الیزابت اولسن
الیزابت چیس اولسن (؛ زادهٔ ۱۶ فوریه ۱۹۸۹) بازیگر آمریکایی است. او در شرمن اوکس، کالیفرنیا به دنیا آمد و بازیگری را در چهار سالگی آغاز کرد. او بازیگری در سینما را در سال ۲۰۱۱ با ایفای نقش در تریلر "مارتا مارسی می مارلین" تجربه کرد. او برای این نقش‌آفرینی مورد تحسین قرار گرفت و چندین دستاورد، نظیر نامزدی برای دریافت جایزهٔ فیلم به انتخاب منتقدان به دست آورد. سپس در سال ۲۰۱۳ نقشی را در فیلم ترسناک "خانه ساکت" ایفا کرد. او در همان سال نامزد دریافت جایزهٔ ستارهٔ نوظهور بفتا شد و دو سال بعد در دانشگاه نیویورک فارغ‌التحصیل گردید.
اولسن با ایفای نقش واندا ماکسیموف / اسکارلت جادوگر در فرنچایز رسانه‌ای دنیای سینمایی مارول به شناخت بیشتری در جهان دست یافت. به عنوان بخشی از این فرنچایز، او در فیلم‌های ابرقهرمانی "" (۲۰۱۵)، "" (۲۰۱۶)، "" (۲۰۱۸)، "" (۲۰۱۹)، و همچنین مینی‌سریال "وانداویژن" (۲۰۲۱) حضور داشته‌است. خارج از بازی در نقش اسکارلت جادوگر، او به ایفای نقش در فیلم‌هایی نظیر فیلم هیولایی "گودزیلا" در ۲۰۱۴، فیلم معمایی "رودخانه ویند" در ۲۰۱۷ و کمدی-درام "اینگرید به‌فنا می‌رود" در ۲۰۱۷ ادامه داد. او همچنین تهیه‌کنندهٔ اجرای و بازیگر مجموعهٔ درام "برای غمت متأسفیم" (۲۰۱۸–۲۰۱۹) بود و برای بازی در نقش یک بیوه در این مجموعه، نامزد دریافت جایزهٔ تلویزیونی به انتخاب منتقدان شد.
الیزابت چیس اولسن به تاریخ ۱۶ فوریهٔ ۱۹۸۹ در شرمن اوکس، کالیفرنیا به دنیا آمد. مادرش، جارنی یک رقاص سابق است و پدرش، دیو یک مشاور املاک است. او خواهر کوچک‌تر دوقلوها مری کیت و اشلی اولسن است که از کودکی بازیگران تلویزیون و سینما شدند. اولسن همچنین یک برادر بزرگ‌تر، یک برادر ناتنی کوچک‌تر و یک خواهر ناتنی کوچک‌تر نیز دارد. پدر و مادر او در سال ۱۹۹۶ طلاق گرفتند.
اولسن حرفهٔ بازیگری را از چهار سالگی آغاز کرد. و در پروژه‌های مری کیت و اشلی نظیر فیلم تلویزیونی "غرب چگونه سرگرم‌کننده بود" در ۱۹۹۴ و مجموعهٔ مستقیم به ویدیوی "ماجراهای مری-کیت و اشلی" حضور یافت. او از کودکی کلاس‌های بازیگری را گذراند و وقت خود را در اردوگاه تئاتر موزیکال سپری می‌کرد. اولسن به دلیل توجه رسانه‌ها به اختلال تغذیهٔ مری-کیت در سال ۲۰۰۴ حرفهٔ بازیگری را تقریباً کنار گذاشت. او به مدرسهٔ کمبل هال در استودیو سیتی، لس آنجلس رفت. اولسن در مدرسهٔ هنر تیش دانشگاه نیویورک تحصیل کرد و در طی آن کلاس‌های کمپانی تئاتر آتلانتیک را نیز گذراند و یک ترم را در مدرسهٔ تئاتر هنری مسکو در روسیه گذراند. او در اثر آف برادوی نمایش "غبار" در سال ۲۰۰۸ و اثر برادوی نمایش "امپرسیونیسم" — که منجر به تأمین مدیر برنامه شد — به نقش‌های جانشین دست یافت. اولسن در ژانویه ۲۰۱۳ از دانشگاه نیویورک فارغ‌التحصیل شد.
