hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
حرا
حَرّا درختی از جامعه گیاهی مانگرو است. کلمه مانگرو اسم مرکبی است معرف اکوسیستم خاص در مناطق استوایی، حاصل از تجمع بسیار ویژه‌ای از گیاهان و جانوران در سواحل پست ، برکه‌ها و سواحل دریاها و در عین حال نشانگر و معرف درختان و درختچه‌های این گونه اکوسیستم‌ها نیز می‌باشد. این گیاهان در گروه گیاهان شوره‌زی قرار دارند.
حرا، گیاهی از تیره شاه پسند است. دانه آن روی درخت مادر می‌روید و نهال تولید می‌کند. سپس از درخت جدا می‌شود و داخل مرداب می‌افتد. جنگل حرا بر دریا و آب شور قرار دارد و این سازش با آب شور و شرایط نامناسب، از حرا یک گیاه استثنایی ساخته‌است.
گیاهان حرا برگهایی با ظاهر بیضی شکل و قاعده‌ای باریک (دوکی شکل رویه سبز و براق دارند و پشت برگ‌ها نیز سفید یا خاکستری رنگ است. طول این برگ‌ها حدود ۵ تا ۵/۷ سانتی‌متر است. میوه حرا، بادامی شکل است و به یک خامه باریک منتهی می‌شود. ریشه‌های زانویی، شکل منظمی ندارند، اما گل حرا که از فرط کوچکی ناپیدا و غیر محسوس است، گلی به رنگ طلایی با ۴ گلبرگ، که هر گلبرگ بیشتر از چند میلی‌متر طول ندارد با عطری شیرین و خنک، که تا شعاع چند متری اطراف آن پراکنده می‌شود.
حرا نام درختی است در اندازه‌های ۳ تا ۶ متر با شاخ و برگ‌های سبز و روشن که در آبهای شور زندگی می‌کند و نام علمی اش ("Avicennia Marina") منسوب است به ابن سینا دانشمند ایرانی جنگل حرا بر دریا و آب شور قرار دارد و این سازش با آب شور و شرایط نامناسب، از حرا یک گیاه استثنایی ساخته‌است.
گیاه حرا که گاه به عنوان علوفه خشک برای خوراک چهارپایان استفاده می‌شود، فواید شگفت‌انگیزی دارد. بافت ساقه، تنه و ریشه این درخت به گونه‌ای است که آب شور دریا را تصفیه و مواد مورد نیاز آن را جذب و بقیه مواد را دفع می‌کند. پوست حرا بر باسیل هانزن که موجب جذام می‌شود، مؤثر است. شیره درون آوندهای آن بر بیماری خشکی که بیماری پوستی (شایع در منطقه هرمزگان) تأثیری قابل توجه دارد. در صنعت از تانن موجود در حرا، برای تولید جوهر مازو استفاده می‌شود. چسب تخته و خمیر چوب از دیگر مصارف صنعتی آن است.
به روایتی این گیاه اسطوره‌ای که از اشک چشم آدم روییده‌است، حرا نام دارد و به افتخار دانشمند شهیر ایرانی، ابن سینااین نام را بر آن نهاده‌اند. این درختچه در سواحل و مرداب‌های ساحلی مصر، عربستان و سواحل جنوب ایران، دیده می‌شود.
حرا در ۸ منطقه حفاظت شده ایران در سواحل خلیج فارس و دریای عمان می‌روید که کناره‌های شمالی و غربی جزیره قشم و جنگل نای‌بند استان بوشهر از مهمترین آن‌ها هستند. به این گیاه در بندرعباس حرا، در بلوچستان تمر، در بوشهر گُرم و در بعضی از نقاط تول گفته می‌شود. به عربی نیز آن را شوری و شوره می‌نامند.
جنگل حرا در سواحل جنوبی ایران، مهد انواع گوناگون آبزیان، پرندگان و دوزیستان است. از پرندگان می‌توان به مرغ ماهیخوار یا حواصیل، لک لک، پلیکان، مرغابی و کاکایی و از آبزیان به خرچنگ، مار دریایی، شیلو، کلینگ (نوعی از صدف) و انواع مختلف قورباغه اشاره کرد.
جنگل‌های حرای خلیج نای بند یکی از نواحی پراکنش این اجتماعات درختی کمیاب با وسعت ۳۹۰ هکتار، آخرین مجموعه انبوه و وسیع این درختان ساحلی در جنوب غربی آسیا محسوب می‌شود. جنگل‌های حرای عسلویه بوشهر به عنوان ذخیره گاه بیوسفری ساحلی آب‌های جنوب کشور در پارک ملی دریایی نای‌بند یکی از مناطق حساس ساحلی به‌شمار می‌آید که در اکوسیستم خود گیاهان شور پسند دریایی، جانداران کف زی و پرندگان مهاجر اقیانوسی را پناه داده‌است.
فهرست مجموعه‌های تلویزیونی ایران
این مقاله فهرستی از مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی است. این فهرست تا سال ۱۳۹۳ تکمیل و مجموعه‌های بعد از سال ۱۳۹۳ به صورت پراکنده افزوده شده‌است.
قمیش (موسیقی)
قمیش (در زبان ترکی) یا زبانه قطعه‌ای که در بعضی از سازهای بادی مانند سرنا، ابوا، فاگوت، کلارینت و ساکسوفون بکار می‌رود و آلت اصلی تولید صدا در این‌گونه سازها است. در سرنا قمیش از دو تیغه متکی به هم تشکیل شده و انتهای آن دو در حلقه‌ای مسطح محصور شده است.
این قطعه از ساقهٔ گیاه قمیش یا مواد مصنوعی ساخته می‌شود و زبانه سازهای قابل کوک نیز فلزی است.
قمیش (گیاه)
قمیش (Arundo donax L) گیاهی است از خانواده نی‌ها و تیره گندمیان. قمیش گونه‌ای علف دراز و بزرگ است (نباید آن را با خیزران اشتباه گرفت)
«قمیش» واژه‌ای ترکی و به معنای «نی» است.
گیاهی است پایا، روینده در تمام نقاط مرطوب، دارای ریزوم متورم و رونده، دارای ساقه ضخیم بدون کرک، گل آذین پانیکول بزرگ، گل‌ها سبزفام کوچک و ریز، تحقیقات نشان داده که از آن می‌توان در ساخت خمیر کاغذ بهره گرفت.
شرق
خاور شَرق یا خاوَر یکی از چهار جهت اصلی است که در نقشه‌ها به طور قراردادی معمولاً به سوی راست است. خاور نقطه مقابل باختر است و °۹۰ با شمال و جنوب اختلاف زاویه دارد و خود در زاویه °۹۰ جای دارد. این سوی برآمدن (خاستن) خورشید می‌باشد.
خاور واژه‌ای پارسی برابر با شرق عربی است. گرچه در ابیات رودکی باختر بعنوان شرق نام برده شده است. ولی در شاهنامه فردوسی خاور به معنای شرق و باختر به معنای غرب معرفی گشته است که در ابیات دوره اسلامی نیز بر همین منوال شاهنامه بعنوان غرب بکار رفت. خاور یا خاوران در زبان پارسی، بازماندهٔ واژهٔ خوربران یا «خوروران» (جای بردن خورشید، جای غروب خورشید) یعنی غرب است. در پارسی به شرق، «خورآسان» گفته می شده است که برابر با خورآیان است یا همانجا که خورشید از آنجا برآید (که همین نام را روی استان خراسان گذاشتند زیرا شرق ایران بزرگ بود) و به شمال «اپاختر» (واژهٔ امروزی باختر نیز که به غرب گویند بازماندهٔ اپاختر است) گویند. واژه «خورآیان» (پسوند «ان» پسوند جایگاه است مانند ایران یا سرزمین «ایر» ها یا همان مردمان راد و پاک) برابر با جای برآمدن خور و واژهٔ «خوربران» برابر با جای بردن خورشید است.
فرهنگ فارسی عمید و لغت‌نامه دهخدا این را تأیید می‌کند. مثلاً در بیتی از رودکی، «مهر دیدم بامدادان چون بتافت، از خراسان سوی خاور می‌شتافت» یا در بیتی از خاقانی «چون پخت نان زرین اندر تنور مشرق، افتاد قرص سیمین اندر دهان خاور» به معنی اصیلش آمده‌است.
خاور در بعضی از لغت‌نامه‌های قدیمی‌تر، از جمله برهان قاطع و آنندراج، به هر دو معنی ذکر شده‌است.
فخرالدین اسعد گرگانی سروده:
رودکی آورده‌است:
فردوسی آورده‌است:
غرب
باختر(غرب)
غَرب یا باختَر یکی از چهار جهت اصلی است که در نقشه‌ها به طور قراردادی معمولاً به سوی چپ است. باختر نقطه مقابل خاور است و °۹۰ با شمال (هودر) و جنوب (دشتر) اختلاف زاویه دارد و خود در زاویه °۲۷۰ جای دارد. این سوی فرورفتن (نشستن) خورشید می‌باشد.
بنابراین جهت مخالف گردش زمین است و به هنگام ناوبری برای رفتن به سوی باختر باید سمت قطب‌نما را روی °۲۷۰ قرار داد.  این واژه در گذشته اپاختر بوده و به چم شمال به کار میرفته ولی کم‌کم کاربرد آن دگرگون شده است.
لغت‌نامه‌هایی که مشخصاً به فارسی امروز می‌پردازند دربارهٔ واژهٔ «باختر» چنین آورده‌اند: با توجه به این که هر دوی این فرهنگها مدخل مفصلتری تحت «مغرب» یا «غرب» دارند، به نظر می‌رسد که باید فرض کرد واژهٔ «باختر» به نظر این فرهنگ‌نویسان از واژه‌های «غرب» و «مغرب» مهجورتر است.
