23.2.2023
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
L 58/1427 ΕΠΙΤΡΟΠΉ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΆ ΣΧΈΔΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ PP 02 — ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ (συνέχεια) PP 02 23
(συνέχεια)
PP 02 23 06
(συνέχεια) Οι αποστολές ραδιενεργών αποβλήτων προς κοινή εγκατάσταση διάθεσης σε επίπεδο Ένωσης θα υπόκεινται στους κανόνες που ορίζονται στο κεφάλαιο 2 της οδηγίας 2006/117/Ευρατόμ, το οποίο αφορά τις «ενδοκοινοτικές αποστολές».
Πρέπει επίσης να τονιστεί ότι η Επιτροπή συγκρότησε ομάδα εμπειρογνωμόνων για τις οικονομικές πτυχές της τελικής φάσης διαχείρισης της πυρηνικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων διάθεσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς μεγάλου βάθους, για να στηρίξει την Επιτροπή στην εκτίμηση του κόστους και της χρηματοδότησης των εν λόγω εγκαταστάσεων.
Οι δραστηριότητες στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος εργασίας της ομάδας εμπειρογνωμόνων θα πρέπει να θεωρούνται συμπληρωματικές προς ορισμένες από τις δραστηριότητες που προτείνονται στο πλαίσιο του παρόντος σχεδίου.
Ενώ επιτρέπεται η διάθεση ραδιενεργών αποβλήτων σε άλλο κράτος μέλος, η οδηγία 2011/70/Ευρατόμ, άρθρο 4 παράγραφος 1, ορίζει ότι κάθε κράτος μέλος έχει την τελική ευθύνη για τη διαχείριση των αναλωμένων καυσίμων και των ραδιενεργών αποβλήτων που παράγονται εντός της επικράτειάς του.
Η δυνατότητα διάθεσης ραδιενεργών αποβλήτων σε άλλο κράτος μέλος ρυθμίζεται από το άρθρο 4 παράγραφος 4 της οδηγίας 2011/70/Ευρατόμ, το οποίο έχει ως εξής: «Η διάθεση των ραδιενεργών αποβλήτων πραγματοποιείται στο κράτος μέλος που τα παράγει, εκτός εάν, κατά τη στιγμή της μεταφοράς, έχει τεθεί σε ισχύ συμφωνία [...] μεταξύ του συγκεκριμένου κράτους μέλους και άλλου κράτους μέλους [...] για τη χρήση εγκατάστασης διάθεσης σε ένα εξ αυτών.»
Η εν λόγω συμφωνία ή συμφωνίες θα πρέπει στη συνέχεια να συμπεριληφθούν στο εθνικό πρόγραμμα, όπως ορίζεται στο άρθρο 12 παράγραφος 1 στοιχείο ια), σύμφωνα με το οποίο: «Τα εθνικά προγράμματα [...] περιλαμβάνουν [...] ια) τη ή τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί [...] αν υπάρχουν».
Ταυτόχρονα, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να σχεδιάσουν μακροπρόθεσμα και να συμπεριλάβουν χώρους απόθεσης πυρηνικών αποβλήτων σε γεωλογικούς σχηματισμούς μεγάλου βάθους στα αντίστοιχα εθνικά τους σχέδια.
Μέχρι σήμερα, καμία χώρα παγκοσμίως δεν διαθέτει εν λειτουργία χώρο απόθεσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς μεγάλου βάθους για αναλωμένα πυρηνικά καύσιμα.
Επί του παρόντος, μόνο η Φινλανδία κατασκευάζει τώρα χώρο απόθεσης, ενώ μόνο η Σουηδία και η Γαλλία έχουν ρεαλιστικά σχέδια για χώρους απόθεσης αποβλήτων σε γεωλογικούς σχηματισμούς μεγάλου βάθους που θα είναι διαθέσιμοι στις αρχές της δεκαετίας του 2030.
Τα υπόλοιπα κράτη μέλη δεν έχουν ακόμα καταρτίσει αντίστοιχα σχέδια και, συνεπώς, τα δυνητικά μελλοντικά σχέδιά τους θα χρειαστούν δεκαετίες για να τεθούν σε εφαρμογή.
Ωστόσο, οι γαλλικές μελέτες σχεδιασμού λαμβάνουν υπόψη μόνο τις ικανότητες διάθεσης υφιστάμενων ή με βάση τα μέχρι σήμερα σχέδια ραδιενεργών αποβλήτων της Γαλλίας.
Αν και οι σταθμοί πυρηνικής ενέργειας αποτελούν την πλέον προφανή πηγή ραδιενεργών αποβλήτων, δεν αποτελούν ασφαλώς τη μόνη.
Η βιομηχανία, τα νοσοκομεία και τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, τα ερευνητικά κέντρα και τα πανεπιστήμια παράγουν όλα ραδιενεργά απόβλητα.
Όλα τα κράτη μέλη της Ένωσης, ανεξάρτητα από το αν διαθέτουν πυρηνική ενέργεια στο ενεργειακό τους μείγμα ή όχι, παράγουν και πρέπει να χειρίζονται κάποιου τύπου ραδιενεργά απόβλητα.
Πιστεύουμε ότι οι τεράστιες προσπάθειες που απαιτούνται, τόσο οικονομικές όσο και από άποψη μηχανικής, σε συνδυασμό με τις εξαιρετικά μακρές περιόδους κατασκευής, καθιστούν εξαιρετικά μη αποδοτική την αλληλεπικάλυψη διαφόρων αποθετηρίων σε γεωλογικούς σχηματισμούς μεγάλου βάθους που θα είναι διάσπαρτα σε ολόκληρη την Ένωση.
Συνεπώς, προτείνουμε τη δρομολόγηση, σε συνεργασία με τη ΓΔ ENER, ενός δοκιμαστικού σχεδίου (ΔΣ) και, εάν αυτό τελεσφορήσει, την πιθανή συνέχιση μέσω προπαρασκευαστικής ενέργειας (ΠΕ).
Η εν λόγω διαδικασία θα μπορούσε να λάβει τη μορφή μελέτης σκοπιμότητας σχετικά με ένα αποθετήριο πυρηνικών αποβλήτων σε γεωλογικούς σχηματισμούς μεγάλου βάθους για κοινή ευρωπαϊκή χρήση, η οποία θα μπορούσε να εκπονηθεί, για παράδειγμα, χωρίς να αποκλείονται άλλες δυνατότητες, από την Τεχνολογική Πλατφόρμα για την Τελική Διάθεση σε Γεωλογικούς Σχηματισμούς: οι γνώσεις που δημιουργούνται από την πλατφόρμα αυτή θα έχουν μεγάλη σημασία.
Στόχος μιας τέτοιας μελέτης θα είναι να επιτρέψει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αξιολογήσουν, με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα, κατά πόσον είναι σκόπιμη, από τεχνική και οικονομική άποψη και με γνώμονα τη συνολική αποδοτικότητα, η συγκέντρωση των ευρωπαϊκών πόρων για την αντιμετώπιση των ραδιενεργών αποβλήτων, και να καθορίσει εάν απαιτείται αναθεώρηση της ισχύουσας νομοθεσίας ώστε να καταστεί δυνατή μια τέτοια κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση για τη διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων.