فهرست آثار تمدنی ایران در سایر مناطق جهان
فهرست آثار تمدنی ایران در سایر مناطق جهان شامل فهرست آثار فرهنگی، تمدنی و یا ایران بزرگ از عهد باستان تا اوایل قرن بیستم بیرون از مرزهای فعلی ایران و در کشورهای مختلف جهان است. این فهرست شامل آثار موجود در موزه‌ها، کتابخانه‌ها، شهرها و بناهای تاریخی و تمدنی می‌شود. قلمرو فرهنگی و تمدنی ایران بسیار گسترده‌تر از قلمرو سیاسی آن بوده است. از این‌رو، بخش مهمی از میراث فرهنگی ایران کهن یا به عبارت بهتر میراث ایران‌شهر (مفهوم)را باید بیرون از مرزهای سیاسی کنونی جستجو کرد. آثار مربوط به تمدن ایران شهری یا ایران کهن را در کشورهای زیر می‌توان به ترتیب الفبامورد اشاره قرار داد: آذربایجان، آلمان، آمریکا، اتریش، ارمنستان، ازبکستان، اسرائیل، انگلیس، اوکراین، بلژیک، پاناما، پرتقال، تاجیکستان، ترکیه، چین (ختای)، روسیه، زنگبار (یکی از جزایر تانزانیا)، ژاپن، عراق، مصر، هلند، هندوستان.. آثار تمدن ایران شهری یا پرشیا در داخل ایران جداگانه فهرست شده است.به فهرست آثار تاریخی ایران و فهرست آثار ثبت‌شده ایران در یونسکو نگاه شود از آنجا که افغانستان و اریانا و خراسان بزرگ در دوره هخامنشی و در بخشی عمده دوره ساسانی جزو ممالک این دو سلسله پادشاهی بودند به یک تعبیر می توان تاریخ افغانستان (پیش از اسلام) و آثار تاریخی آن پیوند محکمی با آثار پارسی یا ایرانی دارد. از جمله تمدن بامیان و بلخ که همواره در حوزه تمدن ایرانی بوده اند. بامیان با تاریخ غنی خود سرشار از آثار باستانی متعدد است که شهر ضحاک، دره اژدر (اژدها)، شهر غلغله، دره فولادی، چهل دختران، غار یخی، بت‌های بزرگ بودا، مغاره‌ها، کوه بابا، شهر شاهی، بالاحصار و چهل‌برج از بارزترین آنان هستند. در بامیان هیچ موزه‌ای برای نمایش آثار باستانی وجود ندارد و بیشتر آثار کشف شده به کابل منتقل می‌شدند. یکی از جاذبه های بامیان پارک ملی بند امیر مرکز فرهنگی قرار است روبروی پیکره‌های بودا در بالای یک تپه موقعیت ساخته شود. پژوهشگران زبان‌های باستانی گفته‌اند که " نام نویسنده‌ی سنگ‌نبشته "باگیتز"است که در سنگ نبشته آمده است نامیست باختری، نام پسر شاه "فروم‌کیسر" نیز در سنگ‌نبشته آمده است وانگهی هنگام نگارش این سنگ‌نبشته خود پادشاه، در سال ۷۴۵ ترسایی درگذشته است. "بگیتز" شاید پسر بزرگ ایشان بوده باشد. پژوهشگران افغان افزوده‌اند که "تاکنون ١٣۵سند به این زبان ایرانی خاوری بدست آمده است ؛ که از ارزنده‌ترین این نبشته‌ها سرخ کوتل، رباطک، و دست نوشته‌های است که از اَباختر(شمال) افغانستان (روی دو آب، کهمرد، خوست) بدست آمده است. وانگهی پیدایی نبشته‌های ارزگان، ناهور، جغتو، یکاولنگ، و سنگ‌نبشته‌های سه گانه‌ای سیاه زمین جاغوری (که همه در هزارستان هستند)، دیدگاه پژوهشگران را که گویش هزارگی بازمانده‌ای یکی از گویش‌های زبان باختری یا کوشانی است را استوار می‌سازد. دسته‌ی زرین شمشیر یافت شده از " طلا تپه " در استان جوزجان اباختر(شمال) افغانستان، از دست ساختهای ارزنده‌ی هنری باکتریای باستان. گنجینهٔ طلاتپه مشتمل بر بیش از بیست هزار آرایه‌های طلا، پارچه‌های زیور و سکه‌های بجای‌مانده از دوره‌های کوشانیان و اشکانیان است و از شش گور (پنج زن و یک مرد) که ثروت سرشاری از جواهرات گرانبها را در خود جای داده بودند بدست آمده است. پیشینهٔ این گنجینه به سدهٔ یکم پیش از میلاد می‌رسد. آرایه‌های بدست آمده شامل سکه‌ها، گردن‌بندهای تزئین شده با سنگ‌های گرانبها، کمربندها، مدال‌ها و تاج‌ها می‌باشد. این گنجینه کم نظیر به‌طور عجیبی از غارت در طول جنگهای داخلی مصون مانده است.