«باختر» در ادبیات فارسی به معنی شمال هم استفاده می‌شده‌است.
در لغتنامه دهخدا دو مدخل برای «باختر» وجود دارد: یکی به عنوان جهت جغرافیایی و دیگری به عنوان سرزمین باکتریان (کشور بلخ یکی از مقر های قدیم ایرانیان که امروزه بین اتحاد جماهیر شوروی ایران و افغانستان قسمت شده). در مورد مدخل اول (که موضوع این صفحه است)، برای معنی شمال (برای این کلمه)، تنها به اوستا اشاره شده‌است (و برای آن نیز باختر را با واژهٔ اوستایی «اپاختر» - apãxtar - یعنی آنطرف‌تر یکی گرفته‌است).
در بعضی از مثالهایی که از متون قدیمی فارسی برای این کلمه آورده شده‌است، باختر متضاد خاور است. همچنین در جایی (به نقل از شرفنامهٔ منیری) اشاره شده‌است:
«تحقیق آنست که باختر مخفف با اختر است و اختر ماه و آفتاب هر دو را گویند پس باختر مشرق و مغرب را توان گفت ازین جهت متقدمین بر هر دو معنی این لفظ را استعمال کرده‌اند لیکن خوار به معنی خور بیشتر آمده از این جهت خاور به معنی مشرق بیشتر استفاده می‌شود …»
در یکی از پاورقیهای مربوط به این کلمه نیز آمده‌است:
«شاید اختلافاتی که در معنی باختر روی داده از باختریان (بلخ) باشد که مردم در همسایگی جنوب او، او را شمال و در شمال جنوب، و در مغرب مشرق و در مشرق مغرب می‌نامیده‌اند.» در نمونه‌هایی از اشعار شاعران فارسی‌زبان (از فردوسی و ناصرخسرو گرفته تا خاقانی و نظامی و سعدی)، باختر به معنای مغرب به‌کار رفته‌است. البته مثالهایی نیز از کاربرد عکس آن وجود دارد (در اشعار فرخی و عنصری و سوزنی و دو بیت در بعضی از نسخ شاهنامه).
باختر (ابهام‌زدایی)
باختر به معنی غرب است و ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
خاور (ابهام‌زدایی)
واژه خاور به چند معنی به کار می‌رود:
گل گندم
گل گندم گیاه یک‌ساله یا چندساله‌ای از تیرهٔ کاسنیان است. این گیاه از گیاهان دارویی یک یا دوساله است که دارای ساقه منشعب و به ارتفاع ۲۵ تا ۸۰ سانتیمتر است. ساقه این گیاه سبز مایل به سفید است، گل‌های این گیاه اغلب آبی پر رنگ هستند. بیشتر در مزارع گندم و غلات می‌روید و به همین علت به گل گندم معروف است.
گل‌های این گیاه دارای لیزاب، مواد مومی و تانن می‌باشد. همچنین در این گیاه مقداری پتاس، اسید فسفریک و منگنز وجود دارد.
گل‌های این گیاه دارای اثر مدر(ادرارآور) است و برای سرماخوردگی، رفع سرفه و بیماری‌های سینه استفاده می‌شود.
محل رویش این گیاه در آسیا و اروپا می‌باشد و همچنین در نواحی شمالی ایران، منطقه البرز، اطراف تهران، بلوچستان، خراسان، کردستان، کرمانشاه می‌روید. در آذربایجان هم در هر زمین بایری می‌توان دید.
گل مینا
گل مینا نام یک سرده از تیره کاسنیان از راسته میناسانان است. گل مینا در شمال ایران رویش فراوانی دارد.ولی در شهر تاریخی کهریزسنگ که از قدمت چند هزار ساله برخوردار است این گل به عنوان نماد کشاورزی شهر بوده و این شهر معروف به شهر گل مینا است. طول گیاه ۳ تا ۶ اینچ، با گل‌های زرد لیمویی که میوه‌ای با روپوش مودار می‌باشد.
این گیاه دارای خاصیت دارویی است و در درمان سردردهای میگرنی بسیار مؤثر است. از دانهٔ این گیاه روغن گل مینا یا EPO تهیه کرده در کشورهای اروپایی در داروخانه بنام کپسول اپو به فروش می‌رسد. اپوکپسول حاوی ۲۵۰ میلی‌گرم یا ۵۰۰ میلی‌گرم روغن گل مینا است. علاوه بر این مخلوط روغن گل مینا + ویتامین E به نام Efamol و نیز مخلوط روغن گل مینا + روغن ماهی را به نام Marin cap به فروش می‌رسانند. روغن گل مینا حاوی اسیدهای چرب ضروری ازنوع اسید لینولئیک (۷۰ درصد) و اسید گامالینوئیک (۹ درصد) می‌باشد. اسیدهای چرب ضروری برای رشد و تکثیر سلول‌های بدن ضروری هستند.
این داروها در موارد زیر کاربرد دارند:
اویارسلام
اویارسلام یا آبیارسلام گیاهی است یکساله از خانواده جگنیان که بیشتر در کشتزارهای آبی به‌ویژه در شالیزارها یافت می‌شود. ارتفاع گیاه به ۷۰ سانتی‌متر می‌رسد. ساقه اویارسلام مقطع سه‌گوش شکل دارد و کلفتی آن نزدیک به ۴ میلی‌متر است. میوه اویارسلام گندمه بیضی‌شکل و به رنگ قهوه‌ای است. اویارسلام با بذر تکثیر می‌شود. اویارسلام به جنس اویارسلام ارغوانی cyperus rotundus و اویارسلام زرد cyperus esculanthus اویارسلام از خانواده cyperaceae هستند.
اویارسلام ارغوانی :ریشه تولید اندام هوایی و ریزوم می‌کند. گل آذین خوشه‌ای - دم گل باریک و طویل و غیر یکسان، بذر سه گوش و به رنگ قهوهای تا سیاه با اویارسلام زرد: ریزوم در نوک ریشه ظاهر می‌شود. گل زرد یا زرد مایل به قهوهایی، دانه قهوه ای مایل به زرد
مبارزه با این علف هرز بسیار مشکل است استفاده ازسموم سیستماتیک مثل گلیفوزیت که در هنگام گل دادن گیاه استفاده می‌گردد مفید است البته یک سم غیر انتخابی است و در موقع استفاده به این نکته باید توجه داشت. این علف هرز در مزارع برنج گسترش زیادی دارد و در این مزارع با علف کش بازاگران تا حدودی قابل کنترل است. این علف هرز با توجه به خصوصیات خاصش برای مزارع استانهای شمالی، اصفهان، شیراز، لرستان وسایر مناطق کشور که برنج وسایر محصولات نیازمند آب زیاد را پرورش می‌دهند، یک خطر بزرگ است.
خاکشی
خاکشی - نام عمومی: Flixweed - نام علمی Descurainia sophia، که با نام خاکشیر نیز شناخته می‌شود، گیاهی یکساله یا دوساله از تیره شب بویان است. خاکشی در دشت و کوهستان می‌روید و بلندی ساقه آن تا یک متر نیز می‌رسد. پائین گیاه کرک دارست در حالیکه بالای آن بدون کرک می‌باشد. تخم این گیاه که همان خاکشیر است ریز و کمی دراز و معمولاً به دو رنگ وجود دارد یکی از آنها قرمز که دارای طعم کمی تلخ است و دیگری برنگ قرمز تیره می‌باشد.
خاکشی دارای تعدادی اسید چرب مانند اسید لینوئیک، اسید لینولنیک، اسید اولئیک، اسید پالمتیک و اسید استئاریک می‌باشد. ضمناً در خاکشی اسانس روغن فرّاری وجود دارد که دارای مواد بنزیل و ایزوسیانات است
درصورتی که این گیاه در باغات به‌صورت خود رو سبز شده باشد از نگاه باغداران، علف هرز محسوب شده و ریشه کن می‌شود، نکته دیگر اینکه دام علاقه ای به این گیاه ندارد و به عبارتی این گیاه جزء علوفه دامی محسوب نمی‌شود.
صادرات خاکشیر ایران در سال ۲۰۱۸ حدود ۴٫۵ میلیون دلار و به مقاصد عمده شامل کشورهای پاکستان، امارات متحده عربی، عراق، آلمان، هند، اتریش و فرانسه بوده‌است.
خوشاریزه
کراوی (کراویا) یا خوشاریزه یا تیغ دوراغ یا خوشاروزه یا خار کلبه یا کوموزا تورشه ( "" ) گیاهی از تیره چتریان است. این گیاه دارای طبع گرم و خشک و خاصیت ضد قارچی و همچنین ضد باکتری می‌باشد. در مناطق کوهستانی و سرد غرب ایران از جمله استان‌های چهارمحال و بختیاری، فارس، کردستان، کرمانشاه، همدان و لرستان و مرکزی به صورت وحشی(خودرو) می‌روید که نوع مرغوب آن به دلیل ارتفاع بالاتر از سطح دریا در استان چهارمحال و بختیاری می‌روید. از گذشته با کشف خاصیت ضد کپک این گیاه برای جلوگیری از کپک زدن و همچنین خوشبو کردن، آن را داخل پنیر، دوغ و ماست و روی ترشی و پنیر می‌ریزند. همچنين دمنوش و عرق این گیاه خواص درمانی دارد (اما هنوز خواص آن به صورت دقیق و مشخص در اینترنت نوشته نشده است) برای همین افراد محلی و عطاری ها آشنایی بهتری با خواص این گیاه دارویی دارند.
