همجنس‌گرایی مردانه
همجنسگرایی مردانه یا مردان همجنسگرا به گرایش جنسی مردان نسبت به یکدیگر اغلب همراه با داشتن رابطه احساسی و عاطفی گفته می‌شود. در زبان انگلیسی اغلب به مردی که دارای چنین تمایلاتی باشد اصطلاحاً گِیْ گفته می‌شود، گرچه گاهی برای زنان همجنس‌گرا نیز این واژه را به‌کار می‌برند. این واژه از حدود دهه ۱۹۲۰ بین همجنس‌گرایان آمریکا مصطلح شد.
تعدادی از مردان جوان همجنسگرا امروزه به عنوان کوئیر نیز شناخته می‌شوند. از لحاظ تاریخی، مردان همجنسگرا با اصطلاحات مختلفی از جمله سودومیت، معکوس و اورانیایی، و همچنین تعداد زیادی توهین، از جمله پانسی، پری، نلی و سیسی مورد اشاره قرار گرفته‌اند.
امروزه مردان همجنسگرا همچنان در مناطق وسیعی از جهان، از جمله در آسیا، آفریقا و خاورمیانه با تبعیض قابل توجهی روبرو هستند. در ایالات متحده، بسیاری از مردان همجنسگرا هنوز در زندگی روزمره خود با تبعیض روبرو هستند، هر چند برخی از مردان همجنسگرا از جمله تیم کوک و پیت بودجج آشکارا به موفقیت و شهرت ملی رسیده‌اند. در اروپا، زاویه بتل در حال حاضر به عنوان نخست‌وزیر لوکزامبورگ خدمت می‌کند. لیو وردکار به عنوان معاون دولت ایرلند خدمت می‌کند (او از ژوئن ۲۰۱۷ تا ژوئن ۲۰۲۰ تی‌شاخ (نخست‌وزیر) بود)؛ و از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴، الیو دی روپو نخست‌وزیر بلژیک بود.
برای مدتی، اصطلاح "گی" به عنوان مترادف هر چیزی که مربوط به مردان همجنسگرا بود استفاده می‌شد. به عنوان مثال، اصطلاح «گی بار» هنوز اغلب به باری اطلاق می‌شود که عمدتاً به مشتریان مرد همجنسگرا اختصاص دارد یا در غیر این صورت بخشی از فرهنگ مردان همجنسگرا است. با این حال، در پایان قرن بیستم، کلمه «گی» توسط گروه‌های ال‌جی‌بی‌تی و راهنما برای توصیف همه افرادی که منحصراً جذب افراد همجنس می‌شدند، توصیه شد، در حالی که «لزبین» به‌طور خاص به زنان همجنسگرا اشاره داشت، و اصطلاح «مردان گی» منحصراً به مردان همجنسگرا اشاره می‌کرد.
برخی از محققان استدلال می‌کنند که اصطلاحات «همجنسگرایی» و «گی» وقتی به مردان در فرهنگ‌های باستانی اطلاق می‌شود مشکل آفرین است زیرا برای مثال، نه یونانیان و نه رومیان هیچ واژه ای ندارند که محدوده معنایی مشابه مفهوم مدرن «همجنسگرایی» را پوشش دهد.علاوه بر این، شیوه‌های انجام اعمال جنسی متنوعی وجود داشته که بسته به زمان و مکان متفاوت بوده‌است. محققان دیگر استدلال می‌کنند که شباهت‌های قابل توجهی بین همجنسگرایان مرد باستان و مدرن وجود دارد.
در فرهنگ‌های تحت تأثیر ادیان ابراهیمی، قانون و کلیسا لواط را به عنوان تخلف از قوانین الهی یا جنایت علیه طبیعت تعیین کردند. با این حال تاریخچه محکومیت رابطه مقعدی بین مردان، به پیش از اعتقاد مسیحیان برمی‌گردد. برای بسیاری از شخصیت‌های تاریخی، از جمله سقراط، لرد بایرون، ادوارد دوم و هادریانوس،اصطلاحاتی مانند همجنسگرا یا دوجنسگرا را به کار برده‌اند. برخی از محققان، مانند میشل فوکو، این امر را به خطر انداختن معرفی نامتعارف یک ساختار معاصر جنسیتی بیگانه برای زمان آن‌ها می‌دانند، هرچند دیگر محققان این امر را به چالش می‌کشند.
