جشنواره بین‌المللی شعر فجر
جشنواره بین‌المللی شعر فجر یکی از مهم‌ترین جشنواره‌های ادبی و بزرگترین جایزه شعر در ایران است که از سال ۱۳۸۵ زمستان هر سال برگزار می‌شود. تا کنون سیزده دوره از این جشنواره برگزار شده‌است.سایر نامزدها: محمدعلی معلم دامغانی، قیصر امین‌پور، محمدعلی بهمنی و زکریا اخلاقی
سایر نامزدها: خسرو احتشامی، قادر طهماسبی (فرید)، سعید بیابانکی
سایر نامزدها: گروس عبدالملکیان و علی‌محمد مؤدب
سایر نامزدها: ناصر فیض، رضا رفیع و سیدعبدالرضا موسوی
سایر نامزدها: رحیم معینی کرمانشاهی، محمدعلی بهمنی و قیصر امین‌پور
سایر نامزدها: خسرو احتشامی، قیصر امین‌پور و نصرالله مردانی
سایر نامزدها: شمس لنگرودی، بیژن نجدی، احمدرضا احمدی و سید علی موسوی گرمارودی
سایر نامزدها: طاهره قاسم‌نیا، مصطفی رحماندوست و ناصر کشاورز
سایر نامزدها: حسین منزوی، رحیم معینی کرمانشاهی، سلمان هراتی و یداله بهزاد کرمانشاهی
بخش کشوری: (به هر کدام از برگزیدگان این بخش لوح تقدیر، تندیس سرو زرین و ۱۴ سکه بهار آزادی اهدا شد)
بخش جوان: (به هر کدام از برگزیدگان این بخش لوح تقدیر، تندیس سرو زرین و ۱۰ سکه بهار آزادی اهدا شد)
بخش استانی: (به هر کدام از برگزیدگان این بخش لوح تقدیر و ۵ سکه بهار آزادی اهدا شد)
آذربایجان شرقی (صالح سجادی)، آذربایجان غربی (بهرام اسدی)، اردبیل (میرعلی عابدیان)، اصفهان (علی مظاهر)، ایلام (جلیل صفربیگی)، بوشهر (رضا طاهری)، تهران (ساعد باقری)، چهارمحال و بختیاری (مریم محمدی)، خراسان رضوی (هادی منوری)، خراسان شمالی (قدرت‌الله شریفی)، خراسان جنوبی (محمدعلی رحیمی)، خوزستان (هرمز فرهادی بابادی)، زنجان (همایون عطایی)، سمنان (شریف رضا مجد)، سیستان و بلوچستان (عبدالله واثق عباسی)، قزوین (امیر عاملی)، قم (سید ابوالقاسم حسینی)، کردستان (احسان فریدونی)، کرمان (محمدعلی جوشایی)، کرمانشاه (علی شمس علیزاده)، کهگیلویه و بویراحمد (فریدون داوری)، گیلان (امیرفخر موسوی)، گلستان (جعفر رودسرابی)، لرستان (محمدرضا روزبه)، مازندران (محمدعلی رضازاده)، مرکزی (مهدی رحیمی)، هرمزگان (جواد ضمیری)، همدان (احمد خوانساری) و یزد (عالیه محرابی)فهرست اسامی برگزیدگان بخش عرصهٔ شعر امروز انقلاب اسلامی سومین جشنوارهٔ بین‌المللی شعر فجر:
جعفر ابراهیمی (شاهد)، بیژن ارژن، محمودرضا اکرامی‌فر، صابر امامی، مرتضی امیری اسفندقه، اسماعیل امینی، علی انسانی، عباس براتی‌پور، راضیه بهرامی، سعید بیابانکی، موسی بیدج، محمدرضا ترکی، محمدحسین جعفریان، حبیب‌الله چایچیان، عباس چشامی، سعید حدادیان، کاووس حسن‌لی، ابوالقاسم حسینی، سارا حیدری، هادی خورشاهیان، محمود دست‌پیش، احد ده‌بزرگی، خلیل ذکاوت، نرگس رجایی، صادق رحمانیان، غلامرضا رحمدل شرفشاهی، محمدرضا رستم‌پور، عبدالرضا رضایی‌نیا، محمد رمضانی فرخانی، محمدرضا روزبه، ابوالفضل زرویی نصرآباد و مجید زمانی اصل.