شکرتیغال
شِکَرتیغال سرده‌ای از گیاهان چندساله‌است. نام‌های دیگر آن در قدیم شکرتیار، خارشکر و تیغ قندک بوده‌است. شکرتیغال که براحتی در آب حل می‌شود دارای ۲۳ درصد قند ترهالوز، طعمی شیرین و لعاب‌دار است و بعنوان لینت‌بخش و برطرف‌کننده سرفه و نیز پائین آورنده تب مصرف می‌شود.
گیاهان این سرده را خارشکرها و قندرونک‌ها هم نامیده‌اند.
این سرده در ایران ۵۴ گونه گیاه علفی چندسالهٔ خاردار دارد که معمولاً انحصاری ایران‌اند.
شکرتیغال گیاهی است خاردار به‌شکل خارخسک که گل‌هایش به‌شکل گلوله‌ای خاردار و آبی‌رنگ در انتهای ساقه قرار دارند. این گیاه در سراسر بر قدیم می‌روید. بر روی برگ‌ها و ساقه ٔ این گیاه حشره‌ای از راسته ٔ قاب‌بالان بنام خزوکک برای نگهداری تخم‌ها و نوزاد خود پیله‌ای می‌تند به اندازه یک فندق که سفیدرنگ است. نوزاد پس از آن‌که به حشره بالغ بدل شد پیله را سوراخ می‌کند و از آن خارج میشود. جنس پیله ٔ این حشره که از ترشحات گیاه شکرتیغال ساخته شده ترکیبی از مواد سلولزی و نشاسته و مواد ازته و به‌مقدار زیاد (در حدود ۲۵ درصد) قند مخصوصی بنام ترهالوز است. در پزشکی قدیم از این پیله که بنام شکرتیغال یا گل تیغال می‌نامند بعنوان ملین و متعادل کنندهٔ دستگاه گوارش استفاده می‌کردند. در بازار منظور از شکرتیغال همین گل تیغال پیله ٔ خزوکک است و خود گیاه را بنام تیغال می‌نامند.
گیاهان مولد شیرابه‌های قندی (مان) شکرتیغال در اغلب استان‌های ایران به ویژه یزد (مهریز) خراسان، فارس(جهرم)، اصفهان، کرمان، کرمانشاه، همدان، لرستان، شاهرود مازندران و تهران و زنجان در بلندای ۱۸۰۰ متری از سطح دریا رویش و پراکندگی داشته و جمع‌آوری محصول نیز کم و بیش در این مناطق صورت می‌گیرد. در بسیاری از مناطق ایران به رغم وجود و وفور گیاه شکرتیغال آثاری از فعالیت و وجود حشره مشاهده نمی‌شود. این دارو برای تارهای صوتی مفید است و در رفع خش صدا مؤثر است. توصیه می‌شود مقداری از آن را در نصف لیوان آب جوش بریزید یک قاشق غذا خوری عسل به آن اضافه کنید و به مدت ۲۰ دقیقه منتظر بمانید بعد آن را در فواصل زمانی مختلف جرعه جرعه میل کنید.
بجنورد
بُجنورد () (در گذشته بیزیم یورد) مرکز شهرستان بجنورد و استان خراسان شمالی می‌باشد که در کوهپایه‌های آلاداغ واقع شده‌است.
شهر کنونی بجنورد به‌ دست فرزندان تولی‌خان مرمت شده است و واژۀ یورت و یورد، ترکی ـ مغولی، و به معنای قرارگاه ایل و طایفه است (معین، ذیل یورت)، می‌توان باور داشت که این شهر در اواخر سدۀ ۸ق پس از استقرار طوایف تیموری وگرایلی به جای شهر کهن گرمکان یا چرمغان پایه‌گذاری شده است.
پیش از شهر کنونی و حتی پیش از ظهور و سقوط بجنورد، مرکز ناحیه جایی می‌بوده‌است به نام چرمغان که در جریان حمله مغول ویران گردید. تپه باستانیِ چرمغان در کناره شهر کنونی بجنورد، بازمانده ویرانه‌های آن شهر است. ظاهراً چرمگان، شهری کوچک، پررونق و آباد بوده و بجنورد کنونی در جوار آن به‌وجود آمده‌است. امروزه حدود و گسترهٔ این شهرک در حاشیهٔ شهر بجنورد، نشانگر پیشینهٔ کهن و رونق آن در سده‌های آغازین اسلامی است. به استناد متون تاریخی در سده‌های پنجم تا هشتم هجری، بخش وسیعی از ناحیهٔ بجنورد، مسکونی و آباد بوده‌است. در آغاز دوران مغول و تیموری، منطقهٔ بجنورد نیز مورد آسیب‌ها و خسارات فراوانی واقع شد. نتایج بررسی و پهنه‌بندی محوطه‌های باستانی نشان داده‌است، نقاط باستانی شناسایی شده، متعلق به دوران میان‌سنگی هزارهٔ چهارم تا هزارهٔ اول پیش از میلاد، نقش مهمی را در شکل‌گیری زیست‌گاه‌های اولیه در حاشیهٔ رودخانه اترک ایفا نموده‌اند. این منطقه، در دوران ماد و هخامنشی، بخشی از ساتراپی پارت قلمداد می‌شده و از دورهٔ اشکانی، در این ناحیه ۸ زیستگاه، در بخش راز و جرگلان، ۳ مورد در بخش مرکزی و نیز ۵ زیستگاه در شهرستان مانه و سملقان شناسایی شده‌اند. وجود بنای سنگی موسوم به آتشکده اسپاخو، از آثار تاریخی دورهٔ ساسانی نیز، نقش و اهمیت خراسان شمالی را در این دوران روشن می‌نماید. علاوه بر آن، منطقهٔ بجنورد در صدر اسلام، در ارتباط فرهنگی - اجتماعی جدی با دیگر نقاط ایران قرار داشته و از آن نواحی تأثیر گرفته‌است. در آن دوران قسمت‌های عمده‌ای از منطقهٔ آباد و مسکونی بوده‌است. مؤلف تاریخ سیستان، ناحیهٔ امروزی بجنورد را به عنوان بخشی از سرزمین نسا معرفی نموده‌است و در سال‌های آغازین قرن دوم هجری، این منطقه جزئی از قلمرو بزرگ حکومت طاهریان به‌شمار می‌آمده‌است. ابن ابواصیبه نیز در ذکر مناطق بجنورد آورده‌است که: «ابن سینا، دربار علی‌ابن‌مأمون را در خوارزم ترک گفت و به طوس، شوقان، طبر و سملقان و جاجرم و بالاخره به جرجان رفت». مؤلف نامعلوم حدودالعالم، از نخستین کسانی است که از چرمغان نام می‌برد و مقدس نیز آن را جزئی از ناحیهٔ نساء برشمرده‌است.
گل شمعدانی
شمعدانی یا شمدانی سرده‌ای از گیاهان گل‌دار است و حدود ۲۰۰ گونه می‌دارد. شمعدانی‌ها در واقع، گیاهانی هستند با خاستگاه آفریقایی و استرالیایی. بعضی گونه‌های آن در شمال آمریکا و استرالیا انتشار دارند و عده‌ای نیز به مناطق مدیترانه‌ای وارد شده‌اند. گونه‌های مختلفی نیز به صورت زینتی در پارک‌ها کاشته می‌شوند که باغبانان معمولاً آن را، به جای پلارگونیوم و به غلط، ژرانیوم می‌نامند. گل‌ها در این جنس کاملاً صفات ویژه خود را دارند و در بخشی از نهنج آن‌ها که با سطح پشتی گل ارتباط دارد منفذ و دهانه‌ای یافت می‌شود که آغاز حفره‌ای ممتد و لوله‌ای شکل در داخل دمگل است و در واقع جانشین دیسک به‌شمار می‌رود. گیاهانی علفی، یکساله یا چندساله و پایا هستند. به ندرت برخی از آن‌ها (به جز پلارگونیوم) به صورت بوته‌های پیچان با ساقه گوشتی وجود دارند. برگ‌ها منفرد یا متقابل، غالباً گوشوارک‌دار، پهنک برگهات همیشه منقسم، دارای بریدگی‌های بسیار، به‌طور کلی پنجه‌ای و پوشیده از کرک‌های غده‌ای و اسانس‌دار هستند. گلبرگ‌های جلویی معمولاً از دیگر گلبرگ‌ها رشد بیشتری دارند و از ۱۰ پرچم که در قاعده بهم پیوسته‌اند، فقط ۷ پرچم زایاست. کاسه، شامل کاسبرگهایی است که در پایین بهم پیوسته‌اند و قطعه عقبی آن به صورت مهمیز با دمگل متحد می‌شود و حفره لوله مانند درون دمگل را بوجود می‌آورد. خامه گوشتی است و هنگام رسیدن میوه از بالا به پایین خم می‌شود. میوه این گیاهان مشابه میوه جنس ارودیوم است. از دیرباز گونه‌ای از آن به نام شمعدانی (پلارگونیوم زوناله) با واریته‌های گوناگون و به رنگ‌های مختلف به عنوان گیاه زینتی در بیشتر نقاط ایران کاشته می‌شود.
انتخاب نام شمعدانی برای این گیاهان بیشتر مربوط به شکل میوه آنهاست که در داخل کاسبرگ‌های پایا و روی دمگل‌های بلند و در انتهای دمگل مشترک به صورت شمعدان چند شاخه قرار می‌گیرند. به تازگی گونه‌ای از این جنس به نام پلارگونیوم کرسه تورم در دره قاسملوی ارومیه گزارش شده‌است.