اولسن بازیگری در سینما را با ایفای نقش در تریلر "مارتا مارسی می مارلین" در سال ۲۰۱۱ تجربه کرد. این فیلم به همراه عملکرد او پس از نخستین نمایش در جشنوارهٔ فیلم ساندنس مورد تحسین منتقدان قرار گرفت. اولسن در این فیلم نقش زنی جوان به نام مارتا را ایفا کرد که پس از فرار از زندگی خود در یک فرقه از توهم رنج می‌برد و سپس به خانواده‌اش بازمی‌گردد. این برای این نقش‌آفرینی جایزه‌ها و نامزدی‌های بی‌شماری نظیر نامزدی جایزهٔ سینمایی انتخاب منتقدان برای بهترین بازیگر زن و جایزهٔ ایندیپندنت اسپیریت برای بهترین بازیگر نقش‌اصلی زن کسب کرد. او علاقهٔ خود به این شخصیت را به شیفتگی خودش با بیماری‌های روحی نسبت داد. او سپس در فیلم ترسناک "خانه ساکت" ظاهر شد که «ارزیابی و نقدهای مثبت» خودش را کسب کرد. این فیلم با وجود اینکه در کنار "مارتا مارسی می مارلین" در جشنواره فیلم ساندنس حضور داشت، اما در سال ۲۰۱۲ منتشر شد، که در طی آن او در تریلر "چراغ‌های قرمز" و کمدی "لیبرال آرتس" نیز بازی کرد.
در ژانویه ۲۰۱۳، اولسن نامزد دریافت جایزهٔ ستارهٔ نوظهور بفتا در شصت و ششمین جوایز فیلم آکادمی بریتانیا شد. او در درام زندگی‌نامه‌ای "عزیزانت را بکش" نقش ادی پارکر، همسر اول داستان‌نویس جک کرواک و نویسندهٔ خاطرات نسل بیت "تو می‌توانی خوب باشی" را ایفا کرد. او در بازسازی آمریکایی فیلم کره‌ای "اولدبوی" حضور یافت؛ او در نقش ماری سباستین، پرستاری که به شخصیت اصلی، با بازی جاش برولین کمک می‌کند تا دخترش را پیدا کند. در همان سال، او نقش ژولیت را در آف برادوی نمایشنامهٔ "رومئو و ژولیت" نوشتهٔ ویلیام شکسپیر ایفا کرد. بن برنتلی از "نیویورک تایمز" ایفای نقش او را «صاف و ساده، حجم کم، متناوب میان زود رنجی گستاخانه و هیجان زیاد» توصیف کرد. او همچنین نقش اصلی را در "مخفیانه"، اقتباسی از رمان "ترز راکن" نوشتهٔ امیل زولا در ۱۸۶۷ ایفا کرد. در سال ۲۰۱۴، اولسن در مقابل برایان کرانستون و آرون تایلر-جانسون در فیلم هیولایی "گودزیلا" بازی کرد. این فیلم نقدهای مثبتی دریافت کرد و در برابر بودجه تولید ۱۶۰ میلیون دلاری، ۵۲۸ میلیون دلار درآمد از فروش کسب کرد. او و داکوتا فانینگ در فیلم "دختران خیلی خوب" در نقش دختران نوجوان در بروکلین هم‌بازی شدند که در همان سال منتشر شد. جاش دوبوف از "ونتی فر" این فیلم را به عنوان بازبینی نامطلوب تعریف کرد.
اولسن در فیلم ابرقهرمانی "" در سال ۲۰۱۵، که دنبالهٔ "انتقام‌جویان" است، بازی کرد. او سپس به فرنچایز رسانه‌ای دنیای سینمایی مارول پیوست و به شهرت رسید. او در "انتقام‌جویان: عصر اولتران"، نقش واندا ماکسیموف / اسکارلت ویچ را به تصویر کشید که اولین فیلم با حضور شخصیت این کمیک بوک بود. او برای اولین بار در نقش این شخصیت در کنار تیلور-جانسون — که برادر اسکارلت ویچ، پیترو ماکسیموف / کوئیک سیلور را به تصویر کشید — در سکانس پس از عوامل "" (۲۰۱۴) ظاهر شد. اولسن این فیلم را با لهجه‌ای که از یک کشور خیالی به نام سوکوویا سرچشمه گرفته بود بازی کرد که آن را شبیه اسلواکی توصیف کرد. او این نقش را در "" (۲۰۱۶)، "" (۲۰۱۸)، و "" (۲۰۱۹) دوباره ایفا کرد. آخرین عنوان به دومین فیلم پرفروش تاریخ تبدیل شد.
