محمودعلی چهرگانی
محمودعلی چهرگانی(زادهٔ ۵ مارس ۱۹۵۸) یک کنش‌گر سیاسی ایرانی می‌باشد وی زادهٔ روستای چهرگان از توابع شهرستان شبستر در استان آذربایجان شرقی ایران است. محمودعلی رهبری جنبش تجزیه‌طلب بیداری ملی آذربایجان جنوبی(گاموح) را برعهده دارد. این جنبش سیاسی مدعی است منافع ۱۲ تا ۱۸ میلیون اقلیت آذری زبان ایران (تقریباً ۱۶-۲۵ درصد از کل جمعیت ایران) را نمایندگی می‌کند. محمودعلی همچنین پیش از فرار از ایران استاد زبان در دانشگاه تبریز بوده‌است.وی در حال حاضر در ایالات متحده آمریکا زندگی می‌کند. به گفته ویلیام بیمن، چهرگانی در دوران دولت بوش مورد حمایت ایالات متحده آمریکا بوده است.
محمودعلی چهرگانی در بهار سال ۱۹۵۸ میلادی در روستای چهرگان، شهرستان شبستر، استان آذربایجان شرقی، ایران متولد شد. پس از فارغ التحصیلی از دبیرستان، او وارد دانشگاه تبریز رشته زبان شناسی شد. وی از پایان نامه خود دفاع کرد و مدرک دکترا گرفت. وی به دلیل پیوستن به جنبش تجزیه طلب مجبور به فرار از کشورش شد. او در زمینه زبان شناسی عمومی در دانشگاه آموزش و پرورش تبریز سخنرانی کرد و همچنین روی مقالات علمی و تک نگاری ها کار می‌کرد. کتاب «واژگان ترکی در فارسی» (۱۹۹۴) برای او شهرت آورد. و پژوهش‌هایی در مورد تأثیر زبان ترکی در فارسی انجام داد. این درحالی است که حتّی نام وی(چهرگانی) یک واژه پارسی می‌باشد.
چهرگانی به دلیل فعالیت خود در زمینه تجزیه‌طلبی توسط جمهوری اسلامی بازداشت و محاکمه شد، وی در اعتراض به محاکمه خود در ۱۹ مه در زندان اعتصاب غذا کرد. او در ۲۳ ژوئیه به علت خونریزی داخلی به بیمارستان زندان منتقل شد و متعاقباً پس از شش ماه بازداشت، هنگامی که وضعیت وی تثبیت شد، در ۲۷ ژوئیه سال ۲۰۰۰ میلادی از زندان تبریز آزاد شد. ایران در سال ۲۰۰۲ ممنوعیت سفر را لغو کرد و به او اجازه داد با مقامات بلند پایه دولتی در ترکیه و ایالات متحده ملاقات کند. در تاریخ ۲۱ ژانویه ۲۰۰۲ به دلیل اختلافات درونی هیئت رهبری تشکیلات، چهرگانی توسط پشتیبانان پیروز دیلنچی با اکثریت آرا از جاماح اخراج شد و دیلنچی برای بار دوم به سمت رهبری جاماح برگزیده شد. متعاقباً چهرگانی باتفاق اقلیت منشعب شده از جاماح، ابتدا گروه قبلی خود را که جبهه ملی اسلامی آذربایجان نام داشت، انحلال و سپس گروهک دیگری را با نام گاموح تأسیس نمود. وی در اوایل سال ۲۰۰۲ میلادی ایران را به قصد اروپا ترک نمود. پس از چند ماه، از آنجا به جمهوری آذربایجان و ترکیه سفر کرد. هنگامی که در ترکیه بود، با مراجعه به سفارت آمریکا، تقاضای پناهندگی نمود و اکنون مقیم آمریکا هست..
چهرگانی در سخنرانی خود در مرکز مطالعات استراتژیک و بین المللی در واشنگتن، اهداف جنبش خود را به شرح زیر اعلام کرد: با این حال، چهرگانی چندین بار توضیح داده‌است که انگیزه وی جدایی مطلق آذربایجان از ایران بوده‌است.چهرگانی پیش‌تر بارها تأیید کرده‌است که فدرالیسم بهانه‌ای برای تجزیه‌طلبی است و او جدایی‌خواه است.وی و گروهش همچنین اهداف خود را بر مناطق غیر آذری‌نشین، به ویژه مناطق مسکونی دیگر اقوام از جمله کردها، تالش‌ها، لرها و دیگر ایرانیان، تعیین کرده‌اند. چهرگانی همچنین استان‌های عمدتا غیر آذربایجانی همچون همدان و قزوین را به عنوان بخشی از آذربایجان خیالی خود معرفی کرده‌است. وی در مصاحبه با گوناز تی وی، مدعی شده‌است که استان‌هایی که اکثریت آذری ندارند، مانند قزوین، تهران، مرکزی و بخش‌هایی از گیلان و کردستان را بخشی از خاک آذربایجان می‌داند.
چهرگانی همچنین از واژه «فارس کوپکلری» (سگ‌های فارس) در موارد متعددی برای اشاره به پارسی‌گویان ایرانی در «سی‌ان‌ان ترکی» استفاده کرده‌است.او ایرانی‌ها و به‌ویژه فارس‌ها را اشغال گران آذربایجان می‌داند. او و گروهی از همفکران آذربایجانی با نوشتن نامه‌ای به رئیس جمهور وقت ایران خاتمی، از وی خواستند که مهاجرت کُردها از دیگر مناطق ایران به آذربایجان را محدود کند و کُردهای آذربایجان غربی را مهمان ناخوانده آذربایجانی‌ها خواند.
او و گروهش همچنین از یورش ترکیه به شمال عراق حمایت کرده و موصل و کرکوک را سرزمین‌های باستانی تُرک‌ها که تحت اشغال کُردها است خواندند.
وی خواستار آموزش زبان ترکی آذربایجانی به جای زبان پارسی به عنوان زبان اصلی در مدارس آذربایجان ایران شد و استدلال می‌کند که طبق ماده ۱۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تضمین شده‌است، که اجازه داده شود از زبان‌های منطقه‌ای در رسانه‌ها و مدارس استفاده شود.