18.8.2023
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 293/9
1.6.
Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά όλα τα μέτρα πολιτικής για τη βιώσιμη μείωση του πληθωρισμού κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους και τάσσεται υπέρ της οικονομικής ανάκαμψης με βάση τις επενδύσεις στους πράσινους, ψηφιακούς και στρατηγικά σημαντικούς τομείς και βιομηχανίες, με στήριξη της βιομηχανικής βάσης της ΕΕ και της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας και παράλληλη αξιοποίηση όλων των πλεονεκτημάτων της ενιαίας αγοράς.
Είναι απολύτως απαραίτητο η παραγωγή καθαρών τεχνολογιών να καταστεί επιχειρηματικό πλεονέκτημα για την Ευρώπη.
Οι κοινωνικοί εταίροι θέλουν να διασφαλίσουν, με κάθε κόστος, την αποφυγή της διαρροής γνώσεων, δεξιοτήτων και παραγωγικής βάσης από την Ευρώπη.
Για να εξασφαλιστεί η έξυπνη ανεξαρτησία, η βιομηχανία —και οι θέσεις εργασίας που αυτή δημιουργεί— πρέπει να παραμείνουν στην Ευρώπη.
Ως εκ τούτου, η ανταγωνιστικότητα και η δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας πρέπει να καταστούν τρόπος ζωής και να τεθούν στο επίκεντρο της διαδικασίας χάραξης και υλοποίησης των πολιτικών μας. 1.7.
Η εφαρμογή της Πράσινης Συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένης της μετάβασης σε μια οικονομία με ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα και της διατήρησης μιας ανταγωνιστικής βιομηχανίας της ΕΕ, απαιτεί τεράστιες επενδύσεις από δημόσιες και ιδιωτικές πηγές.
Ωστόσο, η ΕΕ δεν διαθέτει ένα μακροπρόθεσμο πλαίσιο για ισχυρή χρηματοδότηση της εφαρμογής της Πράσινης Συμφωνίας.
Η ΕΟΚΕ ζητεί επομένως ένα κατάλληλο πλαίσιο για τη στήριξη μέτρων που χρηματοδοτούν τη μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία με απλό και αποτελεσματικό τρόπο. 1.8.
Σε καιρούς κρίσης και αβεβαιότητας, η αντικειμενική πληροφόρηση και η ισχυρή πολιτική ηγεσία είναι ζωτικής σημασίας.
Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ συνιστά να συνεχιστεί η διασφάλιση της κατάλληλης ενημέρωσης, ακόμη και κατά την περίοδο που αντιμετωπίζονται οι συνέπειες της κρίσης.
Η μεταρρύθμιση της αγοράς και του συστήματος ενέργειας θα έχει αντίκτυπο σε όλες τις βιομηχανίες και τους καταναλωτές· είναι απολύτως απαραίτητο τα ενδιαφερόμενα μέρη να έχουν λόγο στη νομοθετική διαδικασία και να ενημερώνονται επαρκώς σχετικά με αυτή τη θεμελιώδη μετάβαση. 2.
Βασικά στοιχεία και ιστορικό της γνωμοδότησης 2.1.
Η ενεργειακή κρίση και ο αντίκτυπός της στη ζωή των ανθρώπων και στην επιχειρηματική ευημερία συνεχίζονται.
Αυτό δυσχεραίνει τη μέτρηση του τελικού συνολικού αντικτύπου της στην οικονομία.
Μπορούμε, ωστόσο, σίγουρα να δηλώσουμε ότι ο μεγαλύτερος αντίκτυπος της κρίσης αντικατοπτρίζεται στον πληθωρισμό (τον υψηλότερο εδώ και πολλές δεκαετίες) και στα δημόσια οικονομικά (έχοντας διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στον μετριασμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών και κόστους και στη μαζική στήριξη των επενδύσεων ώστε να καταστούν λιγότερο ευάλωτες).
Η αιτία των υψηλών τιμών της ενέργειας ήταν η εκτίναξη των τιμών του φυσικού αερίου (1).
2.2. Είναι σκόπιμο να υπενθυμιστούν τα βασικά ορόσημα της Ενεργειακής Ένωσης που έχουν καθορίσει συγκεκριμένα την πορεία της μελλοντικής ανάπτυξης του ενεργειακού συστήματος.