اولسن نقش آدری ویلیامز، همسر، مدیر و شریک دوئت خواننده آمریکایی هنک ویلیامز (با بازی تام هیدلستون) را در فیلم زندگی‌نامه‌ای "من نور را دیدم" به کارگردانی مارک آبراهام در سال ۲۰۱۵ به تصویر کشید. در سال ۲۰۱۷، او در نقش یک مأمور تازه‌کار اف‌بی‌آی در فیلم رمز و راز "رودخانهٔ ویند" و یک اینفلوئنسر شبکه‌های اجتماعی در کمدی-درام "اینگرید به‌فنا می‌رود" بازی کرد. هر دو در آگوست منتشر شدند و با تحسین منتقدان همراه بودند. دیوید ادلستین از "والچر" «رفتار ناهم‌خوان دبیرستانی» اولسن در "رودخانهٔ ویند" را دچار اشکال دانست، در حالی که پیتر ترورز از "رولینگ استون" نوشت که او «درس عبرت بالغانه‌ای از یک نقش‌آفرینی» در "اینگرید به‌فنا می‌رود" ارائه داده‌است و آن را «تکامل سمی» ارزیابی کرد. سال بعد، او در فیلم "کوداکروم" از نتفلیکس ظاهر شد و نقش سرپرست عکس‌برداری (با بازی اد هریس) را ایفا کرد. اولسن در مجموعهٔ تلویزیونی "برای غمت متأسفیم" از وب فیس‌بوک واچ که در سپتامبر ۲۰۱۸ پخش شد، نقش یک بیوه جوان را بازی کرد. او خود نیز تهیه‌کنندهٔ اجرایی این مجموعه بود. این مجموعه با نقدهای مثبتی از سوی منتقدان همراه بود و نقش‌آفرینی اولسن باعث شد وی نامزد دریافت جایزهٔ تلویزیونی منتقدان بهترین بازیگر زن در یک سریال درام شود. نقش‌آفرینی او از سوی منتقدان «خیره کننده»، «منظم و واضح»، و همچنین «سمپاتیک زیرکانه» نام گرفت. این مجموعه در ژانویه ۲۰۲۰ پس از دو فصل لغو شد.
اولسن بار دیگر در مینی‌سریال ابرقهرمانی "وانداویژن" نقش اسکارلت ویچ را در کنار پل بتانی در نقش ویژن بازی کرد که اولین بار در ژانویه ۲۰۲۱ در دیزنی پلاس پخش شد. منتقدان علاوه بر تعریف و تمجید از جاذبهٔ اولسن و بتانی، گروه بازیگران مجموعه را ستایش کردند. الکس آیبد سانتوس از "واکس" نوشت اولسن در به تصویر کشیدن نقش خود شگفت‌انگیز بود و لیندا هولمز از ان‌پی‌آر در بازبینی مربوط خود به «نقش‌آفرینی اصلی ماندگار» تأکید داشت. او بار دیگر نقش اسکارلت ویچ را در "دکتر استرنج در چندجهانی دیوانگی" خواهد کرد. این فیلم برای انتشار در مارس ۲۰۲۲ برنامه‌ریزی شده‌است. او قرار است نقش کندی منتگامری را در "عشق و مرگ"، یک مجموعهٔ کوتاه از اچ‌بی‌او مکس دربارهٔ قتل تگزاس در سال ۱۹۸۰ بازی کند.
اولسن از سن ۱۳ سالگی خداناباور بوده‌است زیرا عقیده داشته‌است «دین باید در مورد اجتماع و داشتن مکانی برای نیایش باشد، نه چیزی که استقلال زنان را تعیین کند.» او سفیر کمپانی بابی براون کازمتیکز است. او و بوید هالبروک، بازیگر آمریکایی از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴ با هم رابطه داشتند. اولسن در ژوئیه ۲۰۱۹ پس از سه سال رابطه با رابی آرنت، موسیقی‌دان گروه موسیقی مایلو گرین، با او نامزد شد. او و آرنت در لس آنجلس زندگی می‌کنند. اولسن در ژوئن ۲۰۲۱ اعلام کرد که با یک‌دیگر ازدواج کرده‌اند.