اسماعیل سیمیتقو
اسماعیل سیمیتقو (زاده ۱۲۶۶ – درگذشته ۳۰ تیر ۱۳۰۹ در اشنویه) مشهور به اسماعیل شکاک یا سمکو شکاک از بزرگان ایل شکاک در منطقه مرزی ایران و امپراتوری عثمانی بود. او در یک خانواده فئودال در قلعهٔ چهریق متولد شد.
از دوران نوجوانی تا سال ۱۹۲۰، بخش‌های غربی دریاچه ارومیه تا مرز عثمانی در کنترل او و نیروهایش بود. شکاک با بهره گرفتن از کشاورزان، توانسته بود در چند نوبت، نیروهای دولتی را شکست دهد. او در نسل کشی آشوری‌ها در خوی، مشارکت داشت. با تحریک سمکو شکاک همچنین، ۱۰۰۰ تن از آشوری‌ها در سلماس کشته شدند. سرانجام، او توسط عموزاده خود با همکاری دولت پهلوی در سال ۱۹۳۰، در سن ۴۳ سالگی به قتل رسید.
محل ییلاق و قشلاق طایفه شکاک در کوه‌های غرب دریاچه ارومیه، درست چسپیده به مرز عثمانی بود. این منطقه بخشی از حاشیه مرز دو کشور ایران و عثمانی را شامل هتهر دو سوی مرز، مرتع داشتند. مرز، حدود ثابتی نبود که در دست دولت‌های عثمانی و ایران باشد. حاکمیت در نواحی مرزی پیاپی دست به دست می‌شد. شکاک‌ها از ۲۵ طایفه تشکیل شده بودند. از این میان، سه طایفه عبدویی، مامدی و کاردار اهمیت محوری و سلطه سیاسی داشتند. خاندان‌های حاکم در طایفه شکاک، یعنی عبدویی و کاردار، نسبت خود را به چند تن از فرماندهان کرد صلاح الدین ایوبی می‌رساندند. در دهه نخست قرن ۱۳ هجری قمری ریاست ایل شکاک در اختیار اسماعیل آقا شکفتی، جد اسماعیل سمکو بود. اسماعیل آقا و نیروهای او پیش‌قراول و مجری سیاست‌های حکومت قاجار در منطقه بودند. برای مثال در حمله بزرگ سپاه افشار ارومیه و مقدم مراغه برای سرکوب ایل کرد بلباس شرکت کردند. همچنین وی در حمله‌ای که برای تنبیه میر رواندز درس ال ۱۸۱۶ میلادی صورت گرفت حضور فعالی داشت. و همچنین نقش او در جنگ‌های ایران و روسیه سبب شده بود تا فتحعلی‌شاه توجه خاصی به اسماعیل آقا داشته باشد. برزویی اعتقاد دارد وی در نتیجه حسادت بیگلربیگی و دیگر خوانین افشار در نهایت از میان برداشته می‌شود.
بعد از قتل اسماعیل آقا، علی آقا شکفتی ریاست شکاک‌ها را بر عهده گرفت. وی در سال ۱۲۳۶ هجری شمسی دست به شورش زد. بررزویی با استناد به نوشته‌های تاریخ افشار این شورش را ناشی از رقابت با بیوک خان سرهنگ می‌داند. برای اینکه در زمان شورش شیخ عبیدالله شمزینی نه تنها با وی همکاری نکرد بلکه پابه پای اقبال‌السلطنه ماکویی با وی جنگید. علی آقا در همان سال در چهریق با محاصره قوای دولتی روبه‌رو شد و نهایتاً دستگیر و به زندان تبریز منتقل شد و در همان‌جا درگذشت.