Ορισμένοι από τους πυλώνες της, ιδίως εκείνοι που σχετίζονται με την ενεργειακή ασφάλεια, υποτιμήθηκαν πρόσφατα, κυρίως λόγω της έντονης εστίασης και προτίμησης στο φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο, το οποίο αποτελούσε την εποχή εκείνη προσωρινή πηγή κατά τη διάρκεια της πράσινης οικονομικής μετάβασης, καθώς και λόγω της αμιγώς πολιτικής εσπευσμένης εγκατάλειψης σταθερών καθαρών πηγών. 2.3.
Όσον αφορά το διαφορετικό ενεργειακό μείγμα στα κράτη μέλη της ΕΕ, το οποίο αντικατοπτρίζει, μεταξύ άλλων, τις γεωμορφολογικές συνθήκες τους, η επίτευξη των στόχων της Ενεργειακής Ένωσης επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις εθνικές συνθήκες.
Ο παράγοντας αυτός αντικατοπτρίζεται εμφανώς στην ταχύτητα της πράσινης μετάβασης της ΕΕ.
Ωστόσο, ένα στοιχείο παραμένει σαφές: η κύρια προτεραιότητα της Ενεργειακής Ένωσης κατά τη διάρκεια της κρίσης ήταν η ασφάλεια του εφοδιασμού, ο οποίος ερχόταν ορισμένες φορές σε αντίθεση με τους στόχους της πράσινης μετάβασης. 2.4.
Η τρέχουσα ενεργειακή κρίση αποκάλυψε πόσο σοβαρή είναι η τρωτότητα του ενεργειακού συστήματος της ΕΕ και πόσο σημαντικό είναι να επιδιωχθεί η ανοικτή στρατηγική ενεργειακή αυτονομία ολόκληρης της αλυσίδας της ενεργειακής βιομηχανίας.
Ταυτόχρονα, έχει αποδείξει την ικανότητά του να αντιμετωπίζει και να απορροφά ισχυρούς εξωγενείς κλυδωνισμούς και τις συνέπειές τους.
Η ενεργειακή κρίση προκλήθηκε από ένα συνδυασμό οικονομικών, πολιτικών και τεχνικών στοιχείων.
Η κρίση ξεκίνησε με οικονομικές διαταραχές μετά την πανδημία COVID-19, οι οποίες αύξησαν την παγκόσμια ζήτηση ενέργειας, ενώ οι παρεμβολές τρίτων χωρών και τα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες κατά τη χειμερινή περίοδο 2021/2022, σε συνδυασμό με την υψηλότερη ζήτηση, ανέδειξαν τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Η ήδη δύσκολη κατάσταση στη συνέχεια επιδεινώθηκε με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, η οποία οξύνθηκε περαιτέρω λόγω της εξάρτησης της ΕΕ από ορυκτές πηγές ενέργειας, με ισχυρή άμεση επιρροή στις τιμές της ενέργειας και στην ασφάλεια του εφοδιασμού.
2.5. Ο αντίκτυπος της ενεργειακής κρίσης στην οικονομία της ΕΕ είναι καταστροφικός.
Το 2022, συντέλεσε άμεσα στον πρωτοφανή υψηλό πληθωρισμό στην πρόσφατη ιστορία της ολοκλήρωσης της ΕΕ, με μέσο πληθωρισμό στην ΕΕ 9,2 % (2), ο οποίος αναμένεται να μειωθεί στο 6,7 % (ακόμη πολύ υψηλός) το 2023 και στο 3,1 % το επόμενο έτος (3).
Ο υψηλός πληθωρισμός ήταν το πιο ορατό φαινόμενο στις οικονομικές επιδόσεις του 2022, με αλυσιδωτές επιδράσεις σε άλλα στοιχεία του καλαθιού των
(1) (2) (3)
Οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκαν απότομα, με ποικίλες επιπτώσεις ανάλογα με την τοπική σημασία του φυσικού αερίου στο χαρτοφυλάκιο παραγωγής, φθάνοντας τα 150-EUR 300/MWh το 2022.
Ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών κατανάλωσης ενέργειας 2023 της ΕΚ καταδεικνύει ότι το ετήσιο ποσοστό το 2022 ανήλθε σε 20 % κατά μέσο όρο.
Ωστόσο, η εικόνα στα κράτη μέλη ήταν διαφορετική, με μέγιστο επίπεδο ύψους 65 %, το οποίο καταγράφηκε στην Ιταλία.
Εαρινές οικονομικές προβλέψεις για το 2023: Eurostat.