20.9.2023
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
L 231/3
(11)
Għadd ta’ Stati Membri ppreżentaw pjanijiet nazzjonali għall-enerġija u l-klima ambizzjużi, li ġew ivvalutati millKummissjoni bħala “suffiċjenti”, u li kien fihom miżuri li jippermettu lil dawk l-Istati Membri jikkontribwixxu għallilħuq tal-miri kollettivi għall-effiċjenza enerġetika bi proporzjon akbar mill-medja tal-Unjoni.
Barra minn hekk, għadd ta’ Stati Membri ddokumentaw “sforzi bikrija” fil-kisba tal-iffrankar tal-enerġija, jiġifieri ffrankar tal-enerġija ogħla mit-trajettorji medji tal-Unjoni f’dawn l-aħħar snin.
Iż-żewġ każijiet huma sforzi sinifikanti li jenħtieġ li jiġu rikonoxxuti u jenħtieġ li jiġu inklużi fil-projezzjonijiet tal-immudellar futuri tal-Unjoni u li jistgħu jservu bħala eżempji tajbin ta’ kif l-Istati Membri kollha jistgħu jaħdmu fuq il-potenzjal tal-effiċjenza enerġetika tagħhom biex iwasslu benefiċċji sinifikanti għall-ekonomiji u s-soċjetajiet tagħhom.
(12)
F’xi każijiet, is-suppożizzjonijiet użati mill-Kummissjoni fix-Xenarju ta’ Referenza tagħha tal-2020 għall-UE u s-suppożizzjonijiet użati minn xi Stati Membri għax-xenarji ta’ referenza tagħhom li jirfdu l-pjanijiet nazzjonali għall-enerġija u l-klima tagħhom huma differenti.
Dan jista’ jwassal għal diverġenzi fir-rigward tal-kalkolu talkonsum ta’ enerġija primarja iżda ż-żewġ approċċi huma validi fir-rigward tal-konsum tal-enerġija primarja.
(13)
Filwaqt li l-potenzjal tal-iffrankar tal-enerġija għadu qawwi fis-setturi kollha, hemm sfida partikolari relatata mattrasport għax dan hu responsabbli għal aktar minn 30 % tal-konsum tal-enerġija finali, u relatata mal-bini għax 75 % tal-binjiet fl-Unjoni għandhom rendiment baxx fl-użu tal-enerġija.
Settur li l-importanza tiegħu qed tiżdied maż-żmien hu s-settur tal-ICT (it-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni), li hu responsabbli għal 5 sa 9 % tal-użu totali tal-elettriku fid-dinja u għal aktar minn 2 % tal-emissjonijiet globali.
Fl-2018, iċ-ċentri tad-data ammontaw għal 2,7 % tad-domanda tal-elettriku fl-EU-28.
F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni, fil-komunikazzjoni tad19 ta’ Frar 2020 “Insawru l-futur diġitali tal-Ewropa” (l-“Istrateġija Diġitali tal-Unjoni”), diġà tisħaq fuq il-ħtieġa ta’ ċentri tad-data sostenibbli u effiċjenti ħafna fl-użu tal-enerġija, u ta’ miżuri tat-trasparenza għall-operaturi tattelekomunikazzjoni rigward l-impronta ambjentali tagħhom.
Barra minn hekk, jenħtieġ li titqies ukoll iż-żieda possibbli fid-domanda għall-enerġija tal-industrija li tista’ tirriżulta mid-dekarbonizzazzjoni tagħha, b’mod partikolari għall-proċessi intensivi fl-enerġija.
(14)
Il-livell ogħla ta’ ambizzjoni jeħtieġ promozzjoni aktar soda tal-miżuri kosteffettivi tal-effiċjenza enerġetika fl-oqsma kollha tas-sistema tal-enerġija u fis-setturi rilevanti kollha, meta l-attività tkun taffettwa d-domanda għall-enerġija, bħas-setturi tat-trasport, tal-ilma u tal-agrikoltura.
