بوشهر
بوشهر از شهرهای بندری ایران است که مرکز استان بوشهر و شهرستان بوشهر می‌باشد. بوشهر در سال ۱۳۹۵ خورشیدی بالغ بر ۲۲۳٬۵۰۴ نفر جمعیت داشته‌است که بدین ترتیب پرجمیت‌ترین شهر استان بوشهر و سومین شهر پرجمعیت جنوب ایران به‌شمار می‌رود. این شهر که در واقع به صورت یک شبه جزیره در بخش مرکزی شهرستان بوشهر قرار دارد، فقط از سمت شرق با خشکی ارتباط دارد. بوشهر ۱۸ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و دارای آب و هوای نیمه بیابانی گرم است.
بوشهر قدمتی حدود ۵ هزار سال دارد و از مراکز مهم در حکومت‌های مختلف اعم از عیلامی، ساسانی، و افشاریان بوده‌است. در دوره خلیفه دوم (عمر)، ریشهر (بوشهر قدیم) توسط مسلمانان در جنگی به نام «وقعه ریشهر» فتح شد. بوشهر کنونی توسط «ابومهیری» که پسر «شیخ ناصرخان آل مذکور» بود، در سال ۱۱۱۴ ه‍.ش ایجاد شد. به دلیل اهمیت زیاد این شهر در سده‌های گذشته، اقدامات زیادی برای اولین بار در بوشهر انجام شد. بعنوان نمونه اولین چاپخانه سنگی، صنایع برق، یخ سازی، و اولین خط تلگراف در بوشهر راه‌اندازی شد.
نام بوشهر در کتاب‌ها و اسناد تاریخی، تحت نام‌های مختلفی نظیر «رام اردشیر»، «ابوشهر»، «بُخت اردشیر»، «لیان»، و «ریشهر» به ثبت رسیده‌است.بیشتر مردم بوشهر به زبان فارسی با گویش بوشهری تکلم می‌کنند. بندر بوشهر به خاطر عواملی مانند صیادی (شیلات)، وجود نیروگاه اتمی، کشتی‌سازی و صادرات از این بندر رونق اقتصادی گرفته‌است.
۱۸ اسفند سالروز تأسیس مدرسه سعادت، روز بوشهر نام گرفته‌است.
در گذشته نام‌های گوناگونی برای تمدن و شهر بوشهر فعلی وجود داشته‌است که قدیمی‌ترین نام اعلام شده «لیان» است. براساس حفاری‌های باستان‌شناسی موریس پزار (باستان‌شناس فرانسوی) در سال ۱۹۱۳ میلادی که در مناطق گل پیل، امامزاده، و سبزآباد انجام شد، حدس زده شد که در دوره عیلامیان به این شبه جزیره لیان گفته می‌شده‌است. به گفته برخی از محققان بوشهری، کلمه لیان یک واژه بابلی و به معنای «آفتاب درخشان» است. همچنین در دیگر دوران‌ها نام‌هایی همچون «ریشهر»، «ریواردشیر»، «بوخت اردشیر»، «رام اردشیر»، و «رامش اردشیر» را به بوشهر نسبت داده‌اند. در برخی منابع گفته شده که بوشهر تصحیف و تحریف شده «بخت اردشیر» به معنی «شهر رهایی» و همان شهری است که اردشیر بابکان در آن رهایی یافته‌است. در برخی اسناد قدیمی عربی، این شهر را «البوشهر» نامیده‌اند که کوتاه شده آن «ابوشهر» است. از نام‌های دیگری که به این شهر نسبت داده‌اند می‌توان به «رامشهر»، «انطاکیه»، و «بندر نادری» اشاره کرد. در عصر هخامنشی از تمدنهای بزرگ در ایران تمدن لیان بوده‌است که برخی به اشتباه نام آن را از نام‌های بوشهر می‌دانند. هم‌اکنون نام خیابانی در بازار بوشهر به همین نام است طبق آثار کشف شده در منطقه باستانی هلیله و ریشهر نام این سرزمین ژرمانسیکا بوده‌است. همچنین در آثار باستانی شوش از این بندر نام برده شده‌است. در زمان اسکندر نام آن به موزامبری تغییر یافت.
