جبهه ملی ایران (پنجم)
پس از اعلام حکم ارتداد، رژیم دستگیری سران و مسوولین جبهه ملی را آغاز نمود و طی یک سال اکثریت اعضای هیئت اجرایی و هیئت رهبری و شورای مرکزی جبهه ملی دستگیر شدند. سایر اعضا نیز مجبور به زندگی مخفی یا ترک ایران شدند. در گزارش در دهه ۶۰ چه گذشت در این زمینه چنین آمده‌است:
با وجود تمامی فشارها و دستگیری‌های افراد و اعضای جبهه ملی در دههٔ ۶۰ فعالیت جبهه ملی هرگز تعطیل نشد. در دهه ۶۰ سازمان‌های جبهه ملی ایران تحت هدایت مهدی مؤیدزاده (نماینده منتخب شورای رهبری و شورای اجرائی) به صورت غیر علنی و مخفی فعالیت نموده و همچنین ارتباط با اعضا حفظ گردید؛ اما به دلیل فشارهای وارده جبهه ملی قادر به فعالیت‌های دارای نمود خارجی نبود. جبهه ملی که هجوم حکومت و تعطیلی خود را قطعی می‌دانست در بیست و چهارم خرداد شصت در جلسه مشترک هیئت‌های رهبری و اجرائی جبهه ملی ایران تمامی اختیارات سیاسی و تشکیلاتی جبهه ملی را به اصغر پارسا، قائم مقام هیئت رهبری و مسعود حجازی، قائم مقام هیئت اجرائیه تفویض می‌نماید تا ضمن حذف تشکیلات و ساختار جبهه ملی در برابر سرکوبی که در راه بود راهکاری اندیشیده شود.
در مورد فعالیت‌های دهه شصت جبهه ملی که مورد تأیید جبهه ملی باشد، بجز نوشتار "مهدی مویدزاده" منبع دیگری وجود ندارد. موسویان رئیس هیئت اجرایی و مسوول تشکیلات جبهه ملی در نامه سرگشاده خود به شورای مرکزی در مورد فعالیت‌های علنی و آخرین نشست شورای مرکزی در دهه ۶۰ چنین می‌نویسد:
جبهه ملی پنجم به دعوت ادیب برومند از سال ۱۳۷۲ مجدداً فعالیت خود را آغاز نمود. ادیب برومند به دنبال چندین ماه فعالیت برای تشکیل جلسه شورای مرکزی جبهه ملی و علی‌رغم احضار مکرر به وزارت اطلاعات جهت عدم برگزاری جلسه، سرانجام اعضا و افراد باقی‌مانده از جبهه ملی چهارم را جهت تشکیل جلسه شورای مرکزی دعوت نموده و رسماً آغاز فعالیت‌های مجدد جبهه ملی را اعلام نمود. اعضای باقی مانده شورای مرکزی جبهه ملی (از شورای سال ۱۳۶۰) در زمان آغاز فعالیت‌های علنی جبهه ملی (پنجم) از اعضای شورای مرکزی پیشین (جبهه ملی چهارم) به شرح زیر بودند:
ادیب برومند، علی اردلان، پرویز ورجاوند، سید حسین موسویان، شمس الدین امیرعلائی، پرویز دبیری، حسن شهیدی، باقر قدیری‌اصل، ناصر مجللی، حسین شاه‌حسینی، حسن لباسچی، فرشید افشار، حسن خرمشاهی.
پس از گفتگوهای مفصل ادیب برومند به سمت رئیس شورای مرکزی انتخاب و مقرر شد که برای اداره امور جبهه ملی ۲ نفر از اعضای باقی‌مانده هیئت رهبری ادیب برومند و علی اردلان، ۲ نفر از اعضای هیئت اجرایی پرویز ورجاوند ناصری و حسین موسویان و ۲ نفر از شورای مرکزی حسین شاه‌حسینی و حسن لباسچی هیئت اجرایی را به صورت مشترک تشکیل دهند.