به نظر می‌رسد نقش محمد آقا، پسر و جانشین علی آقا شکفتی، میان شکاک‌ها چندان درخور توجه نبوده‌است. شاید علت این موضوع وجود پسر وی جعفر آقا می‌باشد. با این حال، بنا بر روایتی، پس از قتل ناصرالدین‌شاه، جعفر آقا، مظفرالدین میرزا را با ۶۰۰ تن از نیروهای خود، تا تهران همراهی کرد. ظاهراً این امر بر مقامات آذربایجان بسیار گران آمد اما نتوانستند کاری از پیش ببرند.زمانی که ظفرالسلطنه، از طرف نظام‌السلطنه، حکومت خوی را در دست داشت محمد آقا و پسرانش یعنی جعفر آقا و اسماعیل آقا سمکو را به دارالحکومه دعوت کرد و سپس درصدد دستگیری آن‌ها برآمده بود، اما آن‌ها توانستند خود را نجات دهند. با توجه به چنین مصادیقی، سران شکاک هیچ‌گاه به وعده‌های دولت‌مردان اعتماد نداشتند و دولت‌مردان قاجار نیز، آنان را یاغی معرفی کرده و سعی بر تنبیه آن‌ها داشتند. نظام السلطنه حاکم تبریز که بعد از رفتن محمدعلی میرزا به تهران به پیشکار آذربایجان آمده بود، در اقدامی دیگر به جعفر آقا زینهار داد و برای او قرآن مهر کرد و فرستاد که به تبریز آید. او به جعفر آقا وعده داد شاه او را به مقام ایلخانی کردها منصوب می‌کند و جعفر آقا به وی اعتماد کرد، اما او ناجوانمردانه او را به قتل رساند.پیامدهای قتل جعفر آقا برخلاف سران قبلی شکاک، بسیار دامنه‌دار بود. با کشته شدن جعفر آقا، شکاک‌ها در صداقت دولت‌مردان قاجار شک کردند و هرگز مانند سابق به آن‌ها اعتماد نداشتند. قتل جعفراقا از مواردی بود که از اعتماد به دولت‌مردان قاجار توسط مردم کاست و مردم، انتقام‌جویی کردها را پیش‌بینی می‌کردند.
بعد از جعفر آقا برادر شانزده ساله وی یعنی اسماعیل آقا سمکو بنا به ادعای ابراهیم صفایی در تبریز همراه جعفر آقا و شاهد قتل وی بود. او رهبری شکاک‌ها را برعهده گرفت و سوگند خورد در خون‌خواهی برادرش، از هیچ اقدامی دریغ نکند.روشن شد کشته شدن سران شکاک و ایجاد حس انقام‌جویی در سمکو، زمینه اصلی شورش وی بود اما عوامل دیگری هم انتقام‌جویی او را جهت‌دار کرد.
نخستین عامل، جنبش مشروطه و مناقشات ناشی از آن بود. یک سال بعد از قتل برادرش، جنبش مشروطه آغاز شد. از آن‌جا که دستگاه و عوامل محمدعلی‌شاه، عامل قتل برادر وی بودند سمکو تحرکات خود را انتقام‌جویی از آن‌ها عنوان می‌کرد.سمکو بر خلاف رویه انتقام‌جویانه خود به جبهه مشروطه‌ستیزان پیوست. در تحلیل چرایی اتخاذ چنین موضعی باید به چند نکته اشاره کرد: نکته اول بعد از قتل جعفر آقا رقیبان زیادی برای سمکوی شانزده ساله اعلام وجود کردن او برای غلبه بر رقیباان نیازمند تقویت جایگاه بود. نکته دوم جبهه مخالفان مشروطه بسیار قدرتمند بود و از جانب روسیه و عثمانی حمایت می‌شد و سمکو با توجه به موقعیت لرزانش منفعت را در پیوستن به این جبهه می‌دید. نکته سوم کردها به واسطه تحریکات عثمانی‌ها و روس‌ها و اقبال السلطنه ماکویی از ارومیه تا ماکو در جبهه مبارزه با مشروطه خواهان قرار گرفته بودند و همراهی سمکو با آزادی خوهان در حکم اعلام جنگ به تمام کردها بود. نکته چهارم جاه طلبی‌های شخصی سمکو هم در این تصمیم اثر داشت. اولین حرکت حساب شده او دخالت در جنگ میان اقبال السلطنه ماکویی با مجاهدان خوی بود. او در تاریخ ۱۲۸۶با ۳۰۰ نفرسوار به نیروهای اقبال السلطنه ماکویی پیوست بنابرین لشکر سکمن آباد شکست خورده وراهی خوی شدند. دستاورد این کمک برای او رسیدن به حکومت قطور بود.