لیبرالیسم ملی‌گرا
لیبرالیسم ملی، نوعی از لیبرالیسم است که سیاست‌ها و مسایل لیبرال را با عناصر ملی‌گرایی یکی می‌کند.
در قرن نوزدهم یک سری از احزاب سیاسی «لیبرال ملی»، از لحاظ ایدئولوژی یا صرفاً از لحاظ اسم، به صورت خاص در در بسترهای متعدد ملی مانند اروپای مرکزی، کشورهای نوردیک و اروپای جنوب شرقی فعال بودند.
لیبرالیسم ملی در قرن نوزدهم میلادی اساساً یک ایدئولوژی و یک جنبش بود.
اهداف لیبرالِ ملی، ادامه آزادی فردی و اقتصادی، همچنین حاکمیت ملی بود. یوژف آنتال، تاریخ‌نویس و دموکرات مسیحی، کسی که به عنوان اولین نخست‌وزیر پسا کمونیسم در مجارستان خدمت کرد، لیبرالیسم ملی را به عنوان «بخشی از ظهور دولت-ملت» در اروپای قرن نوزدهم توصیف نمود.
به گفته «اوسکار مولیج» ، «با توجه با ایدئولوژی‌ها و سنن احزاب سیاسی می‌توان استدلال کرد که در زمین‌های اروپای مرکزی یک نوع متفاوت از لیبرالیسم، مختص به این منطقه در جریان قرن نوزدهم تکامل یافت» و به نقل از «ماسیج جانوسکی» : «واژه 'ملی' به عنوان چیزی مترادف 'لیبرال' عمل کرده‌است» («'ملی' به تنهایی کافی بود تا شک‌هایی را دربارهٔ انجمن لیبرال برانگیزد»). هم‌چنین به گفته مولیج، در اروپای جنوب شرقی «'لیبرال ملی‌گراها' نیز نقش قابل مشاهده‌ای، هر چند اساسی نبود، اما با ویژگی‌های اندک متفاوت مختص به منطقه داشتند، که تا حد زیادی آن‌ها را از همتایان اروپای مرکزی‌شان متمایز می‌کرد».
«مایکل لیند» در کتاب‌اش با عنوان «"برآمده از محافظه‌کاری"» ، لیبرالیسم ملی را به‌گونه‌ای تعریف می‌کند که مورخ «آرتور ام شلزینگر جونیور» در "پیشرو" استفاده از عبارت «مرکز حیاتی» را به‌طور مشابه توصیف می‌کند. خود لیند، لیبرالیسم ملی را به عنوان متحدکننده «محافظه کاری اجتماعی معتدل با لیبرالیسم معتدل اقتصادی» تعریف می‌کند.
«گوردون اسمیت» ، پژوهشگر ارشد سیاست‌های تطبیقی اروپا، لیبرالیسم ملی را یک مفهوم سیاسی می‌داند که هنگام موفقیت جنبش‌های ملی‌گرا در ایجاد دولت-ملت‌ها، زمانی که دیگر نیاز نبود مشخص شود که یک آرمان، حزب یا سیاست‌مدار لیبرال «ملی» است، محبوبیت‌اش را از دست داد.
ریشه‌های لیبرالیسم ملی را می‌توان در قرن نوزدهم یافت، زمانی که لیبرالیسم محافظه‌کار یا لیبرالیسم کلاسیک ایدئولوژی طبقات سیاسی در بیشتر کشورهای اروپایی و به‌طور خاص کشورهای اروپای مرکزی بود که بعداً توسط نظام سلطنتی مورثی اداره می‌شدند.
لیبرال‌های ملی در اصل اگرچه حامی تجارت بودند، الزاماً طرف‌دار تجارت آزاد و ]]لیبرالیسم اقتصادی]] نبودند و گاهی اوقات طرف‌دار همکاری میان دولت و صنعت ملی، سطوح میانه حمایت‌گرایی، تأسیس اتحادیه‌های گمرکی ترجیحی، گمرکات برای صنایع نوپا یا شرکت‌هایی که دارای اهمیت استراتژیک ملی و انواع مختلف برنامه‌ریزی صنعتی بودند.