شمعدانی عطری
نام علمی:                  Pelargonum graveolens
نام انگلیسی:                   Rosageranium
نام فارسی:           شمعدانی عطری، ژرانیوم، عطرچای
رده:                         دولپه‌ای‌ها Dicotyledonae
راسته:                         شمعدانی  Geraniales
تیره:                            شمعدانی Geraniacea
جنس:                               Pelargonium
گل‌های شمعدانی به راحتی تکثیر می‌شوند، فقط کافی است بخشی از گل را جدا کنید و درون آب قرار دهید تا ریشهٔ جدید بدهد و شما می‌توانید دوباره آن را بکارید.و از راه بذر هم قابل تکثیر است اما بهترین گزینه قلمه زدن است.
شمعدانی خاک سنگین رو دوست دارد، این خاک می‌تواند دو قسمت خاک برگ، چهار قسمت خاک باغچه، دو قسمت کود گاوی پوسیده شده و دو قسمت شن انتخاب بشود.
گل شمعدانی نیاز به مقداری نور معمولی و مستقیم آفتاب دارد و این باعث می‌شود که گلدهی گیاه بهتر باشد شمدانی با آب و بدون آب هر دو سازگاری دارد نیاز به آبیاری زیاد نیست و شمعدانی محیط خشک را میپسندد.شمدانی به نور زیاد و تابش مستقیم خورشید نیز نیاز ندارداما تابش خورشید را تحمل می کند.
Wikipedia contributors, «Pelargonium,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Pelargonium&oldid=251862278 (accessed November 20, 2008).
خیارک
خیارک یکی از گونه‌های سرده خیارک است. این گیاه دارای پیاز است .
پنیرک قرمز
پنیرک قرمز یا پنیرک یا به کوردی کلهری گولیرو
گیاهی است دو ساله تا پایا و ندرتاً یک ساله، بوسیله بذر تکثیر و انتشار می‌یابد. گیاه هرز مکان‌های خشک و آفتابی است. به خاک‌های غنی از مواد غذایی و غنی از هوموس، لومی و شنی احتیاج دارد.
دوره رویش: بهار تا پاییز
برگ‌ها کوتیلدونی:قلبی شکل، پایه بلند، لبه پایینی قلبی در قسمت پایه
برگ‌های شاخه: متناوب، مدور-قلوه‌ای شکل، لوب دار پنجه‌ای، ۷–۳ لوب با چین‌های بی قاعده، در رگبرگ‌ها دارای کرک، برگ دم بلند
ساقه: افراشته، راست، منشعب، کرک دار، قسمت پایین ساقه چوبی، بلندی ساقه ۱۲۰–۲۵ سانتی‌متر
گل: مجتمع در دسته‌های ۶–۲ عددی جانبی، جام گل بلند ۵/۲–۳ سانتی‌متر، ۴–۳ برابر درازتر از کاسه گل، عمیقاً حاشیه دار، به رنگ ارغوانی با نوارهای طولی تیره
دوره گلدهی: اواخر بهار تا پاییز
مشخصات دانه:گرد با یک شکاف ضعیف، سطح پشتی راست، لبه‌ها پهن گرد، سطوح جانبی صاف تا برآمده، دانه خاکستری قهوه‌ای با شیارهای ظریف، درازای دانه ۶/۱–۹/۱میلی‌متر، دانه‌ها به تعداد ۹ تا ۱۱ عدد در میوه‌ای با شکل ظاهری گرد دیسک مانند با یک شکاف که سطح پشتی آن پوشیده از حفره‌های مشبک و دندانه‌ای، سطوح جانبی دارای دندانه‌های صاف تا ضعیف.
مناطق انتشار در ایران: اطراف تهران، آذربایجان، اراک، فارس، کرمان، ارومیه، اصفهان، تربت حیدریه، بروجرد، کبیر کوه ایلام
پنیرک گیاهی است یک ساله زمستانه یا دوساله با ساقه‌های نیمه خوابیده به ارتفاع ۵۰–۱۰ سانتیمتر، برگهای آن دارای دمبرگ طویل و پهنک قلبی شکل به طول ۸–۲ سانتیمتر بوده و دارای ۷–۵ لوب غیر واضح است. جام گل گلبرگهای پنیرک پیوسته بوده به رنگ سفید تا صورتی کمرنگ و به درازای دو برابر کاسه گل است.
میوه پنیرک فندقه‌است که به شکل تیوپ قاچدار (برچه دار) بوده و در مرحله رسیدن باز شده و بذر خود را رها می‌کند.
گونههای دیگر پنیرک که به عنوانه علف هرز مطرح هستند شامل: M.sylvestris و M.montana و M.parviflora و M.rotundifolia
پنیرک از علفهای هرز مزارع پنبه، چغندر قند و سبزی و صیفی است.
مداوای مجاری فوقانی تنفسی. درمان معده و روده. ملین و خلط‌آور می‌باشد.www.cwss-scm.ca/Weeds
www.iran-eng.com
اسفند
اِسفند یا اِسپند (در فارسی افغانستان: حوت) دوازدهمین و آخرین ماه سال خورشیدی است. اسفند سومین و آخرین ماه فصل زمستان است. این ماه در سال‌های عادی ۲۹ روز و در سال‌های کبیسه ۳۰ روز دارد. این ماه از روز ۳۳۷م سال شروع می‌شود و در روز آخر سال (در سال‌های عادی روز ۳۶۵م و در سال‌های کبیسه روز ۳۶۶م) پایان می‌یابد.
برج فلکی اسپندماه برج حوت (ماهی) است که دوازدهمین برج فلکی از دایرةالبروج است. نماد برج اسپند، دوماهی نامیده می‌شود. عنصر این برج آب است.
در گاه‌شماری زرتشتی پنجمین روز هر برج نیز اسپند نام دارد و دراسپندروز از اسپندماه، جشن سپندارمذگان برگزار می‌شود. ایزد این ماه امشاسپندسپندارمذ است.
این واژه در اوستایی «سْپِنْتَه آرمَئیتی»(Spenta-Ârmaiti) می‌باشد و نام چهارمین امشاسپند است، از دو بخش «سپنته»(Spenta) یا «سپند» به معنای پاک و مقدس و «آرمئیتی»(Ârmaiti) به معنای فروتنی و بردباری تشکیل شده‌است و در کل به معنای فروتنیِ پاک و مقدس است. این واژه در پهلوی «سپندارمت»(SpandÂrmat) و در فارسی «اسپندارمزد» و «سپندارمزد» و «اسپند» و «اسفند» شده‌است.
خیام" در رساله‌ای موسوم به "نوروزنامه" که جزو رسایل منسوب به اوست، دربارهٔ این نام می‌نویسد:
«بدان جهت این ماه را "اسفندارمذ" نامیده‌اند که اسفند به زبان پهلوی به معنی میوه است، یعنی اندر این ماه، شکوفه‌های میوه‌ها و گیاهان به روییدن و آماده شدن برای رُستن آماده شوند و اندر این ماه، آفتاب، اندر برج حوت باشد.»
گزنه دو پایه
گزنه دوپایه یا گزنه معمولی نام یک گونه از سرده گزنه است. این گیاه به صورت خودرو در بسیاری از مناطق مرطوب می روید.
فرمان مشروطیت
فرمان مشروطیت در اصل فرمان تشکیل مجلس شورای ملی ست که مظفرالدین شاه قاجار در ۱۳ مرداد ۱۲۸۵ خورشیدی امضا کرد و یک روز بعد در تاریخ ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ فرمان مشروطیت صادر شد. مظفرالدّین شاه با امضای این فرمان، درخواست متحصنین در جنبش مشروطه ایران را پذیرفت و با مشارکت مردم در امر حکومت موافقت کرد و بدین ترتیب در سرزمین ایران برای نخستین بار حکومت مشروطه تأسیس شد.
خطاب فرمان به صدراعظم، یعنی میرزا نصرالله‌خان مشیرالدوله است که خود در تهیّه آن و راضی کردن شاه به امضای آن کوشش کرده بود. اصل فرمان به خط و انشای احمد قوام است.
"جناب اشرف صدراعظم -- از آن جا که حضرت باری تعالی جل‌شأنه سررشته ترقّی و سعادت ممالک محروسه ایران را بکف کفایت ما سپرده و شخص همایون ما را حافظ حقوق قاطبه اهالی و رعایای صدیق خودمان قرار داده لهذا در این موقع که اراده همایون ما براین تعلق گرفت که برای رفاهیّت و امنیّت قاطبه اهالی ایران و تشیید مبانی دولت، اصلاحات مقتضیه به مرور در دوائر دولتی و مملکتی به موقع اجرا گذارده شود چنان مصمم شدیم که مجلس شورای ملی از منتخبین شاهزادگان وعلماء و قاجاریه، اعیان، اشراف، ملاکین و تجار و اصناف به انتخاب طبقات مرقومه در دارالخلافه تهران تشکیل و تنظیم شود که در مهام امور دولتی و مملکتی و مصالح عامه مشاوره و مداقه لازمه را به عمل آورده به هیئت وزرای دولت خواه ما در اصلاحاتی که برای سعادت و خوشبختی ایران خواهد شد اعانت و کمک لازم را بنماید و در کمال امنیت و اطمینان عقاید خود را در خیر دولت و ملت و مصالح عامه و احتیاجات قاطبه اهالی مملکت به توسط شخص اول دولت به عرض برساند که به صحه همایونی موشح و به موقع اجرا گذارده شود. بدیهی است که به موجب این دستخط مبارک نظامنامه و ترتیبات این مجلس و اسباب و لوازم تشکیل آن را موافق تصویب و امضای منتخبین از این تاریخ معیّن و مهیّا خواهد نمود که به صحه ملوکانه رسیده و بعون‌الله تعالی مجلس شورای مرقوم که نگهبان عدل است افتتاح و به اصلاحات لازمهٔ امور مملکت و اجراء قوانین شرع مقدس شروع نماید و نیز مقرر می‌داریم که سواد دستخط مبارک را اعلان و منتشر نمایند تا قاطبه اهالی از نیات حسنه ما که تماماً راجع به ترقی دولت و ملت ایران است کماینبغی مطلع و مرفه‌الحال مشغول دعاگوئی دوام این دولت و این مجلس بی‌زوال باشند -- در قصر صاحبقرانیه به تاریخ چهاردهم جمادی‌الثانیه ۱۳۲۴ هجری در سال یازدهم سلطنت ما"
چون در این فرمان با ذکر «شاهزادگان قاجاریه و علماء و اعیان و اشراف و ملاکین و تجار و اصناف» ذکری از دیگر طبقات مردم نشده بود، به در خواست نمایندگانِ بست‌نشینان در باغ سفارت بریتانیا، فرمان دیگری صادر شد:
"جناب اشرف صدراعظم -- در تکمیل دستخط سابق خودمان مورخه چهاردهم جمادی‌الثانیه ۱۳۲۴ که امر و فرمان صریحاً در تأسیس مجلس منتخبین ملت فرموده بودیم مجدداً برای آنکه عموم اهالی و افراد ملت از توجهات کامله ما واقف باشند امر و مقرر می‌داریم که مجلس مزبور را به شرح دستخط سابق سریعاً دایر نموده بعد از انتخابات اجزاء مجلس فصول و شرایط نظام مجلس شورای اسلامی را مطابق تصویب و امضای منتخبین به طوری که شایسته مملکت و و ملت و قوانین شرع مقدس باشد مرتب بنمایید که به شرف عرض و امضای همایونی ما موشح و مطابق نظامنامه مزبور این مقصود مقدس صورت و انجام پذیرد"
در این فرمان عبارت «منتخبین ملت» آمده و نیز به جای «مجلس شورای ملی» از «مجلس شورای اسلامی» نام برده شده‌است.