Bit-titjib fl-effiċjenza enerġetika tul il-katina kollha tal-enerġija, inkluż il-ġenerazzjoni, it-trażmissjoni, id-distribuzzjoni u l-użu finali tal-enerġija, se jgawdi l-ambjent, jitjiebu l-kwalità tal-arja u s-saħħa pubblika, jonqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra, tiżdied is-sigurtà tal-enerġija bit-tnaqqis tal-ħtieġa tal-importazzjoni tal-enerġija, b’mod partikolari tal-fjuwils fossili, jonqsu l-kostijiet tal-enerġija għallunitajiet domestiċi u għall-kumpaniji, jitwieżnu l-persuni fil-faqar enerġetiku, u tingħata spinta lill-kompetittività, lill-impjiegi u lill-attività ekonomika fl-ekonomija kollha.
It-titjib fl-effiċjenza enerġetika b’hekk itejjeb il-kwalità talħajja taċ-ċittadini, filwaqt li jikkontribwixxi għat-trasformazzjoni tar-relazzjonijiet tal-enerġija tal-Unjoni ma’ pajjiżi terzi sħab lejn il-kisba tan-newtralità klimatika.
Dan jikkonforma mal-impenji tal-Unjoni li saru fil-qafas tal-Unjoni tal-Enerġija u l-aġenda dinjija dwar il-klima stabbiliti mill-Ftehim ta’ Pariġi.
It-titjib tal-prestazzjoni tal-enerġija ta’ diversi setturi għandu l-potenzjal li jrawwem ir-riġenerazzjoni urbana, inkluż it-titjib tal-bini, u l-bidliet fix-xejriet tal-mobilità u l-aċċessibbiltà, filwaqt li jippromwovi għażliet aktar effiċjenti, sostenibbli u affordabbli.
(15)
Din id-Direttiva tagħmel pass ‘il quddiem lejn in-newtralità klimatika sal-2050, li permezz tagħha l-effiċjenza enerġetika tiġi ttrattata bħala sors ta’ enerġija minnha nnifisha.
Il-prinċipju “l-Effiċjenza Enerġetika tiġi l-Ewwel” huwa prinċipju kumplessiv li jenħtieġ li jitqies fis-setturi kollha, lil hinn mis-sistema tal-enerġija fil-livelli kollha, inkluż fis-settur finanzjarju.
Is-soluzzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika jenħtieġ li jitqiesu bħala l-ewwel għażla fiddeċiżjonijiet ta’ politika, tal-ippjanar u tal-investiment meta jiġu stabbiliti regoli ġodda għan-naħa tal-provvista u għal oqsma oħra ta’ politika.
Filwaqt li l-prinċipju “l-Effiċjenza Enerġetika tiġi l-Ewwel” jenħtieġ li jiġi applikat mingħajr preġudizzju għal obbligi legali, objettivi u prinċipji oħra, tali obbligi, objettivi u prinċipji jenħtieġ li ma jxekklux l-applikazzjoni tiegħu jew iwasslu għal eżenzjonijiet mill-applikazzjoni tal-prinċipju.
Il-Kummissjoni jenħtieġ li tiżgura li l-effiċjenza enerġetika u r-rispons tad-domanda jkunu jistgħu jikkompetu b’termini ekwi malkapaċità tal-ġenerazzjoni.
Irid isir titjib fl-effiċjenza enerġetika kull meta dan ikun iżjed kosteffettiv minn soluzzjonijiet ekwivalenti fuq in-naħa tal-provvista.
Dak jenħtieġ jgħin biex jiġu sfruttati d-diversi benefiċċji taleffiċjenza enerġetika għall-Unjoni, b’mod partikolari għaċ-ċittadini u għan-negozji.
L-implimentazzjoni ta’ miżuri li jtejbu l-effiċjenza enerġetika jenħtieġ li tkun prijorità wkoll biex jittaffa l-faqar enerġetiku.