همراهی سمکو با عوامل ضد مشروطه دستاوردهای چشمگیری برای او به دنبال آورد. درسال۱۲۹۱ روس‌ها از را به تفلیس دعوت کردند و همچون رهبری طراز اول، از او استقبال به عمل آوردند. روس‌های همچین نشان درجه دو استانیسلار را به او بخشیدند.البته این سفر بر شخصیت او هم تأثیر گذاشت. افرلسیاب هورامی با تکیه بر اسناد روسی، نشان می‌دهد حکومت ایران تحت فشار روس‌ها حکومت قطور، دیلمان و صومای و بردوست را به سمکو رضایت داده‌است. حتی شاخوفسکی نماینده تزار در امور کردها معتقد است روس هاحکومت ایران را ناچار به بستن پیمانی با سمکو کردن، در اسناد وزارت خارجه هم حمایت روس‌ها از سمکو وجود دارد که نشان می‌دهد مناطق صومای و برادوست همواره جزو قلمرو ارومیه بوده‌اند ولی چریکوف با توجه به نزدیکی این منطقه به سلماس ان‌ها را جزو سلماس قرار داده‌است. چریکوف باتحویل توپ جنگی و اسلحه به اسماعیل آقا و وادار کردن سران ایل شاکاک مانند عمرخان شکاک و اسماعیل آقای کاردار تا از اسماعیل آقای پیروی کنند. البته بعدها، نارضایتی ارمنی‌های قفقاز و همچنین اختلافات مرزی ایران و عثمانی موجب تغییر سیاست روس‌ها و ایجاد شکاف میان سمکو و روس‌ها شد. سمکواز سیاست‌های روس‌ها ناخشنود شدو به جنگ چرکی علیه آنها پرداخت.
با آغاز جنگ جهانی اول و چند سال بعد از آن سمکو، سرشناس‌ترین چهره در مرز ایران و عثمانی بود.با آغاز جنگ و توجه روس‌ها به او جهت جلوگیری از همراهی او با عثمانی‌ها، سمکو را به مهره‌ای تأثیر گذار تبدیل کرده بود. او به همراه عبدالرزاق بدرخان چندین ماه با عثمانی‌ها جنگید و در مقابل آنها ایستادگی کرد. در طول جنگ جهانی اول مناطق ارومیه، خوی و سلماس چندین بار میان روس‌ها و عثمانی‌ها دست به دست شد. با وقوع انقلاب اکتبر و به قدرت رسیدن بلشویک‌ها روس‌ها از ایران عقب‌نشینی کردن و این تحول برای سمکو چندین دستاورد داشت :نخست فشار روس‌ها بر او برداشت شد دوم مقداری تسلیحات از آنان بدست آورد. البته در این دوره با ورود ده‌ها هزار آشوری و ارامنه عثمانی و قفقاز به حومه ارومیه آنها به اقلیتی شایان توجه تبدیل شدند. این مسیحیان به واسطه شرکت در جنگ‌های روس‌ها با عثمانی دچار هراس شده بودند، البته ترس آنها بی علت هم نبود، بنا به روایتی روس‌ها هشتاد درصد جمعیت کردهای شرق آناتولی را از بین برده بودند و مسیحیان، پیشقراولان روس‌ها در این جنگ‌ها بودن و از انتقام جویی کردهای عثمانی هراس داشتند. با خروج قوای روس از قفقاز وشمال غرب ایران این مناطق در مقابل پیشروی عثمانی‌ها بی دفاع مانده بود. به دنبال رها کردن جبهه شرق از جانب روس‌ها در کنفرانس پاریس به تاریخ دی ۱۲۹۶ فرانسوی‌ها و انگلیسی‌ها کار دفاع را بین خود تقسیم کردن و دفاع از قفقاز و و نواحی اطراف به انگلیسی‌ها واگذار شد و سرنوشت منطقه ارومیه به تصمیمات انگلیسی‌ها بستگی پیدا کرد. در جلسه کابینه جنگ در اسفند سال ۱۲۹۶ وزارت جنگ بریتانیا خواستار مداخله نظامی در شمال غرب ایران شد و قرار شد نیروی نظامی ۱۳۰۰ نفره به شمال غرب ایران روانه و از آنجا به قفقاز اعزام