براساس کشفیات، بوشهر قدمتی در حدود ۵ هزار سال دارد. در حدود ۳ هزار سال قبل از میلاد، بوشهر یکی از مراکز مهم حکومت عیلام بوده‌است که به آن «لیان» می‌گفتند. ویرانه‌های این شهر در ۱۱ کیلومتری شهر بوشهر قرار دارد. علت اشغال لیان توسط عیلامی‌ها این بود که این بندر می‌توانست برایشان یک پایگاه دریایی مهم باشد. به همین دلیل «شاه انشان و شوش» سعی می‌کرده‌اند تا این منطقه را به تصرف خود درآورند. گفته شده که بوشهر توسط اردشیر بابکان (ساسانی) ایجاد شده‌است که به آن «بخت اردشیر» می‌گفته‌اند. این بندر برای حکومت ساسانی از اهمیت زیادی برخوردار بود بطوری که کالاها از این شهر به کازرون و شیراز فرستاده می‌شده‌است. هم‌اکنون ویرانه‌های این شهر در ۸ کیلومتری شهر بوشهر قرار دارد و به آن «ریشهر» گفته می‌شود. عرب‌ها این شهر را «ریضهر» و یونانیان آن را «کرسونئوس» می‌نامیدند.
در زمان خلیفه دوم (عمر)، بوشهر که ریشهر نامیده می‌شد، فتح شد. البته این فتح با سختی زیادی بدست آمد به طوری که جنگ بین لشکر ایران و اعراب در این منطقه به «وقعه ریشهر» و یکی از ایام العرب نامیده شد. خود اعراب سختی این جنگ را برابر با جنگ قادسیه می‌شمارند. در بین جغرافی دانان، اولین کسی که از بوشهر نام برده، یاقوت حموی است. او از این شهر با نام «بوشر» یاد کرده‌است.
در سال ۱۷۳۵ میلادی، نادرشاه افشار جهت تأمین امنیت در خلیج فارس و ایجاد ارتباط جزایر با کرانه‌های خلیج فارس، لطیف خان دشتستانی را حاکم کل بندرها، کرانه‌ها، جزایر، دشتستان، و شولستان انتخاب کرد تا یک نیروی دریایی ایجاد کند. لطیف خان شهر بوشهر کنونی که آبادی ساده ای بود، منتقل و به عنوان محل فرماندهی خود تعیین کرد. سپس نام آن را «بندر نادریه» گذاشت که البته بعد از نادرشاه به بوشهر مشهور شد. در دوره افشاریان به هلنندی‌ها آزادی بازرگانی و ساخت خانه در بوشهر اعطا شد.
بوشهر فعلی حدود ۳۰۰ سال قدمت دارد و توسط «ابومهیری» در سال ۱۱۱۴ هجری شمسی ایجاد شد تا محلی برای تأسیس نیروی دریایی نادرشاه باشد. ابومهیری پسر «شیخ ناصرخان آل مذکور» (ناخداباشی کشتی‌های نادرشاه و بنیان‌گذار خاندان «آل مذکور» است. به دلیل رونق زیاد بندر بوشهر که رقیب مهمی برای بندر بصره بود، «حاج محمد شفیع» اجازه چاپ و نشر اسکناس برای بوشهر را بدست آورد که تا تأسیس بانک شاهی در بوشهر برقرار بود. به دلیل رونق و موقعیت خاص این بندر، نمایندگی شرکت‌های تجاری و کنسولگری دولت‌های خارجی شامل بریتانیا، آلمان، روسیه، عثمانی در این بندر وجود داشته‌است. به دلیل همین اهمیت بوشهر، این شهر و منطقه تاکنون دوبار به اشغال بریتانیا درآمده است. از طرف دیگر، موقعیت خاص و رونق این بندر باعث شده بود تا این شهر در برخی موارد به شهر اولین‌ها شناخته شود. بعنوان مثال، بوشهر اولین شهری بود که چاپ سنگی در آن راه افتاد و به همین دلیل مردمان این منطقه نیز جزو اولین مردمان کشور بودند که با نشریات و مجلات آشنا شدند. از اولین نشریات بوشهر می‌توان به مظفری، خلیج فارس، و ندای جنوب اشاره کرد. همچنین مردم بوشهر در صنایع برق و یخ سازی نیز پیشرو بوده‌اند. اولین خط تلگراف ایران در بوشهر کشیده شد که ایران را به هندوستان و اروپا متصل می‌کرد.
