C 228/128
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
29.6.2023
2.
Γενικές παρατηρήσεις 2.1.
Στις 15 Νοεμβρίου 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την πρότασή της με τίτλο «Προς έναν ισχυρό και βιώσιμο τομέα των φυκών της ΕΕ» (1).
Στην ανακοίνωση προτείνεται η ανάπτυξη νέων και βιώσιμων τρόπων σίτισης και εφοδιασμού με βιώσιμες μορφές ενέργειας του ταχέως αυξανόμενου παγκόσμιου πληθυσμού.
Στην ανακοίνωση τονίζεται ότι για να κατοχυρωθεί η ασφάλεια του εφοδιασμού με πρώτες ύλες και ενέργεια, πρέπει να αξιοποιηθεί το δυναμικό των φυκών ως ανανεώσιμος πόρος στην Ευρώπη. 2.2.
Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι λογική και απόλυτα συνεπής με τη σειρά εγγράφων που έχουν δημοσιευθεί μέχρι στιγμής σχετικά με το θέμα αυτό, τα οποία αναγνωρίζουν το σημαντικό οικονομικό δυναμικό, καθώς και τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά οφέλη της καλλιέργειας μικροφυκών και μακροφυκών στην ΕΕ σε μεγάλη κλίμακα.
Απαριθμεί 23 δράσεις με στόχο: να βελτιωθεί το πλαίσιο διακυβέρνησης και η νομοθεσία· να καταστεί το επιχειρηματικό περιβάλλον ευνοϊκότερο για την εκμετάλλευση των φυκών· να αυξηθεί η κοινωνική ευαισθητοποίηση και η αποδοχή των φυκών και των προϊόντων φυκών από τους καταναλωτές· να καλυφθούν τα κενά σε επίπεδο γνώσεων, έρευνας και τεχνολογίας. 2.3.
Οι ευρωπαϊκές πολιτικές, τόσο η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (2) όσο και η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο 3 πιάτο» ( ), έχουν τονίσει τις δυνατότητες που προσφέρουν τα καλλιεργούμενα (θαλάσσια) φύκη και τα λοιπά προϊόντα με βάση τα φύκη ως πηγή πρωτεΐνης για τρόφιμα και ζωοτροφές με χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα.
Στην ανακοίνωση με τίτλο «Στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές για μια πιο βιώσιμη και ανταγωνιστική υδατοκαλλιέργεια στην ΕΕ για την περίοδο 2021 έως 2030» (4) επισημαίνεται η ανάγκη προώθησης της καλλιέργειας φυκών —τόσο μακροφυκών (θαλάσσιων φυκών) όσο και μικροφυκών— ως μέσου που θα συμβάλει στην επίτευξη πολλών στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.
Στην ανακοίνωσή της για τους βιώσιμους κύκλους άνθρακα (5), η Επιτροπή αναγνωρίζει τις δυνατότητες που προσφέρουν τα φύκη για την οικονομία του γαλάζιου άνθρακα.
Στην ανακοίνωση για τη βιώσιμη γαλάζια οικονομία (6) αναφέρεται επίσης το δυναμικό των φυκών όσον αφορά την εξασφάλιση ενός βιώσιμου συστήματος τροφίμων και της παγκόσμιας επισιτιστικής ασφάλειας. 2.4.
Τα φύκη δεν συνιστούν απλώς μια φιλική προς το περιβάλλον (και, ως εκ τούτου, «πράσινη») πρώτη ύλη· η συστημική εκμετάλλευσή τους συνάδει με τη θεμελιώδη αρχή της μέγιστης μείωσης των αποβλήτων στην οποία βασίζεται η γαλάζια οικονομία, και συνεπώς είναι εν δυνάμει ένα προϊόν και «γαλάζιο» και «πράσινο».
2.5.
Η καλλιέργεια φυκών προσδίδει προστιθέμενη αξία σε όλα σχεδόν τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας:
— στην προστασία του κλίματος, μέσω της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές· — στον ενεργειακό εφοδιασμό, χάρη στην παραγωγή βιοαερίου και βιοκαυσίμων, — στην επίτευξη κυκλικότητας, μέσω της συμβολής της στη διαχείριση των αποβλήτων και στον στόχο της μηδενικής ρύπανσης, — στην προώθηση ενός υγιεινού και φιλικού προς το περιβάλλον συστήματος τροφίμων, — στη διαφύλαξη και αποκατάσταση των οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας, καθώς και στην ανάπτυξη περιβαλλοντικών υπηρεσιών, — στον στόχο της μηδενικής ρύπανσης.
Η εντατικοποίηση της παραγωγής φυκών διανοίγει τις ακόλουθες συγκεκριμένες δυνατότητες (7): — βιώσιμη παραγωγή τροφίμων (συμπεριλαμβανομένων των παιδικών τροφών) ή συμπληρωμάτων διατροφής (π.χ. βιταμίνες ή καραγενάνη), χωρίς τη χρήση αρόσιμης γης, — παραγωγή βιοαερίου και βιοκαυσίμων προηγμένης τεχνολογίας, — παραγωγή καλλυντικών, προϊόντων υγείας (θεραπευτικά εκχυλίσματα, πιγμέντα, θαλασσοθεραπεία) και βιομηχανικών πρώτων υλών (χαρτοπολτός, ίνες βιολογικής προέλευσης) με υψηλή προστιθέμενη αξία,
(1) (2) (3) (4) (5) (6) (7)
Προς έναν ισχυρό και βιώσιμο τομέα των φυκών της ΕΕ, COM(2022) 592 final, 15 Νοεμβρίου 2022.
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, COM(2019) 640 final, 11 Δεκεμβρίου 2019.
Από το αγρόκτημα στο πιάτο — Μια στρατηγική για ένα δίκαιο, υγιές και φιλικό προς το περιβάλλον σύστημα τροφίμων, COM(2020) 381 final, 20 Μαΐου 2020.
Στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές για μια πιο βιώσιμη και ανταγωνιστική υδατοκαλλιέργεια στην ΕΕ για την περίοδο 2021 έως 2030, COM(2021) 236 final, 12 Μαΐου 2021.
Βιώσιμοι κύκλοι άνθρακα, COM(2021) 800 final, 15 Δεκεμβρίου 2021.
Μετασχηματισμός της γαλάζιας οικονομίας της ΕΕ για ένα βιώσιμο μέλλον, COM(2021) 240 final, 17 Μαΐου 2021.
Πηγή και άλλες δυνατότητες: Babich et al, «Algae: Study of Edible and Biologically Active Fractions, Their Properties and Applications», Plants 2022, 11(6), 780· https://doi.org/10.3390/plants11060780, καθώς και Poonam Sharma, Nivedita Sharma (2017), «Industrial and Biotechnological Applications of Algae: A Review», Journal of Advances in Plant Biology — 1(1):01-25.
DOI 10.14302/issn.2638-4469.japb-17-1534, https://openaccesspub.org/article/530/japb-17-1534.pdf.