hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
زوربای یونانی (فیلم)
زوربای یونانی فیلمی برگرفته از رمانی به همین نام نوشته نیکوس کازانتزاکیس و محصول سال ۱۹۶۴ میلادی است.
«بازیل» (بیتس) نویسنده جوان انگلیسی عازم کرت است تا معدنی را که از پدر یونانی‌اش به ارث برده بازگشایی کند. او با «زوربا» (کویین) دهقان درشت جثه یونانی آشنا می‌شود و به عنوان آشپز و معدنچی استخدامش می‌کند. در دهکده‌ای در کرت آنان در هتلی اقامت می‌کنند که مدیرش «مادام هورتنس» (کدرووا) است، یک مادام فرانسوی پا به سن گذاشته که «زوربا» با او دوست می‌شود. در حین شروع به سازمان دهی کار در معدن، آنان با دیگر روستاییان ملاقات می‌کنند، از جمله بیوه جوانی (پاپاس) که در انزوا زندگی می‌کند، «ماوراندونی» (فونداس)، سبک روده روستا که مراقب ملک «بازیل» بوده‌است و پسرش «پاولو» (وُیاگیس) که دل باختهٔ بیوه است «زوربا» ناامید نشده‌است. او این حادثه را یک شوخی بزرگ می‌داند. سرخوشی او به «بازیل» هم سرایت می‌کند و هر دو در ساحل خالی می‌خندند و می‌رقصند
بر اساس رمان پر آوازه کازانتزاکیس که برگردان آن به فیلم به اندازه خود رمان موفق نبود. معنای داستان در مسیر تأیید جنبه شاد زندگی تجلی می‌یابد. اما ظاهراً شادی برای کاکویانیس که به ملودرام‌های تیره و تار علاقه دارد چیز دور از ذهنی است. با این همه زوربای یونانی شروع خوبی دارد. مرد انگلیسی که با نگرانی، زیر باران سیل آسا امیدوارانه در پی اموال خویش است، ملاقاتش با زوربای تنومند و رابطه متناقض آن دو کنجکاوی و علاقه را برمی‌انگیزد. بازی خوب کویین و موسیقی زیبای تئودوراکیس از نکته‌های قابل توجه این فیلم به‌شمار می‌آید.
آتش‌سوزی بزرگ لندن
آتش‌سوزی بزرگ لندن، آتش‌سوزی بزرگی بود که مناطق مرکزی لندن را از یکشنبه ۲ سپتامبر تا چهارشنبه ۵ سپتامبر ۱۶۶۶ دربر گرفت. تا اواسط قرن هفدهم میلادی هسته مرکزی شهر لندن کماکان بافت قرون وسطایی خود را حفظ کرده بود و دور تا دور آن دیواری قرار داشت که سال‌ها قبل و در زمان استیلای رومیان ساخته شده بود. در طول آتش‌سوزی این قسمت قرون وسطایی لندن که در داخل دیوار رومی شهر قرار داشت به‌طور کلی ویران شد و از بین رفت. ناحیه وست مینستر که بخش اشراف‌نشین آن زمان لندن (وست اند کنونی) بود، کاخ وایت هال متعلق به چارلز دوم و نواحی فقیرنشین حومه لندن نیز مورد تهدید آن آتش‌سوزی مهیب قرار گرفتند ولی آسیبی به آن‌ها وارد نگردید. تعداد ۱۳٬۲۰۰ خانه مسکونی، ۸۷ کلیسای محلی، کلیسای بزرگ سنت پل و بیشتر ساختمان‌های دولتی شهر در آن آتش‌سوزی غیرقابل کنترل سوخته و منهدم گردیدند. تخمین زده شده‌است که خانه و سرپناه ۷۰٬۰۰۰ نفر از کل ۸۰٬۰۰۰ ساکنین آن موقع لندن تماماً در آتش از بین رفت و نابود گردید. با اینکه آمار تعداد کشته شده گان در این آتش‌سوزی هرگز مشخص نشده‌است، همیشه اعتقاد بر این بوده‌است که تعداد کسانی که جانشان را در این آتش‌سوزی بزرگ از دست دادند آنچنان زیاد نبوده‌است چرا که به‌طور رسمی فقط نام تعداد قلیلی به‌عنوان قربانیان این فاجعه به ثبت رسیده‌است. اما مدتی است عده‌ای از پژوهشگران این باور را به چالش کشیده‌اند و اندک بودن تعداد کشته شده گان ثبت شده را به دو دلیل می‌دانند: اول آنکه در قرن هفدهم و در زمان آن آتش‌سوزی کسی به فکر ثبت نام مردگان طبقات فقیر و حتی متوسط نبوده‌است و دوم آنکه شدت آتش به حدی بوده‌است که به احتمال زیاد شناسایی جسد بیشتر قربانیان که به‌طور کامل سوخته و به خاکستر تبدیل شده بوده‌اند امکان‌پذیر نبوده‌است.
گزنک
گَزَنَک یکی از شهرهای استان مازندران ایران است. این شهر مرکز بخش لاریجان شهرستان آمل می‌باشد. شهر کوهستانی گزنک به وسعت ۷۰ هکتار از سال ۱۳۷۹ به دلیل واقع بودن در مرکز بخش لاریجان بعنوان شهر به رسمیت شناخته شد؛ و شهرداری گزنک از سال ۱۳۸۱ فعالیت خود را آغاز نمود.
فرهنگ جغرافیائی ایران در جلد سوم خود می‌نویسد: گزنک دهی است از دهستان بالا لاریجان شهرستان آمل، واقع در ۸ هزار گزی شمال رینه. هوای آن سرد و دارای ۲۲۵ تن سکنه است. آب آنجا از چشمه سار و هراز تأمین می‌شود. محصول آن غلات و لبنیات، حبوبات و شغل اهالی زراعت و راه آن مالرو است. دو زیارتگاه دارد . در کتاب تاریخی خواجه تاجدار نوشته ژان گور فرانسوی که ذبیح‌الله منصوری آن را به پارسی برگردانده‌است آمده محمد قلی خان سیاه و سفید دو سردار لاریجان از هالی گزنک حاضر به سرسپردن به حکومت آقا محمد قاجار نمی‌شوند و این امر نبرد سختی را میان خوانین لاریجان و آقا محمد خان قاجار به میان آورد در اولین نبرد که در حوالی پارک میرزا کوچک امروزه آمل به وقوع پیوست لاریجانی‌ها به رهبری محمد قلی سیاه و سفید به پیروزی می‌رسند و آقا محمد خان را به اسارت می‌برند که بعدها توسط حاجی حلال خور بابلی موجبات آزادی او فراهم می‌شود در نبر بعدی خوانین لاریجان شکست می‌خورند املاک آنها مصادره می‌شود و محمد قلی سفید را در رودخانه هراز غرق می‌کنند البته خود سردار به انتخاب خود بعد از شکست و اسارت این مرگ را انتخاب می‌کند دربارهٔ محمد قلی خان سیاه نیز در کتاب بزرگان آمل آمده محمد قلی خان سیاه را پس از کشتن در یکی از روستاهای طراف آمل دفن می‌کنند و از سر سربازانش در سبزه میدان آمل مناره می‌سازند.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۳۱۹ نفر جمعیت بوده‌است. مردم گزنک به گویش آملی که گویشی از زبان مازندرانی است صحبت می‌کنند.
مرزیکلا
مرزی‌کلا از شهرهای کوچک استان مازندران و مرکز بخش بابل‌کنار شهرستان بابل است.
شهر مرزی‌کلا در جنوب شهرستان بابل واقع شده‌است جادهٔ گنج افروز از این شهر می‌گذرد و امتداد آن از جنوب به شهرستان سوادکوه شمالی (شیرگاه) و جاده سوادکوه به تهران متصل می‌شود. رودخانه بابل رود که از کوه‌های سوادکوه سرازیر می‌شود از کنار این شهر عبور کرده و با گذر از روستاهای متعدد و عبور از شهرهای بابل و بابلسر به دریای مازندران می‌ریزد.
عمده شغل مردم شهر مرزیکلا به مانند روستاهای مجاور کشاورزی است. در سال ۱۳۴۷ به همت شهر شهبانو فرح دیبا ( آخرین همسر محمدرضا پهلوی، دومین پادشاه از خاندان پهلوی) ) ، زایشگاهی در مرزیکلا تأسیس شد که تا به امروز خدمات بهداشتی شایانی به مردم منطقه نموده‌است. امروزه این زایشگاه تبدیل به بیمارستان (بیمارستان هفده شهریور مرزی‌کلا) شده که با همت اهالی شهر و روستاهای مجاور، قرار است بخشهای مختلفی نظیر آزمایشگاه و … جهت رفاه حال مردم به آن اضافه گردد.
شهر مرزی‌کلا، شامل چهار محله مرزی‌کلا، پیتکا، رییس‌کلا و سیادرکا است.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۸۶۸ نفر جمعیت بوده‌است. مردم مرزیکلا به زبان مازندرانی گویش می‌کنند.
نشتارود
نَشتارود یکی از شهرهای استان مازندران در ایران است. این شهر مرکز بخش نشتا شهرستان تنکابن می‌باشد.
شهر نشتارود با ۶۳۹۴ نفر جمعیت در فاصله ۱۴ کیلومتری شرق شهر تنکابن و ۸ کیلومتری غرب شهر عباس آباد واقع در ۵۱ درجه و ۱ دقیقه طول شرقی و ۳۶ درجه و ۷۵ دقیقه عرض شمالی، در فاصله ۲۱۰ کیلومتری غرب ساری (مرکز استان) و ۱۸۸ کیلومتری شمال غربی تهران (پایتخت ایران) قرار دارد. مردم نشتارود به زبان مازندرانی و فارسی گویش می‌کنند.
