشابی و "ماهیا" را پدرام کشتکار آهنگ‌سازی کرده‌اند.
رهبری ارکسترهای پاپ محمد اصفهانی را به ترتیب فؤاد حجازی، بهروز صفاریان و پویا نیک پور (به مدت ۱۰ سال) بر عهده داشته‌اند؛ در حال حاضر رهبری ارکستر پاپ بر عهده امیر فتحی است.
محمد اصفهانی در سالن همایش‌های برج میلاد تهران به روی صحنه رفت. محمد اصفهانی به رهبری ارکستر پویا نیکپور و میزبانی مؤسسه آوای هنری پنجشنبه ۱۳ تیر ماه ۱۳۹۲ در دو سانس ۱۸:۰ و ۲۱:۳۰، با حضور رضا صادقی، پدرام کشتکار، آریا عظیمی‌نژاد و روزبه بمانی به اجرای برنامه پرداخت. کنسرت محمد اصفهانی هم‌زمان شده بود با شب تولد این خواننده بزرگ ایرانی. پس از اجرای آخرین سانس کنسرت در پشت صحنه با حضور اعضای ارکستر و مهمانان برنامه جشن تولدی برای محمد اصفهانی برگزار شد. "حسرت"، "آفتاب مهربانی"، "ملا ممد جان"، "دل بردی از من به یغما"، "سیاه و سپید" و "ولایت عشق" از جمله آثاری بودند که در این قطعه تلفیقی برای مخاطبان اجرا شد."دلواپسی"، "نون و دلقک"، "آسیمه‌سر"، تیتراژ سریال "تکیه بر باد" و "من و دریا" قطعات دیگری بودند که در کنسرت ۱۳ تیرماه محمد اصفهانی اجرا شدند. اصفهانی برای اولین بار قطعه "جدایی" را به صورت زنده اجرا کرد. این آهنگ یکی از آثار بابک بیات است و بابک صحرایی هم ترانه آن را سروده که پیش از این توسط یکی از خواننده‌های قدیمی ایرانی یعنی معین، خوانده شده‌است. بابک صحرایی در صفحه شخصی‌اش در فیس‌بوک دربارهٔ این اجرا نوشت: «این اجرا با رضایت قلبی من، خانواده بابک بیات و معین همیشه بزرگ انجام شد. به دعوت محمد اصفهانی با وجود مشغله کاری فراوان در سانس اول کنسرت نیز حضور پیدا کردم و محمد اصفهانی بسیار زیبا و دلنشین این قطعه را اجرا کرد. محمد اصفهانی جدا از آن که یکی از بهترین و تواناترین خواننده‌های تاریخ موسیقی ایران است یکی از شریف‌ترین و اصیل‌ترین هنرمندان این سرزمین است.»
کنسرت محمد اصفهانی به سرپرستی میثم مروستی و با حضور ۴۰ نوازنده از بهترین نوازندههای ایران و ترکیه توسط مؤسسه آوای هنر در ۱۳ و ۱۴ مرداد ۸۹ در تالار وزارت کشور برگزار شد. اولین شب کنسرت در حالی برگزار شد که با یک ساعت تأخیر، در ساعت ۲۲ آغاز شد و ضعف صدابرداری و ناهماهنگی گروه در اجرای قطعات مشهود بود. در اواسط اجرای چند قطعهٔ ابتدایی بارها صداهای گوش خراشی به خاطر ضعف صدابرداری به گوش می‌رسید که کلاً صدای بعضی از سازها هم قطع شده بود، صدابرداری آنقدر پرایراد و فاجعه بود که بعضی از نوازندگان مخصوصاً مروستی و حتی اصفهانی در کارشان دچار اشکال و ناهماهنگی شدند و مخصوصاً در قطعات ابتدایی بارها فالش زدند و فالش خواندند و از ریتم انداختند. در این کنسرت اصفهانی گلچینی از آلبوم‌های قبلی اش بعلاوهٔ ترانهٔ "محمد" سامی یوسف را به زبان انگلیسی و عربی اجرا کرد، که قبل از اینکه اصفهانی آخرین قطعه را اجرا کند، مردم از او خواستند که ترانه "گل گلدون" را بخواند که وی نیز با مشورت کردن با نوازندهٔ کیبوردش، تصمیم گرفت این ترانه را بدون تمرین و بداهه اجرا نماید که بعد از شروع نواختن کیبورد کم‌کم نوازنده‌های دیگر سازها هم شروع به نواختن کردند و این آهنگ به صورت کاملاً بداهه توسط اعضای گروه اجرا شد. آخرین ترانهٔ اجرا شده توسط اصفهانی ترانهٔ "ای ایران ای مرز پرگوهر" بود که مردم به احترام این ترانه از صندلی‌ها برخاستند که در هر دو قطعهٔ پایانی مردم با او همخوانی کردند.
