کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی
کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی () یک فیلم ابرقهرمانی آمریکایی در سال ۲۰۱۶ بر پایهٔ شخصیت کاپیتان آمریکا از مارول کامیکس است که توسط مارول استودیوز تولید شده و به وسیلهٔ استودیو سینمایی والت دیزنی توزیع شده‌است. این دنباله‌های "" (۲۰۱۱) و "" (۲۰۱۴) و سیزدهمین فیلم در دنیای سینمایی مارول است. این فیلم به کارگردانی آنتونی و جو روسو از فیلمنامهٔ تیم نویسندگی کریستوفر مارکوس و استیون مک‌فیلی ساخته شده‌است. در این فیلم کریس ایوانز در نقش استیو راجرز / کاپیتان آمریکا در کنار گروه بازیگران نظیر رابرت داونی جونیور، اسکارلت جوهانسون، سباستین استن، آنتونی مکی، دان چیدل، جرمی رنر، چادویک بوزمن، پل بتانی، الیزابت اولسن، پل راد، امیلی ونکمپ، تام هالند، فرانک گریلو، ویلیام هرت و دانیل برول ایفای نقش می‌کنند. در "کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی"، اختلاف نظر در مورد نظارت بین‌المللی بر انتقام‌جویان، تیم را به دو جناح مخالف تبدیل می‌کند—یکی به رهبری استیو راجرز و دیگری به رهبری تونی استارک.
توسعهٔ "جنگ داخلی" در اواخر سال ۲۰۱۳ آغاز شد و مارکوس و مک‌فیلی نوشتن فیلمنامه را آغاز کردند، که مفاهیمی را از خط داستانی کتاب کمیک «جنگ داخلی» اقتباس می‌گیرد و در عین حال بر روی عناصر داستان و شخصیت فیلم‌های پیشین "کاپیتان آمریکا" تمرکز دارد تا سه‌گانه را خاتمه دهد. در پی بازخوردهای مثبت به "سرباز زمستان"، برادران روسو در اوایل سال ۲۰۱۴ به کارگردانی بازگشتند. در اکتبر ۲۰۱۴ عنوان و پیش فرض فیلم همراه با مشارکت داونی در نقش استارک فاش شد؛ اعضای دیگر بازیگران در ماه‌های بعدی پیوستند. فیلمبرداری این فیلم در آوریل ۲۰۱۵ در پاین‌وود استودیوز در شهرستان فایت، جورجیا آغاز شد و ادامهٔ کار فیلمبرداری در برلین، پورتوریکو و ایسلند انجام شد و در اوت ۲۰۱۵ در آلمان به پایان رسید.
"کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی" با فروش بیش از ۱٫۱ میلیارد دلار به پرفروش‌ترین فیلم سال ۲۰۱۶، ۲۱امین فیلم پرفروش تاریخ و هشتمین فیلم پرفروش ابرقهرمانی تبدیل شد.
"کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی" ۶ مه ۲۰۱۶، در ایالات متحده به صورت سه‌بعدی و آی‌مکس اکران شد.
در سال۱۹۹۱، باکی بارنز که توسط هایدرا شستشوی مغزی شده، به یک عملیات اعزام می‌شود و از یک اتومبیل سرم ابرسرباز را می‌دزدد. در زمان حاضر، حدوداً یک سال پس از نابودی در کشور سوکویا به دست انتقام‌جویان، آن‌ها به دنبال متوقف کردن راملو از دزدیدن یک سلاح بیوشیمیایی از آزمایشگاهی در لاگوس هستند. راملو برای کشتن کاپیتان آمریکا خودش را منفجر می‌کند، اما واندا مکسیموف انفجار را کنترل کرده و آن را به آسمان می‌برد که به ساختمان برخورد می‌کند و باعث کشته شدن چند فعال بشردوست واکاندایی می‌شود.