قسمت ساحلی بافت قدیم بوشهر در سال ۱۳۷۸ با شماره ۲۳۶۰ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. تقریباً تمامی این نواحی قدیمی و مربوط به دوره حکومت‌های پیشین می‌باشند.
بوشهر در موقعیت جغرافیایی ۲۸ درجه و ۵۹ دقیقه و ۳ ثانیه، و عرض جغرافیایی ۵۰ درجه و ۵۱ دقیقه و ۱۵ ثانیه طول شرقی نسبت به نصف النهار گرینویچ قرار دارد. طول این شبه جزیره حدود ۱۵ کیلومتر و عرض آن بین ۲ الی ۴ کیلومتر است. این شهر یا هم سطح دریا یا در برخی قسمت‌ها پایین‌تر از سطح دریا قرار دارد. بوشهر فقط از سمت شرق به خشکی راه دارد که در این قسمت جاده ورودی به شهر به نام جاده شیراز-بوشهر قرار دارد.
شهر بوشهر به دلیل موقعیت و خاک فقیر و شوری آن دارای پوشش گیاهی قابل توجهی نیست اما اخیراً کاشت نهال حرا در ساحل بوشهر آغاز شده و کم‌کم وضعیت پوشش گیاهی این شبه جزیره را تغییر خواهد داد.
شهر بوشهر به دلایلی دارای آب و هوای گرم است که این دلایل عبارتند از: قرار گرفتن در عرض‌های پایین جغرافیایی و ندیکی به مدار راس سرطلان، کمی ارتفاع نسبت به سطح دریا، کمبود پوشش گیاهی، قرار گرفتن در مسیر بادهای گرم عربستان، کمی بارش. طبق بررسی‌ها متوسط دمای بوشهر ۲۵ درجه سانتیگراد و معدل حداکثر دما ۴۲ درجه سانتیگراد بوده‌است. از ویژگی‌های مهم آب و هوایی شهر بوشهر می‌توان به پدیده شرجی اشاره کرد.
سینماهای شهر بوشهر عبارتند از سینما بهمن (با سه سالن به نام‌های فانوس، ساحل، و دریا)، کانون پرورش فکری کودکان، شهید آوینی، شهدای نیروگاه اتمی، و ولایت.
در حوزه تئاتر، بوشهر بعنوان یک شهر کوچک در میان ۵ کلانشهر ایران قرار گرفته که در آن جشنواره تئاتر فجر برگزار شده‌است. در شهر بوشهر ۳ سالن تئاتر وجود دارد که از این میان می‌توان به سالن‌های استاد صغیری با ظرفیت ۱۴۰ نفر و استاد امیری با ظرفیت ۸۰ نفر اشاره کرد.
در حال حاضر اولین نگارخانه تخصصی و استاندارد این شهر با نام نگارخانه سوره در سال ۱۳۹۷ در بوشهر افتتاح شد.
در حال حاضر یک فرهنگسرا تحت مدیریت بخش خصوصی با نام شهید گنجی در شهر بوشهر وجود دارد.
۱۵ کتابخانه در شهر بوشهر موجود است که عبارتند از کتابخانه ملی ایران شعبه بوشهر، کتابخانه اداره کل بنادر و دریانوردی، کتابخانه اداره کل حفاظت محیط زیست، کتابخانه اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری، کتابخانه استانداری بوشهر، کتابخانه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، کتابخانه مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی، کتابخانه شهید مطهری، کتابخانه بنیاد بین‌المللی غدیر، کتابخانه سازمان قضایی نیروهای مسلح، کتابخانه بنیاد ایرانشناسی، کتابخانه مصلحیان (کتابخانه شبانه‌روزی)، کتابخانه مرکز تربیت معلم بنت الهدا صدر، کتابخانه پستی بوشهر، کتابخانه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مرکز شماره ۱ بوشهر، کتابخانه پژوهشکده میگوی کشور
هم‌اکنون ۱۸ اسفند ماه سالروز تأسیس مدرسه سعادت روز بوشهر نام گرفته شده‌است. هم‌اکنون در مورد روز بوشهر نظراتی بر طبق این که ۱۲ شهریور ماه، سالروز شهادت رئیس علی دلواری روز بوشهر باشد بیان شده‌است.