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ شهر نشتارود ۶٫۳۹۴ نفر جمعیت دارد. مردم نشتارود به زبان مازندرانی و فارسی گویش می‌کنند.
نشتا به معنی نشت آب بوده و به دلیل چشمه‌ها و رودخانه‌های فراوان در منطقه به ویژه گذر رود از مرکز شهر نشتارود نامیده شد.
این رودخانه از بلندی‌های میان‌بند و جنگلهای کله‌چال – علی‌سرا سرچشمه گرفته و به نام سفیدرود است پس از عبور از فقیه‌آباد به آن می‌پیوندد در مواقع پرآبی تا ۱٫۵ کیلومتری دریا برای قایقرانی کوچک موتوری یا پارو قابل استفاده است. عرض رودخانه بین ۱۵ تا ۳۰ متر متغیر است. آبادیهای مسیر عبارتند از: سفید آب – فقیه آباد – نشتارود.
جاز آوانگارد
آوانگارد جز به سبکی از موسیقی جز گفته می‌شود که در آن عناصر موسیقی جز و آوانگارد با هم ترکیب می‌شوند. این سبک موسیقی با فری جز هم شباهت‌هایی دارد اما فری جز معمولاً بدون هیچ ساختار از پیش تعیین شده‌ایی اجرا می‌شود. وجود نقاط اشتراک بسیار بین این ۲ سبک بدیهی است، به شکلی که اغلب هنرمندانی که متعلق به یکی از این سبک‌ها هستند در سبک دیگر هم می‌نوازند. در بهترین اجراهای جز آوانگارد، مشخص کردن محل «پایان بخش‌های از پیش تنظیم‌شده» و «آغاز بخش بداهه‌نوازی» کار دشواری است، گرچه نشان دادن تمایز بین تکنوازی‌های بداهه و بخش‌های از پیش تنظیم‌شده، هدف نهایی است.
از مهم‌ترین نوازندگان این سبک می‌توان به جان کولترین، اریک دلفی، دان چری، سان را، فیریا سندرز، سسیل تیلور و آلبرت آیلر اشاره کرد.
آبش‌احمد
آبـِش‌اَحْمَد یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی که در بخش آبش‌احمد شهرستان کلیبر واقع شده‌است. این شهر با ۲٬۳۲۹ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ به‌عنوان دومین شهر شهرستان کلیبر مطرح می‌گردد. شهر آبش‌احمد در حاشیه رودخانه سلین واقع شده و نام قدیم این شهر «احمدلو» بوده‌است.
در اردیبهشت ۱۳۹۰، یک محل باستانی شامل یک خمره مخصوص نگهداری غله و تکه‌هایی از سفال در روستای قره وانلو کشف شد. یکی از شهرهای آذربایجان شرقی که در بخش آبش احمد شهرستان کلیبر واقع شده‌است. این شهر عنوان دومین شهر شهرستان کلیبر و پنجاه و یکمین شهر استان آذربایجان شرقی مطرح می‌گردد. شهر آبش‌احمد در منطقه‌ای سرسبز و خوش آب و هوا واقع شده‌است. بخش آبش احمد با داشتن کوهستان‌ها و باغ‌های بکر و خدادادی در سطح استان مشهور است. نام قدیم این شهر، امیش احمه بوده که امیش به زمین‌های گفته می‌شد که در دوران خان‌ها در دست اهالی بوده و احمه به معنی (کاشتن) بوده‌است؛ ولی در دیگر روستاها و قصبات زمین‌ها در دست خان‌ها بود؛ و نیز می‌گویند آبش و احمد دو برادر بودند که در آنجا ساکن بودند و به نام آن‌ها هم مشهور شده‌است. شهر آبش‌احمد در ۲۴ کیلومتری خداآفرین، ۵۴ کیلومتری هوراند و ۶۳ کیلومتری کلیبر و ۱۸۵ کیلومتری تبریز و ۹۵ کیلومتری اهر قرار دارد. این شهر نزدیک ۳۰۰۰ نفر جمعیت دارد.
از مناطق دیدنی این بخش می‌توان به آب گرم معدنی کم‌نظیر متعلق (با دمایی بین ۶۰ و ۷۰ درجه) در ۴ کیلومتر ی این شهر اشاره کرد که دارای خواص بسیار زیادی در درمان بیماری‌های مفصلی و گرفتگی عضلات و همچنین بسیاری از حساسیت‌ها دارد که هر ساله پذیرایی هزاران گردشگر داخلی و خارجی هست ز آثار تاریخی حومهٔ شهر می‌توان به قلعه کندی در جنوب شهر اشاره کرد. آبگرم معدنی یل سویی با دمایی ملایم که در درمان گرفتگی عضلات مؤثر است در شمال شرقی قلعه کندی واقع شده‌است، از نقاط دیدنی و تفریحی شهر، محسوب می‌شود. «سد خاکی ارس» در ۲۰ کیلومتری این شهر قرار دارد که امید است در آینده زندگی مردم در منطقه را متحول کند.
همچنین «امامزاده شاه قاسم» نیز در ۱۰ کیلومتری آبش‌احمد واقع شده‌است؛ که گفته می‌شود از برداران امام رضا می‌باشد. از لحاظ فرهنگی این شهر در سطح منطقه نسبتاً متمایز است. شغل اغلب مردم این شهر، در گذشته نه چندان دور کشاورزی و دامپروری بوده اما با مدرنیته شدن و فراگیر شدن زندگی شهری مشاغل گوناگونی بوجوده آمده که دامپروری رها شده و کشاروزی نیز به صورت مکانیزه رایج هست. قابل ذکر است که زمین‌های کشاوزی این شهر در دست عده که شاید کمتر از یک چهارم هست قرار دارد و سه چهارم مردم این شهر خوش‌نشین یا به عبارت دیگر فاقد زمین هستند؛ و این امر سبب شده این شهر و بخش یکی از مهاجر فرست‌ترین نقاط استان باشد و این در نوع خود قابل توجه و دردناک است امیدواریم مسئولان محترم شهرستان فکری در این مورد نیز داشته باشند
آقکند
آقکند یا خونا یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش کاغذکنان شهرستان میانه واقع شده‌است. این شهر مرکز بخش کاغذکنان است واز شمال به استان اردبیل از جنوب به استان زنجان و از غرب به شهر میانه محدود است. شهر آقکند با ۲٬۹۰۲ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۵ خورشیدی به‌عنوان چهارمین شهر شهرستان میانه و پنجاه و چهارمین شهر استان آذربایجان شرقی محسوب می‌گردد. این شهر ما بین کوههای « اقداغ» و «قافلان‌کوه» در دامنه کوه توره داغی واقع شده و به‌همین دلیل در زمستان آب و هوای بسیار سردی دارد. در تابستان به علت وزش باد خنک موسوم به « مه» هوا خنک می باشد. بزرگترین نیروگاه بادی شمالغرب کشور در این شهر قرار دارد. به لحاظ واقع شدن اقکند در کنار جاده توریستی اردبیل - زنجان و داشتن اثار تاریخی مثل کاروانسرای جمال آباد و پل پردلیس ، سایت شهر سوخته و احداث شهرک صنعتی کاغذکنان ، این شهر در اینده عظمت تاریخی خود را باز خواهد یافت.
آقکند یکی از شهرهای قدیمی ایران است در قدیمی ترین منبع جغرافیایی تاریخی فارسی « حدود العالم من المشرق الی المغرب» شهر آقکند به صورت « خونه » و منابع تاریخی دیگر مانند معجم البلدان یاقوت به صورت « خونج» و در سند ملکی متعلق به تاریخ ۹۷۱ هجری قمری به صورت « خوانج» و درسند دیگری که در تاریخ ۱۲۷۱ هجری قمری تحریر یافته « کاغذکنان مشهور به آقکند» نوشته شده است. رک: پرندی اکبر، کاغذکنان در گذرگاه تاریخ ایران، صفحات ۲۴ و ۲۵۸.
سوغاتی آقکند. میوه جات و سبزی جات است. محصولات اقکند از جمله گندم. سیب. گردو. زردآلو و… می‌باشد
اهالی شهر آقکند آذربایجانی بوده و به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند. اکثر آنان به کشاورزی و دامپروری می‌پردازند.
قالی‌بافی نیز در بین عده‌ای از اهالی -به‌خصوص بانوان- رواج دارد. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی از مجموع ۱٬۸۲۳ نفر جمعیت ساکن این شهر، ۸۹۷ نفر مرد و ۹۲۶ نفر زن بوده‌اند؛ هم‌چنین تعداد خانوارهای آق‌کند، ۴۷۷ خانوار بوده‌است.
توره داغی
درمانگاه شبانه‌روزی
۳. کاغذکنان در گذرگاه تاریخ ایران، پرندی اکبر، ویراست دوم، تهران، موسسه مطالعات تاریخ ایران، ۱۳۹۴
بخشایش
بَخشایِش یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در شهرستان هریس واقع شده‌است. جمعیت این شهر، طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1399خورشیدی، بالغ 21567 نفر می‌باشد که از این جهت، سومین شهر پرجمعیت شهرستان هریس و بیست و هفتمین شهر پرجمعیت|dفوریه 2015 }} |title=تعداد جمعیت و خانوار تا سطح آبادی بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن21567 نویسنده:جلال احرار بخشایش
زبان مردم بخشایش، همانند سایر اهالی شهرستان هریس و استان آذربایجان شرقی، ترکی آذربایجانی است که در میان مردم به لهجهٔ محلی بخشایش تلکم می‌شود.
تیکمه‌داش
تیکمه‌داش یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز بخش تیکمه‌داش شهرستان بستان‌آباد است. این شهر در ۱۶ کیلومتری بستان‌آباد، ۶۱ کیلومتری تبریز و ۹۱ کیلومتری میانه واقع شده‌است و به این دلیل داد وستد و بازار رسمی آن شهرهای مهم تبریز و میانه می‌باشد.
