اعتراضات علیه امانوئل مکرون
تظاهرات علیه امانوئل مکرون یا اعتراضات ۲۰۱۷ فرانسه یک سری از تظاهرات است که پس از اعلام برنده شدن امانوئل مکرون در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۷ فرانسه در ۷ مه سال ۲۰۱۷ آغاز شد. این اعتراضات به‌طور عمده توسط اتحادیه‌های کارگری و فعالان جناح چپ در مخالفت با سیاست‌های نئولیبرالی امانوئل مکرون پشتیبانی در دیدارهای دولتی توسط دیگر رهبران، مواضع او در اصلاح قانون کار و نظرات مختلف یا سیاست‌های پیشنهادی او پس از رئیس‌جمهور شدن است.
به گفته سازمان عفو بین‌الملل وضعیت اضطراری که از زمان حملات نوامبر ۲۰۱۵ پاریس برقرار بود، به همراه نیروهای اضطراری که برای سرکوب تظاهرات استفاده می‌شوند، ۵۷۴ بار به منظور متوقف کردن تظاهرات مربوط به اصلاحات قانون کار مورد استفاده قرار گرفته‌است.
در ۸ مه سال ۲۰۱۷، تنها چند ساعت پس از اعلام برنده شدن مکرون در انتخابات ریاست جمهوری فرانسه، تظاهرات کنندگان با ترسِ ازبین رفتن حقوق کارگران در برنامه اقتصادی مکرون با مأموران فرانسوی در پاریس درگیر شدند. همچنین اتحادیه‌های کارگری قدرتمند فرانسه و نیروهای سیاسی چپ به دنبال برنامه‌ریزی برای ایستادن در برابر رئیس جمهور امانوئل مکرن به دلیل اصلاح قوانین کار توسط او بودند. چرا که مکرون در تبلیغات انتخاباتی خود قول داده بود اگر رئیس جمهور شود، اصلاحاتی اساسی در قانون کار انجام خواهد داد. با این حال او که با قاطعیت اعلام کرده است اصلاحات در فرانسه متوقف نشده و ادامه خواهد یافت، بارها شهروندان فرانسه را مورد انتقاد قرار داده و آنان را «اصلاح‌ناپذیر» می‌داند.
گروهی دیگر از شرکت کنندگان گروه‌های ضدفاشیسم و ضد سرمایه داری و نیز کمونیست‌ها و گروه‌های انقلابی بودند با سردادن شعارهایی احتمالاً در برابر نتایج انتخابات ریاست جمهوری دست به تظاهرات زدند و خواستار «مقاومت» به برنامه «سرمایه داری» رئیس جمهور مکرون بودند. تظاهرات کنندگان بدون توجه به برنده انتخابات اعتراض خود را نسبت به نتایج آن با شعارهایی مثل «نه لوپن نه مکرون» و «مارین لو پن را اخراج کنید، نه مهاجران را» نشان دادند. این اعتراض توسط «جنبش اجتماعی» سازماندهی شده بود که قبل از دور دوم انتخابات، در اعتراض به دو نامزد پیشتاز مارین لو پن و امانوئل مکرون، وارد صحنه اعتراضات شده بودند.
معترضان به سفر ترامپ به پاریس نیز دسته دیگری از تظاهرات را به راه انداختند. فعالان ضد ترامپ، فعالان اجتماعی، گروه‌های طرفدار فلسطین، فعالان حقوق مهاجران و محیط زیست و ضد فاشیست‌ها از شرکت کنندگان در این اعتراضات بودند که علیه سیاست‌های ترامپ مثل خروج از توافق آب و هوایی در پاریس و نیز سیاست‌های مکرون در مورد حقوق کارگران، اقتصاد و تداوم وضعیت اضطراری در کشور تظاهرات کردند.