در سال ۱۳۹۱، همزمان روز بوشهر، احمد اقتداری، جغرافی‌دان و پدر مطالعات خلیج‌فارس، از سوی شهرداری این شهر به عنوان شهروند افتخاری بوشهر معرفی شد.
بوشهر پرجمیت‌ترین شهر استان بوشهر و سومین شهر پرجمعیت جنوب ایران به‌شمار می‌رود. طبق سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ جمعیت شهر بوشهر ۱۷۷۶۳۰ نفر و ۴۲۷۷۷ خانوار بوده‌اند. از این تعداد ۹۴۷۹۵ نفر مرد و بقیه یعنی ۸۲۸۳۵ نفر زن بوده‌اند. براساس آمار بیشترین تراکم ابتدا در مرکز شهر و سپس به ترتیب در محلات سنگی و بهمنی بوده‌است. در سال ۱۳۹۵ طبق سرشماری نفوس و مسکن جمعیت بوشهر ۲۲۳۵۰۴ نفر و ۶۳۸۲۰ خانوار بوده‌است. از این تعداد ۱۱۵۲۶۰ نفر مرد و ۱۰۸۲۴۴ نفر زن بوده‌اند.
در تاریخ ۱۹۱۳ میلادی، ج.ج. لوریمر، سرکنسول انگلیس در بوشهر که جمعیت آن ۱۵ هزار نفر بود، قومیت‌های موجود در شهر بوشهر را طبق جدول زیر اعلام کرد. این جدول نشان می‌دهد که بیشترین قوم غالب در بوشهر از کدام بوده‌است. طبق این جدول قوم‌های غالب به ترتیب خود بوشهری‌ها، شنبدی‌ها، کازرونی‌ها، بهبهانی‌ها، خنسیرها، شیرازی‌ها، تنگستانی‌ها، دوانی‌ها، و بحرینی‌های عرب بوده‌اند. پس می‌توان گفت که نژاد مردم شهر بوشهر در اصل از این قوم‌ها بوده‌است.
بوشهری‌ها با گویش بوشهری صحبت می‌کنند.
اقتصاد شهر بوشهر در اصل بسیار وابسته به دریا می‌باشد. صنایع دریایی مانند کشتی سازی و سکوسازی، تجارت دریایی، و شیلات نقش مهمی در اقتصاد مردیم این شهر داشته و دارد. اما چند ده سال از تأسیس منطقه ویژه اقتصادی بوشهر و دو شهرک صنعتی و یک ناحیه صنعتی دریائی بوشهر در کنار این شهر می‌گذرد و نقش این دو در اقتصاد مردم این شهر پررنگ تر شده‌است. جدای از اشتغال در محیط‌های اداری، وجود چندین پایگاه نظامی (پایگاه ششم شکاری، منطقه دوم نیروی دریای سپاه، نیروی دریایی ارتش(گردان تکاوران دریایی بوشهر)، نیروی هوافضای سپاه، پدافند هوایی شهید بوشهریان، و نیروی زمینی سپاه)، چندین نیروگاه اتمی و گازی از دیگر مواردی است که در ایجاد اشتغال و اقتصاد مردم نقش داشته‌است. از دیگر منابع درآمدی و اشتغال مردم بوشهر، می‌توان به وجود مراکز تجاری و تفریحی در بوشهر اشاره کرد که هم‌اکنون در حال افزایش می‌باشد.