تیکمه‌داش در سال ۱۳۷۶ خورشیدی تبدیل به شهر شده‌است. جمعیت شهر تیکمه‌داش برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ خورشیدی، بالغ بر ۲٬۹۷۴ نفر می‌باشد که از این تعداد، ۱٬۲۷۰ نفر مرد و ۱٬۱۹۸ نفر زن می‌باشد؛ هم‌چنین شمار خانوارهای ساکن این شهر، ۶۳۳ خانوار است. از لحاظ میزان سواد نیز ۱٬۷۴۱ نفر از ساکنان تیکمه‌داش را افراد باسواد و ۴۶۳ نفر را افراد بی‌سواد تشکیل می‌دهند.
شهر تیکمه‌داش در دامنهٔ کوه‌های قارقالان و قلیچ‌قیه قرار گرفته و ۱۹۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. رود بنوچای از درون و رود بوستکان‌چای از پیرامون آن می‌گذرد. در اطراف تیکمه‌داش چشمه‌های آب‌معدنی بسیاری وجود دارد و نیز غار یاغیشلو در این منطقه واقع شده‌است. حداکثر دمای شهر در تابستان‌ها ۳۰ درجهٔ سانتی‌گراد بالای صفر و حداقل آن در زمستان‌ها ۳۵ درجهٔ سانتی‌گراد زیر صفر است؛ همچنین میانگین بارش سالانه در تیکمه‌داش ۳۸۰ میلی‌متر می‌باشد.
موریتس فون‌کوتسبو در سفرنامهٔ خود در سال ۱۸۱۷، روستای تیکمه‌داش را باعنوان توده‌سنگ خوانده‌است. فریزردر سفرنامه‌اش از روستای تیکمه داش و اوژن فلاندن در سفرنامهٔ خویش به روستای تخمه‌داغ در میان روستاهای حاج‌آقا و قره‌چمن اشاره کرده‌است. در اواخر دورهٔ قاجار، این روستا یکی از منزلگاه‌های پادشاهان در سفر به خارج از کشور بوده‌است؛ به‌گونه‌ای که مظفرالدین شاه در جریان یکی از این سفرها به روستای تیکمه‌داش در ۱۸ کیلومتری حاج‌آقا و ۳۰ کیلومتری قره‌چمن اشاره داشته‌است.
خسته قاسم شاعر، عارف و فیلسوف قرن دوره افشاریه، (۱۷۶۰–۱۶۸۴ میلادی) متولد و در گذشته تیکمه‌داش می‌باشد. او خود در اینباره می‌گوید؛ خسته قاسم یکی از ستون‌های استواری موسیقی عاشیقی است. وی، علاوه بر استادی در سرودن انواع قالب‌های شعری کلاسیک همانند قصیده و غزل، قالب‌های جدیدی را در ادبیات عاشیقی وارد کرد.
کارخانجات صنعتی تیکمه داش یکی از بزرگترین منابع فولاد هستند. این کارخانه‌ها توسط سرمایه داران بزرگ ساخته شدند. زمین‌های این کارخانجات را در زمان ساخت کشاورزان و در راس آنها حیدر علی دربان و دیگر کشاورزان در جهت رونق و ترقی منطقه به صورت رایگان یا اغلب با بهای اندک در اختیار سرمایه داران جهت ساخت کارخانجات فولاد قرار دادند.
ناحیه صنعتی تیکمه داش در سال ۱۳۷۴ در زمین حدوداً ۱۷
هکتار که از طرف کشاورزان به‌طور رایگان در اختیار وزارت جهاد کشاورزی قرار گرفته‌است و پیشرفت فیزیکی فاز اول آن ۷۱ درصد بوده‌است که عبارتند از:
۱ ـ نقشه‌برداری –خیابان کشی – جدول گذاری – خاک برداری
۲ ـ تیر گزاری – سیم کشی محوطه ناحیه – نصب ترانس برق در روشنائی معابر
۳ ـ حفره چاه نیمه عمیق – احداث موتور خانه – احداث منبع ۲۰۰ متر مکعبی
۴ ـ احداث مرغداری‌های تیکمه داش: ابوتراب نجاری
۵ ـ اخذسند مادر ناحیه صنعتی
برای این ناحیه صنعتی ۳۶ واحد تولیدی پیش‌بینی گردیده‌است که ۳ واحد تولید تخته سه لائی با ظرفیت ۳۰۰ متر مکعب در سال و با اشتغال ۱۱ نفر و واحد تولیدی ظرف یکبار مصرف با ظرفیت ۱۳۰ تن در سال و اشتغال ۶ نفر و واحد تولید مربای هویج با ظرفیت ۳۰۰ تن در سال و اشتغال ۱۰ الی ۱۵ نفر به بهره‌برداری رسیده‌است.
همچنین ۷ واحد پلاستیک تزریقی، ظروف یکبار مصرف، انواع پلاستیک تزریقی و بادی، ریخته‌گری، گیاهان داروئی و کنسرو مرغ در حال ساخت و ساز می‌باشند تعداد کارخانجات حوزه استحفاظی بیس از ۷۰ واحد می‌باشد. و مرغداری ابو تراب نجاری
خاروانا
خاروانا (کاروانا) یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز اداری بخش خاروانا در شهرستان ورزقان است. نام تاریخی این شهر در زبان ترکی به معنی محلی برای کاروان است و جمعیتی بالغ بر ۳،۳۵۳ نفر طبق آمار سرشماری سال ۱۳۹۵ می‌باشد.
این بخش از طرف شمال با کشور ارمنستان و جمهوری آذربایجان، از طرف جنوب با شهرستان مرند و شبستر، از شرق با بخش مرکزی ورزقان و از غرب با شهرستان جلفا بخش سیه رود هم‌مرز می‌باشد.
فاصله این بخش تا مرکز شهرستان ورزقان ۶۴ کیلومتر، مرز ارمنستان یعنی پایانه مرزی نوردوز ۳۰ کیلومتر ، با مرکز شهرستان جلفا ۷۵ کیلومتر و تا مرکز استان یعنی تبریز از مسیر ورزقان ۱۴۹ کیلومتر و از مسیر طرزم ـ قینر ۱۰۴ کیلومتر می‌باشد. بخش خاروانا شامل سه دهستان به نام‌های دیزمار مرکزی، ارزیل و جوشین، روستای میلق شهر و ۴۸ روستا و آبادی می‌باشد.
این شهر با وجود منابع و پتانسیل های زیاد از شهرهای مهاجر فرست و توسعه نیافته است. چیزی در حدود نود درصد جمعیت این شهر اکنون در تهران سکونت دارند.
از گذشته‌های بسیار دور، شهر خاروانا مرکز بخش دیزمار بوده‌است. حمدالله مستوفی (۷۵۰–۶۸۰) در صفحه ۱۳۲ کتاب نزهة القلوب منطقه دیزمار را ولایت یکپارچه می‌داند. او دربارهٔ دیزمار می‌نویسد: «دیزمار ولایتی است در شمال تبریز کما بیش پنجاه پاره دیه بود و دوزال و کوردشت و قولان و هزار[=هراس و کاروانا(خاروانا) از معظمات آن. هوایش معتدل به گرمی و آبش از آن جبال برمی‌خیزد و فاضلابش در ارس می‌ریزد حاصلش غله و پنبه و انگور و میوه به همه انواع می‌باشد و پیشتر از همه جا رسد و نوباوه تبریز از آنجا باشدحقوق دیوانش چهل هزار و هشتصد دینار است». [لازم است ذکر شود که در زمان صفویه عشایر پیرعلیلوی رومی، مقدم، بایبردلو، سادات مصری کوه کمر و... در منطقه دیزمار در روستاهای جدیدالاحداث ساکن شدند. موج دوم مهاجرت از آن سوی ارس در زمان فتحعلیشاه قاجار روی داد که در آن زمان قاجار کرداحمد، عشایر پسیان سهرون و گل آخور، الیاسکانلو های دیزمار شرقی، چلبیانلو های لیلاب و مردانقم و... در آبادی‌هایی جدیدالاحداث ساکن شدند و دیزمار در گذشته نه چندان دور ۱۹۶ آبادی بزرگ و کوچک داشت.در جلد چهارم فرهنگ جغرافیائی ایران جمعیت دیزمار ارسباران ۴۱۲۳۰ نفر و تعداد آبادی‌های آن ۱۱۲ پارچه گزارش شده‌است. علاوه بر آن اویلق، اندریان، ایری بالا، کوه کمر، کمار بالا، سیه رود، خانه سر، جوشین، علی‌لر، مردانقم، مزرعهٔ شادی، شرف آباد و… را از آبادی‌های معروف دیزمار ارسباران معرفی نموده‌است. اما آنچه مسلم است در زمان نگارش کتاب مزبور ده‌ها روستای تاریخی دیزمار نظیر قینر، کهل، سار، ایوند، امند، ورکش، کلانکش، گنزنق، اولی کندی، مزرعه، زین‌آباد، موجمبار، لاری و… که در نزدیکی مرند به ویژه تبریز قرار دارند جزو شهرستان‌های مزبور به حساب آمده‌است که در حال حاضر پس از ارتقاء شبستر از بخش به شهرستان این روستاها بین شهرستان‌های تبریز، شبستر و مرند تقسیم شده‌است. علامه جعفری - ستارخان - محمد تقی پسیان - سید یوسف مدنی
خامنه
خامنه یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که با ۳۰۵۶ نفر جمعیت (مطابق با سرشماری سال ۱۳۹۵ خورشیدی) در بخش مرکزی شهرستان شبستر واقع شده‌است. این شهر در ۵ کیلومتری شمال‌غرب شبستر و ۷۲ کیلومتری شمال‌غرب تبریز قرار گرفته‌است.
