مرزن‌آباد
مَرزَن‌آباد از شهرهای استان مازندران در شمال ایران است. این شهر، در بخش مرزن آباد شهرستان چالوس قرار دارد.عبور جاده مهم و قدیمی چالوس از این شهر و پادگان اموزشی با بیش از یکصد سال قدمت که در گذشته محل استقرار هنگ ژاندارمری و در حال حاضر مرکز اموزش شهید ادیبی نیروی انتظامی می‌باشد. همچنین وجود دریاچه زیبای ولشت و اولین سد تلمبه ای ذخیره ای سیاه بیشه در ۴۰ کیلومتری جنوب شهر و ابگرم دلیر در روستای دلیر و همچنین ابشار هریحان و روستای تاریخی الامل و دره اندرسم با جاذبه فراوان اکوتوریسم و روستای فشکور، بارینگنون در دهکده نمونه گردشگری ناتر، جنگل زیبای مسیر باندر تا اشکارلت، دهکده گردشگری بنفشه ده، جنگل کلاک و گوهر کلا و بقاع متبرکه در روستاهای پردنگون و‌گویتر و طویر و فضل فاضل بر بلندای کوهستان فشکور و دلیر بعلاوه رودخانه چالوس با شاخه هایی فرعی از برار تنگه، واسپول، انگوران و الیت و دلیر ... از جاذبه های گرذشگری مرزن اباد میباشد. برگزاری جشن ۱۴ ابان روز مازندران (تیر ماه سیزده شو) از گذشته رواج داشته، جشن شیردوشان ( دئوش )، جشنواره گل نرگس ماسال از جمله سنن و آداب فرهنگی خاص منطقه مرزن اباد می‌باشد.
شهر مرزن آباد که در کوهپایه‌های البرز در محل تلاقی دو رودخانه چالوس و براررود در دامنه تپه‌های کم ارتفاع منطقه بیرون بشم و کوهستان بخش مرزن آباد شهرستان چالوس قرار دارد به واسطه شرایط خاص اقلیمی و آب و هوایی از گذشته بسیار دور محل سکونت بوده‌است در کتاب البلدان در حدود ۱۲۰۰ سال قبل به شهر سعیدآباد مابین کلار ورویان اشاره شده‌است.
مرزن در زبان فارسی به معنای موش بزرگ است، واژه‌ای که در لغت مرزنگوش هم دیده می‌شود. "سعدآباد" نام قدیمی شهر مرزن آباد بوده که در حال حاضر نام یکی از محلات شهر می‌باشد این نام برگرفته از نام حاکم عرب دوران عباسی این منطقه به نام سعید بن دعلج بوده‌است که به نام سعید آباد نامگذاری شده بود که به سعدآباد تغییر نام یافت، همچنین در کتاب تاریخ طبرستان، رویان، مازندران نوشته سید ظهیرالدین بن نصرالدین المرعشی و کتاب حبیب اسیر فی اخبار افراد بشر نوشته غیاث الدین بن همام، حسن بن زید بن اسماعیل از فرزندان امام حسن مجتبی (ع) که در ری زندگی می‌کرد به دعوت مردم رویان جهت دادخواهی و مبارزه با حکومت عباسی که با مردم منطقه بدرفتاری می‌کردند در سال ۲۵۰ هجری قمری در سعدآباد با نمایندگان اهالی کلار و رویان طبرستان بیعت نمودند و در طول بیست سال حکومت علویان طبرستان اعتبار فراوانی کسب کرد بر دیلمان، ری و گرگان دست یافت. در طول دوران ۱۰۰۰ ساله مرزن آباد به واسطه قرار داشتن در مسیر جاده باستانی شمال ایران همواره محل توفق و سکونت بوده‌است. به واسطه وجود امامزاده خلیل که راه قدیمی از کنار آن می‌گذشت همواره مورد توجه قرار داشته. در دوران معاصر از حدود سال ۱۳۰۰ هجری شمسی تا سال ۱۳۱۰ هجری شمسی با احداث جاده زیبای چالوس و عبور آن از مرکز مرزن آباد و همچنین تأسیس پادگان بر اهمیت استراتژیک شهر افزوده شد در سال ۱۳۳۰ با پیشگامی عده‌ای از بزرگان با تلفیق محله‌های قدیمی مرزبان آباد- سعدآباد (سیدوامحله)، بابوده، کشک و کوهستان محله شهر مرزان آباد تأسیس گردید. جمعیت شهر در زمان تأسیس حدود ۳۰۰۰ نفر بوده و مرحوم علیخان کیانی اولین شهردار شهر مرزن اباد بوده است «مرزان آباد» با تغییر زمان به «مرزن آباد» تبدیل شد در سالهای قبل از انقلاب ساختمان پست خانه قدیم ، پل رضا شاهی و ستون یاد بود از جمله نمادهای شهر بوده خانم نسرین شکوهی اولین و تنها زن شهردار شهر در مسیر امامزاده خلیل درختان