23.2.2023
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
L 58/1427 COMMISSION PROEFPROJECTEN
HOOFDSTUK PP 02 — EUROPESE STRATEGISCHE INVESTERINGEN (vervolg) PP 02 23
(vervolg)
PP 02 23 06
(vervolg) De overbrenging van radioactieve afvalstoffen naar een gemeenschappelijke bergingsfaciliteit op Unieniveau zou onderworpen zijn aan de regels van hoofdstuk 2 van Richtlijn 2006/117/Euratom, dat betrekking heeft op “intracommunautaire overbrenging”.
Er zij ook op gewezen dat de Commissie een deskundigengroep heeft opgericht voor de financiële aspecten van de nucleaire back-end, met inbegrip van diepe geologische berging, om de Commissie te ondersteunen bij het beoordelen van de kosten, de financiering en de financiële ondersteuning van dergelijke faciliteiten.
De activiteiten in het kader van het werkprogramma van die deskundigengroep moeten worden gezien als een aanvulling op sommige van de in het kader van dit project voorgestelde activiteiten.
Hoewel de verwijdering van radioactief afval in een andere lidstaat is toegestaan, is in artikel 4, lid 1, van Richtlijn 2011/70/Euratom bepaald dat elke lidstaat de eindverantwoordelijkheid draagt voor het beheer van de verbruikte splijtstof en het radioactief afval die in die lidstaat worden geproduceerd.
De mogelijkheid van verwijdering van radioactieve afvalstoffen in een andere lidstaat is geregeld in artikel 4, lid 4 van Richtlijn 2011/70/Euratom, dat luidt als volgt: "Radioactief afval wordt geborgen in de lidstaat waar het is geproduceerd, tenzij op het moment van overbrenging, [...] tussen de betrokken lidstaat en een andere lidstaat of een derde land een overeenkomst van kracht is op grond waarvan een bergingsfaciliteit in één van hen zal worden gebruikt."
Een dergelijke overeenkomst moet dan worden opgenomen in het nationaal programma, zoals bepaald in artikel 12, lid 1, punt k): "de nationale programma’s [...] bevatten tevens: [...] in voorkomend geval, [...] gesloten overeenkomst(en) [...]."
Tegelijkertijd worden de lidstaten aangespoord om langetermijnplannen te maken en diepe geologische bergingsplaatsen voor kernafval op te nemen in hun respectieve nationale plannen.
Tot op heden heeft geen enkel land ter wereld een diepe geologische bergingsplaats voor verbruikte splijtstof die in bedrijf is.
Thans is alleen Finland een diepe geologische bergingsplaats aan het inrichten en hebben alleen Zweden en Frankrijk reële plannen om dergelijke bergingsplaatsen begin jaren dertig beschikbaar te hebben.
De overige lidstaten beschikken nog niet over dergelijke concepten, zodat het nog tientallen jaren zou duren voordat hun eventuele toekomstige projecten operationeel zouden zijn.
In de Franse ontwerpplannen wordt thans echter alleen rekening gehouden met de bergingsmogelijkheden voor eender welk Frans radioactief afval dat aanwezig is of gepland is.
Kerncentrales zijn weliswaar de bekendste, maar zeker niet de enige bron van radioactief afval.
De industrie, ziekenhuizen en medische hulpmiddelen, onderzoekscentra en universiteiten produceren allemaal radioactief afval.
Alle lidstaten, ongeacht of zij kernenergie in hun energiemix hebben, produceren enig soort radioactief afval en moeten daar een oplossing voor vinden.
Vanwege de enorme financiële en technische inspanningen die hiervoor nodig zijn, naast de extreem lange constructieperioden, lijkt de duplicatie van verschillende over de Unie verspreide diepe geologische opslagplaatsen ons uiterst inefficiënt.
Daarom stellen wij voor om, in samenwerking met DG ENER, een proefproject op te zetten en dat bij succes eventueel voort te zetten door middel van een voorbereidende actie.
Dit proces zou de vorm kunnen aannemen van een haalbaarheidsstudie naar een diepe geologische bergingsplaats voor nucleair afval voor gemeenschappelijk Europees gebruik, die bijvoorbeeld wordt uitgevoerd door, maar niet beperkt is tot het "Implementing Geological Disposal of Radioactive Waste Technology Platform"; de kennis die door dit platform (IGD-TP) tot stand wordt gebracht, zal van groot belang zijn.
Het doel van een dergelijke studie zou zijn om beleidsmakers in staat te stellen te beoordelen of het technisch, financieel en in termen van algemene efficiëntie zinvol is om de Europese middelen te bundelen om een oplossing voor radioactief afval te vinden, en om te bepalen of een herziening van de huidige wetgeving nodig is om een dergelijke gemeenschappelijke Europese aanpak van het beheer van radioactief afval mogelijk te maken.