Commit ·
97adadb
0
Parent(s):
Initial commit: Standardized Hmar Corpus dataset
Browse files- .gitattributes +63 -0
- Bilingual/hmar_grammar_1996/Hmar_Grammar_1996.pdf +3 -0
- Bilingual/hmar_grammar_1996/metadata.json +33 -0
- Bilingual/hmar_tawng_inchukna/hmar_tawng_inchukna_2012.pdf +3 -0
- Bilingual/hmar_tawng_inchukna/metadata.json +27 -0
- Bilingual/hmar_tawng_inchukna/ocr/hmar_tawng_inchukna_2012.txt +0 -0
- Hmar/Nunrobu-8/metadata.json +26 -0
- Hmar/Nunrobu-8/nunrobu-8.pdf +3 -0
- Hmar/Nunrobu-8/ocr/1-7.txt +106 -0
- Hmar/Nunrobu-8/ocr/12-19.txt +127 -0
- Hmar/Nunrobu-8/ocr/20-22.txt +59 -0
- Hmar/Nunrobu-8/ocr/23-27.txt +90 -0
- Hmar/Nunrobu-8/ocr/28-33.txt +136 -0
- Hmar/Nunrobu-8/ocr/34-37.txt +74 -0
- Hmar/Nunrobu-8/ocr/38-39.txt +28 -0
- Hmar/Nunrobu-8/ocr/40-41.txt +57 -0
- Hmar/Nunrobu-8/ocr/42-43.txt +42 -0
- Hmar/Nunrobu-8/ocr/44-45.txt +53 -0
- Hmar/Nunrobu-8/ocr/46-48.txt +85 -0
- Hmar/Nunrobu-8/ocr/8-11.txt +82 -0
- Mizo/hmar_chanchin_1987/hmar_chanchin_1987.pdf +3 -0
- Mizo/hmar_chanchin_1987/metadata.json +28 -0
- README.md +109 -0
- metadata.jsonl +4 -0
.gitattributes
ADDED
|
@@ -0,0 +1,63 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
*.7z filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 2 |
+
*.arrow filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 3 |
+
*.bin filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 4 |
+
*.bz2 filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 5 |
+
*.ckpt filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 6 |
+
*.ftz filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 7 |
+
*.gz filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 8 |
+
*.h5 filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 9 |
+
*.joblib filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 10 |
+
*.lfs.* filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 11 |
+
*.lz4 filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 12 |
+
*.mds filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 13 |
+
*.mlmodel filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 14 |
+
*.model filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 15 |
+
*.msgpack filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 16 |
+
*.npy filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 17 |
+
*.npz filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 18 |
+
*.onnx filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 19 |
+
*.ot filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 20 |
+
*.parquet filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 21 |
+
*.pb filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 22 |
+
*.pickle filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 23 |
+
*.pkl filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 24 |
+
*.pt filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 25 |
+
*.pth filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 26 |
+
*.rar filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 27 |
+
*.safetensors filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 28 |
+
saved_model/**/* filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 29 |
+
*.tar.* filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 30 |
+
*.tar filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 31 |
+
*.tflite filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 32 |
+
*.tgz filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 33 |
+
*.wasm filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 34 |
+
*.xz filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 35 |
+
*.zip filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 36 |
+
*.zst filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 37 |
+
*tfevents* filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 38 |
+
# Audio files - uncompressed
|
| 39 |
+
*.pcm filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 40 |
+
*.sam filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 41 |
+
*.raw filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 42 |
+
# Audio files - compressed
|
| 43 |
+
*.aac filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 44 |
+
*.flac filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 45 |
+
*.mp3 filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 46 |
+
*.ogg filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 47 |
+
*.wav filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 48 |
+
# Image files - uncompressed
|
| 49 |
+
*.bmp filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 50 |
+
*.gif filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 51 |
+
*.png filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 52 |
+
*.tiff filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 53 |
+
# Image files - compressed
|
| 54 |
+
*.jpg filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 55 |
+
*.jpeg filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 56 |
+
*.webp filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 57 |
+
# Video files - compressed
|
| 58 |
+
*.mp4 filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 59 |
+
*.webm filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 60 |
+
Bilingual/hmar_tawng_inchukna/hmar_tawng_inchukna_2012.pdf filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 61 |
+
Hmar/Nunrobu-8/nunrobu-8.pdf filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 62 |
+
Mizo/hmar_chanchin_1987/hmar_chanchin_1987.pdf filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
| 63 |
+
Bilingual/hmar_grammar_1996/Hmar_Grammar_1996.pdf filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
|
Bilingual/hmar_grammar_1996/Hmar_Grammar_1996.pdf
ADDED
|
@@ -0,0 +1,3 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
version https://git-lfs.github.com/spec/v1
|
| 2 |
+
oid sha256:4944518fbe81a18e5fac8b752368cbae0e492b275656c796f10e1abbc54031dd
|
| 3 |
+
size 102823836
|
Bilingual/hmar_grammar_1996/metadata.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,33 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"id": "hmar-grammar-1996",
|
| 3 |
+
"title": {
|
| 4 |
+
"hmr": "Hmar Grammar",
|
| 5 |
+
"en": "Hmar Grammar"
|
| 6 |
+
},
|
| 7 |
+
"creator": [
|
| 8 |
+
{
|
| 9 |
+
"name": "P. N. Dutta Baruah",
|
| 10 |
+
"role": "Author"
|
| 11 |
+
},
|
| 12 |
+
{
|
| 13 |
+
"name": "Vanlal Tluonga Bapui",
|
| 14 |
+
"role": "Author"
|
| 15 |
+
}
|
| 16 |
+
],
|
| 17 |
+
"publisher": "Central Institute of Indian Languages, Mysore",
|
| 18 |
+
"date": "1996",
|
| 19 |
+
"language": ["hmr", "en"],
|
| 20 |
+
"type": "Academic Reference",
|
| 21 |
+
"category": "Linguistics / Grammar",
|
| 22 |
+
"files": {
|
| 23 |
+
"pdf": "hmar_grammar_1996.pdf",
|
| 24 |
+
"ocr_text": null
|
| 25 |
+
},
|
| 26 |
+
"description": "A formal grammatical study of the Hmar language, developed through field research and elicitation with native speakers by the CIIL.",
|
| 27 |
+
"extra_metadata": {
|
| 28 |
+
"isbn": "81-7342-",
|
| 29 |
+
"publication_location": "Mysore, Karnataka",
|
| 30 |
+
"foreword_by": "Dr. N. Ramaswamy",
|
| 31 |
+
"price": "Rs. 102/-"
|
| 32 |
+
}
|
| 33 |
+
}
|
Bilingual/hmar_tawng_inchukna/hmar_tawng_inchukna_2012.pdf
ADDED
|
@@ -0,0 +1,3 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
version https://git-lfs.github.com/spec/v1
|
| 2 |
+
oid sha256:49a0205f4b52519c5510be05837f13f58ba34bb3db59a6b265ff581123ef084d
|
| 3 |
+
size 22366450
|
Bilingual/hmar_tawng_inchukna/metadata.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,27 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"id": "hmr-tawng-inchukna-2012",
|
| 3 |
+
"title": {
|
| 4 |
+
"hmr": "Hmar Tawng Inchukna",
|
| 5 |
+
"en": "A Lexical Study of the Hmar Language and Usages"
|
| 6 |
+
},
|
| 7 |
+
"creator": [
|
| 8 |
+
{
|
| 9 |
+
"name": "Vanlal Tluonga Bapui",
|
| 10 |
+
"role": "Author"
|
| 11 |
+
}
|
| 12 |
+
],
|
| 13 |
+
"publisher": "The Assam Institute of Research for Tribals and Scheduled Castes",
|
| 14 |
+
"date": "2012",
|
| 15 |
+
"language": ["hmr", "en"],
|
| 16 |
+
"type": "Academic Reference",
|
| 17 |
+
"category": "Bilingual / Linguistics",
|
| 18 |
+
"files": {
|
| 19 |
+
"pdf": "hmar_tawng_inchukna_2012.pdf",
|
| 20 |
+
"ocr_text": "ocr/"
|
| 21 |
+
},
|
| 22 |
+
"description": "A comprehensive lexical study focusing on Hmar language usage, published by a state research institute.",
|
| 23 |
+
"extra_metadata": {
|
| 24 |
+
"author_credentials": "D.Litt",
|
| 25 |
+
"publication_location": "Guwahati, Assam"
|
| 26 |
+
}
|
| 27 |
+
}
|
Bilingual/hmar_tawng_inchukna/ocr/hmar_tawng_inchukna_2012.txt
ADDED
|
The diff for this file is too large to render.
See raw diff
|
|
|
Hmar/Nunrobu-8/metadata.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,26 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"id": "nunrobu-8-2020",
|
| 3 |
+
"title": {
|
| 4 |
+
"hmr": "Nunrobu-8",
|
| 5 |
+
"en": "Nunrobu Class VIII"
|
| 6 |
+
},
|
| 7 |
+
"creator": [
|
| 8 |
+
{
|
| 9 |
+
"name": "Hmar Literature Society",
|
| 10 |
+
"role": "Author/Publisher"
|
| 11 |
+
}
|
| 12 |
+
],
|
| 13 |
+
"date": "2020",
|
| 14 |
+
"language": ["hmr"],
|
| 15 |
+
"type": "Textbook",
|
| 16 |
+
"category": "Hmar / MIL",
|
| 17 |
+
"files": {
|
| 18 |
+
"pdf": "nunrobu-8.pdf",
|
| 19 |
+
"ocr_text": "ocr/"
|
| 20 |
+
},
|
| 21 |
+
"description": "Official Hmar MIL textbook for Class VIII.",
|
| 22 |
+
"extra_metadata": {
|
| 23 |
+
"approval_details": "Approved as Hmar MIL by Govt. of Manipur (Letter no. 7/44/81 S/SE(PT) dt 4.1.92)",
|
| 24 |
+
"edition": "2020 Revision"
|
| 25 |
+
}
|
| 26 |
+
}
|
Hmar/Nunrobu-8/nunrobu-8.pdf
ADDED
|
@@ -0,0 +1,3 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
version https://git-lfs.github.com/spec/v1
|
| 2 |
+
oid sha256:c828d8751e85206de3f0408d6153c78e306eb22b43d85158290b865d940e5892
|
| 3 |
+
size 27974768
|
Hmar/Nunrobu-8/ocr/1-7.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,106 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
NUNROBU -8
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
ABRAHAM LINCOLN
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
Khawvela mi ropui le hmingthang tamtak hi, retheina hmun inhnuoi taka inthawka hung inbankai an ni tàwl a. Sum le pai nei lovin, thangpuitu ding ruolṭha nei naw hai sien khawm, tumruna le hlawtling nuomna lungril an nei tlat leiin, mi ropui le hmingthang an hung ni thei hlak a nih. Chuonghai laia pakhat chu Abraham Lincoln hi a nih.
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
Abraham Lincoln hi America ram, Kentucky khawpuiah February 12, 1809 khan a pieng a. A pa chu a hming khawm ziek thei lo khawp hiela inchûkna tienga inhnuoi. a nih a. Mi rethei tak a nih. Abraham Lincoln chun a nu le pa sinthaw chu taima takin a thangpui hlak a. School-a zirtirtu haiin an inchùktirhai chu chieng tak le fie nâwk zuola inchûkthiem tumin, ramhnuoi hmun re a pan hlak. Chun, Pathien Thu ngaithla dingin a'n khàwm hlak bawk. Lekhabu tiem bîk 4 (pali) a nei a. Chuonghai chu - 1) Aesop's Fables, 2) Robinson Crusoe, 3) Pilgrim's Progress le, 4) Holy Bible hai an nih. Hieng lekhabu 4-hai hi a tiem chipchier hne hle a. A then lem chu en lovin sei tak tak a hril thei. A lekhabu tiemhai hin a hrietna le a varna tamtakin a belsa a. Abraham Lincoln thuhrilhai hin khawvel hi a dèng suok hnê hle a nih.