بخش دیگری از اعتراضات در واکنش به تغییر قوانین ساختاری راه‌آهن ملی فرانسه شکل گرفت که به دنبال آن موج تازه‌ای از اعتصاب‌های سراسری کارکنان این شرکت آغاز شد. روز سه‌شنبه ۱۷ آوریل ۲۰۱۸ مجلس فرانسه لایحه‌ای را تصویب کرد که بنا بر آن اداره راه‌آهن ملی این کشور از انحصار دولت خارج می‌شود. این لایحه شامل پایان حقوقی انحصاری برای کارمندان شرکت راه‌آهن ملی فرانسه می‌شود که از جمله آنها است: حق مادام‌العمر کار (برای آنها که یکبار استخدام می‌شوند)، افزایش خودکار دستمزد به شکل سالانه، برخورداری از حق بازنشستگی پیش از موعد.
پس از شروع به کار ماکرون به عنوان رئیس‌جمهور فرانسه در تاریخ ۱۵ مه ۲۰۱۷، خطرات متعددی از سوی اتحادیه‌های کارگری در مورد چشم‌انداز اعتراضات گسترده سازمان یافته، وجود داشت. اتحادیه کنفدراسیون عمومی کار (CGT) چندین بار تلاش کرد تا تظاهرات گسترده‌ای را علیه ماکرون سازماندهی کند که نهایتاً در ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۷ موفق به برگزاری تظاهراتی شد. مکرون فعالانه سعی کرد از طریق بازکردن فضای گفتگوهای اصلاح قانون کار با اتحادیه‌های کارگری از برگزاری تظاهرات جلوگیری نماید. پذیرش موضوع برگزاری تظاهرات از سوی اتحادیه‌ها، با اختلاف‌هایی همراه بود؛ به گونه ای که رئیس کنفدراسیون عمومی کار (FO) از اعتراضات حمایت می‌کند، کنفدراسیون دموکراتیک کار فرانسه (CFDT) تصمیم دارد بی‌طرف بماند و در تظاهرات ۱۲ سپتامبر شرکت نمی‌کند، و کنفدراسیون عمومی کار (CGT) همراه با متحد خود واحدهای همبستگی دموکراتیک (SUD) مخالفت مذاکرات است. ژان-لوک ملانشن از حزب فرانسه تسلیم‌ناپذیر در حمایت از اعتراضات ۱۲ سپتامبر سخنرانی کرده و اعضا را به حضور در تظاهرات تشویق نموده‌است. خود ملانشن نیز در ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۷ اعتراضاتی را سازماندهی کرد.
دیدار رسمی دونالد ترامپ با رئیس‌جمهور فرانسه در طول جشن‌های روز ملی فرانسه با اعتراضات مواجه شد. معترضین در اطراف میدان جمهوری گرد هم آمدند تا «منطقه بدون ترومپ» ایجاد کنند. معترضان که گفته شده‌است شامل گروه‌های مختلف نظیر معترضان اجتماعی، گروه‌های طرفدار فلسطین، فعالان حقوق مهاجران، فعالان محیط زیست و ضد فاشیست‌ها بودند، نسبت به دیدار ترامپ و سیاست‌های مکرون اعتراض کرده‌اند.
معترضان طرفدار فلسطین اقدام به برگزاری تظاهراتی علیه مکرون کردند. علت این اعتراضات اختصاص جایگاهی توسط امانوئل مکرون به بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل در مراسم هولوکاست در پاریس بود. حزب کمونیست فرانسه نیز با دیدار نتانیاهو مخالفت کرد. سازمان دهندگان اعتراض ناشناخته بودند. نمایش رادیویی پست مسلمان، با تشویق شنوندگان خود به شرکت در تظاهرات، این اعراضات را تبلیغ نمود.
به دنبال اعلام نخست‌وزیر ادوارد فیلیپ در مورد برنامه‌ریزی برای اصلاحات مهاجرت، یک اعتراض کوچک توسط گروهی از فعالان دگرباشی در پاریس برگزار شد. معترضان پلاکاردی با نوشته «مکرون مهاجران را از گرسنگی می‌کشد، دگرباشان بدون مرز» به نمایش گذاشتند.
