بنیاد پانزده خرداد
بنیاد پانزده خرداد یکی از نهادهای خدماتی است که در سال ۱۳۶۰ متعاقب فرمان روح‌الله خمینی برای رفع محرومیت و برطرف کردن مشکلات اقتصادی خانواده‌های شهدا، جانبازان و ایثارگران انقلاب اسلامی تشکیل شد. این بنیاد یکی از نهادهای انقلابی جمهوری اسلامی ایران و از سازمان‌های زیر نظر رهبر می‌باشد.
بنیاد پانزده خرداد یکی از سازمان‌های زیرنظر رهبری در ایران و نهادهای انقلابی جمهوری اسلامی ایران است. این بنیاد برای خدمت رسانی به خانواده شهدای ۱۵ خرداد یا قیام ۱۵ خرداد یا تظاهرات ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ است که روز دستگیر شدن روح‌الله خمینی توسط حکومت پهلوی است. این بنیاد بودجه دولتی نداشته و سرمایه اولیه آن از وجوهات شرعی که خمینی به آن اختصاص داده بود، تأمین می‌شد. این بنیاد با در اختیار داشتن شماری از واحدهای تولیدی و تعاونی بودجهٔ موردنیاز خود را تأمین می‌کند. در واقع این بنیاد، مکمل بنیاد شهید انقلاب اسلامی بود و وظایفی چون تولید و توزیع کالا بین قشرها ایثارگر جامعه را برعهده داشت و در کنار آن به فعالیت‌هایی چون: ایجاد انجمن فرهنگی ـ ادبی پانزده خرداد، جمع‌آوری اسناد و مدارک قیام پانزده خرداد ۱۳۴۲، برگزاری بزرگداشت پانزده خرداد را مدیریت می‌کرد.
این بنیاد، پس از تأسیس، تحت سرپرستی هیئتی منصوب از طرف روح‌الله خمینی اداره می‌شد که یکی از اعضای آن هیئت حبیب‌الله عسگراولادی بود. در تیر ۱۳۶۲ خمینی جهت ادارهٔ بهتر این بنیاد، حسن صانعی را به سمت سرپرستی بنیاد منصوب کرد.
همچنین این بنیاد در سال ۱۳۹۹ به دستور نه مرتبط به بیت رهبری به ستاد اجرایی فرمان امام واگذار گردید، حسن صانعی از سمت خود عزل گردید و سید عبدالله ارجائی شیرازی متولی جدید بنیاد شد.
در شهریور 1400 و پس از استعفای ارجائی، حمیدرضا علیان‌زادگان به عنوان رئیس این بنیاد منصوب شد.
حمیدرضا علیان زادگان رئیس بنیاد ۱۵ خرداد شد نهادها و شرکتهای بسیاری از جمله گروه صنعتی سپنتا (و ۷ شرکت زیرمجموعه‌اش) تولیدکننده لوله و پروفیل فولادی، شرکت صنایع فلزی ایران در صنایع فولادی، شرکت پاکینه‌شوی (تولیدکننده مواد شوینده و بهداشتی) و شرکت تولی‌پرس، شرکت تولید دارو و شرکت غذایی کیوان بسیاری از شرکتهای بزرگ و متوسط دیگر، زیر نظر این بنیاد به فعالیت خود ادامه می‌دهند. از جملهٔ آنها عبارتند از: معدنی سجاد، نوآور، توسعه باغات سبز و صنایع جانبی، صنعتی و سرمایه‌گذاری سپنتا (صنعتی سپنتا)، صنعتی و تولیدی آلومرول، گروه صنعتی نقش ایران، دفتر خدمات مسافرتی ایرانتور (ایران تور)، شیمی دارویی ریحانه اصفهان، تولیدات پتروشیمی قائد بصیر، مؤسسه صندوق قرض الحسنه ایسار بنیاد، بازرگانی تعاهد وحدت، سرمایه‌گذاری البرز، کارخانجات پارس ماشین، کشت و صنعت پیاذر، لاله‌های خرداد (کشت وصنعت لاله‌های ۱۵ خرداد)، تجارتی پایور ایران، افشره، کی.بی. سی، کامپیوتر البرز، تکنو صنایع، پخش البرز، البرز دارو، ایران دارو، مهنام، ویتانا، تولید فرآورده‌های شیمیائی ایران، تولیدی سولفاتیک، تولیدی سولفات شاهد اراک، داروسازی سبحان، فرآورده‌های شیمی درمانی سبحان، صنایع بسته‌بندی البرز.
