C 214/148
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
16.6.2023
Donderdag, 19 januari 2023
105. is ingenomen met de vaststelling van de conditionaliteitsverordening; herinnert eraan dat deze op 1 januari 2021 in werking is getreden; is ingenomen met de arresten van het HvJ-EU van 16 februari 2022 inzake de door twee lidstaten aangespannen zaken tegen het conditionaliteitsmechanisme en de daarin vervatte conclusies die bevestigen dat de EU inderdaad bevoegdheden heeft met betrekking tot de rechtsstaat in de lidstaten en dat het conditionaliteitsmechanisme voor de rechtsstaat strookt met de wetgeving van de EU;
106. herinnert eraan dat ondoeltreffende of trage samenwerking of niet-samenwerking van de lidstaten met het EOM en OLAF een reden is om op te treden uit hoofde van de conditionaliteitsverordening; verzoekt het EOM en OLAF daarom melding te doen van alle gevallen waarin de lidstaten hun verplichting om informatie te verstrekken, bijstand te verlenen en passende maatregelen en voorzorgsmaatregelen te nemen niet zijn nagekomen, en te zorgen voor een passende en tijdige follow-up van de verslagen en aanbevelingen;
107. wijst erop dat de conditionaliteitsverordening een permanent instrument is dat zich niet beperkt tot één bepaald MFK en over de hele linie van toepassing is als voorwaarde voor toegang tot alle EU-middelen;
108. herinnert eraan dat naleving van de rechtsstaat en van artikel 2 VEU een voorwaarde is om toegang te krijgen tot middelen, dat het conditionaliteitsmechanisme voor de rechtsstaat volledig van toepassing is op de middelen van de RRF, zoals uitdrukkelijk bepaald in artikel 8 van de verordening tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit, en dat uit RRF geen maatregelen kunnen worden gefinancierd die in strijd zijn met de in artikel 2 VEU verankerde waarden van de EU;
109. is van oordeel dat de conditionaliteitsverordening alleen volstaat en ondermijning van de democratie kan voorkomen of verhelpen indien zij tijdig en met strikte en heldere voorwaarden wordt toegepast, en indien er follow-up aan wordt gegeven door nauwlettend toezicht op de uitvoering van de nationale corrigerende maatregelen;
110. betreurt ten zeerste dat de Commissie Hongarije in het kader van het conditionaliteitsmechanisme voor de rechtsstaat 17 voorwaarden heeft opgelegd als corrigerende maatregelen, die niet volstaan om de ernstige inbreuken op de rechtsstaat te verhelpen; betreurt dat de Commissie niet heeft aangedrongen op verdergaande wijzigingen en garanties voor het herstel van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, het terugdringen van corruptie, en het waarborgen van een toereikende bescherming van de financiële belangen van de EU;
111. benadrukt opnieuw dat naleving door de lidstaten van de beginselen van de rechtsstaat een voorwaarde is voor goed financieel beheer in het algemeen en voor een efficiënt en doeltreffend beheer van de EU-middelen in het bijzonder; is van oordeel dat de schending van deze beginselen dan ook een ernstig gevaar voor de financiële belangen van de Unie vormt; is ingenomen met de arresten van het HvJ-EU (25), waarin onlangs het duidelijke verband tussen de eerbiediging van de beginselen van de rechtsstaat enerzijds en de efficiënte uitvoering van de begroting van de Unie anderzijds wordt benadrukt; herhaalt dat enkel door de fraudebestrijdingsstructuur van de EU te versterken de bescherming van de financiële belangen van de EU doeltreffend en efficiënt kan worden nagestreefd en verbeterd door de inherente beperkingen van de nationale stelsels te overwinnen, die een obstakel vormen bij de aanpak van financiële criminaliteit, die steeds vaker transnationaal van aard is; is van mening dat alleen een doeltreffende rechterlijke toetsing de naleving van het EU-recht kan waarborgen, zoals het HvJ-EU heeft opgemerkt, namelijk dat de uitgaven “niet ten volle worden gewaarborgd wanneer een effectieve rechterlijke toetsing die de naleving van het Unierecht moet verzekeren ontbreekt; met dien verstande dat het bestaan van een dergelijke toetsing door onafhankelijke gerechten zowel in de lidstaten als op het niveau van de Unie, inherent is aan een rechtsstaat” (26);
112. benadrukt de schadelijke gevolgen van corruptie voor de rechten van de burgers; beveelt nogmaals aan dat de EU lid wordt van de Groep van Staten tegen Corruptie (GRECO), aangezien er juridisch gezien niets is wat het volledige lidmaatschap in de weg staat; verzoekt de Commissie daarom aan te bevelen dat de Raad een internationale overeenkomst met GRECO sluit om lid te worden; verzoekt de Raad een duidelijk standpunt over een mogelijk lidmaatschap van de EU van GRECO in te nemen en te verduidelijken of er specifieke weerstand hiertegen bestaat en zo ja, van welke lidstaat of lidstaten;
(25) (26)
Arrest van 16 februari 2022, Hongarije tegen Europees Parlement en Raad van de Europese Unie, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, en het arrest van 16 februari 2022, Republiek Polen tegen Europees Parlement en Raad van de Europese Unie, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98.
Arrest van 16 februari 2022, Hongarije/Europees Parlement en Raad van de Europese Unie, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, paragraaf 132.