C 264/2
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
27.7.2023
Introduzzjoni Avvenimenti estremi reċenti – nirien fil-foresti, nixfiet, għargħar, u mewġiet tas-sħana fatali – kemm madwar l-Ewropa kif ukoll madwar id-dinja, urew li l-konsegwenzi tat-tibdil fil-klima qed jolqtu lis-soċjetajiet tagħna b’mod eħrex u aktar malajr milli bassret ix-xjenza.
Iż-żieda fl-avvenimenti estremi tat-temp u fid-diżastri naturali għandha impatt dejjem akbar fuq is-saħħa fiżika u mentali tan-nies, fuq il-bqija tan-natura u fuq l-assi ekonomiċi.
Is-sitt rapport ta’ valutazzjoni tal-Grupp Intergovernattiv ta’ Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC) (1) iddikjara li “l-adattament globali fil-biċċa l-kbira qiegħed isir bil-mod, b’mod frammentat u inkrementali” u “anke bi tnaqqis fl-emissjonijiet suffiċjenti biex jintlaħqu l-għanijiet talFtehim ta’ Pariġi, se jkun meħtieġ adattament trasformattiv” (2).
Sfortunatament, dawn l-avvenimenti kif ukoll ir-rapport tal-IPCC indikaw ukoll in-nuqqas ta’ tħejjija u l-isproporzjon bejn it-theddid klimatiku u l-mekkaniżmi ta’ rispons u l-istrutturi li hemm.
Filwaqt li l-istima tar-riskju klimatiku futur tinvolvi l-inċertezza, l-eżitu finali fl-2100 fir-rigward tat-temperatura - sew jekk tajjeb, ħażin, jew ikrah - tabilħaqq ma jibdilx l-għażliet li qed jiffaċċjaw it-tfassil tal-politika dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima llum.
Sabiex tiżdied it-tħejjija tassoċjetà għall-impatti li qed jintensifikaw tat-tibdil fil-klima, huwa ċar li s-settur pubbliku jeħtieġ li jkollu rwol saħansitra akbar biex jikseb ir-reżiljenza għat-tibdil fil-klima u l-investimenti sostenibbli li huma meħtieġa.
Hemm ukoll il-ħtieġa li jiġu żviluppati u stabbiliti ulterjorment il-kundizzjonijiet regolatorji t-tajbin u l-kapaċitajiet tal-ippjanar sabiex l-atturi u s-swieq differenti jkunu jistgħu jsegwu b’fiduċja u ċertezza u jidderieġu l-investimenti fir-reżiljenza.
L-istrateġija Ewropea ta’ adattament tal-2013 ħeġġet lill-Istati Membri kollha tal-UE jadottaw strateġiji komprensivi ta’ adattament.
Il-Kummissjoni ppubblikat ukoll Linji Gwida dwar l-iżvilupp ta’ strateġiji ta’ adattament biex tgħin lill-Istati Membri tal-UE jħejju l-istrateġiji ta’ adattament tagħhom.
Bejn l-2013 u l-2018, l-għadd ta’ Stati Membri tal-UE bi strateġiji ta’ adattament żdied drastikament minn 15 għal 25, u sal-2020 l-Istati Membri kollha tal-UE kienu ħejjew l-istrateġiji tagħhom.
Madankollu, dawn ivarjaw ħafna fl-ambitu, it-twettiq, u l-metodu ta’ implimentazzjoni.
Ir-Regolament tal-2018 dwar il-Governanza tal-Unjoni tal-Enerġija u tal-Azzjoni Klimatika jindirizza l-adattament għattibdil fil-klima b’żewġ modi.
L-ewwel nett, jistabbilixxi obbligi ta’ rapportar attwali għall-Istati Membri tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima.
It-tieni, jiddikjara li kull Stat Membru tal-UE jrid jistabbilixxi fil-pjan nazzjonali integrat tiegħu dwar l-enerġija u l-klima, meta rilevanti, objettivi u miri oħra, inklużi, fost dimensjonijiet oħra, għanijiet ta’ adattament.
Biex twieġeb għas-sitwazzjoni li qed tevolvi u trawwem it-tibdil strutturali, l-istrateġija l-ġdida tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima (2021) iddeskriviet ambizzjoni akbar u twessgħet biex tkopri oqsma u prijoritajiet ġodda biex tikkontribwixxi għall-vjaġġ tal-UE lejn ir-reżiljenza għall-klima, filwaqt li appellat għal rieżami tal-Linji Gwida tal-2013 dwar l-iżvilupp ta’ strateġiji ta’ adattament.
Barra minn hekk, f’Lulju 2021, daħlet fis-seħħ il-Liġi Ewropea dwar il-Klima.
Filwaqt li qabel, l-obbligi tar-Regolament dwar il-Governanza fir-rigward tal-adattament kienu pjuttost proċedurali fin-natura tagħhom, il-Liġi dwar il-Klima stabbiliet “dmir” ta’ adattament.
B’mod speċifiku, din stabbiliet ir-rekwiżit li jiġi żgurat progress kontinwu fit-titjib tal-kapaċità ta’ adattament, fit-tisħiħ tar-reżiljenza u fit-tnaqqis tal-vulnerabbiltà għat-tibdil fil-klima f’konformità mal-Artikolu 7 talFtehim ta’ Pariġi.
Il-Liġi dwar il-Klima fiha dispożizzjonijiet għall-istrateġiji u l-pjanijiet nazzjonali ta’ adattament (flimkien mal-livell tal-Unjoni) u tartikola l-aspettattivi għall-kwalità ta’ politika ta’ adattament u l-eżiti tagħha.
Dan jirrikjedi li l-Kummissjoni tivvaluta regolarment il-konsistenza tal-miżuri nazzjonali rilevanti mal-progress dwar l-adattament, u li toħroġ rakkomandazzjonijiet fejn issib li l-miżuri ta’ Stat Membru tal-UE huma inkonsistenti mal-iżgurar tal-progress fittisħiħ tal-kapaċità adattiva, it-tisħiħ tar-reżiljenza, u t-tnaqqis tal-vulnerabbiltà għat-tibdil fil-klima.
F’konformità ma’ dawn id-dispożizzjonijiet, l-għan ta’ dawn il-linji gwida huwa: — Li jappoġġaw lill-Istati Membri tal-UE fir-reviżjoni tal-istrateġiji ta’ adattament tagħhom u fl-abbozzar/fir-reviżjoni talpjanijiet ta’ adattament tagħhom biex jissodisfaw l-isfidi relatati mal-adattament li jiffaċċjaw, filwaqt li jitqiesu d-differenzi fl-istrutturi amministrattivi tagħhom u l-mogħdijiet ta’ ppjanar tal-adattament li diġà ħadu.
(1) Il-kontribut tal-Grupp ta’ Ħidma II Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability.
(2) Skont AR6 Synthesis Report, Summary for policy makers tal-IPCC (2023), il-bidla trasformattiva hija sostnuta minn “azzjonijiet ta’ adattament u mitigazzjoni, li jagħtu prijorità lill-ekwità, il-ġustizzja soċjali, il-ġustizzja klimatika, l-approċċi bbażati fuq id-drittijiet, u l-inklużività”.
Dawn huma kkunsidrati wkoll “li jwasslu għal eżiti aktar sostenibbli, inaqqsu l-kompromessi...
u jmexxu ’l quddiem l-iżvilupp reżiljenti għat-tibdil fil-klima”.