شوند. ژنرال دنسترویل به صورت رسمی به عنوان سرپرست این نیرو تعیین شد. او می‌بایست در قفقاز از پیشروی المان‌ها وعثمانی‌ها جلوگیری می کرد و انگلیس برای دفاع از قفقاز و شمال غرب ایران به متحدانی نیاز داشت که مسیحیانی که به ارومیه آمده بودن چنین نیروی بودند. دنسترویل با قوای ۱۳۰۰ نفری خود وارد ایران شد و با حمایت همه‌ جانبه انگلیس مسیحیان ارومیه مسلح وسازماندهی شدن، سمکو از این کار احساس خطر کرد و زمینه تنش بین آنها بوجود آمد، البته واقعیت این بود که آنها در نظر داشتن در ارومیه و اطراف ان برای خود کشوری تشکیل دهند.بعد از مسلط شدن مسیحیان بر ارومیه آنها به قتل و غارت مسلمانان روی آوردن آنها بعد از تحکیم موقعیت خود در ارومیه به فکر تصرف سلماس افتادند. سمکو در حوالی این شهر در قعله چهریق اسکان داشت. مارشیمون پیشوای مسیحیان همراه ۱۵۰ نفر از نیروهای خود به ملاقات سمکو رفت، اما سمکو پس از ملاقات آن‌ها را قتل‌عام کرد.پس از قتل مارشیمون موقعیت سمکو تحکیم یافت اما هنوز هم با مسیحیان تحت حمایت متفقین در کشسمکش بود، خطر انتقام جویی عثمانی‌ها از سمکو به واسطه همکاری با روس‌ها چنان جدی بود که قتل مارشیمون توسط او به هدف کسب شفاعت نزد عثمانی‌ها قلمداد کرده‌اند. سمکو از عثمانی‌ها دعوت کرد به جنگ مسیحیان بیایند، این حرکت باعث شد عثمانی‌ها یک بار دیگر به او اعتماد کنند، و مقابله با دشمن مشترک را بر انتقام جویی از او ترجیح دهند. به دنبال این دعوت سپاه عثمانی در اردیبهشت سال ۱۲۹۷ از قطور گذشتند و وارد خوی و سلماس شدند.سپاه عثمانی به قصد تصرف ارومیه به سوی این شهر حرکت کرد اما نیروهای مسیحی در کریم‌آباد به مقابله با آنها شتافتند، اما در همان روز خبر حمله سپاه ۱۲ هزار نفری آندرانیک اوزانیان به سمت خوی عثمانی‌ها را به عقب‌نشینی به شهر خوی وادار کرد. ژنرال آندرانیک می‌خواست با بهره‌گیری از قلعه خوی به عثمانی‌ها حمله کند و به همراه نیروهای مسیحی در ارومیه عثمانی‌ها را درمحاصره اندازد و پس از ان ارومیه تا قفقاز را تصرف کند. اما عثمانی‌ها آنها را شکست دادن و مسیحی‌ها با ۴۵ هزار نفر مجبور به عقب‌نشینی تا ساوجبلاغ کردند.پس از تسلیم بلغارستان در ۸ مهر سال ۱۲۹۷ و کناره‌گیری این کشور از جنگ سبب قطع ارتباط عثمانی با اتریش و آلمان و نهایتاً منجر به صلح شد. عثمانی‌ها قرارداد مودروس را امضا کردند. به موجب این قرارداد عثمانی‌ها ناچار به ترک شمال غرب ایران و قفقاز شدند. با خروج قوای روس، مسیحی و عثمانی سمکو قدرت بلامنازع منطقه شد.اولین شورش سمکو علیه حکومت قاجار در حمله به لکستان متجلی شد. برادر اسماعیل خان، جعفر و پدرش محمد آقا در زمان خود بارها نافرمانی کرده بودند ولی سمکو برای کردستان استقلال می‌خواست و هدفش از جمع‌آوری نیرو نیز به خاطر دست یافتن به استقلال بود. یکی از همدستان او در این کار سید طه نوهٔ عبید الله بود. مکرم‌الملک که به عنوان «نایب الایاله» در تبریز حکومت می‌کرد، جعفر برادر اسماعیل خان را به قتل رساند. اسماعیل خان سمکو به منظور انتقام خون برادرش که توسط مکرم‌الملک در اردیبهشت‌ماه ۱۲۹۸ (شعبان ۱۳۳۷) کشته شده بود، به تبریز حمله نمود. او بیشتر مناطق آذربایجان را به اشغال خود درآورد.
