20.9.2023
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
L 231/3
(11)
Ορισμένα κράτη μέλη υπέβαλαν φιλόδοξα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα, τα οποία η Επιτροπή αξιολόγησε ως «επαρκή», και τα οποία περιείχαν μέτρα που επιτρέπουν στα εν λόγω κράτη μέλη να συμβάλουν στην επίτευξη των συλλογικών στόχων για την ενεργειακή απόδοση με αναλογία μεγαλύτερη από τον μέσο όρο της Ένωσης.
Επιπλέον, ορισμένα κράτη μέλη έχουν καταγράψει «πρώιμες προσπάθειες» για την επίτευξη εξοικονόμησης ενέργειας, δηλαδή εξοικονόμηση ενέργειας πάνω από τον μέσο όρο της Ένωσης τα τελευταία χρόνια.
Και οι δύο περιπτώσεις συνιστούν σημαντικές προσπάθειες που θα πρέπει να αναγνωριστούν και να περιληφθούν σε μελλοντικές ενωσιακές προβολές μοντελοποίησης και οι οποίες μπορούν να χρησιμεύσουν ως αξιόλογα παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο όλα τα κράτη μέλη μπορούν να εργαστούν για την αξιοποίηση του δυναμικού τους όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση, ώστε να αποφέρουν σημαντικά οφέλη στις οικονομίες και τις κοινωνίες τους.
(12)
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι παραδοχές που χρησιμοποίησε η Επιτροπή στο σενάριο αναφοράς της ΕΕ του 2020 και οι παραδοχές στις οποίες βασίστηκαν ορισμένα κράτη μέλη για τα σενάρια αναφοράς τους, στα οποία βασίζονται τα εθνικά τους σχέδια για την ενέργεια και κλίμα, είναι διαφορετικές.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αποκλίσεις όσον αφορά τον υπολογισμό της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας, όμως και οι δύο προσεγγίσεις είναι έγκυρες όσον αφορά την κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας.
(13)
Ενώ το δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας παραμένει μεγάλο σε όλους τους τομείς, υπάρχει μια ιδιαίτερη πρόκληση που αφορά τις μεταφορές, καθώς είναι υπεύθυνες για άνω του 30 % της τελικής κατανάλωσης ενέργειας, και τα κτίρια, δεδομένου ότι το 75 % του κτιριακού αποθέματος της Ένωσης έχει χαμηλές ενεργειακές επιδόσεις.
Ένας τομέας που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία είναι ο τομέας των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών (ΤΠΕ), ο οποίος ευθύνεται για το 5 έως 9 % της συνολικής χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας παγκοσμίως και για πάνω από το 2 % των παγκόσμιων εκπομπών.
Το 2018, τα κέντρα δεδομένων αντιπροσώπευαν το 2,7 % της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ των 28.
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της, της 19ης Φεβρουαρίου 2020, με τίτλο «Διαμόρφωση του ψηφιακού μέλλοντος της Ευρώπης» (η «ψηφιακή στρατηγική της Ένωσης») ανέδειξε την ανάγκη για υψηλής ενεργειακής απόδοσης και βιώσιμα κέντρα δεδομένων και μέτρα διαφάνειας για τους τηλεπικοινωνιακούς φορείς όσον αφορά το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα.
Επιπλέον, θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η ενδεχόμενη αύξηση της ζήτησης ενέργειας που μπορεί να προκύψει από την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, ιδίως για ενεργοβόρες διαδικασίες.
(14)
Το υψηλότερο επίπεδο φιλοδοξίας απαιτεί ισχυρότερη προώθηση οικονομικά αποδοτικών μέτρων ενεργειακής απόδοσης σε όλους τους τομείς του ενεργειακού συστήματος και σε όλους τους σχετικούς κλάδους, όπου η δραστηριότητα επηρεάζει τη ζήτηση για ενέργεια, όπως οι κλάδοι των μεταφορών, των υδάτων και της γεωργίας.
Με τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης σε ολόκληρη την ενεργειακή αλυσίδα, συμπεριλαμβανομένων της παραγωγής, της μεταφοράς, της διανομής και της τελικής χρήσης της ενέργειας, θα ωφεληθεί το περιβάλλον, θα βελτιωθούν η ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και η δημόσια υγεία, θα μειωθούν οι εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου, θα βελτιωθεί η ενεργειακή ασφάλεια μέσω της μείωσης της ανάγκης για εισαγωγές ενέργειας, ιδίως ορυκτών καυσίμων, θα περικοπεί το ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, θα αμβλυνθεί η ενεργειακή φτώχεια και θα επέλθει αύξηση της ανταγωνιστικότητας, περισσότερες θέσεις εργασίας και αυξημένη οικονομική δραστηριότητα σε όλους τους κλάδους της οικονομίας.
Ως εκ τούτου, η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής των πολιτών, συμβάλλοντας παράλληλα στον μετασχηματισμό των ενεργειακών σχέσεων της Ένωσης με τρίτες χώρες εταίρους προς την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας.
Αυτό συνάδει με τις δεσμεύσεις της Ένωσης που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο της Ενεργειακής Ένωσης και του παγκόσμιου προγράμματος δράσης για το κλίμα που θεσπίστηκε με τη συμφωνία του Παρισιού.
Η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης διαφόρων τομέων έχει τη δυνατότητα να προωθήσει την αστική ανάπλαση, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης των κτιρίων, και τις αλλαγές στα πρότυπα κινητικότητας και προσβασιμότητας, προωθώντας παράλληλα πιο αποτελεσματικές, βιώσιμες και οικονομικά προσιτές επιλογές.
(15)
Η παρούσα οδηγία αποτελεί ένα βήμα προς την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050, στο πλαίσιο της οποίας η ενεργειακή απόδοση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αυτοτελής πηγή ενέργειας.
Η αρχή για την προτεραιότητα στην ενεργειακή απόδοση αποτελεί πρωτεύουσα αρχή η οποία θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε όλους τους τομείς, ακόμα και πέραν του ενεργειακού συστήματος, σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένου του χρηματοπιστωτικού τομέα.
Οι λύσεις ενεργειακής απόδοσης θα πρέπει να εξετάζονται ως πρώτη επιλογή στις αποφάσεις πολιτικής, σχεδιασμού και επενδύσεων, κατά τον καθορισμό νέων κανόνων για την πλευρά της προσφοράς και για άλλους τομείς πολιτικής.
Ενώ η αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση θα πρέπει να εφαρμόζεται χωρίς να θίγει άλλες νομικές υποχρεώσεις, στόχους και αρχές, οι εν λόγω υποχρεώσεις, στόχοι και αρχές θα πρέπει επίσης να μην εμποδίζουν την εφαρμογή της ούτε να έχουν ως αποτέλεσμα εξαιρέσεις από την εφαρμογή της αρχής.
Η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίσει ότι η ενεργειακή απόδοση και η ανταπόκριση στη ζήτηση μπορούν να ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις με τη δυναμικότητα παραγωγής.
Είναι ανάγκη να πραγματοποιούνται βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης, όποτε είναι οικονομικά αποδοτικότερες από ισοδύναμες λύσεις στο σκέλος της προσφοράς.
Αυτό θα πρέπει να συμβάλει ώστε να αξιοποιηθούν πολλά οφέλη της ενεργειακής απόδοσης για την Ένωση, ιδίως για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
Η εφαρμογή μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης θα πρέπει να αποτελεί επίσης προτεραιότητα για την άμβλυνση της ενεργειακής φτώχειας.