هلو
هُلو یا شفتالو میوه آبدار درخت هلو (نام علمی: Prunus Persica) و دارای هسته‌ی سخت، گوشتِ زرد، یا نسبتاً سفید و پوستی مخملی است. بر اساس چسبیدن گوشت به هسته، این میوه به دو دسته هسته‌ِجدا و هسته‌ِچسب تقسیم می‌شود. نوعی دیگر از خانواده هلو است، که در ایران شفتالو به میوه دیگری غیر از هلو گفته می‌شود که از هلو شیرین‌تر است، به بزرگی هلو نیست، هسته‌اش همیشه چسبیده‌ است و پوست آن از هلو کرکِ کمتری دارد‌ که رنگش کمی متفاوت‌تر از هلو است، و برگه‌ی آن مرغوب‌تر از هلو می‌باشد) یکی دیگر از میوه‌هایی که تا حدِ زیادی با هلو ارتباط دارد شلیل است. ارتباط شلیلها با هلو تا حدی است که در واقع گاهی اوقات محصولات هلو حاوی تعداد کمی شلیل است و برعکس. شلیل در واقع نوعی هلو با ژن مغلوب است که میوه‌های بدون کرک تولید می‌کند. گزارش آمار جهانی نشان دهنده این امر است که هلو پرطرفدارترین میوه در کل جهان از نظر طعم و مزه است. درخت هلو سه نوع شاخهِ ساده، مرکب و کاذب تولید می‌کند. شاخه‌های ساده فقط جوانه‌ی رویشی تولید می‌کنند. شاخه‌ی مرکب، جوانه‌ی رویش و زایشی و شاخه‌ی کاذب در طولِ شاخه جوانه‌ی زایشی و در نوک جوانه‌س رویشی تولید می‌کند که در هنگام هرس نوکِ شاخه‌ی کاذب حذف می‌شود. جوانه‌ی گل هلو ساده است و در جانب شاخه‌های یک‌ساله تشکیل می‌شود) یکی دیگر از نامهای هلو انجیری، هلو کتابی است.
هلو مثل تمام میوه‌ها خواص ادرارآور و ملین دارد. گوشت هلو دارای سلولوزهای نرم است و کاملاً هضم می‌شود. هلو میوه‌ی نسبتاً کم‌ترشی است. مواد قندی و نشاسته‌ای آن به آسانی هضم می‌شود و معده به راحتی هضم آن را تحمل می‌کند.
هلو سرشار از انواع ویتامین هاست، به خصوص ویتامین‌های ب۱، ب۲ و آ.
هلو داری انواع مختلف با گونه‌ها و طعم‌های متفاوت است. از انواعِ مختلف این میوه می‌توان به بلخی، کاردی، زعفرانی (که دارای دو نوع هسته جدا و هسته چسب موجود است و مورد استفاده قرار می‌گیرد)، هلو انجیری، هلو هلندری (که شباهت فریبنده‌ای به زردآلو دارد) نام برد. هلوی بلخی، که بسیار بزرگ و شیرین است، از تولیدش بسیار کاسته شده‌است، زیرا بلافاصله بعد از تماس لک می‌شود و چهرهٔ بدی به خود می‌گیرد.
هلو انواع مختلفی دارد که بیش از ۳۰۰ رقم هلو تنها در آمریکای شمالی رشد می‌کند.
هلو در دمای ۰ درجه سانتیگراد و ۳۲ درجه فارنهایت و رطوبت بالا ذخیره می‌شود. هلو بسیار آسیب‌پذیر است و بعد از برداشت در عرض دو هفته باید به کنسرو تبدیل شود یا استفاده شود.
هلو از نظر اقلیمی میوه‌ای است که پس از برداشت هم همچنان به رشد میوه‌ها ادامه داده‌است.
کنه قرمز اروپا یا زرد در درختان هلو یافت می‌شود.
درختان هلو مستعد آفاتی همچون هستند؛ که معمولاً به‌طور مستقیم روی میوه تأثیر نمی‌گذارد اما از رشد درخت جلوگیری می‌کند چندین دارو می‌تواند با این آفت مقابله کند. از جمله که از نوعی قارچ گرفته می‌شود و سایر افت‌کش‌ها که از عناصر مس ساخته می‌شوند این میوه مستعدِ پوسیدگی یا قهوه‌ای یا قرمز است.
توکان
ظاهراً این گروه از پرندگان با دارکوب‌ها تفاوت دارند اما جزو خانواده‌های نزدیک به هم هستند؛ هردوی این پرندگان دارای پاهایی هستند که ۲ چنگال به سمت جلو و ۲ چنگال به سمت عقب دارند؛ وقتی پرواز می‌کنند بال هایشان را به سرعت به هم می‌زنند و در نتیجه در هنگام حرکت در هوا بالا و پایین می‌شوند.
توکان منقار بسیار بزرگی دارد و بسیار زیبا است که ممکن است تا دو سوم طول کل بدنش را شامل شود. جنس این منقار از کراتین است . دانشمندان هنوز نمی‌دانند چرا توکان چنین منقار بلندی دارد یا چرا رنگ این پرنده این قدر زیباست. رنگ توکان باعث می‌شود هم‌نوعان خود را به خوبی تشخیص دهد و جفت خود را جذب کند.
توکان منقار تیز پرنده‌ای زیبا و یکی از بزرگ‌ترین اعضای خانواده توکان هاست. هرچند منقارش به نظر زشت می‌آید توکان برای خوردن میوه‌های روی شاخه‌های بلند درختان آن را بسیار دقیق به کار می‌برد.
این پرنده در حالت پرواز منقار بزرگ، بال‌های پهن و دم کوتاه و چهره منحصربه‌فردی دارد. توکان‌ها معمولاً در گروه‌های کوچک زندگی می‌کنند.
توکان به‌وسیله پرت کردن سر خود به سمت عقب غذا را به داخل گلویش پرت می‌کند.
در حدود ۳۵ گونه از توکانها امروزه در جهان زندگی می‌کنند. توکان‌ها را می‌توان فقط در نقاط مرکزی و جنوبی آمریکا یافت.
دیزج امیرمدار
دیزج امیرمدار یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان باویل بخش مرکزی شهرستان اسکو واقع شده‌است.
سید جلال‌الدین کاشانی
سید جلال‌الدین کاشانی (مویدالاسلام) (درگذشت آذر ۱۳۰۹ (خورشیدی)) مدیر و نویسنده نشریه حبل‌المتین در دوره جنبش مشروطه ایران.
حَبلُالمـَتین نشریه‌ای هفتگی به زبان فارسی بود که از ۱۳۱۱ هجری قمری در کلکته به مدیریت و نویسندگی سید جلال‌الدین کاشانی، ملقب به مویدالاسلام منتشر می‌شد.
مقالات این نشریه در ترویج اندیشه مشروطه‌خواهی در جریان جنبش مشروطه ایران نقش مؤثری داشت. این نشریه بنامترین و بزرگ‌ترین نشریه فارسی‌زبان زمان خود بود. این نشریه بیشتر پویش سیاسی داشت چنان‌که با گرفتن وام از روسیه به مخالفت برخاسته بود یا اینکه یکی از نخستین جاهایی بود که فریاد مشروطه‌خواهی را سر داد.
خلیج عدن
خلیج عَدَن خلیجی است در جنوب یمن که از سمت جنوب با کشور سومالی و از سوی غرب با کشور کوچک «جیبوتی» همسایه می‌باشد. از سمت غرب به باب‌المندب و دریای سرخ و از سمت شرق با اقیانوس هند مرتبط است و جزئی از این اقیانوس بشمار می‌آید. این خلیج محل زندگی دزدان دریایی است.
در حاشیه شمالی این خلیج در کشور یمن، شهر معروف عدن قرار دارد که از سده‌ها پیش بزرگ‌ترین و پررونق‌ترین شهر سرزمین یمن به شمار می‌آمده و هم‌اکنون نیز پس از صنعا پایتخت این کشور، مهم‌ترین شهر کشور یمن است. نام این خلیج نیز از نام همین شهر گرفته شده‌است.
