hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
گشتاور نیرو
گَشتاوَر نیرو یا نیروی چرخشی یا مُمان نیرو یا تُرک ، عاملی است که باعث دَوَران یا چرخش جسم می‌شود، همان‌گونه که نیرو باعث حرکت جسم می‌شود. به عبارت دیگر، اثر گشتاور در حرکت چرخشی، مانند اثر نیرو در حرکت انتقالی است.
برای مثال، برای باز کردن در، نیرویی از راه دستگیره (عمود بر در) به آن وارد می‌کنیم تا در به دور محور چرخش (لولا)، بگردد. اگر نیرو به لولا نزدیکتر باشد یا زاویهٔ نیرو با در کمتر از ۹۰ درجه باشد، باید نیروی بیشتری نسبت به حالت قبل به در وارد کنیم تا در به مانند قبل بگردد. پس گشتاور نیرو هم با مقدار نیرو و زاویه اعمال آن و هم با فاصلهٔ آن از محور چرخش رابطهٔ مستقیم دارد.
گشتاور از رابطه formula_1 به‌دست می‌آید که در آن، r فاصله نقطهٔ واردشدن نیرو تا تکیه‌گاه، یا فاصله تا مرکز جرم جسم است.
گشتاور، کمیت بُرداری است. یکای آن در سامانه استاندارد بین‌المللی یکاها، نیوتن متر است.
حاصل‌ضرب خارجی بردار مکان نقطهٔ اثر نیرو در بردار نیروی وارد بر یک نقطه را گشتاور گویند. جهت گشتاور با استفاده از قانون دست راست تعیین می‌شود.
formula_1 با توجه به اینکه یکای نیرو، نیوتون و یکای فاصله، متر است، یکای گشتاور، نیوتون متر است.
اندازه بردار گشتاور از رابطه formula_3 به‌دست می‌آید، که در آن formula_4، زاویه بردار نیرو و بردار مکان است.
در تبلیغات و معرفی محصولات جدید، خودروسازان نیز از گشتاور و اسب بخار برای نشان دادن قدرت خودرو استفاده می‌کنند.
هر کسی سوار هر وسیله نقلیه ای شده باشد، به صورت واقعی از گشتاور بهره برده‌است.
در واقع تمامی خودروها براساس گشتاور و تمامی موتورها، چه احتراق و چه الکتریکی، برای ایجاد گشتاور ساخته شده‌اند.
گشتاور، توان و انرژی، مفاهیمی هستند که باید به درستی آنها را از یکدیگر متمایز ساخت.
گشتاور دارای انواع مختلفی است، اما همه دارای یک مفهوم هستند.
با ایجاد احتراق، نیرویی بر سطح پیستون وارد می‌شود.
این نیرو به صورت عمود بر میل لنگ وارد نمی‌شود، زیرا مرکز انتهای بزرگ شاتون با مرکز شفت میل لنگ فاصله دارد.
بنابراین، نیروی ایجاد شده توسط انفجار مخلوط سوخت و هوا به صورت مورب و با یک فاصله مشخص (قسمت a در تصویر) به مرکز میل لنگ وارد می‌شود که گشتاور ایجاد می‌کند و باعث دوران آن می‌شود.۱. * (physics) ویکی‌پدیای انگلیسی Moment
دسر
دسر که در فرهنگ‌های آشپزی کشورهای سراسر جهان (گاهی به آن پی‌خوراک یا پس خوراک نیز می‌گویند) که معمولاً در پایان یک وعدهٔ غذایی مصرف می‌شود- به‌طور معمول جزو مواد غذایی شیرین می‌باشد. واژهٔ دسر از واژه فرانسوی کهن " desservir " به معنی جمع کردن روی میز گرفته شده‌است. دسرهای مشترک غربی عبارت ان از: " کیک، کلوچه، میوه، ژله، بستنی، فالوده، پودینگ، ماست، بیسکویت، شیرینی، پای‌ها و آبنبات‌ها " تنوع دسرها را می‌توان در سراسر جهان یافت. از جمله روسیه که در هنگام صبحانه از دسرهای بسیار متنوعی استفاده می‌کنند.
در برخی کشورها برای مصرف کردن دسر از قاشق مخصوصی استفاده می‌کنند که اندازهٔ آن بین اندازهٔ یک قاشق چا ی خوری و یک قاشق معمولی است. به گفته هرودوت مورخ یونانی، ایرانیان نخستین مردمانی بودند که بعد از خوراک اصلی، خوراکی های شیرین میخوردند.
اولین دسرها آب‌نبات‌هایی بودند که از خرمای خشک و موم کندوی زنبور عسل ساخته شده بودند. قرون وسطی، زمانی که شکر برای اولین بار به صورت کلی تولید شد، مردم از طعم شیرینی‌ها لذت می‌بردند و شیرینی چیز جدیدی به حساب می‌آمد. اما چون شکر بسیار گران بود فقط افراد ثروتمند از شیرینی‌ها و دسرها بهره‌مند بودند.
ریشهٔ اولین دسرها ی محبوب، مانند بستنی‌های منجمد شده، به قرون وسطی بر می‌گردد زمانی که خانوادهٔ سلطنتی درخواست یخ تازهٔ طعم دار شده با عسل یا شربت میوه را کردند.
کلمهٔ " دسر " علاوه بر کشورهای فرانسوی زبان در کشورهایی مانند آمریکا، کانادا، استرالیا، نیوزلند و ایرلند استفاده می‌شود. در حالی کلمهٔ " پودینگ " بیشتر در کشورهایی مانند انگلستان و کشورهای مشترک‌المنافع با انگلستان استفاده می‌شود. کشورهایی مانند " هند ". کلمهٔ " پودینگ " بیشتر در خانواده‌های سطح بالا یا متوسط استفاده می‌شود.
کسانی که می‌خواهند از وزن خود بکاهند بهتر است بعضی دسرها را وارد برنامهٔ غذایی خود کنند. بعضی دسرها مانند ماست به دلیل کالری کم و انواع پروتیین بسیار مفید هستند و مصرف آن‌ها می‌تواند باعث کاهش وزن شود.
پودینگ
پودینگ یا پادینگ یکی از انواع دسرها است. پودینگ‌هایی که در قدیم تهیه می‌شد، خوراکی بود که از انواع مواد جامد تشکیل شده بود و یک مادهٔ غذایی این مواد را به هم اتصال می‌داد؛ این مادهٔ اتصال‌دهنده ممکن بود از مشتقات ژلاتین باشد یا نباشد؛ حتی گاهی از خون برای به هم چسباندن اجزای پودینگ استفاده می‌کردند. معروف‌ترین این نوع پودینگ، «پودینگ سیاه» است. این نوع پودینگ‌های قدیمی امروزه هم در برخی مناطق تهیه می‌شوند.
امروزه پودینگ بیشتر نوعی دسر است. معمولاً پودینگ‌های امروزی را از شیر و شکر و دیگر مواد دلخواه تهیه می‌کنند و اغلب از ماده‌ای که به پودینگ خاصیت ژله مانند بدهد، همچون ژلاتین، نشاسته ذرت یا تخم‌مرغ برای جامد کردن و اتصال مواد داخل پودینگ استفاده می‌کنند. از نظر ظاهری، بلان مانژ و کاستارد هم بسیار شبیه به پودینگ هستند.
در طبقه‌بندی کلی‌تر، به هر نوع دسری پودینگ اطلاق می‌شود.از از مدخلِ «پودینگ» در "دانشنامهٔ رشد".
نشاسته
نشاسته پودری سفید، نرم و بی مزه است که توسط تمام گیاهان سبز تولید می‌شود و از نظر شیمیایی ترکیب آلی پیچیده‌ای از کربوهیدرات‌های نامحلول در آب سرد، الکل یا سایر حلال‌ها است. این ماده به‌طور گسترده در خوراک انسان، دیگر جانوران و در صنعت کاربرد دارد. از لحاظ زیست‌شیمی نشاسته یک پلی‌ساکارید متشکل از دو نوع بسپار کربوهیدرات به نام آمیلوز و آمیلوپکتین (چندقندی‌ها) است. مونومرهای این پلی‌ساکارید واحدهای گلوکز هستند که با تشکیل پیوندهای آلفا ۱ و ۴ بهم اتصال می‌یابند. ساده‌ترین نشاسته آمیلوز، پلیمر خطی است.  نشاسته پر مصرف‌ترین افزودنی‌ها در محصولات مختلف می‌باشد. این ماده در واقع پلیمری از مولکول‌های گلوکز است که بر اساس منبع تولید آن (ذرت، گندم، سیب زمینی، برنج و ریشه گیاه مانیوک یا کاساوا) انواع مختلف نشاسته را به‌وجود می آورد. انواع نشاسته عبارتند از:
- نشاسته ذرت - نشاسته گندم - نشاسته سیب‌زمینی - نشاسته برنج - نشاسته تاپیوکاانستیتو بین‌المللی نشاسته
مسخ (رمان کوتاه)
مَسخ رمان کوتاه یا داستان کوتاهی از فرانتس کافکا است که در پاییز ۱۹۱۲ نوشته شده و در اکتبر ۱۹۱۵ در لایپزیگ به چاپ رسید. "مسخ" از مهمترین آثار ادبیات فانتزی قرن بیستم است که در دانشکده‌ها و آموزشگاه‌های ادبیات سراسر جهان غرب تدریس می‌شود.
داستان در مورد بازاریاب جوانی به نام گرگور سامسا است که یک روز صبح از خواب بیدار می‌شود و متوجه می‌شود که به یک مخلوق نفرت‌انگیز حشره‌مانند تبدیل شده‌است. دلیل مسخ سامسا در طول داستان بازگو نمی‌شود و خود کافکا نیز هیچگاه در مورد آن توضیحی نداد. لحن روشن و دقیق و رسمی نویسنده در این کتاب تضادی حیرت‌انگیز با موضوع کابوس‌وار داستان دارد. داستان غم‌انگیز گرگور سامسا حاکی از بیگانگی با هنجارها است. گویی او خود می‌خواهد که بین تابعیت محض از اجتماع و مسخ شدن، مسخ شدن را برگزیند. در نتیجه می‌توان گفت که مسخ شدن گرگور نوعی فرار از واقعیت حاکم است.