یک سری اعتراضات توسط تولیدکنندگان شراب در جنوب فرانسه از زمان ریاست جمهوری فرانسوا اولاند آغاز شده بود. این تظاهرات عموماً شامل آتش‌سوزی، خرابکاری و حمله بود. این اعتراضات ناشی از واردات شراب به جای خرید آن از تولیدکنندگان فرانسوی و آنچه معترضان «از دست رفتن فرهنگ» می‌نامیدند، بوده‌است. این اعتراض‌ها باعث کاهش ۲۵ درصدی فروش تولیدکنندگان شراب اسپانیایی شد. تانکرهای اسپانیایی حمل شراب معمولاً هدف این حملات بودند.
تظاهرات ۲۰۰٬۰۰۰ نفری علیه مکرون در سراسر فرانسه برگزار شد. ده‌ها هزار کارگر اعتصاب کننده راه‌آهن، کارکنان بخش دولتی و دانشجویان در سراسر فرانسه علیه رئیس‌جمهور امانوئل ماکرون تجمع کردند. شرکت راه‌آهن ملی فرانسه و کنفدراسیون عمومی کار از اتحادیه‌های اصلی در اعتراض به برنامه‌های مکرون پیرامون حذف ضمانت‌های «کار برای زندگی» و نیز حذف امتیازات حقوق بازنشستگی برای کارکنان جدید، بودند. در روز سه‌شنبه ۱ مه راهپیمایی سالانه روز جهانی کارگر که در فرانسه «جشن کار» نامیده می‌شود، در پاریس توسط حدود ۱۲۰۰ نفر از افراد گروه‌های چپ افراطی موسوم به «بلوک سیاه» به خشونت کشیده شد. برخی از راهپیمایان با شکستن شیشه مغازه‌ها و آتش زدن خودروها این راهپیمایی را به اعتراض شدید علیه سیاست‌های اصلاح اقتصادی و شغلی ماکرون تبدیل کردند. پلیس برای متفرق کردن این افراد از گاز اشک‌آور و کامیون آب‌پاش استفاده کرد. همچنین در جریان این درگیری‌ها در پاریس ۲۸۳ تفر دستگیر شدند که به گفته پلیس فرانسه ۱۰۹ نفر از آن‌ها در بازداشت موقت می‌مانند. در راهپیمایی پاریس کارکنان راه‌آهن سراسری فرانسه اس‌ان‌سی‌اف که هم‌اکنون در یک اعتصاب گسترده سه‌ماهه به سر می‌برند نیز حضور چشمگیری داشتند.
در مجموع در این تظاهرات بین ۱۴۳٬۵۰۰ (ادعای وزارت کشور فرانسه) تا ۲۱۰٬۰۰۰ (ادعای کنفدراسیون عمومی کار (CGT)) نفر شرکت کردند. عصر روز شنبه ۵ مه به مناسبت نخستین سالگرد انتخاب امانوئل ماکرون به عنوان رئیس‌جمهوری فرانسه ده‌ها هزار نفر از مردم فرانسه با برگزاری تظاهرات اعتراضی که نام آن را «جشنی برای ماکرون» گذاشته بودند، به خیابان آمدند و علیه او شعار دادند. این تظاهرات به درخواست حزب چپگرای «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» به رهبری ژان لوک ملانشون برگزار شد. ملانشون هدف این تظاهرات را ارسال پیامی روشن به امانوئل ماکرون و مدیران اقتصادی وی اعلام کرده‌است تا به آنها بگویند از سیاست‌های اقتصادی ناراضی اند.