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
-1-
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
|
| 12 |
+
NUNROBU -8
|
| 13 |
+
|
| 14 |
+
Kum 11 mî a ni laiin Abraham Lincoln chu a nu'n a thisan a. A nu chu nu huoisen le nu tha êm èm el a nih. Abraham Lincoln hin a nu hi a ngaisang èm êm a. " Ka umdàn po po hi, ka nua inthawka ka'n chûk dawk vawng a nih" a ti hiel a nih. Abraham Lincoln-in lekha a hung ziek thei a, Pathien Thu hril dinga thuhriltuhai kuoma fielna lekha a ziek thei chu, a pa chun a lawmin ropui a ti thei hle.
|
| 15 |
+
|
| 16 |
+
Abraham Lincoln-in kum 14 a tling kum hin school thaah a kai thei tah a. Chutaka chun thil tamtak a'n chùk dawk a. Amiruokchu, harsatna leiin hun sâwt tak el a lekhainchuk sunzawm thei lovin a um a. Dittâwka lekha a'n chùk thei naw leiin, lekhabu a hmu phàk taphawt chu, chipchier êm èmin a tiem hlak. School a suoksan hnung khawmin, makhâtin inchûkna chu a la sunzawm char char a nih.
|
| 17 |
+
|
| 18 |
+
Abraham hin thilhringhai hi a lainat èm êm a. Ni khat chu a ruolhaiin satel chungah meiling siein inhnelna'n an hmang a. Abraham Lincoln chun satel chu a lainat èm leiin, a ruolhai thilthaw chu a suktàwppèk a, thilhringhai chunga ngilnei dingin a ruolhai chu theitâwpin a'n fui a nih. Chu nia inthawk chun thilhringhai chunga ngilneina suklang a túlzie a hril uor zuol sau nghe nghe.
|
| 19 |
+
|
| 20 |
+
Lincoln-in school a suoksan hnungin a pa sinthaw thinglàk sin le losin thaw chu theitâwp suoin a thangpui
|
| 21 |
+
|
| 22 |
+
-2-
|
| 23 |
+
|
| 24 |
+
|
| 25 |
+
NUNROBU - 8
|
| 26 |
+
|
| 27 |
+
a. Chun, lawngzâp khawm a'n chùk hlak. Kum 20 mî a hung tling chun Lincoln chun makhâta lawng tukin, Ohio le Mississipi vadung haiah thuomhnaw tawlin, New Orleans-ah a zawr hlak a. Hienga a'n zinna haia hin pat bil le bu hmun a, nisapui hnuoia inrim taka midumhai sinthaw a hmu hlak. Mingo haiin lunginsietna nei dêr lova midumhai an sawr le an vuok hlak chu en intak a ti thei èm êm hlak a. Iengkhawm hril dawk naw sien khawm, a thilhmu chu a theinghil thei ngai hrim hrim nawh.
|
| 28 |
+
|
| 29 |
+
Abraham Lincoln hi mi ringum le taima tak a ni leiin, sinthaw dinga ruoitu taphawtin an diksak nghal hlak a. Tlangval hrát le ngilnei a ni a, thudik ngaina mi a ni bawk. Tienami hril a thiem em êm a, a tienami hril ngaithla dingin mipui an fe khâwm hiel hlak. A umna khuoa Dâk In enkawltu sin, iemani chen a thaw a. A hlaw a tam nawha chu, a sin chu ringum tak le taima takin a thaw hlak.
|
| 30 |
+
|
| 31 |
+
Mi tha le indik hi ngirhmun inhnuoi takin an um zing ngai nawh a. Abraham Lincoln khawm hi thil tha dit mi a ni leiin, a thaw taphawt a that thei patàwpa thaw tumin, taima takin sin a thaw hlak. Khawpui lienah fein dàn a'n chuk a, a ruolhai le a khuo le vênghai lai, mî lungril hne taka thuhril àn a'n chùk hlak bawk. Hienga a thilthawna taphawt a, h. .wtling pei nuomna a nei lei hin, Ukîl (Dàn thiemmi) hlawtling tak a hung ni tah a. Mîhai ngaisàng le ringzoum hung ni peiin, Congress le Parliament-a member dinga thlang tling a hung ni ta pei a.
|
| 32 |
+
|
| 33 |
+
-3-
|
| 34 |
+
|
| 35 |
+
|
| 36 |
+
NUNROBU 8
|
| 37 |
+
|
| 38 |
+
Abraham Lincoln chu ram le hnam hmangaitu indik tak a ni ang hrimin, America rama sal sukbo chu thiltum lien takin a hung nei taha. A thiltum a hril chàngin mi'n an nuisaw hlak. Amiruokchu, a thiltum chun khawvêl a dèng suok a. Mi tamtak ngaisàng le hmêlhriet a hung ni tah a nih.
|
| 39 |
+
|
| 40 |
+
Abraham Lincoln-in America President ni a nuomna san tak khawm, Sal sukbo a nuom lei a nih a. A duthusàm ngirhmun chuongkaiin 1860 khan America President dinga thlangtling a hung ni tah a. President sin a chela inthawka a thilthaw ropui hmasatak chu Sal Sukbona Dàn siem chu a nih. Hi Dân hi Simtieng miha'n an kal leiin, Sipai inlain sawrkar thar an indin a. Chu chun America ramah tuolsung indona (Civil War) a hung suksuok tah a. Sal sukbo ditlo Simtieng Sawrkar le Sal sukbo dit Hmartieng Sawrkar chu nasa takin an indo tah a. Chuonglai zing chun 1864 kuma America ram Inthlang Puia chun President dingin Abraham Lincoln bawk thlangtling nâwk a hung nih a. Tuolsung Indona khawm a hung re ta pei a. America rama sal zawrna le sal nei theina dàn chu sukbo a hung ni sawng tah a nih.
|
| 41 |
+
|
| 42 |
+
Abraham Lincoln-in huoisen taka sal suktàwpna thu a puong chu làwmin, America ram pumpuia Biek In haiah sal zalenna dàr chu khàwngrîkin a hung um tah a. America ram chu hlimnain a tuom ni takin a'n lang. Chuonga hlim
|
| 43 |
+
|
| 44 |
+
|
| 45 |
+
NUNROBU-8
|
| 46 |
+
|
| 47 |
+
taka mipui an um lai chun, sal zalenna thupuong lawm ve lo, simtieng mi, John Wilkes Booth chun, ennuom insuonaa um Abraham Lincoln chu, silaiin a kàphlum a. Sal insuona dàr vawtu Abraham Lincoln chun, sal zalenna maichàmah a hringna hļu tak el chu a lo inhlàn tah a nih.
|
| 48 |
+
|
| 49 |
+
Abraham Lincoln chu a thi tah a. Sal zalenna dàr vawtu Abraham Lincoln hming ruok chu, khawvêla hringna a um sùngin, theinghil nî um ta ngai naw nih.
|
| 50 |
+
~~~
|
| 51 |
+
|
| 52 |
+
A hnuoia indawnnahai hi dawn rawh :
|
| 53 |
+
|
| 54 |
+
1. Abraham Lincoln piengna hmun ziek rawh.
|
| 55 |
+
|
| 56 |
+
2. Abraham Lincoln hi ieng kuma pieng am a nih a? 3. Abraham Lincoln pa hi ieng ang thiemna nei am a nih a? 4. Abraham Lincoln-in a pa sinthaw ieng angin am a thangpui hlak a?
|
| 57 |
+
|
| 58 |
+
5. Abraham Lincoln-in school-a an zirtirtuhai inchùktirna hrietchieng tumin iengtin am thang a lâk hlak a?
|
| 59 |
+
|
| 60 |
+
6. Abraham Lincoln-in lekhabu a tiem bikhai kha ieng lekhabu am an nih a?
|
| 61 |
+
|
| 62 |
+
7. Abraham Lincoln-in lekhabu iengtin am a tiem hlak a? 8. Abraham Lincoln-in a lekhabu tiemhai ieng angin am a sawr a?
|
| 63 |
+
|
| 64 |
+
9. A nu'n a thisan laiin Abraham Lincoln kha ieng anga upa am a ni tah a?
|
| 65 |
+
|
| 66 |
+
5-
|
| 67 |
+
|
| 68 |
+
|
| 69 |
+
NUNROBU-8
|
| 70 |
+
|
| 71 |
+
10. Abraham Lincoln nu hi ieng ang nu am a nih a?
|
| 72 |
+
|
| 73 |
+
11. Abraham Lincoln-in a nundàn po po kha tû kuoma inthawka a'n chùk am a nih a?
|
| 74 |
+
|
| 75 |
+
12. Abraham Lincoln Pa'n a lawm le ropui a ti kha ie'm a nih a?
|
| 76 |
+
|
| 77 |
+
13. Abraham Lincoln-in chûk taka lekha a tiem nasan ie'm a nih a?
|
| 78 |
+
|
| 79 |
+
14. Abraham Lincoln-in thilhring a lainatzie iengtin am a suklang a?
|
| 80 |
+
|
| 81 |
+
15. A. Lincoln-in school a suoksan hnungin ieng sin am a thaw a?
|
| 82 |
+
|
| 83 |
+
16. A. Lincoln-in makhâta lawng a tuk lai khan kum iengzat mi am a ni tah a?
|
| 84 |
+
|
| 85 |
+
17. A. Lincoln kha a thuomhnawhai khawla'm a zawr a? 18. A. Lincoln-in en intak a ti èm êm hlak kha ie'm a nih a? 19. A. Lincoln-in a thil hmu, a theinghil thei hrim hrim lo chu ie'm a nih a?
|
| 86 |
+
|
| 87 |
+
20. A. Lincoln hi ieng ang mi am a nih a? 21. A. Lincoln hin ieng angin am sin a thaw hlak a? 22. A. Lincoln thiltum lientak ie'm a nih a? 23. A. Lincoln-in America President ni a nuom san lientak
|
| 88 |
+
|
| 89 |
+
ie'm a nih a?
|
| 90 |
+
|
| 91 |
+
24. Iengtik kumin am Abraham Lincoln kha America President dingin an thlang tan a?
|
| 92 |
+
|
| 93 |
+
|
| 94 |
+
NUNROBU-8
|
| 95 |
+
|
| 96 |
+
25. America President a ni hnunga Abraham Lincoln-in thil ropui a thaw hmasatak kha ie'm a nih a?
|
| 97 |
+
|
| 98 |
+
26. Abraham Lincoln kaphlumtu kha a hming ie'm a nih a?
|
| 99 |
+
|
| 100 |
+
27. John Wilkes Booth-in ieng leia Abraham Lincoln kha a a kaphlum am a nih a?
|
| 101 |
+
|
| 102 |
+
Lungril sawizawina :
|
| 103 |
+
|
| 104 |
+
1. Abraham Lincoln-in lekha a tiem taphawt, chîk taka a tiem vawng hlak ang hin, ei lekhatiem taphawt chîk takin tiem vê vawng hlak inla, Abraham Lincoln ang hin, hmangtlâka ei inchuk dawk ve i ring am?
|
| 105 |
+
|
| 106 |
+
2. Mihriemin mihriem bawk, rannung sawisaka a sawisak hi, i ngaidàn a ni v
|
Hmar/Nunrobu-8/ocr/12-19.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,127 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
NUNROBU 8
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
KHAWVEL NGHAWRHNINGTU HRIETNA
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
Nicholas Copernicus hi AD 1473 khan Poland rama Thorn khawpuiah a pieng a. A pieng hun lai hi ngaidan maksak tak tak tam tak a suok lai hun a nih. Copernicus hi Italy rama Bologna le Padua haiah, kum 10 sûng lekha a'n chùk a. Damdawi tieng dâm, Dàn tieng dâm, Economic tieng dàm, Varna tieng dâm le Sawrkarna tienga thiemna chi tum tum hung thiemin, tawng tienga thiemna insâng tak khawm a hung nei ta a. Chuong po po chunga chun, arasi chungchàng hriet nuomna lien tak hung nei zawm peiin, a ngaituona lungril khawm nasa takin a hung sèng ta pei a.
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
Copernicus chun leihnuoi hi, keibu anga invir niin a sui dawk a. Chu ngaidan chu mipuiin an ințawmpui thei naw leiin, Copernicus chu invêt anga an ngai a nih. Hi ngaidan lei hin Copernicus chun hmusit le deusawna nasa tak a tuok a. Kohran thuneina insàng lai a ni leiin, kohran ngaidan naw chu, tûkhawmin ngaidan dang an nei phal a ni nawh. Chuleichun, Copernicus khawm chu kohranin a manin a hrem thei a nih.
