C 312/212
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
1.9.2023
(27)
Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2027.
Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, id-defiċit ġenerali tal-gvern mistenni jonqos gradwalment għal 0,1 % tal-PDG fl-2025, u jilħaq pożizzjoni baġitarja bbilanċjata fl-2026, biex aktar tard jilħaq surplus żgħir ta’ 0,1 % tal-PDG fl-2027.
Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jibqa’ taħt it-3 % tal-PDG matul l-orizzont tal-Programm.
Skont ilProgramm ta’ Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 103,0 % fi tmiem l-2024 għal 92,0 % sa tmiem l-2027.
Kompożizzjoni aktar favorevoli għat-tkabbir talfinanzi pubbliċi, kemm fuq in-naħa tad-dħul kif ukoll fuq in-naħa tan-nefqa tal-baġit pubbliku, issaħħaħ issostenibbiltà fiskali fit-tul tal-Portugall waqt li ttejjeb l-ambjent tan-negozju u tikkontribwixxi għal tkabbir soste­ nibbli u inklużiv.
Il-benefiċċji tat-taxxa jintużaw ħafna fis-sistema tat-taxxa Portugiża, b’aktar minn 500 benefiċċju tat-taxxa mifruxa fuq aktar minn 60 test legali.
Dan iżid il-kumplessità u jnaqqas it-trasparenza tas-sistema filwaqt li fl-istess ħin jirriżulta fi dħul mitluf.
Il-kosteffiċjenza tal-benefiċċji tat-taxxa eżistenti tibbenefika jekk tiġi mmonitorjata u vvalutata b’mod sistematiku, u tippermetti titjib sinifikanti f’dan il-qasam.
Barra minn hekk, issoprataxxi tal-Istat u dawk muniċipali jikkumplikaw it-taxxa korporattiva fuq l-introjtu, li toħloq piż addizzjonali kemm għall-amministrazzjoni tat-taxxa kif ukoll għan-negozji.
L-effiċjenza tal-amministrazzjoni tad-dħul talPortugall tista’ tissaħħaħ biex tinkoraġġixxi l-konformità volontarja, filwaqt li tgħin biex jitnaqqsu l-evażjoni tat-taxxa u l-frodi.
Il-kost amministrattiv tal-ġbir tat-taxxa huwa għoli u kompla jiżdied f’dawn l-aħħar snin (b’madwar 5 % mill-2018 sal-2020).
Fl-istess ħin, iż-żmien meħud biex jitħallsu t-taxxi fil-Portugall jidher li huwa itwal milli fi Stati Membri oħra.
L-arretrati tat-taxxa pendenti diġà għolja komplew jiżdiedu (kienu 45,9 % tad-dħul totali sa tmiem l-2020, ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni).
(28)
Il-kapaċità tal-benefiċċji skont is-sistema tal-protezzjoni soċjali tal-Portugall għat-tnaqqis tal-faqar hija baxxa u kompliet tonqos fl-2021, filwaqt li l-evoluzzjoni tas-sehem ta’ persuni f’riskju ta’ faqar kienet fost l-agħar flUnjoni (b’żieda ta’ 2.4 punti perċentwali), fuq sfond ta’ stabbiltà ġenerali fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri.
Ladegwatezza tal-introjtu minimu għadha baxxa u hija ferm taħt il-livell limitu tal-faqar.
Ċifri bħal dawn huma ta’ sfida għall-kapaċità tal-Portugall li jilħaq l-għanijiet tat-tnaqqis tal-faqar li jinsabu fil-Pjan ta’ Azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali.
Fl-istess ħin, is-sistema tal-protezzjoni soċjali għadha kumplessa, peress li diversi tipi ta’ benefiċċji soċjali jidhru li jaqdu objettivi simili.
Il-kumplessità u l-frammentazzjoni li jirriżultaw f’rati ta’ użu relattivament baxxi u nuqqas ta’ enfasi effettiva fuq il-persuni li huma l-aktar fil-bżonn, u dan ixekkel ilkopertura u fl-aħħar mill-aħħar l-adegwatezza tal-benefiċċji soċjali.
Is-simplifikazzjoni tal-benefiċċji eżistenti flim­ kien ma’ implimentazzjoni f’waqtha tal-istrateġija nazzjonali għall-ġlieda kontra l-faqar ser iżidu l-kapaċità talPortugall li jiffaċċa sfidi soċjali futuri.
(29)
F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta’ riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026.
L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza talPortugall tinsab għaddejja, madankollu b’riskju ta’ xi dewmien.
Il-Portugall ressaq żewġ talbiet għal pagament, li jikkorrispondu għal 58 stadji importanti u miri fil-pjan u li jirriżultaw fi żborż ġenerali ta’ EUR 2.98 biljun.
Ilpjan għall-irkupru u r-reżiljenza Portugiż huwa ta’ natura ambizzjuża u kumplessa.
Governanza b’saħħitha u monitoraġġ kontinwu tal-pjan huma essenzjali biex jiġi minimizzat ir-riskju ta’ dewmien.
L-inklużjoni tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b’appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Portugall fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika.
Linvolviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta’ partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa’ importanti għall-implimentazzjoni b’suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta’ politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa talaġenda ta’ politika ġenerali.
Fis-26 ta’ Mejju 2023, il-Portugall ippreżenta emenda tal-pjan tiegħu, rivedut b’miżuri ġodda, inkluż kapitolu REPowerEU, u l-emenda tieħu kont tal-kontribuzzjoni finanzjarja massima miżjuda (17).
F’konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Portugall ressaq ukoll it-talba tiegħu għal appoġġ ta’ self addizzjonali taħt il-Faċilità.
(17) Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għall-Portugall ġiet aġġornata fit-30 ta’ Ġunju 2022 għal ammont ta’ EUR 15.5-il biljun f’għotjiet, f’konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament(UE) 2021/241.