دانشگاه علم و صنعت ایران
دانشگاه علم و صنعت ایران، یکی از سه دانشگاه صنعتی برتر ایران است که هستهٔ اولیهٔ آن در سال ۱۳۰۸ شکل گرفته‌است. پردیس اصلی این دانشگاه در تهران و شعبه‌های آن در بهشهر، دماوند و نور قرار گرفته‌اند.  در سال ۲۰۱۵ نیز این دانشگاه به همراه دانشگاه شریف تنها دانشگاه‌های ایرانی در بین ۶۰ دانشگاه برتر آسیا بودند. رتبه‌بندی سال ۲۰۱۷–۲۰۱۶ کیو اس، دانشگاه علم و صنعت ایران را به عنوان دومین دانشگاه برتر کشور معرفی کرد.
دانشگاه علم و صنعت ایران، تنها دارندهٔ دانشکدهٔ مهندسی راه‌آهن در خاورمیانه و دانشکدهٔ مهندسی خودرو در ایران است؛ همچنین اولین و سال‌ها تنها دانشگاه صنعتی ایران بوده‌است که دارای دانشکدهٔ معماری و شهرسازی بوده و تنها دانشگاه صنعتی در ایران است که به‌طور تخصصی به رشتهٔ توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی می‌پردازد.
سطح آموزشی نسبتاً بالا از یک سو، و داشتن امکانات آزمایشگاهی و کارگاهی پیشرفته از سویی دیگر به خصوص در رشته‌های مهندسی عمران، مواد و متالورژی و مکانیک باعث شده تا وجههٔ صنعتی این دانشگاه پررنگ‌تر شود و دانش‌آموختگان آن بتوانند به سرعت جذب واحدهای صنعتی ایران شوند اما لازم به ذكر است مستهلك شدن و به روز نبودن دستگاه ها و تجهيزات آزمايشگاهي و كارگاهي مشكلات زيادى را براى دانشجويان بويژه دانشجويان تحصيلات تكميلى كه ارتباط آنان با اين تجهيزات بدليل پايان نامه و رساله از اهميت به سزايى برخوردار است به ارمغان آورده .همچنین اخیراً پروژه‌های نوینی همچون طراحی ماهواره نوید، ظفر علم و صنعت، پروژه سپر ملی دفاع سایبری همچنین طراحی موتور هواپیماهای جت و طراحی پلتفرم ملی خودرو کلاس B از برنامه‌های ویژه این دانشگاه محسوب می‌شوند.لازم به ذكر است اتهاماتى همچون دزدى مقالات و اصطلاحا كپى كارى مقالات در سطح بين المللى كه در مراحل بعد صرفا ترجمه آن ها به عنوان دست آورد در كتابخانه دانشگاه قرار گرفته و همچنين قرارگيرى آنها در سيستم مقالات توليد شده توسط دانشگاه مذكور،اين دانشگاه را زيرذره بين قرار داده است.
در حال حاضر حدود ۱۲۰۰۰ دانشجو در مقاطع مختلف کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا، در رشته‌های مختلف مهندسی و علوم پایه (۴۲ رشتهٔ تخصصی) در این دانشگاه مشغول به تحصیل هستند و در مقطع پسادکتری نیز دانشجو می‌پذیرد.
اساس دانشگاه علم و صنعت ایران، مدرسه آلمانی بود که در زمان قاجار در تهران تأسیس شد و از دولت ایران نیز ماهیانه هزار تومان به عنوان کمک دریافت می‌کرد تا اینکه در جریان جنگ جهانی اول این مدرسه تعطیل شد. در سال ۱۳۰۰ خورشیدی مجلس شورای ملی با تصویب قانونی کمک سالیانه دوازده هزار تومان را به این مدرسه دوباره برقرار کرد تا مدرسه بازگشایی شود. وزارت معارف با سفارت آلمان مذاکره کرد که مدرسه آلمانی تبدیل به مدرسه صنعتی شود و با گذراندن لایحه ای از تصویب مجلس در شهریور ۱۳۰۱ کمک خود را به این مدرسه به سالیانه بیست هزار تومان افزایش داد.
