C 312/258
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
1.9.2023
(30)
Overeenkomstig artikel 19, lid 3, punt b), van Verordening (EU) 2021/241 en criterium 2.2 van bijlage V bij die verordening bevat het herstel- en veerkrachtplan een uitgebreide reeks elkaar versterkende hervormingen en investeringen die uiterlijk in 2026 moeten zijn uitgevoerd.
Het herstel- en veerkrachtplan van Zweden is pas in 2022 aangenomen, maar wordt nu al uitgevoerd.
Ondanks een trage start ligt de uitvoering over het algemeen op schema, en in dit stadium lijken de risico's van niet-absorptie beperkt gezien de relatief geringe financiële middelen van het herstel- en veerkrachtplan.
De operationele regeling tussen de Commissie en Zweden is in mei 2023 gesloten.
Zweden zal naar verwachting in de tweede helft van 2023 zijn eerste betalingsaanvraag indienen, bestaande uit twee tranches.
Er wordt gewerkt aan een REPowerEU-hoofdstuk en een addendum wegens de lichte vermindering van niet terug te betalen steun.
De snelle opname van het nieuwe REPowerEU-hoofdstuk in het herstel- en veerkrachtplan zal de financiering van aanvullende hervormingen en investeringen ter ondersteuning van de strategische doelstellingen van Zweden op het gebied van energie en de groene transitie mogelijk maken.
De systematische en doeltreffende betrokkenheid van lokale en regionale autoriteiten, sociale partners en andere belanghebbenden blijft belangrijk voor de succesvolle uitvoering van het herstel- en veerkrachtplan, alsook ander economisch en werkgelegenheidsbeleid dat verder gaat dan dat plan, om te zorgen voor een breed gedragen verantwoordelijkheid voor de algehele beleidsagenda.
(31)
De Commissie heeft alle programmeringsdocumenten voor het cohesiebeleid van Zweden in 2022 goedgekeurd.
Het is van cruciaal belang om de cohesiebeleidsprogramma's in aanvulling op en in synergie met het herstel- en veerkrachtplan, met inbegrip van het REPowerEU-hoofdstuk, snel uit te voeren om de groene en de digitale transitie te verwezenlijken, de economische en sociale veerkracht te vergroten en een evenwichtige territoriale ontwikkeling in Zweden tot stand te brengen.
(32)
Naast de economische en sociale uitdagingen die in het herstel- en veerkrachtplan en in de programma's van het cohesiebeleid aan bod komen, wordt Zweden geconfronteerd met een aantal extra uitdagingen in verband met i) ongelijke kansen in het onderwijs voor leerlingen met een kansarme sociaal-economische en migratieachtergrond; ii) de noodzaak om kansarme groepen beter in de arbeidsmarkt te integreren, en iii) de noodzaak om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen.
(33)
Hoewel Zweden over het algemeen goed presteert op het gebied van onderwijsresultaten, blijven er ongelijkheden bestaan in het Zweedse onderwijsstelsel.
Leerlingen met een kansarme sociaal-economische en migratieachter­ grond hebben beperkte onderwijskansen, ook wat betreft mogelijkheden voor het ontwikkelen van de vaardig­ heden die nodig zijn om werk te vinden.
De ongelijkheden in het onderwijs nemen toe en houden vaak verband met de beperkte mogelijkheden voor leerlingen met een migratieachtergrond, met name leerlingen die recent zijn aangekomen in Zweden, om de school van hun voorkeur te kiezen.
Verschillen in beoordelingspraktijken tussen scholen dreigen de onderwijsresultaten verder te ondermijnen.
Het tekort aan gekwalificeerde leraren blijft problematisch en is het meest nijpend voor leraren in het speciaal onderwijs, vakdocenten in het verplichte onderwijs en leraren in het middelbaar beroepsonderwijs.
Er is ruimte om de opzet en het bestuur van het onderwijsstelsel te verbeteren, met inbegrip van het inschrijvingsproces en het beoordelingssysteem, alsmede de loopbaanontwikkeling van leraren.
(34)
Zweden kampt nog steeds met uitdagingen om mensen met een kansarme en migratieachtergrond in de arbeids­ markt te integreren en de resterende vaardighedenkloven te verkleinen.
De opleidingsniveaukloof tussen niet en wel in de Unie geboren mensen wordt steeds groter, vooral omdat de participatiegraad in het tertiair onderwijs van die laatste groep stijgt.
Het percentage voortijdige schoolverlaters is toegenomen, vooral onder niet in de Unie geborenen.
De deelname aan leeractiviteiten moet worden versterkt om mensen uit kansarme groepen te helpen voor de arbeidsmarkt relevante vaardigheden te ontwikkelen en hun kansen op een baan te vergroten.
(35)
Zweden moet meer inspanningen leveren om zijn nationale doelstelling van CO2-neutraliteit in 2045 te halen.
Hoewel Zweden nog steeds een van de lidstaten is met het hoogste aandeel hernieuwbare energiebronnen in zijn eindenergieverbruik, kunnen de capaciteit van het stroomnet en de transmissiebeperkingen de verdere inzet van hernieuwbare energiebronnen in de toekomst aan banden leggen.
In 2022 droegen deze beperkingen bij aan stijgende energieprijzen voor industrie en huishoudens, en vormden zij een belemmering voor de uitbreiding van de economische activiteit in afgelegen geografische locaties.
Verhoging van de capaciteit van het stroomnet is van cruciaal belang, aangezien het eindverbruik van elektriciteit in Zweden naar verwachting zal verdubbelen tot 300 TWh in 2045, als gevolg van de toegenomen elektrificatiebehoeften van de industrie en het vervoer.
De aanleg en versterking van het stroomnet loopt echter vertraging op door langdurige vergunningsprocedures.
Bovendien kent Zweden enkele van de langdurigste administratieve procedures in de Unie voor het inzetten van hernieuwbare energiebronnen, met name windenergieprojecten op het vasteland.
De regering heeft een onderzoek ingesteld naar de vereenvoudiging van de beoordeling van milieuvergunningen in het kader van de Zweedse milieuwetgeving.
Tegelijkertijd zijn er concrete beleidsmaatregelen nodig om de administratieve pro­ cedures voor de uitbreiding van het stroomnet en de invoering van hernieuwbare energiebronnen te versnellen, bijvoorbeeld door het aantal bij deze procedures betrokken instanties te beperken en de procedures parallel te laten verlopen.
Het is ook essentieel om het energieverbruik te verminderen door de energie-efficiëntie te ver­ groten en zo de koolstofemissies en energiekosten voor huishoudens en ondernemingen te verlagen.