هزاران شی باستانی از جغرافیای افغانستان بویژه تمدن خراسان بزرگ در طول جنگهای داخلی و قبل از آن به غارت رفته است از جمله مجسمه های بودا که قدمتی دو هزار ساله دارند. مجسمه های بودا از حوزه خراسانبزرگ با قیافه آرین و خراسانی بودا است که در کنار تشابه نام بودا با نام بزرگان هخامنشی و همچنین بعضی نشانه های بودایی مانند مراسم ابن بنُ و همچنین عود یا دود مقدس و علامت صلیب شکسته و بخت و اقبال که از ادیان پگان ایرانی ریشه می گیردنکته قابل جالب توجه است.  گنجینه آمودریا مجموعه‌ای دارای۱۷۰ تکه طلا و نقره و ۲۰۰ سکه متعلق به زمان هخامنشیان است که در جنوب غربی کشور تاجیکستان کنار مرز افغانستان یافت شده‌است. این گنجینه هم‌اکنون در موزه ویکتوریا و آلبرت و موزه بریتانیا وموزه میهو ژاپن نگهداری می‌شود. برای این آثار تاریخ سده پنجم و چهارم پ.م پیشنهاد شده است، زمانی که پادشاهی نیرومند هخامنشی پرچم خود را بر سرزمین‌هایی از دره سند تا رود نیل برافراشته بود. گنجینه در کناره رودخانه جیحون یا آموی‌دریا (Oxus River) در سرزمین کنونی تاجیکستان و به احتمال زیاد از تپه باستانی تخت کواد (قباد) که گذرگاهی در ساحل شمالی رود است بین سال‌های ۱۸۷۷ و ۱۸۸۰ م. در کاوش‌های غیرعلمی به‌دست آمده است. ممکن است شمار بسیاری از آثار پراکنده یا حتی ذوب شده باشند. گفته شده که به آثار نیایشگاهی از دوره هخامنشی تعلق داشته‌اند و توسط مردمان منطقه به‌عنوان هدیه یا نذر در آن مکان نهاده شده‌اند. این مجموعه نخستین بار در موزه بریتانیا در سال ۱۹۰۰ م. در سالن زیورهای طلایی به‌نمایش درآمد.
