بحران ۲۰۲۱–۲۰۲۲ روسیه-اوکراین
بحران ۲۰۲۱–۲۰۲۲ روسیه-اوکراین یک رویارویی نظامی و بحران بین‌المللی در جریان بین روسیه و اوکراین است که در آخر اکتبر ۲۰۲۱ آغاز شد. این بحران باعث تنش بین‌المللی شده‌است و ناتو، اتحادیه اروپا، مثلث لوبلین، اتحادیه، کشورهای مشترک‌المنافع و CSTO را نیز درگیر کرده‌است.
ریشه بحران کنونی جنگ ادامه یافته روسیه و اوکراین است که در اوایل سال ۲۰۱۴ آغاز شد. در دسامبر ۲۰۲۱، روسیه پیش نویس دو معاهده را عرضه کرد که حاوی درخواست‌هایی مبنی بر آنچه «تضمین امنیتی» می‌خواند بود، که شامل یک تعهد قانوناً الزام‌آور بر عدم پیوستن اوکراین به ناتو و نیز کاستن از تعداد سربازان و سخت‌افزار نظامی ناتوی مستقر در شرق اروپا می‌شد، و در صورت عدم تحقق کامل این تقاضاها تهدید به پاسخ نظامی نامشخص می‌کرد. ایالات متحده و دیگر اعضای ناتو این درخواست‌ها را رد کرده، و به روسیه هشدار داده‌اند اگر باز به اوکراین حمله کند تحریم‌های بین االمللی «سریع و شدید» خواهند بود. گفتگوهای دوجانبه دیپلماتیک آمریکا-روسیه در ژانویه ۲۰۲۲ برگزار شدند، ولی در حل این بحران ناکام بودند.
در ۲۱ فوریه ۲۰۲۲ , روسیه رسماً دو منطقه جداشده از اوکراین، , جمهوری خلق دونتسک و جمهوری خلق لوهانسک، را به عنوان کشورهای مستقل به رسمیت شناخت و به دنباس سرباز اعزام کرد، حرکتی که به عنوان خروج عملی روسیه از پروتکل مینسک تلقی شد. در ۲۲ فوریه، پوتین اعلام کرد که توافقات مینسک دیگر وجود ندارد و در همان روز شورای فدراسیون (روسیه) متفقاً به او اجازه داد از ارتش در خارج از روسیه استفاده کند.
در صبح ۲۴ فوریه، پوتین اعلام کرد که روسیه یک «عملیات نظامی ویژه» را در دنباس شروع می‌کند و یک حمله تمام عیار به اوکراین را کلید زد.
در اواخر مارس تا اوایل آوریل ۲۰۲۱، ارتش روسیه مقادیر زیادی تسلیحات و تجهیزات را از غرب و مرکز روسیه و تا سیبری به کریمه اشغالی و تأسیسات آموزشی پوگونوو در ۱۷ کیلومتری جنوب ورونژ منتقل کرد.
تشدید روابط روسیه و اوکراین در اواخر اکتبر - اوایل نوامبر رخ داد و با اولین استفاده رزمی اوکراین از پهپاد بیرق دار TB2 علیه تشکیلات جمهوری خلق دونتسک (DPR) تحریک شد. پیام استفاده از پهپادها تقریباً همزمان با اخبار مربوط به اشغال روستای در خط تماس طرفین، که در آن زمان ۳۷ شهروند روسی که تحت برنامه ساده شده گذرنامه دریافت کردند، زندگی می‌کردند، منتشر شد.
ولادیمیر پوتین ، رئیس‌جمهور روسیه در سخنانی در یک نشست دفاعی در ۲ نوامبر گفت که روسیه از نزدیک استفاده از پهپادها را «نزدیک مرزهای روسیه» زیر نظر دارد و باید وضعیت را در این زمینه به دقت تحلیل کند. به گفته ناظران سازمان امنیت و همکاری اروپا، رژیم آتش‌بس دو برابر بیشتر از سال ۲۰۲۰ نقض شد (در بازه زمانی عصر ۲۹ اکتبر تا شامگاه ۳۱ اکتبر، رژیم آتش‌بس در منطقه دونتسک ۹۸۸ بار و در لوهانسک ۴۷۱ بار نقض شد). ناظران مأموریت نظارتی ویژه سازمان امنیت و همکاری اروپا در اوکراین (SMM) از حرکت تجهیزات نظامی نیروهای مسلح اوکراین و همچنین تلاش‌های مکرر برای پارازیت انداختن بر پهپادهای این کشور که برای رصد زمین از آن استفاده می‌شود، گزارش دادند. در همان زمان، مطالبی در رسانه‌های غربی منتشر شد مبنی بر اینکه روسیه دوباره دارد نیروهای خود را به مرز اوکراین می‌کشد. عکس‌های ماهواره ای از خودروهای زرهی روسیه به عنوان مدرک ذکر شده‌است.
در ۲۱ نوامبر، رئیس اداره اصلی اطلاعات وزارت دفاع اوکراین، کایریلو بودانوف، گزارش داد که روسیه ظاهراً بیش از ۹۲۰۰۰ سرباز و سیستم‌های موشک بالستیک کوتاه برد اسکندر را در نزدیکی مرزهای اوکراین متمرکز کرده‌است. بودانوف گفت که روسیه پشت تظاهرات علیه واکسیناسیون کووید-۱۹ در کیف و سایر تجمعات اعتراضی در اوکراین است - این یک آماده‌سازی برای یک تهاجم نظامی در مقیاس بزرگ است. به گفته بودانوف، روسیه به اعتراضات نیاز دارد تا مردم اوکراین در جریان عملیات نظامی در برابر آن مقاومت نکنند و معتقدند که مقامات اوکراین به آن خیانت کرده‌اند: «آنها می‌خواهند تظاهرات و اعتراضات را سازماندهی کنند تا نشان دهند مردم مخالف دولت هستند.» در مصاحبه با "میلیتاری تایمز" گفت. آنها تلاش می‌کنند ثابت کنند که دولت ما به مردم خیانت می‌کند.» به گفته رئیس اطلاعات اوکراین، روسیه در تلاش است تا اوکراینی‌ها را وادارد خود قدرت را تغییر دهند و اگر نتیجه ندهد، «ارتش وارد عمل خواهد شد». به گفته بودانوف، اقدامات فعال باید در اواخر ژانویه - اوایل فوریه ۲۰۲۲ مورد انتظار باشد.
در حدود ساعت ۴ صبح به وقت مسکو در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲، رئیس‌جمهور پوتین آغاز «عملیات نظامی ویژه» در منطقه دونباس را اعلام کرد. مدت کوتاهی پس از آن، گزارش‌هایی مبنی بر انفجارهای بزرگ از چندین شهر در مرکز و شرق اوکراین، از جمله کیف و خارکف منتشر شد، در حالی که نیروهای تهاجمی آبی خاکی روسیه در اودسا فرود آمدند.