از شهرهای کرانه شمالی این خلیج می‌توان مدینه الشعب، سیحوت مامورا و از شهرهای حاشیه جنوبی آن می‌توان بربره، لاس خوره و بندر مرهاگنو را نام برد.
خلیج عدن یک ناحیه شناخته‌شده برای دزدی‌های دریایی است که آب‌های ناحیه را برای سفرهای دریایی ناامن کرده‌است.
پادشاهی مشروطه
پادشاهی مشروطه یا پادشاهی مشروط گونه‌ای حکومت پادشاهی است که در آن (بر خلاف پادشاهی مطلقه) قدرت پادشاه مطلق نیست (بلکه «مشروط» است). حکومت پادشاهی مشروطه، دارای قانون اساسی بوده و برای ادارهٔ کشور نهاد انتخابی (مانند مجلس‌های عوام یا خواص) دارد.
بنا بر آمار سازمان ملل متحد، ۸ کشور از ۱۵ کشوری که دارای بهترین شرایط زندگی در دنیا هستند با حکومت پادشاه مشروطه اداره می‌شوند. این نوع حکومت میزانی از دموکراسی و قانون‌گرایی را در خود دارد و معمولاً در اثر اصلاحات یا انقلاب در حکومت‌های پادشاهی ایجاد می‌شود.
به‌طور کلی حکومت‌های پادشاهی مشروطه نسبت به پادشاهی‌های مطلقه و جمهوری‌هایی که به صورت دیکتاتوری فردی یا حزبی اداره می‌شوند نمره بسیار بهتری در زمینه دموکراسی، مبارزه با فساد، ثبات و امنیت، و اقتصاد دارند. در واقع می‌توان پدیده پادشاهی مشروطه را نتیجه مبارزات اصلاح‌طلبان در ساختار پادشاهی‌های مطلقه دانست.
در سامانه دولتی بریتانیا پادشاه به عنوان رئیس کشور، نقش همبستگی دهنده ملت را دارد. پادشاه در اداره کشور نقش تشریفاتی را بر عهده دارد. اداره کشور بر عهده نمایندگان مجلس و دولت است که با رای مستقیم مردم برگزیده می‌شوند. بریتانیا دارای دو مجلس است. مجلس عوام بریتانیا دولت (نخست‌وزیر بریتانیا) را منصوب و برکنار می‌کند و مجلس اعیان بریتانیا مانند مجلس عوام بریتانیا حق قانون‌گذاری را دارد. سامانه دولتی بریتانیا بر پایه تقسیم قوا برپا شده‌است و امکان دیکتاتوری در آن وجود ندارد.
در ایران با وقوع انقلاب مشروطیت حکومت پادشاهی مشروطه برای دوره‌ای تشکیل شد که فراز و نشیب‌های زیادی داشت. پس از انقلاب مشروطه برای نزدیک به دو دهه، ساختار مشروطه بر ایران حاکم بود. اما با قدرت یافتن رضاشاه پهلوی از قدرت و نفوذ مجلس شورای ملی کاسته شد. پس از اشغال ایران در جنگ جهانی دوم توسط نیروهای متفقین بین سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۲ قدرت مجلس افزایش یافت و دولت‌ها نیز بیشتر با مجلس هماهنگ شدند. اما پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ قدرت پادشاه تا اندازه‌ای افزایش یافت که محمدرضا پهلوی در سال ۱۳۵۳ (خورشیدی) با انحلال دو حزب باقی مانده در قدرت یعنی حزب ملیون و حزب مردم ایران دستور به تشکیل یک حزب سیاسی واحد به نام حزب رستاخیز داد و دستور داد همه مقامات دولتی و نمایندگان مجلس به عضویت این حزب در آیند. این کار محمدرضا پهلوی باعث شد عملاً مجلس و دولت در این سال‌ها فاقد هرگونه قدرت فراتر از پادشاه باشد. اینکه در یک کشور پادشاهی مشروطه تنها یک حزب سیاسی وجود داشته باشد پدیده‌ای بی‌مانند بود که تنها در این سال‌ها در ایران رخ داد. به گونه‌ای که بسیاری از پژوهشگران سال‌های پس از کودتا در ایران را نوعی از پادشاه مطلقه می‌دانند که نهایتاً به انقلاب ۱۳۵۷ ایران انجامید.
رودخانه خورخوره
رودخانه خورخوره نام رودی است که در شمال غرب ایران در استان کردستان شهر سقز واقع شده است. این رودخانه از کوهستان های منطقه خورخوره و تیلکوه و دشت اوباتو و شمال کوههای چهل‌چشمه‌ سرچشمه گرفته و از جنوب به شمال، به موازات حاشیه شرقی رودخانه زرینه‌رود جاری است‌.  رودخانه خورخوره یکی از شاخه های اصلی زرینه رود است که وارد سد شهید کاظمی شده و در نهایت و به دریاچه ارومیه جاری می‌شود.
فرهنگسرای کودک
فرهنگسرای کودک یکی از فرهنگسراهای فعال در شهر تهران است.
زمین این فرهنگسرا متعلق به شهرداری تهران بود و پارکینگ شهرداری محسوب می‌شده است. سپس در دهه ۱۳۷۰به خانه فرهنگ محله زرگنده و در تابستان ۱۳۸۰ به فرهنگسرای کودک تبدیل شده است.
در فرهنگسرای کودک فعالیت‌هایی از قبیل کارگاه قصه‌نویسی، آموزش زبان انگلیسی، کارگاه بازیگری، کارگاه موسیقی کارگاه صنایع دستی و... جریان دارد.
همچنین این فرهنگسراها با همکاری سازمان محیط زیست «جنبش ناجیان کوچک زمین» را پایه‌ریزی کرده است که کودکان را در گروه‌های مختلف برای محیط زیست آموزش می‌دهد و متشکل می‌کند.
فرهنگسرای سرو
فرهنگسرای سرو یکی از فرهنگسراهای فعال شهر تهران می‌باشد که در منطقه ۶ شهر تهران واقع شده‌است.
این فرهنگسرا با هدف ارائه فعالیت‌های فرهنگی، هنری، مذهبی و اجتماعی روز دوشنبه ۱۸ دی ماه ۱۳۷۴ با نام سرو و با حضور رئیس‌جمهور وقت و جمعی از مسئولان فرهنگی هنری در ساختمانی ۷ طبقه به مساحت ۳۵۴۶ مترمربع واقع در ضلع شمالی بوستان ساعی افتتاح شد.
از آنجا که نیمی از جمعیت شهر را زنان تشکیل می‌دهند سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با نظر در ساختار فرهنگسراهای موجود فعالیت‌های آن‌ها را به صورت هویتی دسته‌بندی کرد. از این رو فرهنگ سرای سرو از ابتدای سال ۱۳۸۰ به فرهنگ‌سرای بانو تغییر نام داد.
در ابتدای تابستان سال ۱۳۸۸ با توجه به تغییرات ساختاری سازمان و حذف بعضی از رویکردهای تخصصی و هویت عمومی در بخش فعالیت‌های محتوایی این فرهنگ سرا، مجدداً به عنوان فرهنگ سرای سرو به کار خود ادامه داد.
از سال ۱۳۸۴ مدیریت فرهنگی هنری منطقه ۶ نیز در این مرکز مستقر گردید.
نخستین خانه کودک در فرهنگسرای سرو گشایش یافته‌است که محلی برای برگزاری جشن‌های تولد و مناسبت‌های مختلف است که برنامه‌هایی با مشارکت کودکان در آن به اجرا در می‌آید.
- واحدهای اداری مدیریت فرهنگی هنری منطقه ۶
- واحد آموزش در ۲ طبقه و ارائه خدمات آموزشی در رشته‌های عمومی و تخصصی.
- کتابخانه سرو در دو طبقه شامل ۴ سالن مطالعه (۲ سالن برای برادران و ۲ سالن برای خواهران)، مخزن، مرجع، کودک، نشریات و کمک درسی.
- نگارخانه سرو با ارائه نمایشگاه‌های هنری، دستی
- سالن آمفی تئاتر با گنجایش ۱۰۰ نفر جهت اجرای سمینارها، نشست‌ها، همایش، اکران فیلم، نقد و بررسی کتاب و فیلم و ..
- سالن آمفی تئاتر روباز سرو با ظرفیت بالغ بر ۷۰۰ نفر در فضای پارک ساعی.
- باشگاه ورزشی سرو با فضایی حدود ۴۵۰ متر مربع و ارائه خدمات، آموزشی، تفریحی و... در رشته‌های ورزشی به کلیه گروه‌های سنی.
- رستوران سرو ساعی
- مهد و پیش دبستانی و خانه اسباب بازی
- سایت کامپیوتر
- بخش کانون‌ها و مشارکت‌های مردمی، شهریاران جوان و شورایاری محله.
دوره‌های آموزشی مختلفی مناسب تمام دوره‌های سنی از خردسالان تا بزرگسالان در این فرهنگسرا برگزار می‌شود.
سرفصل‌های آموزشی عبارتند از:
- علوم قرآنی: روخوانی، روانخوانی، تجوید، حفظ خردسال و ...
- ورزشی: شطرنج، کاراته، ایروبیک، پیلاتس، ژیمناستیک، دفاع شخصی، شنا، فوتبال و ...
- ادبی: آموزش فنون شعر فارسی، داستان‌نویسی، فن بیان و سخنوری، خاطره‌نویسی و ...
- تخصصی سفال: حجم سازی، کتیبه، چرخ کاری، نقش برجسته، لعاب و رنگ و ...