خامنه در گذشته محل تولید پارچه و پشم بوده و نام قدیم آن «خومنا» بوده‌است. این شهر در دوره‌های صفویان و قاجاریان از شهرهای مهم منطقهٔ ارونق بوده و در میان شهرهای آذربایجان شهرت خاصی داشته و از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده‌است. مدرسهٔ معرفت نخستین مدرسهٔ منطقهٔ شبستر بوده که پیش از پیروزی انقلاب مشروطه و در سال ۱۲۷۸ هجری در خامنه بنا شده‌است. همچنین دیواری در محوطه چشمه کهریز توسط تقی سلطان جهت رفاه زنان بنا گردیده‌است.
خامنه در گذشته مرکز تجاری منطقه بوده و بازارهای هفتگی و بازارهای کاروان‌ها در آن برقرار می‌شده‌است. هم‌اکنون نیز در روزهای پنجشنبه بازار هفتگی در شهر خامنه برپا می‌شود که بسیاری از مردم خود شهر خامنه و مردم شهرها و روستاهای اطراف، مایحتاج هفتگی خود را از این بازار تهیه می‌نمایند. بهترین محله خامنه، محله بازار خامنه می باشد که به دلیل 1. مرکزیت این محله در شهر خامنه، 2. تشکیل بازارهای هفتگی 3.دسترسی به بانک، ترمینال خامنه و ایستگاه سواری و ... بهترین منطقه خامنه به شمار می رود. در حمام تاریخی، درخت چنار کهنسال، قلعهٔ هراتی، مساجد تاریخی (متعلق به سده‌های پنجم و ششم هجری) و مسجد میرپنج (متعلق به دورهٔ قاجاریان) از مهم‌ترین بناهای تاریخی این شهر محسوب می‌شوند. همچنین در سال ۱۳۸۶ خورشیدی در محل حمام تاریخی خامنه، موزهٔ هدایای این شهر تأسیس شد.
خامنه در پنج کیلومتری شمال جادهٔ تبریز-شبستر-سلماس واقع شده و ۱۳۸۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. شهرداری خامنه در سال ۱۳۱۴ خورشیدی تأسیس شد. این شهر تا سال ۱۳۶۹ خورشیدی تابعهٔ شهرستان تبریز بود که در این سال با ارتقای درجهٔ شبستر و ایجاد شهرستان شبستر به این شهرستان پیوست.
خامنه در کوهپایه‌های کوهمیشو (میشوداغی) گسترده شده و شیب عمومی آن از شمال به جنوب است. این شهر از سمت شمال به شهر دریان و از شرق به شهر شبستر، از سمت جنوب به شوره‌زارهای بندر شرفخانه، شندآباد و دریاچهٔ ارومیه و از سمت غرب به تسوج و کوزه‌کنان محدود شده‌است. رود کفتر علی از بخش غربی آن عبور می‌کند و دارای چشمه‌ها و قناتهای متعددی می‌باشد.
خامنه با افت شدید جمعیت روبه‌رو بوده‌است؛ به گونه‌ای که جمعیت این شهر از ۴٬۸۰۰ نفر در سال ۱۳۳۵ خورشیدی به ۳۰۵۶ نفر در سال ۱۳۹۵ خورشیدی کاهش یافته‌است. علت اصلی افت جمعیت، مهاجرت ساکنان این شهر به شهرهای دیگر بوده‌است. مردم خامنه پیرو مذهب شیعهٔ دوازده‌امامی بوده و به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند. سید علی خامنه ای، میرحسین موسوی، شیخ محمد خیابانی، اسدالله معرفت، سید جواد خامنه‌ای، میرزا فتحعلی آخوندزاده، صمد صمدیان‌پور، میرزا جعفر خامنه‌ای از اهالی شناخته شده شهر خامنه هستند.
از اماکن گردشگری این شهر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
خداجو
خداجو یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی ایران است. این شهر مرکز بخش سراجو شهرستان مراغه است. شهر خداجو (با نام قدیمی و اصلی خراجو)، مرکز بخش سراجو و در حدود ۳۰ کیلومتری شرق مراغه و ۲۶ کیلومتری جنوب کوه سهند واقع شده‌است؛ و با روستاهایی چون: ملاقاسم، شیخ جان، بلوک آباد، گلستان سفلی، گلستان علیا، صومعه سفلی و تازه کند همسایه می‌باشد.
بر اساس آمار سرشماری عمومی نفوس و مسکن آمار سال ۱۳۹۰در حدود ۱۵۸۴ و در سرشماری آمار نفوس و مسکن در سال 1395، ۱۸۲۴ نفر (۵۷۴ خانوار، ۸۷۲ مرد و ۹۵۲ زن) بوده‌است. شهر خداجو (روستای خراجو) تا سال ۱۳۷۳ تابع بخش مرکزی شهرستان مراغه بوده که در سال ۱۳۷۴ طی تصمیمات هیئت دولت به بخش و در سال ۱۳۷۷ به شهر ارتقا یافت.
برخی آثار تاریخی شهر خداجو عبارت اند از:
وجه تسمیهٔ بعضی از جای‌ها: و از سایر اسامی طبیعت خداجو می‌توان به: بالی درسی، ایلاتلار یولی، مشه آرخی، داش بلاغی، قارقا درسی، دیمان درسی، جادا درسی و… اشاره کرد.
https://www.amar.org.ir/سرشماری-عمومی-نفوس-و-مسکن/نتایج-سرشماری/جمعیت-به-تفکیک-تقسیمات-کشوری-سال-1395
خمارلو
خُمارْلو (خداآفرین) شمالی‌ترین شهر استان آذربایجان شرقی و مرکز اداری شهرستان خداآفرین است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵ خورشیدی بالغ بر ۱٬۹۰۲ نفر بوده و ۵۸ اُمین شهر استان محسوب می‌شود.
نخستین اشاره به خمارلو در نوشته‌ها توصیفی است که رابرت میگنان ارائه کرده‌است، «.. روستای خمارلو، در دامنه کوه‌های شیبدار قرار گرفته است. منازل ساکنین در شیب کنده شده‌اند به نحوی که خانه‌ها فقط یک دیوار گلی دارند که در آن دریچه‌ای ۳–۴ فوت مربعی نقش پنجره را دارد و چند تکه تخته پاره شکسته بجای در نصب شده است… ساکنین فقیرترین مردمی بودند که تاکنون دیده‌ام. مردان و زنان کهنه‌ای به تن کرده بودند و کودکان تا هفت ساله لخت بودند. آنها تعداد کمی گوسفند و بز، و ذخیره‌ای کافی انگور داشتند که به‌خوبی تا زمستان نگاه داشته بودند…»
در اواخر دهه ۱۳۲۰، بر اساس جلد چهارم فرهنگ جغرافیایی ایران، خمارلو ۳۹۶ تن سکنه داشت. در آستانه انقلاب سفید، که نقشی عمده در فروپاشی نهایی ساختار ایلی ایران داشت، تیره‌ای از ایل محمد خانلو، شامل ۶۰ خانوار، از روستای خمارلو به عنوان قشلاق استفاده می‌کردند. اهمیت ده صرفاً به خاطر استقرار مرزبانی و نمایندهٔ آمار در آنجا بود.
خمارلو، در سال ۱۳۷۷، با تصویب هیئت وزیران به شهر تبدیل شد.
از آثار قدیمی و مهم شهرستان خداآفرین پل‌های قدیمی و تاریخی خداآفرین هستند که در نزدیکی شهرخمارلو قرار دارند.
دوزدوزان
دوزدوزان یکی از شهرهای متعلق به شهرستان سراب استان آذربایجان شرقی ایران است.
شهر دوزدوزان ۳۲ کیلومتری شهرستان سراب و ۳۷ کیلومتری شهرستان بستان آباد، در قسمت شمال جاده اصلی تبریز – اردبیل که به صورت غربی – شرقی کشیده شده‌است قرار دارد.
این شهر یکی از شهرهای چهارگانه شهرستان سراب می‌باشد و از طرف غرب به شهرستان بستان آباد، از طرف شرق به شهرستان سراب، از طرف شمال به شهر مهربان و از طرف جنوب به شهر شربیان محدود می‌شود.
همسایه‌های دیوار به دیوار شهر دوزدوزان از طرف غرب روستای خاکی، از طرف شرق روستاهای ارزنه، دولت‌آباد و داراب، از طرف شمال روستاهای زنگیل آباد و آردالان و از طرف جنوب شهر شربیان و روستای ایوق می‌باشد.
شهر دوزدوزان بواسطه قرارگرفتن در منطقه کوهستانی (نزدیکی به رشته کوه بزقوش و ارتفاعات سبلان دارای آب و هوایی سرد و کوهستانی است که در تابستان معتدل و در زمستان‌ها دارای آب و هوای سرد می‌باشد و یکی از نقاط سردسیر کشور به شمارمی رود. تعداد روزهای یخبندان در شهر دوزدوزان حدود ۵ ماه در سال می‌باشد. مقدار بارندگی سالانه از ۳۰۰ تا ۶۰۰ میلی‌متر متغیر می‌باشد، بارش در جوی‌ها و رودهای فصلی جاری شده و به سمت تلخه‌رود سرازیر و توسط آن از منطقه خارج می‌شود.
باتوجه به کارو تلاش مضاعف اهالی دوزدوزان با وجود رونق کشاورزی و کشت گندم و جو و سیب زمینی برای دوران سرما به جهت وضعیت مالی خوب اهالی کامیون داری و پرداختن به امور ساختمانی و عمرانی از اصلی‌ترین شغل‌های دوزدوزان به شمار می‌رود. در کنار کارهای کشاورزی ، دامداری به صورت سنتی دراغلب خانواده ها رواج دارد و بدین طریق بخشی ازهزینه های زندگی و نیاز خود به لبنیات و گوشت را تامین می کنند . پس از کشاورزی و دامداری ، کامیون داری ، پیمان کاری و تجارت از مشاغلی است که ساکنان شهر دوزدوزان به آن اشتغال دارند. اقتصاد این شهر بسیار پویا بوده و در فصل تابستان ده ها نفر از افراد جویای کار از سراسر منطقه به این شهر رفت‌وآمد دارند.