ولادیمیر ناباکوف در مورد این داستان گفته‌است: «اگر کسی "مسخ" کافکا را چیزی بیش از یک خیال‌پردازی حشره‌شناسانه بداند به او تبریک می‌گویم چون به صف خوانندگان خوب و بزرگ پیوسته‌است.» مترجم فرانسه "مسخ" معتقد است که گرگور سامسا در واقع کنایه‌ای از خود شخصیت نویسنده (کافکا) است.
این کتاب اولین بار توسط صادق هدایت در سال ۱۳۲۹ شمسی از نسخه فرانسوی به فارسی ترجمه شده است.La métamorphose- Franz Kafka- Brodard & Taupin- La Flèche (Sarthe)- Maxi- Livres- 2002- Paris
,La Métamorphose, Kafka. Edition de Claude David. folio classique
پوپک گلدره
پوپَک گُلدَره (۸ مرداد ۱۳۵۰ – ۲۷ فروردین ۱۳۸۵) بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون اهل ایران بود.
با نام کامل پوپَک مرادعلی گُلدَره در ۸ مرداد ۱۳۵۰ در بیمارستان پاسارگاد، تهران به دنیا آمد.
وی ابتدا در دبیرستان خیام و زیر نظر استاد درودی با بازیگری آشنا شد سپس با اخذ رتبه ۵۶ در کنکور دانشگاه سراسری، در رشته روانشناسی بالینی دانشگاه تهران پذیرفته شد و پایان‌نامه‌اش را در رشته تئاتر درمانی نوشت
فعالیت هنری خود را با بازی در نمایش "پل" آغاز کرد و در سال ۱۳۷۵ در نماهنگ "رؤیای زمین" ظاهر شد.
او در سکانس‌هایی از مجموعه تلویزیونی «سرزمین سبز» به کارگردانی بیژن بیرنگ و مسعود رسام بازی کرد.
در سال ۱۳۸۰ برای ادامه تحصیل به ایالات متحده آمریکا و نزد خواهرش رفت. او پس از حضوری موقت در خارج از کشور به ایران بازگشت.
او تنها در ۴۷ قسمت مجموعه تلویزیونی «نرگس» به کارگردانی سیروس مقدم بازی کرد. کارگردان و تهیه‌کننده بخاطر اینکه پوپک ۱۰ روز مقابل دوربین بود به او ۴۸ ساعت استراحت دادند و او هم در پاسخ‌شان گفته بود: می‌روم یک سری به دریا می‌زنم و می‌آیم.
از قسمت ۳۶ به بعد ستاره اسکندری جایگزین پوپک گلدره شد.
در قسمت سی و ششم، علاوه بر پخش آخرین حضور پوپک گلدره در این مجموعه، قسمتی به عنوان خداحافظی با او که شامل مصاحبه با خانواده و همکارانش است، پخش شد.
ستاره اسکندری، با حضور در سی سی یو بیمارستان مهر تهران از پوپک اجازه گرفت تا به جای وی ایفای نقش کند.
دوشنبه شهریور ۱۳۸۴ در جاده نوشهر به نور -منطقه سیسنگان دچار حادثه رانندگی شد و به اغما فرورفت.
در حالی که مسافر یک خودروی پیکان بود، به دلیل انحراف به چپ راننده پیکان و برخورد مستقیم با یک پژو آردی، دچار ضربه مغزی شده و راهی بیمارستان ۱۷ شهریور شهرستان آمل می‌شود.
در عصر ۲۷ فروردین ۱۳۸۵ پس از ۸ ماه به‌سر بردن در اغما در بیمارستان مهر تهران در سن ۳۴ سالگی درگذشت. و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.برای بازی در نمایش "زمستان ۶۶" جایزه دومی بازیگری را از آن خود کرد
برای بازی در فیلم موج مرده ساخته ابراهیم حاتمی‌کیا نامزد جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن شد.
برای بازی در فیلم «آخر بازی» ساخته نامزد دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن از جشنواره نوزدهم فیلم فجر شد
ولادیمیر مایاکوفسکی
ولادیمیر مایاکوفسکی، (زادهٔ ۱۹ ژوئیه سال ۱۸۹۳ - درگذشت ۱۴ آوریل سال ۱۹۳۰) شاعر و درام‌نویس فوتوریست (آینده‌گرای) انقلابیِ روسی بود. تئاتر وی به تئاتر انقلاب شهرت داشت.
از ولادیمیر مایاکوفسکی، به‌ عنوان یکی از نوابغ هنر شوروی یاد می‌شود. او در آستانهٔ ۳۶ سالگی با شلیک گلوله به زندگی خود خاتمه داد.
ولادیمیر مایاکوفسکی در ۱۹ ژوئیهٔ ۱۸۹۳ در روستای بگدات (بغداد) در استان کوتائیسی گرجستان در قفقاز متولد شد.
ولادیمیر، در دوران خلاقیت و فعالیت‌های هنری یکی از استادان سبک فوتوریسم بود. وی همگام با خیزش‌های انقلابی در روسیه رشد یافت و پس از انقلاب بلشویکی روسیه و در دوران حکومت شوروی، یکی از نام‌آورترین شاعران عصر خود بود.
این شاعر فوتوریسم، در زمان انقلاب روسیه، چهارده سال داشت که به عضویت حزب بلشویک درآمد و از سال‌های قبل از انقلاب، فعالیت هنری و سیاسی خود را آغاز کرد. ولادیمیر اندکی بعد، برای نخستین بار دستگیر شد. پس از سه سال بازداشت و تبعید در سال ۱۹۱۱، تحصیل را در مدرسه هنرهای زیبای مسکو آغاز کرد و در همین دوران با داوید بورلیوک، ولمیر خلبنیکوف، واسیلی کامنسکی که از شاعران و هنرمندان هم‌ عصرش بودند، آشنا شد. وی در آن زمان در تدوین دو بیانیهٔ فوتوریست‌ها همکاری کرد و برای معرفی جنبش ادبی جدید و شعرخوانی به شهرهای مختلف روسیه رفت. همچنین، در شعر روسی وزن، الفاظ، عبارات، تمثیل‌ها و استعارات تازه و بدیع پدید آورد. او با دنبال کردن سبک آینده‌گرایانه، آثار خود را خلق می‌کرد، ولی به همه اصول این سبک پایبند نبود و روش خاص خودش را داشت. مایاکوفسکی سرودن شعر را بسیار زود آغاز کرد. یکی از نخستین اشعار او به نام «صبح» که در بیست سالگی سروده شده چنین است:
مایاکوفسکی در بیست سالگی به عنوان یکی از شاخص‌ترین نمایندگان فوتوریست‌های روسی به شهرت و معروفیت رسید. وی از اتخاذ هیچ وسیله‌ای برای انتشار افکار و آثار خود باک نداشت و حتی در کوچه‌ها قدم می‌زد و برای مردم شعر می‌خواند. حکایت می‌کنند:
از سیزده جلد میراث ادبیِ مایاکوفسکی، دوازده جلد آن بعد از انقلاب روسیه (۱۹۱۷) به وجود آمده‌است. او ادبیات منظوم و شعر را با واقعیت نزدیک کرد، آن را در خدمت نیازمندی‌های معاصر گذاشت و تبدیل به سلاحی برای مبارزه در راستای اهداف خود کرد.
مایاکوفسکی از اشعار کلاسیک لذت می‌برد اما بندهٔ آن‌ها نمی‌شد. او می‌گفت: هنر باید با زندگی درآمیخته شود، یا باید در هم آمیخته شود یا باید نابود شود.
مایاکوفسکی در ۱۴ آوریل ۱۹۳۰ در پی بن‌بستی عاطفی به ضرب گلوله خودکشی کرد. وی پیش از مرگ بر برگه‌ای نگاشت: «"برای همه… می‌میرم…"».
«قدمم
در خیابان
مسافت را
لگدمال می‌کند
جهنم درونم را
اما
چاره چیست؟» او بسیاری از اشعار ماندگارش را برای معشوقش لیلیا بریک سروده‌است. از معروف‌ترینِ آن‌ها این شعر است:
«عزیزم
عمرم
شکنجهٔ جانم
عشقم
لیلی
اشعارم را بپذیر
شاید دیگر
هیچ‌گاه
هیچ‌چیز
نسرودم.»
جسد وی در گورستان بزرگان انقلاب دفن شد. وی در شوروی بزرگ‌ترین شاعر دورهٔ انقلابی لقب گرفته‌بود.
سرگرد
سرگرد یکی از درجات افسری در نیروهای مسلح است که پایین‌تر از سرهنگ دوم و بالاتر از سروان می‌باشد.
دارنده درجه سرگرد در نیروهای مسلح معمولاً فرمانده یک گردان است که ۳۰۰ تا ۱۰۰۰ سرباز دارد.
اصطلاح «سرگرد» از دو واژه ساخته شده‌است: «سر» + «گُرد» («"پهلوان، دلیر؛ جنگاور"» < پارسی میانه: gurd < ایرانی باستان: -vr̥ta* > نیاایرانی: vr̥t-: -vart «"محافظت کردن، پاییدن، مقاومت کردن"»).
«سرگرد» در فرهنگ‌های کهن، از آن جمله در تذکرهٔ «"خزانه عامره"»، تألیف میرغلامعلی آزاد بلگرامی «"فرمانده دسته‌ای از لشکر"» تعریف شده‌. «گردان» به معنای «"سپاهیان، لشکریان یا جنگاوران"» در «شاهنامه» بسیار به کار رفته‌است. چنانچه، فردوسی گفته: برو با سپاهی به کردار کوه، گزین کن ز گردان لشکر گروه.