وزارت معارف برای راه‌اندازی مدرسه صنعتی در سال ۱۳۰۳ فردی به نام دکتر هانری اشترونک را از آلمان با حقوق سالیانه چهار هزار تومان دعوت به کار کرد که حقوق او در سال ۱۳۰۶ به ۴۸۰۰ تومان افزایش یافت. مدرسه صنعتی آلمانی رسماً در اواسط آبان ۱۳۰۳ گشایش یافت. سال بعد یک معلم نجاری به نام مایر و یک معلم آهنگری به نام هیس هر کدام با حقوق ماهیانه ۱۸۰ تومان از آلمان استخدام شدند که ماشین‌الات لازمه برای کارگاه‌های مدرسه را نیز این دو خریداری و وارد کردند. حقوق این دو معلم از سال ۱۳۰۶ به سالی چهار هزار تومان افزایش یافت. در همین سال و با همین حقوق یک معلم مهندسى ماشین‌آلات و ریاضیات عالیه و یک استادکار دیگر آهنگرى با حقوق ماهی ۱۵۰ تومان از خارج استخدام شدند.
نام مدرسه صنعتی آلمانی در سال ۱۳۰۸ به "هنرسرای عالی" تغییر یافت و محل آن در خیابان قوام‌السلطنه (سی تیر کنونی) بود. بر سر اداره این مدرسه همیشه میان نهادهای دولتی اختلاف بود. هنرسرا از سال ۱۳۲۷ زیر نظارت وزارت اقتصاد ملی رفت. هنرسرا در دو رشته مهندسی شیمی و مهندسی برق و مکانیک دانشجو می‌پذیرفت و تا پیش از ملی شدن نفت، شرکت نفت ایران و انگلیس مهندسان خود را از میان دانش‌آموختگان این مؤسسه استخدام می‌کرد. ملی شدن نفت سبب افول هنرسرا شد.
در پاییز ۱۳۳۲ وزارت اقتصاد ملی تصمیم گرفت هنرسرا را به دانشکده نفت تبدیل کند اما سال بعد به ابتکار رضا جعفری وزیر فرهنگ، این تغییر کاربری منتفی شد و دانشکده نفت به آبادان انتقال یافت.
هنرسرای عالی از سال ۱۳۳۶ با اعمال تغییراتی به محل فعلی دانشگاه صنعتی امیرکبیر انتقال یافت و با نام "انستیتوی فناوری تهران (TIT)" به فعالیت خود ادامه داد. در سال ۱۳۴۱ بار دیگر این مؤسسه دستخوش تحولاتی شد و ساختمان آن به شمال شرق تهران به زمینی با مساحت ۴۲۰ هزار مترمربع (۴۲ هکتار) در منطقهٔ نارمک انتقال یافت. از آن زمان به بعد هدف اصلی در نظر گرفته‌شده برای آن، تربیت دبیر فنی برای تأمین نیروی آموزشی لازم برای هنرستان‌های صنعتی بود. در سال ۱۳۵۱ هنرسرای عالی به "دانشکدهٔ علم و صنعت ایران" تغییر نام داد و در نهایت در سال ۱۳۵۷ با توجه به گسترش و تغییرات کیفی کارگاه‌های علمی و آموزشی، وزارت علوم و آموزش عالی وقت نام آن را به "دانشگاه علم و صنعت ایران" تغییر داد.
این مؤسسه از بدو تأسیس، چندین بار تغییر نام و مکان داده‌است که مهم‌ترین آن‌ها بدین شرح است: - تأسیس تنها دانشکده مهندسی راه‌آهن در خاورمیانه با حمایت شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران
- تأسیس اولین دانشکده مهندسی خودرو در ایران با مشارکت سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران
- تأسیس مرکز تحقیقات فناوری اطلاعات با همکاری وزارت فناوری اطلاعات و ارتباطات
- تأسیس مرکز فناوری عصبی ایران
- تأسیس تنها مؤسسه کامپوزیت ایران با مشارکت نهاد ریاست جمهوری
- راه اندازی سیستم آموزش مجازی و پذیرش دانشجو در سه رشته مهندسی فناوری اطلاعات، مهندسی کامپیوتر – نرم‌افزار و علوم کامپیوتری
- انتخاب دانشگاه به عنوان قطب علمی در سه گروه از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از جمله: الکترونیک، مواد پیشرفته، سازه و سازه‌های هیدرولیکی و مهندسی مکانیک جامدات
- انتشارات پنج مجله تخصصی و بین‌المللی برای اولین بار در کشور
- کسب رتبه اول در میان دانشگاه‌های تخصصی کشور در ارتباط با صنعت
- اولین و تنها گنجینه محصولات تحقیقاتی دانشگاه در بین دانشگاه‌های کشور
- افتتاح و راه اندازی کلینک صنعتی برای اولین بار در کشور در بین دانشگاه‌های فنی و مهندسی
اکنون این واحد به دانشگاه صنعتی اراک ارتقاء یافته و مستقل از دانشگاه علم و صنعت ایران می‌باشد.
