C 264/18
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
27.7.2023
Figuur 2
Een voorbeeld van een aanpassingstraject voor het beheer van watervoorraden
Bron: Kingsborough et al., 2016. — Instrumenten die aanknopingspunten bieden voor uitvoering en mainstreaming, d.w.z. integratie van aanpassing in andere sectorale beleidsmaatregelen en instrumenten.
Aanpassing mag niet los van het bestaande beleid plaatsvinden.
Daarom moet het creëren van wisselwerkingen tussen aanpassing en bestaande instrumenten worden bevorderd.
Synergieën met bestaande nationale beleidsmaatregelen en instrumenten moeten worden benut.
Belangrijke instrumenten die als aanknopingspunten voor de integratie van aanpassing kunnen dienen, zijn onder meer: wetgeving, bestaande strategieën, normen, planningsinstrumenten, beoordelingskaders, onderzoeks- en ontwikkelings­ programma’s, netwerken en werkgroepen.
Deze mainstreaming van aanpassing mag echter niet beperkt blijven tot het vaststellen van sectorspecifieke doelstellingen, opties en acties in de aanpassingsstrategie.
Het wordt als een goede praktijk beschouwd om de samenhang van alle relevante maatregelen met de streefdoelen en doelstellingen op het gebied van aanpassing en de bijdrage van elk beleid aan aanpassingsoplossingen te evalueren.
Een voorbeeld van een goede praktijk is te vinden in het tekstvak van voorbeeld 4.
Het macrobudgettaire aspect van aanpassing aan de klimaatverandering is een belangrijk transversaal beleidsterrein.
Klimaatverandering heeft macrobudgettaire relevantie omdat zij gevolgen heeft voor zowel de overheidsuitgaven als de ontvangsten.
De nationale begrotingskaders in de EU-lidstaten weerspiegelen echter slechts in beperkte mate de klimaatverandering en de daarmee samenhangende begrotingsrisico’s, voornamelijk met begrotingsregelingen om de kosten van klimaatgerelateerde rampen het hoofd te bieden.
Om de budgettaire/financiële veerkracht met betrekking tot klimaatverandering te verbeteren, zou bij begrotingsplanning, governance en institutionele regelingen beter rekening kunnen worden gehouden met klimaatgerelateerde begrotingsrisico’s en verliezen.
Beleid ter verkleining van klimaatbeschermingslacunes, d.w.z. het aandeel van onverzekerde verliezen, zouden ook deze doelstelling ondersteunen, aangezien het de fiscale kosten van klimaatverandering kan beperken en aldus middelen voor investeringen in aanpassing kan behouden.
Een ander beleidsterrein dat van wezenlijk belang is voor de mainstreaming van adaptatie is het beheer van rampenrisico's en de rol van civiele bescherming.
De autoriteiten voor civiele bescherming staan niet alleen in de frontlinie bij de bestrijding van de naar verwachting steeds ernstigere klimaatrampen (overstromingen, stormen, bosbranden enz.), maar ook de risico’s van andere natuurrampen (bv. aardbevingen, vulkaanuitbarstingen) en technologische en maatschappelijke risico’s (bv. cyberdreigingen, hybride dreigingen, bedrijfsongevallen) vallen onder hun bevoegdheid.
Het is zaak nauwe synergieën tot stand te brengen bij de ontwikkeling van actieplannen en de uitvoering ervan, waaronder de toewijzing van middelen voor aanpassings- en preventiemaatregelen en overwegingen inzake budgettaire veerkracht.
De maatregelen voor aanpassing aan de klimaatverandering en rampenpreventie­ maatregelen voor klimaatgerelateerde gevaren zullen naar verwachting grotendeels dezelfde zijn.
Het is echter ook belangrijk om te kijken naar andere aspecten van rampenpreventie om te zorgen voor maximale synergieën tussen maatregelen (bv. klimaatadaptatie van gebouwen, in voorkomend geval ook rekening houdend met seismische veiligheid) en om ervoor te zorgen dat de beginselen “geen schade berokkenen” en aanpassing met ongewenste effecten in een breder perspectief van rampen en maatschappelijke veerkracht worden geplaatst.