اصطلاح «سرگرد» را سال ۱۳۱۴ فرهنگستان زبان ایران با پیشنهاد انجمن واژه‌گزینی ارتش شاهنشاهی ایران، به معنای «فرمانده گردان» جایگزین درجهٔ «یاور» کرد، که برابر درجهٔ «ماژور» (از فرانسه‌ای major > لاتینی maior «مهتر، سردار») بود. همزمان واژهٔ «گردان» نیز با پیشنهاد انجمن واژه‌گزینی ارتش جایگزین اصطلاح فرانسوی «باطالیون» (از > «دسته» > «گروه») شد.
یگان رزمی برابر با گردان نخستین بار در سپاه ساسانیان (۲۲۴ — ۶۵۱ میلادی) تشکیل شده‌است. سپاه () بر پایه سیستم شمارش دهدهی گروهبندی می‌شده و فرمانده آن سپاهبد () بود.
سپاه چند یگان ۵٬۰۰۰ نفری را در بر می‌گرفته که "گند" () نامیده می‌شده‌اند و فرمانده آنها "گندسالار" () بوده‌است. هر "گند" از چند یگان ۱۰۰۰ نفری تشکیل می‌شده که "درفش" () نام داشتند و فرمانده آنها "درفش‌سالار" () خوانده می‌شد. این هنگ‌ها از چند یگان ۵۰۰ نفره تشکیل می‌شده‌اند که برابر با گردان‌های امروزی بوده و «"وَشت"» () نام داشته‌اند و فرمانده آنها "وشت‌سالار" () بوده‌است. هر "وشت" یا "گردان" چند گروهان را دربرداشته که «"تَهم"» () نامیده و فرمانده آن "تهم‌دار" () خوانده می‌شدند. احتمال می‌رود که کوچک‌ترین یگان در سپاه شاهنشاهی ساسانی "رده" () نام داشته‌اشت.
در دوره پهلوی اول، این درجه را «یاور» می‌نامیدند. درجه سرگردی یکی از درجات افسری ارشد ارتش است که فرد نظامی ای که از درجه سروانی ترفیع می‌گیرد و به درجه سرگردی دست پیدا می‌کند و از ردهٔ افسران جزء در ردهٔ افسران ارشد قرار می‌گیرد، باید دو خوشهٔ طلایی گندم هلالی شکل (یک ردیف خوشه) که نشانهٔ افسران ارشد است و آن‌ها را از افسران جزء متمایز می‌کند را روی نقاب کلاه نظامی خود که باید کمی بلندتر از کلاه‌های معمولی (کلاه درجه داران و افسران جزء) باشد نصب کند؛ و این کلاه خوشه دار (با یک ردیف خوشه) تا بعد از درجهٔ سرهنگ تمامی برای فرد نظامی قابل استفاده است و وقتی که یک فرد نظامی به درجهٔ سرتیپ دومی که فرد نظامی را از ردهٔ افسران ارشد در ردهٔ امرا و سرداران (امیر و سردار نظامی) قرار می‌دهد دست پیدا کند باید یک ردیف خوشهٔ دیگر که باید کوچک‌تر از ردیف قبلی باشد (دو خوشهٔ هلالی کوچک) باید روی نقاب کلاه نظامی خود و در بین دو خوشهٔ بزرگ قبلی نصب کند که جمعاً چهار خوشه (دو بزرگ و دو کوچک) روی نقاب این افراد نصب شده‌است.
درجهٔ سرگردی برابر با درجهٔ ناخدا سومی در نیروی دریایی است.
درجه‌های نظامی ایران
"واژه‌های نو فرهنگستان ایران تا پایان سال ۱۳۱۸، تهران، نشر ابن سینا ۱۳۱۹.
منگور
مَنگور نام یکی از ایل‌های کرد مکریان مابین منطقه سردشت و پیرانشهر و مهاباد واقع در استان آذربایجان غربی ایران است.
عشایر ایل منگور در روستاهای عشایری بین سردشت و پیرانشهر و مهاباد و همچنین تا مرز عراق پراکنده شده‌اند و از تلفیق کشاورزی و دامداری، گذران زندگی می‌کنند. مناطق ییلاقی این ایل ییلاق‌های سران، گده و هنگون در اطراف مهاباد و آلواتان و دشت وزنه در سردشت است که معمولاً از اواسط اردیبهشت به مدت چهار ماه منبع تغذیه دام‌های ایل را تشکیل می‌داد. اما هم‌اینک به دلیل وضع خاص منطقه کوچ صورت نمی‌گیرد. منطقه‌ای را که منگورها در آن سکونت دارند «مَنگورایَتی» می‌نامند.
جدا از شهرهای پیرانشهر و مهاباد که به ترتیب مرکز شهرستانهای پیرانشهر و مهاباد محسوب می‌شوند اکثریت جمعیت این ایل در دو دهستان منگور غربی و منگور شرقی سکونت و بخش منگور سردشت در ناحیه میرآباد دارد. دهستان منگور غربی تابع پیرانشهر و دهستان منگور شرقی از توابع مهاباد می‌باشد.
ایل منگور ازشش طایفه (مروت، امان، زیرن، شمع، زین، خدر) تشکیل شده‌اند که اکثریت با طایفه مروت در مهاباد می‌باشد و بقیه به طورپراکنده در مهاباد و پیرانشهر وناحیه میرآباد و شهر ربط در سردشت سکونت دارند.
سازمان ایل منگور به شرح زیر است: شاخه ساکن مهاباد این ایل در جنوب مهاباد به سر می‌برد که امروزه یکجانشین شده‌اند. منطقه ییلاق (تابستانی) آنان کده، لسیو، کاکن می‌باشد. گذران زندگی آنان از گله داری و کشت توتون، گندم، جو، چغندر و حبوبات است. ایشان مسلمان و پیرو مذهب شافعی هستند.
در گذشته در منطقهٔ مکریان سه ایل مامش و منگور و پیران بر سر زمین‌های کشاورزی دچار درگیری بسیار شدیدی می‌شوند. در این جنگ از اسب نژاد کرد و شمشیر و نیزه استفاده می‌شد. این جنگ که سرانجامش صلح بود مامش و پیران را با هم متحد ساخته بود تا منگور را شکست دهند.
مامش
مامش نام یکی از ایل‌های کرد ایران است. مامش از ایل‌های مکری ساکن در منطقه نقده، مهاباد، پیرانشهر و پسوه وبوکان واقع در استان آذربایجان غربی ایران است که اکنون یکجانشین هستند. ایل مامش در سرزمین کوهستانی و خوش آب و هوای دشت لاجان میان پیرانشهر و تا مهاباد، اشنویه و نقده زندگی می‌کنند. این ایل در سرزمینی که از شمال به «نقده» و از جنوب به «پیرانشهر» و از مشرق به مهاباد و آبادی‌های پیرامون سقِّز و از مغرب به «اشنویه» پیوسته‌است در یکصد و سی ده (روستا) زندگی می‌کنند. چند خانواری از این ایل در لاهیجان تازه سکونت دارند. این ایل مسلمان سنی شافعی هستند. فرزندان حمزه آغا فرزند گلابی آغا بصورت زیر می باشند
ایل جلالی
جلالی نام یکی از ایل‌های کرد ایران در شمال استان استان آذربایجان غربی در شهرستان‌های ماکو ،شوط ،پلدشت ،چایپاره ،چالدران و خوی است. داستان های مختلفی در خصوص ایل جلالی روایت شده است اما آنچه مسلم است، این ایل از ایلات بزرگ کرد ایران در استان آذربایجان غربی و جزء ده ایل بزرگ ایران بشمار می آید و زبان گفتاری این ایل کردی کرمانجی است. امروزه بیشتر اعضای ایل جلالی یکجانشین شده و در شهرهای ارومیه ، خوی ، ماکو ، چالدران ، چایپاره ، پلدشت ساکن شده‌اند.
ایل جلالی بزرگ‌ترین ایل استان آذربایجان غربی است که حدود ۴۸/۲درصد از خانوارهای کوچنده استان را شامل می‌شود. این ایل از ۱۰ طایفه و ۵۹ باو و ۲۴۷ اوبه تشکیل شده و به دلیل داشتن جمعیت فراوان و گستردگی طوایف آن به نام جلالی مشهور شده‌است. طوایف ده گانه ایل جلالی در ایران عبارتند از: قزلباش، خلکانلو، مصرکانلو، جنکانلو، اوتایلو، علم هلو، حسوخلف(دربازکی)، بلخکانلو، ساکان و قندکانلوافندی و حیدرانلو . براساس روایت عشایر نام بنیانگذار ایل «جلال» بوده‌است. قبل از متمرکز شدن قدرت در کشور و جهت در امان ماندن از حوادث و جنگ‌ها در دوره پهلوی و زمان پادشاهان قبلی ایران در نظام زندگی ایل جلالی قدرت مرکزی از آن رئیس ایل بوده و نظیر سایر قدرتهای ایلی موروثی می‌باشد. بعد از رئیس ایل، رئیس طایفه و بعد از او «سراوبه» در راس هرم قدرت قرار دارند. هر طایفه از چند باو تشکیل می‌شود و هر باو نیز بزرگ و ریش سفیدی دارد که به هنگام ضرورت مورد مشورت قرار می‌گیرد. در گذشته قدرت مرکزی ایل اهمیت خاص داشته و حیات ایل در گرو تصمیمات وی بوده‌است. اما هر چه طوایف گسترده‌تر می‌شدند و اوبه‌ها فراوانتر، به همان اندازه از حیطه قدرت مرکزی دور شده و بر قدرت طایفه افزوده می‌شده‌است.
