C 312/160
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
1.9.2023
(19)
Oczekuje się, że na saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2023 r. nadal będą miały wpływ środki fiskalne przyjęte w celu złagodzenia gospodarczych i społecznych skutków wzrostu cen energii.
Obejmują one środki z 2022 r., których okres obowiązywania przedłużono, w szczególności: dotacje dla przedsiębiorstw użyteczności publicznej rekompensujące im straty związane z pułapami cen energii dostarczanej do budynków mieszkalnych oraz programy wsparcia dla przedsiębiorstw energochłonnych.
Koszt tych środków nadal jest częściowo kompensowany przez podatki od nieoczekiwanych zysków dostawców energii.
Uwzględniając te dochody, w prognozie Komisji z wiosny 2023 r. przewiduje się, że koszty budżetowe netto środków wsparcia wyniosą 1,2 % PKB w 2023 r.
(10) Wydaje się, że środki z 2023 r. w większości nie są ukierunkowane na gospo­ darstwa domowe lub przedsiębiorstwa znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji i większość z nich nie zachowuje w pełni sygnału cenowego dotyczącego zmniejszenia zapotrzebowania na energię i zwiększenia efektywności energetycznej.
W związku z tym w ocenie zgodności z zaleceniem Rady z dnia 12 lipca 2022 r.
(11) nie należy uwzględniać ukierunkowanych środków wsparcia.
(20)
W zaleceniu z dnia 12 lipca 2022 r.
Rada zaleciła Węgrom podjęcie działań w celu zapewnienia, aby w 2023 r. wzrost bieżących wydatków pierwotnych finansowanych z zasobów krajowych był zgodny z ogólnie neutralnym kursem polityki (12), przy uwzględnieniu dalszego tymczasowego i ukierunkowanego wsparcia dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw najbardziej narażonych na podwyżki cen energii oraz dla osób uciekających z Ukrainy.
Węgry powinny być gotowe do dostosowania wydatków bieżących do zmieniającej się sytuacji.
Węgrom zalecono również zwiększenie inwestycji publicznych na rzecz zielonej i cyfrowej transformacji oraz na rzecz bezpieczeństwa energetycznego, przy uwzględnieniu inicjatywy REPowerEU, m.in. poprzez wykorzystanie Instrumentu oraz innych funduszy unijnych.
(21)
W prognozie Komisji z wiosny 2023 r. przewiduje się, że kurs polityki fiskalnej będzie w 2023 r. restrykcyjny (+ 4,2 % PKB), w związku z wysoką inflacją.
W 2022 r. kurs polityki fiskalnej był również ekspansywny (– 0,4 % PKB).
Przewiduje się, że wzrost bieżących wydatków pierwotnych finansowanych z zasobów krajowych (po skorygowaniu o działania dyskrecjonalne po stronie dochodów) w 2023 r. będzie mieć restrykcyjny wpływ na kurs polityki fiskalnej, który to wpływ wyniesie 2,2 % PKB.
Prognozowany wzrost bieżących wydatków pierwot­ nych finansowanych z zasobów krajowych jest zatem zgodny z zaleceniem Rady z dnia 12 lipca 2022 r.
Prze­ widuje się, że wydatki finansowane z dotacji w ramach Instrumentu oraz z innych funduszy unijnych wyniosą w 2023 r.
2,3 % PKB, podczas gdy inwestycje finansowane z zasobów krajowych będą miały restrykcyjny wpływ na kurs polityki fiskalnej, który to wpływ wyniesie 0,6 pp. (13) W związku z tym Węgry planują sfinansować dodatkowe inwestycje ze środków Instrumentu oraz z innych funduszy unijnych i nie przewidują utrzymania inwestycji finansowanych z zasobów krajowych.
Państwo to zamierza finansować inwestycje publiczne na rzecz zielonej i cyfrowej transformacji oraz bezpieczeństwa energetycznego, takich jak rozwój sieci elektroenergetycz­ nej, modernizacja kolei podmiejskich, wsparcie na rzecz korzystania z paneli słonecznych do użytku domowego, dostarczanie laptopów nauczycielom i uczniom szkół średnich I i II stopnia oraz działania na rzecz cyfryzacji w opiece zdrowotnej; inwestycje te są finansowane z Instrumentu i innych funduszy unijnych.
(22)
Według programu konwergencji na 2023 r. oczekuje się, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządo­ wych zmaleje do 2,9 % PKB w 2024 r.
Spadek w 2024 r. będzie wynikał głównie ze znacznego zmniejszenia wydatków sektora instytucji rządowych i samorządowych wyrażonych jako odsetek PKB, w szczególności wydatków na nakłady brutto na środki trwałe, zużycie pośrednie i koszty związane z zatrudnieniem.
Według programu konwergencji na 2023 r. przewiduje się, że relacja długu sektora instytucji rządowych i samorządo­ wych do PKB na koniec 2024 r. zmaleje do 66,7 %.
Na podstawie środków z zakresu polityki znanych w dniu granicznym prognozy deficyt publiczny w 2024 r. przewidziany w prognozie Komisji z wiosny 2023 r. ma wynieść 4,4 % PKB.
Jest on wyższy niż deficyt prognozowany w programie konwergencji na 2023 r., co wynika głównie z wyższych prognozowanych wydatków na nakłady brutto na środki trwałe zgodnie z ostatnimi tenden­ cjami oraz wyższym zużyciem pośrednim spowodowanym utrzymującą się presją inflacyjną.
W prognozie Komisji z wiosny 2023 r. przewiduje się wyższy poziom relacji długu sektora instytucji rządowych i samorzą­ dowych do PKB – 71,1 % na koniec 2024 r.
(10) Podana wartość liczbowa odzwierciedla poziom rocznych kosztów budżetowych tych środków, w tym bieżących dochodów i wydatków, a także – w stosownych przypadkach – środków w zakresie nakładów inwestycyjnych.
(11) Zalecenie Rady z dnia 12 lipca 2022 r. w sprawie krajowego programu reform Węgier, zawierające opinię Rady na temat przed­ stawionego przez Węgry programu konwergencji na 2022 r.
(Dz.U.
C 334 z 1.9.2022, s. 136).
(12) Na podstawie prognozy Komisji z wiosny 2023 r. średniookresowy (średnia z dziesięciu lat) wzrost produktu potencjalnego Węgier, wykorzystywany do pomiaru kursu polityki fiskalnej, szacuje się na 16,6 % w ujęciu nominalnym.
(13) Prognozuje się, że pozostałe wydatki kapitałowe finansowane z zasobów krajowych będą miały restrykcyjny wpływ, który wyniesie 2,2 pp. PKB.
Duży spadek innych wydatków kapitałowych w 2023 r. związany jest z dużym wpływem zakupu zapasów gazu przez specjalny podmiot zaklasyfikowany jako część sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2022 r.