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
Copernicus hun lai hin enhlatna ( telescope) hi hmusuok a la ni nawh a. A thil suisuok indikzie fiena dingin, enhlatna
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
- 12 -
|
| 12 |
+
|
| 13 |
+
|
| 14 |
+
NUNROBU - 8
|
| 15 |
+
|
| 16 |
+
siem suok dan ding a ngaituo nàwk a. Nasa takin a buoipui a. Amiruokchu, Kohran thuneina insàng lai hun a ni leiin a thil suisuok khawm chu a puong suok ngam ta nawh. Ziekin a sie ringawt el a nih. Hieng hun lai hin Copernicus chu kum 39 mî vel a ni tah a. A dam sùngin a thil suidawk hi puong suok a ni ta naw sawng a. A thi hnungin an phawrlang ngam chau a nih.
|
| 17 |
+
|
| 18 |
+
Grik mivar hmasa thenkhat chun, leihnuoi invir thu hi an lo hriet vei vuoi tah a. Plato khawma a lo hriet ve tah nia hril a nih. Isu pieng hma, kumzabi pahnina lai khan Alexandria Lal Ptomely chun, chuong hun laia arasi chanchin ziekna lekhabu po po chu a lâkkhàwm a. "Almagest" ti hming chawiin lekhabu pakhat a siem a. Chu hun lai khawvela chun Alexandria khawpui chu khawvela mi thiem le mi varhai fuonkhawmna hmun a ni leiin, Almagest bua arasi chanchin inziek chu, khawvelin a pawm dàn a hung ni tah a nih. Chû lekhabua chun, hnuoi hi a lailung taka um le, nisa le thlapain an hèl ni lema ziek a nih a. Almagest hi tawng tam taka inlet a nih.
|
| 19 |
+
|
| 20 |
+
Copernicus-in a thil hriet thar lekhabua a ziek zo lai chun, kum 40 mi a ni tah a. A thil hmusuok thar chu Sawrkar le Kohranin an pawm dan selkalna a ni leiin, puonglang ngam lovin a um zing a. Lo puonglang sien chu, sawisakna, lung in intangna le thina chenin hremna a tuok thei ti a hriet tlat a nih. A khât chauvin, Biek In sip
|
| 21 |
+
|
| 22 |
+
-13-
|
| 23 |
+
|
| 24 |
+
|
| 25 |
+
NUNROBU - 8
|
| 26 |
+
|
| 27 |
+
zuma tukverhaia inthawkin arasihai chu a thlir hlak a. A ruolthahai kuoma chauh, a thil hriet thar le hmu suok tharhai chu a hril ngam hlak. A ruolhai ruok chun, a thil hrilhai chu invêtthlàka ngaiin an nuisan mei mei hlak a. Mi thiem le vara khawvelin a ngai Ptolemy lekhaziek chu Sawrkar le Kohran chen khawma an pawm le an innghatna a ni leiin, chû ngaidan kal chu Sawrkar le Kohran kalna le dodalna anga ngai a nih.
|
| 28 |
+
|
| 29 |
+
Ni khat chu a ruolṭha pakhatin Copernicus lekhaziek chu a en a, tha a ti èm leiin sut a rawt a. Sut dingin hmâ a lâk nghal a. Copernicus khawm hung upa peiin, kum 70 mi lai a hung ni tah a. Chàu tieng a hung pan ta pei a. May 14, 1543 a hung inher suok a. Chau le hratnâw taka khuma a zàl laiin, a ruolhaiin Copernicus chu a khum pindanah an lo pan a. Chu nî mâ chun, a ruolṭha Osiandar chu, Copernicus lekhaziek, "Van Thilhai Inher Dàn: Copernicus" ti lekhabu chawiin Copernicus zalna pindana chun a hung lut veh a. Copernicus-in a lekhaziek, lekhabua sut a hei ni chu a làwm èm êm a. A lekhabu chu en a, innui hieva a tiem lai zingin, thina kawtkhar chu kânin, khawvel chu a lo suoksan tah a nih. Sawrkar sawisak phàk ta nawna ram le Kohran lungsennain a tàwk phàk ta nawna ram panin, hnuoi ram hi a lo suoksan tah a. A thil hriet thar chu mi huoisen le thudik tantuhai suizui dingin a lo .
|
| 30 |
+
|
| 31 |
+
maksan tah a nih
|
| 32 |
+
|
| 33 |
+
-14-
|
| 34 |
+
|
| 35 |
+
|
| 36 |
+
NUNROBU - 8
|
| 37 |
+
|
| 38 |
+
Copernicus thia inthawka kum 7 hnungah Giordano Brano chu Italy ram Naples-ah a hung pieng a. Dominican Monk a hung nih a. Amiruokchu, ngaidan thar le hrietna thar a nei lei a, hrilsetu le dodâltua intum a'n lau leiin, kum 24 mi a ni laiin, a sinthaw maksanin a tlân hmang a. Kohran le Sawrkar hremna khawm tuor huomin, thudik a hriethai chu Rome, Venice, Genoa, Paris, Oxford, Wittenberg, Frankfurt le khawpui dang dang haiah a khèkpui taha. Thudik nia a hriet chu kohran mipuihai lai a puong dar pei a nih.
|
| 39 |
+
|
| 40 |
+
Chuonga huoisen taka thudik a puong suok lai chun, Venice khawpuia a um laiin a hmelmahaiin an hèk a. Rome khawpuia in pakhatah kum 6 sùng intàngtir a nih. Hienga intàngna ina khum a ni lai hin, a thiempu chanpuiha'n a thukhêkpui chu inhnûkkirtir tumin, theitâwp suoin an thlèm ngat ngat a. Thudik nia a hriet chu a'n phat nuom naw tlat leiin, February 17, 1600 AD khan Cross lerah khengbetin meichawkin an raw hlum a nih. A thi hmain roreltu kuomah, "Mi hrem dinga thupetu nang'a ngirhmun kha, tuta thiemnaw changa i siempa ngirhmun nêk hin ţi a um lem dai a nih" tiin a hril a. Chuongchun, Bruno chun thudik a tan leiin, thudik maichamah huoisen takin a hringna hlu tak chu a lo inhlan tah a nih.
|
| 41 |
+
|
| 42 |
+
Giordano Bruno thi hnung hin Galileo chun huoisen takin thudik chu a hung ngir suokpui ve nàwk tah a. Bruno
|
| 43 |
+
|
| 44 |
+
-15-
|
| 45 |
+
|
| 46 |
+
|
| 47 |
+
NUNROBU - 8
|
| 48 |
+
|
| 49 |
+
an sawisak dàn chun râp deu sien khawm, arasi thar a hung hmu suok hai chun phurna le thafanna thar a hung pêk pei a. A ni têlin Galileo hming chu a hung inthang zuol deu deu pei a. AD 1608-a Dutch haiin enhlatna (telescope) an siem suok chu, Kohranin Setan hmangruo nia a ngai leiin, tûkhawmin an hmang ngam nawh a. Galileo ruok chun 'telescope' hmang chu 'suol' nia a hriet naw leiin, a thil hriet tharhai fiena dingin a hmang zawm pei a. Hi hmangruo tangkai tak hmang hin Venus le Jupiter hai chanchin a'n chùk chieng a, vana arasi tamtak khawm a hmu suokpha a nih.
|
| 50 |
+
|
| 51 |
+
Galileo hmalàkna chu Kohran kalna nia ngaiin, AD 1616 khan Kohranin thiemnaw a'n changtir a. A ngaidàn le thudik nia a hriethai chu lakîr dinga nasa taka an thlèm hnung khawm a, thudik nia a hriet a'n phatsan nuom naw leiin, kum 70 mi a ni hnungin kum 9 zet intàngna inah an khum a nih. A kum hung tam peiin, a mit khawmin khuo a hung hmu ta nawh a. Ṭhangpuitu nei lovin, thudik tan leiin, a hringna hlu tak el chu, intàngna ina chun a lo hmang zo tah a nih.
|
| 52 |
+
|
| 53 |
+
Kumzabi sawmpasarina a hung inher suok meu chun, nisa hin hnuoi hi hêl lovin, hnuoi hin nisa hi a hêl lem a lo nih ti thudik chu, kohran khawm chun a hung pawm ve tah a. Amiruokchu, thudik kohranin a pawm theina dingin, khawvel hin hringna hlu tak tak a lo va chàn ràwn hman si deh....!
|
| 54 |
+
|
| 55 |
+
-16-
|
| 56 |
+
|
| 57 |
+
~~~
|
| 58 |
+
|
| 59 |
+
NUNROBU 8
|
| 60 |
+
|
| 61 |
+
Indawnnahai :
|
| 62 |
+
|
| 63 |
+
1. Copernicus hi piengna ram le khawpui hming ziek rawh.
|
| 64 |
+
|
| 65 |
+
2. Copernicus pieng lai hun hi, ieng ang ngaidan suok lai hun am a nih a?
|
| 66 |
+
|
| 67 |
+
3. Copernicus hin khawla'm lekha a'n chuk a?
|
| 68 |
+
|
| 69 |
+
4. Copernicus hin tawng tienga ieng ang thiemna am a nei a?
|
| 70 |
+
|
| 71 |
+
5. Copernicus-in thiemna chi tum tum a neihai kha, ieng ang thiemna na am a nih a?
|
| 72 |
+
|
| 73 |
+
6. Copernicus-in hrietnuomna lien tak a nei kha, ieng chungchàng am a nih a,?
|
| 74 |
+
|
| 75 |
+
7. Copernicus-in leihnuoi umdàn hi ieng angin am a sui dawk a?
|
| 76 |
+
|
| 77 |
+
8. Ieng leia Copernicus kha, invêt anga mi'n an ngai am a nih a?
|
| 78 |
+
|
| 79 |
+
9. Copernicus-in hmusit le deusaw a tuok nasan hi ie'm a nih a?
|
| 80 |
+
|
| 81 |
+
10. Copernicus hun laia Kohran thuneina insàng dàn ziek rawh.
|
| 82 |
+
|
| 83 |
+
11. 'Almagest' lekhabu hi, ieng chanchin ziekna am a nih a? 12. 'Almagest' lekhabu hi, tû siem am a nih a?
|
| 84 |
+
|
| 85 |
+
13. Kumzabi 15-na hun lai a, Alexandria khawpui pawimawna san ie'm a nih a?
|
| 86 |
+
|
| 87 |
+
17
|
| 88 |
+
|
| 89 |
+
|
| 90 |
+
NUNROBU - 8
|
| 91 |
+
|
| 92 |
+
14. Copernicus-in a thil hriet tharhai kha lo puonglang sien, ieng ang hremna am tuok a t'a?
|
| 93 |
+
|
| 94 |
+
15. Osiandar hi tu'm a nih a?
|
| 95 |
+
|
| 96 |
+
16. 'Van Thilhai Inher Dàn' ti lekhabu hi tû ziek am a nih a? 17. Copernicus thi tàwm a, a lungril suklàwm èm êmtu kha ie'm a nih a?
|
| 97 |
+
|
| 98 |
+
18. Copernicus kha iengtik khan am a thi am a nih a? 19. Giordano Brano kha iengtik laia pieng am a nih a? 20. Giordano Brano tlanhmang nasan ie'm a nih a? 21. Giordano'n thudik a hriethai chu khaw lai hmuna'm a
|
| 99 |
+
|
| 100 |
+
khèkpui a?
|
| 101 |
+
|
| 102 |
+
22. Giordano kha ieng leia meichawka an rawhlum am a nih a?
|
| 103 |
+
|
| 104 |
+
23. Giordano kha iengtik huna an rawhlum am a nih a? 24. Dutch-haiin 'Telescope' an siem suok kum kha ziek rawh.
|
| 105 |
+
|
| 106 |
+
25. Galileo-in iengtin am 'telescope' a hmang tangkai a? 26. Kohranin Galileo kha ieng leia thiemnaw a'n changtir am a nih a?
|
| 107 |
+
|
| 108 |
+
27. Iengtik khan am Kohranin leihnuoi umdan thudik hi a hung pawm a?
|
| 109 |
+
|
| 110 |
+
28. Kohranin leihnuoi umdan thudik a pawm theina dingin, hringna jengza'm a chân hman a?
|
| 111 |
+
|
| 112 |
+
18.
|
| 113 |
+
|
| 114 |
+
|
| 115 |
+
NUNROBU 8
|
| 116 |
+
|
| 117 |
+
Lungril sawizawina :
|
| 118 |
+
|
| 119 |
+
1. Kohran inza leiin Scientist hmasahai khan an thil hriethai kha lo ipbo pei hai sien, khawvel hi tuta ang hin a changkângphàk i ring am?
|
| 120 |
+
|
| 121 |
+
2. Kohran hin thil a suksuol thei ve tho i ring am?
|
| 122 |
+
|
| 123 |
+
Thawding:
|
| 124 |
+
|
| 125 |
+
Kohran hmalak dan tha i ti nawhai ziek rawh.
|
| 126 |
+
|
| 127 |
+
1
|
Hmar/Nunrobu-8/ocr/20-22.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,59 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
NUNROBU 8
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
RENGCHAWNGHAWI
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
Lal pakhat hin huon a siem a. A huona chun Serthlum dâm, Fâr dâm, Grêp dàm le Rengchawnghawi pàr dàm a phuna.
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
Tuk khat chu lal chun a huor a fang a. A hei ngha vèl chun a huona a thil phun thenkhat chu thêm chút hin a hei hmu tàwl a. Chuongchun, huon sira Serthlum kuoma chun, "Ieng leia thêm che?" a hei tih a. Serthlum chun, "Fâr thing angin thli hrâng hunah rimawi ka'n suo thei ve nawh a. Hieng ku hin ka ngui el a nih" a tih a. Lal chun Fâr chu a hei en a. Ama khawm chu vuoi hle hin a hei hmu veh a. A va hnaih a. "Nang teh, ieng leia hienga thêm che?" tiin a hei indawn veh a. Fâr thing chun,” Grep angin ka ra a’n hnik ve nâw èm a. Ka thêm el a nih." a lo ti veh a. Lal chun Grep chu a hei pan hnai a. “A ni leh, nang hi teh, ieng leia thêm am i nih a?" tia a hei indawn chun, Grep chun, "Serthlum angin ka rahai a lien ve nâw em a, ka thêm el a nih" tiin a lo dawn ve a.
