C 312/212
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
1.9.2023
(27)
W programie stabilności na 2023 r. zarysowano średnioterminow ą ścieżkę fiskalną do 2027 r.
Zgodnie z pro­ gramem stabilności na 2023 r. oczekuje się, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych będzie się stopniowo zmniejszał do 0,1 % PKB w 2025 r., osiągając zrównoważoną sytuację budżetową w 2026 r., a następnie osiągnie niewielką nadwyżkę w wysokości 0,1 % PKB w 2027 r.
W związku z tym planuje się, że w okresie objętym programem deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych utrzyma się na poziomie poniżej 3 % PKB.
Według programu stabilności na 2023 r. oczekuje się, że relacja długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB obniży się ze 103,0 % na koniec 2024 r. do 92,0 % do końca 2027 r.
Struktura finansów publicznych bardziej sprzyjająca wzrostowi gospodarczemu, zarówno po stronie dochodów, jak i wydatków w budżecie publicznym, wzmocni długoterminową stabilność fiskalną Portugalii, poprawiając jednocześnie otoczenie działalności gospodarczej i przyczyniając się do zrównoważonego i inkluzywnego wzrostu gospodarczego.
Korzyści podatkowe są powszechnie stosowane w portugalskim systemie podatkowym; ponad 500 korzyści podatkowych wynika z ponad 60 tekstów prawnych.
Zwiększa to złożoność systemu i zmniejsza jego przejrzystość, a jednocześnie skutkuje utratą dochodów.
Korzystne dla efektywności kosztowej istniejących korzyści podatkowych byłyby ich systematyczne monitorowanie i ocena, co pozwoliłoby na znaczną poprawę w tym obszarze.
Ponadto system podatku dochodowego od osób prawnych jest skomplikowany ze względu na dodatkowe opłaty państwowe i gminne, co stanowi dodatkowe obciążenie zarówno dla administracji podatkowej, jak i dla przedsiębiorstw.
Efektywność portugalskiej administracji skarbowej mogłaby zostać zwiększona, aby wspierać dobrowolne przestrzeganie przepisów, przyczyniając się jednocześnie do ograniczenia uchylania się od opodatkowania i oszustw podatkowych.
Koszty administracyjne poboru podatków są wysokie i w ostatnich latach jeszcze bardziej wzrosły (o około 5 % w latach 2018–2020).
Jednocześnie wydaje się, że czas potrzebny do opłacenia podatków w Portugalii jest dłuższy niż w innych państwach członkowskich.
Nadal rosły już wysokie zaległości podatkowe (wyniosły one do końca 2020 r.
45,9 % całkowitych dochodów – znacznie powyżej średniej unijnej).
(28)
Zdolność świadczeń społecznych w ramach portugalskiego systemu ochrony socjalnej do ograniczania ubóstwa jest niska i w 2021 r. jeszcze bardziej się zmniejszyła, natomiast ewolucja odsetka osób zagrożonych ubóstwem należała do najgorszych w Unii (wzrost o 2,4 pp.) w kontekście ogólnej stabilności w większości państw człon­ kowskich.
Adekwatność dochodu minimalnego wciąż jest niska i znajduje się znacznie poniżej progu ubóstwa.
Dane te podają w wątpliwość zdolność Portugalii do osiągnięcia celów w zakresie ograniczenia ubóstwa okreś­ lonych w Planie działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych.
Jednocześnie system ochrony socjalnej nadal jest skomplikowany, ponieważ różne rodzaje świadczeń społecznych wydają się służyć podobnym celom.
Wynikające z tego złożoność i fragmentacja powodują stosunkowo niską absorpcję świadczeń i brak skutecznego ukierunkowania na osoby najbardziej potrzebujące, utrudniając objęcie ich świadczeniami społecznymi i – co za tym idzie – obniżając adekwatność tych świadczeń.
Uproszczenie istniejących świadczeń wraz z terminową realizacją krajowej strategii zwalczania ubóstwa zwiększy zdolność Portugalii do stawienia czoła przyszłym wyzwaniom społecznym.
(29)
Zgodnie z art. 19 ust.
3 lit. b) rozporządzenia (UE) 2021/241 i kryterium 2.2 załącznika V do tego rozporzą­ dzenia plan odbudowy i zwiększania odporności zawiera obszerny zestaw wzajemnie wzmacniających się reform i inwestycji, które mają zostać wdrożone do 2026 r.
Realizacja planu odbudowy i zwiększania odporności Portu­ galii postępuje, ale istnieje ryzyko pewnych opóźnień.
Portugalia złożyła dwa wnioski o płatność, które odpo­ wiadają 58 kamieniom milowym i wartościom docelowym zawartym w planie odbudowy i zwiększania odpor­ ności i na podstawie których dokonano płatności w łącznej wysokości 2,98 mld EUR.
Portugalski plan odbudowy i zwiększania odporności ma ambitny i złożony charakter.
Silne zarządzanie i stałe monitorowanie planu mają zasadnicze znaczenie dla zminimalizowania ryzyka opóźnień.
Włączenie nowego rozdziału REPowerEU do planu odbudowy i zwiększania odporności pozwoli sfinansować dodatkowe reformy i inwestycje wspierające cele stra­ tegiczne Portugalii w dziedzinie energii i zielonej transformacji.
Systematyczne i skuteczne angażowanie władz lokalnych i regionalnych, partnerów społecznych i innych odpowiednich zainteresowanych stron pozostaje ważne dla pomyślnej realizacji planu odbudowy i zwiększania odporności, a także innych polityk gospodarczych i polityk zatrudnienia wykraczających poza zakres tego planu, by zapewnić szerokie poczucie odpowiedzialno ści za cały program polityczny.
W dniu 26 maja 2023 r.
Portugalia przedłożyła zmianę swojego planu, obejmującą nowe środki, w tym rozdział REPowerEU, i uwzględniającą zwiększony maksymalny wkład finansowy (17).
Zgodnie z art. 14 ust.
6 rozporządzenia (UE) 2021/241 Portugalia wystąpiła również z wnioskiem o dodatkowe wsparcie w formie pożyczki w ramach Instrumentu.
(17) Maksymalny wkład finansowy dla Portugalii zaktualizowano w dniu 30 czerwca 2022 r. na kwotę 15,5 mld EUR w formie dotacji, zgodnie z art. 11 ust.
2 rozporządzenia (UE) 2021/241.