C 349/16
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
29.9.2023
4.3.
Εκτός από τον άμεσο και έμμεσο αντίκτυπο στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία (περιθώρια), οι επιχειρήσεις επηρεάζονται και με άλλον τρόπο: λόγω αύξησης της χρηματοοικονομικής τους ευπάθειας.
Στην έκθεση της Τράπεζας της Ισπανίας αναφέρονται οι κλάδοι που πλήττονται περισσότερο.
Μια ομάδα ιδιαίτερα ευάλωτων κλάδων, οι οποίοι φαίνεται όχι απλώς να έχουν υπερχρέωση, αλλά και να εμφανίζουν αρνητική κερδοφορία το 2023, είναι οι εξής: εμπόριο και επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων· χερσαίες μεταφορές και μεταφορές μέσω αγωγών· αλιεία και υδατοκαλλιέργεια· γεωργία και κτηνοτροφία· παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, ειδών ένδυσης και δερμάτινων προϊόντων.
4.4.
Όσο μειώνονται τα σωρευτικά αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη —ο όγκος αποθηκευμένου φυσικού αερίου τον Μάιο του 2023 ανερχόταν σε 68 % (13) της συνολικής αποθηκευτικής ικανότητας—, θα αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε πρόσθετες προκλήσεις όσον αφορά τη διαχείριση της ενεργειακής μας πολιτικής.
Η διαφορά μεταξύ των ποσοτήτων που μας προμήθευε προηγουμένως η Ρωσία και των ποσοτήτων των εναλλακτικών προμηθευτών δεν έχει ακόμη εξαλειφθεί και, συνεπώς, οι τιμές είναι μάλλον απίθανο να μειωθούν βραχυπρόθεσμα.
Αυτό που όντως συνέβη είναι η σημαντική μείωση της ζήτησης.
Οι υψηλές τιμές της ενέργειας μειώνουν την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας μας και των αλυσίδων εφοδιασμού μας, ευνοώντας παράλληλα τη μετεγκατάσταση δραστηριοτήτων εκτός της ΕΕ και μειώνοντας έτσι τη στρατηγική ανεξαρτησία της ΕΕ.
Ο αντίκτυπος στα νοικοκυριά, ιδίως στα πλέον ευάλωτα, είναι ιδιαίτερα σημαντικός, με αυξανόμενο ποσοστό ατόμων σε κατάσταση φτώχειας ή σε κίνδυνο φτώχειας.
Αυτό θα ισχύει τουλάχιστον έως το 2024 (14).
Για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων, η ΕΟΚΕ συνιστά σειρά μέτρων, μεταξύ των οποίων εγγυήσεις τοποθεσίας που συνδέονται με χρηματοδοτική στήριξη, περαιτέρω αναγκαία μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας και ενεργειακής απόδοσης ώστε οι εταιρείες να μειώσουν τη ζήτηση, μαζικές επενδύσεις και τις αναγκαίες συνθήκες δημοσιονομικού πλαισίου για την επέκταση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
4.5.
Κατά συνέπεια, λόγω της έκρηξης του ενεργειακού κόστους, πολλές επιχειρήσεις και νοικοκυριά βρίσκονται όλο και περισσότερο σε μια κατάσταση που απειλεί εν δυνάμει την ίδια τους την ύπαρξη.
Παρότι ο χειμώνας ήταν σχετικά θερμός, δεν μπορούμε να ελπίζουμε ότι οι περιβαλλοντικές συνθήκες θα είναι πάντα ευνοϊκές για εμάς.
Επομένως, θα πρέπει να εφαρμοστούν πολιτικές για την προστασία των ιδιαίτερα ευάλωτων νοικοκυριών, με ειδικά μέτρα για τα νοικοκυριά αυτά στον συγκεκριμένο τομέα.
4.6.
