C 312/150
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
1.9.2023
(21)
Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2023 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα είναι επεκτατικός (– 1,5 % του ΑΕΠ), σε ένα περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού.
Προηγήθηκε επεκτατικός δημοσιονομικός προσανατολισμός το 2022 (– 0,9 % του ΑΕΠ).
Η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,3 εκατοστιαίων μονάδων στον δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023.
Σε αυτήν περιλαμβάνεται το αυξημένο κόστος των στοχευμένων μέτρων στήριξης για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που είναι περισσότερο ευάλωτα στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας κατά 0,3 % του ΑΕΠ.
Ως εκ τούτου, η επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδο­ τούμενων καθαρών πρωτογενών τρεχουσών δαπανών οφείλεται μόνο εν μέρει στη στοχευμένη στήριξη των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων που είναι περισσότερο ευάλωτα στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας.
Η επεκτατική αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων) οφείλεται επίσης, μεταξύ άλλων παραγόντων, σε κοινωνικές παροχές εκτός αυτών σε είδος, σε επιδοτήσεις που σχετίζονται με μη στοχευμένα μέτρα στον τομέα της ενέργειας, σε μόνιμες αυξήσεις των μισθών του δημόσιου τομέα, σε εφάπαξ συνεισφορά στον προϋπολογισμό της Ένωσης και στη μείωση συντελεστών ΦΠΑ.
Συνολικά, η προβλεπόμενη αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών δεν συνάδει με τη σύσταση του Συμβουλίου της 12ης Ιουλίου 2022.
Οι δαπάνες που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού και άλλων ταμείων της Ένωσης ανήλθαν στο 0,2 % του ΑΕΠ το 2023, ενώ οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις είχαν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό , ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας.
Το Λουξεμβούργο σχεδιάζει να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις μέσω του μηχανισμού και άλλων ταμείων της Ένωσης, ενώ προβλέπεται να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις (15).
Σχεδιάζει να χρηματοδοτήσει δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, όπως ο εξηλεκτρισμός των δημόσιων μεταφορών, η ενίσχυση του δικτύου τραμ και του σιδηροδρομικού δικτύου, το ταμείο για το κλίμα και την ενέργεια για τη στήριξη της απόκτησης φωτοβολταϊκών συλλεκτών, η ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών και η ασφάλεια των ψηφιακών επικοινωνιών (κβαντική τεχνολογία), που χρηματοδοτούνται εν μέρει από τον μηχανισμό και άλλα ταμεία της Ένωσης.
(22)
Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2023, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να αυξηθεί σε 1,7 % του ΑΕΠ το 2024.
Η αύξηση το 2024 αντικατοπτρίζει κυρίως την επέκταση των μέτρων στήριξης για την άμβλυνση των επιπτώσεων της πληθωριστικής αύξησης στα εισοδήματα νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2023 ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί σε 27,5 % στο τέλος του 2024.
Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2023 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 1,5 % του ΑΕΠ το 2024.
Το ποσοστό αυτό είναι ελαφρώς χαμηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2023, κυρίως λόγω της χαμηλότερης αύξησης του εισοδήματος εξαρτημένης εργασίας και των κοινωνικών μεταβιβάσεων, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2023 της Επιτροπής.
Στις εαρινές προβλέψεις 2023 της Επιτροπής εκτιμάται ότι ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ θα είναι χαμηλότερος και ότι θα ανέλθει σε 27,0 % στο τέλος του 2024.
(23)
Το πρόγραμμα σταθερότητας 2023 προβλέπει την παράταση των μέτρων στήριξης στον τομέα της ενέργειας έως το τέλος του 2024.
Επί του παρόντος, η Επιτροπή στηρίζεται στην παραδοχή ότι το καθαρό κόστος των μέτρων στήριξης στον τομέα της ενέργειας θα ανέλθει σε 0,5 % του ΑΕΠ το 2024 (16) έναντι 1,1 % του ΑΕΠ το 2023.