افراسیاب میدانگاهی باستانیست در سمرقند، دارای یادگارهایی از سالیانِ ۵۰۰ پیش از زادروز مسیح تا ۱۲۲۰ ترسایی. دیرنگی این آتشکده میانِ ۶۰۰_۶۵۰ ترسایی برآورد شده است و به ایرانی‌تبار و ایرانی‌زبانانِ سُغدی برمی‌گردد.بخشی از متن کتیبه: غرض از تسطیر این کلمات آنست که چون حقیقت اخلاص و جانسپاری کافهء اکابر و اصاغر و عامه فقراء و ضعفاء قصبه طیبه اردوباد ...وضوح تمام داشت و بسبب تشیع فطری در زمانی که ولایت آذربایجان بتصرف مخالفان درآمده بود انواع ظلم و ستم بر ایشان نموده قتل و اسیر ایشان کرده بودند بنابرین در ازاء جانسپاریهاء ایشان ... از مراحم بیدریغ شاهانه شامل حال ایشان شده... یکی از ده‌ها اثر تمدنی ایران در ترکیه می‌توان به کتیبه خشایار شاه اشاره کرد
از خشایارشا یک کتیبه در وان در ۲۷ سطر بر دیوار قلعه‌ای وجود دارد که مشتمل است بر ۱- مدح اهوره مزدا ۲- معرفی شاه ۳- ذکر بنایی که داریوش ساخته و خشایارشا کتیبه‌ای به یادبود آن نگاشته‌است ۴-دعا. درهنگام کاوشهای تپه اولوز اولوز هیوک در آماسیا ، پایه ستونهای یک کاخ 2 هزار و 500 ساله از دوره پارسیان کشف شد. دکتر شوکت دانمز گفت: "پس از مدتها کاووش امسال برای اولین بار یک سالن پذیرایی ستون دار به نام" آپادانا "، یک سالن تاج و تخت و یک سالن اجرایی پیدا شد کرد. ما تازه در آغاز حفاری ها هستیم. اما حتی یافته های فعلی نیز بسیار هیجان انگیز است. " پروفسور دکتر دونمز با تأکید بر اینکه یافته ها از نظر تاریخ عصر آهن آناتولی ، تاریخ باستان آناتولی و باستان شناسی ایرانی و هخامنشی بسیار مهم هستند ،وی گفت: در حال حاضر 6 ستون و پایه را آشکار کردیم.  پروفسور دکتر دنمز گفت: "ما قبل از شروع کاوش ، نمی‌دانستیم که چنین شهری ایرانی و نه چنین معبدی ، یا چنین تالار پذیرایی. را پیدا خواهیم کرد. ما فکر نمی‌کردیم تپه آناتولی مرکزی و خودمان مشکلات فرهنگ عصر آهن را حل کنیم. اکنون باور کنید ، بر اساس همه باستان شناسی آناتولی مرکزی ، همه جهان پیروی از اولوز تپه را آغاز کرده اند. من فکر می کنم بعد از گوبکلیتپه ، آناتولی شروع به تبدیل شدن به یک مرکز بسیار مهم کرد که تاریخ دین در آناتولی را تغییر داد. تندیس بهرام‌شاهپور ساسانی، شاه بخش ایرانی ارمنستان( برادر بهرام چهارم که از سوی ایران به پادشاهی ارمنستان گمارده شد ۳۹۲-۳۹۴م )در کنار وی پیکره مسروب ماشتوتس نوآور دبیره( خط) ارمنی ، در نزدیکی آپاران ارمنستان. موزه دولتی تاریخ روسیه . موزه ارمیتاژ و مجموعه دوره اسلامی موزه ارمیتاژ که این مجموعهٔ ، پس از تأسیس دپارتمان شرقی، در ۱۹۲۰ شکل گرفت. در آن زمان، موزه‌های سن پترزبورگ دچار یک فرایند بازسازماندهی و تخصصی شدن گردیدند، که در جریان آن، مجموعه‌های ایرانیِ مربوط به قرون وسطی در ارمیتاژ قرار گرفتند. موزه همچنین اشیایی ایرانی را از ناحیهٔ کوباچی جمهوری داغستان به دست آورد، ولی هیچ کاوش باستان‌شناسانه‌ای در ایران صورت نگرفت و از خود ایران هیچ شیء هنری خریداری نشد. تاج شاهپور همانند تاج شاهپورسوم در تاق بستان کرمانشاه است که شناسایی شاهنشاه را آسانتر میکند. شاهنشاه خنگری آخته بر پُشت پلنگی فرو کرده است، گنجینه‌ی: موزه ارمیتاژ پهنا دوری ۲۲/۵سامتیمتر. گنجینه هرمیتاژ روسیه . نبشته به خط و زبان پهلوی"دارایی دادوَر اسپندارمذ". این دوری همراه نبشته‌ی پهلوی و سُغدی است"رامن۲۳۰درهم" "نگاهدارنده‌ی مُهر"گنجینه‌ی هرمیتاژ روسیه.
در گرجستان نیز مانند همه سرزمینهایی که در برهه ای از تاریخ در قلمرو ایرانشهری قرار داشته اند آثاری از تمدن ایرانی پیدا می شود. در شهر تفلیس یک آتشگاه وجود دارد که مدتی تبدیل به مسجد شده بود.
