16.5.2023
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
L 130/3
(11)
De prijsstijging van fossiele brandstoffen kan disproportionele gevolgen hebben voor kwetsbare huishoudens, kwetsbare micro-ondernemingen en kwetsbare vervoergebruikers, die een groter deel van hun inkomen aan energie en vervoer besteden, in bepaalde regio’s geen toegang tot alternatieve betaalbare mobiliteits- en vervoersoplossingen hebben en wellicht niet de financiële mogelijkheden hebben om in de reductie van hun verbruik van fossiele brandstoffen te investeren.
Specifieke geografische elementen, zoals eilanden, ultraperifere regio’s en territoria, plattelands- of afgelegen gebieden, minder toegankelijke perifere gebieden, berggebieden of gebieden die achterblijven, kunnen in de context van vervoersarmoede specifieke gevolgen hebben voor de kwetsbaarheid van huishoudens, micro-ondernemingen en vervoergebruikers.
Daarom moet, indien van toepassing en relevant, met die specifieke geografische elementen rekening worden gehouden bij de voorbereiding van maatregelen en investeringen ter ondersteuning van kwetsbare huishoudens, kwetsbare micro-ondernemingen en kwetsbare vervoergebruikers.
(12)
Om de transitie rechtvaardig en inclusief te maken en ervoor te zorgen dat niemand aan zijn lot wordt overgelaten, moet een deel van de opbrengsten die door de opneming van gebouwen, wegvervoer en andere sectoren in het toepassingsgebied van Richtlijn 2003/87/EG worden gegenereerd, worden gebruikt om de sociale gevolgen van die opneming aan te pakken.
Het totaalbedrag van het Sociaal Klimaatfonds dat uit hoofde van deze verordening wordt opgericht (hierna “het fonds”) moet de decarbonisatieambitie weerspiegelen die gesteld wordt voor de opneming van de broeikasgasemissies van gebouwen, wegvervoer en andere sectoren in het toepassingsgebied van Richtlijn 2003/87/EG.
(13)
Het gebruik van een deel van de inkomsten om de sociale gevolgen van de opneming van gebouwen, wegvervoer en andere sectoren in het toepassingsgebied van Richtlijn 2003/87/EG aan te pakken, is des te relevanter gezien de bestaande niveaus van energiearmoede.
Energiearmoede is een situatie waarin huishoudens geen toegang hebben tot essentiële energiediensten die de basis vormen voor een behoorlijke levens- en gezondheidsstandaard, zoals voldoende warmte door verwarming, koeling, gezien de stijgende temperaturen, verlichting en stroom voor elektrische toestellen.
In een Uniebrede enquête in 2021 gaven ongeveer 34 miljoen Europeanen, bijna 6,9 % van de bevolking van de Unie, aan dat zij het zich financieel niet konden veroorloven hun woning voldoende te verwarmen.
Energiearmoede is dan ook een grote uitdaging voor de Unie.
Hoewel sociale tarieven of tijdelijke rechtstreekse inkomenssteun op korte termijn onmiddellijke verlichting kunnen bieden aan huishoudens die met energiearmoede kampen, kunnen alleen gerichte structurele maatregelen, met name de renovatie van gebouwen, onder meer via toegang tot energie uit hernieuwbare bronnen en de actieve bevordering van hernieuwbare energiebronnen door middel van op huishoudens gerichte voorlichtings- en bewustmakingsmaatregelen, en renovaties van gebouwen die bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van Richtlijn 2010/31/EU van het Europees Parlement en de Raad (7), duurzame oplossingen bieden en doeltreffend bijdragen aan de bestrijding van energiearmoede.
De definitie van energiearmoede in deze verordening moet zo kunnen worden aangepast dat deze het resultaat van de onderhandelingen over een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende energie-efficiëntie (herschikking) weerspiegelt.
(14)
Een holistische benadering van de renovatie van gebouwen die op een meer efficiënte manier rekening houdt met mensen die het risico lopen te worden uitgesloten, namelijk degenen die het meest te lijden hebben onder energiearmoede in de Unie, zou kunnen leiden tot een verminderde vraag naar energie.
Daarom moet de steun uit hoofde van het fonds aan de bouwsector gericht zijn op het verbeteren van de energie-efficiëntie, hetgeen zou leiden tot een vermindering van het energieverbruik voor elk huishouden, wat zichtbaar zou zijn in termen van geldbesparingen en zodoende een middel om energiearmoede te bestrijden.
De herziening van Richtlijn 2010/31/EU zou de basis leggen voor de verwezenlijking van die doelstellingen en moet daarom in aanmerking worden genomen bij de uitvoering van deze verordening.
(15)
Aangezien vervoersarmoede nog niet op het niveau van de Unie is gedefinieerd, moet voor de toepassing van deze verordening een dergelijke definitie worden ingevoerd.
Vervoersarmoede kan een nog dringender probleem worden, zoals wordt onderkend in de Aanbeveling van de Raad van 16 juni 2022 inzake het waarborgen van een rechtvaardige transitie naar klimaatneutraliteit (8), en kan leiden tot een verminderde toegang tot essentiële sociaaleconomische activiteiten en diensten zoals werkgelegenheid, onderwijs en gezondheidszorg, met name voor kwetsbare personen en huishoudens.
Vervoersarmoede wordt gewoonlijk veroorzaakt door één of meer van de volgende factoren, zoals een laag inkomen, hoge brandstofuitgaven, of een gebrek aan betaalbaar of toegankelijk particulier of openbaar vervoer.
Vervoersarmoede kan met name personen en huishoudens treffen in plattelands-, eiland-, perifere, bergachtige, afgelegen en minder toegankelijke gebieden of minder ontwikkelde regio’s of territoria, met inbegrip van minder ontwikkelde voorstedelijke gebieden en de ultraperifere gebieden.
(7) Richtlijn 2010/31/EU van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 betreffende de energieprestatie van gebouwen (PB L 153 van 18.6.2010, blz. 13).
(8) PB C 243 van 27.6.2022, blz.
35.