باتوجه به موقعيت جغرافيائي آن با محوريت كشاورزي بوده است .آب و هواي مناسب و خاك خوب و نيروي انساني كافي دليل فعاليت بيشتر منطقه درامر كشاورزي است. شهر دوزدوزان مکان مناسبی برای کشت انواع محصولات کشاورزی می باشد. اگرچه شهر دوزدوزان ازمناطق مستعد باغداری می باشد اما از قدیم الایام به این بخش توجه نگردیده است ولی تقریباً تمامی محصولات مناطق سردسیری دراین شهر بعمل می آید. سیب زمینی- خیار - غلات- علوفه و سبزیجات از عمده محصولات تولیدی دوزدوزان می باشد. محصول سیب زمینی این شهر و منطقه دارای شهرت فراوانی در سطح استان و کشور می باشد بطوری که میدان سیب زمینی این شهر به عنوان بورس سیب زمینی شمالغری کشور شناخته شده است و هر ساله هزاران تن سیب زمینی به ارزش میلیاردها ریال در این مکان معامله می شودشقل اصلی ومعروف آن هافروش کاسه های آبگوشت که به زبان خودشان تیلتانام دارداست وبه کسانی که آبگوشت میفروشندهم تیلتاساتان میگویندمعمولاقیمت هرکاسه تیلتا(آب گوشت)پنج هزارتومان است.
تپه پیردیکی دوزدوزان مربوط به سده‌ها میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سراب، بخش مهربان، شهر دوزدوزان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۳۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گادفری هارولد هاردی
گادفری هارولد هاردی (؛ –) ریاضی‌دان انگلیسی که به خاطر کارهایش در نظریهٔ اعداد و آنالیز ریاضی شهرت دارد.
در ۱۲۵۶ خورشیدی برابر ۱۸۷۷ میلادی در کرانلی انگلستان متولد شد و در سال ۱۳۲۶ خورشیدی برابر ۱۹۴۷ میلادی در کمبریج درگذشت.
وی از کالج ترینیتی کمبریج فارغ‌التحصیل و در (۱۲۷۹ خورشیدی/ ۱۹۰۰ میلادی) به عنوان عضو وابسته برگزیده شد. دیوید هیلبرت در بارهٔ او گفته‌است: «هاردی نه تنها بهترین ریاضیدانان ترینیتی، بلکه بهترین ریاضیدان انگلستان است.» هاردی در سال‌های پایانی عمر دست به خودکشی ناموفق زد.
بین سال‌های ۱۹۱۱ تا ۱۹۲۲ مقاله‌های علمی متعدد دربارهٔ همگرایی سلسله‌ها و انتگرالها و موضوع‌های وابسته به آن‌ها منتشر کرد. در ۱۲۸۷/۱۹۰۸ A course of pure Mathematics (دوره‌ای از ریاضیات محض) نخستین نمایش مستدل عدد، تابع، حد و مانند آن به زبان انگلیسی را، برای دانشجویان انتشار داد و آموزش دانشگاهی را متحول کرد. هاردی از سال ۱۹۱۱ تا سی و پنج سال بعد با ج. ا. لیتل‌وود در زمینه علمی مشارکت کرد و با همکاری وی حدود یک‌صد مقاله علمی دربارهٔ موضوعاتی از قبیل دیوفانتوسی، نظریه جمع و ضرب اعداد و تابع زتای ریمان، نابرابرها، رشته‌ها و انتگرال‌ها به‌طور عموم و سلسله‌های مثلثاتی نوشت. او اثبات کرد تابع زتای ریمان بی‌نهایت صفر دارد. در۱۹۱۳ هاردی با ریاضی‌دانی هندی به نام سرینیوسه رمنوجن(سرینیواسا رامانوجان) آشنا شد و وی را به انگلستان برد. آن‌دو با هم به راه‌حل‌های جالب مسائل مربوط به دسته‌بندی اعداد رسیدند. «هاردی به‌طور عام به‌عنوان دانشمند ممتاز انگلیسی زمان خود در ریاضیات محض شناخته شده‌است.
هرچند هاردی ریاضی‌دانی ناب بود و کمتر در موضوعی غیر از ریاضیات علاقه نشان می‌داد و تنها شاید بازی کریکت و اظهار نظرهای حرفه‌ای او در بارهٔ این بازی را بتوان مستثنا کرد اما او در زمینهٔ عقاید سیاسی صلح‌طلبی رادیکالی بود و در زمان جنگ جهانی دوم علیه جنگ موضع گرفت و دانش‌مندان را مقصر می‌دانست او در اثری که در زمان جنگ جهانی دوم منتشر کرد می‌نویسد: «در مورد جنگ علمی جدید دو نظر دقیقاً متضاد وجود دارد. اولین نظر و واضحترین نظر این است که اثر علم بر جنگ افزایش مصایب آن است، زیرا هم رنجها و آلام اقلیتی را که باید بجنگد بیشتر می‌کند و هم اینکه جنگ را به سایر قشرها جامعه گسترش می‌دهد. این نظر، طبیعی‌ترین نظر و دیدگاه متعارف است.» اشتهار او به رادیکال بودن چنان بود که در هنگام تدریس در نیوکالج شایعه شده بود در آپارتمان محل زندگی‌اش عکس بزرگی از لنین را نصب کرده‌است. چالرز پرسی‌اسنو فیریک‌دانی که دوست صمیمی هاردی بود در دیباچهٔ کتاب «دفاعیهٔ یک ریاضی‌دان» می‌نویسد: «او به آسانی با افراد فقیر، کمرو، و کسانی که به خاطر نژادشان مورد تبعیض بودند (بدون اینکه سرپرستی آنها را به عهده بگیرد) دمخور می‌شد. (کشف رامانوجان، بازی نمادین سرنوشت او بود) هاردی این قبیل افراد را به شکم‌گنده‌ها ترجیح می‌داد. منظورش از شکم‌گنده‌ها، افراد معروف و مغرور، بورژوا، و طرفدار امپریالیسم بود. این عنوان شامل بیشتر اسقف‌ها، رؤسا و مدیران، قاضیان، و همهٔ سیاست‌مداران، به استثنای لوید جورج، می‌شد.»
سیس
شهر سیس یکی از شهرهای شهرستان شبستر که در بخش مرکزی شهرستان شبستر در ۱۴ کیلومتری شرق شبستر واقع شده‌است. شهر سیس یر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیتی برابر با ۶،۱۰۶ نفر داشته‌است.
سیس در زبان ترکی به معنی مه و چم می‌باشد. سنگ قیزیل‌داشن، آسياب آب، مقبره شيخ پير رجب و مسجد محمد حنیفه از دیدنی‌های تاریخی شهر سیس است. دامنه رشته کوه‌های میشو داغی و چشمه‌های آن و طبیعت ظهرآباد و سحون و چشمه آب طبیعی که از کوههای میشو سرازیر می شود و به باغات میرسد و بدون هیچ مشکلی میشود از این آب نوشید نیز از دیدنی‌های طبیعی آن است؛ و مقبره شیخ اسماعیل سیسی در سیس از دیدنیهای دیگر شهر می‌باشد و بابا نورالدین سیسی از عارفان نامدار اهل سیس می‌باشد.
یک غار با اتاقکهایی، مربوط به قبل از میلاد، در نزدیکی مقبره شیخ اسماعیل سیسی قراردارد که مردم آن زمان از آن به عنوان پناهگاهی در مواقع حمله دشمنان استفاده می‌کردند.
تاریخ این شهر و سکونت در آن به تاریخ قبل از اسلام بر می گردد. همان طوری که در کتب تاریخی ذکر شده لشکرکشی  هشتم سارگون دوم در سال 714 قبل از میلاد (یکی از پادشاهان آشور ) به قلمرو آذربایجان بوده است و در این لشکرکشی ها ذکر شدن نام سیس به عنوان یکی از آبادی های مهم و بزرگ ارونق و انزاب از ایام قدیم دلالت بر سکونت و آباد بودن آن است.
آلبرت آیلر
آلربت آیلر (زاده ۱۹۳۶ - درگذشته ۱۹۷۰) نوازندهٔ ساکسوفون، آهنگ‌ساز، و خواننده آمریکایی بود.
او از سردمداران فری جز در دهه ۱۹۶۰ بود و می‌توان سبک پرهیاهوی تک‌نوازی‌های او را متأثر از موسیقی کلیسایی دانست. او در کنار رهبری گروه خود با دیگر موسیقی‌دانان جز از جمله دان چری همکاری داشت.
مرگ او در سال ۱۹۷۰ خود موضوعی جنجالی بود. عده‌ایی آن را خودکشی و عده‌ایی آن را قتلی به خاطر فعالیتهایش در مبارزات سیاهپوستان برای حقوق اجتماعی خوانده‌اند.
سیه‌رود
سیه‌رود یا سیاری یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش سیه‌رود شهرستان جلفا واقع شده‌است. این شهر یکی از شهر های زیبای استان آذربایجان شرقی می باشد.
سیه رود پیشتر تابعهٔ بخش مرکزی ورزقان و شهرستان اهر بوده . در این زمان، بخش ( ورزقان ) جزء بزرگ‌ترین بخش‌های استان آذربایجان شرقی بوده‌است؛ ولی بعد‌ها بخش‌هایی از آن به شهرستان‌های جلفا، هریس و تبریز ملحق شدند . به هنگام تشکیل شهرستان جلفا در دههٔ ۱۳۶۰ خورشیدی، بخشی از منطقهٔ دیزمار (دهستان دیزمار غربی) شامل شهر سیه‌رود و روستا‌های تابعهٔ آن، از بخش ورزقان جدا شده و در سال ۱۳۷۲ به شهرستان جدیدالتأسیس جلفا پیوستند‌.
