همایون شجریان
همایون شجریان (زادهٔ ۳۱ اردیبهشت ۱۳۵۴) خوانندهٔ، آهنگساز و نوازنده موسیقی سنتی ایرانی و موسیقی تلفیقی است. وی پسر محمدرضا شجریان است.
همایون شجریان در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۵۴ در تهران در خانواده‌ای اهل موسیقی متولد شد. وی فرزند محمدرضا شجریان است. همایون شجریان برادر کوچک مژگان شجریان است. او در سال ۱۳۷۵ با گیتا خوانساری ازدواج کرد که حاصل این ازدواج فرزندی به نام یاسمین است.
همایون از کودکی به موسیقی علاقه‌مند بود. تا آنکه با راهنمایی پدرش برای فراگیری تکنیک و شناخت ریتم زیر نظر ناصر فرهنگ‌فر آموزش دید. او همچنین مدتی آموختن موسیقی را زیر نظر جمشید محبی ادامه داد. او به همراه خواهرانش آواز را از پدرشان آموختند. در همان زمان به هنرستان موسیقی رفت و کمانچه را به عنوان ساز تخصصی خود انتخاب کرد. همایون در خارج از هنرستان نیز ساز مورد نظرش را زیر نظر اردشیر کامکار فراگرفت و با تار و سنتور هم به صورت گوشی آشنا شد.
او از سال ۱۳۷۰ محمدرضا شجریان را در کنسرت‌های آمریکا، اروپا و ایران (با تنبک) همراهی کرد و از ۱۳۷۸ به بعد در صحنهٔ کنسرت‌ها به هم‌خوانی با پدرش مشغول شد. اولین اثر با حضور او یاد ایام نام دارد که در آن، همایون تنبک‌نوازی را بر عهده داشت. همایون شجریان کنسرت‌های بسیاری را با چهره‌های شناخته‌شدهٔ موسیقی ایرانی اجرا کرده و آثار زیادی را به همراه آنان در ایران و جهان منتشر کرده‌است که از آن‌ها می‌توان به آلبوم کنسرت‌های «بی تو بسر نمی‌شود» و «فریاد» اشاره کرد. هر دوی این آلبوم‌ها در سال‌های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۵ نامزد دریافت جایزه گرمی شدند.
همایون شجریان به آهنگسازی برای سایر خوانندگان نیز مشغول بوده‌است؛ از جمله، تصنیف «دل سِتان» با مطلع «ای کاروان آهسته ران» را برای «علیرضا افتخاری» در آلبوم «قصهٔ شمع» آهنگسازی کرده‌است.
اولین آلبوم همایون شجریان که به تنهایی خوانندگی آن را بر عهده داشت «نسیم وصل» نام دارد. آهنگ‌سازی این آلبوم را محمدجواد ضرابیان بر عهده داشت و در سال ۱۳۸۲ منتشر شد. این سرآغازی بود بر اجرای کنسرت‌ها و آلبوم‌های مستقل او. وی پس از آن، در سال ۱۳۸۳ دو آلبوم شوق دوست و ناشکیبا و در سال ۱۳۸۴ نقش خیال را به آهنگ‌سازی علی قمصری را منتشر و روانه بازار عرضه کرد که با استقبال فراوانی روبرو شد. پس از آن در مهرماه ۱۳۸۵ آلبوم با ستاره‌ها را که حاصل همکاری او با محمدجواد ضرابیان است، به بازار عرضه کرد. در سال ۱۳۸۷ دو آلبوم قیژک کولی و خورشید آرزو را با همکاری گروه دستان منتشر کرد. او آب، نان، آواز را به آهنگسازی علی قمصری در سال ۱۳۸۸ و آلبوم شب جدایی را در سال ۱۳۸۹ منتشر کرد. همایون در سال ۱۳۹۰ آلبوم شوق‌نامه و ای جان جان بی من مرو را عرضه کرد. آلبوم شوق‌نامه به نوعی بازیابی تصانیف منسوب به عبدالقادر مراغه‌ای به حساب می‌آید که حاصل تلاش چهار ساله گروهی به سرپرستی محمدرضا درویشی است.
