L 191/14
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
28.7.2023
(77)
Η εξόρυξη, η επεξεργασία και η εμπορία φυσικών ορυκτών πόρων έχουν θεμελιώδη σημασία για την παροχή των αναγκαίων πρώτων υλών για την παραγωγή μπαταριών.
Οι κατασκευαστές μπαταριών, ανεξάρτητα από τη θέση τους ή την επιρροή τους έναντι των προμηθευτών και τη γεωγραφική τους θέση, θα μπορούσαν ακούσια να συμβάλλουν σε δυσμενείς επιπτώσεις στην αλυσίδα εφοδιασμού ορυκτών.
Για ορισμένες πρώτες ύλες, πάνω από το ήμισυ της παγκόσμιας παραγωγής προορίζεται για χρήση σε εφαρμογές μπαταριών.
Για παράδειγμα, πάνω από το 50 % της παγκόσμιας ζήτησης κοβαλτίου και πάνω από το 60 % του λιθίου παγκοσμίως χρησιμοποιούνται για την παραγωγή μπαταριών.
Περίπου το 8 % της παγκόσμιας παραγωγής φυσικού γραφίτη και το 6 % της παγκόσμιας παραγωγής νικελίου διοχε­ τεύονται στην παραγωγή μπαταριών.
(78)
Λίγες μόνο χώρες προμηθεύουν τις εν λόγω πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή μπαταριών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα χαμηλά πρότυπα διακυβέρνησης στις εν λόγω χώρες μπορούν να επιδεινώσουν τυχόν περι­ βαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα.
Η εξόρυξη και ο εξευγενισμός τόσο του κοβαλτίου όσο και του νικελίου συνδέονται με ευρύ φάσμα κοινωνικών και περιβαλλοντικών ζητημάτων.
Παρότι οι κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις του φυσικού γραφίτη είναι λιγότερο σοβαρές, η εξόρυξη φυσικού γραφίτη μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον καθώς πραγματοποιείται πρωτίστως από βιοτεχνικές και μικρής κλίμακας εξορύξεις, κυρίως σε άτυπα πλαίσια.
Τούτο, σε συνδυασμό με την απουσία τακτικά επικαιροποιούμενων σχεδίων κλεισίματος του εξορυ­ κτικού έργου και την απουσία αποκατάστασης, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την καταστροφή οικοσυστημάτων και εδαφών.
Η αναμενόμενη αύξηση της χρήσης λιθίου στην κατασκευή μπαταριών είναι πιθανό να ασκήσει πρόσθετη πίεση στις επιχειρήσεις εξόρυξης και εξευγενισμού.
Ως εκ τούτου, ενδείκνυται η συμπερίληψη του λιθίου στο πεδίο εφαρμογής των υποχρεώσεων δέουσας επιμέλειας για τις μπαταρίες.
Η αναμενόμενη μαζική αύξηση της ζήτησης μπαταριών στην Ένωση δεν θα πρέπει να συμβάλει στην αύξηση τέτοιων περιβαλλοντικών και κοινωνικών κινδύνων.
(79)
Ορισμένες από τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή μπαταριών, όπως το κοβάλτιο, το λίθιο και ο φυσικός γραφίτης, θεωρούνται πρώτες ύλες κρίσιμης σημασίας για την Ένωση, όπως αναφέρει η Επιτροπή στην ανα­ κοίνωσή της, της 3ης Σεπτεμβρίου 2020, με τίτλο «Ανθεκτικότητα ως προς τις πρώτες ύλες κρίσιμης σημασίας: Χαρτογραφώντας την πορεία προς μεγαλύτερη ασφάλεια και βιωσιμότητα», και η βιώσιμη προμήθειά τους είναι απα­ ραίτητη για την επαρκή απόδοση του οικοσυστήματος μπαταριών της Ένωσης.
(80)
Ήδη καταβάλλονται αρκετές εθελοντικές προσπάθειες από συντελεστές της αλυσίδας εφοδιασμού μπαταριών για να ενθαρρύνουν την τήρηση βιώσιμων πρακτικών προμήθειας, συμπεριλαμβανομένων της πρωτοβουλίας για υπεύθυνη διασφάλιση εξόρυξης, της πρωτοβουλίας για υπεύθυνα ορυκτά και του πλαισίου υπεύθυνης αξιολόγησης του κλάδου παραγωγής κοβαλτίου.
