C 214/148
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
16.6.2023
Czwartek, 19 stycznia 2023 r.
105. z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie rozporządzenia w sprawie warunkowości; przypomina, że rozporządzenie to weszło w życie 1 stycznia 2021 r.; z zadowoleniem przyjmuje wyroki TSUE z 16 lutego 2022 r. dotyczące skarg wniesionych przez dwa państwa członkowskie na mechanizm warunkowości, a także wnioski TSUE potwierdzające, że UE rzeczywiście posiada kompetencje w zakresie praworządności w państwach członkowskich, a mechanizm warunkowości w zakresie praworządności jest zgodny z prawem UE;
106. przypomina, że nieskuteczna lub opóźniona współpraca państw członkowskich z EPPO i OLAF-em stanowi podstawę do podjęcia działań na mocy rozporządzenia w sprawie warunkowości; wzywa EPPO i OLAF, aby w związku z tym zgłaszały każdy przypadek nieprzestrzegania przez państwa członkowskie zobowiązań do informowania, udzielania pomocy, podejmowania odpowiednich działań i środków zapobiegawczych oraz zapewnienia odpowiednich i terminowych działań następczych w związku ze sprawozdaniami i zaleceniami;
107.
zwraca uwagę, że rozporządzenie w sprawie warunkowości jest stałym instrumentem mającym zastosowanie poza granicami konkretnych WRF i jest stosowane powszechnie jako warunek wstępny dostępu do wszystkich funduszy UE;
108. przypomina, że przestrzeganie zasad praworządności i art. 2 TUE jest warunkiem niezbędnym do uzyskania dostępu do funduszy, że mechanizm warunkowości w zakresie praworządności ma pełne zastosowanie do zasobów RRF, o czym wyraźnie stanowi art. 8 rozporządzenia w sprawie RRF, oraz że w ramach RRF nie można finansować żadnych środków sprzecznych z wartościami UE zapisanymi w art. 2 TUE;
109. uważa, że rozporządzenie w sprawie warunkowości jest wystarczające i może przeciwdziałać regresowi demokracji lub mu zaradzić wyłącznie wtedy, gdy będzie stosowane terminowo, na ściśle określonych i jasnych warunkach, a krajowe działania naprawcze będą wnikliwie monitorowane i będą w ich następstwie podejmowane odpowiednie działania;
110. głęboko ubolewa, że w ramach mechanizmu warunkowości w zakresie praworządności Komisja przedstawiła Węgrom 17 warunków w postaci działań naprawczych, które nie wystarczą, by naprawić poważne naruszenia praworządności; ubolewa, że Komisja nie zażądała bardziej znaczących zmian i zabezpieczeń, aby przywrócić niezależność sądownictwa, obniżyć poziom korupcji i zapewnić odpowiednią ochronę interesów finansowych UE;
111. utrzymuje, że przestrzeganie przez państwa członkowskie zasad państwa prawnego jest warunkiem wstępnym należytego zarządzania finansami ogólnie, a w szczególności wydajnego i skutecznego zarządzania środkami UE; uważa, że naruszanie takich zasad jest zatem poważnym zagrożeniem dla interesów finansowych Unii; z zadowoleniem przyjmuje niedawne wyroki TSUE (25), w których podkreślił on wyraźną zależność między poszanowaniem zasad praworządności a wydajnym wykonywaniem budżetu Unii; powtarza, że jedynie poprzez wzmocnienie unijnej struktury zwalczania nadużyć finansowych można skutecznie i wydajnie realizować i wzmacniać ochronę interesów finansowych UE, przezwyciężać wewnętrzne ograniczenia systemów krajowych, utrudniające zwalczanie przestępstw finansowych, które w coraz większym stopniu przybierają postać uchybień o charakterze transgranicznym; uważa, że tylko skuteczna kontrola sądowa może zapewnić przestrzeganie prawa UE, jak zauważył TSUE, a mianowicie, że w odniesieniu do wydatków „nie można w pełni zagwarantować poszanowania tych warunków i celów jako elementów prawa Unii w braku skutecznej kontroli sądowej służącej zapewnieniu przestrzegania prawa Unii, zważywszy, że istnienie takiej sprawowanej przez niezawisłe sądy kontroli – zarówno w państwach członkowskich, jak i na szczeblu Unii – jest nieodłącznym elementem państwa prawnego” (26);
112.
podkreśla szkodliwy wpływ korupcji na prawa obywateli; ponownie zaleca, aby UE została członkiem Grupy Państw Przeciwko Korupcji (GRECO), ponieważ nie istnieją żadne prawne przeszkody na drodze do pełnego członkostwa; w związku z tym zwraca się do Komisji, by zaleciła Radzie zawarcie umowy międzynarodowej o przystąpieniu UE do GRECO; zwraca się do Rady o zajęcie jasnego stanowiska w sprawie przystąpienia UE do GRECO, z wyjaśnieniem, czy którekolwiek – a jeżeli tak, to które – państwo członkowskie się temu sprzeciwia;
(25) (26)
Wyrok z 16 lutego 2022 r., Węgry przeciwko Parlamentowi Europejskiemu i Radzie Unii Europejskiej, C-156/21, ECLI: EU:C:2022:97 oraz wyrok z 16 lutego 2022 r., Rzeczpospolita Polska przeciwko Parlamentowi Europejskiemu i Radzie Unii Europejskiej, C-157/21, ECLI: EU:C:2022:98.
Wyrok z 16 lutego 2022 r., Węgry przeciwko Parlamentowi Europejskiemu i Radzie Unii Europejskiej, C-156/21, ECLI: EU:C:2022:97, pkt 132.