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
Chuongchun, lal chun a huon a hei fang pei a. Huon sir khat a, Rengchawnghawi vul chiei hi a hei hmu ta a. Rengchawnghawi par chu a va hnaih a. Makti takin, "Nang
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
- 20 -
|
| 12 |
+
|
| 13 |
+
|
| 14 |
+
NUNROBU -8
|
| 15 |
+
|
| 16 |
+
hi teh, i ruolhai ang naw takin i lo vul chiei bîk el a..! Iengtizie? "a hei tih a.
|
| 17 |
+
|
| 18 |
+
Rengchawnghawi chun, "Serthlum dâm, Fâr dâm le Grep hai ang dàmin hlu zo ve naw lang khawm, i mi dit leia hitaka i mi phun ve hi ka nih ti ka'n hriet a. I mi ditsan phuzo tumin, Rengchawnghawi lai po pova mawi tak ka ni theina dingin, theipatâwp suoin ka par vul chiei el a nih" tiin a lo dawn a. Lal chu a lawm hle.
|
| 19 |
+
|
| 20 |
+
Tukhawm, mani sin le ninaa ringum taka theitâwp suotu chu, lal lawmna changtu an ni hlak.
|
| 21 |
+
|
| 22 |
+
~~~
|
| 23 |
+
|
| 24 |
+
Indawnnahai :
|
| 25 |
+
|
| 26 |
+
1. Rengchawnghawi hi ieng am a nih a?
|
| 27 |
+
|
| 28 |
+
2. Lal huona hin ieng ieng am phunin a um a?
|
| 29 |
+
|
| 30 |
+
3. Lal huona thêm chûlhai kha ieng ieng am an nih a?
|
| 31 |
+
|
| 32 |
+
4. Serthlumin ieng leia thêm am niin a'n hril a?
|
| 33 |
+
|
| 34 |
+
5. Fâr thing hi ieng leia thêm am a nih a?
|
| 35 |
+
|
| 36 |
+
6. Grep kha ieng leia lo thèm ve ringawt am a nih a?
|
| 37 |
+
|
| 38 |
+
7. Ieng le Rengchawnghawi hi thêm ve lo am?
|
| 39 |
+
|
| 40 |
+
8. Tu haiin am Lal lawmna an chang hlak a?
|
| 41 |
+
|
| 42 |
+
11
|
| 43 |
+
|
| 44 |
+
|
| 45 |
+
NUNROBU 8
|
| 46 |
+
|
| 47 |
+
Lungril sawizawina :
|
| 48 |
+
|
| 49 |
+
1. Serthlum thêm hi àwm i ti'm?
|
| 50 |
+
|
| 51 |
+
2. Fâr thing hi chu a taluo kai deuvin i hriet am? 3. Grêp ra hi serthlum ra tiet ni thut sien, a thèm nawpha chuong iring am?
|
| 52 |
+
|
| 53 |
+
4. Lal huona um po po lai, a ieng tak hi'm ni i nuom a?
|
| 54 |
+
|
| 55 |
+
Thawding:
|
| 56 |
+
|
| 57 |
+
1. Serthlum hi zil rawh. 2. Fâr thing hi zil rawh. 3. Grêp ra hi zil rawh. 4. Renchawnghawi hi inpâk rawh
|
| 58 |
+
|
| 59 |
+
22
|
Hmar/Nunrobu-8/ocr/23-27.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,90 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
NUNROBU-8
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
BOOKER WASHINGTON
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
Booker Washington hi sal naupang a nih a. America ram Virginia State-a pieng a nih. Naupang rethei le chanse tak ni sien khawm, a Negro chanpuihai chu a lunginsietin a lainat èm êm hlak a. A mipuihai sansuokna dinga lungril le thâ le zung tamtak sèngtu a nih.
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
Booker Washington hi Virginia State-a thilsiemsuokna hmunah a nu le chauh, rethei takin an khawsa a. Mî in ang khawm nei zo lovin, in tha nâw tè, a tuong khawm pil la ni nâwk nghalah an chèng a. Darthlalang takngiel khawm ´an nei zo nawh. Sil le bil khawm an tlasam hle. Thlasika lem chu insuklumna tâwk an nei naw leiin, dei tiin an inthin an inthin el hlak. Zîngkâra inthawk zàntieng chenin inrim takin sin an thaw a. An fàk khawp an hlaw tàwk tâwk hlak.
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
Chuong hun lai chun, America rama salhai chu school an kai ve an phal nawh a. Booker Washington hin school kai hi nuom èm êm sien khawm, school a kai thei ve nawh. A pu nauhai chu school-ah a thak hlak a. Bang àwngkàra inthawkin school naupanghai chu a bi hlak. Hlim taka school an kai chu a'n hnar thei èm êm hlak.
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
America rama Civil War a hung tàwp hnung chun, salhai suokna dàr chu a hung inri tah a. Chuong lai huna 23"
|
| 12 |
+
|
| 13 |
+
|
| 14 |
+
NUNROBU -8
|
| 15 |
+
|
| 16 |
+
chun Booker Washington le a nu chu Virginia thlangtieng an lo inpem tah. Sal zalènna dàr inri ta sien khawm, Booker Washington hai nufa chu retheina sala inthawka insuo an la ni nawh a. Chuleichun, Booker Washington ta ding chun, school kai chu a la zuk thei el chuong nawh.
|
| 17 |
+
|
| 18 |
+
Ni khat chu lungmeihawl chosuokna hmuna sin a thaw laiin, Virginia State-a Negrohai ta ding bika school hawng a ni thu mi'n an hril chu, Booker Washington chun a lo hriet a. Chutaka chun mi retheihai chu, an fàk ding hlawa sin inthawtir malamin sumdâwng dàn ding an inchuktir hlak ti a hriet zawm pei a. Chutaka inthawk chun, Booker Washington lungril chu, chû school-a kai a nuomna chun a hluosip vawng el tah a nih.
|
| 19 |
+
|
| 20 |
+
Booker Washington chun a nu kuomah school kai dinga fe a tum thu hrilin, mansa te a pai a, a neisun dollar tlâwmte leh mêl 500-a hla fe dingin, a'n thawk suok tah a. Sunnithlâk thlaka kea lâwnin, zànah lampui sirah a riek pei a. Chuonga fe pei chun, a tâwp a tâwpah, a kai tumna school chu ni tamtak a pan hnung chun a tlung tah a. Booker Washington school kai tumna chu Hampton Institute a nih.
|
| 21 |
+
|
| 22 |
+
B. Washington chun thuawi tak le taima taka sin a thaw leiin, Hampton Institute-a hotu tak lung a sukawi a. Chû school-a a kai ding chu a phalpèk tah a. Booker Washington ang rêng rènga taima le inchûktha chû school-
|
| 23 |
+
|
| 24 |
+
-24-
|
| 25 |
+
|
| 26 |
+
|
| 27 |
+
NUNROBU-8
|
| 28 |
+
|
| 29 |
+
a chun an la um ngai nawh. "Manî hmâ chau siel lova, hnam thatna dinga rawngbâwla inpehai hi, mi hlimthei tak an nih" ti thû le, kut sinthaw ngaihlut chu, B.Washington-in Hampton Institute-a inthawka a'n chùk dawk a nih.
|
| 30 |
+
|
| 31 |
+
A'n chùkna a zo hnung chun, Booker Washington chu a'n chùkna school-ah Zirtirtu sin inthawtir nghal a nih a. Chu hnung chun, Alabama rama Tuskegee khuoa midumhai ta dinga school hawng tharah, hotutak dingin Booker Washington chun fielna a hmu a. B. Washingtonin a enkawla inthawkin chû school chu a'n thang ta duok duok a. Mi tamtak hriet a hung ni tah a nih. Chû school-a chun, 'Kut Sinthaw' chu Subject pakhata inthangtir a nih a. Chu chun mi tamtak lungril chu thlâkdanglamin, hmasâwnna lampuiah, mi tamtak kal a'n chawitir a nih.
|
| 32 |
+
|
| 33 |
+
Booker Washington chun a hnam chanpuihai ta dingin thil ropui tamtak a thaw a. America ramin hming ropui le inzana insângtak a'n dawngtirhai lai a hung thang phàk ta hiel a. Negro hnama hieng ang chawimawina insàng dawngtuhai lai, Booker Washington hi a hmasatak a nih. Mi pakhat rau rauva chu, B.Washington anga sin tha le ropui thaw hi, mî an tam naw vieu. Chuleichun, Booker Washington hi, America rama mi ropui an hrilhai laia langsar tak a hung ni ve tah a nih.
|
| 34 |
+
|
| 35 |
+
-25 -
|
| 36 |
+
|
| 37 |
+
~~~
|
| 38 |
+
|
| 39 |
+
NUNROBU 8
|
| 40 |
+
|
| 41 |
+
Indawnnahai :
|
| 42 |
+
|
| 43 |
+
1. Booker Washington hi ieng ang naupang am a nih a? 2. Booker Washington piengna hmun ziek rawh.
|
| 44 |
+
|
| 45 |
+
3. Booker Washington-in a mipuihai a'n vawi dàn ziek rawh. 4. Booker Washington hi ieng anga rethei am a nih a? 5. Ieng leia B. Washington hi school kai vê lo am a nih a? 6. B.Washington-in tu hai am a'n hnar hlak a?
|
| 46 |
+
|
| 47 |
+
7. America rama Civil War khan ieng am a ra suok a? 8. Booker Washington-in a lawm èm êm thu a hriet kha, ieng thu am a nih a?
|
| 48 |
+
|
| 49 |
+
9. Negrohai ta ding bika school an hawng chu, B.Washingon hai chèngnaa inthawka ieng anga hla am a nih a?
|
| 50 |
+
|
| 51 |
+
10. Booker Washington kha a kai tumna school pan dingin iengtin am a'n buotsai a?
|
| 52 |
+
|
| 53 |
+
11. Booker Washington khan a kai tumna school a panna lampuiah ieng ang harsatna hai am a tuok a?
|
| 54 |
+
|
| 55 |
+
12. Iengtin am B.Washington-in Hampton Institute-ah admission a hmu thei a?
|
| 56 |
+
|
| 57 |
+
13. Booker Washington kai tumna school hming kha ie'm a nih a?
|
| 58 |
+
|
| 59 |
+
14. Booker Washington khan Hampton Institute-a inthawkin ieng ie'm a'n chùk dawk a?
|
| 60 |
+
|
| 61 |
+
-26-
|
| 62 |
+
|
| 63 |
+
|
| 64 |
+
NUNROBU-8
|
| 65 |
+
|
| 66 |
+
15. B.Washington-in Zirtirtu sin a thaw hmasatakna hmun kha khaw lai hmun am a nih a?
|
| 67 |
+
|
| 68 |
+
16. Hotu dinga Booker Washington hung fieltuhai kha tu hai am an nih a?
|
| 69 |
+
|
| 70 |
+
17. Tuskegee School-a mi tamtak lungril thlâkdang-lamtu le hmasawnna lampuia kal inchawitirtu kha, ieng am a nih a?
|
| 71 |
+
|
| 72 |
+
18. Booker Washington khan a hnam chanpuihai ta dingin ieng ie'm a thaw a?
|
| 73 |
+
|
| 74 |
+
19. Booker Washington hin America rama inthawkin ieng thilhai am a dawng a?
|
| 75 |
+
|
| 76 |
+
20. Negro hnama Booker Washington ngirhmun chungchuongna ziek rawh.
|
| 77 |
+
|
| 78 |
+
21. America rama Booker Washington ngirhmun ziek rawh.
|
| 79 |
+
|
| 80 |
+
Lungril sawizawina :
|
| 81 |
+
|
| 82 |
+
1. B. Washington ngirhmunah ngir la, ama ngirhmun hi i tlung phàk ve i ring am?
|
| 83 |
+
|
| 84 |
+
2. Booker Washington-in a hlawtlingna dinga taima taka sin a thaw ang hi thaw ve ni la, ama ang tho hin hlawtling ve i'n ring am?
|
| 85 |
+
|
| 86 |
+
3. 'Tumna a um chun lampui a um' ti thuvar hi, B.Washington hin a sukdikin i hriet am? Thawding:
|
| 87 |
+
|
| 88 |
+
Mi tumru chanchin thumal 100 vêl hmangin ziek rawh.
|
| 89 |
+
|
| 90 |
+
27.
|
Hmar/Nunrobu-8/ocr/28-33.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,136 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
NUNROBU 8
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
LALPA CHUN MI RINGUM CHU A HUMHIM HLAK
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
Tienlai Lal pakhat hin nuhmei pathum a nei a. Thaipui chun naupasal pahni a nei a. Thaikem chun pakhat ve ve an nei. Lal nauhai chu an inngei thei èm êm a, ramsuokin an fê vet hlak. Unau laia a upatak chu thaipui nau a nih a, a hming chu Suolal a nih.. Ama hi mi indik le ringum tak a nih. Thaikem nauhai chu Asiek le Athang an nih a. An naupangtak chu Thaipui nau bawk a nih. A hming chu Achung a nih.