تعداد شرکت کنندگان در این تظاهرات به روایت «فرانسه تسلیم ناپذیر» ۱۶۰ هزار نفر و به روایت پلیس ۴۰ هزار نفر عنوان شده‌است. در صف تظاهرکنندگان، پلاکاردهایی با مضمون «همبستگی با بازداشت‌شدگان ۱ مه» که توسط پلیس در جریان تظاهرات روز کارگر - بیش از ۲۰۰ نفر از معترضان- دستگیر شدند، دیده می‌شود. «نه به کودتای اجتماعی»، «ما همه ضد-فاشیسم هستیم»، و «نه به رئیس‌جمهور ثروتمندها» از دیگر پوسترها و پلاکاردهایی اند که در میان جمعیت دیده می‌شد. همچنین شعارهایی از قبیل «همه مردم از پلیس متنفرند» و «پاریس به پاخیز و نقابت را بزن» سر داده شد و معترضان بر روی یکی از پارچه نوشته‌ها عبارت «تشییع جنازه جنبش سیاسی امانوئل ماکرون» را نوشته بودند. همچنین ماکت‌هایی برای تمسخر ماکرون در این تظاهرات دیده شد. کارگران حمل و نقل اعتراضات به تلاش‌های خصوصی‌سازی گسترده در فرانسه را ادامه می‌دهند. خدمات کلیدی شرکت راه‌آهن ملی فرانسه در روز یکشنبه کاهش یافت. کارکنان شبکه ریلی ملی فرانسه موسوم به اس‌ان‌سی‌اف (SNCF) از ابتدای ماه مارس اعتصاب گسترده‌ای را در سراسر کشور آغاز کرده و بنا دارند تا دست کم تا نیمه ماه ژوئن به این اعتصاب ادامه بدهند. در روز سه‌شنبه ۲۲ مه تظاهرات بیش از ۱۵ هزار نفر از مخالفان سیاست‌های اقتصادی رئیس‌جمهوری فرانسه در پاریس به خشونت کشیده شده بود. این راهپیمایی به دعوت اتحادیه‌های کاری کارمندان دولت و برای اعتراض به رویکرد دولت ماکرون برای کاهش شمار استخدام‌ها در اداره‌های دولتی و خصوصی‌سازی بخشی از خدمات عمومی برگزار شد. تظاهرکنندگان موسوم به بلوک سیاه (Black Bloc) در برخی خیابان‌های مرکزی پاریس، با پلیس ضد شورش درگیر شدند و پلیس ده‌ها نفر از تظاهر کنندگان را بازداشت کرد.
عصر شنبه ۲۶ مه ده‌ها هزار نفر از مردم فرانسه در پی فراخوان برخی گروه‌های مخالف دولت و به ویژه حزب چپ‌گرای «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» به رهبری ژان لوک ملانشون در راهپیمایی موسوم به «خیزش مردمی» شرکت کردند. در این راهپیمایی که در پاریس، مارسی، لیون و چند شهر دیگر فرانسه برگزار شد، معترضان علیه سیاست‌های امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهوری این کشور شعار داده و در مواردی با پلیس درگیر شدند. در این تظاهرات ۴۳ نفر دستگیر شدند.
کنفدراسیون عمومی کار (CGT) که یکی از تشکل‌های صنفی اصلی فرانسه و از برگزارکنندگان «خیزش مردمی» است شمار راهپیمایان در سراسر فرانسه را ۲۵۰ هزار نفر اعلام کرده‌است. در روز سه‌شنبه ۲۹ مه بیش از ۱۰۰ مأمور پولیس در مقابل ساختمان امنیت منطقه سیزدهم شهر پاریس علیه سیاستهای ماکرون تجمع کردند. این معترضان با انتقاد از سیاست‌های رئیس‌جمهور فرانسه، اظهار داشتند که به دلیل شرایط سنگین کاری و مشکلات معیشتی به مرحله ای رسیده‌اند که بگویند: «دیگر بس است!» اضافه کاری زیاد، کمبود امکانات رفاهی برای فرزندان و نحوه برنامه‌ریزی‌ها از جمله عواملی است که افسران پلیس پاریس را به اعتراض واداشته است. آن‌ها شعارهایی نظیر «جایگاه اجتماعی برای افسران پلیس» و «از تشکر خسته‌ایم برایمان کافی است!» سر می‌دادند. در این میان سه افسر پلیس فرانسه که پیژامه و کلاه خواب بر سر داشتند، برای نشان دادن اوضاع وخیم کاری خود با ورود به تخت خواب در مقابل ساختمان امنیت، به کار تا دیروقت و احضار به کار به شکل عاجل وناگهانی از سوی مدیران خود اعتراض کردند.
