انفجار ۲۰۲۰ بیروت
انفجار بندر بیروت عصر روز ۴ اوت ۲۰۲۰ (۱۴ مرداد ۱۳۹۹) در بندر بیروت واقع در بیروت، پایتخت لبنان رخ داد و ساختمان‌های زیادی در منطقهٔ اشرفیه را تخریب کرد. موج ناشی از انفجار باعث وارد شدن خسارات گسترده به ساختمان‌های اطراف محل انفجار شد. این انفجار بسیار قدرتمند باعث کشته شدن ۲۲۰ نفر و زخمی شدن حدود ۷۰۰۰ نفر و مفقود شدن بیش از ۱۱۰ نفر شد و همچنین بر اساس اعلام فرمانداری بیروت، بیش از ۳۰۰ هزار نفر بر اثر این حادثه بی‌خانمان شده‌اند. شدت انفجار (معادل حدود ۱۰۰۰ تن تی‌ان‌تی) به حدی بود که به عنوان یکی از قوی‌ترین انفجارهای غیرهسته‌ای تاریخ محسوب می‌شود به گزارش سازمان زمین‌شناسی آمریکا، شدت انفجار، معادل زمین لرزه‌ای به قدرت ۳٫۳ ریشتر بوده‌است که در ترکیه، سوریه، اسرائیل، بخش‌هایی از اروپا احساس شد و صدای آن در جزیره قبرس در فاصله ۲۵۰ کیلومتری شنیده شد.
علت انفجار ذخیره ۲۷۵۰ تن آمونیوم نیترات بود که به مدت شش سال در گمرک بندر بیروت بدون ایمنی کافی نگهداری شده بود. در پی انفجار دولت لبنان به مدت دو هفته وضعیت اضطراری اعلام کرد. متعاقباً، اعتراضات گسترده مردمی در خصوص بی کفایتی دولت در جلوگیری از این حادثه بروز کرد و در نتیجه این فشار، در ۱۰ اوت دولت لبنان استعفا کرد و کمی پس از آن نخست‌وزیر، حسان دیاب، نیز استعفا داد.
این انفجار در کنار سیلوهای شهر بیروت و بندر بیروت اتفاق افتاد. روزنامهٔ مشرق موقعیت دقیق محل بروز انفجار در بندر بیروت را روی تصویر ماهواره‌ای نشان داده‌است.
بر اساس گزارش نشریه فوربز انفجار بیروت موج لرزه‌ای برابر با زمین‌لرزه ۳/۳ ریشتر را ایجاد کرد که در مرکز لرزه‌نگاری سازمان زمین‌شناسی آمریکا ثبت شده‌است. این انفجار در ترکیه، سوریه و اسرائیل و بخش‌هایی از اروپا و همچنین در قبرس که بیش از ۲۵۰ کیلومتر با محل انفجار فاصله دارد، احساس شد. دیده‌بان زمین‌لرزه اردن اعلام کرد که نیروی انفجار بیروت برابر با نیروی زمین‌لرزه‌ای با قدرت ۴٫۵ ریشتر بوده‌است.
پس از وقوع انفجارها مرگ حداقل ۲۲۰ نفر و زخمی شدن ۷۰۰۰ نفر تأیید شد. مروان عبود، فرماندار بیروت، پس از وقوع حادثه گفت که به دنبال آتش‌نشانانی که پیش از وقوع انفجار دوم برای کنترل آتش در محوطه بوده‌است، خود را به آنجا رسانده. او در حالی که گریه می‌کرد، این اتفاق را «فاجعه‌ای ملی» خواند. این انفجارها باعث شدند حداقل ۳۰۰٬۰۰۰ نفر بی‌خانمان شوند. این انفجارها باعث مرگ نازار ناجاریان دبیرکل حزب کتائب لبنان و همچنین ژان بولفیس طراح فرانسوی گردید.
به نقل از شبکهٔ ماهواره‌ای العربیه، قاضی مروان عبود، استاندار بیروت با اشاره به اینکه نیمی از شهر در اثر انفجار آسیب دیده یا ویران شده، گفت: انفجار بیروت شبیه به انفجار هیروشیما و ناکازاکی بود.
شماری از کارکنان سفارت آلمان در بیروت مجروح شدند. هلند نیز اعلام کرد که پنج کارمند سفارت هلند مجروح شدند. سفارت مصر گزارش داد یک کارمند این سفارتخانه در حادثهٔ انفجار کشته شده و همچنین یک نفر دیگر ناپدید شده‌است. سازمان ملل از مجروح شدن شماری از نیروهای حافظ صلح در بیروت خبر داد. گفته می‌شود یکی از شهروندان مراکش نیز در انفجار مهیب زخمی شده‌است. شورای عالی دفاع لبنان، بیروت را شهر فاجعه‌زده اعلام کرد.
بر اساس بیانیهٔ دولت لبنان که روز چهارشنبه، ۵ اوت ۲۰۲۰ منتشر شد، صدها نفر در محدودهٔ انفجار مفقودالاثر هستند و حدود ۳۰۰ هزار نفر بی‌خانمان شده‌اند. به گفتهٔ مروان عبود، فرماندار بیروت، تخمین‌های اولیهٔ مقامات این کشور، حکایت از خسارت ۱۰ تا ۱۵ میلیارد دلاری به شهر دارد.