تادئوس راس، وزیر کشور ایالات متحده، به انتقام‌جویان اطلاع می‌دهد که سازمان ملل می‌خواهد «پیمان سوکوویا» را تصویب کند، که به معنی آن است که کمیته‌ای تشکیل می‌شود تا بر رفتار و کارهای انتقام‌جویان نظارت کند. انتقام‌جویان دو فرقه می‌شود: تونی استارک به خاطر ساخت اولتران و خرابی‌های سوکویا نظارت را می‌پذیرد، در مقابل راجرز می‌گوید که به قدرت تصمیم‌گیری خودش بیشتر اعتماد دارد تا دولت. در کنفرانس وین که قرار است این پیمان تصویب شود، بمب‌گذاری می‌شود و تچاکا پادشاه واکاندا کشته می‌شود. تصاویر دوربین‌های مداربسته نشان می‌دهد که بمبگذار بارنز است و تچالا فررزند پادشاه قسم می‌خورد که او را بکشد. شارون کارتر به راجرز اطلاع می‌دهد که دستگاه‌های اطلاعاتی به دنبال بارنز هستند. بارنز که دوست کودکی راجرز است. راجرز به دنبال او می‌رود تا پیدایش کند. او به همراه شاهین به بخارست می‌رود تا بارنز را نجات دهند؛ از طرفی تچالا هم برای کشتن بارنز به آن جا می‌رود، ولی در نهایت هر چهار نفر آن‌ها دستگیر می‌شوند.
هلموت زیمو کنترل‌کنندهٔ سابق بارنز را پیدا می‌کند و او را می‌کشد و کتاب راهنمایش را می‌دزدد. خودش به جای روان‌پزشک به دیدن بارنز در سلولش می‌رود و کلمات مورد نظر را بر زبان می‌آورد تا بارنز مطیع وی شود. او از بارنز سؤالی می‌پرسد و سپس بارنز از محل بازداشتش فرار می‌کند. راجرز جلوی بارنز را می‌گیرد و او را فراری می‌دهد. وقتی حواس بارنز سر جایش می‌آید، او می‌گوید که زیمو بمبگذار وین بوده و این که محل پایگاهی از هایدرا را می‌خواسته که در آن چندین ابرسرباز مانند وی وجود دارند. راجرز و ویلسون، مکسیموف، کلینت بارتون و اسکات لنگ را به تیمشان اضافه می‌کنند تا جلوی زیمو را بگیرند. استارک هم تیمی متشکل از رومانوف، تچالا، جیمز رودز، ویژن و پیتر پارکر تشکیل می‌دهد تا جلوی راجرز را بگیرند. آن‌ها در فرودگاه برلین با هم درگیر می‌شوند تا این که بالاخره رومانوف به راجرز و بارنز اجازه می‌دهد فرار کنند. بقیهٔ تیم راجرز دستگیر می‌شوند و رودز هم پس از برخورد ناخواستهٔ شلیک ویژن به او، نیمه فلج می‌شود. رومانوف هم تبعید می‌شود.
استارک متوجه می‌شود برای بارنز پاپوش دوخته شده بوده و مکان راجرز را از ویلسون می‌پرسد. استارک به مخفیگاه هایدرا در سیبری می‌رود و در آن‌جا با راجرز و بارنز مواجه می‌شود، بی‌خبر از آن که تچالا هم او را تعقیب می‌کرده. آن‌ها متوجه می‌شوند بقیهٔ ابرسربازها توسط زیمو کشته شده‌اند و زیمو به آن‌ها فیلمی نشان می‌دهد که معلوم می‌شود بارنز والدین تونی استارک را در سال ۱۹۹۱ کشته. استارک از این که راجرز او را بی‌خبر از این موضوع گذاشته عصبانی می‌شود و با هر دوی آن‌ها درگیر می‌شود. دست مکانیکی بارنز را جدا می‌کند؛ راجرز نیز زره استارک را مختل می‌کند، سپرش را زمین می‌گذارد و به همراه بارنز می‌گریزد. زیمو از این که با از هم پاشیدن انتقام‌جویان انتقام کشته شدن خانواده‌اش در سوکویا را گرفته خیالش راحت شده، سعی می‌کند خودکشی کند ولی تچالا جلویش را می‌گیرد و او را دستگیر می‌کند.