"مالکیت آتشگاه نسلها در دست ایرانیان مقیم تفلیس بوده و اگر این ساختمان به دست مسیحیان افتاده بود روی آن یک کلیسا می‌ساختند ولی اتفاقی برایش نیفتد چون در دست ایرانیان بود تا زمانی که روسیه منطقه را اشغال کرد." بنا بر اعلام منابع رسمی، دولت اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۸۶ آتشگاه را جزو آثار شاخص ملی به ثبت رساند. سالها پس از فروپاشی شوروی و ایجاد کشورهای جدید در منطقه، در سال ۲۰۰۷ دولت گرجستان " آتشگاه" را در فهرست میراث فرهنگی کشور جای داده استدر هندوستان از دوره گورکانیان که زبان اداری آن امپراتوری فارسی بود هزاران سند فارسی با ارزش باقی مانده است.  همچنین بر اساس کتاب نقش پارسی بر احجار هند 4 کتیبه ساسانی خط پهلوی در کلیساهای هند، صلیب پارسی در هندوستان وجود دارد و 15 هزار سنگ نوشته فارسی و قرانی در هند ثبت میراث ملی هند شده است. یک گِردآورد(مجموعه) که از، سه مس‌نبشته که دو تای آن در آموزشگاه کلیسای سریانی در تیریوال نگهداری می‌شود؛ و گِردآورد دیگر سه نبشته است که یکی از آنها گم شده، و دوتای دیگر در آموزشگاه دینی کهنِ کوتایام نگهداری می‌شوند. این مس‌نبشته‌ها به زبان تامیلی کهن و به گرنتا/ گرهای نوشته شده‌اند، واپسین مس‌نبشته که ششمین آنهاست، نام گواهان این رخداد به سه دبیره(خط) و زبان آمده است: پارسی میانه(پهلویِ ساسانی) در ۱۸ رَج(سطر)، به زبان عربی و دبیره کوفی در ۱۰ رَج، به پارسی ِیهودی در ۸ رَج نوشته شده است. درون‌مایه این بخشش نامه تکه زمینی است که به یک مسیحی ایرانی به نام سبریشوع واگذار شده است. در داخل بنای تاج محل قبر شاه جهان و همسرش ارجمند بانو وجود دارد که با سنگ مرمر یکپارچه تزئین شده‌است کنار سنگ مرمر قبر سمت راست به خط نسخ فارسی رایج دوره صفویه نوشته شده‌است: مرقد منور ارجمند بانو بیگم مخاطب بممتاز محل متوفی سنه... مرقد مطهر اعلی حضرت فردوس آشیانی صاحبقران ثانی شاه جهان طاب ثراه سنه ۱۰۷۶ ق) تعداد بیشماری سنگ نوشته‌های فارسی با خط نستعلیق در کاخ ها و قلعه ها و مساجد وجود دارد.پیوندهای تاریخی ایران و داغستان به دوران پیش از اسلام باز می‌گردد. در شهر دربند دژ عظیمی از دوران ساسانی به یادگار مانده که برای پاسداری از مرزهای شمالی امپراتوری ایران ساخته شده بود و در سال ۲۰۰۳ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. بر دیوارهای این سامانه "پدافند"، ده‎ها کتیبه به زبان پهلوی (پارسی میانه) به چشم می‌خورند.
دوره افشاریان یکی از دوره‌هایی است که داغستان جزئی از خاک ایران بود.  بر پایه‌ی پرونده‌ی آگاشته(ثبت) شده جهانی، دربند در یونسکو (۲۰۰۳میلادی)، دیوار دربند جمهوری داغستان، روسیه نمادی از مهرازی(معماری) ساسانی است که ۱۵۰۰ سال کارکرد پدآفندی (دفاعی) داشته است. این دیوار ۴۰ کیلومتری، به فرمان قباد و فرزندش انوشیروان برای پدآفند از گستره‌ی آذربایگان ساخته شده و جدای از ۳۲ سنگ‌نبشته‌ی پهلوی، چندین سنگن‌بشته به دبیره‌ی پارسیِ دری نیز دارد که درون مایه‌ی آنها یادآوری چگونگی بازسازی دژ دربند است. در یکی از سنگ نوشته ها آمده است: نوشته است سال ۳۷ داریوش آمارگر آدُربادگان کرد.در موزه لندن. موزه ویکتوریا و آلبرت آثار قابل توجهی وجود دارد و می‌توان به من داریوش شاه (هستم) . این یادگار ارزنده در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود.
