EL
29.9.2023
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
L 242/541
Γενικά 1.
εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι στην έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς της κοινής επιχείρησης για το οικονομικό έτος 2021 («η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου») διαπιστώνεται ότι οι ετήσιοι λογαριασμοί παρέχουν ακριβοδίκαιη εικόνα, από κάθε ουσιώδη πλευρά, της οικονομικής κατάστασής της την 31η Δεκεμβρίου 2021 και των αποτελεσμάτων των πράξεών της, των ταμειακών ροών της και των μεταβολών του καθαρού ενεργητικού για το οικονομικό έτος 2021 την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό της και τους λογιστικούς κανόνες που ενέκρινε ο υπόλογος της Επιτροπής· τονίζει επίσης ότι οι πράξεις στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί για το οικονομικό έτος 2021 είναι, από κάθε ουσιώδη πλευρά, νόμιμες και κανονικές·
2.
εκφράζει τη λύπη του, ωστόσο, για το γεγονός ότι η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι οι ετήσιοι λογαριασμοί της κοινής επιχείρησης για το οικονομικό έτος 2021 επισημαίνουν το εκτιμώμενο συνολικό κόστος που υπολόγισε η κοινή επιχείρηση για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων παράδοσης για το έργο ITER, το οποίο ανέρχεται σε 18,3 δισεκατομμύρια EUR (σε τιμές 2021), καθώς και το γεγονός ότι οι αλλαγές στις βασικές παραδοχές για την εκτίμηση και την έκθεση σε κινδύνους θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικές αυξήσεις του κόστους και/ή περαιτέρω καθυστερήσεις στην υλοποίηση του έργου ITER·
3.
αναγνωρίζει ότι το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» προβλέπει φιλόδοξους στόχους για την κοινή επιχείρηση, οι οποίοι μπορούν να επιτευχθούν μόνον εάν σχεδιαστούν και εφαρμοστούν αποτελεσματικές λύσεις οι οποίες να αντιμετωπίζουν τις αδυναμίες των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και να προετοιμάζουν το έδαφος για τις μελλοντικές προκλήσεις που προκύπτουν από την αύξηση των αρμοδιοτήτων, π.χ. στον τομέα της διαχείρισης ανθρώπινων πόρων και του προγραμματισμού· παρατηρεί, στο πλαίσιο αυτό, ότι οι ιδιαίτερα περίπλοκοι και επαχθείς υπολογισμοί και απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων εισάγουν σημαντικό κίνδυνο σφάλματος, και ζητεί επομένως να διερευνηθούν οι δυνατότητες απλοποίησης, όπου αυτό είναι δυνατόν και συμβατό με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο·
4.
σημειώνει με ανησυχία το γεγονός ότι η Ρωσία αποτελεί μέλος του ΔΟ ITER, με υποχρέωση να παραδώσει διάφορα συστατικά μέρη των έργων στο πλαίσιο του ITER στην εγκατάσταση συναρμολόγησής του στη Γαλλία (Cadarache), καθώς και να καταβάλλει ετήσιες συνεισφορές στον οργανισμό αυτόν, πράγμα που συνεπάγεται κίνδυνο περαιτέρω καθυστερήσεων και αυξημένου κόστους για το έργο ITER·
5.
σημειώνει ότι η κοινή επιχείρηση διατηρεί εκτίμηση του συνολικού κόστους όσον αφορά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων παράδοσης για το έργο ITER («εκτίμηση κατά την ολοκλήρωση»), η οποία περιλαμβάνει το κόστος των φάσεων κατασκευής και λειτουργίας έως το 2035, καθώς και των φάσεων παροπλισμού και απενεργοποίησης έως το 2042· σημειώνει ακόμη ότι, στο τέλος του 2021, η κοινή επιχείρηση εκτίμησε ότι το συνολικό αυτό κόστος ανέρχεται σε 18,3 δισεκατομμύρια EUR (σε τιμές του 2021), εκ των οποίων οι συνολικές πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν στο τέλος του 2021 ήταν 8,3 δισεκατομμύρια EUR ενώ οι εκτιμώμενες μελλοντικές πληρωμές ήταν 10 δισεκατομμύρια EUR(σε τιμές του 2021)·
6.
παρατηρεί ότι οι αλλαγές στις βασικές παραδοχές για την ανωτέρω εκτίμηση και την έκθεση σε κινδύνους ενδέχεται να οδηγήσουν σε περαιτέρω αύξηση του κόστους και καθυστερήσεις των έργων και, για το 2021, θεωρεί ότι, σύμφωνα με την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε γεγονότα που ενδέχεται να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην εκτίμηση κατά την ολοκλήρωση· επισημαίνει περαιτέρω ότι οι εν λόγω βασικές παραδοχές περιλαμβάνουν τη νέα βάση αναφοράς για το έργο ITER που προβλέπεται να εφαρμοστεί το πρώτο τρίμηνο του 2023, την καθυστερημένη παράδοση κατασκευαστικών μερών, τις κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας, την εν εξελίξει έγκριση, από τη γαλλική αρχή πυρηνικής ασφάλειας, της συναρμολόγησης των κατασκευαστικών μερών του σκάμματος Tokamak, και την αναμενόμενη αναθεώρηση της εκτίμησης κόστους όσον αφορά το συγκρότημα «Hot Cell»· υπογραμμίζει ότι, σε περίπτωση προβλημάτων παράδοσης που έχουν ως αποτέλεσμα να λείπουν κρίσιμες συνιστώσες για τη συνέχιση του έργου, θα πρέπει να διερευνηθούν εναλλακτικές ροές εφοδιασμού·
7.
υπενθυμίζει ότι ο ITER αναμένει επισήμως μια πρώτη δοκιμή λειτουργίας το 2025 και την επίτευξη πλήρους ισχύος σύντηξης έως το 2035· παρατηρεί, ωστόσο, ότι αυτή η βάση αναφοράς εγκρίθηκε το 2016 και ότι έκτοτε οι καθυστερήσεις στην κατασκευή και την παρασκευή, καθώς και η πανδημία της COVID-19, μείωναν ολοένα και περισσότερο τις πιθανότητες να τηρηθεί η προθεσμία του 2025· υπογραμμίζει επίσης ότι, σύμφωνα με την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, υπάρχει κίνδυνος περαιτέρω καθυστέρησης λόγω συνδυασμού διαφορετικών κατασκευών, από προβλήματα συγκόλλησης των τμημάτων δοχείων κενού που σχηματίζουν τον χαλύβδινο θάλαμο εντός του οποίου θα πραγματοποιηθούν τα πειράματα σύντηξης έως το πρόβλημα της διάβρωσης που προκαλεί ρωγμές βάθους έως 2,2 χιλιοστών στις πλάκες θερμικής θωράκισης, επηρεάζοντας και τα 23 χιλιόμετρα σωλήνων ψύξης που είναι συγκολλημένοι στην επιφάνεια του κατασκευαστικού μέρους· σημειώνει ότι, επειδή το πρόβλημα των ρωγμών στους σωλήνες ψύξης θα μπορούσε να είναι συστημικό, και να επηρεάζει όλα τα στοιχεία θερμικής θωράκισης του Tokamak, η νέα διοίκηση του ITER ενεργοποιεί μια στρατηγική επισκευής για τα τμήματα των πλακών θερμικής θωράκισης και του δοχείου κενού του Tokamaκ·