این شهر در کنارهٔ جنوبی رودخانهٔ ارس و در شمال کوه کیامکی قرار گرفته‌است. این شهر مرکز اداری بخش سیه‌رود بوده و صاحب بخشداری می‌باشد. در آن سوی ارس و در مقابل سیه‌رود، شهر اردوباد که یکی از شهرهای جمهوری آذربایجان می‌باشد، قرار گرفته‌است. جادهٔ مرزی جلفا-پارس‌آباد از سیه‌رود می‌گذرد.
جمعیت شهر سیه‌رود برپایهٔ نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ خورشیدی بالغ بر ۱٬۵۴۸ نفر بوده‌است که از این جهت سومین شهر کم‌جمعیت استان آذربایجان شرقی پس از شهرهای نظرکهریزی و خمارلو محسوب می‌گردد. بر همین اساس شمار خانوارهای ساکن این شهر در این سال بالغ بر ۳۶۶ خانوار بوده‌است. همچنین شمار افراد باسواد سیه‌رود بالغ بر ۹۸۳ نفر و شمار افراد بی‌سواد بالغ بر ۲۲۹ نفر بوده‌است.
اهالی سیه‌رود مسلمان و پیرو مذهب شیعهٔ دوازده‌امامی هستند. زبان آنان همانند ساکنان سایر نواحی منطقهٔ آذربایجان، زبان ترکی آذربایجانی می‌باشد. همچنین اهالی زبان فارسی را به‌دلیل رسمی‌بودن و تدریس آن در مدارس به‌راحتی درک کرده و قادر به سخن‌گفتن به این زبان می‌باشند؛ البته پیش از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی به‌دلیل نفوذ نیروهای این حکومت در منطقه و رفت‌وآمد روزانهٔ آن‌ها در سطح شهرها و روستاها، اهالی سیه‌رود و به‌خصوص افراد مسن، به زبان روسی نیز تا حدودی آشنایی دارند. شغل اکثر اهالی شهر کشاورزی و دامداری می‌باشد؛ به‌طوری که زردآلوی سیه‌رود در سراسر آذربایجان شهرت پیدا کرده‌است و قسمتی از این محصول جنبهٔ صادراتی دارد و به خارج از کشور صادر می‌شود.
شربیان
شَرَبیان یکی از شهرهای تابعه شهرستان سراب در استان آذربایجان شرقی ایران است. این شهر در بخش مهربان شهرستان سراب قرار دارد. شربیان از تبریز مرکز استان، حدود ۱۰۰ و از سراب مرکز شهرستان۴۰ کیلومتر فاصله دارد.
زبان گفتاری مردم شربيان نيزمانند ديگر شهرهای آذربايجان شرقی تركی آذری بوده و لهجه اين منطقه  شيرينی خاص خود را دارد
بسياری از بزرگان و ريش سفيدان شربيان معتقد بودند كه شربيان در مكان كنونی نبوده بلكه در دامنه كوهی كه اكنون در شمال غربی شربيان به نام پولی تپه واقع است قرار داشته است . كه در اثر زلزله يا رانش زمين از بين رفته و ساكنان شربيان در مكان فعلی آن را بنا كرده اند . البته هنوز هم در آن منطقه كنده كاريهايی صورت می گيرد تا شايد وسايل قيمتی يا اشياء تاريخی پيدا شود.
فعالیت اصلی ساکنين شربیان در زمینه کشاورزی است. وجود خاک مناسب و امکانات تقریبا مدرن در بخش کشاورزی این منطقه را در زمینه تولید محصولات كشاورزی چون سیب زمینی ، پیاز ، خيار و گندم ، جو ، لوبيا نخود و ميوه هايي چون سيب درختی و توليد علوفه مانند شبدر و يونجه و ديگر محصولات در رده بالایی در استان آذربايجان شرقی قرار داده است، علاوه بر زمينهای آبی بسيار وسيع و حاصلخيز ، مزارع ديم نيز در شربيان كاشته می شوند كه عموما به كاشت گندم و جو اختصاص مي يابند
قالی بافی در اقتصاد مردم شربيان در مرحله دوم بعد از كشاورزي قرار دارد.
فرش و گليم توليدی شربيان در سطح استان آذربايجان شرقی جايگاه مخصوص پيدا كرده است. فرشهای اين منطقه اغلب به كشورهای خارج صادر می شود.
شربیان در سال ۱۳۷۷ بنا به پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیئت دولت به شهر تبدیل شده و به عنوان شهر شناخته می‌شود.
اين شهر از جنوب به ادامه رشته كوه بزقوش و قاسم داغی و از شمال  به جاده اصلی بستان آباد، سراب متصل می شود. در غرب شربيان شهرستان سراب و در شرق آن بستان آباد قرار گرفته است
دانشگاه پیام نور واحد شربیان تنها دانشگاه این شهر است که در جاده دوزدوزان - شربیان قرار دارد و در ۹ رشته دانشجو می‌پذیرد.
این شهر دارای یک سالن ورزشی برای رشته هایی همچون فوتسال والیبال و بدمینتون است. همچنین باشگاه پرورش اندام و کشتی برای دوسداران این دو رشته وجود دارد که در سال های اخیر علاقه مندان زیادی را جذب کرده است.
تیم فوتسال شهرداری شربیان در رده بزرگسالان در سال ۹۱ به مسابقات لیگ برتر فوتسال استان راه یافت. هر ساله تیم‌هایی در رشته‌های مختلفی مثل کشتی، والیبال، فوتسال و پرورش اندام در مسابقات استانی، شربیان را نمایندگی می‌نمایند.
اولین قهرمانی نوجوانان تیم والیبال این شهر در سال ۱۳۹۹ در سطح شهرستان بوده که به مسابقات استانی نیز راه یافتند
اولین زمین چمن مصنوعی شهرستان سراب شهر شربیان باهمت اهالی خیّر و جوانان ورزش دوست ساخته شد
شربيان از نظر آب و هوا دارای آب و هوای سرد زمستانی و معتدل تابستانی  و ارتفاع از سطح دريا ۱۸۱۴ متر می باشد.
شرفخانه
بندر شرفخانه یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان شبستر قرار دارد.
ضمنا محمد باقی خواننده مشهور آذربایجانی که آهنگ تیراختور سنی دییللر را برای هواداران تیم محبوب تیراختور آذربایجان خوانده، متولد و بزرگ شده بندر شرفخانه میباشد، همچنین آهنگ اورمو گولی این خواننده که برای خشک شدن دریاچه ارومیه خوانده چندین بار از کانال های ماهواره ای پخش شده است.
از توابع شهرستان شبستر در جوار دریاچه ارومیه و رشته‌کوه میشو واقع است و از نظر آب‌وهوا تحت تأثیر این ارتفاعات آّب هوای آن نسبت به اطراف به دلیل رطوبت حاصل از تبخیر دریا معتدل تر می‌باشد؛ و از نظر کشاورزی نیز حائز اهمیت است. بندرشرفخانه در حدود ۲۰۰۰ نفر جمعیت دارد.
این بندر دارای ایستگاه راه‌آهن و همچنین اسکله برای رفت‌وآمد کشتی‌ها (نه چندان بزرگ) بود که بعد از خشکی دریاچه، عملاً استفاده ای از آن‌ها نمی‌شود. همچنین در این بندر هتل به نسبت بزرگی وجود دارد که از امکانات رفاهی نسبتاً خوبی برخوردارست اما به دلیل عدم مراجعه گردشگران، این هتل نیز رو به اضمحلال است. البته تمامی این اطلاعات مربوط به قبل از خشک شدن دریاچه ارومیه است. در حال حاضر اسکله و پلاژها و هتل به دلیل خشکی آب دریا مورد استفاده‌ای ندارند.
فرهنگ جغرافیایی ایران جلد ۴ در مورد بندرشرفخانه می‌نویسد:
بندرشرفخانه قصبه مرکز دهستان بندرشرفخانه بخش شبستر شهرستان تبریز واقع در ۱۸ کیلومتری باختری بخش است. سکنه آن ۱۴۳۶ تن و آب آن از چشمه و رودخانه‌های محلی تأمین می‌شود. محصول عمده آنجا غلات و حبوب و بادام و زردآلو، آلبالو، گیلاس، گلابی، آلوچه و سیب است. این قصبه در ساحل خاوری دریاچه رضائیه واقع و دارای اسکله برای راه‌آهن و اداره دریانوردی و مدرسه و شعبه پست و مرکزمخابرات و نیروی انتظامی، مرکز بهداشت و ایستگاه هواشناسی بوده‌است. این شهر در سال‌های حمله ارتش روسیه به ایران محل ذخیره غلات ارتش روس بوده‌است.
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
شندآباد
شندآباد یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی که در بخش مرکزی شهرستان شبستر واقع شده‌است. و به قطب هلوی کشور معروف است. این شهر با جمعیتی بالغ بر ۸،۴۸۹ نفر، بیست و ششمین شهر استان آذربایجان شرقی و دومین شهر شهرستان شبستر -پس از مرکز شهرستان- محسوب می‌گردد .شندآباد در ساحل شمالی دریاچه ارومیه و در جنوب کوه‌های میشو واقع شده‌است. این شهر در ۷ کیلومتری جنوب غرب شبستر، ۷۱ کیلومتری شمال غرب تبریز و ۶۹۵ کیلومتری شمال غرب تهران واقع شده‌است.