بعد از این اتفاقات، استارک دستگاهی مکانیکی برای رودز می‌سازد تا بتواند راه برود و راجرز هم دوستانش را از زندان نجات می‌دهد. در سکانس میان تیتراژ، مشخص می‌شود که راجرز و بارنز به واکاندا رفته‌اند و بارنز تا زمانی که درمانش پیدا شود به خواب مصنوعی می‌رود. در سکانس بعد از تیتراژ هم پیتر پارکر گجت جدیدی از استارک دریافت می‌کند.
امیلی ونکمپ، فرانک گریلو و ویلیام هرت به ترتیب نقش‌های شارون کارتر / مأمور ۱۳، براک راملو / استخوان ضربدری و ژنرال تادئوس راس را از فیلم‌های قبلی دنیای سینمایی مارول تکرار خواهند کرد. چادویک بوزمن که قراردادی پنج فیلم با مارول امضا کرده‌است، در نقش پلنگ سیاه رهبر کشور آفریقایی و خیالی واکاندا در این فیلم حضور دارد و دانیل برول هم در نقش بارون زمو ظاهر می‌شود. مارتین فریمن و ری ساهتیپی در نقش‌هایی نامعلوم به فیلم اضافه شده‌اند. استن لی هم در نقش کوتاهی در فیلم حضور خواهد یافت.
تا ژانویه ۲۰۱۴، آنتونی روسو برای بازگشت و کارگردانی قسمت سوم، قرارداد امضاء کرده بودند که این موضوع در مارس ۲۰۱۴ به همراه بازگشت کریس ایوانز در نقش کاپیتان آمریکا، کوین فیگ به عنوان تهیه‌کننده فیلم و کریستوفر مارکوس و استیون مک‌فیلی به عنوان فیلم‌نامه‌نویسان تأیید شد. مارکوس و مک‌فیلی اعلام کردند که کار بر روی فیلم‌نامه را از اواخر ۲۰۱۳ آغاز کرده‌اند و برادران روسو نیز کارشان را از فوریه ۲۰۱۴ شروع کرده‌اند. استخدام دوباره این کارگردانان، سه ماه پیش از انتشار "" بعد از اکران آزمایشی و تأثیرگذار فیلم برای مدیران مارول رخ داد.
در آوریل ۲۰۱۴، جو روسو در مصاحبه‌ای، این پروژه را ادامه‌ای برای داستان "کاپیتان آمریکا: سرباز زمستان" توصیف کرد و گفت: «چیزی که دربارهٔ این فیلم زیباست این است که فیلم دوقسمت است. سرباز زمستان وارد ماجرایی شد که هنوز تمام نشده‌است. منطقی است فیلم بعدی دربارهٔ کامل شدن آن ماجرا باشد.» آنتونی مکی بازیگر نقش شاهین در فیلم قبلی، دربارهٔ فیلم گفت: «در کمیک‌ها، کاپیتان همیشه برای کمک به پیش شاهین می‌آید. "" جایی بود که کاپیتان تنهایی عمل کرد و بعد از آن در "کاپیتان آمریکا ۳" او دوباره برای کمک پیش من می‌آید؛ یعنی داستان از همان جایی که در فیلم قبل تمامش کردیم شروع می‌شود و "انتقام‌جویان ۲" نقشی در داستان ندارد.» همچنین در آوریل مارول تاریخ ۶ مه ۲۰۱۶ را برای انتشار این فیلم مشخص کرد و ترنت اوپالاک که مدیر فیلمبرداری "سرباز زمستان" بود خبر بازگشتش را اعلام کرد. در ژوئیه ۲۰۱۴، مارکوس و مک‌فیلی اعلام کردند نیمی از نسخهٔ اولیه فیلم‌نامه را نوشته‌اند و فیلمبرداری در آوریل ۲۰۱۵ آغاز خواهد شد. یک ماه بعد اعلام کردند که می‌خواهند لحن فیلم مخلوطی از "نخستین انتقام‌جو" و "سرباز زمستان" باشد. در سپتامبر ۲۰۱۴ جو روسو اعلام کرد این فیلم ایده‌ای بزرگ خواهد داشت که دنیا را مانند انحلال شیلد در "سرباز زمستان" تحت تأثیر قرار خواهد داد.
