L 130/138
(20)
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
16.5.2023
Koolstofdioxide (CO2) -emissies van maritiem vervoer bedragen 3 tot 4 % van de emissies van de Unie.
De Commissie heeft in de Europese Green Deal verklaard voornemens te zijn aanvullende maatregelen te nemen om de broeikasgasemissies van maritiem vervoer aan te pakken door middel van een pakket maatregelen die de Unie in staat stellen haar doelstellingen inzake emissiereductie te halen.
Richtlijn 2003/87/EG moet in dit verband worden gewijzigd om maritiem vervoer in het EU-ETS op te nemen om ervoor te zorgen dat die sector zijn deel bijdraagt aan de verhoogde klimaatdoelstellingen van de Unie en aan de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs, die in artikel 4, lid 4, stelt dat ontwikkelde landen het voortouw moeten blijven nemen door emissiereductiedoelstellingen voor de gehele economie vast te stellen, terwijl ontwikkelingslanden worden aangemoedigd om geleidelijk over te stappen op emissiereductie- of emissiebeperkingsdoelstellingen voor de gehele economie.
Emissies van de internationale luchtvaart buiten Europa moesten worden geplafonneerd vanaf januari 2021 door wereldwijde marktgebaseerde maatregelen, maar een maatregel om de emissies van maritiem vervoer te plafonneren of te beprijzen bestaat nog niet.
Het is daarom passend dat het EU-ETS een deel van de emissies dekt van reizen tussen havens onder de jurisdictie van een lidstaat en havens onder de jurisdictie van een derde land, waarbij het derde land kan beslissen over passende maatregelen met betrekking tot het andere aandeel van emissies.
De uitbreiding van het EU-ETS tot maritiem vervoer moet dus de helft van de emissies van schepen die reizen uitvoeren en aankomen in een haven onder de jurisdictie van een lidstaat vanuit een haven buiten de jurisdictie van een lidstaat, de helft van de emissies van schepen die reizen uitvoeren vanuit een haven onder de jurisdictie van een lidstaat en aankomen in een haven buiten de jurisdictie van een lidstaat, alle emissies van schepen die reizen uitvoeren en aankomen in een haven onder de jurisdictie van een lidstaat vanuit een haven onder de jurisdictie van een lidstaat, en alle emissies van schepen die zijn afgemeerd in een haven onder de jurisdictie van een lidstaat, omvatten.
Deze aanpak is naar voren gekomen als een praktische oplossing voor de kwestie van gemeenschappelijke maar onderscheiden verantwoordelijkheden en capaciteiten, die in de UNFCCC-context al geruime tijd een uitdaging vormt.
De dekking van een deel van de emissies van zowel inkomende als uitgaande reizen tussen de Unie en derde landen waarborgt de doeltreffendheid van het EU-ETS, met name door het milieueffect van de maatregel in vergelijking met een geografisch toepassingsgebied dat beperkt is tot reizen binnen de Unie te vergroten, terwijl de risico’s op havenontwijkend gedrag en verplaatsing van overladingsactiviteiten buiten de Unie worden beperkt.
Met het oog op een soepele opneming van de sector in het EU-ETS moet de inlevering van emissierechten door scheepvaartmaatschappijen geleidelijk ten opzichte van geverifieerde emissies die voor de jaren 2024 en 2025 zijn gerapporteerd, worden verhoogd.
Om de milieu-integriteit van het systeem te beschermen, moet, zodra elk jaar het verschil tussen geverifieerde emissies en ingeleverde emissierechten is vastgesteld, een met dat verschil overeenstemmende hoeveelheid emissierechten worden geannuleerd, indien er in die jaren vergeleken met geverifieerde emissies voor maritiem vervoer minder emissierechten worden ingeleverd.
Scheepvaartmaatschappijen moeten vanaf 2026 het aantal emissierechten inleveren dat overeenkomt met alle geverifieerde emissies die zij hebben gerapporteerd.
Hoewel het klimaateffect van het maritiem vervoer voornamelijk het gevolg is van zijn CO2-emissies, vertegenwoordigen niet-CO2-emissies een aanzienlijk deel van de emissies van schepen.
Volgens de vierde broeikasgasstudie van de IMO van 2020 zijn de methaanemissies in de periode 2012-2018 aanzienlijk toegenomen.
De emissies van methaan en distikstofoxide zal mettertijd waarschijnlijk toenemen, met name door de ontwikkeling van schepen die door vloeibaar aardgas of andere energiebronnen worden aangedreven.
De opname van methaan- en distikstofoxideemissies zou de milieu-integriteit ten goede komen en goede praktijken stimuleren.
Die emissies moeten eerst worden opgenomen in Verordening (EU) 2015/757 vanaf 2024 en zij moeten worden opgenomen in het EU-ETS vanaf 2026.
(21)
De uitbreiding van het toepassingsgebied van Richtlijn 2003/87/EG tot maritiem vervoer zal veranderingen teweegbrengen in de kosten voor dat vervoer.
Die uitbreiding van het toepassingsgebied zal voor alle delen van de Unie gevolgen hebben, aangezien de goederen die via maritiem vervoer vertrekken uit en aankomen in havens binnen de Unie, afkomstig zijn uit of bestemd zijn voor de verschillende lidstaten, ook de lidstaten zonder zeegrens.
De toewijzing van door de lidstaten te veilen emissierechten mag daarom in beginsel niet veranderen doordat maritieme vervoersactiviteiten in het systeem worden opgenomen, en moet alle lidstaten omvatten.
De gevolgen zullen echter niet voor alle lidstaten gelijk zijn.
De uitbreiding zal met name lidstaten die zeer afhankelijk zijn van de scheepvaart het zwaarst treffen.
Voor lidstaten met een grote maritieme sector in vergelijking met hun relatieve omvang zullen de gevolgen van de uitbreiding van het EU-ETS tot maritiem vervoer meer voelbaar zijn.
Het is derhalve passend die lidstaten bijkomende, in de tijd beperkte steun te verlenen in de vorm van meer emissierechten ter ondersteuning van het koolstofvrij maken van maritieme activiteiten, en voor gemaakte administratieve kosten.
De steun moet geleidelijk worden ingevoerd, gelijktijdig met de invoering van inleveringsverplichtingen, in verhouding met de gevolgen die die lidstaten ondervinden.
In de context van de evaluatie van Richtlijn 2003/87/EG zou de Commissie die extra steun moeten laten afhangen van met name de ontwikkelingen die zich voordoen in het aantal scheepvaartmaatschappijen dat onder de verantwoordelijkheid van verschillende lidstaten valt.