اصفهانی و گروهش برخلاف اجرای شب اول، توانستند شب دوم را با موفقیت به پایان برسانند، در این کنسرت همایون خرم استاد موسیقی حضور داشت که بارها اصفهانی از او قدردانی کرد و حتی او را بر روی صحنه دعوت کرد و برای اجرای امشب در سر شوری دارم در کنار خود نشاند تا حق شاگردی را به جای آورد که خرم در صحبتی که بر روی صحنه انجام داد از اصفهانی تشکر کرد و گفت: «صدای اصفهانی بسیار خوب است و جلای دیگری به کارها می‌دهد، تنظیم و اداره ارکستر توسط مروستی هم خیلی خوب انجام شد.» محمد اصفهانی در مورد کنسرتش در تهران می‌گوید: «در کنسرت امسال که در ۱۴ و ۱۵ مرداد بعد از چهار سال برگزار می‌شود، ۱۴ قطعه از قطعات آلبوم‌های قبلی ام اجرا خواهد شد. همچنین در این کنسرت یک قطعه از سامی یوسف که خیلی به حسم نزدیک است به زبان انگلیسی و عربی اجرا خواهم کرد.»
محمد اصفهانی در ۲۶ بهمن ۱۳۹۲ در ۲۹مین جشنواره موسیقی فجر در تالار وحدت در دو سانس و در ساعت‌های ۱۸:۱۵ و ۲۱ کنسرت موسیقی برگزار نمود. او قطعاتی از آخرین آلبومش یعنی بی‌واژه اجرا نمود.
با انتخاب فریدون شهبازیان به عنوان رهبر جدید ارکستر ملی ایران، محمد اصفهانی به عنوان خواننده ارکستر ملی معرفی شد. ارکستر ملی ایران در ۳۱ و ۱ اردیبهشت اولین اجرای سال ۹۶ خود را آغاز کرد که چهار قطعه بی کلام از ساخته‌های فریدون شهبازیان و اوج آسمان، تنها ماندم، روزی تو خواهی آمد، تو ای پری کجایی، مهر و ماه از آلبوم تنها ماندم، ای تو همیشه در میان از آلبوم ماه غریبستان و افسانه از آلبوم هفت‌سین توسط محمد اصفهانی اجرا شد.بهترینهایی که محمد اصفهانی در آن‌ها حضور دارد به عبارت زیر است: این مراسم که هرساله در اختتامیه کنگره بین‌المللی «تازه‌ترین دستاوردهای پژوهش در دانش پزشکی» برگزارمی‌شود، در آبان ۱۳۹۱ با حضور علیرضا یلدا، وزیر بهداشت، رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران، رئیس "بنیاد آکادمیک جهانی پروفسور علیرضا یلدا " و جمعی دیگر از استادان و محققان برجسته کشور در سالن ابن سینای دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شد؛ برای نخستین بار برنده جایزه بخش فرهنگ و هنر بنیاد آکادمیک جهانی پروفسور یلدا به محمد اصفهانی اهدا شد.
در مراسم اختتامیه سی و یکمین جشنواره موسیقی فجر با اعلام سالار عقیلی، جایزه بهترین خواننده موسیقی پاپ ایران به محمد اصفهانی اهدا شد. بعد از دریافت جایزه باربد از دست سالار عقیلی گفت: از تمام کسانی که در بازکردن راه باریکی که میان مردم باز کردم ممنونم از استاد ملک محمود مسعودی از استاد علی جهاندار که ردیف را پیش او آموختم و از دو اسطوره خودم یعنی ایرج و محمدرضا شجریان تشکر می‌کنم.
