9.6.2023
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
L 150/207
(5)
Η βιοποικιλότητα είναι απαραίτητη για την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων και των υπηρεσιών τους, τόσο σε τοπικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο.
Πάνω από το ήμισυ του παγκόσμιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος εξαρτάται από τη φύση και τις υπηρεσίες που η φύση παρέχει.
Τρεις κύριοι οικονομικοί τομείς —οι κατασκευές, η γεωργία και τα τρόφιμα και ποτά— εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη φύση.
Η απώλεια βιοποικιλότητας απειλεί τους βιώσιμους υδρολογι­ κούς κύκλους και τα συστήματα τροφίμων, θέτοντας σε κίνδυνο την επισιτιστική ασφάλεια και τη διατροφή.
Περισσό­ τερο από το 75 % των παγκόσμιων ειδών καλλιεργειών τροφίμων εξαρτώνται από τη ζωογαμία.
Επιπλέον, αρκετοί βιομηχανικοί τομείς βασίζονται στη γενετική πολυμορφία και τις υπηρεσίες οικοσυστήματος ως κρίσιμης σημασίας εισροές κυρίως για την παραγωγή φαρμάκων, περιλαμβανομένων των αντιμικροβιακών .
(6)
Η κλιματική αλλαγή, η απώλεια βιοποικιλότητας και η αποψίλωση των δασών αποτελούν ζητήματα ύψιστης παγκόσμιας σημασίας, που επηρεάζουν την επιβίωση της ανθρωπότητας και τις βιώσιμες συνθήκες διαβίωσης στον πλανήτη.
Η επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής, η απώλεια βιοποικιλότητας και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος, που αποτυπώνο­ νται σε απτά παραδείγματα των καταστροφικών συνεπειών τους στη φύση, στις ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης και στις τοπικές οικονομίες, είχαν ως αποτέλεσμα την αναγνώριση της πράσινης μετάβασης ως εμβληματικού στόχου της εποχής μας και ζητήματος ισότητας των φύλων και διαγενεακής δικαιοσύνης.
(7)
Οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον τομέα του περιβάλλοντος, οι οποίοι προσπαθούν να προστατεύσουν και να προαγάγουν τα ανθρώπινα δικαιώματα που σχετίζονται με το περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε καθαρό νερό, αέρα και γη, είναι συχνά στόχος διώξεων και θανατηφόρων επιθέσεων.
Τέτοιες επιθέσεις επηρεάζουν δυσανάλογα τους αυτόχθονες πληθυσμούς.
Σύμφωνα με εκθέσεις του 2020, πάνω από τα δύο τρίτα των θυμάτων των εν λόγω επιθέσεων εργάζονταν υπερασπιζόμενα τα δάση του πλανήτη από την αποψίλωση των δασών και τη βιομηχανική ανάπτυξη.
(8)
Η κατανάλωση στην Ένωση αποτελεί σημαντικό παράγοντα αποψίλωσης και υποβάθμισης των δασών σε παγκόσμια κλίμακα.
Με βάση την εκτίμηση επιπτώσεων του παρόντος κανονισμού εκτιμάται ότι, εάν δεν υπάρξει κατάλληλη κανονιστική παρέμβαση, η κατανάλωση και η παραγωγή στην Ένωση των έξι βασικών προϊόντων (βοοειδή, κακάο, καφές, ελαιοφοίνικας, σόγια και ξυλεία) και μόνο, θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα την αποψίλωση περίπου 248 000 εκταρίων δάσους ετησίως έως το 2030.
(9)
Όσον αφορά την κατάσταση των δασών εντός της Ένωσης η έκθεση για την κατάσταση των δασών της Ευρώπης του 2020 αναφέρει ότι, μεταξύ 1990 και 2020, η έκταση των δασών στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 9 %, ο άνθρακας που αποθηκεύεται στη βιομάζα αυξήθηκε κατά 50 % και η προσφορά ξυλείας αυξήθηκε κατά 40 %.
Τα πρωτογενή και τα φυσικά αναγεννημένα δάση κινδυνεύουν, μεταξύ άλλων, από την εντατική διαχείριση, η δε μοναδική τους βιοποικιλότητα και τα μοναδικά δομικά τους χαρακτηριστικά απειλούνται.
Επιπλέον, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος έχει επισημάνει ότι λιγότερο από το 5 % των ευρωπαϊκών δασικών εκτάσεων θεωρούνται πλέον αδιατάρακτες ή φυσικές, ενώ το 10 % των ευρωπαϊκών δασικών εκτάσεων έχει ταξινομηθεί ως υπαγόμενο σε εντατική διαχείριση.
