C 264/20
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
27.7.2023
De gangbare praktijk is gericht op het monitoren en evalueren van processen in het kader van het aanpassingsbeleid, waarbij antwoord wordt gegeven op de vraag “wat wordt er momenteel gedaan?”.
Om een volledig beeld te krijgen van de algehele doeltreffendheid en efficiëntie van het aanpassingsbeleid, wordt het echter steeds belangrijker om inzicht te krijgen in de effecten en resultaten van deze processen en de daarmee samenhangende aanpassingsmaatregelen, waarbij antwoord wordt gegeven op de vraag “welk verschil wordt gemaakt voor onze kwetsbaarheden en risico’s?”.
Aandacht voor de effecten en resultaten van het aanpassingsbeleid kan ook helpen om te bepalen of de strategie/het plan ambitieus genoeg is om in aanzienlijke mate bij te dragen tot de opbouw van veerkracht en om opkomende kwesties te verkennen die in de toekomst meer aandacht behoeven.
In tegenstelling tot de gangbare praktijk moeten niet alleen fysieke, maar ook maatschappelijke effecten en resultaten van aanpassingsmaatregelen, waaronder de verspreiding ervan onder verschillende bevolkingsgroepen, worden gemonitord en geëvalueerd.
Dit is belangrijk om ervoor te zorgen dat aanpassingsmaatregelen gericht zijn op en ondersteuning bieden aan kwetsbare gemeenschappen en geen onbedoelde effecten hebben van het verergeren of het creëren van nieuwe ongelijkheden.
Stap 5.a
Het nut en het doel van monitoring en evaluatie vaststellen
Voorbeeld 5: “Mückenatlas”: een burgerwetenschapsproject voor muggensurveillance in Duitsland Ziekteverwekkers die door muggenbeten op dieren en mensen worden overgedragen zijn in de hele EU voorpaginanieuws, aangezien diverse gevallen van dengue, chikungunya en West-Nijlvirus (WNV) zijn vastgesteld, met name in Zuid-Europa.
De verspreiding van muggensoorten die deze ziekteverwekkers (zoals virussen, bacteriën en parasieten die ziekten kunnen veroorzaken) overdragen is echter ook in meer noordelijke EU-landen, waaronder Duitsland, gedocumenteerd.
Klimaatverandering wordt erkend als een van de factoren die tot deze verspreiding hebben bijgedragen.
Om de potentiële gezondheidsrisico’s aan te pakken, moeten bewakings-, preventie- en bestrijdingsmaatregelen worden gecombineerd.
De Duitse “Mückenatlas” (“muggenatlas”) is een voorbeeld van hoe een burgerwetenschapsproject niet alleen kan bijdragen aan onderzoek, maar in aanvulling op traditionele monitoring­ methoden ook als systeem voor vroegtijdige waarschuwing kan fungeren.
In het kader van het project worden mensen betrokken die monsters van muggen indienen, die vervolgens worden geïdentificeerd en gebruikt voor onderzoek door deskundigen.
De “Mückenatlas” verstrekt informatie over inheemse en invasieve muggensoorten en aanverwante ziekten in Duitsland en beoogt een kennisbasis op te zetten voor beleidsmakers en onderzoekers om toekomstige risico’s te beoordelen.
De eerste stap in de ontwikkeling van een monitoring- en evaluatiesysteem is de vaststelling van het doel ervan, aangezien dit besluit gevolgen heeft voor de coördinatie en organisatie van de werkzaamheden.
Monitoring en evaluatie kunnen meerdere doelen dienen, met als belangrijkste het volgen van de vooruitgang en de prestaties van het aanpassingsbeleid om de beleidsvorming te onderbouwen en te verbeteren.
Het is goed om niet alleen aandacht te besteden aan de aanpassingsstrategie of het aanpassingsplan zelf, maar ook aan relevant sectoraal beleid.
In dit verband is de eerste stap om na te gaan of en in welke mate sectorale beleidsmaatregelen aanpassing hebben geïntegreerd.
De tweede stap is de regelmatige monitoring van acties in verband met aanpassing die reeds in sectoraal beleid zijn uitgewerkt.
Het secundaire doel van monitoring en evaluatie zou kunnen zijn de verantwoordingsplicht binnen overheidsdiensten te vergroten, de kennisbasis te verbeteren, te leren om lopende of toekomstige processen aan te passen, of het bewustzijn van de noodzaak van aanpassing te vergroten.
Stap 5.b.
Bepalen wie bij het proces betrokken wordt Bepalen wie algemene verantwoordelijkheid draagt voor monitoring, rapportage en evaluatie, de rollen van verschillende actoren verduidelijken en mechanismen tot stand brengen om verticaal en horizontaal af te stemmen met diverse actoren binnen sectoren en bestuursniveaus, dat alles is van cruciaal belang voor doeltreffende monitoring, rapportage en evaluatie.