نیلوفر بیانی
نیلوفر بیانی (زادهٔ ۱۳۶۵ در تهران) پژوهشگر و فعال محیط زیست و زندانی سیاسی اهل ایران است. او متهم ردیف دوم در پروندهٔ زندانیان محیط زیستی ایران است.
نیلوفر بیانی در سال ۱۳۶۵ (۱۹۸۷ میلادی) در تهران متولد شد. او نبیرهٔ رضاقلی نظام‌السلطنه از رجال بانفوذ دوران قاجار و نوهٔ علیقلی بیانی است که به پدر علم هیدرولیک و سدسازی ایران شهرت داشت.
نیلوفر بیانی پس از پایان تحصیلات ابتدایی و متوسطه، به دلیل علاقه به محیط زیست و حیات وحش، تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشگاه مک‌گیل در مونترآل کانادا ادامه داد و مدرک کارشناسی زیست‌شناسی را از آن دانشگاه دریافت نمود. پس از آن، در رشتهٔ «بیولوژی حفاظت» ادامه تحصیل داد و در مقطع کارشناسی ارشد از دانشگاه کلمبیا در نیویورک آمریکا فارغ‌التحصیل شد. او مدتی نیز در دانشگاه کلمبیا به تدریس مشغول شد. وی که سابقهٔ کار در آزمایشگاه دانشکده مک‌گیل دارد، یک دوره را نیز در اوگاندا و تانزانیا به عنوان پروژهٔ تحصیلی آفریقای مک‌گیل گذراند.
او از سال ۱۳۹۱ تا اردیبهشت ۱۳۹۶ به عنوان مشاور در پروژه بین‌المللی «کاهش مخاطرات پس از بحران بر اساس رویکرد اکوسیستمی» در برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد در ژنو مشغول به کار بود. وی در تابستان ۱۳۹۶ به ایران بازگشت و به عنوان مدیر برنامه‌ریزی، همکاری خود را با «مؤسسه میراث حیات وحش پارسیان» آغاز کرد.
نیلوفر بیانی، ۶ ماه پس از بازگشت به ایران، در ۴ بهمن سال ۱۳۹۶، از سوی سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دستگیر و متهم به جاسوسی شد. غیر از او، کاووس سیدامامی، امیرحسین خالقی، عبدالرضا کوهپایه، هومن جوکار، مراد طاهباز، سام رجبی، سپیده کاشانی و طاهر قدیریان، از فعالان محیط زیست بازداشت و روانهٔ زندان شدند.
پس از گذشت بیش از ۵۰۰ روز از «بازداشت موقت» این فعالان محیط زیست، محمدرضا تابش، رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی، ابراز امیدواری کرد رئیس قوه قضائیه، ابراهیم رئیسی به وعده‌هایی که در مورد اجرای عدالت داده عمل کند. او در این مورد گفت: «معتقدیم این پرونده باید در محکمه‌ای عادلانه و با حضور وکلای مدنظر خانواده‌ها و البته به صورت علنی برگزار شود تا افکار عمومی در جریان آن قرار گیرد.»
محمود صادقی یکی دیگر از نمایندگان مجلس همزمان با اظهارات تابش در یک پیام توئیتری نوشت: «با این همه تأکید مؤکدی که آقای رئیسی بر رعایت موازین آیین دادرسی دارند تا جایی که دستورالعمل قابل تحسین کرامت انسانی را ابلاغ می‌کنند، نمی‌دانم برای این مقدار طولانی شدن نامتعارف بازداشت موقت فعالان محیط زیست چه توجیهی دارند؟!»
نیلوفر بیانی در ۱۵ مرداد ۱۳۹۸ در اعتراض به ادامه بازداشت موقت خود، به همراه سایر بازداشت‌شدگان محیط زیستی، اعتصاب غذا کرد.
اولین جلسهٔ رسیدگی به اتهامات نیلوفر بیانی و فعالان محیط زیست، پس از گذشت ۱ سال از بازداشت، صبح چهارشنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۷ در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب به ریاست ابوالقاسم صلواتی برگزار شد.
نیلوفر بیانی به همراه ۳ فعال محیط زیست دیگر (مراد طاهباز، هومن جوکار و طاهر قدیریان)، به «افساد فی الارض» مهتم شده بود.
نیلوفر بیانی در دومین جلسهٔ دادگاه اعلام کرد که بارها توسط مأموران مورد ضرب و شتم قرار گرفته و تهدید شده‌است. او در دادگاه رو به دیگران کرد و فریاد زد:
در ۲۲ مهر ۱۳۹۸ سخنگوی قوه قضائیه ایران، از تغییر اتهام «افساد فی الارض» به «همکاری با دولت متخاصم آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران جهت جاسوسی به نفع سیا و موساد»، خبر داد.
۲۹ آبان ۱۳۹۸ غلامحسین اسماعیلی سخنگوی قوه قضاییهٔ ایران اعلام کرد: پس از برگزاری ۳۶ جلسه از دادگاه «متهمان به جاسوسی از مراکز نظامی در پوشش محیط زیست»، شش نفر از متهمان پرونده به ۶ تا ۱۰ سال زندان محکوم شدند. در بین این افراد، نیلوفر بیانی به ۱۰ سال زندان و رد مالِ ۶ سال کار در سازمان ملل محکوم شد.