باتوجه به وجود آثاری چون قوچ سنگی کنار مسجد جامع باقی‌مانده از دوران(البته قوچ سنگی دیگر وجود ندارد ) قراقویونلوها، وجود محلهٔ قلی، امامزاده داود شندآباد، مسجد جامع سابق شندآباد (معماری این مسجد براساس الگوی مسجدالقصی طراحی شده بود که بر اثر سهل‌انگاری مسئولان میراث فرهنگی تخریب و نوسازی گردید) و محله‌های قدیمی شهر شندآباد، تاریخ آن را می‌توان تا قبل از دوران گورکانی و قرون هشتم و نهم هجری تخمین زد.
در زبان محلی قدیم به آن «شیندیوار» یا «شن دیوار» یا «شنی وار» اطلاق می‌شد، (مکانی که خاک آن و دیوارهای آن شنی می‌باشد). علت آن نیز این بود که در خاک آن شن زیادی وجود داشت که برای کشاورزی خوب بود و بر روی دیوارها بر اثر شست و شوی باران شن زیادی به چشم می‌خورد به‌طوری‌که باعث جلب توجه کسانی که از خارج به آن وارد می‌شدند، می‌گردید.
مردم این شهر اکثراً به شغل کشاورزی مشغول هستند. شهر شندآباد در سال های اخیر مهاجرت پذیر بوده است بطوری که جمعیت آن از ۴٬۰۰۰ نفر در سال ۱۳۹۰، به ۱۵٬۰۰۰ نقر در سال ۱۳۹۹ رسیده است. از مجموع ۱۵٬۰۰۰ نفر جمعیت این شهر، ۸٬۰۰۰ نفر مرد و ۷٬۰۰۰ نفر زن بوده‌اند . براساس همین آمار ۹۰ درصد از جمعیت این شهر باسواد و ۱۰ درصد بی‌سواد بوده‌اند.
↓تحقیق آقای فرهاد فداکارشندی
هلو
کشکسرای
کُشکسَرای یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی ایران است. این شهر در بخش کشکسرای شهرستان مرند قرار دارد.
شهر کشکسرای در 15 کیلومتری شهرستان مرند ، نه یک شهر بلکه ، یکی از باغ شهر های ایران دارای موقعیت ارتباطی بالا و دروازه آذربایجان شرقی به اروپا محسوب می شود و آخرین شهر استان در مسیر اروپا و نزدیک ترین شهر استان به مرز ترکیه و از کشکسرای به بازرگان 170 کیلومتر می باشد .
از گذشته های بسیار دور ، این شهر با زرد آلوی خود ،در شهرستان های دیگر شناخته شده و دارای باغ های انبوه زردآلو می باشد. طبیعت بکر آن در سال های اخیر باعث جذب مرکز نشینان استان و مردم شریف تبریزگردیده به طوریکه باغات وبلایی فراوانی در منطقه ساخته شده است.که این امر ،از لحاظ زیبایی شناسی شهری باعث ترقی و آبادانی  شهر کشکسرای گردیده است. بنا بر مصوبه سال پیش این شهر  به بخش ارتقاء یافته که مقدمات تبدیل آن در حال اجرا است.
اکثر مردمان شهردر صنعت حمل و نقل و کشاورزی مشغول بکار بوده که در این راستا شرکت های حمل و نقل ،کامیون های تریلی و تعمیرگاه های سنگین به وفور در شهر دیده می شوند.همه این مسائل شهری زنده و پویا و متمول را به وجود آورده و از منظر اقتصادی این شهر را در سایر شهرهای اطراف و استان آوازه نموده است. کوه گچی قالا نماد شهر کشکسرای
کوه گچی قالاسی در شهرکشکسرای که تقریبا در 1 کیلو متری و در سمت جنوبی آن قرار دارد، یکی از مناطق تفریحی شهر محسوب میشود. و روستای ییلاقی  ارلان که در پشت این کوه قرار دارد یکی از زیباترین روستاهای این شهر میباشد.
شاید برای شما  هم جای سوال باشد که نام گچی قالاسی از کجا آمده است ؟
شاید علت نامگذاری کوه این بوده است  که در زمان های قدیم ، این کوه و اطراف آن محل زندگی بز های کوهی بوده است.شاید هم درست بوده باشد طبق یک افسانه قدیمی ماجرا به گونه ای دیگر است.
مردم محلی نقل می كنند كه از پدران خود و پدران آنها از اجداد خود شنیده اند كه شهری باستانی وییلاقی در در محل کنونی شهر و جود داشته که دارای قلعه و برج و بارو بوده است یکی از قلعه ها در محل میدان مرکزی شهر بوده (قلعه باشی – قالا باشی )است.
امرا و حاکمان شهر برای شکار به کوههای میشو که مملو از آهو و بزهای کوهی بودند می رفتند و از همان زمان نام گچی (بز) بروی کوه مرکزی آن نقش بسته است .این توصیف به واقعیت نزدیکتر می نماید .
شكل دیگری از این افسانه بسیار گسترده توصیف شده است ، به نحوی كه در یکی از شکارها یک  بز توانسته است  خود را به بالای كوهی در جنوب كشكسرای برساند؛ و به این طریق وجه تسمیه «گچی قالاسی» را كه كوهی در قسمت جنوب كشكسرای است بیان می كنند.(منبع www.koshksaray.com )
لغتنامه دهخدا به نقل از جلد چهارم فرهنگ جغرافیایی ایران می‌نویسد: کُشک‌سرای شهری است که در بخش کشکسرای شهرستان مرند واقع در ۱۸هزار گزی باختری مرند و پانصد گزی شوسه خوی به مرند دارای ۲۸۹۲ تن سینه. آب آن از رودخانه و قنات و راه شوسه است.
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
منابع محلی
کلوانق
کلوانق یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی ایران است.که زیباترین شهر شهرستان هریس است. ومردم آنها ترک زبان هستند.  این شهر در بخش مرکزی شهرستان هریس و ۷۰ کیلومتری تبریز قرار دارد.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران، جمعیت شهر کلوانق بالغ بر ۷،۴۶۵ نفر است که از این حیث پرجمعیت شهر شهرستان هریس بعد از مرکز شهرستان می‌باشد. به لحاظ قدمت این شهر دارای یک گورستان قدیمی با حدود ۱۶۰۰ سال قدمت تاریخی می‌باشد و وجود سنگ‌های بزرگ با خطوط عربی و اسلامی و سنگهایی که ایات قرآن در ان به خطی غیرمعمول حک شده‌است، نشان از قدمت این شهر دارد. این گورستان قدیمی به نام "کلوکلر" (kolloklar) به معنی خاکستر می‌باشد و به روایتی نام کلوانق نیز از آن گرفته شده است. تاکنون به دلایل مختلف از جمله سیل و زلزله حداقل سه بار تغییر مکان داده است. کلوانق به همراه شهر همسایه زرنق یکی از قدیمی ترین مناطق استان می‌باشند که به دلیل بی توجهی مسئولین مرکز شهرستان سایه محرومیت بر هر دو شهر سنگینی می‌کند.
شغل ساکنان شهر:
اکثر قریب به اتفاق مردمان این شهر به پیمانکاری سازه‌های عظیم مانند سد، نیروگاه‌، مترو، راهسازی، پل و سیلوها در داخل و خارج از کشور و کشاورزی و باغداری، دامداری و هنر قالیبافی و ... اشتغال دارند. متاسفانه بخشی از جوانان این شهر دچار اعتیاد به مواد مخدر هستند که به دلیل کار کردن در غربت بدور از خانواده می‌باشد و عادت خیلی بدی که گریبانگیرشان می‌باشد سعی دارند تمامی درآمد خود و خرید فروشهای مهم و اساسی خود را از شهرهای اطراف مثل زرنق مهربان هریس و غیره انجام میدهند و کوچکترین علاقه ای به گرداندن چرخ اقتصادی خود کلوانق ندارند.
زمین های کشاورزی:
زمین‌های حاصلخیز این شهر در بین سایر شهرهای شهرستان هریس بی همتا و از لحاظ مرغوبیت خاک و مقدار آبهای زیرزمینی موقعیتی استثنایی را دارا می‌باشد . کلوانق دارای یک قبرستان قدیمی است  این شهر در بخش مرکزی شهرستان هریس قرار دارد. از مکان های تاریخی وگردشگری این شهر می توان به ۱-گورستان تاریخی با سنگ هایی دارایی خطوط ناشناس ۲- رود خانه آچی چای ۳-غارقره لی لر و ۴-مسجد جامع اشاره کرد.
افتخارات شهر :
از افتخارات این شهر می توان به پزشکان وجراحان متخصص ومشهور قاتل های بنام دندانپزشکان دعانویسان داروسازان نزول خورها و رباخواران نامی اساتید دانشگاه هنرمندان نویسندگان مهندسان وفرهنگیان فرهیخته وکلا وقضات این شهر اشاره کرد که در دامن خود پرورش داده است اهالی این شهر مردمی بسیا ر مهربان و خون گرم ومیهمان نواز با فرهنگ غنی وخانواده های اصیل و ریشه دار در این شهر دوست داشتنی ساکن هستند و به ارزشهای اخلاقی وانسا نی بسیار پایبندمی باشند . درستی وصداقت ووفاداری ونیکو کاری و همیاری از خصوصیات بارز این مردمان می باشد
زبان مردم کلوانق، همانند سایر اهالی شهرستان تبریز و استان آذربایجان شرقی، ترکی آذربایجانی است.