‏برخی منابع هم طوایف جلالی را به شرح زیر تقسیم می کند:
در دوران رضاشاه به دلیل ناآرامی های سمت ترکیه مانندوقایع جمهوری ارارات ودر خواست کشور ترکیه به دلیل ارتباط این ایل با این شورش تبعید ایل جلالی ابعادی وسیع به خود گرفت، از ۵٬۰۰۰ خانوار تبعیدی ایل جلالی که از شهرستانهای ماکو،شوط ،پلدشت ،چالدران و خوی به نواحی مرکزی ایران مانند قزوین ،تهران ،کرج،کرمان،بلوچستان و شمال ایران تبعید شده بودن تنها ۵۰۰ خانوار بعد از شهریور ۱۳۲۰و تبعید رضا شاه از ایران،به مناطق خودشان بازگشتند.
ایل میلان
میلان نام یکی از ایلهای کرد ایران در کوه‌های مرزی استان آذربایجان غربی می‌باشد. همچنین در حوزه شهرستان مهاباد انشعاباتی از ایل میلان زندگی می‌کنند. قلمرو اولیه این ایل بخشی از کوه‌های مرزی آذربایجان غربی و ترکیه و قسمتی از سوریه را شامل می‌گردد که در جوار ایلات و طوایف وابسته خود به حیات ایلی ادامه می‌دهد. زبان مرسوم بین مردم ایل میلان کردی کرمانجی است اما در طی سده گذشته و مهاجرت بخش بزرگی از این ایل به شمال غرب  ایران ، اکثریت مردمان این ایل به ترکی آذربایجانی نیز مسلط هستند. مردم این ایل در شمال استان آذربایجان غربی در شهرستان‌های ماکو ،شوط ،پلدشت ،چایپاره ،چالدران و خوی به صورت چادرنشین و یکجانشین ساکن هستند. ایل میلان دارای ادبیات خاص خود است که تواریخ گذشته را با یک ادبیات خاص غنایی تحت عنوان کلام بیان می‌کند. کسی که کلام را می‌گوید دنگبژ است و مشهورترین دنگبژ که شاگرد نیز ملقب به شاکرو باشند از افراد مورد علاقهٔ این ایل است. این ایل در تواریخ گذشته به دلیل قدرت بزرگی که داشته یکی از ایل‌های مهم و خطرناک در حکومت‌های گذشتهٔ ایران به‌شمار می‌آمده‌است و به همین دلیل برخی از شاه‌های ایران برخی از طوایف این ایل را به قسمت‌های مختلف ایران تبعید کرده‌اند به عنوان مثال طایفه دودکانلو در خراسان که از نظر فرهنگ و هنر یکی از سرشناس‌ترین ایلات کشور هستند. لازم است ذکر شود که در زمان تبعید این طایفه چند طایفه از سایر ایلات را نیز همراه آن‌ها تبعید کردند. ایل میلان به دو دسته بزرگ به نام «میلان» و «خلکانی» تقسیم می‌شود.
میلان پنج طایفه دارد به نام: «مَمَکانْلو»، «دودکانلو»، «مندولکانلو»، «شیخ کانلو»، سارمانلو».
خلکانی به دو دسته «میلان» و «خلکانی» بخش می‌شود. خلکانی سه طایفه دارد به نام: «کِچلانلو»، «گلی کانلو»، «خزوئی».
ایل میلان به طوایفی چون اومویی میلان (هاجویی. قورویی. کلبویی. فرهویی)، بروکی میلان، قلیکی میلان، دلائی میلان(Torova)، شیخ کانلو میلان، مروئی میلان، قردوئی میلان، کچلانلو میلان، و … تقسیم می‌شود.نوشتار ایل میلان، در گاهنامه هنر و مردم
دهبکری
دهبُکری نام یکی از ایل‌های استان آذربایجان غربی است. این ایل، در شهرستان‌های بوکان، مهاباد و بخشی کوچکی در میاندوآب ونقده ساکن هستند. شخصی بنام بیرم آقا جد ایل دهبکری می‌باشد، دهبکری‌ها پیرو دین اسلام و سنی مذهب هستند.
هنری رولینسن که در ۱۸۳۸ میلادی از کردها دیدن کرده بود دهبکری را تیرهای از ایل مکری شمرده‌است. به گفته باسیل نیکیتین دهبکری‌ها احتمالاً ساکنان اولیهٔ منطقه بوده‌اند که بعداً در ایل مکری جذب شده‌اند. نیکیتین احتمال می‌دهد که نام ده‌بُکری از «ده‌مُکری» برگرفته شده باشد. بر اساس روایت‌های قومی، ایل دهبکری در اواخر سلطنت نادر شاه افشار از دیاربکر ترکیه کوچ نموده و در داخل منطقه مکریان ساکن شدند و نام دهبکری نیز برگرفته از ریشه آنها دیاربکر است. اما مینورسکی می‌گوید به احتمال قوی‌تر دهبکری برگرفته از نام روستا (ده) بُکر در ۱۲ کیلومتری جنوب غربی مهاباد است. این طوایف عمدتاً شهرنشین و در شهرهای بوکان و مهاباد ساکن هستند. گفتنی است که این ایل در گذشته قبل از کوچ بیرم آقا با نام قهرمانلو (قهرمانی) شناخته می‌شد که هنوز هم نام یکی از تیره‌های این ایل قهرمانی است.
بیرم آقا جد ایل دهبکری دارای سه پسر به نام های رسول آقا، سلیمان آقا و شیخ آقا بود.
رسول آقا داری چهار پسر بدین شرح: عباس آقا، محمد آقا، معروف آقا و عبداله آقا.
محمد آقا پسر رسول آقا نیز دارای نه پسر بوده است:رسول آقا ،بایزید آقا ،احمد آقا ،حسین آقا ،حسن آقا ،عزیز آقا،اسماعیل ،آقا ،محمود آقا ،عبداله آقا.
معروف آقا دارای هفت پسر بوده است:حاج محمد آقا ایلخانی، احمد آقا ایلخانی، ابراهیم آقا، سلیمان آقا، گلابی آقا، مامند آقا، سلطان آقا.
سلیمان آقا پسر بیرم آقا دارای پنج پسر بوده است: خضر آقا، آقا فتاح، کامل آقا، محمد آقا، معروف آقا.
شیخ آقا پسر بیرم آقا دارای پنج پسر بوده است: ابراهیم آقا، محمود آقا، اسماعیل آقا، سواره آقا، مامه سور آقا.
ایل دهبکری درحال حاضر به پنج طایفه: معروف آقا، محمد آقا، عباس آقا، سلیمان آقا و شیخ آقا تقسیم می شوند و هر طایفه دارای چند تیره می باشد که به شرح زیر است:
طایفه معروف آقا: علی یار، معروفی، ایلخانی زاده، مهتدی، گلابی، پیروتی، خالدی ،چهره گشا،رسولی،‌ حمیدی، دیموکری.
طایفه محمد آقا: عزیزی، محمدی، کریمی، فتاحی، صدیقی، دهبکری، مظفری، حمزه زاده، میهنی، مجرد.
طایفه عباس آقا: عباسی، قادری، شهابی، فرید، امیر امینی.
طایفه سلیمان آقا: قهرمانی، احمدی، بایزیدی، بهاری، سلیمانی، محمدی، دانشمند، فتاحی، ابوبکری، پور اقدم.
"طایفه شیخ آقا:"' شیخ آقایی، حقیقی.
نام ایل دهبکری قبل از دهبکری،ایل قهرمانلو که این نام ریشه کوردی دارد بوده است که به دلیل مهاجرت به جنوب آذربایجان غربی و اقامت در روستای دهبکر از توابع شهرستان مهاباد به دهبکری تغییر نام یافته است.
خربزه
خَربُزه گیاهی از تیره کدوییان که میوه‌اش درشت و شیرین و آب‌دار است. بوتهٔ آن کوتاه و ساقه‌هایش روی زمین می‌خوابد. خربزه گیاهی از خانوادهٔ Cucurbitaceae با نام علمی Cucumis melo var.inodorus است. خربزه جزو صیفی‌جات به‌شمار می‌آید.
خربزه دارای مقدار زیادی ویتامین A,C و سلولز است. به‌طورکلی، خانوادهٔ خربزه شامل انواع گرمک و طالبی نیز می‌شود که البته این دو نوع کم‌آب‌تر و شیرینی کمتری نسبت به خربزه دارند. معمولاً هرچه رنگ خربزه زرد تیره مایل به نارنجی و خطوط سفید رنگ روی آن بیشتر باشد، شیرین‌تر است.
توصیه شده‌است که این گیاهان بر ردیف‌هایی از برآمدگی‌های خاکی و به صورت گروهی یا دسته‌ای کاشته شود. کاشت به صورت جوی و پشته‌ای و توسط بذر یا نشا انجام می‌شود.
خربزه حاوی مقدار زیادی ویتامین A , C , E, K و همچنین آهن و روی است.خربزه در درمان سنگ کلیه و بیماری‌های مثانه و مجاری ادرار مفید است.
بادیه
بادیه به معنی صحراست و به جایی اطلاق می‌شود که دشتی گسترده باشد و در آن چراگاه‌ها و آب‌های فراوانی برای دام و دامداران، و درختان بزرگ و سایه‌دار در آن وجود داشته باشد که صحراگردها و صحرانشینان در سایه آن‌ها خود و دام‌هایشان را نگهدارند و ایل و عشایر در آن خیمه (یُرد) می‌زنند و زندگی می‌کنند. صحرا و بیابان وسیعی که در حاشیه کوه‌ها قرار داشته باشد، مانند بادیه سماوه در عراق و بادیه شام و بادیه نجد در شبه جزیره عربستان، که در آن علوفه و آب و چراگاه‌ها و چشمه‌های فراوانی وجود دارد.
