C 349/16
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
29.9.2023
4.3.
Oprócz bezpośredniego i pośredniego wpływu na wartość dodaną brutto przedsiębiorstw (marże) innym przejawem oddziaływania jest nasilenie się trudności finansowych.
W sprawozdaniu Banco de España wspomniano sektory, które najbardziej ucierpiały z powodu tej sytuacji.
Istnieje grupa szczególnie narażonych sektorów, w których w 2023 r. odnotowuje się nie tylko nadmierne zadłużenie, lecz również ujemną stopę zwrotu: handel pojazdami silnikowymi i ich naprawa; transport lądowy oraz rurociągowy; rybołówstwo i akwakultura; rolnictwo i hodowla zwierząt oraz przemysł włókienniczy, odzieżowy, skórzany i obuwniczy.
4.4.
Ponieważ łączne zapasy gazu ziemnego w Europie ulegają zmniejszeniu – w maju 2023 r. magazyny były zapełnione w 68 % (13) – będziemy musieli stawić czoła dodatkowym wyzwaniom związanym z prowadzeniem polityki energetycznej.
Nie zniwelowano jeszcze różnicy między ilością gazu ziemnego dostarczaną wcześniej z Rosji i przez alternatywnych dostawców, w związku z czym mało prawdopodobne jest, by w perspektywie krótkoterminowej ceny się obniżyły.
Doszło natomiast do znacznego spadku popytu.
Wysokie ceny energii prowadzą do spadku konkurencyjności przemysłu i łańcuchów dostaw UE, co sprzyja outsourcingowi działalności poza terytorium UE i – tym samym – ogranicza niezależność strategiczną całego bloku.
Wpływ na gospodarstwa domowe, w szczególności znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji, jest szczególnie znaczący, ponieważ rośnie odsetek osób zagrożonych lub dotkniętych ubóstwem.
Ta sytuacja potrwa co najmniej do 2024 r.
(14) Aby przeciwdziałać tym problemom, EKES zaleca szereg środków, w tym gwarancje lokalizacji powiązane ze wsparciem finansowym, dalsze niezbędne środki w zakresie oszczędności energii i efektywności energetycznej w przedsiębiorstwach służące zmniejszeniu popytu, ogromne inwestycje i stworzenie niezbędnych warunków ramowych dotyczących podatków w celu zwiększenia produkcji energii ze źródeł odnawialnych i zmniejszenia zależności od paliw kopalnych.
4.5.
Dlatego też ze względu na gwałtowny wzrost kosztów energii wiele przedsiębiorstw i gospodarstw domowych coraz częściej znajduje się w sytuacji potencjalnie zagrażającej ich przetrwaniu.
Chociaż zima była stosunkowo ciepła, nie można oczekiwać, że warunki środowiskowe będą zawsze korzystne.
Dlatego też trzeba przedsięwziąć środki chroniące gospodarstwa domowe znajdujące się w szczególnie trudnej sytuacji, dostosowując je specjalnie do nich w tej dziedzinie.
4.6.
Co się tyczy przedsiębiorstw, ogromny wzrost kosztów prowadzenia działalności gospodarczej w połączeniu z niechęcią konsumentów do wydawania środków może w niektórych przypadkach prowadzić nawet do przymusowej delokalizacji.
Nie jest to jednak możliwe w przypadku przedsiębiorstw świadczących kluczowe usługi dla klientów i dla reszty łańcucha dostaw, które nie mogą po prostu zaprzestać działalności ze względu na wzrost cen energii.
4.7.
Chociaż w czasie pandemii COVID-19 wiele sektorów i ich pracowników uznano za kluczowe, stwierdzenie tego faktu zostało całkowicie pominięte podczas obecnego kryzysu energetycznego.
Jak dotąd państwa członkowskie nie udzieliły wielu z tych sektorów konkretnego wsparcia.
Przedsiębiorstwa należące do tych sektorów i ich pracownicy podjęli wysiłki w celu ochrony konsumentów przed własnymi marżami i trudno im przenieść na klientów całkowity koszt niebotycznego wzrostu rachunków za energię.
Tej sytuacji nie można utrzymać w perspektywie długoterminowej.
EKES uważa również, że rządy nie zapewniają obywatelom tak samo dużej ochrony jak w czasie pandemii.
4.8.
Wiele przedsiębiorstw dokonuje licznych inwestycji w celu ograniczenia zużycia energii i zwiększenia swych zdolności do uzyskania większego dostępu do energii odnawialnej.
Komitet jest zdania, że przedsiębiorstwa mogą również działać jako siła napędowa elektryfikacji transportu i zastępować gaz do celów grzewczych, odgrywając pierwszoplanową rolę w transformacji energetycznej i w realizacji celów UE na 2030 r. w zakresie energii odnawialnej.
Będzie to jednak wymagało korzystnych ram regulacyjnych, takich jak udzielanie zezwoleń i zwalczanie cen zniechęcających do produkcji większej ilości energii.
4.9.
EKES podkreśla, jak ważne jest, by obowiązki wynikające z REPowerEU i z efektywności energetycznej budynków były adekwatne do udzielanego operatorom wsparcia i do ich zdolności ponoszenia kosztów znacznych inwestycji, które są z tymi obowiązkami związane.
Te środki będą istotne dla zmniejszenia zależności od paliw kopalnych, lecz obowiązki muszą zostać powiązane z dostępnością zarówno publicznego, jak i prywatnego finansowania.
Aby uniknąć przyszłych zakłóceń w dostawach energii i wygórowanych cen, trzeba uwzględnić zmianę struktury rynku energii w długoterminowym programie Komisji Europejskiej i trzeba rozważyć szkolenie pracowników, którzy będą zaangażowani w ten sektor.
(13) (14)
Informacje dostępne na stronie internetowej: https://agsi.gie.eu/data-overview/eu.
„Energy crisis will erode Europe’s competitiveness in 2023” [Kryzys energetyczny osłabi konkurencyjność Europy w 2023 r.], EIU, 2023.
Artykuł dostępny na stronie: https://www.eiu.com/n/energy-crisis-will-erode-europe-competitiveness-in-2023/.