دانشگاه علم و صنعت ایران واحد بهشهر، شعبه‌ای از دانشگاه علم و صنعت ایران است که در سال ۱۳۷۳ در شهرستان بهشهر تأسیس شد. در بدو تأسیس سه رشتهٔ مهندسی کامپیوتر (گرایش نرم‌افزار)، مهندسی صنایع (گرایش تولید صنعتی) و ریاضی کاربردی در این دانشگاه فعال بودند. رشتهٔ مهندسی برق (گرایش الکترونیک) نیز از سال ۱۳۸۸ به این رشته‌ها اضافه گردید. روند ادارهٔ این واحد تا شهریور ۱۳۸۸ فقط به صورت شبانه بوده‌است. از سال ۱۳۸۸ در دو رشتهٔ مهندسی برق (گرایش الکترونیک) و ریاضی کاربردی در نوبت روزانه نیز دانشجو پذیرش می‌کند. سرانجام واحد پردیس خودگردان بهشهر در سال ۹۱ به دانشگاه علم و فناوری مازندران ارتقا یافت.
دانشگاه علم و صنعت ایران واحد دماوند در سال ۱۳۸۴ راه‌اندازی شد و برای یک دوره در رشتهٔ مهندسی مکانیک به صورت فراگیر در مقطع کارشناسی فعال شد. طرح توسعه و ایجاد زیرساخت‌های این دانشگاه همچنان ادامه دارد.
واحد نور دانشگاه علم و صنعت ایران از سال ۱۳۸۳ تأسیس شد. طرح‌های توسعه‌ای این دانشگاه همچنان ادامه دارد. این واحد در حال حاضر در ۱۳ رشته در مقطع کارشناسی ارشد در مجموع دارای حدود ۲۰۰ دانشجو است.
دانشگاه علم و صنعت ایران دارای ۱۵ دانشکده، مرکز آموزش الکترونیک و سه گروه مستقل آموزشی فرهنگ و معارف اسلامی، زبان‌های خارجه و تربیت بدنی است. همچنین سه گروه زبان‌های خارجی، تربیت بدنی و علوم ورزشی و معارف اسلامی هم در این دانشگاه به ارائه واحدهای درسی مرتبط می‌پردازند.
بر اساس نظام معتبر رتبه‌بندی تایمز در سال ۲۰۱۶، دانشگاه علم و صنعت ایران به عنوان دانشگاه اول کشور در جایگاه ۴۷۵ دانشگاه‌های جهان قرار گرفت که بعد از آن دانشگاه صنعتی شریف به عنوان دانشگاه دوم کشور جایگاه ۴۸۳ جهان را به خود اختصاص داد. همچنین در سال ۲۰۱۷ نیز این دانشگاه به عنوان دانشگاه اول کشور معرفی شد.
در رتبه‌بندی سال ۲۰۱۷–۲۰۱۶ کیو اس، دانشگاه علم و صنعت ایران به عنوان دومین دانشگاه کشور معرفی شد. همچنین این دانشگاه در میان دانشگاه‌های جهان رتبه ۴۹۱–۵۰۰ را به دست آورد.
براساس نظام رتبه‌بندی بین‌المللی دانشگاهی لایدن در سال ۲۰۱۶، دانشگاه علم و صنعت ایران رتبه ۴۳۶ رابین دانشگاه‌های برتر جهان کسب کرد. همچنین این دانشگاه در رشته‌های فنی و مهندسی نیز در رتبه ۱۸۹ جهان قرار گرفت.
در رتبه‌بندی معتبر یواس نیوز اند ورلد ریپورت سال ۲۰۱۶، علوم مهندسی دانشگاه علم و صنعت ایران در رتبه ۱۱۹ جهان و همچنین علوم مواد این دانشگاه در رتبه ۱۹۰ قرار گرفتند.
همچنین بر اساس رتبه‌بندی NTU در سال ۲۰۱۵، این دانشگاه در رشته‌های فنی و مهندسی در رتبه ۱۶۷ جهان و دانشکده مهندسی مکانیک این دانشگاه در جایگاه ۴۸ دانشکده‌های مهندسی مکانیک دانشگاه‌های جهان قرار دارد.
در رتبه‌بندی سال 2018 NTU، دانشگاه علم و صنعت ایران در رشته مهندسی مکانیک رتبه ۴۳ جهان و سوم ایرانو در رشته مهندسی عمران رتبه ۱۳۰ جهان و دوم ایران را کسب کرد.