هنر و مردم
هنر و مردم ماهنامه‌ای هنری، فرهنگی و ادبی به زبان فارسی در زمان دودمان پهلوی در ایران بود. حیات این نشریه شامل سه دوره می‌شود.
این نشریه ابتدا از سوی اداره روابط بین‌الملل و انتشارات، یکی از ادارات تابعه اداره کل هنرهای زیبای کشور منتشر می‌شد. سپس انتشار آن به عنوان ارگان وزارت فرهنگ و هنر ادامه یافت. در ابتدا مدیر مسئولی آن با ابوالقاسم خدابنده‌لو و سردبیر آن عنایت‌الله خجسته بود. از شمارهٔ ۱۳۳، آبان ماه ۱۳۵۲، بیژن سمندر به عنوان سردبیر نشریه تعیین و از شمارهٔ ۱۶۸، مهر ماه ۱۳۵۵، سردبیر آن هیئت تحریریه گردید. آخرین شمارهٔ این دورهٔ نشریه، شمارهٔ ۱۹۳، مربوط به آبان و آذر سال ۱۳۵۸ است.
شمارهٔ اول این نشریه در ۲۴ صفحه در چاپخانهٔ سازمان سمعی و بصری هنرهای زیبا ی کشور چاپ و نشر گردیده و سر مقالهٔ شمارهٔ اول آن با عنوان «سخنی با شما دربارهٔ مجله‌ای به نام هنر و مردم» بود که با این عبارات آغاز گردیده:
اولین مقاله از شمارهٔ اول این نشریه با عنوان «غیاث نقش بند: نقاشی توانا، شاعری خوش قریحه و بافنده‌ای چیره‌دست» به قلم یحیی ذکاء به رشتهٔ تحریر درآمده و آخرین مقاله از این نشریه که در شمارهٔ ۱۹۳ به چاپ رسیده‌است، نوشتهٔ مهدی پرتوی آملی و تحت عنوان «در ریشه‌های تاریخی امثال و حکم» می‌باشد.
امروزه شماره‌های دوره دوم این مچله از سوی مرکز اسناد و مدارک سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بر روی اینترنت قرار داده شده و در دسترس همگان قرار گرفته‌است.
مرکز اسناد و مدارک میراث فرهنگی، با توجه به بی همتا بودن این مجموعه در میان منابع پژوهشی با موضوع هنر و فرهنگ و کم‌یاب بودن آن، تصمیم به انتشار مجدد این مجموعهٔ با شیوه‌ای مناسب گرفت. از این رو متن کامل ۱۷۰۰ مقاله با استفاده از روش "OCR" به صورت متن و در قالب یک مجله الکترونیکی بر روی اینترنت آماده و ارائه شده تا با امکانات جستجو و ذخیره به همراه پیوندهای فرا متنی در دسترس همگان قرار گیرد. این مجموعه هم چنین به شکل لوح فشرده منتشر شذه است.
افسار
افسار ابزاریست که به دهان، سر و گردن چهارپایان برای مهار کردن آنها می‌بندند. افسار شامل سه بخش است: ۱- دهنه ۲- بند افسار ۳- سر افسار (یا دنباله افسار). دهنه قطعه ایست آهنین که در دهان حیوان قرار می‌گیرد. بند افسار، دهنه را به سر افسار متصل می‌کند که در دست سوارکار جای پیدا می‌کند. بند افسار معمولاً تسمه‌ای چرمیست اما می‌تواند از زنجیر یا ریسمان هم باشد. از واژه‌های زمام، عنان و مهار نیز ممکن است برای برای اشاره به افسار نیز به کار رود. اما این واژه‌ها خاص شتر می‌باشند.
نوعی افسار محکم که بر اسب‌های سرکش بسته می‌شود «مهار کافر-افسار» نام دارد. فرهنگ دهخدا، سرواژهٔ دهنه.
فرهنگ معین، سرواژهٔ دهنه.
خار
خار در گیاه‌شناسی به برجستگی‌های نوک‌تیزی گفته می‌شود که به جای شاخه یا در میان شاخه‌ها بر روی تنهٔ برخی گیاهان می‌روید.
اگر این برجستگی‌ها شکل‌های تغییریافتهٔ شاخه باشند به آن‌ها خار گفته می‌شود، اگر ادامهٔ قشر روپوست گیاه باشند به آن‌ها تیغ گفته می‌شود؛ و اگر در اصل دگرگون‌شدهٔ برگ‌ها باشند به آن‌ها تیغچه گفته می‌شود.
با این‌که این سه گونه، از دید فنی گیاه‌شناسی تفاوت دارند ولی در زبان روزمره گاه برای هر سه از لفظ خار یا تیغ استفاده می‌کنند.
برخی گیاهان، خار، تیغ یا تیغچه‌هایی دارند که می‌تواند پوست حیوانات را بسُنبَد. درخت‌های لیمو و انار از این گونه خارها دارند. خار یک ساز و کار حفاظتی برای گیاهان است.
کمبرده
کُمبردُه راهی مالرو در کوه لاور شیخ که از آن راه درزمان قدیم به‌وسیله الاغ، اسب و شتر و پیاده به لاور می‌رفتند قبل از اینکه راه شوسه جیپ رو ایجاد شود.
تصویر روبرو: کُمبردُه راه قدیم لاور شیخ، مردم از این راه به‌وسیله شتر و الاغ به لاور شیخ می‌رفتند.
زبان شیوه‌نامه گسترش‌پذیر
زبان شیوه‌نامه گسترش‌پذیر با کوته‌نوشت اکس‌اس‌ال در علم رایانه، خانواده‌ای از زبان‌ها است که از آن برای تبدیل و ارائه (تحویل) اسناد XML استفاده می‌شود.
در آغاز، اکس‌اس‌ال تلاشی برای آوردن توانمندی DSSSL ، به‌ویژه، در زمینهٔ نویسه‌چینی و چاپ حرفه‌ای به اکس‌ام‌ال بود. یک گروه کاری W۳C پیرامون اکس‌اس‌ال در دسامبر ۱۹۹۷ شکل گرفت، شارون ادلر و استیو زایلز با هم رئیس و کریس لیلی رابط اعضای آن بود. گروه نخستین پیش‌نویس کاری همگانی را در ۱۸ اوت ۱۹۹۸ بیرون داد و اکس‌اس‌ال در ۱۵ اکتبر ۲۰۰۱ تبدیل به پیشنهاد W۳C شد.
در مقایسه با سی‌اس‌اس که برای افزودن و تغییر دادن سبک و استیل سندهای اچ‌تی‌ام‌ال مورد استفاده قرار می‌گیرد، اکس‌اس‌ال را به منظورهای مشابه، ولی، این بار برای اسناد اکس‌ام‌ال به‌کار می‌گیریم. به‌زبان ساده‌تر، اسناد اکس‌اس‌ال دستورالعمل‌های لازم جهت چگونگی و نحوهٔ ارائهٔ داده‌های اکس‌ام‌ال را به برنامه‌های کامپیوتری می‌دهند.
خانوادهٔ زبانی اکس‌اس‌ال دارای سه فناوری عمده به صورت زیر است:
مشخصات این سه زبان از پیشنهادهای W۳C هستند.
مقالهٔ اصلی: تبدیلات اکس‌اس‌ال
اکنون پیاده‌سازی‌های زیادی از اکس‌اس‌ال‌تی در دست‌اند. چندین مرورگر وب، از جمله، اینترنت‌اکسپلورر (به کمک متن‌شکن اکس‌ام‌ال ام‌اس‌اکس‌ام‌ال)، فایرفاکس، موزیلا و نت‌سکیپ (همگی به کمک موتور TransforMiiX) از تبدی اکس‌ام‌ال به اچ‌تی‌ام‌ال به یاری اکس‌اس‌ال‌تی پشتیبانی می‌کنند. دیگر پیاده‌سازی‌های شایسته گفتن زاکسن‌ها و Xalan و Altova هستند.
مقالهٔ اصلی: "اشیای فرمت‌دهی اکس‌اس‌ال
اشیای فرمت‌دهی اکس‌اس‌ال ((XSL - Formatting Objects (FO) کمتر از پشتیبانی گسترده بهره می‌گیرند. و بیشتر پیاده‌سازی‌های کنونی جزئی هستند.FOP از پروژه آپاچی می‌تواند بخش بزرگی از مشخصات اشیای قالب‌بندی اکس‌اس‌ال را برای PDF و دیگر قالب‌های خروجی بیرون دهد. بسته PassiveTex پیاده‌سازی دیگری است که تک را به کار می‌گیرد تا خروجی یک قالب‌برگ XSL-FO را به PDF بنگارد.
قالب‌های پرونده دیگری نیز به درجات گوناگون پشتیبانی می‌شوند.
مقالهٔ اصلی: زبان مسیر اکس‌ام‌ال
زبان مسیر اکس‌ام‌ال (اکس‌پت) را تبدیلات اکس‌اس‌ال برای توصیف چگونگی دسترسی به بخش‌های گوناگون یک پرونده اکس‌ام‌ال به کار می‌گیرد و همچنین بخشی از خانواده اکس‌اس‌ال شناخته می‌شود.
اکس‌کوئری یک پروژه دیگر W۳C است که قرار است توانایی‌های همانندی برای پرس و جو پیرامون پرونده‌های اکسمل به کمک اکس‌پت فراهم کند.
آهو
آهو (غزال) شامل گونه‌های زیادی از سرده آهوها است. آهوها به عنوان جانورانی چابک شناخته می‌شوند. آن‌ها می‌توانند ناگهانی سرعت خود را به ۹۷ کیلومتر یا ۶۰ مایل در ساعت برساند یا هنگام دویدن سرعت خود را در ۴۸ کیلومتر (۳۰ مایل) در ساعت نگه دارد. غزال‌ها بیشتر در صحراها، مرغزارها (زمین‌های چمن) و ساوانای آفریقا، جنوب غرب آسیا، آسیای میانه و شبه‌قاره هند دیده می‌شوند. این جانور بیشتر به صورت گله‌ای زندگی می‌کند و از گیاهان نرم و لطیف و برگ‌ها می‌خورد و کمتر به گیاهان خشک رو می‌آورد.
