C 312/212
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
1.9.2023
(27)
Het stabiliteitsprogramma 2023 schetst een begrotingstraject op middellange termijn tot 2027.
Volgens het stabiliteitsprogramma 2023 zal het overheidstekort geleidelijk dalen tot 0,1 % van het bbp in 2025, in 2026 een evenwichtige begrotingspositie bereiken en daarna in 2027 een klein overschot van 0,1 % van het bbp behalen.
Het overheidstekort zal dus volgens de planning gedurende de looptijd van het programma onder de 3 % van het bbp blijven.
Volgens het stabiliteitsprogramma 2023 zal de overheidsschuldquote naar verwachting dalen van 103,0 % van het bbp aan het eind van 2024 tot 92,0 % van het bbp aan het eind van 2027.
Een groeivriendelijker samenstelling van de overheidsfinanciën, zowel aan de ontvangsten- als aan de uitgavenzijde van de overheidsbegroting, zou de budgettaire houdbaarheid van Portugal op lange termijn versterken en tege­ lijkertijd het ondernemingsklimaat verbeteren en bijdragen tot duurzame en inclusieve groei.
Het Portugese belastingstelsel maakt veel gebruik van belastingvoordelen, met meer dan vijfhonderd belastingvoordelen ver­ spreid over meer dan zestig wetteksten.
Dit vergroot de complexiteit en vermindert de transparantie van het stelsel, terwijl er tegelijkertijd inkomsten worden gederfd.
De kostenefficiëntie van de bestaande belastingvoor­ delen zou gebaat zijn bij een systematische monitoring en beoordeling, waardoor aanzienlijke verbeteringen op dit gebied mogelijk zijn.
Bovendien wordt door toeslagen van staatswege en van gemeenten het vennootschaps­ belastingsysteem gecompliceerd, hetgeen een extra lasten creëert voor zowel de belastingdienst als de bedrijven.
De efficiëntie van de Portugese belastingdienst zou kunnen worden verbeterd om vrijwillige naleving aan te moedigen en tegelijkertijd belastingontduiking en fraude te helpen terugdringen.
De administratieve kosten van de belastinginning zijn hoog en zijn de afgelopen jaren verder gestegen (met ongeveer 5 % van 2018 tot 2020).
Tegelijkertijd lijkt het betalen van belastingen in Portugal meer tijd in beslag te nemen dan in andere lidstaten.
De toch al hoge nog openstaande belastingschuld bleef stijgen (eind 2020 bedroeg deze 45,9 % van de totale belastinginkomsten, ruim boven het Uniegemiddelde).
(28)
Het vermogen van de uitkeringen in het kader van het Portugese socialebeschermingsstelsel om de armoede terug te dringen, is gering en is het in 2021 verder afgenomen, terwijl de ontwikkeling van het percentage mensen dat risico op armoede loopt tot de slechtste in de Unie behoorde (een stijging met 2,4 procentpunten), tegen een achtergrond van algemene stabiliteit in de meeste lidstaten.
De toereikendheid van het minimuminkomen blijft laag en ligt ruim onder de armoedegrens.
Deze cijfers doen twijfel rijzen over het vermogen van Portugal om de armoedebestrijdingsdoelstellingen in het actieplan van de Europese pijler van sociale rechten te verwezenlijken.
Tegelijkertijd blijft het stelsel van sociale bescherming complex, aangezien verschillende soorten sociale uitkerin­ gen soortgelijke doelstellingen lijken te dienen.
De resulterende complexiteit en versnippering leidt tot relatief lage gebruikspercentages en het ontbreken van een doeltreffende focus op de mensen die dit het hardst nodig hebben, wat de dekking en uiteindelijk de toereikendheid van de sociale uitkeringen belemmert.
De vereenvoudiging van de bestaande uitkeringen in combinatie met een tijdige uitvoering van de nationale strategie voor armoede­ bestrijding zal Portugal beter in staat stellen toekomstige sociale uitdagingen het hoofd te bieden.
(29)
Overeenkomstig artikel 19, lid 3, punt b), van Verordening (EU) 2021/241 en criterium 2.2 van bijlage V bij die verordening bevat het herstel- en veerkrachtplan een uitgebreide reeks elkaar versterkende hervormingen en investeringen die uiterlijk in 2026 moeten zijn uitgevoerd.
De uitvoering van het herstel- en veerkrachtplan van Portugal is aan de gang, al bestaat er risico op enige vertraging.
Portugal heeft twee betalingsaanvragen ingediend, overeenkomend met 58 mijlpalen en streefdoelen in het herstel- en veerkrachtplan en resulterend in een totale uitbetaling van 2,98 miljard EUR.
Het Portugese herstel- en veerkrachtplan is ambitieus en complex van aard.
Een sterke governance en een voortdurende monitoring van het plan zijn van essentieel belang om het risico van vertragingen tot een minimum te beperken.
De opname van het nieuwe REPowerEU-hoofdstuk in het herstelen veerkrachtplan maakt de financiering mogelijk van aanvullende hervormingen en investeringen ter onder­ steuning van de strategische doelstellingen van Portugal op het gebied van energie en de groene transitie.
De systematische en doeltreffende betrokkenheid van lokale en regionale autoriteiten, sociale partners en andere belanghebbenden blijft belangrijk voor de succesvolle uitvoering van het herstel- en veerkrachtplan, alsook ander economisch en werkgelegenheidsbeleid dat verder gaat dan dat plan, om te zorgen voor een breed gedragen verantwoordelijkheid voor de algehele beleidsagenda.
Op 26 mei 2023 heeft Portugal een herziene versie van zijn plan ingediend, met nieuwe maatregelen, waaronder een REPowerEU-hoofdstuk, waarin rekening is gehouden met de verhoogde maximale financiële bijdrage (17).
Overeenkomstig artikel 14, lid 6, van Verordening (EU) 2021/241 heeft Portugal ook een aanvraag ingediend voor aanvullende steun in de vorm van leningen in het kader van de faciliteit.
(17) De maximale financiële bijdrage voor Portugal is op 30 juni 2022 geactualiseerd tot een bedrag van 15,5 miljard EUR aan subsidies, in overeenstemming met artikel 11, lid 2, van Verordening (EU) 2021/241.