جام ملت‌های آفریقا ۲۰۱۹
جام ملت‌های آفریقا ۲۰۱۹ () (به اختصار AFCON 2019 یا CAN 2019) سی و دومین دوره جام ملت‌های آفریقا بود که از ۲۱ ژوئن (۳۱ خرداد) تا ۱۹ ژوئیه (۲۱ تیر) ۲۰۱۹ به میزبانی کشور مصر برگزار شد. مطابق تصمیم کمیته اجرایی CAF در تاریخ ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۷ برای اولین بار زمان برگزاری جام ملت‌های آفریقا از زمستان (ژانویه/فوریه) به تابستان (ژوئن/ژوئیه)منتقل شد. همچنین این دوره اولین جام ملت‌های آفریقا بود که از ۱۶ تیم به ۲۴ تیم افزایش یافت.
در ابتدا قرار بود این مسابقات توسط کامرون برگزار شود. کامرون بعد از سال ۱۹۷۲ برای نخستین بار میزبان این رقابت‌ها شده بود اما در ۳۰ نوامبر ۲۰۱۸، کامرون به دلیل تأخیر در تحویل زیرساخت‌ها، شورش بوکوحرام و بحران آنگلوفون از میزبانی جام ملت‌های آفریقا ۲۰۱۹ محروم شد. در ۸ ژانویه سال ۲۰۱۹، مصر توسط کمیته اجرایی CAF به عنوان کشور میزبان این رقابت‌ها انتخاب شد. همچنین این مسابقات به دلیل تداخل با ماه رمضان از تاریخ اصلی ۱۵ ژوئن/۱۳ ژوئیه به ۲۱ ژوئن/۱۹ ژوئیه منتقل شد.
تیم ملی فوتبال کامرون مدافع عنوان قهرمانی بود اما در دور یک‌هشتم توسط تیم ملی فوتبال نیجریه حذف شد. تیم ملی فوتبال مصر به عنوان میزبان مسابقات پس از باخت به تیم ملی فوتبال آفریقای جنوبی در همان مرحله حذف شد.
تیم ملی فوتبال نیجریه با غلبه بر تیم ملی فوتبال تونس با نتیجه ۱ بر صفر در بازی رده‌بندی عنوان سوم را از آن خود کرد. تیم ملی فوتبال الجزایر در فینال با نتیجه ۱–۰ تیم ملی فوتبال سنگال را شکست داد و برای دومین بار پس از سال ۱۹۹۰ قهرمان مسابقات شد.
پس از جلسه کمیته اجرایی CAF در ۲۴ ژانویه ۲۰۱۴، اعلام شد که شش کشور نامزدی رسمی خود را برای میزبانی بازی‌های ۲۰۱۹ ارائه داده‌اند:
کشورهای تأیید شده:
کشورهای رد شده:
این لیست با لیست اولیه پیشنهادهای کشورهای متقاضی میزبانی برای جام ملت‌های سال ۲۰۱۹ و ۲۰۲۱ که در نوامبر ۲۰۱۳ توسط CAF اعلام شده بودند متفاوت بود به طوری که در ان لیست کشور گابن نیز در لیست اصلی قرار داشت اما کامرون در آن نبود. در میان شش نامزد رسمی، الجزایر، گینه و ساحل عاج متقاضی میزبانی جام ملت‌های آفریقا ۲۰۲۱ نیز بودند.
جمهوری دموکراتیک کنگو در ابتدا خود را به عنوان متقاضی میزبانی اعلام کرد اما در ژوئیه ۲۰۱۴ کنار کشید. نگرانی‌ها و تهدیدهای امنیتی از سوی گروه‌های مختلف شبه نظامی به ویژه در شرق این کشور یک موضوع اولیه مرتبط با پیشنهاد کنگو بود. پیش از درخواست میزبانی انفرادی، گینه بخشی از یک پیشنهاد میزبانی مشترک چهار جانبه با گینه بیسائو، سیرالئون و لیبریا بود. همچنین زامبیا در ابتدا بخشی از یک پیشنهاد مشترک با مالاوی و زیمبابوه بود. کشورهای دیگر که علاقه اولیه خود را برای میزبانی ابراز داشتند قهرمان سال ۲۰۱۳ یعنی نیجریه، سنگال و پیشنهاد مشترک کنیا و اوگاندا بودند.