ۀهوها اندام به نسبت کوچکی دارند. بلندی بیشتر آن‌ها تا شانه، میان ۶۱ تا ۱۱۰ سانتی‌متر (۲ تا ۳٫۵ پا) است و رنگ آن‌ها قهوه‌ای مایل به زرد است.
آهو یک واژۀ فارسی است و واژهٔ "Gazelle" یا غزال ریشه در زبان عربی دارد که نخستین بار وارد زبان فرانسوی میانه و سپس در نزدیکی‌های سال ۱۶۰۰ از فرانسوی وارد انگلیسی شد. مردمان عرب به صورت سنّتی به شکار آهو می‌رفتند. این جانور در ادبیات عرب نماد زیبایی زنان بوده‌است. برخی زبان شناسان بر این باورند که واژهٔ غزل که گونه‌ای شعر در ادبیات عاشقانه است بیشتر به دلیل همانندسازی زیبایی معشوق و آهو به یکدیگر، این چنین نامگذاری شده‌است. در داستان‌ها گفته می‌شود که خلیفه عبدالملک مروان (۶۴۶ تا ۷۰۵) یک بار یک آهو را به دلیل شباهتش به معشوقش آزاد کرده‌است.
آهوها و غزال‌ها در سه سرده طبقه‌بندی می‌شوند.
چارواداری
چارواداری پیشه نگاهداری و کرایه‌دهی از جانوران چهارپای بارکش است.  چاروا ریخت دیگری از واژه چهارپا است.
چاروادار (چهارپادار) کسی است که خر و استر و یابو به مسافر کرایه دهد و خود نیز همراه ستور باشد. برخی از چاروادارها با ستور خود بارکشی کرده و وجهی دریافت می‌کنند.
واژه‌های کمابیش مترادف با چاروادار عبارت‌اند از: خرکچی، ستوربان، مکاری، مکری.
لغتنامه دهخدا، سرواژه چارواداری.
باشگاه
باشگاه یا کلوپ جایگاه ویژه‌ای برای گردهمایی گروهی از مردم با هدفی معین است. به سخن دیگر محل گرد آمدن پیوسته یا هر از گاه گروهی بر پایه آیین نامه ٔ خاص. در زبان فارسی واژه "باشگاه" به معنی سالن ورزش (انگلیسی: Gymnasium) نیز به کار میرود.
باشگاه از واژه‌های پذیرفته فرهنگستان ایران در برابر واژه انگلیسی کلوب است و به انجمنهایی گفته می‌شود که هموندان آن بر پایه خواست خود و همسو با مرامنامه تصویب شده، برای پیشبرد هدف‌ها و خواستهای مشترک، یا برای همیاری و بهسازی شرایط زندگی شخصی و حرفه ای، یا دستیازی به امتیازات برای هموندان باشگاه، در مکانی به همین نام، گرد هم می آیند. این افراد عمدتا به یک گروه یا طبقه اجتماعی معینی وابسته هستند، مانند فرهنگیان، مهندسان، افسران، زرتشتیان و مانند اینها.
باشگاه از دو بخش باش + گاه ساخته شده‌است. باش بن مضارع از فعل باشیدن است که دلالت بر بودن دارد. گاه در فارسی به معنای مکان و جایگاه است. باشگاه یک همیاری میان دو یا چند نفر است که بر پایه منافع همسو گرد هم آمده‌اند. یک باشگاه خدمت (Club Service)، برای نمونه، به منظور انجام کنش‌های نیکوکارانه و به گونه خودجوش راه‌اندازی شده‌است. باشگاه برای انجام فعالیت‌هایی مانند سرگرمی، ورزش، اجتماعی، مذهبی و سیاسی راه‌اندازی می‌شود.
ترارو
تَرارُو دشت گسترده‌ای است در بادیه جنوبی کوخرد و در بخش کوخرد شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده‌است. دشت ترارو در ناحیه تنب ترارو واقع است.
از طرف شمال رودخانه مهران، از طرف جنوب کوه زیر، از طرف مغرب (نخل مهدلی) ، و از طرف مشرق به (گلاله) محدود می‌گردد. نخلستان وسیعی وزمین کشت جو و گندم وآب‌انبارهای (برکه‌های) متعددی در این دشت پهناور وجود دارد. در فصل زمستان و بهار و بعد از باریدن باران دمبل (خیر) و اَکال به‌شکل غیرقابل تصور در این دشت درست می‌شود، مردم کوخرد در این موسم برای جمع کردن خیر واکال گروه گروه به آنجا می‌روند به دنبال خیر واکال می‌گردند.  درختهای سمر وکُنار تنومند در آن صحرای پهناور وجود دارد، کسانی که به آنجا می‌روند در سایه این درختهای بزرگ منزل می‌گیرند. همچنین چاه‌های آب در نخلستان‌های ترارو وجود دارد که با دول آب از این چاه‌ها می‌کشند. آثار خانه حاجی مبارک در آنجا باقی مانده‌است. چند سال پیش حاج یوسف مبارک خانه‌ای برای رهگذران و مهمانان نوروزی در آنجا ساخته‌است، این خانه در کنار خرابه‌های خانه حاج مبارک بزرگ قرار دارد.  تعدادی خانه‌های مسکونی نیز وجود دارد که تعلق به اصحاب نخلها دارد.
نظریه هوبرت
نظریه هوبرت یک تئوری دربارهٔ وجود نقطه اوج تولید نفت است. در سال ۱۹۵۶ زمین‌شناسی به نام کینگ هوبرت پیش بینی کرد که تولید نفت آمریکا در سال ۱۹۷۰ به اوج خود خواهد رسید.
مدیران وی در شرکت شل بهتزده شده بودند. آنها حتی کوشیدند هوبرت را متقاعد کنند که از اظهار علنی این ادعا منصرف شود. اما حق با وی بود. تولید نفت آمریکا در سال ۱۹۷۰ به نقطه اوج رسید و از آن زمان مرتباً کاهش یافته‌است.
حتی کشف ذخایر قابل ملاحظه در خلیج پرودو در آلاسکا، به میزان ۱۳ میلیارد بشکه، نتوانسته‌است این روند را تغییر دهد. هوبرت همچنین محاسبه کرد که کل ذخایر قابل استخراج نفت آمریکا ۱۷۰ میلیارد بشکه خواهد بود. ابتدا منتقدان با تحلیل وی مخالفت و استدلال کردند پیشرفت فناوری اکتشاف و استخراج سبب می‌شود میزان نفت موجود آمریکا افزایش یابد.
همین اتفاق افتاد ولی ذخایر آمریکا از حدی که هوبرت تخمین زده بود، بالاتر نرفت. حتی اگر نفت آلاسکا را در نظر بگیرید، تاریخ نفت آمریکا تقریباً عین پیش بینی آقای هوبرت سیر کرده‌است و منابع نفت داخلی آمریکا فقط تا سال ۲۰۱۳ کفا ف می‌دهد.
چند سال پیش زمین شناسان شیوه‌های هوبرت را به کل تولید نفت در جهان تعمیم دادند. تحلیل آنها حاکی از آن بود که تولید نفت در خلال اولین دههٔ قرن بیست و یکم به اوج خواهد رسید. برخی می‌گویند این نقطه اوج در سال ۲۰۰۵ یا ۲۰۰۶ از راه می‌رسد. دیوید گواستاین، فیزیکدان مؤسسه فناوری کالیفرنیا که کتابش با عنوان «پایان نفت» سال گذشته انتشار یافت، پیش بینی می‌کند اوج تولید نفت تا پیش از سال ۲۰۱۰ خواهد بود.
رابرت هرش، تحلیلگر انرژی، می‌گوید که سال دقیق خیلی مهم نیست چون همین حالا خیلی دیر شده‌است. وی در تحقیقی برای وزارت نفت آمریکا چنین نتیجه گرفت که بیش از یک دهه وقت لازم است تا اقتصاد این کشور با افت تولید نفت سازگار شود.
البته از سال ۲۰۱۲ این نظریه با افزایش بی‌سابقه تولید نفت از ذخایر نفت غیرمتعارف مانند نفت شیست و گاز شیست در آمریکا و نفت حاصل از ماسه‌های نفتی در کانادا به چالش کشیده شده و با وجود ناآرامی‌های بسیار در مناطق نفت خیز، قیمت نفت سیر نزولی به خود گرفته است.
بشکه
بُشکه ظرفی استوانه‌ای یا خمره‌مانند و توخالی است که معمولاً جهت بسته‌بندی مواد شیمیایی، نفتی و غذایی استفاده و در انواع فلزی، پلاستیکی، تخته لائی یا چوبی و همین‌طور مقوائی و تخته فیبری ساخته می‌شود. امروزه بشکه‌هایی نیز از جنس آلومینیوم، استیل و گالوانیزه ساخته می‌شود و گاه تنها شکلی استوانه‌ای دارند. وزن هر بشکه فلزی با توجه به ضخامت ورق مصرفی متفاوت است؛ که در هر بشکه ضخامت بدنه کوچکتر یا مساوی با سر و ته بشکه می‌باشد. کنگره‌های روی بدنه بشکه برای محافظت از بشکه در زمان حمل و نقل آن می‌باشد.
بشکه‌های نفت به‌طور استاندارد ۱۵۹ لیتر گنجایش دارند.
گنجایش بشکه در مقیاس آمریکایی برابر ۴۲ گالن است.
واژه بشکه وامواژه‌ای است که از زبان روسی و واژه бо́чка وارد فارسی شده‌است.
