مدل و نشانه‌گذاری فرایند کسب‌وکار
مدل و نشانه‌گذاری فرآیند کسب‌وکار () یک نمایش گرافیکی برای مشخص کردن فرآیندهای تجاری در یک مدل فرآیند تجارت است.
ابتکار مدیریت فرآیند کسب و کار (BPMI) BPMN را توسعه داد، که از زمان ادغام دو سازمان در سال ۲۰۰۵ توسط گروه مدیریت اشیاء حفظ شده‌است. نسخه 2.0 BPMN در ژانویه ۲۰۱۱ منتشر شد، که در آن زمان این نام با مدل فرآیند تجارت "و" نماد سازگار شد زیرا معانی اجرای نیز در کنار عناصر نمادین و نمودار قرار گرفت. آخرین نسخه BPMN 2.0.2 است که در ژانویه ۲۰۱۴ منتشر شده‌است.
مدل و نشانگر فرآیند کسب و کار (BPMN) استانداردی برای مدل‌سازی فرایندهای تجاری است که یک نشانگر گرافیکی برای مشخص کردن فرآیندهای تجاری در "نمودار فرآیند تجارت" (BPD)، مبتنی بر یک تکنیک نمودار کاری بسیار شبیه به نمودارهای فعالیت از زبان مدل سازی واحد (UML) ارائه می‌دهد. هدف BPMN پشتیبانی از مدیریت فرایندهای تجاری، هم برای کاربران فنی و هم برای کاربران تجاری، با ارائه نشانه ای است که برای کاربران کسب و کار بصری باشد، در عین حال قادر به نشان دادن معانی پیچیده فرآیند است. مشخصات BPMN همچنین نقشه ای بین گرافیک‌های نماد گذاری و ساختارهای اساسی زبان‌های اجرا، به ویژه برای زبان اجرای فرآیند تجارت (BPEL) ارائه می‌دهد.
هدف اصلی BPMN ارائه یک یادداشت استاندارد است که توسط همه ذینفعان تجاری قابل فهم باشد. این شامل تحلیلگران تجاری می‌شود که فرایندها را ایجاد و بهسازی می‌کنند، توسعه دهندگان فنی مسئول اجرای آنها هستند و مدیران تجاری که نظارت و مدیریت آنها را انجام می‌دهند. در نتیجه، BPMN به عنوان یک زبان مشترک عمل می‌کند، و باعث ایجاد شکاف ارتباطی بین طراحی فرآیند کسب‌وکار و پیاده‌سازی می‌شود.
در حال حاضر چندین استاندارد رقیب برای زبان‌های مدل‌سازی فرایندهای کسب‌وکار وجود دارد که توسط ابزارها و فرآیندهای مدل‌سازی استفاده می‌شوند.
BPMN توسط دو استاندارد جدید برای مدل‌های مدیریت پرونده ساختمانی و مدل‌های تصمیم‌گیری، مدل مدیریت پرونده و نماد گذاری و مدل تصمیم‌گیری و نشانه گذاری تکمیل شده‌است.
BPMN به پشتیبانی از مفاهیم مدل سازی قابل استفاده در فرایندهای تجاری محدود شده‌است. انواع دیگر مدل‌سازی که توسط سازمان‌ها برای اهداف غیرفرآیندی انجام می‌شود از مبحث BPMN خارج است. نمونه‌هایی از مدل سازی مستثنی از BPMN عبارتند از:
علاوه بر این، در حالی که BPMN جریان داده‌ها (پیام‌ها) و پیوستگی و ارتباط ساخت‌های داده به فعالیت‌ها را نشان می‌دهد، یک نمودار جریان داده نیست.
مدل‌های BPMN توسط نمودارهای ساده ساخته شده از مجموعهٔ محدودی از عناصر گرافیکی بیان شده‌اند. آنها درک جریان و روند فعالیت‌های تجاری را هم برای کاربران تجاری و هم برای توسعه‌دهندگان ساده‌تر می‌کنند. چهار عنصر اساسی BPMN عبارتند از:این چهار دسته ایجاد نمودارهای ساده فرآیند تجارت (BPD) را امکان‌پذیر می‌سازند. BPDها همچنین امکان ساخت انواع جدیدی از جریان شی یا ساخت‌ها را فراهم می‌کنند تا درک نمودار را آسان‌تر کنند.