Τα δασικά οικοσυ­ στήματα πρέπει να αντιμετωπίσουν πολλαπλές πιέσεις που οφείλονται στην κλιματική αλλαγή, από τα ακραία καιρικά φαινόμενα έως τους επιβλαβείς οργανισμούς, καθώς και ανθρωπογενείς δραστηριότητες που επηρεάζουν αρνητικά τα οικοσυστήματα και τους οικοτόπους.
Ειδικότερα, τα ομήλικα δάση υπό εντατική διαχείριση μέσω αποψιλωτικής υλο­ τομίας και απομάκρυνσης νεκρών ξύλων μπορούν να έχουν σοβαρό αντίκτυπο σε ολόκληρους οικοτόπους.
(10)
Το 2019 η Επιτροπή ανέλαβε σειρά πρωτοβουλιών για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων περιβαλλοντικών κρίσεων, συμπεριλαμβανομένων ειδικών δράσεων για την αποψίλωση των δασών.
Στην ανακοίνωσή της που εξέδωσε στις 23 Ιου­ λίου 2019 σχετικά με την εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη («Ανακοίνωση για την εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη»), η Επιτροπή προσδιόρισε ως προτεραιότητα τη μείωση του αποτυπώματος της κατανάλωσης της ΕΕ στη γη και την προώθηση της κατανάλωσης προϊόντων από αλυσίδες εφοδιασμού μηδενικής αποψίλωσης στην Ένωση.
Στην ανακοίνωση που εξέδωσε στις 11 Δεκεμβρίου 2019 για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, η Επιτροπή παρουσίασε νέα αναπτυξιακή στρατηγική, η οποία αποσκοπεί στον μετασχηματισμό της Ένωσης σε μια δίκαιη και ευημερούσα κοινωνία που διαθέτει σύγχρονη, ανταγωνιστική και αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων οικονομία εδραιωμένη στο βιώσιμο και βασιζόμενο σε κανόνες ελεύθερο εμπόριο, στην οποία έως το 2050 θα έχουν μηδενιστεί οι καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, η οικονομική ανάπτυξη θα έχει αποσυνδεθεί από τη χρήση των πόρων, και κανένας άνθρωπος ή περιοχή δεν θα μένει στο περιθώριο.
Η εν λόγω στρατηγική αποσκοπεί επίσης στην προστασία, τη διατήρηση και την ενίσχυση του φυσικού κεφαλαίου της Ένωσης, καθώς και στην προστασία της υγείας και της ευημερίας των πολιτών και των μελλοντικών γενεών από κινδύνους και επιπτώσεις που σχετίζονται με το περιβάλλον.
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία έχει ως στόχο να εξασφαλίσει στους πολίτες και τις μελλοντικές γενεές, μεταξύ άλλων, καθαρό αέρα, καθαρό νερό, υγιές έδαφος και βιοποικιλότητα .
Για τον σκοπό αυτό, η ανακοίνωση που εξέδωσε η Επιτροπή στις 20 Μαΐου 2020 για τη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030: Επαναφορά της φύσης στη ζωή μας (η «Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030»), η ανακοίνωση που εξέδωσε η Επιτροπή στις 20 Μαΐου 2020 για τη στρατηγική από το αγρόκτημα στο πιάτο για ένα δίκαιο, υγιές και φιλικό προς το περιβάλλον σύστημα τροφίμων (στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο»), η ανακοίνωση που εξέδωσε η Επιτροπή στις 16 Ιουλίου 2021 για μία νέα δασική στρατηγική της ΕΕ για το 2030, η ανακοίνωση που εξέδωσε η Επιτροπή στις 12 Μαΐου 2021 για την πορεία προς έναν υγιή πλανήτη για όλους, σχέδιο δράσης της ΕΕ για μηδενική ρύπανση των υδάτων, του αέρα, και του εδάφους, καθώς και άλλες σχετικές στρατηγικές, όπως η ανακοίνωση που εξέδωσε η Επιτροπή στις 30 Ιουνίου 2021 για ένα μακρόπνοο όραμα για τις αγροτικές περιοχές της ΕΕ — Προς ισχυρότερες, συνδεδεμένες, ανθεκτικές και ευημερούσες αγροτικές περιοχές με ορίζοντα το 2040, που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, υπογραμμίζουν περαιτέρω τη σημασία της δράσης για την προστασία και την ανθεκτικότητα των δασών.