شوط
شوط(تلفظ:شُط/showt) از شهرهای شمالی استان آذربایجان غربی در شمال‌غرب کشور ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان شوط قرار دارد و مرکز سیاسی و اداری شهرستان شوط است و در ۴ کیلومتری جنوب رودخانه زنگبار چای و در ۴ کیلومتری غرب رودخانه جابرود قرار گرفته است.این شهر در فاصله ۲۵۰ کیلومتری از ارومیه و ۸۴۵ کیلومتری از تهران قرار گرفته است. شهر شوط در قلب شمال استان در محدوده منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو قرار دارد. یکی از القاب این شهر بن‌بست است. شهر شوط به عنوان کهن‌ترین شهر منطقه و یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین شهر ارامنه با دارا بودن تپه‌هایی از تمدن اورارتو‌ها که قدمتی در حدود ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد دارند و با داشتن کلیساهای متعدد در اطراف شهر، شناخته می‌شود.
اصل کلمه شوط از یک اسم ارمنی به نام آشوط گرفته شده که بعدها با گذشت زمان حرف الف آن حذف شده و یه صورت شوط درآمده است. ظاهراً آشوط نام پهلوانی ارمنی بوده که در این شهر می‌زیسته‌است. روند تغییر اسم این منطقه بدین صورت است که ابتدا از زمان سکونت ارامنه آشوط بوده سپس با ورود اسلام به منطقه به شوط تغییر یافته، در عصر معاصر در دوره پهلوی اول زمانی که هنوز روستا بوده با اسم شوط آباد شناخته می‌شده‌است تا اینکه در دوره پهلوی دوم به عنوان شهر شوط آباد ارتقا یافت اما چون بسیاری از اراضی این شهر تحت تملک اربابان دست نشانده شخص شاه بود به شاه آباد تغییر نام داد. پس از انقلاب به اسلام‌آباد تغییر نام داد اما به دلیل تشابه اسمی با اسلام‌آباد غرب باز به اسم قبلی خود یعنی شوط بازگردانده شد.
شهر شوط در ۴ کیلومتری جنوب رودخانه زنگبار چای و ۴ کیلومتری غرب رودخانه جابرود در دشتی پهناور و در محاصره تپه‌های رسی قرار گرفته‌است. این شهر از سمت شمال غربی با ماکو و از سمت شمال شرقی با پلدشت، از سمت جنوب شرقی با قره ضیاالدین و از سمت جنوب غربی با سیه چشمه همسایه‌است.
شهر شوط اب و هوایی سرد و خشک دارد و در نظر bsk اب و هوا در شوط استپی محلی است. در طی سال در شوط زیاد باران نمی‌بارد. در شوط میانگین سالانه دما ۱۲٫۴ سانتی گراد است و میانگین بارندگی به ۲۶۴ میلی‌متر می‌رسد. کمترین میزان بارش در ماه اگوست رخ می‌دهد و میزان متوسط در این ماه ۷میلی لیتر است. بیشترین میزان بارش در ماه مه رخ می‌دهد و میزان متوسط در این ماه ۴۶ میلی لیتر است. میانگین دما در ماه ژوئیه ۲۶ درجه سانتی گراد است که در بالاترین میزان خود قرار دارد و ماه زانویه با میانگین دمای ۲٫۵- سردترین ماه سال است. تغییر در میزان بارش بین خشک‌ترین و مرطوب‌ترین ماه سال ۳۹ میلی لیتر است و تغییر در دمای سالانه ۲۸٫۵ درجه سانتی گراد است.طبق آخرین سرشماری کشوری در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۷۲۱۹ خانوار و بالغ بر ۲۵٬۳۸۱ نفر است.