شهرستان تکاب
شهرستان تَکاب، یکی از شهرستانهای استان آذربایجان غربی است و در جنوب شرقی این استان واقع شده‌است. مرکز این شهرستان شهر تکاب است. شهرستان تکاب از غرب به شهرستان شاهین‌دژ، از شمال به شهرستان چاراویماق، شمال غربی به شهرستان باروق، از شمال شرقی به استان زنجان، از جنوب و جنوب غربی به شهرستان سقز و از طرف جنوب شرقی به شهرستان بیجار محدود است و با سه استان زنجان، آذربایجان شرقی و استان کردستان مرز مشترک دارد.
وسعت آن ۲٬۲۵۰ کیلومتر مربع می‌باشد و مختصات آن به این شرح: طول ۴۷ درجه و ۷ دقیقه، عرض ۳۶ درجه و ۸ دقیقه و ۳۰ ثانیه، ارتفاع از سطح دریاهای آزاد ۱۸۴۰ متر و اختلاف ساعت با تهران ۱۷ دقیقه می‌باشد.
فاصله تکاب با تهران ۵۴۰ کیلومتر و تکاب دارای ۱۰۲ آبادی و یک بخش به نام "تخت سلیمان" است مهم‌ترین رودخانه دائمی که در تکاب جاری است ساروق نام دارد که قسمتی از آب آشامیدنی شهر را نیز تأمین می‌کند. جمعیت این شهرستان طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ برابر با ۸۱٬۳۹۵ نفر که از این تعداد ۴۰٬۱۶۱ نفر آنان مرد و ۴۱٬۲۳۴ نفر آنان زن بوده‌اند.
تقسیمات کشوری این شهرستان، بنابر آنچه در نتایج آمارگیری سرشماری سال ۱۳۸۵ کل کشور آمده‌است، بر حسب بخش، شهر، دهستان و روستا به شرح زیر است.
بخش‌ها
شهرها
دهستان‌های بخش مرکزی دهستان‌های بخش تخت سلیمان
دین مردم شهرستان تکاب اسلام و مذاهب شیعه و سنی است. همچنین عده ای از پیروان اهل حق نیز در این شهرستان سکونت دارند. در گذشته، جمعیتی از یهودیان هم در شهر سکونت داشتند که همگی در دههٔ چهل، به شهرهای دیگر و اسرائیل مهاجرت کردند.
زبان مردم شهرستان تکاب ترکی آذربایجانی و کردی سورانی است.
از اماکن تفریحی و تاریخی تکاب می‌توان به آثار باستانی تخت سلیمان، چملی گولو (چمن متحرک روستای بدرلو)، کوه بلقیس، دژ ساری قورخان در روستایی به همین نام، آرامگاه ایوب انصاری، مسجد جامع تکاب، قلعه سردار افشار، حمام قدیمی و آب گرم روستای احمدآباد سفلی اشاره نمود.
گاز (ابهام‌زدایی)
گاز در زبان فارسی دارای معانی زیر می‌باشد:
خنجر
خَنجَر، دشنه نوعی سلاح سرد است کوتاه، به اندازه کارد، که دو دَم آن تیز و بُرنده و همچنین نوک تیز می‌باشد. خنجرهای شرقی بیشتر خم است و خنجرهای اروپایی بیشتر شبیه یک شمشیر کوتاه است. واژه خنجر معربِ در فارسی خونگر است.
ملا هادی سبزواری
هادی سبزواری (۱۲۱۲–۱۲۸۹ هجری قمری) دانشمند علوم اسلامی و فیلسوف و عارف و شاعر و فقیه ایرانی است. هادی غزل‌های حکمی و عرفانی سروده‌است و در شعر «اسرار» تخلص می‌کرد. و مجموعه‌ای از منطق، الهیات و طبیعیات، علم النفس و فقه را به صورت منظوم فراهم آورده و آن را شرح کرده‌است. این کتاب شرح المنظومه نام گرفته‌است.
او در سال ۱۲۱۲ هجری معادل ۱۷۹۷ میلادی در شهر سبزوار به دنیا آمد. پدرش میرزا مهدی سبزواری یکی از دانشمندان علوم اسلامی بود که در ده سالگی وی را از دست داد. هادی پس از فراگیری علوم مقدماتی، برای تکمیل درس به مشهد رفت. پس از آن برای تحصیل عرفان و فلسفه راهی اصفهان شد و در جلسات درس استادانی از جمله حسین سبزواری، محمدابراهیم کلباسی، محمدتقی رازی، ملا علی نوری و اسماعیل کوشکی حاضر شد و در قسمت حکمت اشراق استفاده کرد. وی در سال ۱۲۴۲ به مشهد بازگشت و پنج سال در مدرسه حاج حسن مشغول تدریس تفسیر، فقه و فلسفه شد. بعد در سبزوار مدت چهل سال مشغول تدریس می‌شود. در دوره زندگی سبزواری، نام او به عنوان مهم‌ترین دانشمند اسلامی زمان خودش، مطرح بود.
دوره زندگی هادی سبزواری با ورود دوربین عکاسی به ایران و حکومت ناصرالدین شاه قاجار همزمان بود. به دستور شاه، شخصی به نام آقا رضا خان اقبال‌السلطنه در سفر خراسان، مأمور شده تا از فیلسوف ایرانی یعنی حکیم سبزواری در منزلش عکاسی کند. آقا رضا عکاس‌باشی نخستین عکاس حرفه‌ای ایران و پیش‌خدمت خاصه (آجودان مخصوص ناصرالدین‌شاه)، حسب‌الامر عکسی از هادی برداشت و چون هادی تا این وقت، عمل عکاسی را ندیده بود و همچنین آن را مخالف قانون و براهین علمیه حکمای سلف می‌دید، به همین دلیل معتقد بود که چنین چیزی امکان ندارد، لذا پس از پایان عکاسی، و دیدن تصویر خودش، بسیار متعجب شد و نهایتاً این موضوع را تأیید نمود. عکاسان ایرانی اکثر روحانیون را در محل تدریس و زندگی شان عکاسی کرده‌اند.  می‌توان تصاویر این گروه را گواهی برای تأیید عکاسی از سوی رهبران مذهبی در ایران دانست.نام برخی از شاگردان برجسته سبزواری:
هادی سبزواری عصر روز بیست و پنجم ذی الحجه سال ۱۲۸۹ قمری در سن ۷۷ سالگی درگذشت. بنای آرامگاه او در ضلع جنوبی میدان کارگر (مشهور به فلکه زند) شهر سبزوار واقع است.
هادی سبزواری حدود ۸۰ اثر دارد که بعضی از آنها به چاپ رسیده‌است.آرتور دو گوبینو (فیلسوف فرانسوی):
اقبال لاهوری:
توشی‌هیکو ایزوتسو استاد فلسفه دانشگاه مک گیل کانادا:
چالهرز
چالهَرز نام یکی از محلات منطقه ۳ در شمال شهر تهران است.
در گذشته‌های دور محله چالهرز گودال بزرگ و دره شکلی بوده که هرزآب‌ها به آن جا سرازیر می‌شده‌است و به این سبب نام چالهرز (ترکیب چاله و هرز) را به خود گرفته‌است.محله قبا نیز به چال هرز معروف بود. زیرا آب‌های هرز چاه‌ها و قنات‌ها در گودال بزرگی که در بلوار شهرزاد فعلی وجود داشت ریخته می‌شد. در زمان رضا شاه روی گودال را با خاک پر کردند و در چال هرز به کشاورزی پرداختند. آن زمان چندین قنات در محله قبا وجود داشت که اکنون همه آنها زیر زمین مدفون شده‌اند. در این محله از خیایان پاسداران خط ۲۱۵ اتوبوس سوهانک به سه راه ضرابخانه تردد دارد.
چالهرز شامل یک باغ به مساحت ۲۰۰ هزار متر و مقداری زمین‌های زراعی در حدود ششصد هزار متر است که مجموعه مساحت باغ و زمین‌ها به هشتصد هزار متر می‌رسد. از شمال به اراضی قلهک که حد آن نهر حقابه دولاب است. از غرب به جاده قدیم تهران به شمیران و از جنوب به جاده ای که از سه راه ضرابخانه از جاده شمیران جدا شده و به سلطنت آباد می‌رود و حد شرقی آن اراضی ضرابخانه و سلطنت آباد است.
محمدحسن خان اعتمادالسلطنه دربارهٔ این آبادی می‌نویسد: «چال هرز از دهات بلوک شمیران طهران، طرف غربی ضرابخانه دولتی، هوایش گرم و آبش کم، سه چهار خانوار رعیت این ده است، باغ هم دارد.»
این دهکده به دست محمد ولی خان سپهسالار تنکابنی آباد شده و پس از او به وراث او رسیده‌است. میرزا علی اصغر مصری از وراث سپه سالار به مبلغ هفتاد هزار تومان خریده‌است (پیش از سال ۱۳۲۵ شمسی). اراضی خارج باغ را فعلاً اشخاص مختلف خریده و مشغول ساختمان هستند. در خود باغ هم که فعلاً در دست ورثه میرزا علی اصغر مصری است، مشغول بر پا کردن چند ساختمان هستند. قسمت شرقی داخل باغ به نام «موستان» و قسمت غربی را «اندرون» می‌گویند. احتمال می‌رود اندرون سپه‌سالار در این قسمت باغ بوده‌است. اراضی داخل باغ را فعلاً (سال ۱۳۲۵ ه. ش ) صیفی‌کاری می‌کنند و گندم و جو آبی در زمینهای جنوبی و گندم و جو دیم در تپه‌های شمال شرقی به عمل می‌آید. کشت بیرون باغ تقریباً متوقف شده‌است چون اراضی کشتزار را بیشتر برای ساختن خانه خریده‌اند. تا وقتی‌که این آبادی روبراه بود در حدود بیست خروار جو و گندم برداشت داشت.