بنیاد ۱۵ خرداد در بیستمین نمایشگاه بین‌المللی بازرگانی تهران (۱۳۷۳) در قالب شرکت تجارتی پایور ایران در نمایشگاه حضور یافت. این بنیاد ۱۵ شرکت تجاری را تحت پوشش خود دارد. عمده‌ترین اقلام صادراتی شرکت تجارتی پایور ایران، پودرهای پاک کننده و دارو ذکر شده‌است. این شرکت در شهریور ماه ۱۳۷۳ یک میلیون و۳۵۰ هزار دلار پودر به کشورهای حوزه خلیج فارس و جمهوریهای تازه استقلال یافته از شوروی سابق صادر کرده‌است.
در تاریخ ۸ تیرماه ۱۴۰۰ از سامانه جامع خدمات بنیاد ۱۵ خرداد رونمایی شد. کمک به درمان ناباروری ۱۰ هزار زوج جوان، کمک به در مان کودکان دارای مشکل شنوایی و حمایت از تولد فرزند چهارم (باشگاه +۳) از فعالیت‌های دوره جدید می‌باشد. به گفتهٔ مصطفی سید هاشمی، رئیس هیئت مدیره بنیاد ۱۵ خرداد، تا تاریخ ۸ تیر ۱۴۰۰ از ۶ هزار و ۵۰۰ زوج نابارور حمایت و ۸۰۰ نوزاد به دنیا آمده‌اند.
از جمله اقدامات این بنیاد می‌توان به ارائه خدمات معیشتی و اقتصادی به جامعه هدف با تأسیس بیش از ۲۰۰ شعبه بنیاد در سراسر کشور و تأمین مایحتاج آنان به خصوص در زمینه کالاهای اساسی با نازلترین قیمت و در بسیاری از موارد به صورت بلاعوض و کمک به ویژه در طول جنگ ایران و عراق؛ تأسیس سد عظیم پانزده خرداد (بزرگترین سد خاکی ایران) به امر خمینی برای تأمین آب شرب و کشاورزی شهر قم و روستاهای اطراف، احداث تعداد ۳۰۰۰ باب مدرسه در مناطق محروم و روستایی کشور، احداث صدها باب خانه بهداشت در مناطق محروم و ایجاد ساختمان دانشگاه و کتابخانه و جاده و خوابگاه دانشجویی واحدهای بزرگ و متوسط صنعتی در حوزه‌های پتروشیمی و دارویی و همچنین ایجاد و احداث باغها و احداث مجتمع‌های کشاورزی اشاره کرد. در زمستان ۱۳۹۴ با توجه به مشکلات زندگی و تحصیلی دانشجویان دختر و آسیب‌های متعددی که متوجه آنان بود، طرحی شامل ساخت و بهره‌برداری از مجموعه خوابگاه‌های دانشجویی دخترانه توسط این بنیاد کلید خورد. این طرح، شامل حدود ۱۵ خوابگاه دانشجویی دخترانه با ظرفیت بیش از ۴۰۰۰ تخت خوابگاهی در مناطق کمتر برخوردار کشور با تأمین اعتبار به میزان بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان در حال احداث می‌باشد.
اعلام جایزه چند میلیون دلاری برای قتل سلمان رشدی در پی انتشار بیانیه‌ای برای محکوم کردن دست‌اندرکاران فیلمی که به پیامبر اسلام اهانت داشت، از جمله اقدامات این بنیاد در دوران مدیریت صانعی است.