دیگر برگزیدگان این بخش هم به این ترتیب معرفی شده‌اند: فاطمه سالاروند، سیدمحمود سجادی، هادی سعیدی کیاسری، محمدحسین سعیدی مهدوی، عبدالرحیم سعیدی راد، مریم سقلاطونی، محمود سنجری، افسانه شعبان‌نژاد، ضیاءالدین شفیعی، حمیدرضا شکارسری، غلامرضا شکوهی، رضا صفریان، کیومرث عباسی قصری، افشین علاء، محمدکاظم علی‌پور، مصطفی علی‌پور، محمدجواد غفورزاده، ابوالفضل فاضل نظری، امیر فخر موسوی، ناصر فیض، شکوه قاسم‌نیا، ایرج قنبری، محمدباقر کلاهی اهری، شیرینعلی گل‌مرادی، علی‌محمد مؤدب، محمدعلی مجاهدی، مصطفی محدثی خراسانی، محمدکاظم مزینانی، شهرام مقدسی، هادی منوری، محمدرضا مهدی‌زاده، سیدعبدالجواد موسوی، سیدعلی‌اکبر میرافضلی، سیدعلی میرباذل، اکبر میرجعفری، محمدسعید میرزایی، زهره نارنجی، پروانه نجاتی، مجید نظافت، عرفان نظرآهاری، مرتضی نوربخش، منصوره نیکوگفتار، حمید هنرجو، علی هوشمند، صدیقه وسمقی، قربان ولیئی، بهروز یاسمی و سعید یوسف‌نیا.
سومین جشنوارهٔ شعر فجر با دبیری علی معلم دامغانی، دبیری علمی فاضل نظری و دبیری اجرایی مصطفی امیدی برگزار شده‌است. علیرضا قزوه و محمودرضا اکرامی‌فر هم به ترتیب دبیران دورهٔ نخست و دوم جشنواره بوده‌اند.رتبه اول: محمود حبیبی کسبی (تهران)
رتبه دوم: پانته‌آ صفایی (اصفهان)
رتبه دوم: محمد مرادی (تهران)
رتبه سوم: محمدسعید میرزایی (تهران)
شایسته تقدیر: محمدرضا طاهری (تهران) و محمدعلی جوشایی (کرمان)
رتبه اول: سینا علیمحمدی (تهران)
رتبه دوم: محمدحسین نعمتی (تهران)
رتبه سوم: امید مردانی بروجنی (بروجن)
رتبه اول: کبری بابایی (تهران)
رتبه دوم: حامد محقق (تهران)
رتبه سوم: غلامرضا بکتاش (ملایر)رتبه اول : بابک نیک طلب (تهران)
رتبه دوم: عصمت (مریم) اسلامی ( تهران)
رتبه سوم:حسین تولایی (تهران) رتبه اول: حسن روشان از استان خراسان شمالی، شهر بجنورد
رتبه دوم: رضا نیکوکار از استان گیلان، شهر رشت
رتبه سوم: شیما احمدی از استان تهران، شهر تهران
داوران در این بخش هیچ اثری را حائز رتبه‌های اول و دوم تشخیص ندادند اما رتبه سوم به‌طور مشترک به قربان بهاری از استان تهران، شهر تهران و سیدرسول پیره از استان البرز، شهر کرج رسید.
همچنین تقدیرشدگان این بخش عبارت بودند از: حمیدرضا اقبالدوست از استان گیلان، شهر صومعه‌سرا و تیمور آقامحمدی از استان آذربایجان شرقی، شهر تبریز
داوران در این بخش نیز هیچ اثری را حائز رتبه اول تشخیص ندادند.
رتبه دوم: عباسعلی سپاهی یونسی از استان خراسان رضوی، شهر مشهد
رتبه سوم: فاضل ترکمن از استان تهران، شهر تهران
همچنین تقدیرشدگان این بخش عبارت بودند از: سید احمد میرزاده از استان خراسان رضوی، شهر مشهد و حمید هنرجو از استان تهران، شهر تهران
داوران در این بخش نیز هم اثری را حائز رتبه اول تشخیص ندادند.