لیبرالیسم ملی در قرن نوزدهم در تعدادی از کشورها از جمله آلمان، اتریش، دانمارک، سوئد، فنلاند و رومانیا معروف بود. در آلمان، اتریش و رومانیا، لیبرال‌های ملی یا احزاب «لیبرال ملی» به مدت طولانی در حکومت بودند. به‌طور خاص، در کشورهای آلمانی زبان، به دلیل ویژگی چند ملیتی یا ماهیت غیرمتجانس کشورهایی مانند امپراطوری اتریش (که بعداً به‌طور رسمی به اتریش-مجارستان تغییر نام یافت) یا آلمان جدیداً تأسیس شده در زمان صدراعظم اوتو فون بیسمارک، لیبرال‌های ملی نیز طرف‌دار رژیمی اقتدارگراتر یا محافظه کارتر بودند.
در آلمان قرن نوزدهم، معتقدین به لیبرالیسم ملی‌گرا از ملی‌گرایان لیبرال متفاوت بود، این‌که آن‌ها به موجودیت اقتدارگراتر در اروپا و یک امپراتوری آلمانی قوی معتقد بودند. لیبرال‌های ملی‌گرا مانند ماکس وبر، به دنبال یک آلمان دموکراتیک در همکاری با سایر قدرت‌های اروپایی بودند.
در زمان امپراطوری آلمان، لیبرالیسم ملی توسط «حزب لیبرال ملی» (NLP)، بزرگ‌ترین حزب در رایشتاگ برای چندین سال، نمایندگی می‌شد. زمانی که بیسمارک، کسی که از ۱۸۷۱ (متحد شدن آلمان) تا ۱۸۹۰ میلادی صدراعظم بود، سیاست‌های اولیه تجارت آزاد خود را لغو کرده و حامی حمایت‌گرایی و مخالف افزایش قدرت‌های پارلمان شده و نهایتاً برای حمایت از حزب محافظه کار آلمان (که عمدتاً نماینده نخبگان سرمایه‌دار زمین‌داران یونکرهای پروس است) تلاش کرد، لیبرال‌های ملی از او حمایت کردند. علاوه بر این، حزب NLP (که تقریباً ۳۰ درصد رأی را در سه انتخابات اول فدرال، از جمله ۳۰٫۱ درصد در انتخابات فدرال سال ۱۸۷۱ میلادی به دست آورد) در انتخابات فدرال ۱۸۷۸ و مخصوصاً در انتخابات فدرال ۱۸۸۱ (که رأی آن به ۱۴٫۶ درصد کاهش یافت) شدیداً شکست خورد. بعداً، این حزب با ظهور حزب سوسیال دموکرات و حزب مرکزی در آغاز قرن، در سهم رای خود کاهش پیوسته‌ای را تجربه کرد.
در جریان جمهوری وایمار، «حزب خلق آلمان» (DVP) که رهبر آن گوستاف اشترزمان، صدراعظم (۱۹۲۳ میلادی) و وزیر امور خارجه (۱۹۲۳ – ۱۹۲۹ میلادی) بود، جانشین حزب NLP شد. حزب DVP که برخی از عناصر معتدل «حزب محافظه‌کار آزاد» (FKP) و «اتحادیه اقتصادی» (WV) با آن پیوسته بود، عموماً فکر می‌کرد تا از منافع صنعت‌کاران بزرگ آلمان نمایندگی کند و توسط چندین ناظر به عنوان یک حزب لیبرال ملی طبقه‌بندی شده بود. پلتفورم آن بالای ارزش‌های خانواده مسیحی، تحصیل سکولار، تعرفه‌های پایین، مخالفت با هزینه‌های رفاهی و گمرکات زراعی و خصومت با «مارکسیسم» (یعنی حزب کمونیست و حزب سوسیال دموکرات) تأکید داشت. بعد از مرگ استریسمن، DVP که در صفوف آن چندین مخالف جمهوری‌خواه وجود داشت، شدیداً به راست منحرف شد.