دانشگاه علم و صنعت ایران یکی از زاینده‌ترین دانشگاه‌های کشور در مورد تولیدات فرهنگی و برنامه‌های هنری بوده‌است. در ساختار سازمانی دانشگاه علم و صنعت ایران کانون‌های فرهنگی و فوق برنامه زیر مجموعه امور فرهنگی دانشجویان از معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه هستند. طبق اعلام سایت دانشگاه در حال حاضر کانون‌های زیر فعال هستند:
در جهت شناخت توانایی‌ها و ظرفیت‌های دانشجویان، دانشگاه علم و صنعت ایران طرح‌های مشترکی را با تعدادی از برجسته‌ترین دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی در سراسر جهان در حال اجرا دارد. از قبیل: برگزاری برنامه‌های مشترک در مقطع تحصیلات تکمیلی، کنفرانس‌های بین‌المللی، تبادل استادان و دانشجویان و تشکیل کلاس‌های برخط به صورت مشترک با دانشگاه‌های خارجی.
دانشگاه علم و صنعت ایران، هم‌اکنون با مؤسسات زیر همکاری بین‌المللی دارد: همچنین از طریق برنامه‌های انجمن بین‌المللی تبادل دانشجویان برای کسب تجارب فنی، تعدادی از دانشجویان به عنوان کارآموز به مؤسسه‌های تحقیقاتی و آموزشی در آلمان، ترکیه، یونان و اتریش فرستاده شده‌اند. دانشگاه علم و صنعت ایران، عضو سازمان‌های بین‌المللی ذیل نیز می‌باشد:
در سال ۱۳۹۷ خبر بازدید بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی از دانشگاه علم و صنعت واکنش‌هایی را در پی داشت. به گزارش خبرگزاری دویچه وله فعالیت بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی در ایران محرمانه است و در رسانه‌های رسمی ایران منعکس نمی‌شود. اما بازدید از دانشگاه علم و صنعت تهران تبدیل به موضوعی بحث برانگیز شد.
بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای شده این بازرسی و نمونه‌برداری از دانشکده مهندسی برق دانشگاه علم و صنعت به علت «استفاده از کلمه سانتریفیوژ در پایان‌نامه یکی از دانشجویان » بوده است. همچنین گفته می‌شود که پیش از این برخی فعالیت‌های تحقیقاتی دانشگاه‌ها از جمله تأیید موضوع پایان‌نامه‌ها با هماهنگی و اطلاع کمیته برجام، بوده است. بسیج دانشجویی هشت دانشگاه بزرگ تهران در بیانه‌ای خطاب به وزیر علوم وقت، منصور غلامی به بازرسی دانشگاه‌ها توسط بازرسان آژانس اعتراض کردند و این بازرسان را « جاسوسان سرویس‌های اطلاعاتی بیگانه » توصیف کردند. در این متن بهانه بازدید مأموران آژانس، پژوهش یکی از دانشجویان عنوان شده که به جای بازرسی از آزمایشگاه و دفتر استاد مرتبط، مأموران آژانس به تفتیش تعدادی از آزمایشگاه‌ها و دفاتر اساتید بدون اجازه و در غیاب بسیاری از آنان پرداختند در حالی که قطعات فوق پیشرفته و راهبردی ساخته شده این اساتید در همین اتاق‌ها وجود داشته است. در این بیانیه تأکید شده «مسئولیت هرگونه تهدید برآمده از این بازدید و بازرسی‌های مشابه برای دانشمندان کشور» بر عهده مسئولین زمینه‌ساز خواهد بود. بسیج اساتید دانشگاه علم و صنعت نیز در بیانیه‌ای این بازرسی را «اقدامی تجاوزکارانه» قلمداد و تأکید کردند که در صورت اطلاع قبلی دانشجویان و کارکنان مانع این اقدام می‌شدند. همچنین در این بیانیه تصریح شده است که اساتید و دانشجویان ایران «در انجام هر نوع تحقیق و پژوهش علمی آزاد و مختار می‌باشند». همچنین از مسئولین به دلیل اجازه تفتیش از مراکز علمی انتقاد شده و افزودند که سابقه بازرسی‌های آژانس و اتفاقات تلخ بعدی منجر به تهدید امنیت فکری و جانی اساتید و دانشجویان در اکثر موارد شده است.
منصور غلامی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری ایران، بازرسی‌های آژانس بین المللی انرژی اتمی از چند دانشگاه ایران را تأیید کرد و افزود که این بازرسی‌ها در زمان وزارت وی اتفاق نیفتاده و به وزارت علوم هم مربوط نمی‌شده چرا که شورای عالی امنیت ملی برای زمینه سازی این بازرسی‌ها مستقیما با مسئولان دانشگاه‌ها ارتباط برقرار کرده است.
! ردیف !! زمان !! نام رئیس !! محل اخذ دکترا !! رشته