C 264/20
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
27.7.2023
Il-prattika prevalenti tiffoka fuq il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-proċessi stabbiliti mill-politiki ta’ adattament, filwaqt li twieġeb għall-mistoqsija “X’qed isir?”.
Madankollu, biex tinkiseb stampa sħiħa tal-effettività u l-effiċjenza ġenerali talpolitika ta’ adattament, qed isir dejjem aktar importanti li wieħed jifhem l-effetti u l-eżiti ta’ dawn il-proċessi u l-azzjonijiet ta’ adattament assoċjati, filwaqt li jwieġeb għall-mistoqsija “x’differenza tagħmel għall-vulnerabbiltajiet u r-riskji tagħna?”.
L-enfasi fuq l-effetti u l-eżiti tal-politiki ta’ adattament tista’ tgħin ukoll biex jiġi ddeterminat jekk l-istrateġija/pjan humiex ambizzjużi biżżejjed biex jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għall-bini tar-reżiljenza u biex jiġu esplorati kwistjonijiet emerġenti li jeħtieġu aktar attenzjoni fil-futur.
Għall-kuntrarju tal-prattika prevalenti, mhux biss l-effetti fiżiċi, iżda wkoll dawk soċjali u l-eżiti tal-azzjonijiet ta’ adattament, inkluża d-distribuzzjoni tagħhom fi gruppi differenti ta’ popolazzjoni, għandhom jiġu mmonitorjati u evalwati.
Dan huwa importanti biex jiġi żgurat li l-azzjonijiet ta’ adattament jimmiraw lejn il-komunitajiet vulnerabbli, u jappoġġawhom, u ma jkollhomx effetti mhux intenzjonati ta’ deterjorament fl-inugwaljanzi jew ħolqien ta’ oħrajn ġodda.
Pass 5.a.
Id-definizzjoni tal-għan u l-iskop tal-monitoraġġ u l-evalwazzjoni Eżempju ta’ każ 5: “Mückenatlas”: Proġett tax-xjenza fil-livell taċ-ċittadini għas-sorveljanza tan-nemus fil-Ġermanja L-aġenti tal-mard trażmessi lill-annimali u lill-bnedmin mill-gdim tan-nemus kienu l-istejjer ewlenin f’gazzetti madwar l-UE, hekk kif ġew irreġistrati każijiet tad-deni dengue, chikungunya u l-Virus tan-Nil tal-Punent (WNV), speċjalment fin-Nofsinhar tal-Ewropa.
Madankollu, it-tixrid tal-ispeċijiet tan-nemus li jġorru dawn il-patoġeni tal-mard (bħal viruses, batterji u parassiti li jistgħu jikkawżaw mard) ġie ddokumentat ukoll f’pajjiżi aktar fit-Tramuntana fl-UE, inkluża l-Ġermanja.
It-tibdil fil-klima ġie rikonoxxut bħala wieħed mill-fatturi li jikkontribwixxu għal dan it-tixrid.
Sabiex jiġu indirizzati r-riskji potenzjali għas-saħħa, iridu jingħaqdu flimkien il-miżuri ta’ sorveljanza, prevenzjoni u tnaqqis.
Il-“Mückenatlas” (“atlas tan-nemus”) Ġermaniż huwa eżempju ta’ kif proġett tax-xjenza fil-livell taċ-ċittadini jista’ mhux biss jikkontribwixxi għar-riċerka, iżda wkoll jissupplimenta l-metodi tradizzjonali ta’ monitoraġġ biex jiffunzjona bħala sistema ta’ twissija bikrija.
Il-proġett jinvolvi nies li jissottomettu kampjuni tan-nemus, li mbagħad jiġu identifikati u użati għar-riċerka mill-esperti.
Għalhekk, il-“Mückenatlas” jikkontribwixxi għall-għarfien dwar l-ispeċijiet nattivi u invażivi tan-nemus u l-mard relatat fil-Ġermanja u jfittex li jistabbilixxi bażi ta’ informazzjoni għal dawk li jfasslu l-politika u r-riċerkaturi biex jivvalutaw ir-riskji futuri.
L-ewwel pass fl-iżvilupp ta’ sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni huwa li jiġu ddefiniti l-għan u l-iskop tagħha, peress li din id-deċiżjoni għandha konsegwenzi għall-koordinazzjoni u l-organizzazzjoni tax-xogħol.
Il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni jistgħu jaqdu diversi skopijiet, bl-aktar wieħed prominenti jkun it-traċċar tal-progress u talprestazzjoni tal-politika ta’ adattament biex jiġi infurmat u jittejjeb it-tfassil tal-politika.
Huwa tajjeb li wieħed jiffoka mhux biss fuq l-istrateġija jew il-pjan ta’ adattament stess iżda wkoll fuq politiki settorjali rilevanti.
F’dan ir-rigward, l-ewwel pass huwa li jiġi vverifikat jekk u sa liema punt il-politiki settorjali integraw l-adattament.
It-tieni pass huwa l-monitoraġġ regolari tal-azzjonijiet relatati mal-adattament li diġà huma artikolati fil-politiki settorjali.
L-iskop sekondarju tal-monitoraġġ u l-evalwazzjoni jista’ jkun li tiżdied ir-responsabbiltà fl-amministrazzjonijiet pubbliċi, li tittejjeb il-bażi tal-għarfien, li wieħed jitgħallem kif jaġġusta l-proċessi li għaddejjin jew futuri, jew is-sensibilizzazzjoni dwar il-ħtieġa ta’ adattament.
Pass 5.b.
Id-deċiżjoni dwar min għandu jkun involut fil-proċess Id-deċiżjoni dwar min għandu jassumi r-responsabbiltà ġenerali għall-monitoraġġ, ir-rapportar, u l-evalwazzjoni, il-kjarifika tar-rwoli tal-atturi differenti u l-istabbiliment ta’ mekkaniżmi għall-koordinazzjoni vertikali u orizzontali ma’ diversi atturi fis-setturi u fil-livelli amministrattivi differenti huma essenzjali għal monitoraġġ, rapportar, u evalwazzjoni effettivi.