اولین گزارش از یک زوج مرد همجنسگرا در تاریخ معمولاً درمورد خنوموتپ و نیانخنوم، یک زوج مصری باستان است، که در حدود ۲۴۰۰ سال قبل از میلاد زندگی می‌کردند. این جفت در موقعیت بوسیدن بینی، صمیمی‌ترین ژست در هنر مصر، قرار دارند.حدود سال ۱۲۴۰ میلادی، نویسنده مسیحی قبطی، ابوالفدائل بن العسل، یک کد حقوقی تهیه کرد که به فتا ناگاست(Fetha Nagast) معروف است، او قوانین خود را به قوانین رسالتی و قوانین سابق امپراتوری بیزانس ارجاع داد. فتا ناگاست(Fetha Nagast) که به زبان گعز در دو قسمت نوشته شده‌است: قسمت اول مربوط به مقدسات سلسله مراتبی کلیسا و مرتبط با مناسک مذهبی بود و مورد دوم مربوط به اداره مدنی مانند قوانین خانواده بود. در سال ۱۹۶۰، هنگامی که دولت، قانون مدنی اتیوپی را تصویب کرد، از فتا ناگاست(Fetha Nagast) به عنوان الهام بخش کمیسیون تدوین نام برد. بعداً، استعمار اروپایی آفریقا منجر به وضع قوانین ضد سدومی شد و عموماً دلیل اصلی این است که چرا ملت‌های آفریقا امروز قوانین سختگیرانه ای علیه مردان همجنسگرا دارند. سه کشور یا حوزه قضایی مجازات اعدام برای مردان همجنسگرا در آفریقا در نظر گرفته‌اند. اینها شامل موریتانی و چندین منطقه در نیجریه و ژوبالند است.
اکثر کشورهای اروپا در عین به رسمیت شناختن همجنس‌گرایی قوانین ویژه‌ای نیز برای آن‌ها تدوین کرده یا در حال انجام آن هستند. برای مثال قانون ازدواج همجنس‌گرایان در بلژیک در سال ۲۰۰۳ تصویب شد. قانون ازدواج همجنس‌گرایان در فرانسه در سال ۲۰۱۳ تصویب شد
ازدواج همجنسگرایان با تصویب دادگاه عالی آمریکا در تاریخ ۲۶ ژوئن ۲۰۱۵ در همهٔ ایالات آمریکا قانونی شد.
در بیشتر کشورهای خاورمیانه به دلیل قوانین اسلامی با همجنس‌گرایان برخورد می‌شود. در میان کشورهای خاورمیانه همجنس‌گرایان در اسرائیل آزادی بیشتری دارند.
مسیحیت، اسلام، زردشتی و یهودیت با همجنس‌گرایی به‌طور علنی مخالفند. اما ادیان شرقی به ویژه دین بودایی همجنسگرایان را پذیرفته‌اند؛ رهبر بوداییان تبتی دالایی لاما رویکرد حمایتی از همجنسگرایان را در پیش گرفته‌است. وی مصاحبه با مجلهٔ آوت در سال ۱۹۹۴ توضیح داد: «اگر کسی پیش من بیاید و بپرسد که آیا همجنسگرایی درست است یا نه، من خواهم پرسید: نظر شریک زندگی شما چیست؟ اگر شما هر دو توافق دارید، آن زمان فکر می‌کنم بتوان گفت که رابطهٔ دو مرد یا دو زن با یکدیگر در صورت رضایت هر دوی آن‌ها در صورتی که هیچ ضرری به دیگران نرسانند مسئله‌ای نیست.» با این حال، در سال ۱۹۹۶ در کتاب خود به نام «فراتر از تعصب» او صریحاً می‌گوید: همجنسگرایی، چه میان مردان یا میان زنان، به خودی خود نادرست نیست، چیزی که نادرست است استفاده از عضو نامناسب برای برقراری رابطه است.
در تاریخ ایران و ادبیات فارسی، همجنس‌گرایی مردانه را تحت عنوان شاهدبازی می‌شناسند.
در نظام جمهوری اسلامی همانند دیگر کشورهای اسلامی همجنس‌گرایی جرم محسوب می‌شود و دارای قوانین جزایی ویژهٔ خود است. در خصوص لواط، به معنای نفس عمل جنسی مقعدی بین دو مرد، در حضور چهار شاهد عادل یا چهار مرتبه اقرار از سوی کسانی که لواط کرده‌اند به این عمل در دادگاه، بنا به احکام اسلامی که مبنای قانون مجازات در جمهوری اسلامی را تشکیل می‌دهند حکم اعدام برای هر دو طرف اجرا می‌گردد. مهدیار محتشم‌خواه متولد فروردین۱۳۷۷ در مشهد یکی از همجنسگرایان ایرانی که در سال ۱۳۹۸ به مدت ۶ ماه توسط اطلاعات سپاه پاسداران دستگیر شده بود می‌گوید آن‌ها در بیشتر مواقع نام ما را در فهرست زندانیان ثبت نمی‌کنند و با این کار افزون‌بر شکنجهٔ روحی، باعث بلاتکلیفی دائمی ما می‌شوند.
سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۴ هشدار داد که میزان شیوع ایدز در میان برخی مردانی که با برخی مردان دیگر رابطهٔ جنسی دارند، مانند ۳۳ سال گذشته، بار دیگر رو به افزایش است. این سازمان به مردان همجنس‌گرا توصیه کرد که از داروهای ضد ویروس ایدز به عنوان روشی اضافی برای جلوگیری از ابتلا به ایدز استفاده کنند.