علت حادثه بلافاصله پس از رویداد آن مشخص نبود. رسانهٔ دولتی لبنان در ابتدا خبر از انفجار در انبار وسایل آتش‌بازی داد و دیگر گزارش‌ها آن را انفجاری در یک پایانهٔ نگهداری مواد نفتی یا شیمیایی گزارش کردند. انبارهایی در این بندر وجود داشت که در آن‌ها مواد شیمیایی شامل آمونیوم نیترات نگهداری می‌شد. مدیر مسئول امنیت عمومی لبنان اعلام کرد، انفجار به دلیل وجود مواد شدیداً قابل اشتعال که سال‌ها در آن محل نگهداری می‌شدند، روی داده‌است. این مواد متعلق به کشتی «MVRhosus» با پرچم مولداوی بوده که در سال ۲۰۱۴ به دلیل مشکلات فنی موتور در بیروت پهلو گرفته بود. کشتی حامل محموله حدود ۲٬۷۵۰ تنی آمونیوم نیترات از مبدأ باتومی، گرجستان به مقصد بیرا، موزامبیک بوده، که پس از مشکل به وجود آمده برای آن و نداشتن صرفهٔ اقتصادی برای انتقال مجدد، توسط مالکش رها شده بود. این محموله توسط دولت توقیف شده و حدود ۶ سال در این مکان بدون رعایت مسائل ایمنی نگهداری می‌شده‌است. به گزارش رویترز، مقامات امنیتی لبنان ماه گذشته به نخست‌وزیر و رئیس‌جمهور این کشور هشدار داده بودند که ۲۷۵۰ تن نیترات آمونیوم ذخیره شده در بندر بیروت خطر امنیتی به همراه داشته و در صورت انفجار می‌تواند پایتخت را نابود کند. یک مقام امنیتی اعلام کرد که انفجار به دلیل جوشکاری در یکی از انبارها رخ داده‌است.مقامات لبنان، مسئولان انبار و حراست بندر بیروت را تا زمان مشخص شدن نتیجهٔ تحقیقات دربارهٔ منشأ و علت انفجارها، تحت نظارت ارتش لبنان در بازداشت خانگی قرار دادند. امانوئل مکرون در ۶ اوت ۲۰۲۰ از بیروت بازدید کرد. ساکنان بیروت در دیدار با وی عصبانیت خود را نسبت به رهبران لبنان ابراز داشتند. جمعیتی که اطراف مکرون جمع شده‌بودند با عصبانیت فریاد زدند: «انقلاب!» و «مردم می‌خواهند رژیم را سرنگون کنند!». بسیاری از لبنانی‌ها می‌گویند انفجار بندر بیروت حاکی از غفلت و فساد در نظام سیاسی لبنان است. مکرون به جمعیت خشمگین وعده داد که کمک‌ها به «دستان فاسد» نخواهد رسید. مکرون پس از دیدار با میشل عون، رئیس‌جمهور لبنان، در فرودگاه گفت «اگر اصلاحات انجام نشود لبنان همچنان غرق خواهد شد». «آنچه در این‌جا نیاز است یک تغییر سیاسی است. این انفجار باید که آغاز عصری نو باشد».بعد از انفجار بیروت منال عبدالصمد وزیر اطلاع‌رسانی لبنان روز یکشنبه ۱۹ مرداد (۹ اوت) از سمتش استعفا کرد. سرانجام حسان دیاب در پی این اعتراضات و استعفای تعداد زیادی از وزیران کابینه اش و همین‌طور استعفای برخی از نمایندگان پارلمان لبنان در ۲۰ مرداد ۱۳۹۹ از سمت خود استعفا داد. وی سیاستمداران فاسد را مقصر اصلی انفجار بیروت و وضعیت کنونی و عدم همکاری برای اصلاحات در کشور دانست. میشل عون استعفای وی را پذیرفته و از دولت دیاب خواست تا زمانی که کابینه جدید تشکیل شود، به‌عنوان سرپرست امور دولت باقی بماند.سید حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان، قاطعانه اتهاماتی که علیه این حزب وجود دارد را رد کرد و گفت: «ممکن است ما از آنچه در بندر حیفا وجود دارد اطلاع داشته باشیم اما در بندر بیروت نه.» وی روز ۱۴ اوت ۲۰۲۰ اظهار داشت دو فرضیه در ورای این انفجار قرار دارد؛ یا یک حادثه بوده یا اقدامی خرابکارانه بوده‌است، ما منتظر نتایج تحقیقات هستیم. اگر تصادفی بودن انفجار ثابت شود باید تمام مسببان این فاجعه مجازات شوند. اگر ثابت شود که انفجار یک اقدام خرابکارانه بوده باید مقصران بازخواست شوند اما باید در خصوص جهاتی که پشت آن بوده‌اند، تحقیق شود. او همچنین اظهار داشت که اگر اسرائیل مسئول این انفجار باشد و اف.بی. آی آمریکا وارد تحقیقات در این حادثه شود، این تحقیقات به جایی نخواهد رسید.بسیاری از کشورهای جهان با انعکاس پرچم لبنان به همراه پیام‌های تسلیت بر روی بناهای مشهور خود، همدردی و همبستگی خود با مردم لبنان را ابراز کردند. برج خلیفه در دبی، برج میلاد و برج آزادی در تهران، در تل آویو، اهرام جیزه واقع در جنوب قاهره و برج ساعت در خیابان حبیب شهر تونس از جمله بناهایی بودند که در ۵ اوت ۲۰۲۰ تصویر پرچم لبنان بر روی آن‌ها به نمایش درآمد. چراغ‌های برج ایفل در پاریس نیز جهت همبستگی با مردم لبنان در ۵ اوت خاموش شد. کشورهایی از جمله اردن، ایران، عراق، قطر، فرانسه و ایالات متحدهٔ آمریکا اعلام کرده‌اند که کمک‌هایی شامل بیمارستان‌های صحرایی، تجهیزات پزشکی و امدادی، محموله‌های سوخت و مواد غذایی را به این کشور ارسال خواهند کرد. برخی از این محموله‌های امدادی تاکنون به لبنان تحویل داده شده‌اند.