مارشیمون که نقشه فتح تبریز را در سر داشت نیاز به متحدی مانند سمکو داشت ولی به هنگام مطرح کردن این پیشنهاد به دست او کشته شد و آشوریان جهت انتقام به قلعه چهریق قلعه‌ای که در آن زمان در دست اسماعیل سیمیتقو بود لشکرکشی کردند و کنترل شهر را بدست گرفتند. سمکو شکست خورد و عقب‌نشینی کرد. پس از آن عثمانیان، آذربایجان ایران را فتح کردند و آشوریان از ارومیه و دیگر مناطق کوچ کردند. با رفتن آشوریان، خیال سمکو راحت شد و به قلعه چهریق بازگشت و در جنگ جهانی اول اعلام بی‌طرفی کرد. در این حال سمکو از فرصت به دست آمده نهایت استفاده را می‌کرد و در کار جمع‌آوری نیرو و یارگیری بود. در آشفتگی وضعیت دولت مرکزی، سمکو با نیروهای فرمانبرداری که داشت سودای استقلال در سر می‌پروراند. همزمان با این حرکت سمکو در نقاط دیگر شمال غربی ایران یعنی آذربایجان و کردستان ترکیه، درگیرهایی بین ارمنی‌ها و آشوری‌ها با ترک‌های عثمانی روی داده بود که بیشتر رنگ مذهبی به خود گرفته بود و موقعیت مناسبی پیش آمد تا کُردها در ترکیه از اختلافات سمکو با دولت مرکزی استفاده کرده و او را به سوی خود بکشانند.
اسماعیل سیمیتقو که به علت خون‌خواهی و انتقام خون برادر خود (جعفرخان) علیه حکمران تبریز به پا خاسته بود، عده‌ای از افراد آذربایجان به خصوص ارومیه و نیروهای دولتی و یکی از سران مذهبی آشوری‌ها را در میانه وقایعی که به جیلولوق معروف گشت، کشت. در همان روزها سپهدار (یا سپهسالار) به والیگری آذربایجان آمد و ضیاءالدوله نامی را به [حکومت] ارومیه و مکرم‌الدوله نامی را به [حکومت] خوی گسیل گردانید. شهر خوی در سایهٔ حمایت دولت و از نظر موقعیت جغرافیایی ایمن بود، ولی ارومیه و لکستان بسیار ناامن بودند.
