C 264/6
—
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
27.7.2023
Zaangażowanie rządów na szczeblu regionalnym i lokalnym
Zasada „myśl globalnie, działaj lokalnie” nabiera coraz większego znaczenia w kontekście dyskusji o strategiach i planach przystosowania się do zmiany klimatu.
Administracje lokalne i regionalne są kluczowymi czynnikami sprzyjającymi przy­ stosowaniu się do zmiany klimatu, ponieważ wiele interwencji w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu ma miejsce na szczeblu lokalnym i regionalnym, a zatem zależy od warunków specyficznych dla danego kontekstu.
Władze lokalne odgrywają zasadniczą rolę we wspieraniu zaangażowania społeczeństwa i działań lokalnych, informując obywateli o korzyściach płynących z przystosowania się do zmiany klimatu dla ich regionu.
Ponadto władze lokalne posiadają wiele istotnych informacji na temat potencjalnych lokalnych działań adaptacyjnych, które są możliwe do zrealizowania na ich obszarze.
Międzyresortowa grupa zadaniowa ds. przystosowania się do zmiany klimatu powinna zatem zapewnić meryto­ ryczną wymianę informacji z władzami szczebla niższego niż krajowy, aby uwzględnić ich wiedzę fachową w kształtowaniu polityki przystosowywania się do zmiany klimatu oraz wspierać działania regionalne/lokalne zgodnie z krajową polityką przystosowania się do zmiany klimatu.
W szczególny sposób należy rozważyć, w jaki sposób można zaangażować rządy na szczeblu regionalnym i lokalnym.
Na przykład, docierając do stowarzyszeń regionalnych lub międzyregionalnych sieci samorządowych, takich jak Porozumienie Burmistrzów, w ramach którego ponad 11 000 władz lokalnych i regionalnych reprezentujących 341 mln obywateli przygotowuje swoje społeczności do życia w obliczu konsekwencji zmian klimatu.
—
Określenie i zaangażowanie zainteresowanych stron
Zmiana klimatu przyniesie niepewność i skutki dla całego społeczeństwa, co podkreśla znaczenie, jakie dla międzyresorto­ wej grupy zadaniowej ma zidentyfikowanie wszystkich odpowiednich grup zainteresowanych stron, w tym partne­ rów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego, których zaangażowanie jest niezbędne, aby opracować skuteczne działania adaptacyjne.
Uczestnictwo zainteresowanych stron zwiększy jakość procesu decyzyjnego w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu dzięki zapewnieniu odpowiedzialności zainteresowanych stron za cały proces.
To z kolei przyniesie poprawę ogólnej jakości strategii lub planu przystosowania się do zmiany klimatu opracowanego przez międzyresortową grupę zadaniową.
Wsparciem procesu identyfikacji grup zainteresowanych stron może być dokonanie rozróżnienia na dwie grupy zainteresowanych stron – inicjatorów zmian i podmioty, które potencjal­ nie mogą odczuć skutki zmiany klimatu: — Jedną grupę zainteresowanych stron stanowią możliwi inicjatorzy zmian, którzy mogą wnieść wkład w działania administracji krajowych lub regionalnych/lokalnych, zapewniając dodatkowe informacje, zasoby lub zdolności.
Zainte­ resowanymi stronami należącymi do tej kategorii są: instytuty badawcze zapewniające lub poszerzające bazy wiedzy na temat przystosowania się do zmiany klimatu, sektor prywatny dostarczający cennych informacji na temat dopracowa­ nia polityk przystosowywania się do zmiany klimatu lub zapewniający finansowanie, podmioty transgraniczne, które lepiej znają terytoria i regiony przygraniczne, a także organizacje pozarządowe, w szczególności lokalne organizacje społeczeństwa obywatelskiego, które przyczyniają się do lepszego zrozumienia specyfiki terytoriów, realizacji działań adaptacyjnych i informowania o potrzebie przystosowania się do zmiany klimatu, aby ułatwić zmianę na poziomie lokalnym i regionalnym. — Kolejną grupą zainteresowanych stron, którą należy uwzględnić w procesie przystosowania się do zmiany klimatu, są osoby, które z dużym prawdopodobieństwem odczują skutki zmiany klimatu.
Są to przede wszystkim wrażliwe społeczności (między innymi osoby żyjące w ubóstwie lub zagrożone ubóstwem i wykluczeniem społecznym, osoby z niepełnosprawnościami, osoby starsze i osoby ze stwierdzonymi chorobami współistniejącymi, kobiety w ciąży, osoby przesiedlone, osoby społecznie marginalizowane, pracownicy narażeni i dzieci) lub rzecznicy i grupy interesu reprezentujący te wrażliwe społeczności, które w innym przypadku byłyby wykluczone z procesu uczestnictwa.
Nie­ równe narażenie i wrażliwość poszczególnych regionów i grup społeczno-gospodarczych na skutki zmiany klimatu pogłębiają istniejące nierówności i słabości.
Dlatego też zasadnicze znaczenie ma zapewnienie sprawiedliwej transfor­ macji, która zmniejsza nierówne obciążenie ryzykiem klimatycznym i zapewnia równy podział korzyści płynących z przystosowania się do zmiany klimatu.
Oddzielenie koncepcyjne tych dwóch grup zainteresowanych stron ma zapewnić wystarczająco pełny zakres z uwzględnie­ niem niezbędnych perspektyw, ale należy rozpoznać i ocenić nakładanie się tych grup.
Innymi słowy, osoby szczególnie wrażliwe na zmianę klimatu mogą być również inicjatorami zmian, nawet jeśli w niektórych aspektach ich zasoby są ogra­ niczone.
Mogą nawet dysponować zasobami – przede wszystkim informacjami na temat sposobu odczuwania wrażliwości na zmianę klimatu oraz prawdopodobnej skuteczności działań – do których osoby niebędące w ich sytuacji mają mniejszy dostęp.
Ponadto istniejące między kobietami i mężczyznami różnice w zachowaniu i postawach w odniesieniu do zmiany klimatu (5) również podkreślają potrzebę zapewnienia zrównoważonego uczestnictwa mężczyzn i kobiet w procesie podej­ (5) Na przykład z literatury wynika, że w zamożniejszych państwach mężczyźni są zwykle mniej zaniepokojeni zmianą klimatu niż kobiety.
Zob. na przykład Bush i Clayton (2023).