L 69/64
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
7.3.2023
(6)
Jeżistu settijiet stabbli u rikorrenti ta’ elementi ta’ prattika tajba ta’ proġetti ta’ riċerka li jittrattaw l-istandardiz­ zazzjoni (2).
Fl-istess ħin, hemm potenzjal qawwi sabiex titqajjem kuxjenza fost ir-riċerkaturi dwar il-proċessi ta’ standardizzazzjoni u l-għarfien tagħhom dwarhom, u għall-iżvilupp ta’ indikaturi tal-prestazzjoni rikonoxxuti sabiex jiġi traċċat is-suċċess tat-trasferiment tat-teknoloġija u tal-attivitajiet ta’ valorizzazzjoni.
Is-sensibilizzazzjoni u l-għarfien jistgħu jissaħħu bl-istess mod fir-rigward ta’ kif il-proċessi ta’ standardizzazzjoni huma interrelatati u jinteraġixxu mal-proċessi ta’ riċerka u mal-proċessi ta’ innovazzjoni.
L-integrazzjoni b’suċċess tal-attivitajiet tar-R&I u tal-istandardizzazzjoni tista’ tagħti spinta sinifikanti lill-adozzjoni tal-attivitajiet tar-R&I.
(7)
Il-livelli ta’ tħejjija teknoloġika (TRLs) u l-bidla fihom matul il-proġett jistgħu jitqiesu bħala indikaturi importanti għall-valutazzjoni tar-rilevanza u tal-prestazzjoni ta’ proġett tar-R&I f’termini tal-attivitajiet ta’ standardizzazzjoni.
TRLs differenti jistgħu jimplikaw ukoll ħtiġijiet differenti f’termini ta’ standards u standardizzazzjoni: TRLs aktar baxxi huma tipikament assoċjati aktar mal-ħidma li għandha ssir, pereżempju, fuq terminoloġiji u kunċetti, metroloġija u ttestjar, każijiet ta’ użu u arkitetturi ta’ referenza; filwaqt li t-TRLs fi stadju aktar tard huma tipikament aktar ikkonċernati bi kwistjonijiet bħall-interoperabbiltà u l-prestazzjoni (pereżempju, f’termini ta’ sigurtà, sikurezza, impatt ambjentali u funzjonalità) tat-teknoloġija/tal-innovazzjoni — għalhekk, l-istandards fit-TRLs kollha huma importanti għar-riċerkaturi u l-innovaturi f’ħafna oqsma tat-teknoloġija u tal-applikazzjoni.
(8)
L-atturi tar-R&I jistgħu jew imexxu jew isegwu jew jadottaw standards ġodda b’appoġġ għall-iżvilupp u l-użu internazzjonali tal-aktar teknoloġiji, innovazzjonijiet u xejriet reċenti.
Aktar ma l-atturi tar-R&I jinvolvu ruħhom kmieni fil-proċess tal-iżvilupp tal-istandards, integrat fi ħdan il-proċess ġenerali tagħhom tar-R&I, aktar ma jkunu jistgħu jġibu malajr l-innovazzjonijiet infurmati dwar l-istandards tagħhom fi swieq globali kompetittivi, u dan jirriżulta f’valur u f’benefiċċji akbar.
Għalhekk, il-mexxejja jimxu ’l quddiem billi jużaw l-involviment bikri u attiv tagħhom fl-istabbiliment ta’ standards ġodda.
Matul il-proċess tal-iżvilupp tal-istandards, huma jiksbu wkoll informazzjoni intuwittiva teknika u tas-suq siewja sabiex jinformaw l-istrateġija u l-pjanijiet direzzjonali tar-R&I tagħhom u jiksbu vantaġġ ta’ żmien għall-kummerċjalizzazzjoni fuq il-kompetituri tagħhom minħabba l-involviment bikri tagħhom fl-iżvilupp tal-istandards il-ġodda.
Dawn il-mexxejja (inklużi l-SMEs u n-negozji ġodda) jiksbu wkoll l-opportunità li jippożizzjonaw u jżidu l-innovazzjonijiet uniċi tal-prodotti jew tas-servizzi tagħhom stess minbarra l-istandard fundamentali li jkunu għenu sabiex jistabbilixxu.
