18.8.2023
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
C 293/11
3.
Kummenti ġenerali 3.1.
Il-KESE jisħaq li l-kawża ewlenija tal-kriżi kienet id-dipendenza għolja tal-UE mill-provvisti tal-gass tar-Russja u jipproponi li tiġi stabbilita viżjoni fit-tul li tagħmel lill-UE inqas dipendenti mill-enerġija minn pajjiżi terzi; dan jinkludi wkoll l-indipendenza fir-rigward tat-teknoloġiji nodfa.
Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-miżuri kollha tal-UE u dawk nazzjonali jridu jinċentivaw din il-bidla strateġika biex tiġi żgurata l-awtonomija strateġika tal-Ewropa.
3.2.
Il-KESE huwa konxju sew li l-prijorità ewlenija hija li jiġu indirizzati mhux biss il-konsegwenzi, iżda fuq kollox ir-raġunijiet u l-kawżi tal-kriżi, u huwa lest jiddiskuti u jipproponi soluzzjonijiet.
Dan jirrikjedi li gradwalment nitbiegħdu mill-miżuri ta’ emerġenza għal riformi u investimenti kompatibbli mas-suq u bbażati fuq l-evidenza, mirfuda minn kunċetti strateġiċi sostenibbli u fattibbli.
Dawk il-kunċetti strateġiċi għandhom isibu bilanċ bejn il-prijoritajiet, is-sorsi finanzjarji (pubbliċi u privati) tagħhom, u l-ambjent istituzzjonali u l-kundizzjonijiet amministrattivi (permessi, konformità mal-leġiżlazzjoni nazzjonali u tal-UE), u jkunu bbażati fuq appoġġ pubbliku adegwat.
3.3.
Il-miżuri ta’ ffrankar tal-enerġija li saru mill-unitajiet domestiċi u min-negozji għenu biex jiġi evitat kwalunkwe riskju serju ta’ nuqqas ta’ enerġija.
Madankollu, ma għandux jiġi injorat li xi ffrankar sar biss minħabba l-għeluq tal-attivitajiet tan-negozju.
L-iżjed industriji vulnerabbli fil-kriżi loġikament jinkludu dawk l-aktar intensivi fl-enerġija (l-industrija kimika, il-produtturi tal-fertilizzanti, l-industrija tal-azzar u x-xogħol tal-ħadid).
Dawn għandha tingħatalhom attenzjoni speċjali f’termini tat-tranżizzjoni tal-enerġija tagħhom kif ukoll tar-riskju ta’ deindustrijalizzazzjoni tal-UE (rilokazzjoni tal-emissjonijiet tal-karbonju).
3.4.
Il-bażi tat-tranżizzjoni ekoloġika hija infrastruttura tal-enerġija b’saħħitha u interkonnessa, li ġarrbet nuqqas kbir ta’ investiment f’dawn l-aħħar snin.
L-investiment u t-titjib fl-infrastruttura se jkollhom rwol ewlieni fis-snin li ġejjin.
Għalhekk, huwa importanti li r-regoli l-ġodda jibagħtu sinjal ċar u fit-tul lill-investituri.
Madankollu, il-kapaċità tal-SMEs li jinvestu fit-tranżizzjoni tal-enerġija kienet limitata ħafna minn meta faqqgħet il-kriżi inizjali (COVID-19).
Ir-riformi jridu jirrispettaw l-għanijiet tal-politika tal-enerġija tal-UE f’termini tat-tranżizzjoni ekoloġika, ir-reżiljenza, u l-benesseri soċjali, kif ukoll id-differenzi kbar fost l-istrutturi tat-taħlita tal-enerġija ta’ Stati Membri partikolari.
Il-kriżi kellha impatt serju fuq iċ-ċertezza tal-investiment.
3.5.
Il-KESE huwa konvint li r-rekwiżiti ta’ riforma ewlenin jinkludu primarjament aġġornament tad-disinn tas-suq tal-enerġija biex tkun tista’ ssir tranżizzjoni ekoloġika sostenibbli.