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
Vawikhat chu zàn sàwm riek dingin ramsuokah an fe a. An fena ram chu thlaler ram țâwl, tui vàngna hmun a nih. Hla tak an fe hnung chun, an phìng a țâmin an dang a châr ta hle a. Suolal chun a sang kuomah, "Hi thinglera hin hang lui la, khuo hang thlir vel la, hna hring i hmu chun tui hnaina ni ngei a t'a; chu hmun chu̟ panin tui va chawi rawh" a tih a. Achung chun thinglera inthawkin hna hring umna hmun a háng hmu a. Thinglèra inthawk hung tumin a thil hmu chu a uhai a hril a.
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
Suolal chun, "Silai hi chawi la, tui va chawi raw leh. Hilai hin lo nghâk zing kan ti che" a tih a. Achung chu silai chawiin a fe ta nghal a. Tui umna hmun a tlung chun
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
28
|
| 12 |
+
|
| 13 |
+
|
| 14 |
+
NUNROBU 8
|
| 15 |
+
|
| 16 |
+
a dangchâr kha a hung zuol a; tui chu hei dawn nghâ! a tum a. Chulai tak chun Râwl pakhat hin, “Tui kha la dâwn naw rawh. Thu ka'n dawn ding che i sàng hmaa tui kha i dàwn chun, i thi ding a nih" a hung tih a. Achung chun iengkhawm dawnsak hman lovin tui chu a hei dâwn nghal a. A thi zui nghal a.
|
| 17 |
+
|
| 18 |
+
Achung chu a uhai chún nghâkhlâ takin an lo thlîr zing a. A hung el ta nâw phing chun Suolal-in, "Nang Asiek, i sang a hung kir intak ta èm el, va fe vê el ta'm khai! Hieng hin lo nghâk zing kan ti che" a ti nàwk a. Asiek khawm chu tui umna tieng chun a va fe ve tah a. Tui umna hmún a va tlung chun, Achung chu thisaa zâl a hei hmu a. A dang a lo chàr ve ta èm leiin, tui chu hei dàwn phawt a tum ve a. Chulai chun Râwl bawk chun, "Tui khah la dâwn nâw rawh.Thu ka'n dawn ding che sâng lova tui i dàwn chun i thi ding a nih” a hung ti nàwk a. Asiek khawm chun Râwl thuhril chu dawnsak hman lovin tui chu a hei dàwn ve a. A thi vê nghal a.
|
| 19 |
+
|
| 20 |
+
Chuong ang pei chun Athang khawma Râwl thuhril a ngai naw lei chun a thi ve tah a. Suolal ti naw chu a dawt dawtin an thi vawng tah a.
|
| 21 |
+
|
| 22 |
+
A tâwp a tâwpah Suolal khawm tui umna hmun tieng chun a va fe ve a. Tui umna hmun a hei tlung chun, a sanghai, thisaa zâl chu a hei hmu tàwl a. Mak a ti èm êm a. A hei ngha vèl a. Iengkhawm a hmu bawk si nawh. A
|
| 23 |
+
|
| 24 |
+
-29-
|
| 25 |
+
|
| 26 |
+
|
| 27 |
+
NUNROBU-8
|
| 28 |
+
|
| 29 |
+
dang a châr êm leiin, tui chu hei dàwn ve phawt el a tum a. Chulai tak chun Râwl pângngâi bawk khan, "Suolal, tui khah la dâwn nâw rawh. Ka thu indawn ding che i sàng hmaa tui khah i dàwn chun i thi ve ding a nih" a hung ti a.
|
| 30 |
+
|
| 31 |
+
Suolal chun, "Tu'mi nih a?" a hei ti a.
|
| 32 |
+
|
| 33 |
+
Râwl chun, "Hi tuikhur vengtu hi ka nih" tiin a hung dawn a. Suolal : Râwl ringawt chun tuikhur hi vêng thei naw ti nih. Ieng Pathien am I nih a?
|
| 34 |
+
|
| 35 |
+
Râwl : I ti dik. Indikna Pathien ka nih. Thu ka'n dawn ding che a nih.
|
| 36 |
+
|
| 37 |
+
Suolal
|
| 38 |
+
|
| 39 |
+
Râwl
|
| 40 |
+
|
| 41 |
+
Aw Pathien, thu chu mi'n dawn rawh. Vanram lampui chu ie'm a nih a?
|
| 42 |
+
|
| 43 |
+
Suolal : Vanṛam lampui chu Ṭhatna a nih.
|
| 44 |
+
|
| 45 |
+
Râwl
|
| 46 |
+
|
| 47 |
+
Thatna lai ie'm a tha zuol tak a?
|
| 48 |
+
|
| 49 |
+
Suolal Thatna laia a tha zuol tak chu 'Tûkhawm theida naw'.
|
| 50 |
+
|
| 51 |
+
Râwl Suolal
|
| 52 |
+
|
| 53 |
+
: Mihriem hmêlma ropuitak ie'm a nih a? : Mihriem hmêlma ropuitak chu 'Lunginsenna' a nih.
|
| 54 |
+
|
| 55 |
+
Râwl
|
| 56 |
+
|
| 57 |
+
: Hlimna lampui ie'm a nih a?
|
| 58 |
+
|
| 59 |
+
Suolal
|
| 60 |
+
|
| 61 |
+
: Hlimna lampui chu Thudik hril le Ngilneina a nih. I ringumin i'n dik ie! Tui khah dâwn ta rawh.
|
| 62 |
+
|
| 63 |
+
Râwl
|
| 64 |
+
|
| 65 |
+
- 30-
|
| 66 |
+
|
| 67 |
+
|
| 68 |
+
NUNROBU -8
|
| 69 |
+
|
| 70 |
+
Suolal chun tui chu a dàwn tah a. Râwl chun,"I ringum èm leiin, i sanghai laia i nuom tak keithopèk ka ti che. I nuom tak thlang rawh" a hung tih a. Suolal chun, "Asiek kha tho nàwk raw sen” a tih a. Râwl chun, "Iengtiziea i nu nau ti lo che a, mi dang nau chu i ti'm?" a hung ti a. Suolal chun, "Ka nu nau ka ti chun a tha nawh. Kan Veng hei lût kan t'a. Kan nuha'n mi lo thlir an t'a. Ka nu chau hlim a t'a. Ka sanghai nuhai hlim ve naw rawi an tih" tiin a dawn a.
|
| 71 |
+
|
| 72 |
+
Pathien chun, "I ti dik ie! I ringumna leiin i sanghai po po keithopêk vawng ka ti che” tiin, a sang thi tahai po po chu an hung hring nâwk vawng tah a. Chuongchun, hlimtakin in tieng an kìr thei nâwk vawng tah a.
|
| 73 |
+
|
| 74 |
+
~~~
|
| 75 |
+
|
| 76 |
+
A hnuoia indawnnahai hi dawn rawh :
|
| 77 |
+
|
| 78 |
+
1. Lal hin nuhmei iengza'm a nei a? 2. Thaipuiin nau iengza'm a nei a?
|
| 79 |
+
|
| 80 |
+
3. Thaikêmhai hin nau iengza'm an nei a? 4. Unau laia a upatak hming ie'm a ni a? 5. Unau laia a upatak hi tû nau am a ni a? 6. Suolal hi ieng ang mi am a ni a?
|
| 81 |
+
|
| 82 |
+
7. Achung hi tu am a ni a?
|
| 83 |
+
|
| 84 |
+
8. Asiek hi tu'm a ni a?
|
| 85 |
+
|
| 86 |
+
9. Athang hi tu'm a ni a?
|
| 87 |
+
|
| 88 |
+
31-
|
| 89 |
+
|
| 90 |
+
|
| 91 |
+
NUNROBU-8
|
| 92 |
+
|
| 93 |
+
10. Zan 10 riek dinga ramsuoka fehai kha tuha'm an ni a?
|
| 94 |
+
|
| 95 |
+
11. Hna hring umna zawng dinga thinglèra hang lui kha tu'm a ni a?
|
| 96 |
+
|
| 97 |
+
12. Tuichawi dinga Achung tirtu kha tu'm a ni a? 13. Dîl nghaktu hi ie'm a ni a?
|
| 98 |
+
|
| 99 |
+
14. Suolalin tuichawi dinga a tir, a pahnina kha tu'mania?
|
| 100 |
+
|
| 101 |
+
15. Achung kha ieng leia thi am a nih a?
|
| 102 |
+
|
| 103 |
+
16. Asiek kha ieng leia thi am a nih a?
|
| 104 |
+
|
| 105 |
+
17. Ieng leia Suolal khan dil umna tieng a pan ve am? 18. Ieng leia Suolal kha thi ve lo am a nih a?
|
| 106 |
+
|
| 107 |
+
19. Âwl hi tu'm a ni a?
|
| 108 |
+
|
| 109 |
+
20. Suolalin vanram lampui nia a hril chu ie'm a nih a? 21. Suolalin mihriem hmelma lien tak a ti chu ie'm a ni a? 22. Suolalin hlimna lampui a ti chu ie'm a ni a? 23. Ieng leia Pathienin Suolal sanghai pakhat keithopèk a tum am a nih a?
|
| 110 |
+
|
| 111 |
+
25. Ieng leia Suolalin a sang ni lo a thlang am a nih a? 26. Ieng leia Pathienin Suolal sanghai a keithopêk vawng am a nih a?
|
| 112 |
+
|
| 113 |
+
-32
|
| 114 |
+
|
| 115 |
+
|
| 116 |
+
NUNROBU-8
|
| 117 |
+
|
| 118 |
+
Lungril sawizawina :
|
| 119 |
+
|
| 120 |
+
1. I pa'n nuhmei pathum a nei a, a thaipui nau i ni a. I pa thaikemhai chun nau pasal pakhat vê ve an nei a. Nangin sang pasal pakhat i nei ve a. I sanghaiin siet tuok hai sien, i sanghai laia a tû tak am sansuok i t'a? I nu nau am? I pa thaikemhai nau?
|
| 121 |
+
|
| 122 |
+
2. Indikna hin ieng ang tangkaina am neiin i hriet a? 3. Lungsenna'n a siem that ieng am i hriet a?
|
| 123 |
+
|
| 124 |
+
4. Thudik hril le ngilneina hin ieng thil tha am a'n tlun a?
|
| 125 |
+
|
| 126 |
+
Thaw ding thenkhat:
|
| 127 |
+
|
| 128 |
+
1. Rampui hnuoiah dangchâr deuvin tui zawngin invâk invâk la. Hmun pakhatah tui thienghlim deu lo intling kieu sien, iengtin am thaw hmasa tak i t'a?
|
| 129 |
+
|
| 130 |
+
2. I tui dawn tâwm tèpin sakeibakneiin hung innghir khum thut sien che, iengtin am um i t'a?
|
| 131 |
+
|
| 132 |
+
3. Rampuia i'n vàk laiin putar pakhatin tui dawn ding lo hni lawm lawm sienla che. I tuiùm hlak chu ruok dèr el ta sien, iengtin am thaw'ng i t'a?
|
| 133 |
+
|
| 134 |
+
111
|
| 135 |
+
|
| 136 |
+
33
|
Hmar/Nunrobu-8/ocr/34-37.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,74 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
NUNROBU - 8
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
MI HNUOIHNUNGHAI CHUNGA NGILNEINA
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
Ngilneina hlutzie le thatzie hi mi tin hriet a nih a. Mi ngilnei takhai chu mi'n an ngainain an inza èm êm hlak. Mi hnuoihnunghai chunga ngilneina suklangtu chu, ngainat an umin inza an um hlak a. Mi hnuoihnunghai chunga ngilneina suklang thatzie le hlutzie chu Syed Ahmad Khan le a nu chanchina inthawkin chiengtaka hmu thei a nih.
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
Sir Syed Ahmad Khan chu Mosolman mi ropuihai laia pakhat a nih a. A mihai a lunginsietin an ta dingin thil tha tamtak a thaw a. Hieng ang khawpa a mihai chunga ngilneina a'n suo hi, a nua inthawka a'n chùk dawk a nih.
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
Sir Syed Ahmad Khan hi, Kumpinu Victoria inlal lai a, India rama pieng le seilien a nih. A mihai ta dingin Aligarh-ah College ropui tak a'n din a. Ama chun, "Mi tûkhawmin hlawtling a nuom chun, a nauhai tha takin a zirtir ding a nih. A thu mei mei ni lo, a tak takin a nunin a phur suok ding a ni bawk" a ti hlak.