"اشیاء جریان" اصلی عناصر توصیف کننده در BPMN هستند و از سه عنصر اصلی تشکیل شده‌اند: رویدادها، فعالیت‌ها و دروازه‌ها."اشیاء جریان" با استفاده از اشیاء متصل کننده، که از سه نوع تشکیل شده‌اند: دنباله‌ها، پیام‌ها و انجمن‌ها به یکدیگر متصل می‌شوند.
خطوط شنا(Swim lanes) یک مکانیسم دیداری از سازماندهی و طبقه‌بندی فعالیت‌ها، بر اساس نمودار جریان عملکردی متقابل است، و در BPMN شامل دو نوع است: ساخت ها(Artifacts) به توسعه دهندگان اجازه می‌دهد تا اطلاعات بیشتری را در مدل یا نمودار وارد کنند. در این روش خوانایی مدل یا نمودار بیشتر می‌شود. سه ساخت از پیش تعریف شده وجود دارد که عبارتند از:
چشم‌انداز BPMN 2.0.2 داشتن یک مشخصات واحد برای یک مدل و نشانگر فرآیند کسب و کار جدید است که نشانگر، متامدل و قالب مبادله را تعریف می‌کند اما با وجود نام اصلاح شده که هنوز با نام تجاری "BPMN" حفظ شده‌است. این ویژگی‌ها عبارتند از:
نسخه فعلی مشخصات در ژانویه ۲۰۱۴ منتشر شد.
از مدل سازی فرایندهای تجاری برای ارتباط دادن طیف گسترده‌ای از اطلاعات به طیف گسترده‌ای از مخاطبان استفاده می‌شود. BPMN به منظور پوشش دادن استفاده در طیف گسترده طراحی شده اجازه می‌دهد تا مدلسازی فرآیندهای کسب‌وکار end-to-end را انجام دهد تا بیننده نمودار بتواند به راحتی بین بخشهای یک نمودار BPMN تمایز قایل شود. سه مدل اساسی زیر مدل‌ها در یک مدل BPMN وجود دارد: فرآیندهای تجاری خصوصی (داخلی)، فرآیندهای انتزاعی (عمومی) و فرآیندهای همکاری (سراسری):
در داخل و بین این سه زیر مدل BPMN، بسیاری از انواع نمودارها ایجاد می‌شوند. در زیر انواع فرآیندهای تجاری است که می‌تواند با BPMN مدل سازی شود (موارد ستاره دار ممکن است به یک زبان قابل اجرا نگاشت نشوند):
BPMN به گونه ای طراحی شده‌است که به انواع مختلف گفته شده در بالا از نمودارها شدنی است. با این حال، باید توجه داشت که اگر انواع بسیاری از مدلهای فرعی، مانند سه یا چند فرآیند خصوصی با جریان پیام بین هر یک از آنها، ترکیب شوند، ممکن است درک آن دشوار شود؛ بنابراین، OMG توصیه می‌کند که مدل ساز یک هدف متمرکز را برای BPD، مانند یک فرآیند خصوصی یا همکاری انتخاب کند.
زنجیره‌های فرآیند رویداد محور (EPC) و BPMN دو زبان نشانه‌گذاری با بیان مشابه در هنگام مدلسازی فرایند هستند. یک مدل BPMN می‌تواند به یک مدل EPC تبدیل شود. در مقابل، یک مدل EPC تنها با از دست دادن اندک اطلاعات می‌تواند به یک مدل BPMN تبدیل شود. یک مطالعه نشان داد که برای همان فرایند، مدل BPMN ممکن است حدود ۴۰٪ عناصر کمتری نسبت به مدل EPC مربوط به‌ آن را داشته باشد، اما با مجموعه ای از نمادها کمی بزرگتر؛ بنابراین مدل BPMN آسانتر است. تبدیل بین دو نماد می‌تواند به صورت خودکار انجام شود.
نمودارهای فعالیت UML و BPMN دو زبان نشانه‌گذاری هستند که می‌توانند برای مدل سازی فرآیندهای یکسان استفاده شوند: یک زیر مجموعه از عناصر نمودار فعالیت دارای معنایی مشابه با عناصر BPMN هستند، با وجود مجموعه کوچکتر و کمتر بیانگر نمادها. یک مطالعه نشان داد که به رغم محدودیت‌های بالاتر نمودار فعالیت، هر دو نوع مدل فرایند، به نظر می‌رسد که سطح خوانایی یکسانی برای کاربران بی تجربه دارند.
نقاط ضعف BPMN می‌تواند مربوط به موارد زیر باشد: