C 293/40
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
18.8.2023
8.2.
Πάνω από το 80 % των λοιμώξεων με HIV στην Ανατολική Ευρώπη το 2018 αφορούσε τοξικομανείς, κυρίως πολύ νεαρής ηλικίας και γυναίκες.
Οι νεαρές γυναίκες πλήττονται περισσότερο από τους άνδρες, μεταξύ άλλων λόγω της πορνείας, η οποία συνδέεται στενά με τη χρήση ναρκωτικών.
Τοπικές επιδημίες HIV έχουν καταγραφεί επίσης σε περιθωριοποιημένους πληθυσμούς χρηστών ενδοφλέβιων ναρκωτικών στη Δυτική Ευρώπη. 8.3.
Οι κρατούμενοι έχουν υψηλότερα ποσοστά χρήσης ναρκωτικών και περισσότερο επιβλαβή μοτίβα χρήσης από τον γενικό πληθυσμό, όπως η παρεντερική χρήση, γεγονός που καθιστά τους φυλακισμένους τοξικομανείς ιδιαίτερα ευάλωτους. 8.4.
Οι τοξικομανείς έχουν χαμηλά ποσοστά πρόσβασης σε εξετάσεις, και είναι πιθανότερο να λάβουν καθυστερημένες διαγνώσεις.
Ακόμα και στην Ιταλία, οι τοξικομανείς που εξετάζονται για HIV αποτελούν χαμηλό ποσοστό του συνόλου των χρηστών των τοπικών υπηρεσιών τοξικοεξάρτησης, οι οποίες συνήθως δεν παρέχουν εξέταση εάν δεν υπάρχουν συμπτώματα που σχετίζονται με τον HIV. 8.5.
Η πρόσβαση σε θεραπεία για τους χρήστες ναρκωτικών είναι αναμφίβολα πολύ χαμηλή, παρότι διαφέρει από χώρα σε χώρα.
Συνολικά, εκτιμάται ότι μόλις το 8 % των τοξικομανών ακολουθούν αντιρετροϊκή αγωγή, και ότι από το σύνολο των ατόμων που λαμβάνουν αγωγή μόνο το 20 % είναι τοξικομανείς.
Σε σύγκριση με τους φορείς HIV στον γενικό πληθυσμό, οι τοξικομανείς είναι επίσης λιγότερο πιθανό να επιτύχουν ιολογική καταστολή.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι χαμηλότερο ποσοστό τοξικομανών τηρούν τη θεραπεία και συχνά τη διακόπτουν εντελώς.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από AIDS στον πληθυσμό των οροθετικών τοξικομανών. 8.6.
Τα προγράμματα που στοχεύουν στην αποτελεσματικότερη προσέγγιση των τοξικομανών είναι απαραίτητα αν φιλοδοξούμε να επιτύχουμε τον στόχο της εξασφάλισης καθολικής πρόσβασης σε θεραπεία του HIV, τόσο στην Ευρώπη όσο και εκτός αυτής.
9.
Άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες (MSM) 9.1.
Γενικά, οι MSM (άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες) κινδυνεύουν 27 φορές περισσότερο να προσβληθούν από HIV σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό (6).
Ορισμένοι βιολογικοί παράγοντες καθιστούν ευκολότερη την προσβολή από HIV.
Οι περισσότεροι MSM προσβάλλονται από HIV μέσω πρωκτικού σεξ χωρίς προφύλαξη, το οποίο αποτελεί τον υψηλότερου κινδύνου τρόπο μετάδοσης του HIV σε σύγκριση με τις άλλες σεξουαλικές πρακτικές.
Σε αυτήν την πληθυσμιακή ομάδα, ο μεγάλος αριθμός σεξουαλικών συντρόφων και η ευρεία χρήση ψυχαγωγικών ουσιών, συμπεριλαμβανομένων των ενδοφλέβιων ναρκωτικών, (η οποία συχνά περιλαμβάνει σεξουαλικές επαφές, το λεγόμενο «chemsex») μπορεί να συμβάλει επίσης στον υψηλό επιπολασμό του HIV στους MSM. 9.2.
Η αυξανόμενη διαθεσιμότητα των αντιρετροϊκών φαρμάκων, που έχει επιφέρει σημαντική μείωση της εξάπλωσης του HIV συνολικά, δεν έχει την ίδια επίδραση στους MSM.
Αντιθέτως, έχει σημειωθεί αύξηση του επιπολασμού του HIV σε αυτόν τον πληθυσμό σε πολλές δυτικές χώρες τα τελευταία χρόνια (7) και έχει σημειωθεί επίσης σταδιακή αύξηση του ποσοστού των κρουσμάτων που αποδίδονται σε μετάδοση από MSM. 9.3.
Τα προφυλακτικά βοηθούν να προληφθεί η μετάδοση του HIV και άλλων σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων· ωστόσο, η χρήση προφυλακτικών δεν είναι τόσο διαδεδομένη λόγω πολιτισμικών και εκπαιδευτικών φραγμών, καθώς και εμποδίων στον εφοδιασμό, που αντικατοπτρίζουν διαφορετικά κοινωνικά πλαίσια και υγειονομικές υπηρεσίες. 9.4.
Υπάρχουν διάφοροι φραγμοί στην πρόσβαση σε εργαλεία πρόληψης σε πολλές χώρες και σε πολλές επιμέρους περιστάσεις λόγω στιγματισμού, ομοφοβίας και διάκρισης, που καθιστούν δύσκολη την πρόσβαση σε υγειονομικές υπηρεσίες και κατάλληλη ενημέρωση.
Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου τιμωρητικοί νόμοι ποινικοποιούν όσους έχουν σεξουαλικές επαφές με άτομα του ίδιου φύλου, αναγκάζοντάς τους να κινούνται στην υπόγεια σκηνή και να κρύβουν τον σεξουαλικό προσανατολισμό τους ή, ακόμα χειρότερα, την ταυτότητά τους.
Ακόμα και στα μέρη όπου οι νόμοι δεν εισάγουν ανοιχτά διακρίσεις, ο στιγματισμός και ο φόβος αποθαρρύνουν τους ανθρώπους από το να επιδιώξουν πρόσβαση σε υπηρεσίες HIV, με αποτέλεσμα να αγνοούν τα εργαλεία που είναι διαθέσιμα για την πρόληψη της λοίμωξης από HIV. 9.5.
Ο στιγματισμός έχει επίσης αντίκτυπο στην πρόσβαση σε εξετάσεις και διάγνωση.
Πολλοί MSM αναφέρουν ότι φοβούνται την επίκριση των επαγγελματιών υγείας και αναβάλλουν την εξέταση, με αποτέλεσμα να γίνονται καθυστερημένες διαγνώσεις.
Όταν ένα άτομο δεν γνωρίζει ότι έχει προσβληθεί από τον ιό, δεν έχει και πρόσβαση σε αντιρετροϊκά φάρμακα, και αυτό έχει επιπτώσεις στην υγεία του, αυξάνοντας παράλληλα τον κίνδυνο μετάδοσης στους σεξουαλικούς συντρόφους.
(6)
(7)
Αν και ο κίνδυνος προσβολής από HIV είναι υψηλότερος για τους MSM παγκοσμίως, τα ποσοστά λοίμωξης διαφέρουν ανά γεωγραφική περιοχή: οι MSM αντιπροσωπεύουν 50 % του συνόλου των νεοαναφερθέντων κρουσμάτων HIV στη Βόρεια Αμερική και τη Δυτική Ευρώπη, 47 % όσων αναφέρονται στη Λατινική Αμερική, περίπου 20 % όσων αναφέρονται στην Ανατολική Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, και 12 % όσων αναφέρονται στην Αφρική.
Στη Δυτική Ευρώπη, ο αριθμός των φορέων HIV στον πληθυσμό MSM αυξήθηκε κατά σχεδόν 20 % μεταξύ 2010 και 2014.
Μεταξύ των ανδρών στην Ιταλία, οι περισσότερες διαγνώσεις HIV γίνονται στον πληθυσμό MSM.