پاندونیا
پاندونیا یکی از جدیدترین زبان‌های فراساخته جهان است که توسط ریستو کوپسالا از سال ۲۰۰۷ ساخته شده است. هدف این زبان کارکرد پیامرسانی برای گفتگو به صورت جهانی و برابر بین انسان‌ها است.تخمین زده می‌شود در دنیا بیش از ۶۰۰۰ زبان وجود دارد که انسان‌ها به آن تکلم می‌کنند. در این میان زبان‌های دارای بیشترین متکلمان در سراسر دنیا شامل زبان‌هایی با پیشینه و ریشه‌های کاملا متفاوتی همچون زبان چینی، انگلیسی، اسپانیایی، هندی، عربی و... هستند. سازندگان زبان پاندونیا بر این باور هستند که تکیه به یکی از این زبان‌ها به صورت تنها برای ایجاد ارتباط بین‌المللی نمی‌تواند رویکردی منصفانه و عادلانه باشد. جدای از این موضوع دیگر زبان‌های مشهور فراساخته با هدف ایجاد ارتباط عادلانه همچون اسپرانتو نیز عملا ریشه‌های خود را در زبان‌های اروپایی می‌یابند و دیگر زبان‌های دنیا همچون چینی نقشی مهم در زبان‌های فراساخته‌ی مشهور ایفا نمی‌کنند. بنابراین سازندگان زبان پاندوینا ایجاد این زبان را بر این ایده استوار کردند که تقریبا تمامی زبان‌های دنیا به نوعی در به وجود آمدن این زبان نقش داشته باشند.
قدم‌های اولیه‌ی ایجاد زبان پاندونیا در سال ۲۰۰۵ برداشته شد. نام «پاندونیا» در سال ۲۰۰۷ به این زبان اطلاق شد اما فعالیت اصلی و واقعی جهت عملی ساختن ایده‌ی زبان پاندونیا و کاربردی کردن آن در سال ۲۰۱۷ آغاز شد.
سیستم‌های نگارش بسیاری در سراسر دنیا وجود دارند اما از میان آن‌ها تنها خط لاتین توانست به معنای واقعی به یک حد مناسب از مقبولیت بین‌المللی دست یابد. دیگر خط‌های پر استفاده همچون خط زبان چینی برای یادگیری چندان سریع و آسان نیست و نمی‌توان از آن برای یک زبان بین‌المللی فراساخته به خوبی بهره برد. بسیاری از زبان‌های افریقایی و آسیایی همچون ترکی، اندونزیایی، ویتنامی و... اکنون از خط لاتین استفاده می‌کنند و از این رو سازندگان زبان پاندونیا تصمیم گرفتند که این خط را برای پاندونیا برگزینند.
زبان پاندوینا دقیقا به همان شکل که نوشته می‌شود خوانده می‌شود و هیچ حرفی در واژه‌ای وجود ندارد که خوانده نشود.
حروف صدادار زبان پاندونیا تنها محدود به پنح حرف صدادار a، e، i، o و u می‌شود. از این رو از نظر تعداد حروف صدادار زبان پاندونیا شباهت بیشتری به اسپانیایی، اندونزیایی، سواحلی و ژاپنی دارد.
حرف a در زبان پاندونیا همچون تلفظ این حرف در واژه‌ی انگلیسی palm است. حرف e همچون تلفظ این حرف در واژه‌ی انگلیسی hey، حرف i همچون تلفظ این حرف در machine، حرف o همچون تلفظ این حرف در boy و حرف u همچون تلفظ این حرف در واژه‌ی rude است.
تلفظ اکثر حرف‌های بی‌صدا در زبان پاندونیا دقیقا مشابه زبان انگلیسی است. حروف بی‌صدای پاندونیا شامل p، b، f، m، w، t، d، s، z، n، l، r، c، j، x، y، k، g و h است. حروف بی‌صدایی که کمی متفاوت از زبان انگلیسی تلفظ می‌شوند شامل موارد زیر است:تاکید در زبان پاندونیا همواره روی هجای قبل از آخرین حرف بی‌صدا است. به عنوان مثال در واژه‌ی dunia تاکید روی حرف u و در واژه‌ی kamis تاکید روی حرف i است.
زبان پاندوینا به صورت عادی تنها با حروف کوچک خط لاتین نوشته می‌شود و از شکل بزرگ حروف استفاده نمی‌شود. با این حال می‌توان از حروف بزرگ در آغاز جمله، آغاز نام‌های خاص و... استفاده کرد اما این موضوع الزامی نیست. به صورت کلی سه دلیل وجود دارد که در زبان پاندونیا استفاده از حروف بزرگ لازم نیست:
با این حال استفاده از حروف بزرگ در زبان پاندونیا لزوما اشتباه نیست.
salam: سلام
salam sube: صبح بخیر
salam den: روز بخیر
salam xam: غروب بخیر
salam noce: شب بخیر
salam nyam: نوش جان
salam lay: خوش آمدید
salam cute: خدانگهدار
salam safar: سفر خوبی داشته باشید.
salam son: خواب خوبی داشته باشید. به صورت کلی واژه‌ی salam در زبان پاندونیا معنی عام آرزو و میل خوب می‌دهد. این واژه نه تنها در زبان‌های فارسی و عربی کاربرد دارد بلکه در زبان‌های عبری، اندونزیایی، سواحلی، هندی و ترکی نیز استفاده می‌شود.
me: من
te: تو
le: او، آن
mome: ما
tote: شما
lole: آن‌ها
۱. نوشتار دقیقا طبق گفتار است.
۲. تاکید روی هجای پیش از آخرین حرف بی‌صدا است.
۳. نام‌ها تنها یک فرم تغییرناپذیر دارند.
۴. قید و صفت یک فرم مشترک دارند. آن‌ها همچنین پیش از واژه‌ای می‌آیند که قرار است آن را توصیف کنند. به عنوان مثال: ۵. کلمات ترکیبی از کنار هم قرار دادن واژه‌ها ایجاد می‌شوند. این دو واژه برای تبدیل شدن به یک واژه‌ی ترکیبی حرف o را در میان خود خواهند داشت. به عنوان مثال: ۶. فعل‌هایی که به -a ختم می‌شوند از ترتیب جمله‌ی مفعول+فعل+فاعل پیروی می‌کنند. به عنوان مثال: ۷. فعل‌هایی که به -u ختم می‌شوند از ترتیب جمله‌ی فاعل+فعل+مفعول پیروی می‌کنند. به عنوان مثال: ۸. فعل‌ها به نسبت فاعل و تعداد آن‌/آن‌ها تغییر نمی‌کنند.
۹. مفعول فعل متعدی به عنوان فاعل فعل بعدی عمل می‌کند. به عنوان مثال: ۱۰. ضمائر وقتی بدیهی و واضح باشند می‌توانند قید نشوند. به عنوان مثال: ۱۱. صفات به -i خاتمه می‌یابند. نام‌ها به -e و افعال به -a یا -u ختم می‌شوند.
واژگان در زبان پاندونیا ریشه در اکثر زبان‌های جهان مانند لاتین، عربی، ترکی، فارسی، چینی و ... دارند. از جمله واژگان با ریشه فارسی/عربی میتوان به salam (سلام)، xir (شعر)، badan (بدن) و faidi (فایده) اشاره کرد.