در ۲۹ بهمن ۱۳۹۸ احکام قطعی فعالان محیط زیستی ایران صادر و حکم دادگاه بدوی تأیید شد. «نیلوفر بیانی» فرزند یوسف، به اتهام «همکاری با آمریکا به عنوان دولت مخاصم و تحصیل مال نامشروع به مبلغ ۳۵۶/۶۰۰ دلار به ۱۰ سال حبس و رد وجوه مأخوذه و ضبط مبلغ به نفع دولت جمهوری اسلامی ایران» محکوم شد.
نیلوفر بیانی ۲۰ مرداد ۱۴۰۰ پس از ابتلا به ویروس کرونا از زندان اوین به مرخصی درمانی آمد.
نیلوفر بیانی در نامه‌های چندگانه دست به افشاگری زد. او عنوان کرد که برای اعتراف اجباری تحت شکنجه و آزار جنسی و جسمی و روحی قرار داشته و حکم صادر شده بر مبنای آن اعتراف‌های اجباری است. وی در این نامه‌ها نوشته‌است که بازجویان اطلاعات سپاه در حدود ۱۲۰۰ ساعت او را به منظور گرفتن اعتراف اجباری و ساختگی، بازجویی کرده‌اند و تحت «شدیدترین شکنجه‌های روحی و روانی، تهدید به شکنجه فیزیکی و تهدیدهای جنسی» قرار داشته‌است. متن این نامه‌ها را نخستین بار در بهمن ۱۳۹۸ بی‌بی‌سی فارسی منتشر کرد. در سال ۱۳۹۷ نیز، وبسایت کلمه خبری در مورد اعتراض نیلوفر بیانی در دادگاه به شکنجه و اعتراف‌گیری منتشر کرده بود.
نیلوفر بیانی در ۲۶ دی ۱۳۹۷ در نامه‌ای به «حسینی» رئیس بند ۲ الف بازداشتگاه سپاه در اوین، بخشی از رفتارهای مأموران را چنین توصیف کرده‌است:
او در این نامه می‌افزاید: «در کمال ناباوری هر بار پس از افشاگری و درخواست کمک از مسئولین مربوط با مضاعف شدن فشارها روبه‌رو شده و تهدیدها و شکنجه‌ها فزونی یافت و مکرراً به من یادآور می‌شدند… کاری نکن که لج سیستم را درآوری.»
نیلوفر بیانی، در نامه‌ای که به تاریخ ۴ بهمن ۱۳۹۷ به رئیس وقت قوه قضاییه، صادق آملی لاریجانی نوشت، عنوان کرد مأموران اطلاعات سپاه به صراحت به او می‌گفته‌اند: «بر دهان قاضی‌ای خواهند کوبید که حکمی غیر از حکم از پیش نوشته شدهٔ سپاه را در دادگاه قوه قضاییه قرائت کند.»
نیلوفر بیانی در بخشی از متن آخرین دفاع خود در شهریور ۱۳۹۸، با اشاره به هراس دائمی خود از امکان عملی شدن تهدیدهای جنسی سربازجوی پرونده نوشت: نیلوفر بیانی در ۲۲ بهمن ۱۳۹۷، در نامه‌ای به سید علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران، رفتار بازجویان سپاه را توضیح داد. او در بخشی از نامهٔ خود نوشته‌است که به همراه ۷ مردِ مسلح به ویلایی خصوصی در لواسان تهران برده شده و در آن‌جا وی را مجبور به نظارهٔ رفتار غیراخلاقی و غیراسلامی آن‌ها در استخر خصوصی کرده‌اند.
نیلوفر بیانی در نامه‌ای که در اواسط بهمن ۱۳۹۸ نوشته‌است، به شرح حالی از وضعیتش پرداخته‌است. او در بخشی از شرح حال خود از ۲۲ ماه بازداشت موقت در بند ۲ الف سپاه پاسداران، بیان می‌کند که مأموران در هنگام بازجویی، وی را تحت فشار وادار به «تقلید صدای حیوانات وحشی» نموده‌اند و به «تزریق آمپول فلج کننده و آمپول هوا» تهدید کرده‌اند. او ذکر می‌کند که بازجویان، با نشان دادن تصویر جسد کاووس سیدامامی به وی هشدار داده‌اند: «عاقبت خودت و تمام همکاران و اعضای خانواده‌ات نیز همین است مگر آن‌که هر آنچه ما می‌خواهیم بنویسی.»
او به مواردی نظیر: «تهدید همه روزه به اعدام»، «تحمل ۸ ماه سلول انفرادی»، «بازجویی‌های طولانی ۹ تا ۱۲ ساعته در روز و شب»، «بازجویی‌های ایستاده یا در حال چرخیدن با چشم‌بند یا در حال بشین و پاشو»، «توهین به خود و خانواده»، «تهدید به بازداشت و شکنجه پدر و و مادر ۷۰ ساله» و «انتقال جزئیات حس لحظهٔ اعدام» اشاره نموده‌است.
در این اطلاعیه، دادستانی تهران افزوده‌است که پس از انتشار شرح حال نیلوفر بیانی، یک «هیئت قضایی» مأمور بررسی و «شنیدن توضیحات، ادله و استنادات احتمالی» این زندانی شده‌است. دادستانی افشاگری‌های نیلوفر بیانی را «نشر اکاذیب و اتهام‌افکنی‌های بی‌استناد» عنوان نموده‌است.