حزب فعلی دموکرات آزاد (FDP)، که جانشین DVP و حزب سوشال لیبرال دموکرات آلمان (DDP) است، در ابتدا تلاش‌های محافظه‌کارانه و تا حدی ملی‌گرایانه‌ای داشت، که به‌طور خاص در برخی از انجمن‌های ایالتی تا دهه ۱۹۵۰ میلادی و گهگاهی بعد از آن قدرت‌مند بود (یک مثال جالب یورگن مولمان، رهبر FDP در سال‌های ۱۹۸۳–۱۹۹۴ و ۱۹۹۶–۲۰۰۲ میلادی در نوردراین-وستفالیا است) و هنوز هم شامل یک جناح لیبرال ملی است که بر خلاف سایر جناح‌های حزب، پیوسته نسبت به اروپا شکاک بود. برخی از عناصر شاخه راست، شامل «سون تریشلر» (رهبر قبلی باشگاه استریسمن)، اخیراً به حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) پیوستند، که به نوبهٔ خود از سوی برخی از ناظران به عنوان لیبرال ملی طبقه‌بندی می‌شود.
در اتریش-مجارستان، «حزب مشروطه» نماینده اصلی نشنل لیبرالیسم بود. در اتریش، نشنل لیبرالیسم مبنای یکی از سه Lager، یا کمپ‌های ایدیولوژیک در کشور باقی‌مانده‌است که به انقلاب ۱۸۴۸ میلادی در امپراطوری اتریش بر می‌گردد. در جریان دوره بین دوجنگ، کمپ لیبرال ملی در قالب «حزب خلق آلمان بزرگتر» جمع شده بود. تا سال ۱۹۳۸ میلادی، با "آنشلوس" اتریش با آلمان نازی، کمپ لیبرال ملی به‌صورت کامل توسط سوسیالیسم ملی اتریش بلعیده شده و تمام احزاب دیگر نهایتاً توسط توتالیتاریسم نازی جذب شدند. سوسیالیست‌ها و سوسیال‌های مسیحی تحت آزار و اذیت رژیم نازی قرار گرفتند و کمپ نشنل لیبرال بعد از جنگ به دلیل گناه متحد شدن با سوسیالیسم ملی، زخم خورد.
در سال ۱۹۴۹ میلادی، «فدراسیون مستقلین» (VdU) به عنوان یک گزینه لیبرال ملی برای احزاب عمده اتریشی بنیان‌گذاری شد. این فدراسیون یک مجموعه جنبش‌های سیاسی شامل لیبرال‌های بازار آزاد، پوپولیست‌ها، نازی‌های قبلی و ملی‌گرایان آلمانی که قادر به پیوستن به هیچ‌یک از دو حزب عمده نبودند را دربرگرفت. VdU در سال‌های ۱۹۵۵–۱۹۵۶ میلادی به حزب آزادی اتریش (FPÖ) تکامل یافت. زمانی که یورگ هایدر در سال ۱۹۸۶ میلادی به عنوان رهبر جدید FPÖ انتخاب شد، این حزب آغاز به چرخش ایدئولوژیک به سوی پوپولیسم شاخه‌راست کرد که منجر به انشعاب اکثر لیبرال‌ها گردید که فوروم لیبرال (LiF) را شکل دادند و عضویت FPÖ را در بین‌الملل لیبرال گرفتند و نهایتاً با NEOS ادغام شدند. خود هایدر از حزب جدا شده و «اتحاد برای آینده اتریش» را در سال ۲۰۰۵ میلادی تشکیل داد.