Ωστόσο, δεν είναι βέβαιο ότι οι εθελοντικές προσπάθειες δημιουργίας συστημάτων δέουσας επιμέλειας θα διασφαλίζουν ότι όλοι οι οικονομικοί φορείς που διαθέτουν μπαταρίες στην αγορά της Ένωσης τηρούν τους ίδιους ελάχιστους κανόνες.
(81)
Στην Ένωση, γενικές απαιτήσεις για τη δέουσα επιμέλεια σε σχέση με ορισμένα ορυκτά και μέταλλα καθορίστηκαν με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/821 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23).
Ωστόσο, ο εν λόγω κανονισμός δεν αναφέρεται στα ορυκτά και τα υλικά που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή μπαταριών.
(82)
Ως εκ τούτου, ενόψει της αναμενόμενης εκθετικής αύξησης της ζήτησης μπαταριών στην Ένωση, ένας οικονομικός φορέας που διαθέτει μπαταρίες στην αγορά της Ένωσης θα πρέπει να καταρτίσει πολιτική δέουσας επιμέλειας για τις μπαταρίες.
Συνεπώς, θα πρέπει να καθοριστούν στον παρόντα κανονισμό απαιτήσεις για την αντιμετώπιση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών κινδύνων που είναι εγγενείς στην εξόρυξη, την επεξεργασία και την εμπορία ορισμένων πρώτων υλών και δευτερογενών πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται για σκοπούς κατασκευής μπαταριών.
Η εν λόγω πολιτική θα πρέπει να καλύπτει όλους τους φορείς στην αλυσίδα εφοδιασμού που εξορύσσουν, επεξεργάζονται και εμπορεύονται ορισμένες πρώτες ύλες και δευτερογενείς πρώτες ύλες, καθώς και τις θυγατρικές και τους υπεργολάβους τους.
(83)
Όταν θεσπίζει πολιτική δέουσας επιμέλειας με βάση τον κίνδυνο για τις μπαταρίες, ο οικονομικός φορέας θα πρέπει να βασίζεται στα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα και αρχές της δέουσας επιμέλειας, όπως εκείνα που περιλαμβάνονται στις κατευθυντήριες αρχές των Ηνωμένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα, στις δέκα αρχές της πρωτοβουλίας των Ηνωμένων Εθνών «Παγκόσμιο Συμβόλαιο», στις κατευθυντήριες γραμμές για την κοινωνική ανάλυση του κύκλου ζωής προϊόντων του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP), στην τριμερή δήλωση αρχών της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) σχετικά με τις πολυεθνικές επιχειρήσεις και την κοινωνική πολιτική, στις κατευθυντήριες γραμμές του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ) για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις και στις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για τη δέουσα επιμέλεια για υπεύθυνη επιχειρηματική συμπε­ ριφορά.
Τα εν λόγω πρότυπα και αρχές, που κάθε οικονομικός φορέας θα πρέπει να προσαρμόζει στο συγκεκριμένο πλαίσιο και τις περιστάσεις του, αντανακλούν την κοινή αντίληψη μεταξύ των κυβερνήσεων και των ενδιαφερόμενων μερών.
Σε ό,τι αφορά την εξόρυξη, την επεξεργασία και την εμπορία φυσικών ορυκτών πόρων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή μπαταριών, οι κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για τη δέουσα επιμέλεια όσον αφορά την υπεύθυνη διαχείριση των αλυσίδων εφοδιασμού με ορυκτά από περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις και περιοχές υψηλού κινδύνου αποτελούν ένα διεθνώς αναγνωρισμένο πρότυπο για την αντιμετώπιση των ειδικών κινδύνων σοβαρών παρα­ βιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μακροχρόνια προσπάθεια εκ μέρους των κυβερνήσεων και των ενδιαφερόμενων μερών για τη θέσπιση ορθών πρακτικών στον τομέα αυτό.
(23) Κανονισμός (ΕΕ) 2017/821 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 2017, για τον προσδιορισμό υπο­ χρεώσεων δέουσας επιμέλειας στην αλυσίδα εφοδιασμού των ενωσιακών εισαγωγέων κασσιτέρου, τανταλίου και βολφραμίου, των μεταλ­ λευμάτων τους, καθώς και χρυσού, που προέρχονται από περιοχές συγκρούσεων και υψηλού κινδύνου (ΕΕ L 130 της 19.5.2017, σ.
1).