تصمیم‌گیری برای انتخاب کشور میزبان از اوایل سال ۲۰۱۴ به منظور اختصاص زمان مناسب به هر کشور پیشنهاد دهنده برای بازدید هیئت بازرسی به تعویق افتاد. پس از رای‌گیری نهایی در جلسه کمیته اجرایی CAF، در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۴، CAF میزبان مسابقات جام ملت‌های آفریقا ۲۰۱۹، ۲۰۲۱ و ۲۰۲۳ را بدین ترتیب اعلام کرد: ۲۰۱۹ کامرون، ۲۰۲۱ ساحل عاج و ۲۰۲۳ گینه.
انتظار می‌رفت که کامرون میزبان این دوره از مسابقات باشد اما در ۳۰ نوامبر ۲۰۱۸ توسط نشست کمیته اجرایی CAF در آکرا غنا به دلیل عدم آمادگی به موقع برای میزبانی و برآورده نکردن شرایط مورد انتظار کنفدراسیون فوتبال آفریقا کنار گذاشته شد. CAF سپس اعلام کرد که تا ۱۴ دسامبر ۲۰۱۸ درخواست‌ها برای میزبان جدید را دریافت می‌کنند.
سرانجام برگزاری این مسابقه در ۸ ژانویه ۲۰۱۹ توسط نشست کمیته اجرایی CAF در داکار سنگال به مصر اعطا شد. بعد از اینکه وزیر ورزش مراکش تأیید کرد که کشورش علاقه ای به میزبانی ندارد، رای‌دهندگان بین دو کشور مصر و آفریقای جنوبی میزبان نهایی را انتخاب کردند.
کشورهای تأیید شده:
شمال آفریقا، ۱۳ سال پس از میزبانی مصر در سال ۲۰۰۶، برای اولین بار این مسابقات را برگزار می‌کرد.
این پنجمین باری بود که مصر بعد از سال‌های ۱۹۵۹، ۱۹۷۴، ۱۹۸۶ و ۲۰۰۶ میزبان جام ملت‌های آفریقا شد تا به کشوری تبدیل شود که بیشترین میزبانی را از این مسابقات در قاره آفریقا برعهده داشته‌است.
CAF میزان جوایز را برای مسابقات سال ۲۰۱۹ افزایش داد. این جایزه بین تیم‌های شرکت کننده در جام ملت‌های آفریقا ۲۰۱۹ براساس رتبه کسب شده تقسیم شد.
در ماه ژوئیه سال ۲۰۱۶، شرکت توتال یک بسته حمایت مالی هشت ساله را با کنفدراسیون فوتبال آفریقا (CAF) برای حمایت از ۱۰ مسابقه اصلی جام را بر عهده گرفت. همکاری بین CAF و توتال از جام ملت‌های آفریقا که در سال ۲۰۱۷ در گابن برگزار شد، آغاز شد و به همین دلیل نام مسابقات به جام ملت‌های آفریقای توتال تغییر نام داد.
هیئت برگزار کننده جام ملت‌های آفریقا ۲۰۱۹، نماد مسابقات AFCON 2019 را تحت عنوان Tut معرفی کرد که از فرعون توتانکامون مصری الهام گرفته شده بود. لباس ورزشی او به رنگ پیراهن خانگی تیم ملی فوتبال مصر (قرمز) با نقشه ای از قاره آفریقا در جلو پیراهن بود که همچنین نشان مسابقات در کنار او قرار داشت.
در این دوره از بازی‌ها شرکت آمبرو به جای Miter به عنوان تأمین کننده رسمی توپ بازی‌ها برای جام ملت‌های آفریقا ۲۰۱۹ بود. توپ رسمی مسابقات با نام Neo Pro در تاریخ ۲۹ مه ۲۰۱۹ رونمایی شد.
با توجه به انصراف مراکش از میزبانی جام ملت‌های سال ۲۰۱۵، حضور تیم ملی فوتبال مراکش در جام ملت‌های آفریقای ۲۰۱۷ و ۲۰۱۹ توسط CAF ممنوع اعلام شد اما با توجه به لغو این ممنوعیت توسط دادگاه حکمیت ورزش اجازه ورود مراکش به مسابقات داده شد.
به دلیل انصراف تیم ملی فوتبال چاد در مرحله انتخابی جام ملت‌های آفریقا ۲۰۱۷، از جام ملت‌های آفریقا ۲۰۱۹ نیز کنار گذاشته شد.
تیم‌های راه یافته به دور نهایی مسابقات:
به دلیل افزایش تیم‌های حاضر در مسابقات جام ملت‌های آفریقا از ۱۶ تیم به ۲۴ تیم، حداقل شش ورزشگاه برای برگزاری مناسب مسابقات پیش‌بینی شد.