- هنرهای صناعی و سنتی: قلم‌زنی، سوخت روی چوب، معرق، کیف‌دوزی، چرم و ...
- روانشناسی و پزشکی: فوریت‌های پزشکی (۳دوره) در پایان از انجمن پرستاری اعتبارنامه عطاء می‌گردد.
- واحد تخصصی مشاوره: خانوادگی، ازدواج، کودک و... به صورت فردی و گروهی.
- هنرهای تجسمی: خوشنویسی (تحریری، نستعلیق، لاتین)، نقاشی موزاییک، طراحی، نقاشی و ...
- نگارخانه: برپایی نمایشگاه‌ها و کارگاه‌های هنری و ...
- کتابخانه: سالن مطالعه، امانت کتاب، بخش مرجع و ...
- کانون‌های مردمی: قرآن و عترت، بانوان، مهارت‌های زندگی، لکنت، شعر، ورزش و ...
فرهنگسرای دختران
فرهنگسرای فردوس (دختران) یکی از فرهنگسراهای فعال در شهر تهران است.
این فرهنگسرا که در محلۀ صادقیه (‌بلوار فردوس) واقع شده‌است، علاوه بر کلاس‌های آموزش علمی و هنری، فعالیت‌هایی نیز در زمینه کوهنوردی و گشت‌های سیاحتی دارد که در قالب گروه‌های مختلف، دیدار از نقاط دیدنی اطراف تهران را ترتیب می‌دهد.
این مجموعه ۲۶۷۰ متر مربع زیر بنا دارد و دارای قسمت‌های زیر می‌باشد:
فرهنگسرای خاوران
فرهنگسرای خاوران یکی از فرهنگسراهای تهران (منطقه۱۵) است و از مراکز فرهنگی شرق تهران محسوب می‌شود که در چهار بخش ساختمان اداری، بازارچه فرهنگ و هنر (به صورت روباز در وسط محوطه) و ساختمان مرکزی ساخته شده و در خیابان خاوران، سه راه هاشم‌آباد قرار دارد. این مجموعه در مجاورت آرامستان یهودیان (بهشتیه خاوران) و پردیس تئاتر تهران قرار دارد.
نخستین گام برای احداث فرهنگسرای خاوران در سال ۱۳۶۹ برداشته شد. بدین منظور آرامستان بهاییان تهران (گلستان جاوید) که پس از انقلاب ۱۳۵۷، فعالیت آن کاهش یافته و به نوعی متوقف شده بود، به صورت غیرقانونی تصرف شد و با استفاده از ماشین‌ها و بولدوزرهای سنگین، تخریب و نبش قبر گسترده و جابجایی صدها پیکر به صورت گروهی به مکان‌های نامعلوم صورت گرفت که زمینهٔ تصاحب این مکان را فراهم آورد.
این مجموعه از دوازدهم تیر ۱۳۷۲ آغاز به کار کرد.
گفتنی است با تغییر مدیریت در مجموعه فرهنگسرای خاوران در سالهای اخیر (از سال 98) بخشهای زیادی از این مجموعه مورد بهره برداری مجدد قرارگرفته است. قسمتهایی نظیر پیست کارتینگ، احداث مرکز تفریحی تربیتی حیاط در فضای چای باغ سابق و نیز باشگاه های شماره یک، ویژه بانوان، آقایان و خصوصا کودکان و نوجوانان، باشگاه شماره دو که صرفا برای بانوان فعالیت دارد و نیز باشگاه شماره سه که باشگاه بدنسازی بوده و در دو نوبت صبح ویژه بانوان و نوبت عصر ویژه آقایان مشغول خدمت رسانی به شهروندان محترم می باشد.
واحد آموزش واقع در طبقهٔ همکف ساختمان مرکزی می‌باشد که دوره‌های مختلف هنری، تجسمی، قرآنی، موسیقی، کامپیوتر، زبان، هنرهای خانگی، هنرهای دستی و ورزشی را برگزار می‌کند. دوره های هنری شامل سفالگری ، نقاشی ، خوشنویسی ، تاتر ، موسیقی ، عکاسی و مجسمه سازی از سال 1375 تشکیل شد اساتید مختلفی در دوره های آموزشی ، تدریس هنر نمودند. عکاسی توسط روح الله تفرشی ، سفالگری توسط هاشم نکویی ، نقاشی توسط شیما مطلبی ، هنرهای نمایشی توسط محمدرضا دادوند ، موسیقی توسط الیاس کهتری و مجسمه سازی توسط سهیلا نکومنش شروع بکار نمودند.
کتابخانه خاوران از سال ۱۳۷۳ تأسیس شد. در روزهای عادی و غیرتعطیل، واحد امانت از ساعت ۸ تا ۲۰، تالار مطالعه خانم‌ها از ساعت ۸ تا ۲۱، و تالار مطالعه آقایان از ساعت ۸ تا ۲۲ فعالیت می‌کنند.
مجموعه نگارخانه خاوران دارای ۳ گالری و فضایی به مساحت ۷۰۰ متر مربع و با ظرفیت ۲۰۰ تابلو در رشته‌های مختلف هنری می‌باشد.
سالن‌های این بخش شامل سالن «شهید مطهری» با ظرفیت ۳۵۰ نفر، سالن «فرهنگ» با ظرفیت ۲۰۲ نفر، سالن روباز «سوم خرداد» با ظرفیت ۳۰۰۰ نفر و سالن اجتماعات با ظرفیت ۱۰۰ نفر می‌باشد.
خانهٔ کودک شهر شکوفه‌ها در طبقهٔ ۱- قرار دارد و کودکان ۶ ماهه تا ۶ ساله را می‌پذیرد.
این مجموعه روبروی ساختمان اداری و با مساحت ۴۸۰۰ مترمربع در وسط سایت مجموعه بنا گردیده که حدود ۴ متر از سطح زمین پایین‌تر قرار گرفته که به خدمات کپی و چاپ، نوشت‌افزار و هنرهای تجسمی اختصاص دارد.
واحدهای مشاوره در ساختمان مرکزی و اداری می‌باشد. واحد مشاورهٔ ناجا در ساختمان اداری در موضوعات مختلف به رفع مشکل و ارائه راهکار با حضور عوامل نیروی انتظامی فعالیت دارد.
و واحد مشاورهٔ فرهنگسرا از سال ۱۳۷۳ در طبقه اول ساختمان مرکزی در زمینه‌های مشاوره تحصیلی، خانواده، حقوقی، و آزمون‌های روانشناسی خدمات ارائه می‌دهد.
در ضلع شرقی زمین چمنی جهت آموزش رشته‌های ورزشی و برگزاری مسابقات محلی قرار دارد.
فرهنگسرای تفکر
فرهنگسرای معرفت یکی از فرهنگسراهای فعال در شهر تهران است.
فرهنگسرای معرفت یکی از شش فرهنگسرای واقع در منطقه غرب تهران است. این فرهنگسرا در سال ۱۳۷۵ گشایش و مورد بهره‌برداری قرار گرفت و دارای فعالیت‌های متنوع و مختلف اعم از آموزشی، مذهبی، فرهنگی، هنری، ورزشی در زمینه‌های گوناگون است.
در سال ۸۲ بیش از هفت هزار هنرجو از کلاس‌های مختلف و متنوع، شامل کلاس‌های آموزشی، مذهبی، قرآن، هنرهای تزئینی، هنرهای تجسمی و نمایشی، موسیقی، ورزشی، کلاس‌های آموزش هنری بانوان و خردسالان دوره‌های رایانه، زبان و دوره‌های فراگیر دانشگاه پیام نور استفاده کرده‌اند.
فعالیت خاص این فرهنگسرا تا کنون مورد استفاده شهروندان غرب تهران قرار گرفته است شامل کلاس های آموزشی ، کانون قرآن کریم ، نمایشگاه هفتگی از آثار هنرمندان در زمینه‌های مختلف، برنامه های ویژه حوزه مطالعه ،آموزش خانواده‌ها، مسابقه ها و... است. این فرهنگ سرا حتی در روزهای جمعه نیز دایر است نام این فرهنگ سرا برای مدتی به فرهنگ سرای تفکر تغییر کرد
برنامه های برگزار شده: جشنواره های طوبی - آدینه ها عیدند - نذر عاشقی ، روی موج کتاب ، پهلوان اخلاق ، دریچه عشق و... همچنین نگارخانه این فرهنگسرا با برگزاری نمایشگاه های مختلف هنری گامی در جهت حمایت از هنر و هنرمند و معرفی هنرمندان و آثار هنری به شهروندان به عمل می آورد.
تلفن: 44301444
آدرس: بزرگراه آیت‌اله کاشانی، میدان شهرزیبا، خیابان شهران‌
شجاع نظام مرندی
شکرالله خان شجاع نظام مرندی حاکم مرند بود. در جریان جنبش مشروطه ایران از مخالفان سرسخت مشروطه بود. در محاصره تبریز و جنگ با تبریزیان شرکت مؤثر داشت. با بمبی که حیدرخان عمواوغلی برایش فرستاد، همراه پسرش «شجاع لشکر» در ۲۸ اکتبر ۱۹۰۸ (میلادی) کشته شد.
فرهنگسرای گلستان
فرهنگسرای گلستان یکی از فرهنگسراهای فعال در شهر تهران است.
این فرهنگسرا، اسفند ماه سال ۱۳۷۶ در زمینی به مساحت ۶۲۵۰ مترمربع در ۵ طبقه بنا شده و در منطقه ۸ شهرداری تهران واقع است. این فرهنگسرا دارای نگارخانه، آمفی تئاتر و کتابخانه‌است.