اندکی بعد مطابق با ساختار اساسنامه سال ۱۳۵۸ شورای مرکزی جبهه ملی اقدام به انتخاب هیئت رهبری سه نفره شامل:ادیب برومند، نظام الدین موحد، علی اردلان و هیئت اجرایی پنج نفره شامل: پرویز ورجاوند ناصری، سید حسین موسویان، مسعود حجازی، غلامرضا رحیم و حسن لباسچی نمود. در هیئت اجرایی سید حسین موسویان مسوول تشکیلات، پرویز ورجاوند سخنگوی جبهه ملی و مسعود حجازی رئیس هیئت اجرایی گردیدند.
جبهه ملی پنجم در سال۱۳۷۴ در نخستین مواجهه خود با انتخابات طی بیانیه‌ای خواستار آزادی احزاب -آزادی بیان و آزادی مطبوعات مخالف را پیش شرط‌های برگزاری انتخابات دانست و خواستار تحقق یافتن ان از سوی رژیم جمهوری اسلامی ایران در جهت برگزاری یک انتخابات سالم و آزاد گردید. شروط جبهه ملی ایران برای شرکت در انتخابات دوره پنجم مجلس شورای اسلامی:
سپس جبهه ملی در بیانیه‌های آبان ماه ۱۳۷۴ و سوم دی ماه ۱۳۷۴ نیز به دلیل عدم تحقق شروط ذکر شده امکان برگزاری یک انتخابات آزاد را منتفی دانست و اعلام نمود که در انتخابات مجلس شورای اسلامی دوره پنجم شرکت نمی‌کند و به همین علت هیچ‌یک از اعضای جبهه ملی برای انتخابات ثبت نام نمی‌کنند. جبهه ملی مجدداً در بیانیه‌ای انتخابات مجلس شورای اسلامی دوره پنجم را تحریم کرده و اعلام نمود که نه تنها در این انتخابات شرکت نمی‌کند بلکه هیچ‌کدام از کاندیداها نیز مورد تأیید جبهه ملی ایران نمی‌باشند.
جبهه ملی درراستای سیاست انتقادی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۷۶نیز شرکت نکرد اما پس از آن با نوشتن نامه و نشر بیانیه خواسته‌های خود را به صورت شفاف با رئیس‌جمهور منتخب یعنی سید محمد خاتمی در میان گذاشت. در بهمن ۱۳۷۶ شورای مرکزی جبهه ملی طی یک نامه سرگشاده خواستار استقرار حکومت قانون، اصلاح قوانین حتی قانون اساسی در جهت استقرار حاکمیت ملی، صراحت و صداقت با مردم و گزارش امور به آنان، تأمین آزادی بیان و نشر عقاید و افکار و آزادی‌های سیاسی و اجتماعی مبارزه با سانسور، اصلاح قوانین دادگاه‌ها، تصویب قوانین حمایتی از حقوق و موقعیت زنان و اصلاحات در وزارتخانه‌ها می‌گردد. در این بیانیه ۱۲ صفحه‌ای جبهه ملی در ۹ بند به شرح مشکلات و راه کارهای ان می‌پردازد و در زمینه اقتصاد، سیاست خارجی نیروهای انتظامی و امنیتی، رادیو و تلویزیون، آزادی احزاب و… نظرات خود را بیان می‌کند.
اما جبهه ملی در انتخابات مجلس شورای اسلامی (دوره ششم) ۱۳۷۸ روشی متفاوت را درپیش می‌گیرد و با شعار همه جا - یک نفر- یک رأی - یک قدم خواستار حضور مردم در پای صندوق‌های رأی می‌گردد اگرچه خودش برای این انتخابات نامزدی را اعلام نمی‌کند.