پس از اعطای این پیشنهاد، ابتدا مصر هشت استادیوم را برای میزبانی مسابقات انتخاب کرد. این هشت ورزشگاه، ورزشگاه بین‌المللی قاهره و ورزشگاه السلام در قاهره، ورزشگاه الکساندریا و ورزشگاه حرص الحدود در اسکندریه، ورزشگاه المصری و ورزشگاه سوئز در سوئز، ورزشگاه اسماعیلیه در اسماعیلیه و ورزشگاه المصری در پورت سعید بود. بعدها، ورزشگاه السالم با استادیوم ۳۰ ژوئن جایگزین شد که یک استادیوم دیگر در قاهره است. انتظار می‌رفت که در این مسابقات ورزشگاه معروف برج العرب در اسکندریه و ورزشگاه عثمان احمد عثمان در قاهره مورد استفاده قرار گیرد اما انتخاب نشدند.
در تاریخ ۱۷ فوریه ۲۰۱۹ تأیید شد که تنها شش استادیوم استفاده می‌شود. شش محل برگزاری: ورزشگاه بین‌المللی قاهره و ورزشگاه ۳۰ ژوئن در قاهره، ورزشگاه الکساندریا در اسکندریه، ورزشگاه سوئز در سوئز، استادیوم اسماعیلیه در اسماعیلیه و ورزشگاه المصری در پورت سعید است.
با این وجود در ۱۳ مارس سال ۲۰۱۹، استادیوم باشگاه المصری در پورت سعید پس از کشف مشکل در یکی از غرفه‌های اصلی ورزشگاه، توسط ورزشگاه السلام در قاهره جایگزین شد.
داوران زیر برای جام ملتهای آفریقا ۲۰۱۹ انتخاب شدند. بر طبق تصمیم کمیته داوران کنفدراسیون فوتبال آفریقا، در این دوره از مسابقات از مرحله یک چهارم نهایی از کمک داور ویدئویی زیر استفاده شد.
۲۴ تیم برگزار کننده مسابقات نهایی بودند که فقط میزبان به صورت مستقیم وارد بازی‌ها شد و ۲۳ تیم دیگر از طریق مسابقات مقدماتی واجد شرایط شدند. ۲۴ تیم به ۶ گروه چهار تیمی تقسیم شدند. تیم‌ها در هر گروه با تیم‌های دیگر گروه یکبار بازی کردند. پس از مرحله گروهی، دو تیم برتر از هر گروه و ۴ تیم برتر رده سوم به مرحله یک چهارم نهایی صعود کردند و برندگان یک چهارم نهایی به نیمه نهایی راه یافتند. بازندگان نیمه نهایی در مسابقه رده‌بندی برای جایگاه سوم و چهارم بازی کردند، در حالی که برندگان نیمه نهایی بازی فینال را برگزار کردند.
هر تیم باید متشکل از ۲۳ بازیکن که حتماً باید ۳ بازیکن آن‌ها دروازه‌بان بود.
قرعه کشی در تاریخ ۱۲ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۲۰:۰۰ به وقت محلی روبروی ابوالهول و اهرام جیزه، در مصر برگزار شد. ۲۴ تیم به شش گروه چهار تیمی تقسیم شدند.
روش قرعه کشی در تاریخ ۱۱ آوریل ۲۰۱۹ توسط کمیته اجرایی CAF تصویب شد. برای قرعه کشی، تیم‌ها بر اساس رتبه‌بندی جهانی FIFA در آوریل ۲۰۱۹ (داخل پرانتز) در چهار گلدان قرار داده شدند. تیم ملی فوتبال مصر به عنوان میزبان به‌طور خودکار در موقعیت A1 قرار گرفت. تیم ملی فوتبال کامرون مدافع عنوان قهرمان نیز به‌طور خودکار در گلدان ۱ قرار گرفت.
دو تیم برتر هر گروه به همراه چهار تیم برتر رده سوم، به دور یک‌هشتم نهایی راه پیدا کردند.
تیم‌ها براساس امتیازات (۳ امتیاز برای برد، ۱ امتیاز برای تساوی، ۰ امتیاز برای باخت) در گروه رتبه‌بندی شدند. جایی که دو یا چند تیم واجد امتیاز مساوی در مرحله گروهی باشند رتبه‌بندی آن‌ها با معیارهای زیر تعیین می‌شود:
معیارهای امتیازدهی: ۱)امتیاز؛ ۲)تفاضل گل؛ ۳)گل زده؛ ۴)امتیاز انضباطی؛ ۵)قرعه‌کشی
=قهرمان =
الجزایر،،،، دومین قهرمانی
افراد زیر برندگان جوایز منتخب شدند: