معدن مس درآلو
معدن مس درآلو در استان کرمان، شهرستان بردسیر با مختصات جغرافیایی به طول ۵۱۰۴۴۱ و عرض ۳۲۵۳۶۶۱ در سیستم M.T.M واقع شده‌است.
اکتشاف اولیه معدن مس درآلو توسط شرکت یوگسلاوی پروژمتال در خلال سال‌های ۱۳۴۹ الی ۱۳۵۲ شمسی انجام و سپس ادامه اکتشاف معدن توسط شرکت ملی صنایع مس ایران از سال ۱۳۷۲ الی ۱۳۷۶ و از سال ۱۳۷۷ الی سال ۱۳۷۹ شرکت مس توس کمی اکتشاف و اخذ گواهینامه کشف را انجام داده‌است. پروانه بهره‌برداری در سال ۱۳۸۱ بنام شرکت مس توس صادر گردیده و سپس در نیمه دوم سال ۱۳۸۶ پروانه بهره‌برداری معدن از شرکت مذکور به شرکت ملی صنایع مس ایران انتقال یافته‌است.
این معدن ذخیره‌ای بالغ بر ۱۳۴ میلیون تن مس را دارا می‌باشد. مطالعات اولیه اکتشافی در معدن درآلو در سال ۱۳۵۲ توسط یوگوسلاوها انجام گردید و سپس مطالعات اکتشاف معدنی توسط شرکت اولنگ وابسته صندوق بازنشستگی صنایع ملی مس انجام گرفت. کارخانه فلوتاسیون سولفید مس در این معدن توسط بخش خصوصی ساخته خواهد شد. سرمایه‌گذار این کارخانه شرکت صنعت و معدن ماهان وابسته به بانک گردشگری است. یکی از عمده سهامداران بانک گردشگری و این شرکت خصوصی مهدی جهانگیری برادر اسحاق جهانگیری معاون اول ریاست جمهوری اسلامی ایران در دوره‌های یازدهم و دوازدهم است.
معدن مس درآلو رابر در ۱۲۰ کیلومتری جنوب شهرستان کرمان با مختصات جغرافیایی به طول ۵۱۰۴۴۱ و عرض ۳۲۵۳۶۶۱ در سیستم M.T.M واقع شده‌است. نزدیک‌ترین شهر به معدن شهرهای گلزار و رابر (روستای سرمشک) می‌باشد که فاصله شهر رابر حدود 40کیلومتر می‌باشد. با توجه به عدم وجود مسیر مناسب از رابر به این معدن به دلیل توپوگرافی بسیار ناهموار منطقه، تردد به این معدن عمدتاً از گلزار صورت می‌پذیرد. نزدیک‌ترین روستاها به معدن روستاهای درآلو و چهار طاق می‌باشد. با توجه به اینکه این معدن در اراضی شهرستان بردسیر و محدوده مرزی آن واقع شده‌است تعارضات برای تصاحب این محدوده توسط دو شهرستان همواره موجب حاشیه‌های سیاسی بوده‌است.جاده حمل کنسانتره معدن درالو از مسیر روستاهای گورکین سرزه و شیرینک و شهر نگار و از مسیر کوه پنج بردسیر به سرچشمه رفسنجان متصل میشود. .مسیر ریل قطار هم همین مسیر میباشد که کوتاهترین مسیر به سرچشمه میباشد.
تشکیل کانسار درآلو در اثر نفوذ توده نفوذی به سن الیگو - میوسن در داخل تشکیلات رسوبی آتشفشانی به سن ائوسن میانی بوده که در حاشیه غربی این توده نفوذی و در داخل آن معدن مس درآلو تشکیل شده و هم چنین اندیس سرمشک و بندر هنزا و بندر باب شمیل که غنی تراز درالو میباشد نیز در حواشی همین توده نفوذی می‌باشد که هر سه آن‌ها توسط شرکت ملی صنایع مس ایران در حال اکتشاف می‌باشند.
