محمود مسعودی
محمود مسعودی ( متولد ۳ خرداد ۱۳۲۸ در رشت)، نویسنده و مترجم فارسی‌زبان ساکن فرانسه است. از او یک رمان و سه داستان کوتاه به زبان فارسی و ترجمه‌های بسیاری از زبان‌های فرانسوی و انگلیسی به زبان فارسی منتشر شده است. معروف‌ترین اثر او تنها رمانش «سوره الغراب» است.
محمود مسعودی در ۳ خرداد ۱۳۲۸ در دهکده‌ی «ضيابر» رشت به دنیا آمد. او تا سن ۳۰ سالگی در رشت و تهران زندگی کرد و در ۲۹ آذر ۱۳۵۸ به کشور فرانسه مهاجرت کرد. این نویسنده‌ی معاصر در حال حاضر با همسرش «مهناز شاهین» در حومه‌ی پاریس زنگی می‌کند.
درباره‌ی دوره‌های مختلف زندگی محمود مسعودی هیچ اطلاع دیگری در دسترس نیست. او تاکنون نه هیچ مصاحبه‌ای انجام داده، نه در نشستی حاضر شده، نه بیانیه‌ای امضا کرده و نه در گروه و جمعیتی عضو و فعال بوده است. از او حتا عکس‌های زیادی در دسترس نیست و به بیان برخی از منتقدان «خود را به نفع آثارش عقب کشیده است.»
پیش از انتشار آثار داستانی مسعودی، تنها یک ترجمه و یک مقاله از او منتشر شده بود. یکی نقدی است بر اجرای نمایش‌نامه «دشمن مردم» اثر هنریک ایبسن در سال ۱۳۴۸ و دیگری مقاله‌ی سیاسی «اینجا که ما هستیم، و آنجا که دموکراسی» که بهمن‌ماه ۱۳۵۷ در روزنامه آیندگان به چاپ رسید.
سوره‌الغراب عنوان تنها رمان و معروف‌ترین اثر محمود مسعودی است که در مجله‌ی «زمان نو» (شماره ۱۳، شهریور ۱۳۶۵) در پاریس چاپ شد.
از دیگر آثار داستانی محمود مسعودی می‌توان به کتاب «باغ‌های تنهایی» شامل دو داستان کوتاه «خون کسان» و «در همسایگی حوض کاشی پادشاهان» و داستان کوتاه «گیلمجان» اشاره کرد.
«ارض باطله» نوشته‌ی «تی. اسو الیوت» یکی از برجسته‌ترین آثاری است که محمود مسعودی به فارسی ترجمه کرده و انتشارات سندباد آن در کتابی با نام «دِ وُیست لَند (ارض باطله)» به چاپ رسانده است. این کتاب شامل مقدمه‌‌ای به قلم محمود مسعودی بر شعر ارض باطله، ترجمه‌ی شعر به همراه متن آن به زبان اصلی، یادداشت‌های شاعر و یادداشت‌های مترجم است.
محمود مسعودی همچنین آثاری از نویسندگانی همچون «ژاک دریدا»، «هانری میشو»، «ادمن ژابس»، «برنار ماری کلتس» و «میشل تورنیه» را به فارسی ترجمه کرده است. دسترسی به نسخه‌ی الکترونیکی ترجمه‌ی این آثار در وبلاگ محمود مسعودی برای عموم آزاد است.
رمان سوره‌الغراب نخستین بار در مجله‌ی «زمان نو» (شماره ۱۲، شهریور ۱۳۶۷) در پاریس چاپ شد. این رمان بعدتر در سال ۱۳۸۰ توسط نشر باران در سوئد به شکل کتابی مجزا به چاپ رسید.
نشر باران در سال ۱۹۹۴ جایزه‌ای ادبی را پایه‌گذاشت. داوران این جایزه در نخستین دوره، به بررسی آثاری پرداختند که تا آن زمان در خارج از ایران منتشر شده بود. سوره‌الغراب که شش سال از انتشارش می‌گذشت، رمان برگزیده‌ی داوران این جایزه شد. نقد «پرتو نوری‌علا» بر این رمان نیز، که بهار ۱۳۷۲ در شماره ۱۳ فصلنامه «بررسی کتاب» منتشر شده بود، جایزه بهترین نقد ادبی را نصیب نویسنده‌اش کرد.
همچنین در جریان پویش «صد سال شمسی، ده داستان فارسی»، «حسین نوش آذر» داستان‌نویس و منتقد ادبی رمان سوره الغراب را در فهرست یکی از ده داستان برتر صد سال گذشته قرار داده است.
آثار محمود مسعودی به‌ویژه رمان سوره‌الغراب او تاکنون مورد توجه منتقدان بسیاری قرار گرفته است. مسعودی در همان سال‌های ابتدایی انتشار آثار داستانی‌اش توجه «هوشنگ گلشیری» را به خود جلب کرد. گلشیری در سال ۱۳۶۹ در مصاحبه‌ای با نشریه‌ی آدینه می‌گوید: «خوب، در آن طرف مرزها هم خبری است، سوره الغراب مسعودی درآمده است و دیگر یکی دو داستانش هم هست که جالب است و راهی به دهی.»
پرتو نوری علا این رمان را حادثه‌ای مهم و قابل ملاحظه در زمینه‌ی رمان مدرن فارسی دانسته است. او در نقد خود بر این رمان می‌نویسد: سوره‌الغراب با طغيان عليه سنت‌های به‌ظاهر با‌دوام هنری آغاز می‌کند و به تغيير در همه چيز، نگاهی که جذب می‌کند، ذهنی که می‌انديشد، انديشه‌ای که خاستگاه هنر می‌شود و شيوه و فرم و زبانی که در پيوندی جدايی‌ناپذير با محتوای اثر است، به دگرگونی نظام اعتقادات و شيوه‌های زندگی ما می‌کوشد.»
«حورا یاوری» رمان سروه‌الغراب را در شمار آثاری چون «بوف کور» صادق هدایت قرار می‌دهد و می‌نویسد: «در آن دیروز و امروز و فردا به هم می‌آمیزد، و سرگذشت فرد به روایت بزرگتر و گسترده‌تری که سرگذشت اجتماع و سیر تاریخ است پیوند می‌خورد.»
«بهزاد کشمیری‌پور» این رمان را اثری برای بازخوانی یقین‌های فرتوت نامیده و نوشته است: «سوره‌الغراب رمانی چند لایه است؛ کاری است فکرشده و به غایت دقیق که بیش از آنکه خوانده شدن را از خواننده طلب کند، تفکر برانگیز است؛ دعوتی است به بازخوانی احکامی که شخصیت تاریخی و فکری ایرانیان را می‌سازد.»
همچنین «نسرین رنجبر ایرانی» رمان سوره‌الغراب را «کاری با ارزش‌های نوين و درخور توجه برای کل تاريخ رمان‌نويسی ايران» دانسته است. از نگاه «آوات پوری» مقاومتی خلاقانه با نظمی بی‌مانند در تار و پود ساختار و فرم این اثر نهفته است و «محمد عبدی» آن را از حیث جریان سیال ذهن و آمیختن رویا و واقعیت، یکی از غریب‌ترین و پیچیده‌ترین رمان‌های فارسی برشمرده است.