قطع‌نامه (مجموعه‌شعر)
قطع‌نامه چهارمین دفتر شعر احمد شاملو است. این دفتر شامل چهار شعر است.
چاپ اول این کتاب در ۱۳۳۰ با مقدمه‌ای از فریدون رهنما با نام مستعار چوبین منتشر شد و چاپ دوم، سی سال بعد در ۱۳۶۰ که علاوه بر مقدمهٔ چاپ اول مقدمهٔ دیگری از ع. پاشایی را نیز داراست. پس از آن چاپ‌های متعددی از آن منتشر شده است.
شاملو در مورد نام کتاب در یادداشت‌ها و توضیحات می‌گوید: «عنوانِ این شعر، نخست شعرِ سفیدِ غفران بود که بعد به قطع‌نامه تبدیل شد؛ و هنگامی که با فریدون رهنما و مرتضا کیوان کلمهِ اخیر را برایِ عنوانِ مجموعه برگزیدم نامِ این شعر را به تا شکوفهِ سُرخِ یک پیراهن تغییر دادم. علت این بود که با این ترتیب، قطع‌نامه می‌توانست هر چهار شعرِ مجموعه و به‌خصوص دو شعرِ نخستینِ آن را پرُ معنی‌تر کند.»فریدون رهنما در مقدمه‌ای که بر چاپ اول قطع‌نامه نوشته است سعی می‌کند تعریفی پیش‌رو از شعر به لحاظ مفهومی ارائه دهد و از نظر بررسی شکلی اشعار نیز به بدون وزن بودن آن‌ها اشاره دارد. رهنما در مقدمهٔ خود بر این کتاب می‌نویسد: «ریتم و وزن از خارج بر شعر و شاعر تحمیل نشده، بلکه اوامر احساسات صبح را اجرا می‌کند.»
این یعنی مرزبندی با شعر نویی که با نیما آغاز شده بود. در شعر آزاد و نیمایی هر چند بلندی و کوتاهی وزن عروضی رعایت نمی‌شد اما وزن عروض به هر حال وجود دارد فقط به صورت «آزاد» مورد استفاده قرار می‌گیرد. انتخاب نام قطعنامه برای این کتاب نیز اشاره به «مانیفست» بودن این اشعار و مرزبندی‌شان هم از حیث محتوا و هم از نظر شکل با شعر قبل از آن است.
جملهٔ دیگری در مقدمه رهنما آمده است که برای تاریخ ادبیات معاصر فارسی اهمیت ویژه‌ای دارد زیرا مستقیماً در آن از نیما یوشیج انتقاد شده است. رهنما می‌نویسد: «ریتم اشعار صبح را با ریتم اشعار اسپانیولی و آمریکای لاتینی بعد از لورکا می‌شود مقایسه کرد. دنیای پر از اشکال و تصاویر نابرابر نیمایوشیج که نتیجهٔ خشکی (در بهترین آثارش) به دهان ما می‌برد، با احساسات از بند رستهٔ صبح به‌راه افتاده‌اند و ما را به «نقاط عمیق درد پاشیده شده» هدایت می‌کنند.»
این جمله موجب ناراحتی شدید نیما شد و از دست شاملو که به حق او را شاگردِ خلف خود می‌دانست بسیار ناراحت کرد. شاملو خود در این‌باره می‌گوید: «قطعنامه که با مقدمهٔ فریدون رهنما درآمد نیما را به شدت عصبانی کرد. خیال کرد ما دو تا داریم جلوش جبهه می‌گیریم»
شیوهٔ نگارش شعرها تماماً بر اساس: "احمد شاملو، مجموعه‌یِ آثار دفترِ یکم:شعرها"، چاپ دوم ۱۳۸۰، است.پاشایی در مورد این شعر می‌گوید: «این شعر با نامی خونالوده و باری‌گران آغاز می‌شود؛ نامی که هم از نظر ترکیباتش کاملاً نو و پرمعنا است و هم از نظر محتوی، تمام شعر را که خواندید معنایش برای‌تان روشن می‌شود.»
چنین‌ام من ــ زندانی‌یِ دیوارهایِ خوش‌آهنگِ الفاظِ بی‌زبان ــ چنین‌ام من! تصویرم را در قاب‌اش محبوس کرده‌ام و نام‌ام را در شعرم و پای‌ام را در زنجیرِ زن‌ام و فردای‌ام را در خویشتنِ فرزندم و دل‌ام را در چنگِ شما... در چنگِ هم‌تلاشی‌یِ با شما . که خونِ گرمِ تان را به سربازانِ جوخهٔ اعدام . می‌نوشانید که از سرما می‌لرزند و نگاهِ شان . انجمادِ یک حماقت است.اما بهارِ سرسبزی با خونِ ارانی و استخوانِ ننگی در دهانِ سگِ انوالید!
و شعرِ زندگی‌یِ او، با قافیهٔ خون‌اش و زندگی‌یِ شعرِ من . با خونِ قافیه‌اش. و چه بسیار که دفترِ شعرِ زندگی‌شان را با کفنِ سُرخِ یک خون شیرازه بستند. چه بسیار که کُشتند برده‌گی‌یِ زندگی‌شان را تا آقایی‌یِ تاریخِ شان زاده شود.
فرانکو را نشان‌اش دادم و تابوتِ لورکا را و خونِ تنتورِ او را بر زخمِ میدانِ گاوبازی. و او به رؤیایِ خود شده بود و به آهنگی می‌خواند که دیگر هیچ‌گاه به خاطره‌ام بازنیامد. آن وقت، ناگهان خاموش ماند چرا که از بیگانه‌گی‌یِ صدای خود که طنین‌اش به صدای زنجیرِ برده‌گان می‌مانِست به شک افتاده بود...
شن ــ چو . بخوان! . بخوان! آوازِ آن بزرگْ‌دلیران را آوازِ کارهای گِران را آوازِ کارهای مربوط با بشر، مخصوص با بشر آوازِ صلح را آوازِ دوستانِ فراوانِ گم‌شده آوازهای فاجعهٔ بلزن و داخاو آوازهای فاجعهٔ وی‌یون...