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
Sayed Ahmad Khan hi, naupang chîtè a ni laia inthawkin, a nu'n theitâwp suoin a enkawl hlak a. Tiem le ziek chau inchûktir lovin, thil tha le ropui a hriethai tamtak
|
| 12 |
+
|
| 13 |
+
-34-
|
| 14 |
+
|
| 15 |
+
|
| 16 |
+
NUNROBU - 8
|
| 17 |
+
|
| 18 |
+
a'n chúktir hlak. A nua inthawk hin mi hnuoihnung lemhai chunga ngilneina inlangtir a túlzie a'n chùk dawk a nih.
|
| 19 |
+
|
| 20 |
+
Sayed Ahmad Khan chun a nu a'n za thei èm êm a. Tawng thanaw hrim hrimin a biek ngai nawh. A nu'n thil tha a'n chùktirhai chu a ruolhai kuomah a hril sàwng hlak a. Ni khat chu an sielhlawpa'n a suklungsen leiin, Sayed Ahmad Khan chun a an siehlaw chu lo vuok a. A nu'n thilumzie a hriet chun, a naupa chu a ko va. "Sayed, siehlaw hi vuok ngai lo ding a nih" tiin a zil a. Sayed-in," Ka ti angin thil a thaw nawa a nih" a hei ti chun, a nu'n, "Chuong a ni chun ka nau i ni naw a ni chuh. Ka siehlawhai hi ka hliekhuna hnuoia um an nih a. Tûkhawmin an vuok ka phal naw a nih. Hienga ka siehlawhai vuok i chîng ding a ni chun, ka ina inthawka i suok ngai a tih" a tipêk el tah a.
|
| 21 |
+
|
| 22 |
+
Sayed Ahmad chun a nu'n a dit tanaw sawnin an in chu a suoksan a. Lungngai le inzak tak pumin a pâ farnu, a nî inah a zâm a. A nu chun a naupa umna chu a sui a. A nî kuoma um a nih ti a hriet hnung chun, a thilthaw indiknaw hre suok a, a sim nghâkin a tosan tah a. Sayed chun a nu chu a ngai thei èm êm a. A nu'n a thuoikir nàwk dàn ding ngaituopui dingin, a nî a'n pun hiel a.
|
| 23 |
+
|
| 24 |
+
A nu chun, "Sayed hin a thilthaw indiknaw inhre a, a sim a, siehlaw kuoma ngaidam a'n hni phawt chun, hung kir nàwk thei a tih" a lo tipèk a. Sayed hin siehlaw kuoma ngaidam inhni chu a rin èm êm a. Amiruokchu, “Ka nu
|
| 25 |
+
|
| 26 |
+
35
|
| 27 |
+
|
| 28 |
+
|
| 29 |
+
NUNROBU - 8
|
| 30 |
+
|
| 31 |
+
lungawina ding a ni phawt chun" tiin, siehlaw kuomah ngaidam a'n hni a nih. Chuphing chun, a nu'n Sayed Ahmad chu lawmtakin a lo pawm nàwk tah a.
|
| 32 |
+
|
| 33 |
+
Sayed Ahmad Khan chun, thil indik nia a hriet chu, thilthaw rinum tak khawm ni sien, a thaw rin ngai nawh a. A nu thuhrilhai chu a damsùngin a vawngtha zing a. Mi hnuoihnung lemhai chunga a ngilneina leiin, mi tamtak hmangaina le inzana a dawng a. Mihai ngaisang khawm a hlaw nasa hle.
|
| 34 |
+
|
| 35 |
+
~~~
|
| 36 |
+
|
| 37 |
+
Indawnnahai :
|
| 38 |
+
|
| 39 |
+
1. Sir Sayed Ahmad Khan hi tu'm a nih a?
|
| 40 |
+
|
| 41 |
+
2. Sayed Khan hin a mihai ta di'n ieng thil am a thaw a? 3. Sayed Ahmad Khan-in mî chunga ngilneina insuona lungril a nei hi, tû kuoma inthawka a'n chùk dawk am a nih a?
|
| 42 |
+
|
| 43 |
+
4. Sir Sayed Ahmad Khan hi, tû inlal laia pieng am a nih a?
|
| 44 |
+
|
| 45 |
+
5. Sayed Ahmad Khan-in Aligarh-a a mipuihai ta dinga thil tha a thaw chu ieng am a nih a?
|
| 46 |
+
|
| 47 |
+
6. Sayed hin mîhai kuomah ieng thu ama hril hlak a? 7. Sayed Ahmad Khan hi a nu'n iengtin am a enkawl a? 8. Sayed Khan hi a nu'n ieng ieng am a'n chùktir hlak a? 9. Sayed Khan-in a nua inthawka a'n chùk dawk chu ie'm a nih a?
|
| 48 |
+
|
| 49 |
+
10. Sayed Khan hi a nu bulah iengtin am a um hlak a?
|
| 50 |
+
|
| 51 |
+
-36-
|
| 52 |
+
|
| 53 |
+
|
| 54 |
+
NUNROBU BED
|
| 55 |
+
|
| 56 |
+
11. Sayed Khan hin a ruolhai kuomah ie'm a hril hlak a? 12. Sayed Khan hin tu'm a vuok a? 13. Sayed Khan hi a nu'n ieng angin am a zil a? 14. Sayed Ahmad Khan-in ieng leia an in a suoksan am a niha? 15. Sayed Khan hi tu kuoma zâm am a nih a? 16. Sayed Khan zàm chu a nu'n ieng leia a tosan am? 17. Anu'na kokir theina dingin, Sayed Khan-in tu'm a'n pun a? 18. A nu'n Sayed Khan kir thei dàn ding ieng angin a hril a? 19. Sayed Khan hin ieng leia a rin sâ saa siehlaw kuoma
|
| 57 |
+
|
| 58 |
+
ngaidam inhni am a nih a?
|
| 59 |
+
|
| 60 |
+
20. Sayed Khan-in a thaw rin ngai lo chu ie'm a nih a? 21. Sayed Ahmad Khan-in mî ngaisàng le inza a dawng hi, ieng lei am a nih a?
|
| 61 |
+
|
| 62 |
+
Lungril sawizawina :
|
| 63 |
+
|
| 64 |
+
1. Sayed Khan hlawtlingna hi a nu a'n za lei ni dingin i ring am?
|
| 65 |
+
|
| 66 |
+
2. Nuhai thuawi hi hlawtlingna ding a nih ti hrechieng la, i nu thu ieng angin am awiin zawm it'a?
|
| 67 |
+
|
| 68 |
+
3. Sayed Ahmad Khan-in a nu lungawina ding a ni phawt chun thaw rin a nei ngai nawh a. Sayed Khan hi i ngaisàng zawng a ni ve am?
|
| 69 |
+
|
| 70 |
+
Thawding:
|
| 71 |
+
|
| 72 |
+
Sayed Ahmad Khan anga nu thuawi naupang chanchin ziek rawh.
|
| 73 |
+
|
| 74 |
+
-37-
|
Hmar/Nunrobu-8/ocr/38-39.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,28 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
NUNROBU 8
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
SIEMTU PATHIEN
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
I. Thil po po a mawi le a var, Thilsiem po po a chîn a lien; Thil po po a var le ropui, Lalpa siem vawng a nih.
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
- Cecil Frances Alexander
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
II. Par tinrenghai an pàr a, Vate tinrenghai an inhràm a; An zie mawi tinreng, An thla mawi tinreng, Lalpa siem vawng a nih
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
III. A mi pèk hmuna dingin ei mithai, A mi pèk hrilna dingin ei leihai; Thil po po tha taka siemtu, A va ropui ngei Lalpa chu!
|
| 12 |
+
|
| 13 |
+
~~~
|
| 14 |
+
|
| 15 |
+
Indawnnahai :
|
| 16 |
+
|
| 17 |
+
1. Lalpa Pathienin ieng ieng am a siem a?
|
| 18 |
+
|
| 19 |
+
2. Lalpa Pathienin ei taksa bunghai hi ienga hmang dinga a siem am an nih a?
|
| 20 |
+
|
| 21 |
+
38
|
| 22 |
+
|
| 23 |
+
|
| 24 |
+
NUNROBU 8 -
|
| 25 |
+
|
| 26 |
+
3. Lalpa Pathien ropuina i hriet ang ang ziek rawh. 4. Hi hla hin ie'm mi'n chûktir a nei a?
|
| 27 |
+
|
| 28 |
+
Lungril sawizawina : 1. Hi hlaa thangsalo Pathien thilsiem dang hriet i nei am? 2. Pathienin a siem laia 'a thanaw' ti i nei am? 3. 'Siemtu Pathien' ti hla le inzulin, hla pakhat phuok ve rawh.
|
Hmar/Nunrobu-8/ocr/40-41.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,57 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
NUNROBU - 8
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
UMDAN THA
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
(Adapted from Pherzawl Reader edited by HThanglawra)
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
I nu le pa chawimawi la, An thu awi hlak rawh. I sanghai lunginsiet la, Inhalpui ngai naw rawh. Mikhuol lawm hlak la, Hmêl tlai takin be hlak rawh. Mi'n an pan che chun,
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
Thungna tha pe hlak rawh.
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
I nu le pa mi'n an biek lai,
|
| 12 |
+
|
| 13 |
+
Lo sukbuoi ngai naw rawh.
|
| 14 |
+
|
| 15 |
+
Skul le hmun danga I thilthawhai,
|
| 16 |
+
|
| 17 |
+
Uongpumin hril ngai naw rawh.
|
| 18 |
+
|
| 19 |
+
'Kei' ti hi hmang ngun naw la,
|
| 20 |
+
|
| 21 |
+
Mi dang sie pawimaw lem hlak rawh.
|
| 22 |
+
|
| 23 |
+
Mi'n thil an indawn che chun,
|
| 24 |
+
|
| 25 |
+
'Yes' le 'No' chauvin dawn ngai naw rawh. Mi ina i lùt tâwm zàtin,
|
| 26 |
+
|
| 27 |
+
An kawtkhàr kik zie hlak rawh.
|
| 28 |
+
|
| 29 |
+
Tuolah i pheikhawk hru fai phawt la,
|
| 30 |
+
|
| 31 |
+
Chu zo chun lût chau hlak rawh.
|
| 32 |
+
|
| 33 |
+
-40
|
| 34 |
+
|
| 35 |
+
1
|
| 36 |
+
|
| 37 |
+
~~~
|
| 38 |
+
|
| 39 |
+
NUNROBU-8
|
| 40 |
+
|
| 41 |
+
Indawnnahai:
|
| 42 |
+
|
| 43 |
+
1. Iengtin am i nu le pa chawimawi thei i t'a?
|
| 44 |
+
|
| 45 |
+
2. I sanghai iengtin am lunginsiet i t'a?
|
| 46 |
+
|
| 47 |
+
3. Iengtin am mikhuol làwm i t'a?
|
| 48 |
+
|
| 49 |
+
4. Uongpuma hrillo ding chu ie'm a nih a?
|
| 50 |
+
|
| 51 |
+
5. Mi ina lùt tàwma thaw ding ie'm a nih a?
|
| 52 |
+
|
| 53 |
+
Lungril sawizawina:
|
| 54 |
+
|
| 55 |
+
'Umdàn Tha' hlaa ziek lo, umdàn tha dang i hriet 3 bêk ziek rawh.
|
| 56 |
+
|
| 57 |
+
.
|
Hmar/Nunrobu-8/ocr/42-43.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,42 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
NUNROBU-8
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
THIL CHINHAI
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
⚫ Tieuvut
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
⚫ Mitkhapkâr
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
• Hrilkhawplo
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
- Steve Roslonek
|
| 12 |
+
|
| 13 |
+
I. Tui mal far met met chun, Ţieuvut dang dang umkhawm; Tuipui lien intlinin, Ram tha tak a siem hlak.
|
| 14 |
+
|
| 15 |
+
II. Hieng ang mitkhapkar le, Hrilkhawplo thilhai hin; Hun thar hung siem peiin, Chatuon a siem hlak.
|
| 16 |
+
|
| 17 |
+
III. Suolna chite tehai hin, Ei thlarau a thuoi a; Suol ram pik tak takah, Sietna rapthlàk a'n tlun hlak.
|
| 18 |
+
|
| 19 |
+
~~~
|
| 20 |
+
|
| 21 |
+
Thumal Hrilfiena :
|
| 22 |
+
|
| 23 |
+
- Vadunga phaiphin
|
| 24 |
+
|
| 25 |
+
Tâwitê, sâwtnâwte
|
| 26 |
+
|
| 27 |
+
- Hril dinga tlâwm taluo
|
| 28 |
+
|
| 29 |
+
Pik
|
| 30 |
+
|
| 31 |
+
Hmu tlang thei lo khawpa sa
|
| 32 |
+
|
| 33 |
+
-
|
| 34 |
+
|
| 35 |
+
42
|
| 36 |
+
|
| 37 |
+
|
| 38 |
+
NUNROBU - 8
|
| 39 |
+
|
| 40 |
+
Indawnnahai:
|
| 41 |
+
|
| 42 |
+
.1. Thil chînhai hi ngaitha an tha am? 2. Thil chînhai hin ie'm an thaw thei a? 3. Hun tawitê te ngaitha hi a pawi am? 4. Hun tawitê te hin ie'm a'n tlin thei a? 5. Suolna chitê te ngaitha hi a tha am? 6. Suolna chitê te ngaitha hin ie'm a'n tlun thei a?
|
Hmar/Nunrobu-8/ocr/44-45.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,53 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
NUNROBU - 8
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
MANI TAWNG
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
T. Khuma
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
I.
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
Ei ram le hnam ta dingin, Khuo a hung var tan tah; Hmâtieng pana pên ruolin, Ei ram le hnam ta di'n.