از اماکن تاریخی و دیدنی این شهر می‌توان به مراکز مقابل اشاره نمود: ریشهر، آب انبار قوام، خانه قاضی، عمارت دهدشتی، مدرسه گلستان، بافت شهر بوشهر، عمارت کلاه‌فرنگی بوشهر، عمارت گلشن، کلیسای ارامنه گریگوری، گورستان مهاجمین انگلیسی، قبر جنرال، عمارت کوتی، مدرسه سعادت، عمارت ملک بوشهر، آرامگاه اصفهانی، معبد خدا دریا، کلیسای مسیح مقدس، قلعه هلندی‌ها، کنیسه یهودیان، عمارت حاج رئیسبوستان‌های شهر بوشهر عبارتند از: مرجان، مروارید، لیان، خلیج فارس، شغاب
موزه‌های شهر بوشهر عبارتند از: باستان‌شناسی، مردم‌شناسی بوشهر، دریا و دریانوردی خلیج فارس، تاریخ طبیعی، تاریخ پزشکی خلیج فارس، موزه منطقه ای خلیج فارس (بزرگترین موزه جنوب ایران)، دهدشتی
شرکت نمایشگاه‌های بین‌المللی شهر بوشهر در سال ۱۳۸۱ تشکیل گردید و هم‌اکنون در کیلومتر ۴ جاده بوشهر-برازجان قرار دارد.
از سوغات‌های شهر بوشهر می‌توان به ماهی، میگو، گلیم، قالی، مسقطی، و حصیر اشاره کرد.
فرودگاه بین‌المللی شهدای بوشهر در سال ۱۲۹۸ هجری شمسی ایجاد شد که در حال حاضر یک قرن از تأسیس آن می‌گذرد. در گذشته، این فرودگاه یکی از دو قطب اصلی فرودگاهی کشور بوده‌است به طوری که اولین میزبان خطوط هوایی بزرگ و مهم دنیا همچون بریتیش ایرویز انگلستان و کی ال ام هلند در ایران بوده‌است. گفته شده که اولین محموله هواپیماهای خریداری شده برای ارتش شاهنشاهی ایران در سال ۱۳۰۳ هجری شمسی در بندر بوشهر تحویل و از این فرودگاه به دیگر نقاط کشور فرستاده شده‌است.در سال ۱۹۱۹ میلادی اولین پرواز بین اروپا و هندوستان راه اندازی شد که در فرودگاه بین‌المللی بوشهر جهت سوختگیری و سرویس، نشست و برخاست داشت و همچنین از اولین پروازهایی بود که از آسمان ایران استفاده می‌کرد. این فرودگاه به دلیل امکانات و تجهیزات، و سامانه‌های پیشرفته ناوبری هوایی از توان بسیار بالایی برخوردار است. در حال حاضر کار مطالعات احداث فرودگاه جدید بوشهر تمام شده‌است و قرار است این فرودگاه در ۲۵ کیلومتری بندر بوشهر (بین چغادک و احمدی) با ۴۲۵۰ هکتار وسعت ایجاد گردد.
پروازهای بین‌المللی فرودگاه بوشهر به عراق، سوریه، عربستان سعودی و کشورهای حوزهٔ خلیج فارس چون امارات متحده عربی صورت می‌پذیرد.
پروازهای داخلی فرودگاه بوشهر هم‌اکنون به تهران، اصفهان، شیراز، مشهد، خارگ، تبریز، رشت، بندرعباس، کیش انجام می‌شود.
بوشهر دارای یک پایانه بین‌المللی مسافری و گردشگری دریایی می‌باشد که برای مسیر خارگ-بوشهر نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین مسئولین استان هنوز در حال پیگیری برای برقراری خط کشتیرانی بوشهر-قطر هستند اما هنوز این امر محقق نشده‌است.
در حدود سال ۱۲۹۸ هجری شمسی، انگلیسی‌ها با استفاده از هندوها بین بوشهر و برازجان یک خط ریلی ایجاد کردند تا از آن جهت مقاصد نظامی استفاده کنند. انگلیسی‌ها به شهرداری بوشهر پیشنهاد فروش این خط ریلی را دادند اما چون شهرداری توانایی خرید آن را نداشت پس مصالح خط ریلی را جمع کرده و به بصره می‌برند.
