18.8.2023
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
C 293/9
1.6.
Huwa japprova bis-sħiħ il-passi kollha ta’ politika biex titnaqqas l-inflazzjoni b’mod sostenibbli matul din is-sena u huwa favur l-irkupru ekonomiku bbażat fuq investimenti fis-setturi u l-industriji ekoloġiċi, diġitali u strateġikament importanti, u jappoġġja l-bażi industrijali tal-UE u l-kompetittività globali, filwaqt li juża l-vantaġġi kollha tas-suq uniku.
Huwa assolutament essenzjali li l-produzzjoni ta’ teknoloġiji nodfa ssir argument għall-vijabbiltà għall-Ewropa.
L-imsieħba soċjali jridu jiżguraw, akkost ta’ kollox, li l-għarfien, il-ħiliet u l-bażi tal-produzzjoni ma jitilqux mill-Ewropa.
Biex tiġi żgurata l-indipendenza intelliġenti, l-industrija – u l-impjiegi li toħloq – trid tibqa’ fl-Ewropa.
Għalhekk, li nkunu kompetittivi u noħolqu impjiegi ta’ kwalità tajba jrid isir mod ta’ ħajja kif ukoll ċentrali biex nagħmlu u nimplimentaw il-politiki tagħna. 1.7.
L-implimentazzjoni tal-Patt Ekoloġiku, inkluża t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali f’termini ta’ emissjonijiet tal-karbonju, u ż-żamma ta’ industrija kompetittiva tal-UE jeħtieġu investimenti vasti minn sorsi pubbliċi u privati.
Madankollu, l-UE m’għandhiex qafas fit-tul għal finanzjament robust tal-implimentazzjoni tal-Patt Ekoloġiku.
Għalhekk, il-KESE jitlob qafas adegwat sabiex jiġu appoġġjati miżuri li jiffinanzjaw it-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima b’mod sempliċi u effiċjenti. 1.8.
Fi żminijiet ta’ kriżi u inċertezza, huma kruċjali informazzjoni oġġettiva u tmexxija politika b’saħħitha.
Għalhekk, il-KESE jirrakkomanda li tibqa’ tiġi żgurata komunikazzjoni adatta, inkluż matul il-perjodu kollu meta jkunu qed jiġu indirizzati l-konsegwenzi tal-kriżi.
Ir-riforma tas-suq u tas-sistema tal-enerġija se jkollha impatt fuq l-industriji u l-konsumaturi kollha; huwa assolutament essenzjali li l-partijiet ikkonċernati jagħtu l-fehma tagħhom fil-proċess leġiżlattiv, u jkunu infurmati b’mod adegwat dwar din it-tranżizzjoni fundamentali.
2.
Fatti bażiċi u kuntest 2.1.
Il-kriżi tal-enerġija u l-impatt tagħha fuq il-ħajja tan-nies u l-prosperità tan-negozju għadhom għaddejjin.
Dan jagħmilha diffiċli biex jitkejjel l-impatt kumplessiv finali tagħha fuq l-ekonomija.
Madankollu, nistgħu ċertament niddikjaraw li l-akbar impatt tal-kriżi ġie rifless fl-inflazzjoni (li laħqet l-ogħla livell għal ħafna deċennji) u fil-finanzi pubbliċi (li kellhom rwol b’saħħtu fil-mitigazzjoni tal-impatti tal-prezzijiet u l-ispejjeż għoljin u fl-appoġġ enormi tal-investimenti biex isiru inqas vulnerabbli).
Il-kawża tal-prezzijiet tal-enerġija għoljin kienet iż-żieda qawwija fil-prezzijiet tal-gass (1). 2.2.
Huwa tajjeb li niġbdu l-attenzjoni għall-istadji importanti ewlenin tal-Unjoni tal-Enerġija li stabbilixxew speċifikament it-triq ’il quddiem tal-iżvilupp futur tas-sistema tal-enerġija.
