افراط‌گرایی اسلامی
افراط‌گرایی اسلامی نوعی اعتقاد و اندیشه از اسلام است که با «دموکراسی، حاکمیت قانون، آزادی فردی و احترام متقابل و تحمل عقاید و باورهای مختلف» مخالفت کند. این تفکر اصطلاحات دیگری شامل افراط گرایی اسلامی، بنیادگرایی و اسلام رادیکال نیز نام دارد. این نباید با اسلام‌گرایی، که اسلام سیاسی است اشتباه گرفته شود. تروریسم یا جهادگرایی اغلب نتیجه افراط گرایی اسلامی است، گرچه در همه موارد اینگونه نیست.
افراط گرایی اسلامی و اسلام رادیکال اصطلاحات بحث‌برانگیزی هستند، زیرا ممکن است تعاریف آنها در هر زمینه متفاوت باشد.
دادگاه‌های عالی انگلستان در دو مورد در مورد افراط گرایی اسلامی رای صادر کرده و تعاریفی ارائه داده‌اند.
گذشته از این موارد، دو تعریف عمده برای افراط گرایی اسلامی ارائه شده‌است، گاهی اوقات از جنبه‌های متداخل اما متمایز تفاسیر افراطی و پیگیری ایدئولوژی اسلامی استفاده می‌شود:
تعریف آکادمیک از اسلام رادیکال از دو قسمت تشکیل شده‌است. قسمت اول بیان می‌کند که: تفکر اسلامی تمام ایدئولوژی‌های دیگر به غیر از اسلام، چه با غرب (سرمایه‌داری) و چه با شرق (کمونیسم یا سوسیالیسم) همراه باشد، شکست خورده‌اند و ورشکستگی خود را نشان داده‌اند.
قسمت دوم: تفکر اسلامی، اندیشه ای است که بیان می‌کند رژیم‌های (نیمه) سکولار به دلیل سهل انگاری نسبت به اسلام اشتباه می‌کنند.
دو پرونده در دادگاه عالی انگلستان وجود دارد که به صراحت موضوع افراط گرایی اسلامی را بیان می‌کنند.
قاضی به چندین دلیل اشاره دارد: بخش ۲۰ قانون ۲۰۰۶؛ تعریف «تروریسم» در بخش ۱ قانون تروریسم ۲۰۰۰ و تصمیم دادگاه عالی در "R v Gul".
شکیل بگ، شخصیت برجسته و مشهور مسلمان و امام در مرکز اسلامی لوئیزام از سال ۱۹۹۸ پرونده قضایی تهمت را در سال ۲۰۱۶ علیه بی‌بی‌سی را باخت. این پرونده قابل توجه است زیرا قاضی تعریف ۱۰ ماده ای از افراط گرایی اسلامی را ذکر کرده که برای تعیین پرونده استفاده کرد:
وی در یافته‌های چارلز هادون-کیو نوشت:مواضع اسلامی افراطی
طبق تعریف آکادمیک، شرط دوم که اسلامی رادیکال نامیده شود، ضد دولتی بودن آن است. در نتیجه، یک دولت شرط اسلام رادیکال است. با این حال، حتی اگر پیمان وستفالی در سال ۱۶۴۸ برقرار شد و بدین ترتیب کشور ملی معرفی شد، اما آثار اوایل دوره اسلامی در نوشته‌های معاصر که پس از استقرار مفهوم دولت ملی در مناطق اسلامی نیز رادیکال ساخته شده‌اند، تأثیرگذار است. . تأثیرات اساسی اسلام رادیکال که ناشی از اسلام اولیه است عبارتند از:
به گفته برخی مفسران معاصر مسلمان، افراط گرایی در درون اسلام به قرن ۷ به خوارج برمی گردد.
آنها از موضع اساساً سیاسی خود، آموزه‌های شدیدی را توسعه دادند که آنان را از هر دو جریان اصلی سنی و مسلمان شیعه جدا می‌کند. سنت منشأ خوارج به نبردی بین علی و معاویه در صفین در ۶۵۷ آمده‌است. هنگامی که علی با بن‌بست نظامی روبرو شد و موافقت کرد که اختلاف را به داوری بسپارد، برخی از طرفداران او حمایت خود را پس گرفتند. «حکم کردن جز برای خدا نیست» (لاَ حُکْکْ إلَا لِلّهِ) به شعار این تجزیه طلبان تبدیل شد. آنها همچنین خود را الشورات، «فروشندگان» می‌نامیدند تا تمایل خود را برای فروش زندگی خود در برابر شهادت نشان دهند.
