C 264/6
—
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
27.7.2023
Regionale en lokale bestuursniveaus betrekken
Het motto “Globaal denken en lokaal handelen” wordt steeds belangrijker bij het bespreken van strategieën en plannen voor aanpassing aan de klimaatverandering.
Lokale en regionale overheden zijn belangrijke aanjagers van klimaatadaptatie, aangezien veel maatregelen voor aanpassing aan de klimaatverandering op lokaal en regionaal niveau plaatsvinden en derhalve afhangen van contextspecifieke omstandigheden.
Lokale overheden spelen een belangrijke rol bij het bevorderen van burgerbetrokkenheid en lokale actie, door mensen te informeren over de voordelen van klimaatadaptatie voor hun regio.
Bovendien beschikken lokale overheden over veel essentiële informatie over mogelijke lokale klimaatadaptatie­ maatregelen die in hun regio tot de mogelijkheden behoren.
De interdepartementale werkgroep aanpassing moet daarom zorgen voor zinvolle uitwisselingen met subnationale overheden om hun deskundigheid te integreren in de beleidsvorming op het gebied van adaptatie en om regionale/lokale activiteiten te ondersteunen in overeenstemming met het nationale aanpassingsbeleid.
Er moet bijzondere aandacht worden besteed aan de wijze waarop het regionale en lokale bestuursniveau kan worden betrokken.
Bijvoorbeeld door contact op te nemen met regionale verenigingen of interregionale netwerken van lokale overheden zoals het Burgemeestersconvenant, waarbinnen meer dan 11 000 lokale en regionale overheden die samen 341 miljoen mensen vertegenwoordigen hun gemeenschappen voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering.
—
Belanghebbenden in kaart breng en en betrekken bij het proces
Klimaatverandering zal in de hele samenleving onzekerheid teweegbrengen en gevolgen met zich meebrengen; daardoor is het des te belangrijker dat de interdepartementale werkgroep alle relevante groepen belanghebbenden in kaart brengt, met inbegrip van de sociale partners en maatschappelijke organisaties, wier betrokkenheid vereist is om krachtdadige klimaatadaptatiemaatregelen te ontwikkelen.
De inspraak van belanghebbenden zal de kwaliteit van de besluitvorming over de klimaatadaptatie verbeteren door ervoor te zorgen dat de belanghebbenden hun zegje kunnen doen.
Dit zal op zijn beurt de algemene kwaliteit van een door de interdepartementale werkgroep tot stand gebracht(e) klimaatadaptatiestrategie of -plan verbeteren.
Het identificeren van groepen belanghebbenden kan worden ondersteund door een onderscheid te maken tussen twee groepen belanghebbenden: aanjagers van verandering en actoren die mogelijk gevolgen ondervinden van de klimaatverandering. — Een groep belanghebbenden zijn mogelijke aanjagers van verandering die de inspanningen van nationale en/of regionale/lokale overheden kunnen ondersteunen door extra informatie, middelen of capaciteiten beschikbaar te stellen.
Belanghebbenden die in deze categorie vallen zijn onderzoeksinstellingen die kennis over klimaatadaptatie verschaffen of bevorderen, de particuliere sector die waardevolle informatie verstrekt over een betere aanpassing van het aanpassingsbeleid of door financiering te verstrekken, grensoverschrijdende actoren om beter inzicht te krijgen in grensoverschrijdende gebieden en grensregio’s en niet-gouvernementele organisaties, met name lokale maatschappelijke organisaties, die bijdragen tot een beter begrip van gebieden, aanpassingsmaatregelen nemen en communiceren over de noodzaak van klimaatadaptatie om veranderingen op lokaal en regionaal niveau te bewerkstelligen. — Een andere groep belanghebbenden die bij klimaatadaptatie moet worden betrokken, zijn de mensen die een grotere kans hebben om de gevolgen van de klimaatverandering te ondervinden.
Dit zijn voornamelijk kwetsbare gemeenschappen (met inbegrip van, maar niet beperkt tot, mensen die in armoede en sociale uitsluiting leven of dreigen te vervallen, personen met een handicap, ouderen en personen met reeds bestaande gezondheidsproblemen, zwangere vrouwen, ontheemden, sociaal gemarginaliseerde, blootgestelde werknemers en kinderen) of belangengroepen die deze kwetsbare gemeenschappen vertegenwoordigen die anders geen inspraak zouden hebben.
De ongelijke blootstelling aan en kwetsbaarheid voor de klimaateffecten van verschillende regio’s en sociaaleconomische groepen werkt reeds bestaande ongelijkheden en kwetsbaarheden in de hand.
Daarom is het van essentieel belang te zorgen voor een rechtvaardige transitie die de ongelijke last van klimaatrisico’s vermindert en garant staat voor een gelijke verdeling van de aanpassingsvoordelen.
De conceptuele scheiding tussen deze twee groepen belanghebbenden is bedoeld om voldoende dekking te waarborgen vanuit de vereiste invalshoeken, maar de overlapping tussen beide moet worden erkend en op waarde geschat.
Met andere woorden: ook mensen die bijzonder kwetsbaar zijn voor klimaatverandering kunnen verandering teweegbrengen, ook al zijn hun middelen in sommige opzichten beperkt.
Ze kunnen zelfs over middelen beschikken, veelal informatie over hoe kwetsbaarheden voor klimaatverandering worden ervaren en de waarschijnlijke doeltreffendheid van maatregelen, die minder toegankelijk zijn voor mensen die niet in hun positie verkeren.
Verder benadrukken genderverschillen in gedragingen en attitudes betreffende klimaatverandering (5) ook de noodzaak om mannen en vrouwen in gelijk mate te betrekken bij het besluitvormingsproces en de beleidsuitvoering.
Kinderen worden doorgaans niet betrokken bij de (5) Volgens de literatuur zijn mannen doorgaans minder bezorgd over klimaatverandering dan vrouwen wanneer landen welvarender zijn.
Zie bv.
Bush en Clayton (2023).