C 264/20
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
27.7.2023
Η συνήθης πρακτική επικεντρώνεται στην παρακολούθηση και την αξιολόγηση των διαδικασιών που καθορίζονται από τις πολιτικές προσαρμογής, με βάση την απάντηση στο ερώτημα «τι υλοποιείται;».
Ωστόσο, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαμόρφωση ολοκληρωμένης εικόνας της συνολικής αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας της πολιτικής προσαρμογής, καθίσταται ολοένα και πιο σημαντικό να κατανοηθούν οι συνέπειες και τα αποτελέσματα των εν λόγω διαδικασιών και των σχετικών αποτελεσμάτων προσαρμογής, με βάση την απάντηση στο ερώτημα «πώς επηρεάζονται οι ευπάθειές μας και οι κίνδυνοι που διατρέχουμε;».
Η εστίαση στις συνέπειες και τα αποτελέσματα των πολιτικών προσαρμογής μπορεί, επίσης, να συμβάλει στον προσδιορισμό του εάν η στρατηγική/σχέδιο είναι αρκετά φιλόδοξη/ο ώστε να συμβάλει στην ανάπτυξη ανθεκτικότητας και τη διερεύνηση αναδυόμενων ζητημάτων που χρήζουν μεγαλύτερης προσοχής στο μέλλον.
Σε αντίθεση με τη συνήθη πρακτική, θα πρέπει να παρακολουθούνται και να αξιολογούνται όχι μόνο οι υλικές αλλά και οι κοινωνικές συνέπειες και τα αποτελέσματα των δράσεων προσαρμογής, συμπεριλαμβανομένης της διάδοσής τους σε διάφορες ομάδες του πληθυσμού.
Το συγκεκριμένο ζήτημα είναι σημαντικό προκειμένου οι δράσεις προσαρμογής να στοχεύουν και να στηρίζουν τις ευπαθείς κοινότητες και να μην έχουν ακούσιες συνέπειες επιδείνωσης ή δημιουργίας νέων ανισοτήτων.
Στάδιο 5.α.
Καθορισμός του στόχου και του σκοπού της παρακολούθησης και της αξιολόγησης Παράδειγμα 5: «Mückenatlas»: Ένα επιστημονικό έργο με τη συμμετοχή των πολιτών για την παρακολούθηση των κουνουπιών στη Γερμανία Στον Τύπο της ΕΕ υπήρξαν δημοσιεύματα για νοσογόνους παράγοντες που μεταδίδονται στα ζώα και τους ανθρώπους με τα τσιμπήματα κουνουπιών, καθώς καταγράφηκαν περιπτώσεις ιού του δάγγειου πυρετού, του ιού chikungunya και του ιού του Δυτικού Νείλου (WNV), ιδίως στη νότια Ευρώπη.
Ωστόσο, η εξάπλωση ειδών κουνουπιών που μεταφέρουν τα εν λόγω παθογόνα νοσημάτων (όπως ιοί, βακτήρια και παράσιτα που προκαλούν ασθένειες) έχει καταγραφεί και σε πιο βόρειες χώρες της ΕΕ, μεταξύ άλλων, στη Γερμανία.
Η κλιματική αλλαγή έχει διαπιστωθεί ότι αποτελεί έναν από τους παράγοντες που συμβάλλουν στην εν λόγω εξάπλωση.
Για να αντιμετωπιστούν οι δυνητικοί κίνδυνοι για την υγεία, πρέπει να ληφθούν συνδυαστικά μέτρα επιτήρησης, πρόληψης και καταπολέμησης.
Το γερμανικό έργο «Mückenatlas» («Άτλας των κουνουπιών») είναι ένα παράδειγμα του πώς ένα επιστημονικό έργο με τη συμμετοχή των πολιτών μπορεί όχι μόνο να συμβάλει στην έρευνα αλλά και να συμπληρώσει τις παραδοσιακές μεθόδους παρακολούθησης ώστε να λειτουργούν ως σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης.
Στο έργο συμμετέχουν πολίτες που υποβάλλουν δείγματα κουνουπιών, τα οποία στη συνέχεια ταυτοποιούνται και χρησιμοποιούνται από τους εμπειρογνώμονες για ερευνητικούς σκοπούς.
Ως ε τούτου, το έργο «Mückenatlas» συμβάλλει στην απόκτηση γνώσεων σχετικά με τα ιθαγενή και τα χωροκατακτητικά είδη κουνουπιών και τα σχετικά νοσήματα στη Γερμανία και αποσκοπεί στη δημιουργία βάσης δεδομένων πληροφοριών που θα βοηθά τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τους ερευνητές να αξιολογούν τους μελλοντικούς κινδύνους.
Στο πρώτο στάδιο της ανάπτυξης συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης καθορίζεται ο στόχος και ο σκοπός του, δεδομένου ότι η εν λόγω απόφαση έχει συνέπειες στον συντονισμό και την οργάνωση των εργασιών.
Η παρακολούθηση και η αξιολόγηση μπορούν να εξυπηρετούν πολλαπλούς σκοπούς, εκ των οποίων ο πλέον σημαντικός είναι η παρακολούθηση της προόδου και των επιδόσεων της πολιτικής προσαρμογής με σκοπό την αξιοποίησή τους στη χάραξη πολιτικής και τη βελτίωση αυτής.
Είναι σκόπιμο να δίνεται έμφαση όχι μόνο στην ίδια τη στρατηγική ή το σχέδιο προσαρμογής αλλά και στις σχετικές τομεακές πολιτικές.
Από αυτή την άποψη, κατά το πρώτο στάδιο ελέγχεται εάν και κατά πόσον έχει ενσωματωθεί η προσαρμογή στις τομεακές πολιτικές.
Το δεύτερο στάδιο συνίσταται στην τακτική παρακολούθηση των δράσεων που σχετίζονται με την προσαρμογή και οι οποίες έχουν ήδη διατυπωθεί στις τομεακές πολιτικές.
Ο δευτερεύων σκοπός της παρακολούθησης και της αξιολόγησης μπορεί να είναι η ενίσχυση της λογοδοσίας εντός των δημόσιων διοικήσεων, η βελτίωση της βάσης γνώσεων, η εκμάθηση της προσαρμογής των διαδικασιών που είναι σε εξέλιξη ή επίκεινται ή η ευαισθητοποίηση σχετικά με την ανάγκη προσαρμογής.
Στάδιο 5.β.
Λήψη απόφασης σχετικά με το ποιος θα συμμετάσχει στη διαδικασία Η λήψη απόφασης σχετικά με το σε ποιον ανήκει η συνολική αρμοδιότητα της παρακολούθησης, της υποβολής εκθέσεων και της αξιολόγησης, η αποσαφήνιση των ρόλων των διαφόρων φορέων και η δημιουργία μηχανισμών για τον κάθετο και οριζόντιο συντονισμό με τους διάφορους φορείς σε όλους τους τομείς και τα επίπεδα διοίκησης είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική παρακολούθηση, την υποβολή εκθέσεων και την αξιολόγηση.