از محمد اصفهانی بیش از ۸۵ اثر موسیقی غیر آلبومی (تک آهنگ) منتشر شده که شامل تیتراژهای سریال‌های تلویزیونی و سینمایی، آکاپلا و … می‌باشد.
تمام آلبوم‌های محمد اصفهانی ۱۶ آلبوم است که از این میان سه آلبوم تنهاترین سردار، ولایت عشق و اخراجی‌ها به ترتیب موسیقی متن سریال‌های تنهاترین سردار، ولایت عشق و فیلم سینمایی اخراجی‌ها می‌باشد که با آهنگساز آن‌ها به ترتیب مجید انتظامی، بابک بیات، فریدون شهبازیان مشترک می‌باشد و تماماً متعلق به محمد اصفهانی نمی‌باشد. در خردادماه ۱۳۹۳ آلبوم تازه‌ای با نام شِکوه منتشر کرد. فهرست این آلبوم‌ها به عبارت زیر است:
نماهنگ مثل گل به کارگردانی محمد قاسمیان و تهیه‌کنندگی علی اکبر کریمی در ویژه برنامه شب یلدا ۱۳۹۵ بر روی آنتن شبکه دو به نمایش درآمد. این اثر در حمایت از بیماران مبتلا به آلزایمر ساخته شد.
محمد اصفهانی تا به امروز بیش از ۷۰ تک‌آهنگ منتشر کرده‌است؛ او در مهر ۹۱ ترانه غم غفلت را منتشر نمود که به آهنگسازی بهروز صفاریان و شاعری بیدل دهلوی در استودیوی شخصی بهروز صفاریان ضبط شده بود.
او در اسفند ۹۱ برای نوروز ۹۲ تک‌آهنگ زائر بهار را منتشر کرد. شعر این ترانه از شعرهای حافظ شیرازی است که علاوه بر حال و هوای نوروزی، گذری هم بر حرم علی بن موسی الرضا و زائران آن دارد.
اصفهانی در رمضان و مرداد ۹۲ تک‌آهنگ امیر میخانه را که برای علی بن ابی‌طالب خوانده بود به رئیس‌جمهور حسن روحانی تقدیم کرد. شاعر این آهنگ میرزا حبیب خراسانی و آهنگ‌ساز آن نیز محمدرضا چراغعلی است.
اصفهانی در ۱۲ بهمن ۹۲ ترانه زرین کلاه را که توسط خود آهنگسازی شده و با سنتور و تنظیم مجید اخشابی درست شده را منتشر نمود.
اصفهانی باز برای نوروز و این بار در سال ۹۳ تک‌آهنگ دیگری به نام وصل و هجران را در ۱۲ اسفند ۹۲ منتشر نمود. او این قطعه را سال‌ها پیش در استودیو پژواک ضبط نموده‌بود. صدابرداری اثر از مهدی اردستانی، سنتور از مجید اخشابی، تنبک آن نیز از همایون شجریان بود و اشعار آن نیز از مولانا بود.
"بهانهٔ تو" یا "یاد تو"، نام ترانه‌ای دیگر از اصفهانی است که با موسیقی غلام‌رضا صادقی و شعر سیاوش انور در خرداد ۱۳۹۳ منتشر شد. نماهنگ تصویری این آهنگ، با نام "یاد تو" نیز در سالروز تولد حجت بن حسن در صدا و سیما رونمایی شد.
"سفر" نام یکی دیگر از تک‌آهنگ‌های اصفهانی است که در ۲۰ مهر ۱۳۹۳ از وبگاه رسمی ایشان منتشر شد. شعر آن از فیض کاشانی بوده و آهنگسازی آن نیز از خود محمد اصفهانی است.
"داغ نهان" نام یکی دیگر از تک‌آهنگ‌های محمد اصفهانی است که در ۱۶ آبان ۱۳۹۶ منتشر شد. شعر آن از عبدالجبار کاکایی بوده و آهنگسازی آن را نیز فرید سعادتمند انجام داده‌است. "داغ نهان" قطعه‌ای مذهبی در رابطه با محرم می‌باشد.