جبهه ملی در سال‌های پایانی دهه ۷۰ با درگذشت علی اردلان، حشمت الله خیاط زاده، ایرج وامقی و از دست دادن نفراتش نیاز به ترمیم در شورای مرکزی را حس کرده و طی ۲ جلسه در مورخ‌های ۲۶ و ۲۷ آبان ماه ۱۳۷۹ که به ترتیب در منزل حسین شاه‌حسینی و علی اردلان برگزار می‌گردد، داوود هرمیداس باوند، زعیمی، مرتضی بدیعی، ابوالفضل میر شهشهانی، غلامحسین خیر، را به سمت عضویت در شورای مرکزی انتخاب می‌کند. به این ترتیب نفرات شورای مرکزی به ۲۷ نفر ارتقاء می‌یابد.پیام جبهه ملی شماره ۸۰–۱۲/۹/۱۳۷۹ مدتی پس از این ترمیم انتخابات شورای رهبری، هیئت ریسه شورای مرکزی، و هیئت اجرایی برگزار می‌گردد که در انتخابت جدید اعضای هیئت رهبری به شرح زیر انتخاب می‌شوند: ادیب برومند رئیس هیئت رهبری، پرویز ورجاوند سخنگوی جبهه ملی، نظام الدین موحد، داوود هرمیداس باوند، عباس امیرانتظام هیئت اجرایی: مسعود حجازی رئیس هیئت اجرایی، مهدی موید زاده، غلامرضارحیم، حسن خرمشاهی، کوروش زعیمی، حسین موسویان مسوول تشکیلات . در سال ۱۳۸۰ به دنبال بیماری مسعود حجازی و انصراف از مسوولیت ریاست اجرایی حسین موسویان از سوی اعضای هیئت اجرایی به سمت ریاست هیئت اجرایی و مسوول تشکیلات انتخاب شد.
گزارش پلنوم اللهیار صالح
جبهه ملی ایران در سال ۱۳۸۲ توانست پلنوم خود را تحت عنوان عنوان پلنوم الله‌یار صالح برگزار نماید. در این پلنوم اساس‌نامه جدید جبهه ملی ایران، اصول ۷ گانه، خط مشی جبهه ملی مشخص گردید. برای برگزاری این انتخابات هیأتی مرکب از حسین راضی، حسین شاه‌حسینی و خسرو سعیدی از سوی اعضای شورای مرکزی انتخاب شدند تا مقدمات برگزاری پلنوم را فراهم آورند. پس از نزدیک به یک سال تلاش، سرانجام در ۲ آبان ۱۳۸۲ پلنوم الله‌یار صالح با حضور ۸۶ نفر از منتخبین برگزار می‌گردد. پلنوم توسط ادیب برومند رئیس شورای مرکزی افتتاح گردید. ریاست سنی جلسه بر عهده حسن شهیدی قرار داشت که با توجه به عدم حضور ایشان نظام الدین موحد به اتفاق جوان‌ترین افراد حاضر در جلسه یعنی احمد عبدالحسنیان و رامین ناصح مسئولیت اداره جلسه تا برگزاری انتخابات هیئت رئیسه را برعهده گرفتند. در انتخابات هیئت رئیسه ادیب برومند به سمت رئیس و نظام الدین موحد نایب رئیس اول و تیمسار ناصر فربد به سمت نایب رئیس دوم انتخاب شدند و خانم فرشید افشار و عباسعلی صحافیان به سمت منشی‌های جلسه انتخاب گردیدند. دراین پلنوم حسین موسویان رئیس هیئت اجرایی و تشکیلات گزارشی از روند فعالیت‌های جبهه ملی در چند سال اخیر داد و سپس مشترکین در پلنوم در مورد مسایل گوناگون نظرات خود رابیان کردند. در انتهای برای سه کمسیون بازنگری در منشور، بازنگری در اساسنامه و تدوین بیانیه سیاسی پلنوم رای‌گیری به عمل آمد که افراد به شرح زیر انتخاب شدند. کمسیون بازنگری در منشور: (پرویز ورجاوند، داوود هرمیداس باوند، ادیب برومند، هرمز ممیزی، منوچهر ملک قاسمی)؛  کمسیون بازنگری در اساسنامه: (ادیب برومند، حسین موسویان، محسن فرشاد، نظام الدین موحد، کوروش زعیم  کمسیون تدوین بیانیه سیاسی پلنوم: (ادیب برومند، داوود هرمیداس باوند، محسن فرشاد، نظام الدین موحد، پرویز ورجاوند)  پس از ان برای عضویت در شورای مرکزی رای‌گیری شد که از میان داوطلبان ترتیب آرای مأخوذه به این شرح بود:شورای مرکزی در اولین جلسه خود پس از تشکیل ادیب برومند را به سمت رئیس و منوچهر ملک قاسمی را به سمت نایب رئیس نخست و حسین شاه‌حسینی را به سمت نایب رئیس دوم انتخاب نمود و همچنین فرشید افشار و حسین عزت زاده به سمت منشی جلسات انتخاب شدند. شورای مرکزی هیئت رهبری جبهه ملی را به شمول ادیب برومند (رئیس هیئت رهبری)، عباس امیرانتظام، داوودهرمیداس باوند، پرویز ورجاوند (سخنگو)، نظام الدین موحد، تیمسار ناصر فربد انتخاب نمود
اعضای هیئت اجرائی منتخب شورا عبارت بودند از: حسین موسویان، مهدی مؤید زاده، کوروش زعیم، خسرو سعیدی، مه‌لقا اردلان، اصغر فنی پور، غلامرضارحیم
پس از پلنوم اللهیار صالح و در طول دهه هشتاد تغییرات وسیعی در شورای مرکزی جبهه ملی ایران صورت می‌گیرد.
