فرامرز تمنا
فرامرز تمنا (متولد ۲۵ دلو/بهمن ۱۳۵۵ - هرات) سیاستمدار، استاد دانشگاه و رئیس دانشگاه افغانستان در کابل است. وی تا پیش از کاندیداتوری در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در سال ۱۳۹۸ ریاست مرکز مطالعات استراتژیک وزارت امور خارجه افغانستان را بر عهده داشت. او دارای مدرک دکترا از دانشگاه جواهر لعل نهرو دهلی نو در رشته مطالعات بین‌المللی و همچنین از دانشگاه تهران در رشته روابط بین‌الملل است. تمنا قبلاً به عنوان معاون سخنگوی وزارت امور خارجه افغانستان مشغول به کار بوده و در پست‌های دیپلماتیک متعددی در نمایندگی‌های دیپلماتیک افغانستان در خارج از کشور مشغول به کار بوده. او نویسنده دو کتاب به نام‌های «سیاست خارجی افغانستان» و «سیاست خارجی ایالات متحده در رابطه با افغانستان» و ده‌ها مقاله دربارهٔ امنیت و روابط بین‌الملل است.
فرامرز دکترای خود را در رشته روابط بین‌المللی دانشگاه جواهر لعل نهرو در هند در نوامبر ۲۰۱۴ دریافت داشت. او همچنین سند دکتورا در رشته روابط بین‌الملل از دانشگاه تهران دارد.
فرامرز تمنا در تاریخ ۲۷ دی ۱۳۹۷ با حضور در کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان به عنوان کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در سال ۱۳۹۸ ثبت نام کرد.۱ «سیاست خارجی افغانستان به سوی دایره دوم: جهان اسلام»، در فصلنامه علمی اندیشه، کابل: تابستان ۲۰۱۶.
۲. «امنیت انسانی در افغانستان»، در فصلنامه مطالعات استراتژیک، کابل: زمستان ۲۰۱۱.
۳. «تغییر مفهومی در مفهوم تعامل در روابط بین‌الملل» در تغییرات مفهومی در روابط بین‌الملل، حمیرا مشیرزاده و نبی اله ابراهیمی، تهران: مرکز مطالعات استراتژیک، ۲۰۱۲.
۴. «نقش افغانستان در روابط ایران و پاکستان»، در روابط استراتژیک ایران و پاکستان، طیبه واعظی، تهران: مرکز مطالعات استراتژیک، ۲۰۱۲
۵. تحلیلی بر «کنفرانس بین‌المللی لندن ۲۰۱۰ در افغانستان»، در وب سایت «فردا نیوز»، ۲۳/۰۲/۲۰۱۰،
۶. «بحران غزه و آینده سیاست صلح سازمان ملل در روابط بین‌الملل»، روزنامه اطلاعات، ۳ ژانویه ۲۰۱۰.
۷. «بررسی رویدادهای جدید در افغانستان و آینده مذاکرات بین دولت افغانستان و طالبان»، ۲۰۰۹.
۸. «ارزیابی احزاب سیاسی ایران دربارهٔ مذاکرات ایران و آمریکا و آینده این موضوع»، ۲۰۰۹.
۹. «ارزیابی احزاب سیاسی ایران دربارهٔ برنامه هسته ای ایران» ۲۰۰۹.
۱۰. «توسعه مفهوم Inter-actor در روابط بین‌الملل»، کابل، روزنامه پیمان ملی، سپتامبر ۲۰۰۸. (همچنین در فصلنامه تحقیقات استراتژیک، پژوهشکده مطالعات راهبردی تهران، سال ۱۳۸۷ منتشر شده‌است)
۱۱. «سیاست‌های امنیتی افغانستان و سیاست خارجی ایران»، مرکز تحقیقات مجلس ایران، ژوئیه ۲۰۰۸.
۱۲. «بررسی عوامل مؤثر در روابط استراتژیک هند و ایران»، مرکز تحقیقات مجلس ایران، ژوئیه ۲۰۰۸.
۱۳. «افغانستان جدید و روابط افغانستان-ایران»، تهران: مؤسسه تحقیقات مطالعات استراتژیک، ۲۰۰۸.