بعد از انقلاب اسلامی، در دولت دهم، طرح راه‌آهن بوشهر شیراز به طول ۴۳۹ کیلومتر تصویب شد اما به علت نبود اعتبارات مالی متوقف شد. این پروژه به ۱۱ قطعه تقسیم شده‌است. قرار بوده‌است که این خط راه‌آهن از مرودشت در شمال شیراز آغاز و پس از عبور از کوار، فیروزآباد، فراشبند، کلمه، بوشکان، اهرم و چغادک عبور کرده و نهایتاً به بوشهر متصل شود. در قسمت دیگر، محور دیگری از اهرم شروع و با گذشتن از خورموج و کنگان به بندر عسلویه متصل شود. تأمین اعتبار این پروژه نیز قرار بوده‌است تا توسط وزارت نفت انجام شود که ظاهراً این وزارتخانه از ۱۳۸۹ از تأمین اعتبار این خط ریلی شانه خالی کرده‌است.
در حال حاضر شهر بوشهر دارای یک ترمینال اتوبوس جهت مقاصد برون‌شهری و برون استانی است که در قسمت جنوبی شهر و در جاده برازجان-بوشهر قرار دارد. ۱۱ شرکت مسافربری با ۱۲۰ اتوبوس و ۱۱۰ تاکسی در حال خدمت رسانی به مسافران در این ترمینال می‌باشند.
در حال حاضر با وجود پاندمی کرونا ۳۰ دستگاه اتوبوس شهری در ۱۱ خط در حال انجام فعالیت هستند. همچنین در بوشهر حدود ۴۰۰ تاکسی زرد شهری وجود دارد که به دلیل فرسودگی فقط ۲۰۰ عدد در حال استفاده می‌باشند. از دیگر تاکسی‌های عمومی در شهر بوشهر می‌توان به تاکسی بیسیم اشاره کرد.
صدا و سیمای مرکز بوشهر که شامل دو بخش تلویزیونی و رادیویی است، برنامه‌های متعددی را پخش می‌کند. شبکه بوشهر هم‌اکنون هر روز به مدت ۲۴ ساعت برنامه‌های خود را به مخاطبان ارائه می‌کند. رادیو بوشهر نیز به‌عنوان یکی از رادیوهای محلی کشور هم‌اکنون به صورت ۲۴ ساعته فعالیت می‌کند.
بوشهر سابقه صد ساله در داشتن مطبوعات دارد. تبادل فرهنگی، اقتصادی و سیاسی بوشهر با نقاط دیگر جهان موجب ارتقاء فرهنگی سیاسی و گسترش نشر و چاپ روزنامه‌ها و هفته‌نامه‌های مختلف از دوران مشروطیت در بوشهر شده‌است. روزنامه‌ها و هفته‌نامه‌هایی چون ندای جنوب، سنگلاخ، دریاکنار، پست خلیج، عرشه، طلوع، مظفری، اصلاح، ندای حق و… در دهه‌های گذشته تا زمان کودتای سال ۱۳۳۲، در بندر بوشهر، چاپ، نشر و توزیع می‌شده‌است. بعد از انقلاب ایران با تأخیر چند ساله، اولین هفته نامهٔ بوشهر «آئینه جنوب» در سال (۱۳۷۳) نشر گردید. نسیم جنوب دومین هفته‌نامه استان بوشهر و قدیمی‌ترین نشریه در حال انتشار بوشهر از اسفندماه ۱۳۷۶ تاکنون است.
بامداد جنوب (روزنامه استانی)، آئینه جنوب، نسیم جنوب، آوای بهارستان، ماهرویان (هفته نامه سراسری)، خبر بوشهر، لیان، پیغام، شناشیر، خلیج فارس، فایز، دلوار، صدای بوشهر، سینیز، نصیر جنوب، اتحاد جنوب، دریای جنوب، دریادلان، میثاق منتظران، دلیران تنگستان، چغادک نیوز از نشریات بوشهرند.
از ورزشگاه‌های مهم و مشهور شهر بوشهر می‌توان به ورزشگاه شهید بهشتی و ورزشگاه شهید مهدوی اشاره کرد.