فعالیت‌هایی که در این مکان برگزار می‌شود شامل هنرهای تجسمی، آموزش انواع هنرهای دستی، موسیقی وعلوم قرآنی است. نگارخانه این مجموعه هر هفته آثاری از هنرهای دستی و تجسمی را به معرض نمایش می‌گذارد. از آمفی تئاتر این مجموعه برای نمایش فیلم و اجرای تئاتر، موسیقی، برگزاری سمینار و سخنرانی استفاده می‌شود.
بوستان قیطریه
پارک قیطریه یکی از بوستان‌های شمال شهر تهران است که در محلهٔ قیطریه و در ناحیه هفتمنطقه ۱ شهرداری تهران واقع شده‌است.
این بوستان در شمال بزرگراه صدر و انتهای خیابان قیطریه واقع است و از شمال به فرمانیه، از جنوب به میدان پیروز و بزرگراه صدر، از شرق به چیذر و از غرب به قیطریه و خیابان شریعتی محدود می‌شود.
بوستان قیطریه در گذشته باغی متعلق به خواهر تنی ناصرالدین شاه قاجار بوده و به روایت تاریخ میرزا تقی خان امیرکبیر ساختمانی که اکنون محل فرهنگسرا و کتابخانه پارک می‌باشد و در ضلع شمال غربی پارک واقع شده‌است را در آن احداث نمود. در ابتدا این باغ بافتی جنگلی داشته‌است. در سال ۱۳۵۶ به همت شهردار وقت تهران مرحوم دکتر غلامرضا نیک‌پی که خود نوه دختری شاهزاده ظل السلطان فرزند ناصرالدین شاه بوده‌است، با وقف قسمتی از زمینهای موروثی خود و با خرید و تجمیع باقیمانده باغ که در دست ورثه صدیق الدوله، از نواده‌های قاجار و داماد امین السلطان امیر اتابک اعظم بود که به میرزا علی اصغر خوان آبدار هم معروف بود، باغ بزرگ قیطریه را به پارک تبدیل می‌کند. به همین دلیل است که پارک قیطریه هندسه نامنظم دارد و مساحتی در حدود ۱۰۳٬۰۰۰ متر مربع دارد که فضای گل‌کاری و چمن‌کاری آن در کنار انبوه درختان قدیمی جلوه خاصی به آن داده‌است. در سال ۱۳۵۶ بخش‌هایی از باغ قیطریه توسط وارثان آن در اختیار شهرداری تهران قرار داده شد تا به پارک تبدیل شود. در سال ۱۳۷۲ نیز بقیه محدوده این باغ به بوستان قیطریه اضافه و ساختمان آن بعد از مرمت و تغییر کاربری به فرهنگسرای ملل تبدیل شد. استخر بوستان به شکل هندسی نامنظم است. از گونه‌های درختی پارک می‌توان از نارون، کاج، سرو نقره‌ای، زبان گنجشک، اقاقیا، بلوط، گردو، داغداغان، افرا، توت، بید مجنون، چنار، صنوبر، ماگنولیا، سدروس، نوئل و درختچه‌هایی نظیر زالزالک، نرگس درختی، زرشک، سوداغ، بوداغ و گز در قسمت ورودی جنوبی بوستان نام برد. در بخشی از پارک قیطریه آلاچیق‌هایی تعبیه شده‌است، که اهالی و عموم مردم می‌توانند در آن جمع شده و اوقات فراغت خود را بگذرانند. برنامه‌هایی مانند بازی‌های دسته جمعی میان اهالی رواج دارد و در بعضی از آلاچیق‌ها افرادی را می‌بینید که سرگرم بازی‌های گروهی هستند. تماشای بازی این افراد یکی از جذاب‌ترین تفریحات مردم است. در فصل بهار و پاییز این پارک زیبایی بسیاری دارد و به یکی از بهترین پارک‌های تهران برای عکاسی تبدیل می‌شود.
به دلیل راه‌های متعدد و تودرتو، این بوستان محل مناسبی برای ورزشهای مختلف فراهم آورده‌است.فرهنگسرای ملل که در وسط بوستان زیبای قیطریه قرار دارد، از سال ۱۳۷۳ شروع به کار کرده و به یک مرکز مهم فرهنگی، هنری و آموزشی برای ساکنان قیطریه تبدیل شده‌است. این مرکز دارای امکاناتی از قبیل کتابخانه، نگارخانه، سالن همایش و کلاسهای آموزشی مختلف می‌باشد.
در این فرهنگسرا برنامه‌های مختلف و متنوعی از جمله برنامه‌هایی مرتبط با جشن‌ها و اعیاد ملی مذهبی مانند شب یلدا و عید نوروز، هفته‌های فرهنگی کشورها و شهرهای مختلف، شعر خوانی، نقاشی و تئاتر کودک، آشنایی با شیوه صحیح تربیت فرزندان، نمایشگاه سه بعدی کودک، نقد و بررسی فیلم و کتاب و … برگزار می‌شود.
در کنار برنامه‌های فرهنگی، کلاس‌های آموزشی مانند آموزش انیمیشن، نویسندگی، قصه گویی، زبان انگلیسی، بازیگری، کارگردانی به کیفیت فعالیت‌های ارایه شده توسط این فرهنگسرا اضافه کرده‌است.
در نگارخانه ملل (امیرکبیر) نمایشگاه‌های خارجی و داخلی برگزار می‌شود که هدف از آن ارتباط با هنرمندان و نمایش آثار آنهاست. در سال ۱۳۷۹ فرهنگسرای ملل دچار آتش‌سوزی شد و پس از آن دوباره مورد بازسازی قرار گرفت و به‌شکل کنونی درآمد.امکانات سالن: میکسر، باند، سیستم صوتی، پرده نمایش سیار، سیستم گرمایش و سرمایش
فرهنگسرای ملل
فرهنگسرای ملل یکی از فرهنگسراهای فعال در شهر تهران است. این فرهنگسرا در بوستان قیطریه واقع شده‌است.
ساختمان کاخ قیطریه که اکنون از آن به عنوان فرهنگسرای ملل یاد می‌شود توسط میرزا علی‌اصغر اتابک در زمان قاجار ساخته شده‌است. این عمارت در سال ۱۳۷۲ توسط شهرداری تهران خریداری و بازسازی شد و با نام فرهنگسرای امیرکبیر (فرهنگسرای ملل کنونی) از سال ۱۳۷۳ آغاز به کار کرد. این فرهنگسرا فعالیت‌های آموزشی و هنری مختلف را در خود جای داده و به مرکزی فرهنگی برای ساکنان قیطریه تبدیل شده‌است. فرهنگسرای ملل دارای امکاناتی از قبیل کتابخانه، نگارخانه، سالن همایش و کلاسهای آموزشی مختلف می‌باشد. در نگارخانه امیرکبیر (ملل) نمایشگاه‌های داخلی و خارجی برگزار می‌شود که هدف از آن ارتباط با هنرمندان خارجی و نمایش آثار آنهاست.
ساختمان فرهنگسرای امیرکبیر(ملل) در سال ۱۳۷۹ دچار آتش‌سوزی شد که پس از آن مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت و از آن تاریخ تا کنون با نام فرهنگسرای ملل شناخته می‌شود.
در حادثه سقوط پرواز شماره ۳۷۰۴ هواپیمایی آسمان، «عبدالرضا کردی» رئیس فرهنگ‌سرای ملل و استاد حوزه خانواده و خلاقیت، جان خود را از دست داد.
فرهنگسرای ارسباران
فرهنگسرای هنر یا فرهنگسرای ارسباران یکی از فرهنگسراهای فعال در شهر تهران است.
این فرهنگسرا در آبان ۱۳۷۴ توسط شهرداری تهران تأسیس شد. هفت کانون هنری تجسمی، صنایع دستی، موسیقی، نمایش، معماری، فیلم و عکس در کنار واحدهای آموزشی، روابط عمومی، مذهبی و ورزش فعالیت می‌کنند.
یکی از مهم‌ترین بخش‌های فرهنگسرا، کتابخانه با مساحت ۳۰۰ متر مربع است که دارای دو سالن مجزا برای قرائت خانم‌ها و آقایان است. کتابخانه فرهنگسرای هنر دارای ۱۲۳۰۰ جلد کتاب فارسی و ۷۲۹ نسخه کتاب انگلیسی است و روزانه ۲۱ روزنامه در آن موجود است و ۱۰ مجله فارسی و یک مجله ژاپنی به‌طور ماهانه در اختیار مراجعه‌کنندگان قرار می‌گیرد.
از دیگر بخش‌های فرهنگسرا، سالن نمایش با ظرفیت ۳۰۱ صندلی در طبقه پایین و ۲۹ صندلی جهت میهمانان است. نگارخانه هنر نیز در بازارچه پنجشنبه و جمعه خود، صنایع دستی مختلف عرضه می‌کند. نگارخانه عکس فرهنگسرا با برپایی نمایشگاه‌های مختلف در این مرکز فعال است.
فرهنگسرای هنر با برپایی کلاس‌های آموزشی هنرهای سنتی ایران رشته‌های نگارگری، طراحی قالی، تذهیب، خوش‌نویسی ،(در سطوح مختلف) نقاشی قهوه‌خانه‌ای و رشته‌های قصه‌نویسی، ویراستاری، طراحی و نقاشی و هم‌چنین در حوزه ملی، فرامنطقه‌ای، منطقه‌ای، محله‌ای،از طریق کانون‌های نمایش، موسیقی، ادبی همراه با واحدهای روابط عمومی، آموزشی، امور اجتماعی مشارکت دارد.
این فرهنگسرا در بزرگراه رسالت، نزدیکی پل سیدخندان، خیابان ارسباران واقع شده‌است.
معرفی فرهنگسرای ارسباران در همشهری آنلاین