کلاچای
کِلاچای (به گیلکی: کلأچئه) یکی از شهرهای استان گیلان در شمال ایران است. این شهر در بخش کلاچای شهرستان رودسر قرار دارد. برنج، چای، مرکبات، کیوی، انواع ماهی‌های استخوانی خزر از محصولات این شهر و باغات مرکبات و مزارع برنج و سواحل بکر از چشم‌اندازهای زیبای این شهر است.
کلاچای از دیر باز به عنوان بازار داد و ستد محصولات کشاورزان منطقه بوده و پنجشنبه بازار کلاچای مهمترین بازار محلی شرق گیلان است که در آن مردم از شهرها و روستاهای مجاور به عرضه و خرید و فروش محصولات خود می‌پردازند. شغل اصلی ساکنان آن کشاورزی و صیادی بوده و محصولات عمده آن برنج، چای و مرکبات و کیوی و انواع ماهی است.
کلاچای یکی از شرقی‌ترین شهرهای استان گیلان است. شهر کلاچای از شمال به دریای خزر، از شرق به چابکسر، از جنوب به ارتفاعات جنگل‌های البرز کوه و رحیم آباد و از غرب به رودسر محدود است. این شهر در طول جغرافیایی ۱۸ ۰۴ ۳۷ و عرض جغرافیایی ۵۷ ۲۳ ۵۰ قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا حدود ۲۰- متر است.
نام کلاچای در واقع همان گل لای جای است (یعنی جای گل و لای) بدین صورت که گل ولای رسوب‌گذاری‌شده توسط رود خانهٔ پل‌رود در این محل، سبب نام گلاجای بوده که بعدها کلاچای شده‌است.
کلاچای به علت ساحلی بودن و نزدیکی با دریای خزر و دامنه‌های جنگلی در طول سال همواره دارای آب و هوای نسبتاً معتدل متمایل به سرد و رطوبتی بین ۷۵ تا ۹۵ درصد و بارندگی زیاد و شدید می‌باشد. اصولاً در شهرهای ساحلی شمال میزان بارش به صورت برف بسیار کم بوده ولی اگر برف ببارد بسیار سنگین و خسارت‌آور است به‌طوری‌که باعث شکستن درختان مرکبات و تلخ شدن میوهٔ آن‌ها می‌شود. در منطقهٔ کلاچای ۵ نوع باد معروف از جهات مختلف می‌وزد که عبارتند از: گیله وا باد، گیله وا ستوک، دشت وا، کوه باد و گرمش باد
در منطقهٔ کلاچای تقریباً در هر یک کیلومتر از خط کناره یک رودخانه وجود دارد که مهمترین آن‌ها عبارتند از:
کلاچای دارای خاک شنی و ماسه‌ای و رسوبات حاشیهٔ رودخانه‌های پلرود و گزافرود و خشکرود است؛ بنابراین مکان بسیار مناسبی برای کشت برنج است و برنج منطقهٔ کلاچای بهترین برنج ایران است.
مردم کلاچای گیلک هستند و به زبان گیلکی با لهجه بیه پیش سخن می‌گویند. جمعیت این شهر بر اساس سر شماری سال ۱۳۹۵ حدود ۱۲٬۳۷۹ نفر می‌باشد که تقریباً ۴٬۳۲۹ خانوار را تشکیل می‌دهند.
به علت داشتن آب فراوان و جنگل و چوب، بیشتر محصولات صنایع دستی کلاچای، چوبی و برخی هم صنایع پوشاک می‌باشد. نظیر: شانه‌های چوبی، گوشت کوب خراطی، قند شکن، انواع داس، انواع لوازم شکار و ماهیگیری، در و پنجره‌های چوبی، جوراب و کلاه پشمی، عصا، گلدان و… از سایر صنایع می‌توان به این موارد اشاره کرد: سفالگری، نمدمالی، چادر شب بافی، حصیر بافی، طناب بافی، آهنگری و…
قبل از گشایش مدارس، اغلب کودکان در مساجد و مکتب‌خانه‌ها در نزد ملاهای محلی درس می‌خواندند که بیشتر جنبهٔ مرثیه و مداحی و تاریخی داشته‌است. اولین مدرسه (خیام) در سال ۱۳۰۲ در دهستان بی بالان کلاچای تأسیس شد. در سال ۱۳۱۹ در گیل کلایه کلاچای (مدرسه عنصری)، در سال ۱۳۲۸ در واجارگاه (مدرسه رضا شاه) و در سال ۱۳۳۵ در مرکز شهر کلاچای (مدرسه امیر کبیر) تأسیس گردیدند. نمایندگی آموزش و پرورش در سال ۱۳۴۳ تشکیل شد و در سال ۱۳۷۷ آموزش و پرورش مستقل منطقه‌ای به همت و تلاش فرهنگیان و بزرگان منطقهٔ کلاچای شکل گرفت. دانش‌آموزان کلاچای برای چهارمین سال متوالی رتبهٔ اول تعداد قبولی کنکور در استان گیلان را به خود اختصاص دادند. در این بخش در حال حاضر دانشگاه پیام نور واحد کلاچای در رشته های مدیریت جهانگردی، حسابداری و تاریخ در دوره کارشناسی و رشته ریاضیات و کاربردها در دوره کارشناسی ارشد فعالیت می کند همچنین دانشکده فنی و مهندسی شرق گیلان نیز در رشته های مهندسی عمران، مهندسی صنایع، مهندسی کامپیوتر و علوم مهندسی مشغول فعالیت است، این شهر دارای یک کتابخانهٔ عمومی است که در سال ۱۳۶۲ تأسیس گردید و یک سینما که در سال ۱۳۴۸ گشایش یافته و هم‌اکنون تغییر کاربری داده‌است.
از قدیمی‌ترین ورزش‌های مردم منطقه کشتی گیله مردی بوده‌است که قهرمانان زیادی از این دیار بوده‌اند و در حال حاضر نیز هر سال تابستان در مکان‌های مختلف بین پهلوان‌های گیلان و مازندران برگزار می‌شود و جوایزی به برندگان اعطا می‌شود. کلاچای دارای ۶ زمین ورزشی و ۴ سالن می‌باشد که با توجه به سیل عظیم مشتاقان ورزش و جمعیت جوان منطقه امکانات محدود جوابگوی نیاز آن‌ها نیست. ورزشکاران و تیم‌های ورزشی این شهر در رشته‌های مختلف دارای مقام‌هایی در سطح استان و کشور می‌باشند. نظیر والیبال ساحلی، ورزش‌های بومی و محلی، فوتبال، ورزش‌های رزمی و تیم فوتبال شهرداری کلاچای (قبلاً با نامهای ساحل و آتش‌نشانی و…) که قریب به سه دهه در سطح اول لیگ برتر استان مشغول رقابت می‌باشد.
از مراکز زیارتی و گردشگری کلاچای می‌توان به این موارد اشاره کرد: منطقه ییلاقی جواهردشت کلاچای واقع در ارتفاعات سیاهکلرود
مجتمع گردشگری مهستان در سلاکجان
آبشار سیاه لم در سلاکجان
جنگل ارغوان
ارتفاعات فبیل سرا
ارتفاعات بیجارگاه علیا و سفلی
باغات چای در بیبالان و واجارگاه
شالیزارهای اطراف شهر
رودخانه های پلرود ، خشکرود ، لزرجان ، گزافرود و نوده
پارک ساحلی کلاچای