در موزه های معروف فرانسه بویژه در لوور 2500 شی باستانی ایرانی نگهداری می شود.
موزه لوور تصاویر اشیای موزه را به‌صورت رایگان و آنلاین در اختیار عموم گذاشته با جستجوی نام ایران به حدود ۴۰ هزار تصویر میرسید  تعدادی از آثار ایرانی در موزه لوور عبارتند از:
این پیکرک که به تندیس « خدا با یک دست زرین » نامدار است. از آثار باستانی شهر شوش و ساخت هزاره‌ی دوم پیش از زادروز مسیح است. این پیکره به بلندی ۱۷/۵ و پهنای ۵/۵ سانتیمتر است که اکنون در گنجینه‌ی لوور نگهداری می شود . نیم تنه‌ی سفالی یک خنیاگر چنگ نواز که در شوش یافته شده و گمان می‌رود به دوره‌ی سلوکی یا اشکانیان برگردد، سالهای میان ۳۰۰ سال پیش از زادروز مسیح تا ۳۰۰ سال پس از آن. این پیکره در گنجینه‌ی لوور نگهداری می شود. درخت آسوریک باشد.نگهداری در گنجینه هنر کلیولند.
در موزه های هلند مثل موزه لایدن، آمستردام و لاهه آثار زیادی از تمدن ایران وجود دارد.
جغرافیای تمدنی ایران بگونه ای است که هرگاه در مورد هریک از تمدنهای کهن جهان از مصر تا چین سخنی به میان آید صحبت از ایران برای تکمیل مطلب ضروری می نماید.حتی آثار تمدنی هخامنشی و ساسانی در ژاپن بدست آمده است
در ژاپن موزه های: در موزه ملی ژاپن بیش از 110 اثر باستانی از جمله سفالینه ، شمشیر و ظروف و مجسمه نگهداری می شود. بر اساس کتاب موزه میهو MIHO MUSEUM,Takeshi,Umehara, south wing,1997 در این موزه ۱۲۰۰ اثر از جغرافیای تاریخ و تمدن ایران و 33 اثر ساسانی و صدها اثر دوران هخامنشی وجود دارد بخشی از آثار باستانی در این موزه مربوط به تمدن آمودریا است ( Oxus Civilization گنجینه ای بسیار گرانبها که در منطقه مرزی افغانستان و تاجیکستان کشف و بعدها توسط باندهای مافیایی به سرقت رفت بخشی از این اشیا طلایی ذوب و به طلا فروشان فروخته شده است بقیه سر از گنجینه های اروپایی در آورد و تعدادی از آن به گنجینه دار ژاپنی فروخته شد. .  موزه میهو مجموعه خصوصی اشیا عتیقه(انتیکا) آسیایی و غربی میهوکو کویاما را در خود جای داده‌است عمده خرید این موزه در دهه ۱۹۹۰ انجام شد. بیش از دو هزار قطعه در نمایشگاه دائمی وجود دارد که تقریباً ۲۵۰ قطعه در هر زمان نمایش داده می‌شوند. در میان اشیا موجود در این مجموعه بیش از ۱۲۰۰ شی وجود دارد که به ایران و آسیای میانه دوران هخامنشی مربوط می شود.
