آبنبات
آب نبات، به‌خصوص آب نبات شیرین، از مخلوط غلیظ شکر با آب به‌همراه افزودنی‌هایی خوش‌طعم‌کننده و رنگدهنده ساخته شده و بعضی مواقع منجمد می‌شود.
می‌توان با لعاب کردن سبزیجات و میوهها و مواد خشک توسّط شکر محصولات قندی تولید کرد.
از بعضی آب نبات‌ها بیشتر به عنوان خوشبوکننده دهان استفاده می‌شود؛ مانند آب نبات‌های تیک تک.
در ایران واژه آب نبات از واژه بسیار کهن و اوستایی آپام نپات گرفته شده‌است که ایزدی در کتاب مقدس زرتشتیان، اوستا است. آپام نپات یا اَپام نپات (آوانویسی: apām napāt) که به نام بُرز ایزد نیز خوانده شده‌است، از ایزدان کهن در اساطیر مردمان هندواروپایی از جمله مردمان آریایی است. آپام نبات در وداها به معنای خدای آب‌ها آمده و در اوستا با عنوان فرزند آب‌ها یا نوه آب‌ها از وی یاد شده‌است. او ایزد آب‌های زمینی، رودها، دریاچه‌ها، دریاها و چاه‌هاست. او آب‌ها را پخش می‌کند، نیرومند و بلندبالاست و دارندهٔ اسب تندرو است. این اقتباس‌ها از اوستا بسیار رایج است طوری که بستنی مشهور دایتی نیز از رودی به همین نام در اوستا گرفته شده‌است.
در آمریکای شمالی آبنبات به مجموعهٔ متنوّعی اطلاق می‌شود که شامل آب نبات چوبی، آبنبات شکلاتی، آبنبات لیسی، آبنبات سرد، تافی، پاستیل، آدامس، نوعی شیرینی خمیر مانند به نام مارشمالو (marshmallows) و شیرین‌بیان، آبنبات ترش، آبنبات شور، آبنبات سخت و غیره است.
در خارج از آمریکای جنوبی نام ژنریک آبنبات همان موّاد شیرین و قندی (sweets or confectionery) است. (انگلستان، ایرلند، استرالیا، نیوزیلند، آفریقای جنوبی و دیگر کشورهای مشترک‌المنافع).
در آمریکای شمالی و انگلستان و استرالیا واژه Lollipop مربوط به نوع خاصی از شیرینی است که بر روی چوب قرار دارد.
همچنین واژهٔ کَندی (candy) در انگلستان مربوط به نوع خاصی از شیرینی‌های پشمالو است درحالیکه در آمریکا و استرالیا به نام پشمک (cotton candy in North America and fairy floss in Australia) شناخته می‌شود.
از نظر شیمیایی، قند آبنبات به‌طور گسترده به دو گروه تقسیم می‌شوند: آبنبات بلورین و آمورف است.
برای تولید آبنبات ابتدا از حل شدن شکر در آب یا شیر شربت (نوشیدنی) درست می‌کنند. سپس برای رساندن به نقطه اشباع مطلوب یا کاراملی شدن (به‌صورت قند سوخته درآمدن) جوشانده می‌شود. موّاد مورد استفاده و مدّت زمان جوشانیدن به نوع آب‌نبات بستگی دارد. آبنبات در انواع بی‌نهایت متفاوت اعم از نرم و جویدنی یا سخت، ترد و شکننده درست می‌شود.
کارامل، تافی، فاج (آّبنبات نرم از کره و شیر و شکلات و غیره)، آبنبات مغزدار، به‌صورت قرص، آبنبات چسبناک، لوبیای ژله‌ای، نبات، آبنبات چوبی، پشمک، قرص نعناع، بادام‌زمینی ترد، شکلات پُر شده از کشمش یا بادام‌زمینی، و آبنبات لیسی تنها بخش مختصری از واژهٔ ژنریک کندی(candy) است. ساختار پایانی مربوط به آبنبات بستگی به غلظت شکر دارد. در هنگام حرارت شربت و جوشانیدن، آب بخار شده و غلظت شکر بالا رفته و نقطه جوش بالا می‌رود. هر درجهٔ حرارتی با یک غلظت خاص برابری می‌کند.
به‌طور معمول حرارت بالا و غلظت بیشتر شکر باعث نولید آبنبات سخت، و حرارت کمتر باعث ساختن آبنبات نرم‌تر می‌شود.
این مراحل به قرار زیر هستند:
نام‌های ذکرشده در بالا بر اساس فرایندهای گوناگون پیش از این‌که دماسنج دمای مطلوب را نشان دهد انجام می‌شود و مقداری از شربت را در آب سرد انداخته و عملکرد این تکّهٔ انداخته‌شده بررسی می‌شود.
یک رشتهٔ دراز از شکر thread نام دارد در حالی که یک تکّهٔ نرم و صاف مرحلهٔ توپ (ball) نامیده می‌شود و مرحله ترد و شکننده (crack) نیز بعد از آن پدید می‌آید. این روش در حال حاضر در بعضی از آشپزخانه‌ها به‌کار می‌رود.
وقتی که دمای شربت به ۳۴۰ درجه فارنهایت یا بالاتر می‌رسد، مولکول شکر به قندهای ساده‌تر شکسته می‌شود و مادّهٔ کهربایی رنگی به نام کارامل درست می‌شود.
بعضی از آبنبات‌ها مانند marshmallows و gummy bears دارای ژلاتینی هستند که از استخوان حیوانات استخراج می‌شود که در نتیجه مورد استفادهٔ گیاه‌خواران قرار نمی‌گیرد.
ژلاتین حلال نیز برای گیاه‌خواران ناخوشایند است زیرا از استخوان ماهی گرفته می‌شود. موّاد دیگر مانند آگار، پکتین، نشاسته و صمغ عربی به‌عنوان موّاد جایگزین به‌کار می‌روند.
مادّهٔ دیگری که مورد علاقهٔ گیاه‌خواران نیست کارامین است که رنگی از قرمز دانه است که لعاب زده می‌شود و ممکن است حاوی بال یا دیگر قسمت‌های بدن حشرات باشد.
زمان نگهداری از آبنبات از دو هفته تا یک سال است و اگر در جای خنک و خشک نگهداری نشود زودتر فاسد خواهد شد.
آبنبات‌ها عموماً دارای شکر هستند و شکر نیز باعث خرابی دندانها می‌شود. امّا فقط شکر نیست که دندان‌ها را خراب می‌کند بلکه انواع گوناگونی از باکتریها به‌خصوص Streptococcus mutans که در دهان وجود دارند که از شکر تغذیه کرده و در نتیجه متابولیسم شکر توسّط این باکتری‌ها، محیط دهان اسیدی می‌شود و PH پایین می‌آید. در پاسخ به محیط اسیدی مینای دندان کانی آزاد می‌کند که این کار باعث سوراخ شدن دندان‌ها می‌شود. برای جلوگیری از این امر بایستی بعد از هر وعدهٔ غذا دندان‌ها مسواک زده شوند.
آبنبات بعد از مصرف، میزان قند خون را بالا می‌برد و نگرانی مهمّی برای دیابتی‌ها به‌وجود می‌آورد؛ ولی برای افراد غیر دیابتی نیز می‌تواند زیان‌آور باشد.
آبنبات به دست آوردن در مقابل درّ، کنایه از نتایجی در مذاکرات سیاسی است که دستاوردهای کوچک با شیرینی مقطعی در مقابل واگذار کردن امتیازات فراوان کسب شود. این اصطلاح برای اولین بار برای توصیف معاهده سعدآباد به کار رفت.