L 231/4
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
20.9.2023
(16)
L-effiċjenza enerġetika jenħtieġ li tiġi rikonoxxuta bħala element kruċjali u kunsiderazzjoni ta’ prijorità fiddeċiżjonijiet futuri tal-investiment dwar l-infrastruttura tal-enerġija tal-Unjoni.
Il-prinċipju “l-Effiċjenza Enerġetika tiġi l-Ewwel” jenħtieġ li jiġi applikat filwaqt li jitqiesu qabelxejn l-approċċ tal-effiċjenza tas-sistema u l-perspettiva soċjetali u tas-saħħa, u filwaqt li tingħata attenzjoni għas-sigurtà tal-provvista, l-integrazzjoni tas-sistema talenerġija u t-tranżizzjoni lejn in-newtralità klimatika.
Għaldaqstant, il-prinċipju “l-Effiċjenza Enerġetika tiġi l-Ewwel” jenħtieġ li jgħin biex tiżdied l-effiċjenza tas-setturi individwali tal-użu aħħari u tas-sistema tal-enerġija kollha kemm hi.
L-applikazzjoni tal-prinċipju jenħtieġ li tappoġġa wkoll l-investimenti f’soluzzjonijiet effiċjenti fl-enerġija li jikkontribwixxu għall-objettivi ambjentali tar-Regolament (UE) 2020/852 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (6).
(17)
Il-prinċipju “l-Effiċjenza Enerġetika tiġi l-Ewwel” huwa previst fir-Regolament (UE) 2018/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7) u jinsab fil-qalba tal-Istrateġija tal-UE għall-Integrazzjoni tas-Sistema tal-Enerġija stipulata fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-8 ta’ Lulju 2022.
Filwaqt li l-prinċipju hu bbażat fuq il-kosteffettività, l-applikazzjoni tiegħu għandha implikazzjonijiet usa’ mill-perspettiva tas-soċjetà.
Dawk l-implikazzjonijiet jistgħu jvarjaw skont iċ-ċirkostanzi u jenħtieġ li jiġu evalwati bir-reqqa permezz ta’ metodoloġiji robusti ta’ analiżi talkostbenefiċċji li jqisu l-benefiċċji multipli tal-effiċjenza enerġetika.
Il-Kummissjoni ħejjiet linji gwida apposta għalloperazzjoni u l-applikazzjoni tal-prinċipju, billi pproponiet għodod speċifiċi u eżempji ta’ applikazzjoni f’diversi setturi.
Il-Kummissjoni ħarġet ukoll rakkomandazzjoni lill-Istati Membri li tibni fuq ir-rekwiżiti stabbiliti f’din id-Direttiva u titlob azzjonijiet speċifiċi b’rabta mal-applikazzjoni tal-prinċipju.
L-Istati Membri jenħtieġ li jqisu bissħiħ dik ir-rakkomandazzjoni u jkunu ggwidati minnha fl-implimentazzjoni tal-prinċipju tal-effiċjenza enerġetika fil-prattika.
(18)
Il-prinċipju “l-Effiċjenza Enerġetika tiġi l-Ewwel” jimplika l-adozzjoni ta’ approċċ olistiku, li jqis l-effiċjenza kumplessiva tas-sistema tal-enerġija integrata, is-sigurtà tal-provvista u l-kosteffettività u jippromwovi l-aktar soluzzjonijiet effiċjenti għan-newtralità klimatika fil-katina totali tal-valur, mill-produzzjoni tal-enerġija u t-trasport tan-network sal-konsum tal-enerġija finali, sabiex jinkisbu effiċjenzi kemm fil-konsum tal-enerġija primarja kif ukoll fil-konsum tal-enerġija finali.
Dak l-approċċ jenħtieġ li jqis il-prestazzjoni tas-sistema u l-użu dinamiku tal-enerġija, fejn ir-riżorsi orjentati lejn id-domanda u l-flessibbiltà tas-sistema huma kkunsidrati bħala soluzzjonijiet ta’ effiċjenza enerġetika.