هیئت رهبری اولیه منتخب توسط شورای مرکزی توسط گروهی پنج نفره ادیب برومند (رئیس هیئت رهبری)، عباس امیرانتظام، داوودهرمیداس باوند، پرویز ورجاوند (سخنگو)، نظام الدین موحد، تیمسار ناصر فربد شروع به کار می‌کند وبا فوت نظام الدین موحد، پرویز ورجاوند، شورای مرکزی علی رشیدی به عضویت هیئت انتخاب می‌کند. عباس امیرانتظام نیزاز هیئت رهبری به دلیل برخی از از مشکلات ناشی از بیماری با محدود کردن فعالیت‌های خویش به عنوان مشاور هیئت رهبری جبهه ملی فعالیت خود را ادامه دادند.
در هیئت اجرایی نیز تغییرات نیز رخ می‌دهد و دو نفراز اعضای اولیه هیئت اجرایی بانو مه‌لقا اردلان و کوروش زعیم استعفاء و مهدی موید زاده، غلامرضا رحیم و خسرو سعیدی فوت می‌کنند.
با گذشت یک دهه از پلنوم صالح تعداد اعضای شورای مرکزی نیز با خروج رامین ناصح از شورای مرکزی و فوت عباسعلی صحافیان، حسن شهیدی، اسماعیل حاج قاسمعلی، حسین راضی، پرویز دبیری، علی اکبر نقی پور، حسن خرمشاهی کاهش می‌یابد.
با وجود محدودیت‌ها انتخابات داخلی برای مشخص شدن نمایندگان سازمان‌ها برای برگزاری پلنوم جبهه ملی در سال ۱۳۸۷، برگزار شد و نزدیک به ۱۰۰ نفر از اعضای سازمان‌ها جهت شرکت در کنگره جبهه ملی انتخاب شدند ولی با ممانعت وزارت اطلاعات این کنگره برگزار نگردید. با وجود مخالفت‌ها سرانجام در۲۸مهرماه ۱۳۹۰ شورای مرکزی جبهه ملی ایران بر اساس اساسنامه خود اقدام به ترمیم شورای مرکزی کرد. در اولین ترمیم از میان نامزدهای ورود به شورای مرکزی که منتخب سازمان‌ها بودند، پوریا مطهری، نصراله جمشیدی، جمشید وحیدا، جمشید میرعمادی، محمد ملک‌خانی، محمد اولیائی فرد ،شاهین سپنتا و علی محمدی را با رأی دو سوم اعضای شورا به عضویت در شورای مرکزی جبهه ملی ایران انتخاب کردند. همچنین محمد صادق مسرت و جواد شرف الدین به عنوان نمایندگان حزب مردم ایران و امیرابراهیمی به عنوان نماینده حزب ایران به شورا معرفی شدند.
که در این میان پوریا مطهری و اولیایی فر (به دلیل خروج از ایران) در جلسات شرکت نکرده و عضویت آنان در شورای مرکزی ادامه نیافت.
بیست و یکم اردیبهشت ماه ۱۳۹۴ جلسه شورای مرکزی با وجود ممانعت‌ها تشکیل و طی این جلسه هوشنگ خیراندیش، هوتن دولتی، علی حاج قاسمعلی، حسین مجتهدی، فرهاد بیشه‌ای و رضا گل نراقی از کاندیداهای عضویت در شورای مرکزی به عضویت شورا درآمدند.