۱۴. «سیاست کشورهای ECO برای مبارزه با بحران‌های مالی جهانی» (در انتظار نشر)
۱۵. «۸ سال حضور آمریکا و ناتو در افغانستان»، روزنامه اطلاعات، ۳ ژانویه ۲۰۰۸.
۱۶. «عدم تعادل سیستم امنیتی در جنوب آسیا و رشد تروریسم در افغانستان»، ۲۰۰۸.
۱۷. «طبیعت و ریشه‌های ظهور تروریسم»، ۲۰۰۸.
۱۸. «بررسی سیاست خارجی ایران در منطقه خلیج فارس و مصر»، ۲۰۰۸.
۱۹ «نقد و بررسی دیدگاه ایران و روسیه دربارهٔ ابتکار گازی اوپک»، ۲۰۰۸
۲۰. مفهوم امنیت در مکتب ساختارگرایی، فصلنامه تحقیقات استراتژیک، شماره ۱۳–۱۴، کابل: وزارت امور خارجه، ۲۰۰۷.
۲۱. "جرگه صلح" و ایجاد اعتماد در روابط افغانستان و پاکستان "، تهران: روزنامه اعتماد، اوت ۲۰۰۷.
۲۲. «نظریه رئالیسم در روابط بین‌الملل»، فصلنامه تحقیقات استراتژیک، کابل: وزارت امور خارجه، ۲۰۰۷.
۲۳. «استراتژی ایالات متحده در افغانستان پس از ۱۱ سپتامبر»، روزنامه اطلاعات، تهران ۲۰۰۷،
۲۴. «چالش‌های فرهنگی و درونی سازی حقوق بشر در افغانستان». ۲۵. «سیاست خارجی ایالات متحده پس از جنگ سرد»، ۲۰۰۷.
۲۶. «جهانی سازی و تأثیر آن بر نظریه سازی نظریه‌های مخالف در روابط بین‌الملل»، کابل: وزارت امور خارجه، ۲۰۰۶.
۲۷. "از گلیم "معرفت" تا اقلیم "معیشت"، فصلنامه هری، ۲۰۰۲.
۱. Theo Farrell، «مطالعات امنیتی ساختاری گرایانه: پرتره یک برنامه پژوهشی»، در انجمن مطالعات بین‌المللی، انتشارات Blackwell، انگلستان، ۲۰۰۲، ص. ۴۹–۷۲
۲. دیوید هادل، «خشونت، قانون و عدالت در عصر جهانی»، در لئونارد، مارک، مجدد سفارش جهانی، لندن: مرکز سیاست خارجی، صص. ۵۶–۷۲.
۳. پل واندر، «وعده قانونمند از بازیگران غیردولتی: حساب تئوری جامعه مدنی جهانی»، در P. Wapner و L. Ruiz, eds. , Principle World Politics, Lanham: Rowman and Littlefield, pp. 261–274.تمنا گفته‌است تفرقه قومی و مذهبی باعث بقای بسیاری از رهبران قومی در قدرت می‌شود، مار در آستین خود ما است. چهل نفری که چهل سال است سی میلیون جمعیت ما را به گروگان گرفته‌اند باید به هر طریقی حذف کامل شوند. به گفته وی، برای ساختن افغانستان باید از رهبرانی که منافع شخصی و قومی خود را بر منافع ملی ترجیح می‌دهند گذار کرد.
وی در واکنش به حمله‌های انتحاری روز گذشته کابل، با انتشار یادداشتی، خطاب به رئیس‌جمهور اشرف‌غنی گفته‌است که حداقل نیمی از وقتی را که صرف مسایل قومی و زبانی و محدود کردن رقبایش صرف می‌کند به کشور «دوم» خود افغانستان اختصاص دهد.
وی دربارهٔ ایران گفته‌است بیشتر کتب علمی که در افغانستان و به زبان فارسی وجود دارد، از ایران و به قلم و ترجمه مؤلفان و پژوهشگران ایرانی آمده‌است. افغان‌ها به ایران به عنوان یک گذرگاه علمی نگاه می‌کنند. صنعت، حرفه و حتی آموزش غالباً از طریق ایران به افغانستان منتقل شده‌است. چه از طریق مهاجرین ما که به ایران آمده‌اند و چه در گذشته‌های دور، این انتقال صورت گرفته‌است. ما همیشه ترجیح داده‌ایم الگوهای توسعه‌ای ایران را در افغانستان پیاده کنیم.