(9)
Hemm bżonn li jiġu indirizzati l-lakuni fil-ħiliet fit-taħriġ u fit-tagħlim (3).
Huwa essenzjali li jinbena fehim fundamentali tal-karatteristiċi u r-relazzjonijiet bejn il-proċessi ta’ riċerka, il-proċessi ta’ innovazzjoni, u l-proċessi ta’ standardizzazzjoni u kif dawn jistgħu jsaħħu lil xulxin sabiex jagħtu spinta lill-valorizzazzjoni tal-għarfien (4).
(10)
Waħda mill-kwistjonijiet ewlenin li għandhom jiġu indirizzati f’istituzzjoni tal-edukazzjoni għolja (HEI) jew f’politika ta’ organizzazzjoni tar-riċerka dwar l-istandards u l-istandardizzazzjoni għall-valorizzazzjoni tar-riċerka hija li jiġu inċentivati l-attivitajiet ta’ standardizzazzjoni tar-riċerkaturi tagħha u li dawn l-attivitajiet jingħaddu lejn l-iżvilupp tal-karriera.
(11)
Fl-Unjoni, l-Uffiċċji tat-Trasferiment tat-Teknoloġija stabbilew lilhom infushom matul is-snin f’ħafna istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja u organizzazzjonijiet tar-riċerka bħala waqfiet tas-servizz mhux biss għall-immaniġġjar u għall-filing tal-PI, jew l-appoġġ għall-ħolqien ta’ negozji ġodda, iżda wkoll għall-għoti ta’ appoġġ ġenerali meta tiġi ttrattata r-riċerka kuntrattwali u għall-għajnuna fl-amministrazzjoni ta’ proġetti ta’ riċerka kollaborattiva.
Għalhekk, l-organizzazzjonijiet tat-trasferiment tat-teknoloġija huma punt ta’ rbit istituzzjonali ieħor indikat għall-appoġġ talistandardizzazzjoni, u l-involviment tagħhom huwa kontinwazzjoni loġika tar-rwol tagħhom ta’ trasferiment talgħarfien/tat-teknoloġija.
B’kuntrast għall-privattivi u l-pubblikazzjonijiet xjentifiċi, jidher li l-kunċett ta’ awtur mhuwiex implimentat b’mod wiesa’, u dan jagħmilha aktar diffiċli li jiġi segwit l-impatt bl-użu ta’ tekniki ta’ kejl talkwotazzjonijiet.
(12)
Għal ħafna proġetti tar-R&I, l-involviment fil-ħolqien ta’ standard ġdid jista’ ma jkunx l-aħjar opzjoni jew saħansitra waħda fattibbli.
Fl-istess ħin hemm potenzjal kbir mir-riċerkaturi li jinvolvu ruħhom fl-istadji bikrija tal-attivitajiet ta’ standardizzazzjoni fi ħdan il-programmi tar-R&I, fejn ir-riċerkaturi jiksbu għarfien u networks importanti, filwaqt li jikkontribwixxu wkoll għall-iżvilupp ta’ standards internazzjonali u Ewropej ewlenin ġodda jew imtejba f’oqsma kritiċi għall-industrija u s-soċjetà.
(2) Idem.
(3) Kif enfasizzat fil-feedback tal-partijiet ikkonċernati dwar l-Istrateġija tal-UE dwar l-Istandardizzazzjoni, “Ma hemm l-ebda edukazzjoni formali u lanqas taħriġ vokazzjonali dwar l-istandardizzazzjoni.
Ħafna kumpaniji tal-UE — kemm kbar kif ukoll żgħar — ma għandhomx approċċ strutturat u strateġiku għall-istandardizzazzjoni li jkopri r-rilevanza tagħha għal diversi operazzjonijiet ekonomiċi, kemm għall-konformità legali, kif ukoll għall-aċċess għas-suq jew għall-istrateġija ġenerali tan-negozju”.
(4) EN ISO 56002:2019 Innovation management — Innovation management system — Guidance.