در سالهای ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ تعداد ۱۲ نفر با انتخاب شورای مرکزی به عضویت شورا اضافه شدند. آذین موحد
ابراهیم احدی
الهه امیر انتظام
پژمان میرکریمی زراسوند
پوراندخت برومند
پیام صفی‌پور
حسین ریاحی
سیدحسن امین
فرید اسدی دهدزی
محمدحسین ملک ختایی
مسعود صالحی
مسعود صفاریان
اعضای شورای مرکزی جبهه ملی:
در بیست و یکم اردیبهشت ماه ۱۳۹۴ جلسه شورای مرکزی تشکیل و هیئت‌های سه‌گانه انتخاب شدند. در این انتخابات برای هیئت رهبری دو نفر و هیئت رئیسه تنها یک نفر حائز رأی لازم (۲/۳ ارا) شدند لذا مجدداً انتخاباتی برای تکمیل هیئت رهبری و هیئت رئیسه در مورخ ۱۸/۵/۱۳۹۴ صورت گرفت که در نتیجه اعضای هیئت‌های سه‌گانه به شرح زیر مشخص شد. هیئت رهبری شامل: ادیب برومند رئیس هیئت رهبری، داوود هرمیداس باوند سخنگوی جبهه ملی، حسین شاه‌حسینی، علی رشیدی و مرتضی بدیعی. رئیس شورای مرکزی :ادیب برومند نواب هیئت رئیسه:منوچهر ملک قاسمی و محمد صادق مسرت. منشی‌ها: ضیاء مصباح و ابوالفضل نیماوری. هیئت اجرائیه: سید حسین موسویان، محسن فرشاد، جمشیدوحیدا، مه‌لقا اردلان، محمد ملک خانی، جمشید میرعماد، حسن قدیانی
در سال ۱۳۹۵ ادیب برومند رئیس هیئت رهبری و شورای مرکزی - و در سال ۱۳۹۶ حسین شاه‌حسینی عضو شورای رهبری و شورای مرکزی فوت کردند.
در آبان سال ۱۳۹۷ انتخابات هیئت رهبری و هیئت اجرایی و هیئت رئیسه شورای مرکزی جبهه ملی ایران برگزار شد.
در این نشست حسین موسویان به سمت رئیس شورای مرکزی، منوچهر ملک قاسمی وپروفسور صادق مسرت نواب رئیس و ضیاء مصباح و ابوالفضل نیماوری به عنوان منشی‌های شورای مرکزی انتخاب شدند و همچنین هرمیداس باوند، هوشنگ خیراندیش، محسن فرشاد، جمشید میرعمادی و حسین موسویان به سمت اعضای هیئت رهبری و حسین موسویان، منوچهر ملک قاسمی، صادق مسرت، ضیاء مصباح و ابوالفضل نیماوری، اعضای شورای مرکزی، پروفسورسید حسن امین، دکتر علی حاج قاسمعلی، مهندس کورش زعیم، دکتر رضا گل نراقی، محمد ملک خانی، ودکتر جمشید وحیدا به عنوان اعضای هیئت اجرائیه جبهه ملی انتخاب شدند. اما دو روز بعد پنج نفر از اعضای شورای مرکزی شامل عیسی خان حاتمی، جمال درودی، علی رشیدی، کورش زعیم و شاهین سپنتا (بعدا از این مجموعه شده شده و به جبهه ملی ایران برگشتند) از جبهه ملی ایران خارج شده و اعلام مجموعه ای بنام جبهه ملی سامان ششم را کردند.
بعد از آن در تاریخ سی و یکم اردیبهشت ۱۳۹۸ شورای مرکزی جبهه ملی با تصحیح اساسنامه خود هیئت‌های رهبری و اجرایی را در هم ادغام کرده و یک هیئت واحد بنام رهبری - اجرایی ایجاد می‌کند. همچنین در همین جلسه سید حسن امین به دلیل آنچه که تخلفات تشکیلاتی و عدم رعایت آئین‌نامه انضباطی اعلام شد از مجموعه جبهه ملی ایران کنار گذاشته می‌شود.