شهر بوشهر دارای دو باشگاه فوتبال مشهور می‌باشد که عبارتند از باشگاه فوتبال ایرانجوان بوشهر و باشگاه فوتبال شاهین بوشهر که هر دو سابقه حضور در جام حذفی و لیگ برتر را در کارنامه خود دارند.از معضلات شهر بوشهر می‌توان به مدیریت نامناسب فاضلاب و آب‌های جاری شده نزولات آسمانی یا زه ساختمانها، عدم حفاظت صحیح از بافت قدیمی شهر، کمبود شدید امکانات تفریحی و مبلمان شهری ضعیف، ترافیک سنگین در برخی نقاط شهر مانند نقاط ورودی شهر، کمبود شدید محل پارک یا پارکینگ در برخی از خیابان‌های شلوغ مانند باغ زهرا و سنگی و خیابان‌های مرکز شهر اشاره کرد.
بوشهر با ۲ شهر، پیمان خواهرخواندگی امضا کرده‌است:
استاد جهانبخش کردی زاده نماد موسیقی سوگواری و مذهبی بوشهر و جنوب ایران، نوحه‌ و مرثیه خوان اباعبدالله الحسین (ع) بودند که در سال ۱۳۱۵ خورشیدی در محله‌ی باغ ملای بوشهر زاده شدند و در سال ۱۳۵۶ خورشیدی چهره در نقاب خاک کشیدند و در امامزاده محمد باقر کوی خواجه ها به خاک سپرده شدند. تسلط ایشان بر این نوع از موسیقی به همراه تن صدا و اجرای بی نظیرشان، از ایشان چهره‌ای بی نظیر در این عرصه ساختند که تا به امروز نام و یادشان پابرجاست.
امروزه محله‌های دهدشتی، شنبدی، کوتی و بهبهانی چهار محلهٔ شمالی و مرکزی بندر بوشهر هستند.
قدیمی‌ترین محله‌ی این شهر، ریشهر است که با همین نام پارسی حداقل قدمت آن به قرن هشتم قمری برمی‌گردد و نام آن در کتاب نزهة‌القلوب حمدالله مستوفی (به اهتمام محمد دبیرسیاقی، نشر طهوری، صفحه ۱۵۶) در بخش ذکر مواضع برّ و بحر مملکت فارس آمده است.
دیگر محله‌ی بسیار قدیمی این شهر محله‌ی امامزاده است که آرامگاه امامزاده عبدالمهیمن (ع) در آنجا است و وجه تسمیه آن نیز همین است. شش پشت ایشان به اباالفضل العباس (ع) می‌رسد و تاریخ وفات ایشان به قول مشهور و متقن علما، حدود سال ۳۶۵ ق یعنی اوایل خلافت بیست و چهارمین خلیفه عباسی، الطائع بالله تخمین زده می‌شود.
از دیگر محله‌های این بندر می‌توان از بن مانع، بهمنی، صلح‌آباد، جفره علی‌باش، جفره ماهینی، سنگی، شکری (بهشت صادق)، باغ زهرا، جبری، شغاب، کوی فرهنگیان، عالی‌آباد، رونی، سبزآباد، جلالی، مخ بلند، دواس، تل کوتی، عسلو، هلالی، نیدی، خواجه‌ها، دستک، سرتل، تنگک (شمالی، وسطی، جنوبی)، تنگک غریب، تنگک محمد جعفری (رئیس)، تنگک زنگنه، هلیله، بندرگاه، دروازه، توحید.
محلات سنتی ساحلی یا قطب‌های صیادی محلی که در دو قسمت شرق و غرب بوشهر قرار دارند، شامل محلات جفره (مفگه)، صلح‌آباد و جبری می‌گردد؛ و نیز محلات جنوبی تنگک غریب به دیگر نام تنگک صفری و نیز تنگک اول، تنگک محمدجعفری به دیگر نام تنگک رئیسی و نیز تنگک دوم، تنگک زنگنه به دیگر نام تنگک سوم.
شماری از بیمارستان‌های بندر بوشهر عبارتند از: