C 312/194
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
1.9.2023
(36)
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία αποκάλυψε την ευπάθεια της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού της Αυστρίας.
Παρόλο που η Αυστρία κατόρθωσε να μειώσει την εξάρτησή της από τις εισαγωγές αερίου από τη Ρωσία, οι οποίες μειώθηκαν στο 57 % των συνολικών εισαγωγών αερίου της χώρας το 2022 έναντι 80 % το 2021, οι εν λόγω εισαγωγές συνεχίζουν να υπερβαίνουν σημαντικά τον μέσο όρο της Ένωσης.
Για να διαφοροποιήσει τις πηγές ενεργει­ ακού της εφοδιασμού, η κυβέρνηση θέσπισε οικονομικά κίνητρα για τις εταιρείες ώστε αυτές να εισάγουν αέριο από πηγές πλην της Ρωσίας και δημιούργησε στρατηγικό απόθεμα αερίου το 2022.
Εντούτοις, η Αυστρία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλεια.
Η χώρα ακόμη δεν διαθέτει μια σαφώς καθορισμένη βραχυπρόθεσμη πορεία προς την πλήρη αποσύνδεση από τις εισαγωγές ρωσικού αερίου.
Επιπλέον, εξακο­ λουθούν να υπάρχουν αναξιοποίητες δυνατότητες παραγωγής και μεταφοράς ανανεώσιμων αερίων, όπως το υδρογόνο, ιδίως σε τομείς και περιφέρειες που είναι ευάλωτοι και ευάλωτες σε διαταραχές του εφοδιασμού.
(37)
Το 2021 το μερίδιο της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην Αυστρία ανήλθε σε 36 % της τελικής κατανάλωσης ενέργειας, σημαντικά άνω του μέσου όρου της Ένωσης.
Για να επιτύχει τους κλιματικούς της στόχους, οι οποίοι περιλαμβάνουν την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2040, η Αυστρία πρέπει να αυξήσει περαιτέρω αυτό το μερίδιο.
Η πράξη του 2021 για την επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας συνίσταται σε μια μεταρρύθμιση που περιλαμβάνεται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και έχει δημιουργήσει ένα πλαίσιο ευνοϊκό για την αύξηση του μεριδίου της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η επίτευξη ετήσιας δυναμικότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές 27 TWh έως το 2030, η οποία θα συμβάλει στον στόχο της χώρας περί επίτευξης 100 % κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές έως το εν λόγω έτος έναντι του τρέχοντος ποσοστού 81 % το 2020.
Ωστόσο, η περαιτέρω επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις, όπως η διάρκεια του χωροταξικού σχεδιασμού και των διαδικασιών αδειοδότησης, η πολύπλοκη κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ ομοσπονδιακών και περιφερειακών κυβερνήσεων και ζητήματα στελέχωσης της διοίκησης.
Η Αυστρία πραγματοποίησε το πρώτο βήμα για την καθιέρωση μιας πιο εξορθολογισμένης εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων για έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Πέραν τούτου, η Αυστρία θα μπορούσε να ευθυγραμμίσει καλύτερα τη χωροταξική της διαίρεση σε ζώνες με τους στόχους της για την πράσινη μετάβαση, να αποκαταστήσει προβλήματα στελέχωσης και να αυξήσει τις επενδύσεις σε υποδομές δικτύου, όπως αποθήκευση, διανομή και μεταφορά.
Η επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα μπορούσε επίσης να βοηθηθεί, αφενός, από τον καθορισμό ειδικών περιοχών επιτάχυνσης για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ιδίως για την αιολική ενέργεια) στις οποίες θα εφαρμόζονται σύντομες και απλές διαδικασίες αδειοδότησης και, αφετέρου, από την αναγνώριση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ως πρωταρχικού δημόσιου συμφέροντος, σύμφωνα με τους πιο φιλόδοξους στόχους για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές που προβλέπονται στη δέσμη μέτρων προσαρμογής στον στόχο του 55 % (Fit for 55) και στο σχέδιο REPowerEU.
Επιπλέον, θα μπορούσαν να διερευνηθούν περαιτέρω πρόσθετες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η γεωθερμική ενέργεια.