Όσον αφορά τις επιχειρήσεις, οι μαζικές αυξήσεις του επιχειρηματικού κόστους, σε συνδυασμό με την απροθυμία των καταναλωτών να προβούν σε δαπάνες, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να οδηγήσουν ακόμη και σε υποχρεωτική μετεγκατάσταση.
Αυτό όμως δεν μπορούν να το πράξουν οι επιχειρήσεις που παρέχουν βασικές υπηρεσίες για τους πελάτες και την υπόλοιπη αλυσίδα εφοδιασμού και που δεν μπορούν απλώς να διακόψουν τις δραστηριότητές τους λόγω αύξησης των τιμών της ενέργειας.
4.7.
Παρότι, κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, πολλοί κλάδοι και οι εργαζόμενοι σε αυτούς θεωρήθηκαν καίριας σημασίας, η απουσία της αναγνώρισης αυτής είναι καταφανής στην τρέχουσα ενεργειακή κρίση.
Μέχρι στιγμής, πολλοί από αυτούς τους κλάδους δεν έχουν λάβει ειδική στήριξη από τα κράτη μέλη.
Οι επιχειρήσεις των κλάδων αυτών και οι εργαζόμενοί τους έχουν καταβάλει προσπάθειες για την προστασία των καταναλωτών εις βάρος των δικών τους περιθωρίων κέρδους και τους είναι δύσκολο να μετακυλίσουν στους πελάτες το πλήρες κόστος της εξωφρενικής αύξησης των λογαριασμών ενέργειας.
Η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να συνεχιστεί μακροπρόθεσμα.
Ομοίως, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η προστασία που παρέχουν οι κυβερνήσεις στους πολίτες δεν πραγματοποιείται με την ίδια ένταση όπως κατά την περίοδο της πανδημίας.
4.8.
Πολλές επιχειρήσεις πραγματοποιούν πολυάριθμες επενδύσεις ώστε να μειώσουν την κατανάλωση ενέργειας και να αυξήσουν την ικανότητα περαιτέρω πρόσβασης σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι οι επιχειρήσεις μπορούν επίσης να λειτουργήσουν ως επιταχυντές για τον εξηλεκτρισμό των μεταφορών και να αντικαταστήσουν το φυσικό αέριο θέρμανσης, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ενεργειακή μετάβαση και στους στόχους της ΕΕ για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με ορίζοντα το 2030.
Όλα αυτά όμως θα απαιτήσουν ένα ευνοϊκό κανονιστικό πλαίσιο, όπως η χορήγηση αδειών και η καταπολέμηση των αντικινήτρων ως προς τις τιμές για την παραγωγή περισσότερης ενέργειας.
4.9.
Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι είναι σημαντικό οι υποχρεώσεις του σχεδίου REPowerEU και της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων να ευθυγραμμιστούν προς τη στήριξη και την ικανότητα των φορέων της αγοράς να επωμιστούν το κόστος των σημαντικών επενδύσεων που αυτές συνεπάγονται.
Τα μέτρα αυτά θα είναι σημαντικά για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, αλλά οι υποχρεώσεις πρέπει να συναρτώνται με τη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης, τόσο δημόσιας όσο και ιδιωτικής.
Η ανανέωση του σχεδιασμού της αγοράς ενέργειας θα πρέπει να συμπεριληφθεί στο μακροπρόθεσμο θεματολόγιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προκειμένου να αποφευχθούν μελλοντικές διαταραχές του ενεργειακού εφοδιασμού και υπερβολικές τιμές.
Κατά την ανανέωση αυτή θα πρέπει να εξεταστεί και το ενδεχόμενο κατάρτισης του εργατικού δυναμικού που θα απασχολείται στον κλάδο.
(13) (14)
Πληροφορίες διαθέσιμες στη διεύθυνση: https://agsi.gie.eu/data-overview/eu.
EIU (2023): Energy crisis will erode Europe’s competitiveness in 2023, Διατίθεται στη διεύθυνση: https://www.eiu.com/n/energy-crisis-willerode-europe-competitiveness-in-2023/.