33 اثر بسیار گرانبها و کم نظیر در موزه میهو ژاپن قرار داردبرخی از آنها عبارتند از :  تعدادی از آثار ساسانی در موزه های توکیو و نارا نگهداری می شوند.. موزه متروپولیتن نیویورک این موزه که در منهتن نیویورک قرار گرفته در سال ۱۸۷۲ افتتاح شده و البته مجموعه نادر و بزرگی از تاریخ اسلام و ایران باستان را در خود جای داده است. کتاب خمسه نظامی و یک قالی اصفهان که به قرن ۱۷ میلادی برمی‌گردد، نیز در این موزه قرار دارد. لباس رزم ایرانی مربوط به قرن ۱۵، تندیس سر شاهزاده سلجوقی که به قرن ۱۲ برمی‌گردد و جام شیر غران که مربوط به دوره هخامنشیان می‌شود از دیگر اشیای ایرانی هستند که زینت بخش این موزه امریکایی شده است. حتا گفته می‌شود که موزه متروپولیتن نیویورک، مجموعهٔ کوچک اما منحصر به فردی از آثار حفاری‌شده در منطقه تیسفون و طاق کسری را در اختیار دارد. موزه‌های شهری نیویورک در این مجموعه آثار و کتب تصویری و خطی پر زرق و برق ایران از دوره صفویه به نمایش گذاشته شده است در مجموعه اسلامی این موزه ۱۲ هزار شی به نمایش گذاشته شده است. یافت شده از لهستان در گنجینه‌ی متروپولیتن نگهداری می‌شود. دسته‌ی سیمین یک آوند به ریختِ بز کوهی از روزگار هخامنشی. موزه بروکلین این موزه دارای بهترین آثار هنری ایران است. چنان‌که آثاری از سرامیک‌ها و کاشی‌های قرون وسطایی ایران (قرن ۵ تا ۹) آثار هنری دوره صفویه و قاجار ازجمله مینیاتورها، نقاشی‌های روغنی، فرش، منسوجات و لباس‌های محلی (قرن ۱۵ و ۲۰) است. مجموعه آثار هنری دوران قاجار یکی از بهترین کلکسیون‌های باستانی در خارج از ایران به شمار می‌رود. در گالری‌های فریر و ساکلر این موزه، ۳۰ هزار شی از آثار هنری آسیا به همراه طیف وسیعی از اقلام و اشیای متعلق به ایران نگهداری می‌شود. مجموعه‌ای مهم از سرامیک‌های قرن ۱۳ تا ۱۹ که نشان دهنده اشکال، تکنیک‌ها و طراحی‌های مختلف است در این موزه به چشم می‌خورد. بعلاوه، کلکسیونی از قرآن‌های قرن نوزدهم و مجموعه‌ای مجزا از نسخه‌های خطی و نقاشی شده ایران در این گالری‌ها به نمایش گذاشته شده‌اند.
این نگارکنده در واپسین سالهای سده نوزدهم بر روی سنگ رخام( مرمر )تراشیده شده است. شاهنشاه هخامنشی در این نگاره بر اورنگ شهریای نشسته و درباریان پیرامونش ایستاده‌اند،این سنگ در دیرینکده( موزه) بروکلین نگهداری می‌شود.سید بن ابو ابن عمران، معماری را به‌نام ”Kizi” استخدام کرد تا مسجدی بسازد.
در مصر آثار متعددی از دوران امپراتوری هخامنشی بویژه داریوش و خشایار شاه وجود دارد که تعدادی از آنها در موزه مصر یا متحف مصری میدان تحریر نگه داری می شود.این موزه با بیش از ۱۶۰هزار اثر باستانی مربوط به مصر باستان، یکی از غنی‌ترین موزه‌های جهان در زمینه مصرشناسی است. در موزه دهها اثر دوران امپراتوری پارسی وجود دارد. لوحه داریوش کبیر در سال۱۸۶۶ میلادی ضمن حفر کانال سوئز(سس) کنونی در محلی به نام «شلوف الترابه» در ۳۳ کیلومتری کانال و با فاصله کمی از ترعه سوئز کشف شد.