در اولین دوره انتخابات برای اعضای هیئت رهبری اجرایی حسین موسویان، جمشید میرعمادی، جمشید وحیدا، محسن فرشاد، ابوالفضل نیماوری، اصغر فنی پور، محمد ملک‌خانی به عنوان اعضای هیئت رهبری اجرایی انتخاب شدند.
مطابق با اساسنامه جبهه ملی دارای یک ساختار مبتنی بر دو اصل مرکزیت شورایی و دموکراسی سازمانی است.
مطابق با اساسنامه، جبهه ملی دارای یک ساختار مبتنی بر دو اصل مرکزیت شورایی و دموکراسی سازمانی است.
تشکیلات جبهه ملی به قرار زیر است:
اصل یکم: حفظ تمامیت ارضی، استقرار حاکمیت ملی و استقلال سیاسی برخاسته از اراده عمومی ملت ایران در نظام جمهوری مبتنی بر اصول دموکراسی، حقوق بشر و حاکمیت قانون.
اصل دوم: تأکید بر تأمین و حفظ حقوق و آزادی‌های اساسی مردم ایران به ویژه آزادی حزب‌ها، انتخابات و مطبوعات و برابری حقوق زن و مرد و مبارزه با هرگونه تجاوز به حقوق بشر.
اصل سوم: جبهه ملی ایران برای حفظ احترام به دین مبین اسلام، و همچنین فراهم شدن امکان بهره‌گیری از تمامی توان ملی و مردمی، بر اصل جدایی دین از حکومت تأکید می‌کند.
اصل چهارم: استقرار عدالت اجتماعی و بالا بردن سطح رفاه عمومی بر اساس جهان بینی علمی، رشد تولید، افزایش اشتغال و توزیع عادلانه درآمد ملی.
اصل پنجم: احترام به حقوق شهروندی برابر و اعتقادات دینی و آداب و رسوم و زبان‌ها و گویش‌های تمامی مردم سرزمین ایران.
اصل ششم: تقویت و پاسداری و گسترش زبان ملی و مشترک فارسی و فرهنگ و هنرهای ملی ایران.
اصل هفتم: اتخاذ سیاست خارجی مستقل ایرانی بر پایه حفظ مصالح و منافع ملی و حفظ تمامیت ارضی کشور، پشتیبانی از اصول و هدف‌های منشور ملل متحد، دوستی و احترام متقابل با همه ملت‌ها و کشورها به ویژه کشورهای منطقه و مبارزه با هرگونه تروریسم فردی، گروهی و دولتی.
اصل هشتم :حفاظت و حراست از محیط زیست کشور یعنی نگاهداری از جنگل‌ها، مراتع، رودخانه‌ها، تالاب‌ها و کوشش در راه جلوگیری از آلودگی هوا بر اساس اصول علمی و کارشناسی شده
تشکیل گروه‌های مختلف تحت عنوان نام جبهه ملی که برخی از آنان تحت این نام مواضعی مخالف با اهداف جبهه ملی را بیان داشته بودند جبهه ملی را واداشت که در زمان‌های گوناگون و طی بیانیه‌های مختلف اعلام نماید هیچگونه همبستگی و پیوندی با سازمان‌ها و گروه‌ها و دسته جاتی که در خارج از کشور به نام جبهه ملی تشکیل می‌شوند، ندارد و اساساً این جبهه در خارج از کشور فاقد نماینده و تشکیلات می‌باشد در این مورد در ۲۸ شهریور ماه ۱۳۷۸ در بیانیه‌ای که توسط هیئت رهبری نشر یافته بود چنین می‌خوانیم:
به دنبال برخی از اظهار نظرها و مسایل پیش آمده مجدداً در دی ماه سال ۱۳۸۹ اعلام شد که جبهه ملی ایران دارای نماینده یا سخنگو و منبع خبری خاصی در خارج از کشور نمی‌باشد.
ادیب برومند رئیس هیئت رهبری جبهه ملی ایران در مورد سازمان‌های جبهه ملی ایران در خارج از کشور نظر رسمی جبهه ملی را به این شرح بیان می‌دارد: