طرح پژوهش
طرح پژوهش به راهبرد کلی مورد استفاده برای انجام پژوهش اشاره دارد. یک برنامه موجز و منطقی را برای پاسخگویی به پرسش (های) پژوهشی از طریق گردآوری، تفسیر، تجزیه و تحلیل و بحث در مورد داده‌ها تعریف می‌کند. روش‌شناسی و روش‌های گنجانده شده در طراحی یک مطالعه پژوهشی به دیدگاه پژوهشگر در مورد باورهای او به ماهیت دانش (به معرفت‌شناسی) و واقعیت (نگاه کنید به هستی‌شناسی) بستگی دارد و اغلب توسط رشته یا حوزه‌هایی شکل می‌گیرد که پژوهشگر به آن تعلق دارد. طراحی یک مطالعه، نوع مطالعه (توصیفی، همبستگی، نیمه تجربی، تجربی، پیشینه پژوهش، فراتحلیلی) و فرعی (مثلاً، توصیفی-طولی مطالعه موردی)، پرسش پژوهش، فرضیه‌ها، متغیرهای مستقل و وابسته، طرح آزمایش و در صورت لزوم، روش‌های گردآوری داده‌ها و طرح تجزیه و تحلیل آماری را مشخص می‌کند. طرح پژوهش چارچوبی برای یافتن پاسخ پرسش‌های پژوهشی است.
شیوه‌های بسیاری برای طبقه‌بندی طرح‌های پژوهشی وجود دارد. با این وجود، فهرست زیر شماری از تمایزهای مفید بین طرح‌های پژوهشی را ارائه می‌دهد. طرح پژوهشی ترتیبی از شرایط یا مجموعه است. گاهی بین طرح‌های «ثابت» و «انعطاف‌پذیر» تفاوت قایل می‌شوند. در برخی موارد، این انواع به ترتیب با طرح‌های پژوهشی کمّی و کیفی منطبق است. اگرچه لازم نیست این مورد باشد. در طرح‌های ثابت، طراحی مطالعه پیش از انجام مرحله اصلی گردآوری داده‌ها ثابت می‌شود. طرح‌های ثابت معمولاً نظریه‌محور هستند. در غیر این صورت، نمی‌توان از پیش دانست که کدام متغیرها باید کنترل و اندازه‌گیری شوند. اغلب، این متغیرها به صورت کمّی اندازه‌گیری می‌شوند. طرح‌های انعطاف‌پذیر باعث آزادی بیشتر پژوهشگر در طول فرایند گردآوری داده‌ها می‌شوند. یکی از دلایل استفاده از طرح پژوهش انعطاف‌پذیر می‌تواند این باشد که متغیر مورد علاقه مانند فرهنگ از نظر کمّی قابل اندازه‌گیری نیست. در موارد دیگر، ممکن است این نظریه پیش از شروع پژوهش در دسترس نباشد.
انتخاب نحوه گروه‌بندی شرکت‌کنندگان به فرضیه پژوهش و نحوه نمونه‌گیری بستگی دارد. در یک مطالعه تجربی معمولی، حداقل یک وضعیت "تجربی" (به عنوان مثال، "درمان") و یک وضعیت "شاهد" ("بدون درمان") وجود خواهد داشت ولی روش مناسب گروه‌بندی ممکن است به عواملی مانند مدت زمان مرحله اندازه‌گیری، ویژگی‌های پاسخگویان، هزینه پژوهش، مجری طرح، پرسشگران، حجم نمونه و… بستگی داشته باشد:
همچنین می‌توان در مورد رابطه بین متغیرها ایده داشت ولی از جهت و قدرت رابطه آگاهی نداشت. اگر پژوهشگر از پیش فرضیه خاصی نداشته باشد، مطالعه با توجه به متغیرهای مورد نظر اکتشافی است. (البته ممکن است برای دیگران تأییدی باشد) مزیت پژوهش‌های اکتشافی این است که به سبب نبود محدودیت‌های روش‌شناختی سختگیرانه، دستیابی به اکتشافات جدید آسان‌تر است. در اینجا، پژوهشگر نمی‌خواهد یک رابطه بالقوه جالب را از دست بدهد و بنابراین قصد دارد احتمال رد یک اثر یا رابطه «واقعی» را به حداقل برساند. این احتمال به عنوان سطح β یا احتمال خطای نوع دوم نامیده می‌شود. به عبارت دیگر، اگر نوشته صرفاً بخواهد بداند آیا برخی از متغیرهای اندازه‌گیری شده می‌توانند مرتبط باشند یا خیر، می‌خواهد با کاهش آستانه چیزی که «معنادار» تلقی می‌شود، شانس یافتن یک نتیجه قابل توجه را افزایش دهد.
گاهی یک پژوهشگر ممکن است پژوهش‌های اکتشافی انجام دهد ولی آن را به گونه‌ای گزارش کند که گویی پژوهش تأییدی بوده‌است («فرضی‌سازی پس از شناخته شدن نتایج»، هارکینگ فرضیه‌های پیشنهادی داده‌ها را ببینید). این نوعی عملکرد تحقیق مشکوک در مرز تقلب است.
می‌توان بین مسایل وضعیت و مسایل فرایند تمایز قایل شد.
در یک طرح آزمایشی، پژوهشگر فعالانه تلاش می‌کند تا موقعیت، شرایط یا تجربه شرکت کنندگان را تغییر دهد (دستکاری) که ممکن است منجر به تغییر در رفتار یا نتایج برای شرکت کنندگان در مطالعه شود. پژوهش به‌طور تصادفی شرکت‌کنندگان را به شرایط مختلف اختصاص می‌دهد، متغیرهای مورد علاقه را اندازه‌گیری و سعی می‌کند متغیرهای اختلاط را کنترل کند؛ بنابراین، آزمایش‌ها اغلب حتی پیش از شروع گردآوری داده‌ها به شدت ثابت می‌شوند.
در یک طرح آزمایشی خوب، چند چیز اهمیت بسیاری دارند:
توجه به هر یک از این عوامل پیش از شروع آزمایش مهم است.
پژوهشگر این مزیت را دارد که منابع را در طرح‌های پژوهشی تجربی به حداقل برساند.
مطالعه موردی به عنوان مثال توصیفاتی در مورد بیماران فروید است که به‌طور کامل مورد تجزیه و تحلیل و توصیف قرار گرفت.
بل (۱۹۹۹) بیان می کند: "رویکرد مطالعه موردی به ویژه برای پژوهشگران فردی مناسب است زیرا فرصتی را برای یک جنبه از یک مساله می دهد تا در یک مقیاس زمانی محدود مورد مطالعه عمیق قرار گیرد."
پژوهش قوم‌نگاری با یک گروه، سازمان، فرهنگ یا جامعه سروکار دارد. به‌طور معمول، قوم‌نگار زمان بسیاری را با گروه به اشتراک می‌گذارد.
نظریه زمینه‌ای پژوهش یک فرایند پژوهش‌های سیستماتیک است که برای توسعه «"یک فرایند، و اقدام یا تعامل در یک موضوع اساسی"» کار می‌کند.