در همان روزها داستان رخداد لکستان رخ داد. دهستان لکستان بخشی از پیرامون‌های سلماس است که دارای نُه پارچه آبادی می‌باشد. اسماعیل سمکو از تاختن به آن‌جا خودداری می‌نمود، ولی پنج هزار تومان باج طلبید، به تازگی هم پانزده هزار فشنگ می‌خواست. لکستانیان به تهران و تبریز تلگراف فرستادند، ولی پاسخی نشنیدند. از نیمه‌های آذرماه سیمیتقو آهنگ تاختن به آنجا نمود و سرانجام با دسته‌های انبوه روی به لکستان آورد. روز آدینه بیست و هفتم آذرماه بود که به نزدیکی «سلطان احمد» رسیدند و در آنجا جنگ سختی درگرفت. لکستانیان بیش از دو ساعت نتوانستند مقاومت کنند. نیروهای تحت امر سیمیتقو از هر سوی به‌آبادی حمله کردند. بسیاری از مردان کشته شده و زنان و فرزندان دستگیر شدند. کسانی که موفق شدند فرار کنند خود را به قره‌قشلاق رساندند. برخی از لکستانیان نیز در میان دو دیه کشته شدند. سیمیتقو بعد از سلطان‌احمد رو به قره‌قشلاق آورد. در پایان جنگ، مسعود دیوان کشته شد و از آن سوی کردها در سایه فزونی شماره و نیکی جنگ‌افزار، خود را به کوچه‌های آبادی رساندند. اینها مایهٔ ناامیدی لکستانیان شد و کسانی که زنده مانده بودند به فکر رها کردن زنان و فرزندان خود افتادند. در آن نیمه‌شب زمستانی در سرمای سخت؛ زنان و کودکان پراکنده و پریشان، رو به بیابان گذاشتند. آنان که در دیه ماندند به دست نیروهای سیمیتقو اسیر شدند. از این گریختگان هم، گروه انبوهی از ترس پیشامد یا از آسیب برف و سرما از پا درافتاده در بیابان‌ها ماندند. آنان که زنده مانده بودند، پس از دو روز رنج و سختی خود را به شرفخانه رساندند. در تلگرافی که این گریختگان به تبریز ارسال کرده بودند چنین گفته شده بود که دو هزار تن از زن و مرد در جنگ کشته شده و هزار و پانصد تن در راه از ترس و آسیب سرما مُرده‌اند. این اخبار در تبریز تکان سختی پدیدآورد. مردم سخت شوریدند و از بی‌پروایی دولت رنجیدگی نشان دادند.
پس از دهستان لکستان نوبت به شهر سلماس رسید که مورد تاخت و تاز سیمیتقو قرار بگیرد. شهر سلماس و پیرامون آن همگی به دست اسماعیل سیمیتقو افتاد و نوبت به‌آبادی‌های ارومیه رسید. بین ضیاءالدوله والی ارومیه و سمکو جنگی درگرفت. چون اسماعیل خان سمکو رسیدن والی جدید به ارومیه را شنید به این خیال افتاد که حاکم را گرفته تا سپهدار والی جدید آذربایجان حساب کار خود را ببرد. پنج روز پس از ورود والی حکومتی، صبح دم حدود شصت نفر از نیروهای اسماعیل خان اطراف خانه‌های حاکم را گرفته و به صحن و حجرات نزدیک خانه‌های حکومتی وارد شده آنجا را سنگر نموده آغاز به شلیک نمودند. از آن طرف حکومت نیز سربازان خود را به دور خود جمع نموده با کمال جدیت دفاع کرده و اهالی ارومیه که تا آن زمان چنین قدرتی را از حاکمی ندیده بودند و در همچین مواقعی دست و پای ایشان را بسته، تحویل می‌دادند، چون آن شهامت را از ضیاءالدوله دیدند فوراً اشخاصی که اسلحه داشتند به امداد حکومت برآمدند و در نتیجه توانستند نیروهای اسماعیل خان را به عقب برانند. وقتی که خبر مغلوب شدن کردها به اسماعیل آقا رسید، فوراً یک دسته از شکاکیان را به ریاست طاهر بیک به بندر گلمانخانه مأمور نمود که قبلاً آنجا را به دست آورند تا مبادا از تبریز و از راه دریا کمک برای ارومیه برسد. اینها رفته گلمانخانه را گرفته و کلیهٔ مال‌التجاره را که در انبارهای آنجا بود به چهریق حمل کردند، از طرف دیگر دسته‌های انبوه نیروهای اسماعیل خان برای محاصره شتافتند. ساکنین دهات ناگزیر شدند چندین ده یکجا به یک قلعه محکمی پناه برده به نگهداری خود پردازند. نیروهای اسماعیل خان ارومیه را محاصره کرده و هر زمان به تاخت و فشار برمی‌خاستند که به درون آیند، از آن سوی مردم پافشاری نموده با جنگ به نگهداری شهر می‌کوشیدند. بدین سان دوباره ارومیه گرفتار جنگ و سختی شد.