تا اکتبر ۲۰۱۴، رابرت داونی جونیور در مراحلی نهایی مذاکرات برای ایفای نقش مرد آهنی در این فیلم بود. داستان این فیلم از کمیک «جنگ داخلی» گرفته می‌شود که در آن کاپیتان آمریکا و مرد آهنی روبه‌روی هم قرار می‌گیرند. تا پایان همان ماه بازگشت سباستین استن در نقش باکی بارنز / سرباز زمستان تأیید شد. چند روز بعد، مارول با اعلام این‌که عنوان فیلم "کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی" خواهد بود، حضور داونی را نیز تأیید کرد و همچنین اعلام کرد که چادویک بوزمن در این فیلم در نقش پلنگ سیاه حضور خواهد یافت و فیلم اختصاصی این شخصیت نیز منتشر خواهد شد. فیگ همچنین تأیید کرد که این فیلم، اولین فیلم فاز سه دنیای سینمایی مارول می‌باشد. در نوامبر ۲۰۱۴، دنی برول در نقشی نامعلوم به فیلم اضافه شد، همچنین بازگشت آنتونی مکی و فرانک گریلو به ترتیب در نقش‌های سم ویلسون / شاهین و براک راملو / استخوان ضربدری تأیید گردید.
به دنبال هک شدن رایانه‌های سونی پیکچرز در نوامبر ۲۰۱۴، ایمیل‌های فاش شده میان امی پاسکال و داگ بلگراد نشان داد که مارول خواهان حضور شخصیت مرد عنکبوتی (که حقوقش در اختیار سونی است) بوده‌است، اما مذاکرات بین این دو استودیو به سرانجامی نرسیده. تا ۱۶ دسامبر ۲۰۱۴، به نظر می‌رسید مارول کار تولید این فیلم را بدون در نظر گرفتن شخصیت مرد عنکبوتی در آن شروع می‌کند. با این وجود، سونی پیکچرز و مارول استودیوز در فوریه ۲۰۱۵ به توافق رسیدند تا مارول از شخصیت مرد عنکبوتی در دنیای سینمایی‌اش استفاده کند. تاکنون اخباری تأییدنشده مبنی بر حضور مرد عنکبوتی در "جنگ داخلی" گزارش شده‌است.
در ژانویه ۲۰۱۵، مکی اعلام کرد که در کنار آتلانتا، پورتوریکو و برلین از دیگر لوکیشن‌های فیلمبرداری خواهند بود. برادران روسو در همین ماه، بازگشت اسکارلت جوهانسون را در نقش ناتاشا رومانوف / عنکبوت سیاه تأیید کردند. در مارس ۲۰۱۵، اعلام شد که جرمی رنر نقش کلینت بارتون / شاهین‌چشم را در این فیلم تکرار خواهد کرد. در آوریل ۲۰۱۵، اعلام شد که فیلم در مراحل پس‌تولید به سه‌بعدی تبدیل خواهد شد و همچنین این که برول در نقش بارون زمو بازی خواهد کرد. همچنین حضور الیزابت اولسن در نقش وندا ماکسیموف / جادوگر سرخ تأیید گردید.