مطالعات ژئوتکنیکی حاکی از آن است که شیب ۳۷ درجه برای دیواره نهایی پیت بهره‌برداری دارای ضریب مناسبی است که براساس این مطالعات شیب دیواره تک پله را تا ۶۵ درجه نیز می‌توان در نظر گرفت که در طراحی پیت با ضریب اطمینان بالا، شیب ۵۵ درجه انتخاب گردیده‌است. ارتفاع پله‌ها نیز ۱۰ متر و عرض نهایی پله‌ها ۴ متر محاسبه شده‌است، همچنین به ازاء هر ۳ پله ایمنی با عرض ۱۰ متر پیش‌بینی شده‌است.
اکتشاف اولیه معدن در خلال سال‌های ۱۳۴۹ الی ۱۳۵۲ با ۱۷ چاه اکتشافی به متراژ حدود ۲۷۰۰ متر توسط شرکت یوگسلاوی انجام و سپس از سال ۱۳۷۲ الی ۱۳۷۸، ۱۵۰۰ متر حفاری دیگر با حفر ۸ چاه اکتشافی توسط شرکت ملی صنایع مس ایران و شرکت مس توس صورت پذیرفته و در نهایت شرکت ملی صنایع مس ایران از نیمه دوم سال ۱۳۸۶ الی نیمه دوم سال ۱۳۸۸، حدود ۱۳۰۰۰ متر حفاری اکتشافی دیگر با حفر ۴۰ چاه اکتشافی در معدن انجام که با انجام عملیات تکمیلی اکتشافی ذخیره معدن ۱۳۳ میلیون تن با عیار متوسط ۰٫۴ محاسبه و گزارش آن به وزارت سازمان صنایع و معادن جهت اصلاح گواهینامه کشف و در نهایت اصلاح پروانه بهره‌برداری معدن ارسال گردید.
توده معدنی به شکل بیضوی است که قطر بزرگ آن حدودی ۱۱۰۰ متر و قطر کوچک ۴۰۰ متر که در راستای شمالغرب و جنوب شرق می‌باشد. میزان ذخیره معدن با اکتشاف تکمیلی انجام شده توسط امور اکتشافات مهندسی توسعه شرکت ملی صنایع مس ایران بعد از انتقال پروانه بهره‌برداری و ۱۳۳ میلیون تن با عیار متوسط ۴/۰محاسبه گردیده که از این میزان حدود ۹۵ میلیون تن آن با روش روباز قابل استخراج می‌باشد در این معدن فلزات همراه از قبیل مولیبدن طلا و غیره … وجود دارند که استحصال آن‌ها اقتصادی نمی‌باشد.
با توجه به ذخیره جدید معدن و لزوم انجام مطالعات فنی- اقتصادی آن بر مبنای ذخیره جدید، مطالعات فنی -اقتصادی معدن، طراحی استخراجی و کلیه مراحل جانمایی، احداث کارخانه تولید کنسانتره مس در جوار معدن و سایر مراحل دیگر آن از شروع استخراج تا تولید محصول در دست تهیه می‌باشد که گزارش نهایی آن به زودی آماده می‌گردد.
علیهذا در این گزارش مختصری به آتشباری، باربری و بارگیری در معدن اشاره می‌شود:
در این معدن قطر چال‌های آتشباری باتوجه به ظرفیت تولیدی سالیانه آن که در حدود ۷ میلیون تن ماده معدنی پیش‌بینی گردیده و طرح هندسی معدن و ارتفاع پله‌ها ۱۶۵ میلی‌متر برای باطله برداری و استخراج مواد معدنی در نظر گرفته شده‌است. ابعاد شبکه حفاری انفجاری در باطله برداری و استخراج ماده معدنی ۵ × ۵/۵ متر محاسبه شده‌است.
مناسبت‌ترین سیستم باربری و حمل در معدن کامیون است که با توجه به ظرفیت تولیدی ساعتی معدن و کامیون ۸۰ تنی انتخاب مناسبی می‌باشد و همچنین بارگیری با لودر با ظرفیت ۵/۶ مترمکعب محاسبه شده که در طول سال‌های مختلف یکسان در نظر گرفته شده‌است. عملیات پیش باطله برداری به تازگی آغاز گردیده‌است. سایر موارد مرتبط با احداث واحدهای فرآوری در دستور کار پروژه می‌باشد.
سالیانه ۱۰۰ هزار تن کنسانتره مس با عیار ۲۶ درصد تولید خواهد شد. احداث یک واحد صنعتی بیولیچینگ نیز در دست مطالعه می‌باشد.