زبان‌های رایج در این شهر ترکی آذربایجانی و کردی کرمانجی است. دین مردم این شهر اسلام بوده و از اهل تشیع و اهل تسنن تشکیل یافته‌است. افراد تیمها سه نفر ، سه نفر به میل خود تشکیل می شوند و سه نفر اول به صورت داوطلب یا به قید قرعه طوری می ایستندکه دو نفر پشتشان به هم باشد و در حالتی که ایستاده نشیمنگاهشان را به هم میچسبانند و کف دستها را به زانو می گذارند و تا این حد خم می شوند و نفر سوم سرش را میان رانهای دو نفر قبلی می گذارد و تا حدود ۹۰ درجه خم می شود و ساعد و بازوانش را دور ران دو نفر دیگر حلقه می کند ، این سه نفر به این ترتیب که ایستاده اند ، سه نفر تیم دیگر پشت سر هم شروع به غلت زدن از پشت این افراد می کنند یعنی هر فرد دو کف دستش را روی لگن کسیکه سرش میان ران دو نفر دیگر است می گذارد و سپس بدن خود را روی دستها بالا می کشد و غلت می زند بطوریکه پشتش روی پشت دو نفر دیگر قرار گیرد و سپس روی دو پا به سمت جلو می افتد و وقتی  هر سه نفر پریدند خود را در جلو همان‌طور که گفته شد آرایش تیم می گیرند و تیم خوابیده شروع به بازی می کند و بازی ادامه می یابد.
این بازی گروهی است و از دو تیم مخالف هم تشکیل می شود منتهی در این بازی حتی دو نفر هم می توانند بازی کنند . این بازی خشن است . معمولاً در تیمهای پر جمعیت که بیش از دو نفر هستند انتخاب به این صورت است که اعضائ تیمهای مخالف دو نفر را که از حیث نیروی جسمانی و قد تقریباً خود را هم اندازه می دانند دست در گردن هم می اندازند و برای خودشان نامهایی مانند پلنگ ، موش ، گربه و … انتخاب می کنند و پیش سرپرست تیمها می روند و می گویند : (هالای- هالای) ((هابیدا))-سر پرستها هم می گویند :(( اَلدیخ – قیلیدخ – هاشیدا)) و یکی از افراد داوطلب ورود به بازی می گوید : چه کسی پلنگ را می خواهد و چه کسی موش را. هریک از روسا بطور شانسی یکی از آنها را انتخاب می کند و افراد تیم به این منوال پایان می پذیرد و دو تیم در مقابل هم صف آرائی می کنند و فرمان حمله از سوی سرپرستها صادر می شود و افراد دو تیم بسوی هم حمله‌ور می گردند و با لگد خود به همدیگر می کوبند و معمولاً قرار بر این می شود که از شکم و جاهای آسیبپذیر بدن زده نشود. و هر کس به به هر کدام از یاران حریف که مایل است حمله می کند . و بازی تا شکست یکی از تیمها ادامه می یابد.
اقتصاد شهر شوط به علت قرار گرفتن در بن‌بست جغرافیایی و بحران کم‌آبی از رونق لازم برخوردار نیست.مردم شهر به کشاورزی ، دامپروری ، تجارت و بازرگانی مشغول هستند و بخشی نیز کارمندان ادارات دولتی را تشکیل می‌دهند. بیمارستان شهدا
شهرستان شوط دارای ۳۵ اثر ثبت شده ملی است ولی متأسفانه بسیاری از بناهای تاریخی و فرهنگی این شهر در طول تاریخ از بین رفته‌اند و هم‌اکنون اثری از آن‌ها باقی نمانده‌است. اما با این وجود هنوز هم در روستاهای شهرستان شوط آثاری بر جای مانده که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
صنایع چوبی، انواع قالی و بافته‌های دستی شامل فرش، گلیم، دستکش، شال گردن، کلاه، عرقیات از جمله عرقیات گیاهی، عرق بیدمشک، بادرنجبویه، عرق نعناع، گلاب، انواع نقل، گردو و بیدمشک، انواع محصولات باغی و کشاورزی شامل انگور، سیب درختی، عسل، لبنیات، کشمش، نقل بیدمشک، حلوای گردو، بافتنی‌های دستی، صنایع چوبی و ریزه کاری فرش‌های دستباف و معرق کاری در شهر شوط است.