موج جدید اعتراضات علیه سیاست‌های دولت امانوئل مکرون از روز شنبه ۱۷ نوامبر ۲۰۱۸ در اعتراض به تصمیم دولت به افزایش قیمت سوخت از سر گرفته شد. معترضان موسوم به «جلیقه زردها» که عمدتاً از مردمان طبقه متوسط فرانسه هستند، بزرگترین بسیج عمومی‌شان متشکل از حدود ۲۸۷ هزار نفر را در ۲۰۳۴ منطقه در خیابان‌ها و جاده‌ها تشکیل دادند. این اعتراضات در هفته بعد ادامه یافت و منجر به شکل‌گیری تجمع ۸۱ هزارنفری «جلیقه‌زردها» در روز شنبه ۲۴ نوامبر در خیابان شانزه‌لیزه و حرکتشان به سمت کاخ ریاست‌جمهوری شد. برخی معترضان سرود ملی فرانسه را می‌خواندند و عده‌ای دیگر با دزد خطاب‌کردن ماکرون در شعارهایشان، خواستار استعفای او از ریاست جمهوری فرانسه شدند. در این روز ۳۰ هزار تن از نیروهای پلیس در پاریس به حالت آماده‌باش درآمدند و در درگیری با معترضان از گاز اشک‌آور و ماشین‌های آب‌پاش استفاده کردند. این اعتراضات به دیگر بخش‌های خاک فرانسه خارج از سرزمین اصلی نیز گسترش پیدا کرد.
اعتراضات جلیقه زردها برای ششمین هفته در فرانسه ادامه یافت و معترضان در ۲۰۰ نقطه این کشور از جمله در گذرگاه‌های مرزی با کشورهای بلژیک، ایتالیا، اسپانیا و آلمان تجمع و اقدام به بستن مسیر تردد تریلی‌ها کردند. این تظاهرات در پاریس که مانند گذشته در خیابان شانزلیزه صورت گرفته بود، با مداخله شدید پلیس مواجه شد و بنابر اعلام وزارت کشور فرانسه در جریان اعتراضات این روز، ۱۴۲ نفر از تظاهرات‌کنندگان از جمله «اریک درو» از رهبران جلیقه‌زردها دستگیر شدند. اعتراضات جلیقه‌زردها در فرانسه تا روز ۲۲ دسامبر، در مجموع ۱۰ کشته برجای گذاشته و طی آن ۴۳ هزار تن از جمله ۲۲۲ نیروی امنیتی زخمی و همچنین حدود ۴ هزار و ۳۴۱ نفر بازداشت شده‌اند.
هفتمین شنبه اعتراضات جلیقه زردها در روز ۲۹ دسامبر با بسیج گستردهٔ معترضان در سراسر فرانسه از جمله شهرهای پاریس، مارسی، لیون، تولوز و بوردو ادامه یافت. در شهر مارسی شماری از خیابان‌ها بسته شدند و درگیری‌هایی در برخی شهرها از جمله پاریس، نانت و روئان میان پلیس و شماری از معترضان روی داد. تعداد معترضان در این روز در مقایسه با روزهای اول اعتراضات کاهش قابل توجهی داشته‌است. اما تنها در شهر مارسی نزدیک به هزار نفر ضمن تجمع در اطراف بنای «طاق پیروزی» شعار استعفای امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه را سر داده و خواستار برگزاری همه‌پرسی شدند.