این خوارج اصلی با علی و معاویه مخالفت کردند و رهبران خود را منصوب کردند. آنها قاطعانه توسط علی، شکست خوردند. خوارج درگیر جنگ چریکی علیه بنی امیه شدند، اما تنها درصورت جنگ داخلی دوم به جنبشی بدل شدند که در یک نقطه قلمرو بیشتری از هر رقیب خود را در اختیار داشتند. در حقیقت خوارج یکی از مهمترین تهدیدهای ابن الزبیر برای خلافت بود. در این زمان آنها یاماما و بیشتر جنوب عربستان را کنترل کردند و شهر واحه الطائف را تصرف کردند.
افراطی‌ترین جناح خوارج، جناح آزاریقا بودند، که سایر مسلمانان را مرتد خواندند (به روند کافر خواندن دیگران تکفیر نیز می‌گویند). خوارج با اتخاذ رویکردی بنیادین در تکفیر مورد توجه قرار گرفتند، به موجب آن دیگر مسلمانان را بی ایمان اعلام کردند و بنابراین آنها را شایسته مرگ دانستند. آذریقا مناطقی از غرب ایران را تحت حکومت بنی امیه کنترل می‌کرد تا اینکه سرانجام در ۶۹۹ ساقط شدند. گروهی به اسم «خوارج عبادی» که معتدل تر بودند، عمر طولانی تری داشتند و در دوره عباسی همچنان از قدرت سیاسی در شمال و شرق آفریقا و در شرق عربستان برخوردار بودند.
به دلیل آمادگی آنها برای اعلام مرتد بودن هر مخالف، خوارج افراطی تمایل به تقسیم به گروه‌های کوچک‌تری داشتند. یکی از معدود نکاتی که گروه‌های مختلف منشعب خوارج در آن مشترک بودند، دیدگاه آنها در مورد خلافت بود که در دو نکته با دیگر نظریه‌های مسلمانان تفاوت داشت.
زمانی که ابن مقفع (نویسنده ایرانی) در اوایل دوره «عباسی» رساله سیاسی خود را نوشت، خوارج دیگر حداقل در مناطق قلبی اسلامی تهدید سیاسی قابل توجهی نبودند. خاطره تهدیدی که آنها برای وحدت مسلمانان به وجود آورده بودند و چالش اخلاقی ناشی از آرمان‌گرایی آنان، هنوز بر اندیشه سیاسی و مذهبی مسلمانان سنگینی می‌کرد. حتی اگر خوارج دیگر نمی‌توانند تهدید کنند، بازهم باید به ارواح آنها پاسخ داد. ایبادی‌ها تنها گروه خوارج هستند که در دوران معاصر زندگی می‌کنند.
دوره معاصر پس از سال ۱۹۲۴ آغاز می‌شود. با انقراض امپراتوری عثمانی، خلافت نیز منسوخ شد. این اتفاق به‌طور کلی بر تفکر اسلامی، بسیار تأثیرگذار بود. متفکران کلیدی که دربارهٔ اسلام در قرن ۲۰ و به ویژه در مورد جهاد نوشتند، عبارتند از:
می‌توان گفت سید قطب، جنبش واقعی اسلام رادیکال را بنیان نهاد. بر خلاف دیگر نویسندگان که در بالا ذکر شده، سید قطب دفاعیات دینی ننوشت. برخی از طرفداران اسلام بر فرایندهای سیاسی مسالمت آمیز تأکید می‌کنند، در حالی که سید قطب به ویژه خواستار خشونت است و این پیروان به‌طور کلی افراط گرایان اسلامی محسوب می‌شوند و هدف اعلام شده آنها انقلاب اسلامی با هدف اجرای قانون شریعت و برپایی یک حکومت/خلافت اسلامی است.
بیش از ۱۲۰ گروه افراطی اسلامی امروز فعال هستند. در زیر لیستی از گروه‌های اصلی فعال ارائه شده‌است.