از مهم‌ترین آثار تاریخی و طبیعی کلوانق می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
1-قبرستانی با قدمت 1600 ساله
2-آبگرم طبیعی آجی چای
3-غار قره لر (قره لرین کولی)
4-منابع طبیعی یوخاری شام
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
گوگان
گوگان یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش گوگان شهرستان آذرشهر واقع شده‌است. جمعیت این شهر بر پایهٔ سرشماری سال ۱۳۹۵ خورشیدی بالغ بر ۱۱،۷۴۲ نفر بوده‌است که از این لحاظ نوزدهمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی و سومین شهر پرجمعیت شهرستان-بعد از مرکز شهرستان- محسوب می‌گردد. نام قدیم این شهر «گاوگان» بوده‌است که بعدها به «گوگان» تغییر نام داده‌است. شهر گوگان در ۴ کیلومتری غرب آذرشهر، ۴۵ کیلومتری جنوب غرب تبریز و ۶۹۴ کیلومتری شمال غرب تهران واقع شده‌است. این شهر در ساحل شرقی دریاچهٔ ارومیه واقع شده‌است و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۳۴۰ متر می‌باشد. این شهر در مسیر جاده ابریشم واقع شده و در قدیم کارونسراهای زیادی در آن وجود داشته است.
از محصولات تولیدی گوگان می‌توان به گردو اشاره کرد که به نقاط مختلف کشور صادر می‌شود. پیش‌شماره تلفنی این شهر ۰۴۱۳ می‌باشد. شهر گوگان در سال ۱۳۳۶ خورشیدی با ارتقای درجه از روستا به شهر، صاحب شهرداری دولتی شده‌است و هم‌اکنون یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی محسوب می‌گردد. همچنین شیرینی سنتی گوگان به نام باقلوا نیز شهرت بسیار زیادی دارد و از آن به عنوان سوغات گوگان یاد می‌شود. این شیرینی به شکل لوزی و از بادام یا گردو تهیه می‌شود که طرفداران بسیار زیادی در سطح استان و کشور دارد. اهالی شهرستان معمولاً این شیرینی را در ایام عید نوروز و در سفره‌های هفت سین قرار می‌دهند. مسجد جامع گوگان از آثار مربوط به دوره قاجار است. این اثر در تاریخ ۱۸ اسفند ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این شهر دارای چشمه آب گرم که در کوه قزل داغ گوگان واقع است می‌باشد که خاصیت درمانی دارد.
اسم این شهر در لهجه (گویش) بومی و محلی گو گن نامیده چمی‌شود. این اسم ترکیبی از دو کلمه گو + گن می‌باشد، کلمه گو در زبان ترکی آذری به معنی رنگ سبز و کلمه گن نیز در زبان ترکی آذری به معنی وسیع، گشاد، فراخ، گسترده، بسیط می‌باشد؛ که معنی تحت لفظی نام محلی شهر گو گن (گوگان، گاوگان) را می‌توان سرزمین وسیع و سرسبز نامید. اگر کسی به این شهر سفرکرده باشد شاهد باغ‌های سرسبز و بسیار پرنشاط از در ختان گردو، بادام، گیلاس و … خواهد بود. رودخانه گنبر چایی از مرکز این شهر می‌گذرد.
وب سایت شهرداری گوگان
وایقان
وایْقان یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی که در بخش مرکزی شهرستان شبستر واقع است.
شهر وایقان در ۵ کیلومتری جنوب شهر شبستر واقع شده‌است.
جمعیت آن بالغ بر ۵ هزار نفر و در فصل کاری (خرداد-تیر-مرداد-شهریور) حدود ۴۵۰۰ نفر جمعیت شناور به آن اضافه می‌شود.
کار و فعالیت قبلی اکثریت مردم وایقان، آجرپزی بود و اکثر خانواده‌ها دارای کوره آجرپزی بودند ولی به دلایلی اکثرشان دیگر کار نمیکنند و در حال رفتن به پایتخت هستند و برخی نیز به کشاورزی و دامپروری مشغول می‌باشند.
به دلیل حاصلخیزی زمین های وایقان و هوای معتدل مکان مناسبی برای رشد گیاهان و درختان می باشد به طوری که در سال های 1396تا1400 مردمان شهر های همجوار بویژه تبریز مشتاق به خرید زمین و باغ در وایقان می باشند .از جهتی این عمل منجر به ایجاد شغل خرید و فروش ملک و املاک در وایقان شد به دنبال آن زمین های وایقان ارزش واقعی خود را پیدا کردند .البته تورم نیز بی تاثیر نبود.
محمدحسین خلف تبریزی در جلد چهارم برهان قاطع صفحه ۲۵۵۵ در ریشه یابی واژه وایقان آن را در زبان فارسی به دو بخش جداگانه وای و قان تقسیم می‌نماید و می‌نویسد: قان کلمه فارسی باستان و همردیف کلمه کند، گند، جنگ، جان به معنای آبادی و شهر است و وای به معنی چاه بوده‌است؛ و علت ان چاه‌ها و قنات‌های فراوان بوده‌است که در این منطقه وجود داشته‌است. سوغات وایقان:محصولات:
هادیشهر (جلفا)
هادیشهر غربی‌ترین شهر در بین مراکز شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی و مرکز اداری شهرستان جلفا است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان جلفا واقع شده و جمعیت آن در سال ۱۳۹۵ شمسی بالغ بر ۳۴٬۳۴۶ نفر بوده و پنجمین شهر استان محسوب می‌شود.
هادیشهر شامل ۲ شهر تاریخی علمدار و گرگر بوده‌است. حدود آن در شرق تا بخش سیه‌رود، در غرب تا شهرستان خوی و کلیسای سنت استپانوس، در جنوب تا شهرستان مرند (محال هرزند) و در شمال تا رود ارس است. وجود تپهٔ تاریخی (کول تپه) حکایت از تاریخ کهن هادیشهر داشته که به زمان اورارتو برمی‌گردد. همه مردم این شهر آذربایجانی بوده و به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند. این شهر در مسیر ترانزیتی ایران - ارمنستان و ایران - آذربایجان و ترکیه - آذربایجان قرار گرفته که این امر باعث ایجاد مشکلاتی در رابطه با تردد ماشین‌های سنگین از داخل شهر به خاطر عدم وجود جاده کمربندی شده‌است.
هوراند
هُورانْدْ کوچکترین شهر استان آذربایجان شرقی و یکی از شهرهای شمال شرقی آن استان است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵ خورشیدی بالغ بر ۴٬۶۵۸ نفر بوده‌است.
از روستاهای اطراف هوراند می‌توان به منجاب جدید، چرمداش، بریحان، اینجار، کوجان، جبان و نیق نام برد
درمورد ریشه واژه هوراند عقاید مختلفی وجود دارد. بسیاری از محققان نام‌های: اهر - هوری بره - هووای - هوراند - هریس - هومای - هورمان را از یک ریشه می‌دانند.
برخی نام هوراند را برگرفته از نام قوم هوری می‌دانند، هوری‌ها یا خوری‌ها مردم باستانی آسیای صغیر و شرق و غرب میانرودان شمالی و سوریه بودند، که (تقریباً ۲۵۰۰ ق. م) از کوه‌های جنوب دریای خزر به سرزمین بین هیتیان و آشور، شرق دجله و منطقه کوهسار زاگرس و از آنجا آنها در مناطق بین‌النهرین شمالی و سوریه و حتی ساحل مدیترانه پخش شدند.
برخی نیز معتقدند واژهٔ هوراند، از واژهٔ فارسی اهوراوند ساخته شده که در طول سالیان دراز به هوراند تبدیل شده‌است. گفته می‌شود که معنی واژهٔ اهوراوند، خدای زیبایی‌ها است که شاید به‌دلیل زیبایی کم‌نظیر این شهر، به این نام خوانده شده‌است.
زبان رایج اهالی این منطقه ترکی آذربایجانی و مذهب ایشان شیعه اثنی عشری است.
اقتصاد منطقه وابسته به محیط زیست است. گردشگری شکار و استفاده از آب های گرم جوشان منطقه آبش احمد در نزدیکی هوراند، دامپروری و زنبورداری، بهره برداری از جنگلهای توت، سماق، زغال اخته،آلبالو و آلوی وحشی از مشاغل مهم و کلیدی منطقه است. در کنار آن زراعت گندم، جو و فراوری محصولاتی چون توت خشک و میوه های خشک منطقه و عرقیجات گیاهی و گیاهان دارویی از دیگر منابع اقتصادی منطقه است.
شهر هوراند در ۴۷ درجه و۳۷ دقیقه طول شرقی و ۳۸ درجه و ۸ دقیقه عرض شمالی قرار گرفته‌است و ارتفاع آن از ۱۰۲۴ متر در مرتفعترین نقاط شهر تا ۸۶۰ متر در نقاط پست شهر متغیر است.
هوراند به دلیل قرار گرفتن در موقعیت خاص جغرافیایی یکی از نقاط بکر و خوشایند برای شکارچیان و صیادان در فصل شکار است.
در دشت لشگرگاه هوراند تپه بسیار کوچکی به شعاع تقریبی ۱۵ و ارتفاع ۵/۱ متر وجود دارد که در اصطلاح محلی به اژدها داش (سنگ اژدها) معروف است. از این تپه آثاری مختلف از قبیل قطعات سفال و سنگ چخماق مربوط به قرون اولیه هزاره اول قبل از میلاد به دست آمده‌است.
آبسرد (تهران)
آبسرد یکی از شهرهای شهرستان دماوند در استان تهران است. در سال ۱۳۷۵ و با پیوستن سه روستای تاسکین، مرانک و آبسرد به یکدیگر و با مصوبهٔ هیئت وزیران این منطقه به شهر تبدیل شد. پیش از این آبسرد مرکز دهستان جمع‌آبرود بود.
بنابر نظر مهدی علمداری پژوهشگر زبان شناس گویش مردم آبسرد همچون مناطق دماوند و کیلان و عین ورزان، گویش دماوندی است این شهر در همسایگی شهرهای کیلان و دماوند قرار دارد. یکی از محصولات ممتاز کشاورزی آبسرد میوه سیب درختی است.
هفت آذر ۱۳۹۹ محسن فخری زاده در این شهر ترور شد.