در نتیجه نایب‌الایالهٔ آذربایجان سپاه کوشید که بر سر اسماعیل آقا فرستد. در زمان کمی لشکری آماده گردید و جنگ آغاز یافت. سردار انتصار نیک می‌کوشید و از رسانیدن کمک و جنگ‌افزار بازنمی‌ایستاد. پس از چندین روز خود نیز روانه گردید و به لشکرگاه پیوست. روز چهارشنبه پنجم اسفند در پیرامون دیلمقان، جنگ سختی رخ داد که در آن دولتیان نیروهای اسماعیل خان را شکست دادند و شهر دیلمقان را که کرسی سلماس است از دست آنان درآوردند. اسماعیل آقا با این شکست تمام مناطقی را که در آن چند سال گرفته بود از دست داد و تنها چهریق در دست او ماند که در آنجا به نگهداری خود کوشید. دولتیان دیه‌های نزدیک را سنگر ساخته پناه گرفتند و چهریق را به تنگنا انداختند. سردار انتصار به تبریز بازگشت و فیلیپوف در آنجا ماند تا کار را به پایان رساند. نیروهای اسماعیل خان در چهریق به سختی افتادند و برخی از ایشان به دنبال کار خود رفتند؛ ولی در این میان داستان دیگری رخ نمود. بدین سان که اسماعیل خان تلگرافی به عین الدوله والی آذربایجان که آن زمان در زنجان بود فرستاد و درخواست مذاکره کرد. عین الدوله درخواست را پذیرفت، و فیلیپوف و سردار انتصار هر دو به میانجیگری پرداختند. این ماجرا موجب شد که نیروهای دولتی به مرکز بازگردند و برای مدتی آرامش نسبی در منطقه حاکم شد.
در سال ۱۹۲۲ رضاخان وزیر جنگ ایران قاجاری بود. وی شخصی به نام ملک‌زاده را همراه با هزار نفر نیرو که مجهز به انواع سلاح‌های مدرن آن زمان بودند را به سمت شهر ارومیه گسیل می‌کند. اسماعیل سیمیتقو به دفاع از خود می‌پردازد. در جنگی که میان آنان رخ داد ۷۰۰ نفر از نیروهای ملک‌زاده کشته می‌شوند. در آن زمان میرزا کوچک خان در شمال و خالو قربان هرسینی در پشتکوه قیام‌هایی علیه حکومت مرکزی به راه انداخته بودند. رضاخان سعی کرد که آنان را به سوی خود جلب کند. خالو قربان جلب رضاخان می‌شود. خالو قربان که سر بریده میرزا کوچک خان را برای رضاخان به هدیه آورده بود، توسط رضاخان تشویق می‌شود علیه اسماعیل سیمیتقو (سمکو) به جنگ بپردازد. در سال‌های ۱۹۲۱–۱۹۲۲ خالو قربان به قصد از بین بردن اسماعیل سمکو، لشکری از عشایررا جمع کرده به راه می‌افتد. این خبر به سمکو می‌رسد. سمکو نیروهایش را سازماندهی کرده و به جنگ وی می‌رود. نیروهای دو طرف در منطقه‌ای به نام حسن با هم درگیر می‌شوند؛ نیروهای سمکو عشایر خالو قربان را شکست داده و مجبور به عقب‌نشینی می‌کنند. رضاخان که در آن زمان نام و آوازه سمکو را بسیار شنیده و از طریق جنگ و اقدامات نظامی نتوانسته بود از بین ببرد، چندین بار سعی کرد که با وی دیدار و گفتگو کند و عاقبت موفق می‌شود. پس از این جنگ اسماعیل سیمیتقو (سمکو) دوباره نیروهای خود را جمع کرده و به تجدید قوا پرداخت. سردار سپه (رضاخان) که در آن زمان به‌تازگی امور مملکت را به‌دست گرفته بود و می‌خواست قضیه اسماعیل سیمیتقو را به هر شکل ممکن حل کند و تقاضای دیدارش کرد. در این ملاقات که ابتدا قرار بود شخص رضاشاه که به‌تازگی شاهنشاه ایران پهلوی شده بود بیاید، سرهنگ صادق‌خان فرمانده فوج اشنویه آمده بود. شخصی که واسطه این ملاقات شده بود، عمرخان شریفی پسرعموی اسماعیل خان بود. سرهنگ صادق‌خان می‌گوید که رضاخان نتوانست بیاید و من به‌جای ایشان آمدم. سمکو داخل شهر می‌شود و دو روز مهمان حکومت بود. روز سوم که می‌خواهد برگردد، فوجی از نیروهای حکومتی دور تا دور مکانی را که او در آن قرار داشت، محاصره کرده به کمین خود درآورده بودند. سیمیتقو قصد داشت بعد از خوردن ناهار برگردد. پس از ناهار، سرهنگ صادق‌خان دست در دست سیمیتقو را بدرقه و همراهی می‌کند. پس از آن با اشارات دست صادق‌خان، سیمیتقو و یارانش را به گلوله می‌بندند. در این ترور، سمکو و همهٔ یارانش به غیر از دو تن از آن‌ها کشته می‌شوند. با کشته شدن سمکو، کوشش چند ساله او نیز برای برقراری یک حکومت کُردی از بین می‌رود. بدین گونه قیام سمکو توسط حکومت مرکزی سرکوب شد. شورش سمکو چون فاقد پایگاه مردمی بود، با کشته شدن وی به پایان رسید و ادامه نیافت.