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
En rawh, varna tui, Damte'n a hung luong del del; Ei ram le hnam ta dingin, Mani tawng ei hràtna.
|
| 12 |
+
|
| 13 |
+
II. Ei piengpui, ei nu tawng ngei, Khuonu mi lo ruotpèk; Ei ram le hnam chawisângtu, Mànî tawng a lo nih.
|
| 14 |
+
|
| 15 |
+
III. Sîngmi chang theina dinga Pawimaw chu tawng tin thiem; Biethu hril, zaihla sakna'n, Mànî tawng a pawimaw.
|
| 16 |
+
|
| 17 |
+
-44-*
|
| 18 |
+
|
| 19 |
+
~~~
|
| 20 |
+
|
| 21 |
+
NUNROBU-8
|
| 22 |
+
|
| 23 |
+
Thumal Hrilfiena:
|
| 24 |
+
|
| 25 |
+
• Khuonu Pathien, Siemtu -
|
| 26 |
+
|
| 27 |
+
• Sîngmî Mi thiem, mi var, mi chunghnung -
|
| 28 |
+
|
| 29 |
+
• Biethu
|
| 30 |
+
|
| 31 |
+
Thusim, inhmangaina thu
|
| 32 |
+
|
| 33 |
+
• Zaihla
|
| 34 |
+
|
| 35 |
+
Hla
|
| 36 |
+
|
| 37 |
+
Indawnnahai :
|
| 38 |
+
|
| 39 |
+
1. 'Manî Ṭawng' ti hi ieng tawng am ni'ng a t'a? 2. Ram le hnam ta dinga pawimaw ehu ie'm a nih a? 3. Iengin am ram le hnam a chawikàng a? 4. Mihriem ta dinga pawimaw tak chu ie'm a nih a? 5. Mihriem tawng hi, tû pêk am a nih a? 6. Ṭawng thiem hi, ieng leia pawimaw am a nih a? 7. 'Manî Ṭawng' hla laimu tak ziek rawh.
|
| 40 |
+
|
| 41 |
+
Thawding Thenkhat:
|
| 42 |
+
|
| 43 |
+
1. 'Tawng' ang bawka pawimaw chu, 'hlasak' hi a nih a. ‘Hlâ' um lovin ‘țawng' chauh hi um ta ang sien, mihriem r în hi ‘țâwl' talaw dingin i ring am? I ngaidàn hril rawh.
|
| 44 |
+
|
| 45 |
+
2. 'Hla' pawimawzie thupuia hmangin hla tawi pakhat ziek rawh.
|
| 46 |
+
|
| 47 |
+
----
|
| 48 |
+
|
| 49 |
+
-45 -
|
| 50 |
+
|
| 51 |
+
G
|
| 52 |
+
|
| 53 |
+
-
|
Hmar/Nunrobu-8/ocr/46-48.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,85 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
NUNROBU 8
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
DÂR ANG LÈNGNA
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
- Lalthlamuong Keivom
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
I. Kan tlangram mawi hring dum dur hi, Lèntu sâwl thing tin an vul chiei; Thlirin a mawi sàlung a awi, Zo thlifimin damte'n mi thawi.
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
Dar ang lengna kan tlangram mawi, Zai tin remaq kan chawi ram hi; Par ang vul zing rawh kan tawnah, Lungruol dar ang lengna.
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
II. A thingzàr mawi, va tin kaina, A changram hnuoi, sa rûn lumna; Puolrâng thlakhawng, muol tin hrûtin, Vàn zai an rem, mawi chuong rèngin.
|
| 12 |
+
|
| 13 |
+
III. Ri hawk hawkin ruom tin zuiin, Zaihla an rem zotui thiengha'n; Rengchal, uleu, favâng awiin, An kui vawng vawng, lènlai phàmin.
|
| 14 |
+
|
| 15 |
+
-46-
|
| 16 |
+
|
| 17 |
+
|
| 18 |
+
NUNROBU -8
|
| 19 |
+
|
| 20 |
+
IV. Thangvân lî ang a pawl dum rici, Sawrthla, siâr, an mawi chuong ngei; A rûn lumtu, hringmi lèngha'n, Suilung kan ruol, zai tin chawiin.
|
| 21 |
+
|
| 22 |
+
~~~
|
| 23 |
+
|
| 24 |
+
Thumal hrilfiena:
|
| 25 |
+
|
| 26 |
+
• Lèntu sâwl
|
| 27 |
+
|
| 28 |
+
Ramhnuoi thinghna, rampui thinghna
|
| 29 |
+
|
| 30 |
+
• Sàlung
|
| 31 |
+
|
| 32 |
+
Lungril, ngaituona
|
| 33 |
+
|
| 34 |
+
• Kan tàwnah
|
| 35 |
+
|
| 36 |
+
Kan ta dingin
|
| 37 |
+
|
| 38 |
+
. • Changram
|
| 39 |
+
|
| 40 |
+
Rampui hmun, vàt ngailo ram
|
| 41 |
+
|
| 42 |
+
• Rûn in
|
| 43 |
+
|
| 44 |
+
In, chèngna in
|
| 45 |
+
|
| 46 |
+
• Zaihla
|
| 47 |
+
|
| 48 |
+
Hla
|
| 49 |
+
|
| 50 |
+
• Phàm
|
| 51 |
+
|
| 52 |
+
Inhawi taka hmang, inhawi taka chèn
|
| 53 |
+
|
| 54 |
+
Indawnnahai :
|
| 55 |
+
|
| 56 |
+
1. 'Dâr Ang Lèngna' ti hi, ieng hrilna am a nih a?
|
| 57 |
+
|
| 58 |
+
2. 'Dâr Ang Lèngna' hla hin ie'm hril a nuom tak niin i hriet a?
|
| 59 |
+
|
| 60 |
+
3. Hlaphuoktu hin an tlangram mawizie iengtin am a'n zawt a?
|
| 61 |
+
|
| 62 |
+
-
|
| 63 |
+
|
| 64 |
+
-
|
| 65 |
+
|
| 66 |
+
|
| 67 |
+
NUNROBU -8
|
| 68 |
+
|
| 69 |
+
4. Hlaphuoktu hin an tlangram chu ieng anga um zing dingin am a dit a?
|
| 70 |
+
|
| 71 |
+
5. Hlaphuoktu tlangrama rannung umhai hming ziek rawh.
|
| 72 |
+
|
| 73 |
+
6. Hlaphuoktu'n a hril sa lo, tlângrama um hlak rannung dang hming 3 ziek rawh.
|
| 74 |
+
|
| 75 |
+
7. Hlaphuoktu'n an tlangrama inthawka vàn boruok mawizie ieng angin am aʼn zàwt a?
|
| 76 |
+
|
| 77 |
+
Thawding thenkhat:
|
| 78 |
+
|
| 79 |
+
1. In panthlangah vadung a luong heu heu va. Chu vadunga chun ngate an inhlieu kawi dam dam a. Chû thil mawi chu thupuia hmangin hla tawi phuok ve rawh.
|
| 80 |
+
|
| 81 |
+
2. In khuo chu tlâng dung le tlâng dung kâra um a nih a. Chû tlâng dunga hai chun Fâr thing an to sip vawng a. Thli a hung hràng chàngin, fâr hnahai chun rimawi an insuo hlak a. Chuong thil rimawihai chu thupuia hmangin, hla tawi pakhat hei phuok ve raw leh.
|
| 82 |
+
|
| 83 |
+
1111 --
|
| 84 |
+
|
| 85 |
+
48
|
Hmar/Nunrobu-8/ocr/8-11.txt
ADDED
|
@@ -0,0 +1,82 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
NUNROBU 8
|
| 2 |
+
|
| 3 |
+
NAUPANG RINGUM HERMANN
|
| 4 |
+
|
| 5 |
+
Kum tamtak a liem tah a. German ramah naupang ringum deu a um a. A hming chu Hermann a nih. Naupang rethei ni sien khawm, a lungril ruok chu a tha hle. Ni khat chu ama khât chauva ramhnuoia beram a veng laiin, a beram vengna hmunah, mi pakhat lampui inhmang hi a hung a. "Hi hmuna inthawka khaw hnaitak mail iengzat am ni'ng a t'a?" tiin naupang chu a hung indawn a. Hermann chun, "Pu, mail 3 vel ni'ng a tih. Amiruokchu, beram tum mei mei a nih a, awl taka inhmang thei a nih." tiin a dawn a.
|
| 6 |
+
|
| 7 |
+
Ramsuok chun, "Nauvah, phingṭam le dangcharin ka chau tah a. Ka ruolhai kaʼn hmang a, lam kaʼn hmang bawk a. Mi thuoi la, lawmman tamtak pe'ng ka ti che." a tih a. Herman chun, "Pu, beramhai hi ka maksan thei naw ding a ni leiin țhuoi thei naw ning cheng. Ka umnawkarin satene'n amanih lo se'ng an t'a; annawleh, rukru'n amanih lo inru rawi an tih" a tih a.
|
| 8 |
+
|
| 9 |
+
Ramsuok chun, "Beramhai hi mi dang beram i vengpèk mei mei an ni naw mawh? Chuong èm èma ngaisak chu a țul am a nih? Pakhat pahni an lo inhmang khawmin, a neitu ta ding chun thil tenau annawm! Mi thuoi l'a, kum
|
| 10 |
+
|
| 11 |
+
-8-
|
| 12 |
+
|
| 13 |
+
|
| 14 |
+
NUNROBU - 8
|
| 15 |
+
|
| 16 |
+
khat sûnga i hlaw ding nèka tam lem ka pêk ding che annawm" a hung tih a.
|
| 17 |
+
|
| 18 |
+
Hermann chun, "Pu, thuoi thei naw ning cheng. Ka pu hin a mi ringzo leia a beram vengtu dinga a mi hmang ka nih a. Hlaw neia a mi sawr ka nih a, ka thụ thu'n ka um thei naw a nih. K athak kàr che hin bermahai hi lo inhmang hai sien, ka'n ruk ang tluk a ni ding a nih." a ti tlat a.
|
| 19 |
+
|
| 20 |
+
Ramsuok chun, "A nil eh, khuoah hang la, bufun mi hang lapek la. Keiin beramhai hi lo veng ka tih" a hung ti nawk a.
|
| 21 |
+
|
| 22 |
+
Naupang chun, "Pu, ni love, beram haiin hre naw hai ni che" a ti a.
|
| 23 |
+
|
| 24 |
+
Ramsuok chu a lunginsen ta em em a. "Ieng dinga imi ring naw? Rukru hmelin i mi hmu a ni..?" tiin naupang chu inrum deuvin a biek tah a.
|
| 25 |
+
|
| 26 |
+
Naupang chun, "Thil indik naw mi'n thawtir i tum tlat a ni? Fe hmang dai rawh. Ka pu laka ringum lo dinga mi'n umtir i tum a ni hih..." a ti ve ta thuoi el a.
|
| 27 |
+
|
| 28 |
+
Ramsuok chu a to ta ṭawk ṭawk a. Iemani chen hnunga chun, "Nauvah, naupang tha le ringum i nih ti ka hriet tah. Lampui chu mi hril la, kei fe el ka tih" a hung ti tah a.
|
| 29 |
+
|
| 30 |
+
Naupang chun a lunginsiet em leiin, a bufun neisun chu a'n faktir a.
|
| 31 |
+
|
| 32 |
+
9
|
| 33 |
+
|
| 34 |
+
|
| 35 |
+
NUNROBU - 8
|
| 36 |
+
|
| 37 |
+
A nakie deu met chun, ramsuok chu a mi haiin an hung zawng hmu tah a. Hermann chun ramsuok chu an ram laltak a nih ti a hriet chun mak a ti hle.
|
| 38 |
+
|
| 39 |
+
German laltak chun, "German ramin hieng ang naupang ringum hi a mamaw a nih" tiin Hermann chu a lal inah a ko va. Lekha a'n chuktir a. A hung puitling hnung chun Hermann chu mi hausa tak, mi ringum tak le ram at dinga mi tangkai tak a hung ni tah.
|
| 40 |
+
|
| 41 |
+
~~~
|
| 42 |
+
|
| 43 |
+
A hnuoia indawnnahai hi dawn rawh:
|
| 44 |
+
|
| 45 |
+
1. Hermann hi ieng ang naupang am a nih a?
|
| 46 |
+
|
| 47 |
+
2. Her mann hin ramhnuoiah ieng sin am a thaw hlak a? 3. Hermann beram vengna hmuna va fe kha tu'm a nih a? 4. Lampui inhmangpa khan Hermann kuomah ie'm a'n dawn a?