(19)
Biex jitħalla impatt, il-prinċipju “l-Effiċjenza Enerġetika tiġi l-Ewwel” jenħtieġ li jiġi applikat b’mod konsistenti minn dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet nazzjonali, reġjonali, lokali u settorjali fix-xenarji u d-deċiżjonijiet ta’ politika, talippjanar u ta’ investiment ewlenin rilevanti kollha – jiġifieri l-investimenti fuq skala kbira b’valur aktar minn EUR 100 000 000 kull wieħed jew EUR 175 000 000 għall-proġetti infrastrutturali tat-trasport – li jaffettwaw il-konsum jew il-provvista tal-enerġija.
Għal applikazzjoni tajba tal-prinċipju jenħtieġ li tintuża l-metodoloġija korretta tal-analiżi tal-kostbenefiċċji, jiġu stabbiliti kundizzjonijiet abilitanti għal soluzzjonijiet effiċjenti fl-enerġija, u jsir monitoraġġ xieraq.
L-analiżijiet kostbenefiċċji jenħtieġ li jiġu żviluppati u mwettqa b’mod sistematiku, jenħtieġ li jkunu bbażati fuq l-aktar informazzjoni aġġornata dwar il-prezzijiet tal-enerġija u jenħtieġ li jinkludu xenarji għażżieda fil-prezzijiet, bħal pereżempju minħabba tnaqqis fil-kwoti tal-iskema għall-iskambju ta’ kwoti tal-emissjonijiet tal-Unjoni (EU ETS) skont id-Direttiva 2003/87/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (8), sabiex jiġi pprovdut inċentiv biex jiġu applikati miżuri ta’ effiċjenza enerġetika.
Jenħtieġ li tingħata prijorità lis-soluzzjonijiet min-naħa tad-domanda fejn ikunu aktar kosteffettivi mill-investimenti fl-infrastruttura tal-provvista tal-enerġija biex jintlaħqu l-objettivi tal-politika.
Il-flessibbiltà min-naħa tad-domanda tista’ ġġib benefiċċji usa’ fil-qasam ekonomiku, ambjentali u soċjetali għall-konsumaturi u għas-soċjetà b’mod ġenerali, inkluż għall-komunitajiet lokali, u tista’ żżid l-effiċjenza tas-sistema tal-enerġija u tnaqqas il-kostijiet tal-enerġija, pereżempju billi tnaqqas il-kostijiet operazzjonali tas-sistema biex jorħsu t-tariffi għall-konsumaturi kollha.
L-Istati Membri jenħtieġ li jqisu l-benefiċċji potenzjali tal-flessibbiltà min-naħa tad-domanda bl-applikazzjoni tal-prinċipju “l-Effiċjenza Enerġetika tiġi l-Ewwel” u meta rilevanti jikkunsidraw ir-rispons tad-domanda kemm fil-livell ċentralizzat kif ukoll deċentralizzat, il-ħżin talenerġija, u soluzzjonijiet intelliġenti bħala parti mill-isforzi tagħhom biex iżidu l-effiċjenza tas-sistema tal-enerġija integrata.
(6) Ir-Regolament (UE) 2020/852 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2020 dwar l-istabbiliment ta’ qafas biex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli, u li jemenda r-Regolament (UE) 2019/2088 (ĠU L 198, 22.6.2020, p. 13).
(7) Ir-Regolament (UE) 2018/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2018 dwar il-Governanza tal-Unjoni talEnerġija u tal-Azzjoni Klimatika, li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 663/2009 u (KE) Nru 715/2009 tal-Parlament Ewropew u talKunsill, id-Direttivi 94/22/KE, 98/70/KE, 2009/31/KE, 2009/73/KE, 2010/31/UE, 2012/27/UE u 2013/30/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi tal-Kunsill 2009/119/KE u (UE) 2015/652 u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 328, 21.12.2018, p. 1).
(8) Id-Direttiva 2003/87/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Ottubru 2003 li tistabbilixxi skema għall-iskambju ta’ kwoti ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra ġewwa l-Unjoni u li temenda d-Direttiva 96/61/KE (ĠU L 275, 25.10.2003, p. 32).