فیلمبرداری این فیلم در ۲۷ آوریل ۲۰۱۵ در پاین‌وود استودیوز در شهرستان فایت، جورجیا آغاز شد. قرار است ادامهٔ فیلمبرداری در پورتوریکو و برلین انجام شود. این اولین فیلمی خواهد بود که با همکاری آری از دوربین‌های جدید آی‌مکس دوبعدی استفاده می‌کند. به گفتهٔ جو روسو، حدود پانزده دقیقه از فیلم، از جمله یک سکانس خاص، با این دوربین فیلمبرداری می‌شود. اوایل ماه مهٔ ۲۰۱۵، مارتین فریمن در نقشی نامعلوم به بازیگران فیلم اضافه شد و هم‌زمان حضور پل بتانی، دان چیدل، پل راد، امیلی ونکمپ و ویلیام هرت در نقش‌های ویژن، جیمز رودز / ماشین جنگ، اسکات لنگ / مرد مورچه‌ای، شارون کارتر / مأمور ۱۳ و ژنرال تادئوس راس تأیید شد. بعد از اعلام اسامی کل بازیگران فیلم، بسیاری از طرفداران نام «"انتقام‌جویان ۲٫۵"» را روی آن گذاشتند، زیرا معتقد بودند مانند فیلم‌های "انتقام‌جویان" تعداد بازیگران اصلی زیاد است و این‌که این فیلم دیگر مانند "سرباز زمستان" فقط روی کاپیتان آمریکا متمرکز نیست. در پایان ماه، برادران روسو به همراه فیگ و پاسکال از شش بازیگر نوجوان برای نقش مرد عنکبوتی تست گرفتند. در ژوئن ۲۰۱۵، ساموئل ال. جکسون اعلام کرد که وی نقش نیک فیوری را در این فیلم ایفا نخواهد کرد. او گفت که پیش از این برادران روسو به او گفته بودند در این فیلم حضور خواهد داشت و از این موضوع شگفت‌زده شده‌است. در پایان ژوئن، تهیه‌کنندگان پس از جستجو میان بیش از ۱٬۵۰۰ بازیگر نوجوان، تام هالند را برای بازی در نقش پیتر پارکر / مرد عنکبوتی انتخاب کردند.
در اوت ۲۰۱۴، جو روسو اعلام کرد هنری جکمن، سازندهٔ موسیقی فیلم "کاپیتان آمریکا: سرباز زمستان"، برای ساخت موسیقی این فیلم بازخواهد گشت.
"کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی" ۲۹ آوریل ۲۰۱۶ در بریتانیا و ۶ مه ۲۰۱۶ در آمریکای شمالی به صورت آی‌مکس و سه‌بعدی اکران شد. در سپتامبر ۲۰۱۴، شبکه تی‌ان‌تی حق پخش تلویزیونی "کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی" را برای تاریخ دو سال بعد از انتشارش خرید.
"کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی" ۴۰۸٫۱ میلیون دلار در آمریکا و کانادا فروخت و ۷۴۵٫۲ میلیون دلار نیز در دیگر نقاط جهان فروش داشت که مجموع فروش این فیلم را به ۱٫۱۵۳ میلیارد دلار رساند. تا ۱۰ مهٔ ۲۰۱۶، این فیلم ۷۳۷٫۸ میلیون دلار فروخته بود که از فروش فیلم قبلی یعنی "کاپیتان آمریکا: سرباز زمستان" جلو زد. این فیلم پرفروش‌ترین فیلم سال ۲۰۱۶ میلادی، هفتمین فیلم پرفروش ابرقهرمانی و سومین فیلم پرفروش در آمریکا و کانادا در سال ۲۰۱۶ میلادی لقب گرفت.
وبسایت راتن تومیتوز گزارش کرد که بر پایهٔ نظر ۳۳۵ منتقد، ۹۰٪ آن‌ها نظر مثبتی راجع به این فیلم داشته‌اند. وبسایت متاکریتیکنیز بر پایهٔ نظر ۵۲ منتقد، نمرهٔ ۷۵ از ۱۰۰ به آن داده‌است که حاکی «نظرات عموماً مثبت» است.