در کتاب اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان آمده است که این سنگ نوشته در طبقه دوم موزه مصر قرار دارد و روی این لوحه سنگی نقش دو نفر حجاری شده و در وسط نام داریوش حک شده است. مطالب مندرج در لوحه را به شرح زیر ترجمه کرده اند اما در کنار سنگ نوشته خط میخی طبقه دوم موزه ترجمه سنگ وجود نداشت: [بند اول: خدای بزرگ است اهورا مزدا که این سرزمین را آفرید، که آسمان را آفرید، که انسان را آفرید، که شادمانی را به بشر داد. داریوش را به شاهی برگزید. داریوش را شاه سرزمینی کرد که پهناور است و اسبان و مردان خوب دارد. بند دوم:منم داریوش شاه، شاه شاهان، شاه کشورهایی که از تمام نژادها مسکون است. شاه این سرزمین پهناور تا آن دوردست ها، پسر ویشتاسپ هخامنشی (جمشیدی). بند سوم:من پارسی هستم. به همراهی پارسیان مصر را فتح کردم. فرمان دادم این آبراهه را حفر کنند. از «پی رود» نیل که از مصر جاری است تا دریایی که از پارس بدان روند. این ترعه کنده شد، چنان‌که فرمان داده بودم و کشتی ها از مصر به وسیله این راه آبی به سوی پارس روانه شدند. "در موزه مصر در طبقه دوم یک سنگ نوشته میخی پارسی وجود داشت که بنظر می رسد همان لوح هخامنشی است که در اطلس تاریخی خلیج فارساز آن سخن گفته شده است اما در موزه هیچگونه ترجمه ای از سنگ وجود نداشت و تنها بر تابلو کنار سنگ نوشته شده بود" سنگ نوشته مربوط به داریوش"، این سنگ نوشته که سنگ خارا نارنجی بزرگی است بخش اصلی نوشته های خط میخی آن به‌کلی از میان رفته بود.در طبقه اول موزه یک نقشه بزرگ مربوط به ۱۹۰۶ در محل پلکان راهرو بطرف طبقه دوم موزه نصب شده که در آن خلیج فارس وجود دارد. در کتابخانه اسکندریه نیز یک نقشه رنگی منحصر به فرد منضم به یک کتاب بنام مخطوطات مربوط به ۲۰۰ سال قبل قرار دارد که نقشه خلیج فارس را به‌صورت بحر فارس و با جوهر زعفرانی ترسیم کرده است. این کتاب و نقشه آن ثبت آثار جهانی یونسکو شده است. «علی سامی» در کتاب خود بنام «تمدن هخامنشی» می نویسد که جمعاً ۱۱۷ اثر ایرانی و هخامنشی به خط مصری (هیروگلیف) و «دموتیک ـ Demotique، خط دیوانی و اداری مصریان قدیم بر روی سنگ و لوح و مهر ومهره و ظروف سنگی و فلزی تاکنون در مصر کشف شده که بیشترین آنها مربوط به زمان داریوش اول و خشایارشاه است.!
By Andrew Chung
[[رده:اشیای ایران باستان در موزه‌های خارج از کشور]] [[رده:اشیاء خاورمیانه در موزه بریتانیا]] [[رده:اکتشافات باستان‌شناسی سده ۱۹ (میلادی)]] [[رده:ایران باستان]] [[رده:فهرست آثار تمدنی ایرانشهری بیرون از ایران]] [[رده:فهرست‌های آثار تاریخی ایران]] [[رده:فهرست‌های سنگ نوشته های فارسی]] [[رده:گنجینه آمودریا]] [[رده:نسخه‌های خطی تذهیب‌شده]] [[رده:نسخه‌های خطی تذهیب‌شده اسلامی]] [[رده:هنر اسلامی]] [[رده:هنر ایران]] [[رده:هنر در ایران باستان]] [[رده:روابط ایران و افغانستان]] [[رده:مکشوفه‌های باستانی]] [[رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در افغانستان]] [[رده:باستان‌شناسی هخامنشیان]] [[رده:روابط ارمنستان و ایران]] [[رده:باستان‌شناسی در آسیا]] [[رده:موزه‌های هنرهای آسیایی]] [[رده:روابط ایران و جمهوری آذربایجان]] [[رده:تخارستان]] [[رده:آسیای مرکزی]] [[رده:حوزه‌های نفوذ فرهنگی]] [[رده:کوروش بزرگ]] [[رده:مناطق مسکونی پیشین در افغانستان]] [[رده:جغرافیای ایران]] [[رده:روابط ایران و گرجستان]] [[رده:جغرافیای تاریخی]] [[رده:منطقه‌های تاریخی]] [[رده:منطقه‌های تاریخی ایران]] [[رده:روابط ایران و عراق]] [[رده:جواهرات]] [[رده:خاورمیانه]] [[رده:موزه‌های مسکو]] [[رده:زبان فارسی باستان]] [[رده:ساکا]] [[رده:تندیس‌های خاور نزدیک باستان]] [[رده:کنزینگتون جنوبی]] [[رده:غرب آسیا]]