لوگان (فیلم)
لوگان یک فیلم ابرقهرمانی آمریکایی محصول سال ۲۰۱۷ به نویسندگی و کارگردانی جیمز منگولد است که بر اساس شخصیت ولورین از شرکت مارول کامیکس با هنرپیشگی هیو جکمن ساخته شده‌است. فیلم‌نامه فیلم الهام گرفته از مجموعه کتاب کمیک لوگان مرد سال‌دیده، اثر مارک میلر و استیو مک‌نایون است. " لوگان" ادامهٔ دو قسمت قبلی، (۲۰۰۹) و ولورین (۲۰۱۳) است و دهمین قسمت از مجموعه فیلم‌های مردان ایکس محسوب می‌شود. از دیگر بازیگران فیلم می‌توان به پاتریک استوارت، بوید هالبروک، ریچارد ای گرانت، استیون مرچنت و دافنه کین اشاره کرد. فیلمبرداری فیلم از ماه مه ۲۰۱۶ در لوئیزیانا شروع شد و در اوت ۲۰۱۶ در نیومکزیکو به پایان رسید. این آخرین حضور هیو جکمن در نقش لوگان در سری فیلم‌های افراد ایکس است. همچنین این فیلم بعد از فیلم‌های کیت و لئوپولد و ولورین سومین همکاری مشترک جیمز منگولد و هیو جکمن محسوب می‌شود.
لوگان تنها فیلم در مجموعه افراد ایکس است که از طرف سیستم درجه‌بندی فیلم‌ها توسط انجمن تصاویر متحرک آمریکا درجه سنی R دریافت کرده‌است، بدین معنی که تماشای این فیلم به افراد زیر ۱۷ سال توصیه نمی‌شود. خشونت فیزیکی موجود در فیلم دلیل این تصمیم بوده‌است.
نخستین نمایش "لوگان" در تاریخ ۱۷ فوریه ۲۰۱۷، در شصت و هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم برلین بود و سپس در ۳ مارس ۲۰۱۷ توسط فاکس قرن بیستم با فرمت استاندارد و آی‌مکس در سینماهای ایالات متحده اکران شد. فیلم با تحسین منتقدان مواجه شد و در گیشه به موفقیت تجاری رسید. منتقدان از فیلم به عنوان بهترین فیلم مارول کامیکس و یکی از برترین فیلم‌های ابرقهرمانی تاریخ یاد کردند. "لوگان" نخستین فیلم ابرقهرمانی‌ای است که نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه اقتباسی شد. فیلم با بودجه ۹۷ میلیون دلاری در گیشه به فروشی ۶۱۸ میلیون دلاری رسید و دومین فیلم درجه آر پرفروش سال ۲۰۱۷ به‌شمار می‌آید.
سال ۲۰۲۹، نزدیک به بیست و پنج سال است که جهش یافته جدیدی به دنیا نیامده و جهش یافته‌های باقی‌مانده هم همچون گذشته با ترس و در خفا زندگی می‌کنند. در این میان لوگان که با بالا رفتن سنش قدرت‌های خود را از جمله زود درمانی تا حد زیادی از دست داده به همراه کالیبان در مکانی دور افتاده در ایالت تگزاس زندگی می‌کند. مهم‌ترین کار لوگان هم مراقبت از چارلز اگزاویه / پروفسور ایکس است که با بالا رفتن سنش ذهنش به هم ریخته شده و نمی‌تواند قدرت‌هایش را کنترل کند و در مواقعی که می‌ترسد به شدت به دیگران آسیب می‌زند. لوگان خرج زندگی خود را از طریق رانندگی در میاورد و منتظر فرصت است تا برای همیشه از کشور خارج بشود.
روزی زنی مکزیکی بنام گابریلا به سراغ لوگان می‌آید و به او می‌گوید حاضر است در عوض انجام کاری به لوگان پول خوبی بدهد. لوگان ابتدا قبول نمی‌کند اما وقتی دوباره گابریلا را می‌بیند با اصرار او و با توجه به اینکه برای خروج از کشور پول لازم دارد قبول می‌کند در ازای دریافت پول او و دخترش بنام لورا را به داکوتای شمالی ببرد.