Il-KESE jistieden lill-koleġiżlaturi jilħqu kunsens dwar il-kategoriji ewlenin tad-disinn tas-suq, li jinfluwenzaw direttament il-propensità futura għall-investiment f’dan is-settur, inklużi kuntratti fit-tul; strumenti ta’ appoġġ u ta’ inċentiv għall-enerġija rinnovabbli; mudell li jifforma l-bażi tal-ġenerazzjoni tal-prezzijiet tal-enerġija; u l-kwistjoni tal-flessibbiltà ġenerali.
3.6.
Il-Patt Ekoloġiku tal-UE, issupplimentat mill-inizjattiva REPowerEU, għandu l-potenzjal li jinvesti madwar EUR 350 biljun ta’ investimenti annwali sa tmiem id-deċennju (aktar minn 2 % tal-PDG annwali tal-UE).
Il-previżjoni tal-investiment tal-UE fuq terminu qasir għadha sostanzjalment aktar dgħajfa.
Dan jirrikjedi li jiġu mobilizzati riżorsi finanzjarji addizzjonali sabiex jiġu akkomodati l-ħtiġijiet ta’ investiment ta’ prijorità.
Dawn it-tipi ta’ investimenti jistgħu jiskattaw irkupru ekonomiku tal-UE aktar robust u investiment addizzjonali fl-infrastruttura, id-diġitalizzazzjoni tan-networks tal-enerġija, l-interkonnessjoni u l-kapaċitajiet ta’ ħżin.
3.7.
Il-KESE huwa konxju li hemm bżonn ta’ riżorsi finanzjarji enormi għal dan il-proċess.
It-tranżizzjoni ekoloġika mhux se tkun possibbli mingħajr investiment fir-riċerka, l-innovazzjoni, l-infrastruttura u l-persuni li għandhom ikunu mħejjija kif imiss permezz tal-edukazzjoni u t-tiġdid u t-titjib tal-ħiliet.
Minkejja l-ammonti kbar fl-ambitu ta’ programmi ġodda tal-UE għall-finanzjament għal dan l-għan, huma assolutament essenzjali sorsi pubbliċi u privati nazzjonali biex dan isir realtà.
Il-KESE jenfasizza l-ħtieġa għal finanzjament sempliċi, effiċjenti u b’aċċess faċli u jappella għal metodi innovattivi biex jiġi użat il-kapital privat permezz ta’ strumenti finanzjarji.
Il-KESE jqis ukoll ir-rwol akbar tal-appoġġ u l-finanzjament tal-għajnuna mill-Istat għal skop immirat, iżda jirrakkomanda li jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwivalenti ta’ kompetizzjoni fl-UE.
3.8.
Il-gvernijiet tal-UE allokaw EUR 758 biljun biex jipproteġu l-unitajiet domestiċi u l-kumpaniji bejn Settembru 2021 u Jannar 2023.
Terz biss tal-interventi fiskali stabbiliti mill-Istati Membri kienu mmirati lejn kategoriji vulnerabbli.
Il-KESE jirrakkomanda li wieħed jibni fuq ir-rakkomandazzjonijiet tal-BĊE; għandu jiġi stabbilit kriterju “Green triple-T” sabiex l-interventi futuri jkunu mfassla, immirati u reżistenti għat-tranżizzjoni.
Miżuri ta’ prezzijiet mhux immirati ġew definiti wkoll mill-FMI bħala li jistabbilixxu l-kundizzjonijiet għal perjodu estiż ta’ inflazzjoni ogħla fuq medda itwal ta’ żmien.
Id-dewmien fl-eliminazzjoni gradwali tagħhom jista’ jikkomprometti l-kapaċità tal-BĊE li jilħaq l-objettivi tiegħu fuq terminu medju, li jirriżulta f’issikkar monetarju għal żmien itwal milli jkun mixtieq.