سردرختی‌های مهم آن، آلوچه، گلابی، هلو و گردو است که مقدار ناچیزی از آن به بازار می‌آید. صیفی و تره بار این محل از سبزی و لوبیا و هویج و کدو و سیب زمینی اسلامبولی و رسمی و گوجه فرنگی، برای فروش به تهران می‌آمد و گاهی هم به بازار تجریش و قلهک عرضه می‌شد. در کشتزار آن یونجه و اسپرس نیز کاشته می‌شد. در این ده هشت رأس گاو شیری بود که شیر آن به تهران می‌رسید. پنج رأس هم خر دارند. مرغ خانگی و خروس نیز نگهداری می‌کنند. از شکار هم فقط کبوتر چاهی در این محل یافت می‌شود.
باغ کوکب در اراضی چالهرز: باغ کوکب در اراضی جنوبی چال هرز است و مساحت آن صدهزار متر مربع است. دیوار غربی و جبهه خیابان شمیران چهارصد و نود دو متر، دیوار شرقی که جبهه خیابان ضرابخانه است هفتصد و هشتاد و پنج متر و طول شمالی پانصد و شصت متر در دو ضلع است.
قناتهای ده:
دروس
۱ مهر
۱ مهر - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۸۷ روز گذشته و به پایان آن ۱۷۸ روز (در سال عادی) و ۱۷۹ روز (در سال کبیسه) مانده.
لولوخورخوره
لولو خورخوره یا لولو موجودی خیالی است ساخته و پرداختهٔ پندار افراد جهت ترساندن کودکان بازیگوش. مادران و پدران معمولاً برای کنترل رفتار کودک کوچک، به ویژه برای اطمینان از اینکه کودک غذای خود را بخورد به او تلقین می‌کنند که در صورت بدرفتاری یا نخوردن غدا، لولو آن‌ها را خواهد خورد. شکل و ریخت خاصی برای لولوخورخوره تعریف نشده‌است.
صفت خورخوره به معنای «بسیارخوار» است. گاه لولوخورخوره به معنای موجودی نامرئی است که وسایل خانه یا… را می‌دزدد. به مترسک‌هایی که در کشتزارها و بر بالای خرمن‌ها می‌گذارند تا کلاغ‌ها و دیگر پرندگان را بترساند «لولو سر خرمن» می‌گویند. لولو فاقد هرگونه ظاهر خاصی است و تصورات از این هیولا، در هر جامعه نسبت به جامعهٔ دیگر و حتی از خانواده‌ای نسبت به خانوادهٔ دیگر در همان جامعه، می‌تواند به شدت متفاوت باشد. در بسیاری از موارد، گرچه لولو هیچگونه شکل خاصی در ذهن کودک ندارد، اما در عین حال او تنها تجسمی بی‌شکل از ترس و وحشت را در ذهن او تشکیل می‌دهد. لولو می‌تواند در معنای استعاری خویش، بر شخص یا چیزی دلالت کند که دچار ترس غیر منطقی نسبت به برخی چیزهاست. والدین غالباً به منظور تلاش در جهت اصلاح رفتارهای فرزندان خود بدان‌ها می‌گویند که اگر بچه‌ها مرتکب شیطنت شوند، لولو آن‌ها را با خود خواهد برد. افسانه لولو (به انگلیسی بوگی‌من) ممکن است از اسکاتلند، یعنی همان جایی که از چنین موجوداتی گاه با عنوان "بوگل‌ها"، "بوگارت‌ها"، یا "بوگرها" یاد می‌شود، سرچشمه گرفته باشد.
داستان‌های مربوط به لولوها، در مناطق مختلف بایکدیگر متفاوت هستند. در بعضی از نقاط، جنسیت لولو مرد و در موارد دیگر، زن می‌باشد، و در عین حال مواردی هم هستند که لولو در آنها، جنسیت دوگانه دارد یا از هر دو جنس موجود است. در برخی از ایالت‌های آمریکا، از جمله ایالتهای غرب میانه آمریکا، لولو از پنجره‌ها بیرون می‌آید. در شمال غربی اقیانوس آرام، او ممکن است در «مه سبز» آشکار شود. در جاهای دیگر، او در زیر تختخواب یا در گنجه مخفی می‌شود و کودکان را هنگامی که در شب به خواب می‌روند، غلغلک می‌دهند. گفته شده‌است که زگیل می‌تواند توسط لولو به افراد منتقل شود. ممکن است در مورد لولو گفته شود که وی نوعی شرارت یا شیطنت بخصوص را هدف خویش قرار داده‌است، به عنوان مثال، می‌توان از لولوی که سراغ کودکانی می‌آید که انگشت شست خود را می‌مکند، یا لولوهای خاص سوء رفتار یا شیطنت‌های معمول، نام برد. چند نمونه از لولوها در فرهنگ‌های دیگر:
ویکی‌پدیای انگلیسی.
هرمود (لارستان)
هُرمود روستایی از توابع دهستان صحرای باغ در بخش صحرای باغِ شهرستان لارستان استان فارس در ایران است. این روستا در جنوب استان فارس و در۴۵ کیلومتری شهر لار، واقع شده‌است.
هرمود در دهستان صحرای باغ قرار دارد. بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت این روستا ۴۷۲ نفر (۱۰۶ خانوار) بوده‌است که از این تعداد، ۲۳۱ نفر را زنان و ۲۴۱ نفر را مردان تشکیل داده‌اند.
از صحرای هرمود، صحرای سردشت خیلی معروف بوده‌است که نام سردشت در کتاب‌های تاریخی نیز آمده‌است، و کوه هرمود هم خیلی جای خوبی است در تابستان گرم هوای بسیار خنکی دارد، سردشت در ۳ کیلومتری شرقی روستای زروان قرار دارد، که جاها و خانه‌های قدیمی و نخلستان و آب‌انبار (برکه) در آن بسیار دیده می‌شود.
کنار (سرده)
کُنار، عناب، رملیک سرده‌ای از درختان و درختچه‌های تیغ‌دار از تیره عنابیان است. حدود ۴۰ گونه کنار وجود دارد که در مناطق گرمسیری و زیرگرمسیری پراکندگی دارند. میوه این درخت نیز کُنار نامیده می‌شود و خوردنی است.
درخت کنار در عربی و گاه فارسی سدر نیز نامیده می‌شود و در ایران معمولاً برگ‌های کوبیده آن را «ختمی» می‌نامند. اما سدر خود درختی متفاوت و مدیترانه‌ای از تیره مخروطیان است که شباهت زیادی با کاج دارد.
کنار درختی است به ارتفاع نزدیک به ۱۰ متر با برگ‌های کوچک و قلبی شکل و کشیده با سه رگبرگ برجسته که گوشوارک آن به خار تبدیل شده‌است.
طبق مطالعات محلی این گونه خاصیت دریافت رطوبت هوا از طریق برگ را دارد
کنار آفریقایی و کنار کازرونی (ایرانی) گونه‌هایی از این سرده‌اند که به‌طور فراوان بومی جنوب و جنوب غرب ایران نیز می‌باشد.
میوهٔ کنار خوراکی است. کنار میوه‌ای مغذی و سرشار از ویتامین K و مقادیر نسبتاً خوبی از ویتامین D3 و نیز کلسیم، فسفر، آهن، منگنز، روی و پتاسیم است. ارزش غذایی میوهٔ کنار از لحاظ پروتئین، مواد معدنی، کلسیم، فسفر، کاروتن و ویتامین از گندم غنی‌تر و میزان کالری و ویتامین C آن نسبت به لیمو بیشتر است. میوهٔ آن به راحتی هضم و اثر ملین (ضد یبوست) دارد، مزهٔ آن اندکی شیرین است. کنار در ماه‌های پایان زمستان و فروردین به بار می‌آید و تا نیمهٔ بهار نیز کم و بیش بر درخت می‌ماند. کنار با قیمتی ارزان‌تر نسبت به سایر میوه‌ها در دسترس است. برخی گونه‌های کنار در بهار شکوفه داده، در پاییز به بار می‌نشیند که در زبان بومی به آن «کنار پاییزه» می‌گویند.
از گونه‌های دیگر کنار که درختچه‌ای و بدون ساقه و تنهٔ ضخیم است؛ در زبان خوزی و لری رَمَلِک و یا لملیک می‌گویند که در پاییز و زمستان میوهٔ ترش آن به‌دست می‌آید. در کوهپایه‌های زاگرس مناطق نیمه‌گرمسیری این نوع کنار دیده می‌شود.
درخت کنار از مقاوم‌ترین درخت میوه به صورت درختچه‌ای کوچک، خاردار با تاج پهن است. این درخت و میوهٔ آن در جنوب ایران کنار نامیده می‌شود و در کتاب‌ها به نام‌های کنار، سدر، سدره، منبل داوود، سنجد گرجی، نیم، ضال، ببر و شجره‌النبق نیز خوانده شده‌است. از قدیم از برگ سائیده درخت کنار به‌عنوان ماده پاک‌کننده موی سر و بدن استفاده شده و هنوز هم در برخی نقاط استفاده از آن متداول است. برگ سائیده کنار «سدر» نام دارد. این درخت در استان‌های جنوبی ایران مانند ایلام فارس، کهگیلویه و بویراحمد، هرمزگان، بوشهر، خوزستان، کرمان و جنوب سیستان و بلوچستان به خوبی می‌روید.
برگ‌های کنار را می‌توان خشک و پودر کرده و جهت شستشوی بدن و مو بکار برد. برگ کنار (سدر) حاوی تانن،استرول‌های گیاهی مانند بتاسیتوسترول، بتاسیتوسترول گلوکزید و ساپونین ابلین لاکتون می‌باشد. ساپونین موجود در سدر عامل کف‌کنندگی در برگ کنار است. ابلین لاکتون از دسته ساپونین‌های استروئیدی است و به عنوان ماده اولیه برای تهیه هورمون‌های استروئیدی می‌توان بکار برد.