صبح روز بعد لوگان به طرف هتلی می‌رود که گابریلا و لورا داخل آن هستند اما با جنازه گابریلا مواجه می‌شود و سریع محل را ترک می‌کند و به خانه خودش بر می‌گردد. درست در زمانی که لوگان متوجه می‌شود لورا به صورت پنهانی در پشت ماشینش تا به اینجا آمده گروهی از مردان مسلح به طرف آن‌ها می‌آیند. لوگان ابتدا تصور می‌کند آن‌ها بخاطر چارلز اینجا هستند اما بعد متوجه می‌شود هدفشان لورا است. چند نفر از مردان مسلح به داخل خانه رفته تا لورا را بیرون بیاروند اما لحظاتی بعد لورا با سر بریده یکی از آن‌ها بیرون می‌آید و لوگان متوجه می‌شود لورا یک جهش یافته‌است که مثل خودش قابلت خود ترمیمی دارد و از دستانش چنگال‌های تیز بیرون می‌زند. لوگان به همراه چارلز و لورا فرار می‌کند اما کالیبان توسط گروه مسلح دستگیر می‌شود. چارلز به لوگان اطلاعاتی دربارهٔ لورا می‌دهد. لوگان با توجه به اطلاعاتی که از موبایل گابریلا پیدا می‌کند متوجه می‌شود یک سازمان آزمایشی عجیب که ظاهراً وابسته به دولت است در طی پروژه‌ای بنام ترنسیجن در حال تبدیل کردن بچه‌های جهش یافته به ماشین‌های کشتار است و از طریق دی ان ای دیگر جهش یافتگان افرادی با قدرت‌های زیاد به وجود میاورد. لوگان متوجه می‌شود لورا نه تنها دختر گابریلا نیست بلکه دختر خود اوست و لورا با دی ان ای او به وجود آمده‌است.
لوگان که بدنش ضعیف تر از قبل شده چاره‌ای نمی‌بیند جز اینکه لورا را به مقصد برساند. ابتدا برای تعویض ماشین و استراحت به یک هتل می‌روند اما اوضاع خراب می‌شود و آن‌ها بازهم فرار می‌کنند. در مسیر راه به دعوت خانواده روستایی که ماشینشان در کنار جاده خراب شده بود و لوگان به آن‌ها کمک کرده بود شام را به خانه آن‌ها می‌روند. همه چیز خوب پیش می‌رود اما ناگهان سر و کله جهش یافته‌ای بنام اکس-۲۴ پیدا می‌شود که نسخه جوان‌تر و قدرتمند تری از لوگان است. اکس-۲۴ ابتدا پروفسور اگزاویه را به قتل می‌رساند و سپس به سراغ لورا می‌رود. تلاش‌های لوگان برای نجات جان اگزاویه فایده‌ای ندارد و او می‌میرد. لوگان با تلاش فراوان لورا را از دست اکس-۲۴ نجات می‌دهد اما خودش آسیب زیادی می‌بیند و با دردسر فراوان و کمک خانواده روستایی موفق به فرار می‌شود.