زیبای اقاقی را کاشته و مرحوم مهدی رییس فیروز نسبت به بازگشایی اولیه ترانشه اقدام نموده بود ساختمان قدیمی شهرداری اهدایی خانواده صیادی در ان دوران ساخته شده از جمله بزرگانی که در انجمن شهر یا در شهرداری منشا خدمات بوده اند میتوان به مرحوم نصیر کیانی ، مرحوم سبحان قلی میار ، مرحوم رستم صیادی و‌احسان الله رزمجو و مرحوم عبدالله سلطانی کلارستاقی اشاره کرد در دوران بعد از انقلاب از سال ۱۳۷۶ با شکل گیری شوراهای شهر توسعه شهر مرزن اباد سرعت بیشتری پیدا کرد به ویژه در دوره سوم شورای اسلامی شهر که اقایان علی ردایی ، بهزاد میردار ، سعید سام دلیری ، مهندس حسن ردایی ، کیانوش ردایی و محمد ردایی انتخاب شدند و با انتخاب شهرداری جوان مهندس جعفر ردایی با احداث بلوار و میدان و خرید املاک قدیمی مرکز شهر و تعریض مجدد ترانشه ، ساختمان زیبای جدید شهرداری، کتابخانه ، کشتارگاه ، ساماندهی ارامستان و غسالخانه و استقرار بخشداری با همت و همکاری اعضای کمیته توسعه و ابادانی ، تاسیس دادگاه، اموزش و پرورش و گازرسانی و توسعه شهرک صنعتی و احدث پارک سعد اباد و غیره خدمات ارزشمندی ارائه نمودند در حال حاضر جمعیت شهر ۷۳۴۵ نفر می‌باشد در سال ۱۳۸۹ با تشکیل کمیته‌ای تحت عنوان کمیته توسعه و آبادانی، تحت حمایت شورای اسلامی دوره سوم و شهرداری مرزن آباد طرح بخش شدن مرزن آباد را به تصویب هیئت دولت رساند و از آذر ماه ۱۳۸۹ بخش مرزن آباد مشتمل بر دو دهستان بیرون بشم به مرکزیت «گویتر» و کوهستان به مرکزیت «طویر» به مرکزیت شهر مرزن آباد تشکیل گردید در حال حاضر جمعیت بخش مرزن آباد حدود ۲۰ هزار نفر می‌باشد.
جاده چالوس دارای قدمتی بیش از ۹۰ سال می باشد حدود ۷۰ کیلومتر از این محور از مرزن اباد عبور میکند به صورتی که زیبا ترین قسمت های جاده در این بخش میزبان گردشکران می باشد هر گردشگر در میانه راه بعد از عبور از تونل قدیمی کندوان و عبور از پل زنگوله و دهکده توریستی سیاه بیشه ، ولی اباد وهریجان به هفت برادران میرسد، دریاچه سد سیاه بیشه با جنکل های اطراف و وجود مه غلیظ در کنار جاده پر پیچ و خم هزار چم خاطره انگیز هست ، در قسمتی از جاده معروف به کف هزارچم چپ چپو جشم انداز جالبی دارد زمانی که گردشگران از دزد بن که در قدیم قلعه و برج و بارویی داشته عبور میکنند شاید ندانند در ضلع غربی جاده کوهستان زیبا روستاهای دلیر و الیت با رودخانه زیبا و ابشارها و چشمه سارها و ابگرم معدنی در دل خود دارد و فضل فاضل نقطه مرکزی کوهستان مورد رجوع همه اهالی دهات اطراف میباشد قسمتی از دامنه شرقی و جنوبی قله علم کوه و یخچال های طبیعی ان در روستاهای دلیر و گلامر استقرار یافته ، انانی که قصد صعود دارند علمکوه و شاه علمدار و پیله کوه و ورورشت را در مرزن اباد دارند و فرود کنندگان دره شگفت انگیز اندرسم که از کوههای ازادبر البرز تا روستای زیبای چهار باغ و‌پولادکوه که شهرت بین الملی دارد را بر گزینند تجربه ای عالی خواهد بود ، در دهستان بیرون بشم دریاچه ولشت نماد گردشکری و طبیعت گردی هست دریاچه ای شگفت انگیز در دل کوه امکان شنا و ماهیگیری و قایقرانی فراهم است و دریاچه کوچک بهشت در ۲ کیلومتری شمال شهر جشم نواز و زیبا و دل انگیز است ، شهر اکسیژن به علت وجود جنگل ، گردش هوا و دلایل اقلیمی خاص مرکز اکسیژن سازی طبیعی هست و بسیاری از بیماران قلبی و عروقی و تنفسی مرزن اباد را شهری قابل تنفس بهتر و حیاتی دوباره خواهند یافت .
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۶،۶۹۸ نفر جمعیت بوده است.مردم این شهر به زبان طبری و گویش کلارستاقی گویش می کنند.