یدالله ابراهیمی سلطان لشکر تبریز قتل سمکو را چنین توصیف می‌کند: «جنازه اسماعیل سیمیتقو در کوچه‌های اشنویه باقی مانده و کسی در پی جنازه و دفن آن نیست. چون غروب و تاریکی شب فرا رسید، جنگ تقریباً خاتمه یافته بود. نفرات عشایر که همیشه با داشتن سرپرست می‌توانند منشأ اثری باشند، پس از مرگ سیمیتقو متواری می‌شوند. بلافاصله به رضائیه حرکت کردم. ساعت سه بعد از نیمه شب به باشگاه افسران که محل توقف سرلشکر مقدّم بود وارد شدم. ایشان روی تخت‌خواب مشغول مطالعه رمانی روسی بود. سرگرد مقدس‌زاده و سروان مقدس‌زاده و سروان فرج‌الله خان افسران ستاد فرماندهی، مشغول مذاکره با تلفن بودند. موقعی که وارد اتاق فرماندهی شدم، افسران نامبرده که از مرگ اسماعیل سیمیتقو اطلاع یافته بودند، با عجله قبل از من وارد اتاق شدند و با التهاب مخصوصی مرگ اسماعیل سیمیتقو را به اطلاع فرمانده لشکر رسانیدند. فرمانده لشکر این خبر را با خونسردی تلقی کرد و از خونسردی فرمانده لشکر تعجب کرده و در جای خود خشک شدند. در این وقت فرمانده لشکر که از استماع این خبر تردید داشت و شوخی پنداشته بود، از من جویای موضوع شد و من هم جریان را شرح دادم.»
در هجدهمین سالنامه دنیا آمده‌است که: «فوراً به اشنویه دستور دادند، جنازه اسماعیل سیمیتقو را با اتومبیل به رضائیه بیاورند و پس از این دستور، طی گزارشی تلگرافی مرگ سیمیتقو به عرض رضاشاه رسانیده شد که موجب شادمانی بسیار رضاشاه و امرای ارتش گردید. بدین ترتیب این غائله بزرگ پس از ۱۴ سال به شکلی عجیب و با ترور اسماعیل سیمیتقو پایان یافت. هنگامی که قزاق‌های ایرانی سمکو را شکست دادند، جشن و آتش‌بازی در سراسر ایران برگزار شد. در پایان باید گفت: هدف سمکو، آزادی کامل ایالت کُرد بود. درست است که او درخواست تقاضای کردستان مستقل را می‌کرد، اما یک حکومت مقتدر کُرد که هدف آن به زیر فرمان درآوردن ایالت بود، چندان بهتر از حکومت رضاشاه نبود.»
پس از کشته شدن سمیتقو، اموال او مصادره شد اما دولت برای بازماندگان او مستمری تعیین کرد. در اسفند ۱۳۳۳ مبلغ این مستمری برای هر یک از بازماندگان به ماهی پانصد تومان رسیده بود و در مجلس سنا به آن اعتراض شد.