بعد از شک و تردیدهای فراوان لوگان بالاخره تصمیم می‌گیرد مسیر را تا به آخر برود. وقتی به مقصد می‌رسند لوگان متوجه می‌شود حق با لورا است و مکانی وجود دارد که تعدادی زیادی از جهش یافته‌ها که اکثراً بچه هم هستند در آن زندگی می‌کنند و قرار است به زودی همگی از مرز خارج بشوند تا در خطر نباشند. لوگان که کار خود را تمام شده می‌داند و آخرین اثرات خود ترمیمی اش به صورت کامل از بین رفته تصمیم به رفتن می‌گیرد اما گروه مسلح رد آن‌ها را زده و به آن‌ها حمله می‌کنند و نبردی بین جهش یافته‌ها و مردان مسلح درمی‌گیرد که در طی آن دونالد پیرس، رئیس امنیت ترنسیجن و رهبر یاغیان ریور و همچنین دکتر زندر رایس، رئیس جراحان پروژه کشته می‌شوند. لوگان که خود ترمیمی اش به صورت کامل از بین رفته در نبرد دوباره با اکس-۲۴ به شدت آسیب می‌بیند و زخم برمی‌دارد. لورا اکس-۲۴ را می‌کشد و به بالا سر پدرش می‌رود که لحظات آخر عمرش را می‌گذراند. لوگان به لورا می‌گوید تقدیرش را قبول نکند و چیزی نباشد که برای آن ساخته شده و سپس در آغوش دخترش جان می‌دهد. لورا به همراه دیگر بچه‌های جهش یافته لوگان را خاک می‌کند و قبل از آنکه برود آخرین یادگاری خود را با استفاده از یک صلیب بر سر قبر پدرش می‌گذارد:نماد افراد ایکس.بعد از موفقیت‌های فیلم ولورین در سال ۲۰۱۳ در نزد منتقدین و مردم کمپانی فاکس قرن بیستم دوباره جیمز منگولد را استخدام کرد تا فیلم دیگری دربارهٔ شخصیت ولورین بسازد. منگولد به همراه هیو جکمن تصمیم گرفتند فیلمی با حال و هوای متفاوت دربارهٔ شخصیت لوگان بسازند و وجه جدیدی از شخصیت او را به تصویر بکشند. منبع اقتباس فیلم‌نامه مجموعه کتاب‌های کمیک لوگان مرد سال‌دیده، اثر مارک میلر انتخاب شد و جیمز منگولد شخصاً به همراه اسکات فرانک و مایکل گرین فیلم‌نامه را نوشتند. از آنجا که منگولد توانست استودیو را راضی کند تا درجه سنی فیلم به R برسد او تصمیم گرفت فیلمنامه‌ای بنویسد که خشن تر و واقعی تر از قسمت‌های قبلی افراد ایکس باشد. هیو جکمن و پاتریک استوارت هردو برای آخرین بار نقش‌هایشان در سری فیلم‌های افراد ایکس را تکرار کردند. برای نقش لورا کینی / اکس-۲۳ از دختران ۱۰ تا ۱۳ ساله اسپانیایی زیادی تست گرفته شد که در میان آن‌ها میلی بابی براون و دافنه کین گزینه‌های نهایی بودند. طول کشیدن مراحل پیش تولید باعث شد بابی براون مشغول بازی در سریال چیزهای عجیب شود و به این ترتیب دافنه کین برای این نقش انتخاب شد که هنرنمایی اش تحسین منتقدان را در پی داشت. انتخاب بازیگران با پیوستن الیز نئال و اریک لا سال و الیزابت رودریگز به تیم کامل شد و پروژه در ماه مه ۲۰۱۵ وارد مرحله فیلمبرداری شد.
به علت اینکه لوکیشن‌های خارجی فیلم بسیار زیاد بود مرحله فیلمبرداری دردسرهای زیادی برای عوامل داشت. لوگان در لوکیشن‌های مختلفی همچون نیواورلئان، لوئیزیانا، مرکز اسمبلی میچود، امیت سیتی، لوئیزیانا، نیومکزیکو، تگزاس و متری، لوئیزیانا فیلمبرداری شد. همچنین بخشی از فیلم در سیسلی آیلند فیلم‌برداری شد. فیلمبرداری در اوایل اوت ۲۰۱۶ در نیومکزیکو به پایان رسید و فیلم وارد مرحله پس از تولید شد. جیمز منگولد از فیلم‌های شین، گاوچران‌ها، ماه کاغذی، دستکش آهنی، میس سان‌شاین کوچولو و کشتی‌گیر به عنوان فیلم‌های الهام بخش در ساخت لوگان نام برد.
وظیفه تدوین فیلم برعهده مایکل مک‌کاسکر بود که پیش از این نیز سابقه همکار به جیمز منگولد را داشت.