رتبه دوم: آمینه دریانورد از استان هرمزگان، شهر درگهان
رتبه سوم: یاسر قنبرلو از استان قزوین، شهر قزوین
در این بخش هم داوران هیچ اثری را حائز رتبه‌های اول، دوم و سوم تشخیص ندادند.
تقدیر شدگان این بخش عبارت بودند از: زهرا محدثی خراسان از استان خراسان رضوی، شهر مشهد، محمد مرادی از استان فارس، شهر شیراز و محمد گودرزی دهریزی از استان تهران، شهر تهران.هیئت داوران: علیرضا فولادی، محمدسرور مولایی، بهادر باقری.
در این بخش کتاب «مکتب هرات و شعر فارسی» نوشته حسن نصیری جامی از انتشارات مولا مورد تقدیر قرار گرفت و کتاب «نجوم قدیم و بازتاب آن در ادب پارسی» نوشته عباس ماهیار، از انتشارات مؤسسه اطلاعات به عنوان اثر برگزیده شناخته شد.
هیئت داوران: مصطفی رحماندوست، مریم جلالی و انسیه موسویان.
هیئت داوران این بخش، مجموعه ۷ جلدی قصه نمایش کودکان، نوشته مهری ماهوتی از انتشارات سوره مهر را به عنوان اثر شایسته تقدیر معرفی کرد و کتاب‌های «هر گلابی یک چراغ» نوشته کمال شفیعی، از انتشارت سوره مهر و «یک قوری پر از قور» نوشته مریم هاشم‌پور از انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان را مشترکاً به عنوان اثر برگزیده، جایزه داد.
داوران: سعید بیابانکی، مصطفی علیپور، بهمن ساکی
داوران این بخش، هیچ اثری را به عنوان برگزیده معرفی نکردند و دو کتاب مجموعه غزل‌های «پری‌خوانی» سروده امیرحسین اللهیاری، از انتشارات قطره و «سکته سوم» سروده مرحوم غلامرضا بروسان، از انتشارات نیماژ را آثار تقدیری این بخش دانستند.
بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان برای دومین سال متوالی، مجری برگزاری جشنواره بین‌المللی شعر فجر بود که در دوره دهم آن، محافل این جشنواره علاوه بر ۱۰ شهر داخلی در کشورهای افغانستان، تاجیکستان و لبنان نیز برگزار شد.
همچنین دوره متمرکز آموزش شعر، با حضور اساتید نامدار شعر ایران و شرکت حدود ۲۰۰ تن از هنرجویان جوان از سراسر کشور در مجتمع آدینه تهران برپا شده بود.اسامی برگزیدگان این بخش به امضای داوران آن شامل محمدکاظم کاظمی (دبیر جشنواره)، جواد محقق (نماینده هیئت علمی جشنواره) و محمدمحسن سعیدی، علی‌محمد مؤدب و غلام‌رضا طریقی رسیده‌است.
اسامی برگزیدگان این بخش که هر یک ۷ سکه بهار آزادی در مراسم پایانی یازدهمین جشنواره شعر فجر جایزه گرفتند، بدین شرح است:
در خواب‌هایم کودکِ غمگینی‌ست/ روح‌الامین امینی/ انتشارات آرمان‌شهر
دوشنبه‌های کوهی/ سیده تُکتَم حسینی/ انتشارات سوره مهر
راهِ ابریشمِ آزادی/ قنبرعلیِ تابش/ نشر عرفان
عقاب چه‌گونه می‌میرد/ ابوطالب مظفری/ نشر تاک
صد غزل/ عفیفِ باختری/ انتشارات انجمن قلم افغانستان
هیئت داوران بخش ویژه افغانستان، این آثار را از میان کتاب‌های چاپ شده ۱۰ سال اخیر شاعران این کشور انتخاب کرده‌اند.
دو کتاب «قچ قچ» از طیبه شامانی و «وای اگر دم داشتم» از مریم هاشم‌پور، مشترکاً به عنوان برگزیده بخش کودک و نوجوان یازدهمین جشنواره بین‌المللی شعر فجر معرفی شدند و عنوان تقدیری این بخش به «آوازهای سیب‌زمینی» اثر مهدی مرادی رسید.