Xi wħud mill-pilastri tagħha, speċjalment dawk relatati mas-sigurtà tal-enerġija, reċentement ġew sottovalutati, prinċipalment minħabba enfasi qawwija fuq il-gass Russu rħis u preferenza għalih, dak iż-żmien meqjus bħala sors temporanju matul it-tranżizzjoni ekonomika ekoloġika, u minħabba l-ħruġ mgħaġġel purament għal raġunijiet politiċi minn sorsi nodfa stabbli. 2.3.
Fir-rigward tat-taħlita tal-enerġija differenti fl-Istati Membri tal-UE, li tirrifletti, fost aspetti oħra, il-kundizzjonijiet ġeomorfoloġiċi tagħhom, l-ilħuq tal-miri tal-Unjoni tal-Enerġija huwa influwenzat ħafna miċ-ċirkostanzi nazzjonali.
Dan il-fattur huwa rifless b’mod viżibbli fil-ħeffa tat-tranżizzjoni ekoloġika tal-UE.
Madankollu, ħaġa waħda għadha ċara: il-prijorità ewlenija tal-Unjoni tal-Enerġija matul il-kriżi kienet is-sigurtà tal-provvista, li xi drabi kienet f’kunflitt mal-miri tat-tranżizzjoni ekoloġika. 2.4.
Il-kriżi tal-enerġija attwali wriet kemm hija serja l-vulnerabbiltà tas-sistema tal-enerġija tal-UE u kemm huwa importanti li tiġi segwita l-awtonomija strateġika miftuħa tal-enerġija tal-katina kollha tal-industrija tal-enerġija.
Fl-istess ħin, uriet il-kapaċità tagħha li tiffaċċja u tassorbi xokkijiet eżoġeni robusti u l-konsegwenzi tagħhom.
Il-kriżi tal-enerġija ġiet ikkawżata minn taħlita ta’ elementi ekonomiċi, politiċi u tekniċi.
Il-kriżi bdiet b’taqlib ekonomiku wara l-pandemija tal-COVID-19 li żiedet id-domanda globali għall-enerġija, filwaqt li l-indħil ta’ pajjiżi terzi u l-livelli baxxi ta’ ħżin tal-gass f’xi pajjiżi Ewropej matul l-istaġun tax-xitwa 2021/2022 flimkien ma’ domanda ogħla ssottolinjaw il-gravità tas-sitwazzjoni.
Is-sitwazzjoni diġà diffiċli mbagħad marret għall-agħar bl-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja fi Frar 2022, aggravata mid-dipendenza tal-UE mis-sorsi tal-enerġija fossili, b’nfluwenza diretta qawwija fuq il-prezzijiet tal-enerġija u s-sigurtà tal-provvista. 2.5.
L-impatt tal-kriżi tal-enerġija fuq l-ekonomija tal-UE kien ta’ ħsara.
Fl-2022, ikkontribwixxa direttament għal rati rekord ta’ inflazzjoni li qatt kien hemm fl-istorja reċenti tal-integrazzjoni tal-UE; l-inflazzjoni medja tal-UE kienet ta’ 9,2 % (2), li hija mistennija li tinżel għal 6,7 % (li għadha għolja ħafna) fl-2023 u 3,1 % sena wara (3).
L-inflazzjoni għolja kienet l-aktar fenomenu viżibbli fil-prestazzjoni ekonomika tal-2022, b’effett indirett fuq elementi oħra tal-qoffa
(1) (2) (3)
Il-prezzijiet tal-elettriku żdiedu drastikament, b’impatt varjat skont l-importanza lokali tal-gass fil-portafoll tal-ġenerazzjoni, u fl-2022 laħqu 150-300 EUR/MWh.
L-edizzjoni tal-2023 tal-Indiċi Armonizzat tal-Kummissjoni dwar il-Prezzijiet tal-Enerġija għall-Konsumatur turi li r-rata annwali fl-2022 laħqet medja ta’ 20 %.
Madankollu, l-istampa fl-Istati Membri kienet differenti, u l-livell massimu rreġistrat fl-Italja kien ta’ 65 %.
Tbassir Ekonomiku tar-Rebbiegħa 2023: Eurostat.