Αυτές οι εκτιμήσεις βασίζονται στην παραδοχή ότι δεν θα υπάρξουν νέες αυξήσεις των τιμών της ενέργειας.
Τα μέτρα στήριξης στον τομέα της ενέργειας που σχεδιάζεται επί του παρόντος να παραμείνουν σε ισχύ το 2024 δεν φαίνεται να στοχεύουν σε ευάλωτα νοικοκυριά ή επιχειρήσεις.
Τα περισσότερα από αυτά δεν διατηρούν πλήρως το μήνυμα των τιμών για μείωση της ζήτησης ενέργειας και αύξηση της ενεργειακής απόδοσης.
(24)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ.
1466/97 ζητεί ετήσια βελτίωση του διαρθρωτικού δημοσιονομικού ισοζυγίου κατά 0,5 % του ΑΕΠ ως ενδεικτικό ποσοστό για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου (17).
Λαμβανομένων υπόψη των παραμέτρων δημοσιονομικής βιωσιμότητας, ενδείκνυται η βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά τουλάχιστον 0,3 % του ΑΕΠ για το 2024, σύμφωνα με την Επιτροπή.
Για να διασφαλιστεί η βελτίωση αυτή και σύμφωνα με τη μεθοδολογία της Επιτροπής, η αύξηση των καθαρών εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών δαπανών (18) το 2024 δεν θα πρέπει να υπερβεί το 4,8 %, σύμφωνα με την υπόδειξη της παρούσας σύστασης.
Ταυτόχρονα, τα εναπομείναντα μέτρα στήριξης της ενέργειας, που επί του παρόντος εκτιμώνται από την Επιτροπή σε 1,1 % του ΑΕΠ το 2023, θα πρέπει να καταργηθούν σταδιακά το 2023, εάν οι εξελίξεις στην αγορά ενέργειας το επιτρέψουν και ξεκινώντας από τα λιγότερο στοχευμένα μέτρα, ενώ τα κονδύλια που θα εξοικονομηθούν θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για τη μείωση του δημόσιου ελλείμματος.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, αυτό θα οδηγούσε σε αύξηση των καθαρών πρωτογενών δαπανών χαμηλότερη από τον συνιστώμενο μέγιστο ρυθμό αύξησης για το 2024.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2023 της Επιτροπής, η αύξηση των καθαρών εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών το 2023 δεν συνάδει με τη σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022.
Αν αυτό επιβεβαιωθεί, θα ήταν σκόπιμη η χαμηλότερη αύξηση των καθαρών πρωτογενών δαπανών το 2024.
(15) Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στο ΑΕΠ.
(16) Ο ορισμός των μέτρων στον τομέα της ενέργειας από την Επιτροπή περιλαμβάνει μόνο μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής που επηρεάζουν άμεσα τις τιμές της ενέργειας ή παρέχουν προσωρινή εισοδηματική στήριξη για την κατανάλωση ενέργειας.
Τα γενικά μέτρα στήριξης του πληθωρισμού δεν ταξινομούνται ως μέτρα στον τομέα της ενέργειας, γεγονός που εξηγεί τη διαφορά στο εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος των μέτρων στήριξης στον τομέα της ενέργειας μεταξύ του προγράμματος σταθερότητας 2023 και των εαρινών προβλέψεων 2023 της Επιτροπής.
(17) Το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.
1466/97 απαιτεί επίσης προσαρμογή άνω του 0,5 % του ΑΕΠ για τα κράτη μέλη με δημόσιο χρέος που υπερβαίνει το 60 % του ΑΕΠ ή με πιο σημαντικούς κινδύνους για τη βιωσιμότητα του χρέους.
(18) Ως καθαρές πρωτογενείς δαπάνες ορίζονται οι εθνικά χρηματοδοτούμενες δαπάνες, εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους και των δαπανών για την κυκλική ανεργία.