(38)
Η κατανάλωση φυσικού αερίου στην Αυστρία μειώθηκε κατά 19 % την περίοδο από τον Αύγουστο 2022 έως τον Μάρτιο 2023, σε σύγκριση με τη μέση κατανάλωση αερίου κατά την ίδια περίοδο τα προηγούμενα πέντε έτη, υπερ­ βαίνοντας τον στόχο μείωσης του 15 %.
Η Αυστρία θα μπορούσε να συνεχίσει τις προσπάθειές της για προσωρινή μείωση της ζήτησης αερίου έως τις 31 Μαρτίου 2024 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/1369 του Συμβουλίου (17).
Επιπλέον, η ενίσχυση του επιπέδου φιλοδοξίας όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση στους τομείς των κτιρίων και της μεταποίησης θα μείωνε την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Η μακροπρόθεσμη στρατηγική ανακαίνισης της Αυστρίας θέτει σαφή ορόσημα για το 2050 και επιδιώκει την κατά 80 % απανθρακοποίηση του κτιριακού αποθέματός της.
Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας επιδιώκει επίσης τη σταδιακή κατάργηση των λεβήτων ορυκτών καυσίμων στον τομέα των κτιρίων και την αντικατάστασή τους από τεχνολογία θέρμανσης με ανανε­ ώσιμες πηγές ενέργειας ή τηλεθέρμανσης.
Ωστόσο, οι στόχοι ενεργειακής απόδοσης της Αυστρίας για το 2030 δεν είναι αρκετά φιλόδοξοι για την επίτευξη των στόχων που προβλέπονται στη δέσμη μέτρων Fit for 55 και στο σχέδιο REPowerEU.
Το εν λόγω ζήτημα αναμένεται να αντιμετωπιστεί με έναν νέο νόμο για την ενεργειακή απόδοση, ο οποίος αναμένεται εντός του 2023 και αποσκοπεί στη μείωση της τελικής κατανάλωσης ενέργειας κατά 18 % έως το 2030.
Συνολικά, θα έχει καίρια σημασία να επιταχύνει η Αυστρία τις επενδύσεις για τη ριζική ανακαίνιση των κτιρίων, να αντικαταστήσει τα ορυκτά καύσιμα με θέρμανση από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να διαχειριστεί καλύτερα την κατανάλωση ενέργειας μέσω της ψηφιοποίησης των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας (όπως οι έξυπνοι μετρητές και οι θερμοστάτες).
Επιπλέον, θα έχει ζωτική σημασία να επιταχυνθεί ο σημερινός αργός ρυθμός ανακαίνισης των συστημάτων θέρμανσης των κτιρίων.
Καθοριστικό ρόλο για την αντιμετώπιση του ζητήματος θα διαδραματίσει η έγκαιρη εφαρμογή του νόμου για τη θέρμανση από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μιας εμβληματικής μεταρρύθμισης που περιλαμβάνεται στο αυστριακό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.
(39)
Για την εκκίνηση της πράσινης μετάβασης θα χρειαστεί επίσης η μείωση των εκπομπών σε διαφόρους τομείς, ιδίως των εκπομπών που προέρχονται από τον τομέα των μεταφορών, καθώς οι τομείς αυτοί έχουν τεράστια περιθώρια μείωσης των εκπομπών.
Η Αυστρία αποτελεί επί του παρόντος βασική χώρα διέλευσης για τις οδικές εμπορευματικές μεταφορές μέσω των Άλπεων.
Παρότι στο αυστριακό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας προβλέπονται διάφορες επενδύσεις στον τομέα των βιώσιμων μεταφορών, η περαιτέρω μείωση των εκπομπών από τις μεταφορές, σε συνδυασμό με την αντιμε­ τώπιση της ένδειας των μεταφορών, θα είναι ουσιαστικής σημασίας για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας.
Κομβική σημασία θα έχει επίσης η ανάπτυξη πρόσθετων μεταφορικών λύσεων, όπως η σύνδεση του «τελευταίου χιλιομέτρου», και εναλλακτικών λύσεων έναντι του αυτοκινήτου, ιδίως σε αγροτικές περιοχές.
(17) Κανονισμός (ΕΕ) 2022/1369 του Συμβουλίου, της 5ης Αυγούστου 2022, σχετικά με συντονισμένα μέτρα μείωσης της ζήτησης αερίου (ΕΕ L 206 της 8.8.2022, σ.
1).