30.5.2023
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
C 188/77
6.
Apeluje, by Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) lub – w stosownych przypadkach – inny właściwy organ europejski opracowały jednolite podejście do wykrywania produktów zawierających azbest.
Pożądany byłby rejestr potencjalnych produktów zawierających azbest w celu ułatwienia państwom członkowskim ich wczesnego wykrywania.
Z zadowoleniem przyjmuje również wniosek legislacyjny Komisji Europejskiej dotyczący kontroli, rejestracji i monitorowania występowania azbestu”.
Celem tej inicjatywy ustawodawczej jest wypełnienie luki między działaniami krajowymi w tej dziedzinie.
Wprowadzenie obowiązku kontroli i rejestracji azbestu w budynkach oraz opracowanie krajowych strategii usuwania azbestu powinno doprowadzić do wdrożenia skoordynowanego i porównywalnego podejścia w całej UE.
W ten sposób zapewni się także bezpieczniejsze środowisko i wyższy poziom ochrony obywateli UE.
Dyrektywa powinna również uwzględniać potrzebę ochrony służb ratunkowych (w tym strażaków, policji, lekarzy i ratowników) przed zagrożeniami związanymi z narażeniem na działanie azbestu poprzez stworzenie aktualnej i dostępnej bazy danych zawierającej wiarygodne dane na temat infrastruktury o potwierdzonej lub prawdopodobnej obecności azbestu. 7.
Zauważa, że aby dyrektywa odniosła sukces, państwa członkowskie i instytucje UE powinny aktywnie angażować władze lokalne i regionalne na wszystkich etapach koordynacji i wdrażania znowelizowanej dyrektywy. 8.
Popiera przyjęcie wspólnych ram UE w celu łatwiejszej identyfikacji, a następnie bezpiecznego usuwania azbestu zawartego w zasobach budowlanych UE.
W projekcie opinii apeluje się do KE oraz krajów członkowskich o wypracowanie i zachęcanie do wdrażania wspólnego, systemowego i systematycznego podejścia w zakresie rozwiązywania problemu azbestu począwszy od sposobu inwentaryzacji, poprzez kampanie informacyjno-edukacyjne, programy wspierania mieszkańców, przedsiębiorców i samorządów w usuwaniu azbestu aż po rozwiązania w zakresie ochrony zdrowia i składowania azbestu). 9.
Informuje z zaniepokojeniem, że w niektórych państwach członkowskich UE dopuszcza się samodzielny demontaż wyrobów azbestowych.
Zaznacza, że ponieważ szkolenie pracowników ma zasadnicze znaczenie dla zapobiegania zagrożeniom związanym z narażeniem zawodowym na działanie azbestu, potrzebne są europejskie wytyczne dotyczące certyfikacji wymaganych umiejętności, aby zapewnić stosowanie tych samych norm w całej UE.
W związku z tym apeluje o opracowanie europejskich wytycznych dotyczących certyfikacji umiejętności wymaganych od pracowników w celu bezpiecznego usuwania elementów zawierających azbest. 10.
Apeluje do KE o stworzenie mechanizmów bezpiecznego przyspieszenia eliminacji azbestu poprzez zwiększanie świadomości, efektywniejszą edukację i zabezpieczanie pracowników oraz mieszkańców za pomocą skutecznych, atrakcyjnych i dostosowanych do odbiorców programów edukacyjno – informacyjnych (także wśród pracowników samorządów lokalnych i regionalnych oraz służby zdrowia). 11.
Zauważa, że pożądana przez wszystkich transformacja ekologiczna i realizacja ambicji UE w zakresie zwiększenia wskaźnika renowacji budynków w ramach fali renowacji mogą wpływać jednocześnie na wzrost narażenia na działanie azbestu, w szczególności w przypadku pracowników budowlanych.
Dlatego niezbędne jest wdrożenie rozwiązań skuteczniej monitorujących proces usuwania azbestu oraz objęcia go specjalnie do tego przeznaczonym systemem opieki oraz leczenia chorób azbestozależnych (dla pracowników aktualnie, jak również w przeszłości, zatrudnionych w branżach narażonych na ekspozycję na azbest). 12.
Zwraca uwagę na potrzebę inicjowania i finansowego wspierania innowacyjnych działań ośrodków badawczorozwojowych na rzecz bezpiecznego składowania, konserwacji i przechowywania azbestu (np. w ramach programu „Horyzont”).
W większości państw ciągle stosuje się magazynowanie na składowiskach odpadów niebezpiecznych bądź na specjalnych miejscach składowych dla odpadów azbestowych.
Intensywniejsze usuwanie azbestu idzie w parze ze znacznym zwiększeniem powierzchni składowania tego niebezpiecznego minerału.
Jednocześnie zaleca utworzenie sieci miast i regionów borykających się z tym problemem i skutkami występowania azbestu na ich terytorium.
Chodzi o to, by rozwijać współpracę obejmującą wymianę praktyk i tworzenie partnerstw w celu realizacji wspólnych transnarodowych projektów badawczych współfinansowanych przez Unię Europejską. 13.
Zauważa, że główną przyczyną wolnego tempa usuwania azbestu jest dofinansowywanie wyłącznie demontażu i unieszkodliwiania wyrobów azbestowych (szczególnie dachów eternitowych).
Mieszkańcy często nie posiadają wystarczających środków finansowych na materiały budowlane i usługi związane z wymianą pokrycia dachowego i dlatego rezygnują z inwestycji.
Istnieje konieczność wprowadzenia nowych mechanizmów dotacyjnych i zachęt (np. ulgi podatkowe, subwencje). 14.
W celu ochrony pracowników narażonych na działanie azbestu i zminimalizowania wpływu azbestu na środowisko, przyłącza się do apelu o europejską strategię usuwania azbestu, która zapewniłaby zintegrowane podejście do różnych polityk oraz wdrożyłaby systemowe i skuteczne rozwiązania we wszystkich państwach członkowskich w zakresie inwentaryzacji, monitorowania, metod bezpiecznego usuwania, przechowywania i edukacji (szkolenia).