داوران بخش شعر کودک و نوجوان، شامل محمدحسن حسینی، انسیه موسویان و سعیده موسوی‌زاده، همچنین محمدکاظم کاظمی (دبیر علمی جشنواره) و مصطفی رحماندوست (نماینده هیئت علمی جشنواره) فهرست برگزیدگان و تقدیری این بخش را به شرح زیر اعلام کردند:
قِچ قِچ سروده طیبه شامانی از انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و وای اگر دُم داشتم، سروده مریم هاشم‌پور از همین ناشر، به صورت مشترک در بخش کودک و نوجوان یازدهمین جشنواره شعر فجر برگزیده شدند و به هریک از آنها ۱۵ سکه بهار آزادی تعلق گرفت.
همچنین مهدی مرادی با کتاب «آوازهای سیب‌زمینی» از انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در میان تقدیری‌های جشنواره یازدهم قرار گرفت و ۱۰ سکه بهار آزادی به این اثر داده شد.
علاوه بر این سه کتاب، چهار کتاب دیگر نامزد دریافت جایزه جشنواره شعر فجر بودند که این آثار عبارتند از: با فرفره‌ها به شادی باد بگرد/ سروده بابک نیک طلب/ کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، درخت‌ها برای تو پرنده‌ها برای من/ مهدیه نظری/ انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، عروسک‌بازی، پیشی و گوشی و دوست بازیگوش از سری سنجاقک/ پیوند فرهادی/ نشر آوای باران و یک راه کوتاه تا ماه/ شاهین رهنما/ نشر پیدایش.
یازدهمین جشنواره بین‌المللی شعر فجر در مراسم پایانی خود، تنها برگزیده ۳۰ سکه‌ای خود را معرفی کرد و به اثر نصرالله پورجوادی در بخش «دربارهٔ شعر» جایزه داد.
«بابا طاهر؛ شرح احوال و نگاهی به آثار باباطاهر» نوشته نصرالله پورجوادی، نشر فرهنگ معاصر به عنوان اثر برگزیده یازدهمین جشنواره بین‌المللی شعر فجر در بخش «دربارهٔ شعر» معرفی شد.
دبیرخانه جشنواره شعر فجر، پیش از این، علاوه بر کتاب یادشده، «اخوان، صائب و سبک هندی» از محمدعلی شیخ‌الاسلامی (شیوا) از نشر پرنیان خیال، «شعر نو در ترازوی تأویل» از سیاوش جعفری از نشر مروارید، «فلسفه لاجوردی سپهری» از سروش دباغ از نشر صراط و «بوطیقای سه‌گانی و مسایل آن» از علیرضا فولادی از نشر گفتمان اندیشه معاصر را نامزدهای بخش «دربارهٔ شعر» یازدهمین جشنواره شعر فجر اعلام کرده بود.
محمدسرور مولایی، مریم حسینی و زیبا اشراقی، اعضای هیئت داوران این بخش همراه با فاطمه راکعی، نماینده هیئت علمی جشنواره و محمدکاظم کاظمی، دبیر علمی جشنواره، اعضای کمیته نهایی انتخاب آثار در این بخش را تشکیل می‌دادند.
داوران بخش شعر بزرگسال جشنواره شعر فجر، شامل بهمن ساکی، قربان ولیئی و فریبا یوسفی، همچنین محمدکاظم کاظمی (دبیر علمی جشنواره) و اسماعیل امینی (نماینده هیئت علمی جشنواره) اسامی برگزیدگان این بخش را معرفی کردند که طبق رأی آنان، «کتاب تردید» اثر عبدالحمید ضیایی از نشر هزاره ققنوس و «ولی به این دیری» سروده سمانه کهرباییان از انتشارات فصل پنجم، مشترکاً برگزیده شدند و در مراسم اختتامیه جشنواره، هریک از آنان ۱۵ سکه بهار آزادی دریافت کردند.
همچنین کتاب «فواره‌ها» از علیرضا سپاهی لایین، منتشر شده از سوی انتشارات سپیده‌باوران با به دست آوردن عنوان تقدیری، ۱۰ سکه بهار آزادی برای سراینده‌اش به ارمغان آورد.
علاوه بر این سه کتاب، چهار کتاب با جانِ اشیاء/ سیروس نوذری، تاوان کلمات/ عبدالجبار کاکایی، در این اتاق‌ها/ جواد مجابی و عطر بیدار زمین/ عمران صلاحی، نامزد بخش شعر بزرگسال جشنواره شعر فجر امسال بودند.