البته همایون شجریان تا سال ۱۳۸۸ پدرش را در اجراها همراهی می‌کرد. این دو مدت زمانی عضو گروه آوا بودند و در این دوران دو آلبوم غوغای عشق‌بازان و کنسرت محمدرضا شجریان و گروه آوا اجرا و به بازار عرضه شدند.
ترانه «وطن» بر اساس شعری با همین نام از سیاوش کسرایی از کارهایی بود که همایون شجریان چندی قبل از خرداد ۱۳۸۸ منتشر کرد.
در اسفند ۱۳۹۷ گواهینامه درجه یک هنری (معادل مدرک تحصیلی دکتری) در رشته «آواز» توسط وزارت ارشاد به همایون شجریان اعطاء شد.
خداوندان اسرار که هجدهمین آلبوم موسیقی همایون شجریان به حساب می‌آید که به عنوان خواننده اصلی در آن حضور دارد و بعد از تجربه موفق و جهانی «مستور و مست» یک اثر پنج قسمت است که به صورت صوتی و تصویری و یک مستند به نام «آنسوی آیینه‌ها» به کارگردانی رخشان بنی‌اعتماد عرضه خواهد شد. «خداوندان اسرار» شامل دو بخش است. در بخش اول آن ساز و آوازی بداهه در مقام اصفهان با اشعاری از مولوی اجرا شده و بخش دوم شامل روایتی با نام «رهایی» در سه پرده «مهتاب، خداوندان اسرار، جانی و صد آه» روی اشعاری از خیام، مولوی و حافظ است. در این آلبوم موسیقی، آزاد میرزاپور (بربت)، حسین رضایی‌نیا (دف)، همایون نصیری (سازهای کوبه‌ای)، آیین مشکاتیان (کوزه)، محمت اکاتای (سازهای کوبه‌ای)، آرشاک ساهاکیان (دودوک)، آرین کشیشی (گیتار باس) و سهراب پورناظری (تنبور) آواز همایون شجریان را همراهی کرده‌اند. این اثر که در ایران، ترکیه و آمریکا ضبط شده، در ایران توسط «غلامرضا صادقی» میکس و مسترینگ شده و توسط شرکت موسیقی «ایران‌گام» منتشر شده‌است.
آلبوم ایران من همایون شجریان که با آهنگسازی سهراب پورناظری تهیه شده‌است دارای ۱۲ قطعه آواز و تصنیف است. دلنیا آرام نیز به عنوان خواننده سوپرانو در این آلبوم همکاری داشته‌است.
آلبوم افسانه چشمهایت که حاصل همکاری همایون شجریان و علیرضا قربانی و آهنگسازی مهیار علیزاده می‌باشد در آبان‌ماه سال ۱۳۹۸ با ۱۱ قطعه منتشر شد که در این آلبوم از اشعار شاعران معاصر همچون نیما یوشیج، محمدرضا شفیعی کدکنی، مهدی اخوان ثالث، سیمین بهبهانی، علیرضا کلیایی و احمد شاملو استفاده شده‌است.
حضور همایون شجریان به همراه علیرضا قربانی در مرکز تجاری ایران‌مال حواشی بسیاری را رقم زد. او برای گرفتن چند عکس برای تبلیغات مربوط به آلبوم مشترکش با علیرضا قربانی (افسانه چشمهایت) به محل کتابخانه ایران‌مال رفته بود که این حضور منجر به انتقادهای شدیدی شد. آنها به شبهه‌ناک بودن منابع مالی ایران‌مال اشاره کرده و از همایون شجریان برای حضورش توضیح خواسته بودند. در همین راستا شجریان و قربانی اقدام به انتشار بیانیه‌هایی مجزا کردند که به این واکنش‌ها اعتراض کردند و شبهه‌دار بودن منابع مالی برای ساخت این مجتمع عظیم تجاری را بی‌ارتباط با گرفتن چند عکس دانسته بودند.
شجریان در بخشی از یادداشتش نوشت: «من فراتر از این مردم نیستم و هر جا آنان می‌توانند حضور داشته‌باشند، چنانچه لازم باشد من هم خواهم بود.»