اسماعیل قاآنی
اسماعیل قاآنی (زادهٔ ۱۷ مرداد ۱۳۳۶ مشهد) نظامی ایرانی است، که از سال ۱۳۹۸ فرماندهی نیروی قدس سپاه پاسداران را برعهده دارد. وی از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۸ جانشین قاسم سلیمانی در فرماندهی نیروی قدس بود و اکنون سومین فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است.
قاآنی فعالیت در سپاه پاسداران را از سال ۱۳۵۸ آغاز کرد و در طول جنگ ایران و عراق، از فرماندهان میانی سپاه بود. وی از ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۶ فرماندهی لشکر ۲۱ امام رضا را برعهده داشت و از ۱۳۶۶ تا پایان جنگ نیز فرماندهٔ لشکر ۵ نصر بود. او از ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۶ به‌عنوان معاون اطلاعات ستاد مشترک سپاه پاسداران (سازمان اطلاعات سپاه) فعالیت می‌کرد.
اسماعیل قاآنی اکبرنژاد در ۱۷ مرداد سال ۱۳۳۶ در شهر مشهد به زاده شد و دوران کودکی و نوجوانی، تا دریافت مدرک دیپلم متوسطه را در شهر مشهد سپری کرد. پس از تأسیس سپاه پاسداران، از سال ۱۳۵۸ به عضویت در سپاه پاسداران درآمد.
اسماعیل قاآنی در اواسط سال ۱۳۵۹ با وقوع ناآرامی‌های کردستان، به آن منطقه رفت و در درگیری‌های این ناحیه حضور فعال داشت. او از ابتدای سال ۱۳۶۰ تا پایان جنگ ایران و عراق نیز در استان خوزستان مستقر بود. قاآنی در سال ۱۳۶۲ به فرماندهی تیپ ۲۱ امام‌رضا منصوب شد و تا سال ۱۳۶۶ در این جایگاه فعالیت نمود. او از سال ۱۳۶۶ تا پایان جنگ، فرماندهی لشکر ۵ نصر را برعهده داشت.
با پایان یافتن جنگ، محسن رضایی فرماندهٔ وقت سپاه پاسداران، قاآنی را به قائم‌مقامی واحد هشتم عملیات نیروی زمینی سپاه پاسداران؛ مستقر در مشهد، منصوب کرد. وی برای مدت بیش از یک سال، از ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۶ معاونت اطلاعات ستاد مشترک سپاه پاسداران را برعهده داشت. او در سال ۱۳۸۶ به‌عنوان جانشین فرمانده نیروی قدس سپاه منصوب شد.
پس از ترور قاسم سلیمانی در ۱۳ دی ۱۳۹۸، وی با حکم سید علی خامنه‌ای، به عنوان فرماندهٔ نیروی قدس سپاه پاسداران منصوب گردید و هم‌اکنون در این جایگاه فعالیت می‌کند. پس از ترور قاسم سلیمانی در ۱۳ دی ۱۳۹۸، وی با حکم سید علی خامنه‌ای، به عنوان فرماندهٔ نیروی قدس سپاه پاسداران منصوب گردید و هم‌اکنون در این جایگاه فعالیت می‌کند. در سفری به منظور هماهنگی انتخاب نخست‌وزیر در عراق، دفتر سید علی سیستانی درخواست نشست با قاآنی را رد کرد.
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، اسماعیل قاآنی برای دومین سفرش به عراق که ماه آوریل انجام شد ناچار بود ویزا بگیرد. آسوشیتدپرس نوشته‌است در حالی که قاسم سلیمانی مستقیماً به زبان عربی با گروه‌های مرتبط با ایران صحبت می‌کرد، اسماعیل قاآنی از طریق مترجم، و عمدتاً با مدیریت و هماهنگی ایرج مسجدی (سفیر ایران در بغداد)، ایفای نقش می‌کند و با رهبران گروه‌های شبه‌نظامی آشنایی کمتری دارد.
رئیس گروه اقدام ایران در وزارت امور خارجهٔ ایالات متحدهٔ آمریکا در مصاحبه با روزنامهٔ شرق‌الاوسط در حاشیهٔ اجلاس مجمع جهانی اقتصاد در داووس، تهدید کرد چنانچه اسماعیل قاآنی، همان سیاست قاسم سلیمانی را پیش بگیرد و دست به کشتن آمریکایی‌ها بزند، به سرنوشتی مشابه سرنوشت او دچار خواهد شد. به دنبال اظهارات برایان هوک، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه این اظهارات را غیرقابل قبول خواند و گفت چنین اظهاراتی خارج از حقوق و قانون است و نمایندگان کشورها حق بیان چنین تهدیداتی را ندارند. وزارت امور خارجه ایران نیز این تهدید را «علنی سازی رسمی و پرده برداری آشکار از تروریسم هدفمند و دولتی ایالات متحده آمریکا» دانست.
پس از اشغال مجدد افغانستان توسط طالبان، اسماعیل قاآنی برای پاسخگویی به سوالات نمایندگان مجلس در زمینه موضع جمهوری اسلامی ایران در مورد افغانستان به مجلس رفت. از این دیدار بخشی از سخنان قاآنی منتشر شد:
قاآنی در ۲۷ مارس ۲۰۱۲ میلادی توسط وزارت امور خزانه‌داری در جزء افراد تحریم شده قرار گرفت.
قاآنی یکی از امضا کنندگان نامهٔ تهدید آمیز فرماندهان سپاه در جریان وقایع ۱۸ تیر ۱۳۷۸ به سید محمد خاتمی؛ رئیس‌جمهوری وقت بود.
اسماعیل قاآنی در ژوئیه سال ۲۰۱۸ تحت عنوان معاون سفیر ایران به دیدار استاندار بامیان در مرکز افغانستان رفته بود و گفته شده علت این دیدار ساختن بیمارستان ۲۰۰ تختخوابی در شهر بامیان بود.
اسماعیل قاآنی در ۲۶ دی ۱۳۹۳ در سخنرانی علیه آمریکا و اسرائیل گفت: «آمریکا و اسرائیل کوچک‌تر از آن هستند که خود را همتراز با قدرت نظامی ایران بدانند؛ این قدرت اکنون خود را در کنار مردم مظلوم فلسطین و غزه در قالب موشک و سلاح به منصه ظهور رسانیده‌است.»
وی همچنین در ۱۸ فروردین ۱۳۹۶ بیان داشت: «ما وقتی برای دفاع از مسلمانان کشورهای اسلامی گام برداشتیم هدفمان انجام وظیفه الهی بود و اولین نتیجه اش متوجه خود نظام شد. به برکت دستگیری از مسلمانان خداوند خطراتی را از این کشور دفع کرد و باعث شد تا ایران اسلامی به یک مرکز امنیت و ایجاد امنیت برای دیگر کشورها تبدیل شود.»
قاآنی روز ۲۸ آبان ۱۳۹۹ به‌صورت محرمانه به عراق رفت که سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت که این اخبار «تأیید نمی‌شود» و آن را «گمانه‌زنی رسانه‌ای» خواند. اما ایرج مسجدی، سفیر ایران در عراق، سفر وی را تأیید کرده و گفت این سفر با «هماهنگی مسئولین عراقی» انجام شده و موضوع آن «تقویت روابط امنیتی» ایران و عراق و «پیگیری بعضی از پرونده‌های اقتصادی» بوده‌است.