|
| 48 |
+
|
| 49 |
+
5. Hermann beram vengna hmun le khaw hnaitak inkàr kha ziek rawh..
|
| 50 |
+
|
| 51 |
+
6. Lam inhmangpa'n ieng thaw dingin am Hermann kha a ngèn a?
|
| 52 |
+
|
| 53 |
+
7. Hermann-in khaw hnaina taka lam inhmangpa a țhuoi theinaw san kha ie'm a nih?
|
| 54 |
+
|
| 55 |
+
8. Lam inhmangpa'n khuoa Hermann a tir kha, ieng thaw dinga a tir am a nih a?
|
| 56 |
+
|
| 57 |
+
10
|
| 58 |
+
|
| 59 |
+
|
| 60 |
+
NUNROBU 8
|
| 61 |
+
|
| 62 |
+
9. Hermann-in a beramhai a maksan nuom naw san kha ie'm a nih a?
|
| 63 |
+
|
| 64 |
+
10. Lam inhmangpa'n inrum deuva Hermann kuoma a hril kha ie'm a nih a?
|
| 65 |
+
|
| 66 |
+
11. Hermann-in lam inhmangpa kha iengtin am a dawn về thuoi a?
|
| 67 |
+
|
| 68 |
+
12. Lam inhmangpa kha ieng ang mi am a lo nih a? 13. German Laltak khan Hermann chungchàng iengtin am a hril a?
|
| 69 |
+
|
| 70 |
+
14. Hermann kha ieng angin am a seilien a?
|
| 71 |
+
|
| 72 |
+
Lungril sawizawina:
|
| 73 |
+
|
| 74 |
+
1. Hermann hi I ngaisàng zawng a ni am?
|
| 75 |
+
|
| 76 |
+
2. Hermann ngirhmunah ngir la, ama thaw ang hin thaw ve ngam i ti'm?
|
| 77 |
+
|
| 78 |
+
Thawding:
|
| 79 |
+
|
| 80 |
+
Hermann ang bawka naupang ringum chanchin phuok
|
| 81 |
+
|
| 82 |
+
rawh.
|
Mizo/hmar_chanchin_1987/hmar_chanchin_1987.pdf
ADDED
|
@@ -0,0 +1,3 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
version https://git-lfs.github.com/spec/v1
|
| 2 |
+
oid sha256:7850f74ca1ef09fa491e1dbde52135758f4dd7d3c4d051cf8f237f653d8faf7e
|
| 3 |
+
size 3670969
|
Mizo/hmar_chanchin_1987/metadata.json
ADDED
|
@@ -0,0 +1,28 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{
|
| 2 |
+
"id": "hmar-chanchin-hrangchhuana-1987",
|
| 3 |
+
"title": {
|
| 4 |
+
"hmr": "Hmar Chanchin",
|
| 5 |
+
"en": "Hmar History"
|
| 6 |
+
},
|
| 7 |
+
"creator": [
|
| 8 |
+
{
|
| 9 |
+
"name": "H.B. Hrangchhuana",
|
| 10 |
+
"role": "Author"
|
| 11 |
+
}
|
| 12 |
+
],
|
| 13 |
+
"publisher": "Hmar Students' Association (HSA) Joint Headquarters, Aizawl",
|
| 14 |
+
"date": "1987",
|
| 15 |
+
"language": ["lus"],
|
| 16 |
+
"type": "History",
|
| 17 |
+
"category": "Mizo / History",
|
| 18 |
+
"files": {
|
| 19 |
+
"pdf": "hmar_chanchin_1987.pdf",
|
| 20 |
+
"ocr_text": null
|
| 21 |
+
},
|
| 22 |
+
"description": "A foundational historical account of the Hmar people written in the Mizo (Lushai) language.",
|
| 23 |
+
"extra_metadata": {
|
| 24 |
+
"author_credentials": "M.A., B.Ed",
|
| 25 |
+
"publisher_org": "Hmar Students Federation/Association",
|
| 26 |
+
"subjects": ["Migration", "Clan History", "Sinlung"]
|
| 27 |
+
}
|
| 28 |
+
}
|
README.md
ADDED
|
@@ -0,0 +1,109 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
---
|
| 2 |
+
language:
|
| 3 |
+
- hmr
|
| 4 |
+
- lus
|
| 5 |
+
- en
|
| 6 |
+
license: cc-by-nc-sa-4.0
|
| 7 |
+
tags:
|
| 8 |
+
- hmar
|
| 9 |
+
- mizo
|
| 10 |
+
- northeast-india
|
| 11 |
+
- language-preservation
|
| 12 |
+
- nlp
|
| 13 |
+
- textual-corpus
|
| 14 |
+
- low-resource-languages
|
| 15 |
+
pretty_name: Hmar Digital Corpus (WIP)
|
| 16 |
+
size_categories:
|
| 17 |
+
- n<1K
|
| 18 |
+
configs:
|
| 19 |
+
- config_name: default
|
| 20 |
+
data_files:
|
| 21 |
+
- split: train
|
| 22 |
+
path: "metadata.jsonl"
|
| 23 |
+
---
|
| 24 |
+
|
| 25 |
+
# 📚 Hmar Digital Corpus & Research Archive
|
| 26 |
+
|
| 27 |
+
## 🚧 Status: Work in Progress
|
| 28 |
+
This archive documents and preserves Hmar-related literature through **manual digitization of physical volumes** and the curation of rare digital materials. Each work is processed individually—from scan to metadata—to prioritize long-term preservation and research usability over scale.
|
| 29 |
+
|
| 30 |
+
**Current Workflow:**
|
| 31 |
+
- **Digitization:** High-quality scans of physical books and documents.
|
| 32 |
+
- **Curation:** Collection and verification of existing digital research papers.
|
| 33 |
+
- **Standardization:** Structured metadata (`metadata.json`) for every entry to ensure consistent indexing and retrieval.
|
| 34 |
+
|
| 35 |
+
---
|
| 36 |
+
|
| 37 |
+
## 📋 Project Philosophy
|
| 38 |
+
The **Hmar Digital Corpus** exists to prevent the loss of Hmar literature and historical records. By converting limited-circulation books, community publications, and local research into a structured digital archive, the project ensures that the Hmar language (ISO 639-3: `hmr`) remains accessible for academic, linguistic, and cultural research.
|
| 39 |
+
|
| 40 |
+
This project prioritizes **preservation, provenance, and transparency** over textual polish or scale.
|
| 41 |
+
|
| 42 |
+
---
|
| 43 |
+
|
| 44 |
+
## 📂 Repository Structure
|
| 45 |
+
The corpus follows an **Atomic Folder** model: each book or document is a self-contained unit.
|
| 46 |
+
|
| 47 |
+
```text
|
| 48 |
+
books/
|
| 49 |
+
├── hmar/ # Hmar language literature & textbooks
|
| 50 |
+
├── mizo/ # Mizo-language works concerning Hmar history
|
| 51 |
+
├── english/ # Academic research, ethnographies, and linguistics
|
| 52 |
+
└── bilingual/ # Dictionaries, primers, and parallel texts
|
| 53 |
+
```
|
| 54 |
+
|
| 55 |
+
Each document folder typically contains:
|
| 56 |
+
- the scanned PDF (authoritative artifact),
|
| 57 |
+
- a `metadata.json` file,
|
| 58 |
+
- and, when available, an `ocr/` directory.
|
| 59 |
+
|
| 60 |
+
---
|
| 61 |
+
|
| 62 |
+
## 🔍 Metadata & Searchability
|
| 63 |
+
Every document directory includes a `metadata.json` file, enabling reliable organization and search at scale.
|
| 64 |
+
|
| 65 |
+
- **Core Fields:** Title (bilingual where applicable), Author, Year, Publisher.
|
| 66 |
+
- **Extended Metadata:** Contextual information such as institutional approvals, author credentials, edition notes, or physical source details.
|
| 67 |
+
|
| 68 |
+
Metadata is treated as first-class data and is required even when OCR is absent.
|
| 69 |
+
|
| 70 |
+
---
|
| 71 |
+
|
| 72 |
+
## 📁 OCR Directory Structure
|
| 73 |
+
When available, OCR output is stored in a dedicated `ocr/` subdirectory within each book or document folder.
|
| 74 |
+
|
| 75 |
+
**Example structure:**
|
| 76 |
+
```text
|
| 77 |
+
Bilingual/
|
| 78 |
+
└── hmar_tawng_inchukna/
|
| 79 |
+
├── hmar_tawng_inchukna_2012.pdf
|
| 80 |
+
├── metadata.json
|
| 81 |
+
└── ocr/
|
| 82 |
+
└── hmar_tawng_inchukna_2012.txt
|
| 83 |
+
```
|
| 84 |
+
|
| 85 |
+
### OCR File Semantics
|
| 86 |
+
- The `ocr/` directory contains **raw, untouched OCR output**.
|
| 87 |
+
- In the current corpus, OCR is typically stored as a **single consolidated `.txt` file** corresponding to the scanned PDF.
|
| 88 |
+
- In future entries, OCR may also be organized per page or per chapter where useful.
|
| 89 |
+
- No semantic corrections, spell-checking, normalization, or stylistic cleanup is applied unless explicitly documented in metadata.
|
| 90 |
+
|
| 91 |
+
The presence of an `ocr/` directory **does not imply textual accuracy or verification**. OCR text exists to support search, reference, and future annotation—not as a definitive transcription.
|
| 92 |
+
|
| 93 |
+
The scanned PDF remains the **authoritative source** unless a text has been explicitly marked as *verified* or *curated* in its metadata.
|
| 94 |
+
|
| 95 |
+
Any corrected or curated text—if introduced—will exist as a **separate layer** and will retain explicit references to the original OCR output.
|
| 96 |
+
|
| 97 |
+
---
|
| 98 |
+
|
| 99 |
+
## 🛠 Progress & Limitations
|
| 100 |
+
1. **Preservation first:** Priority is given to securing high-quality scans and accurate metadata.
|
| 101 |
+
2. **OCR is secondary:** OCR is generated opportunistically and may be incomplete or error-prone.
|
| 102 |
+
3. **Incremental growth:** Materials are added as they are processed and documented.
|
| 103 |
+
|
| 104 |
+
---
|
| 105 |
+
|
| 106 |
+
## ⚖️ Rights & Usage
|
| 107 |
+
This archive is provided for **non-commercial research, linguistic study, and cultural preservation**.
|
| 108 |
+
|
| 109 |
+
Copyright remains with the original authors, societies, and publishers (e.g., HLS, HSA, AIRTSC). Rights holders may request removal or modification of materials through the repository’s discussion channel.
|
metadata.jsonl
ADDED
|
@@ -0,0 +1,4 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
{"id": "hmar-grammar-1996", "title": {"hmr": "Hmar Grammar", "en": "Hmar Grammar"}, "creator": [{"name": "P. N. Dutta Baruah", "role": "Author"}, {"name": "V. L. T. Bapui", "role": "Author"}], "publisher": "Central Institute of Indian Languages, Mysore", "date": "1996", "language": ["hmr", "en"], "type": "Academic Reference", "category": "Linguistics / Grammar", "files": {"pdf": "hmar_grammar_1996.pdf", "ocr_text": null}, "description": "A formal grammatical study of the Hmar language, developed through field research and elicitation with native speakers by the CIIL.", "extra_metadata": {"isbn": "81-7342-", "publication_location": "Mysore, Karnataka", "foreword_by": "Dr. N. Ramaswamy", "price": "Rs. 102/-"}}
|
| 2 |
+
{"id": "hmr-tawng-inchukna-2012", "title": {"hmr": "Hmar Tawng Inchukna", "en": "A Lexical Study of the Hmar Language and Usages"}, "creator": [{"name": "Vanlal Tluonga Bapui", "role": "Author"}], "publisher": "The Assam Institute of Research for Tribals and Scheduled Castes", "date": "2012", "language": ["hmr", "en"], "type": "Academic Reference", "category": "Bilingual / Linguistics", "files": {"pdf": "hmar_tawng_inchukna_2012.pdf", "ocr_text": "ocr/"}, "description": "A comprehensive lexical study focusing on Hmar language usage, published by a state research institute.", "extra_metadata": {"author_credentials": "D.Litt", "publication_location": "Guwahati, Assam"}}
|
| 3 |
+
{"id": "nunrobu-8-2020", "title": {"hmr": "Nunrobu-8", "en": "Nunrobu Class VIII"}, "creator": [{"name": "Hmar Literature Society", "role": "Author"}], "publisher": "Hmar Literature Society", "date": "2020", "language": ["hmr"], "type": "Textbook", "category": "Hmar / MIL", "files": {"pdf": "nunrobu-8.pdf", "ocr_text": "ocr/"}, "description": "Official Hmar MIL textbook for Class VIII.", "extra_metadata": {"approval_details": "Approved as Hmar MIL by Govt. of Manipur", "edition": "2020 Revision"}}
|
| 4 |
+
{"id": "hmar-chanchin-hrangchhuana-1987", "title": {"hmr": "Hmar Chanchin", "en": "Hmar History"}, "creator": [{"name": "H.B. Hrangchhuana", "role": "Author"}], "publisher": "Hmar Students' Association (HSA) Joint Headquarters, Aizawl", "date": "1987", "language": ["lus"], "type": "History", "category": "Mizo / History", "files": {"pdf": "hmar_chanchin_1987.pdf", "ocr_text": null}, "description": "A foundational historical account of the Hmar people.", "extra_metadata": {"author_credentials": "M.A., B.Ed"}}
|