30.5.2023
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
C 188/77
6.
Het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA), of in voorkomend geval een ander verantwoordelijk Europees orgaan, zou dringend een uniforme aanpak voor de opsporing van asbesthoudende producten moeten ontwikkelen.
Een register van potentieel asbesthoudende producten zou wenselijk zijn om vroegtijdige opsporing daarvan door de lidstaten te vergemakkelijken.
Het CvdR is in dit verband ingenomen met het voorstel van de Europese Commissie voor een wetgevingsinitiatief inzake de screening, registratie en monitoring van asbest, dat tot doel heeft de kloof tussen de desbetreffende nationale maatregelen te overbruggen.
De invoering van verplichte screening en registratie van de aanwezigheid van asbest in gebouwen en de ontwikkeling van nationale strategieën voor asbestverwijdering zouden moeten leiden tot een gecoördineerde en vergelijkbare aanpak in de hele EU en daarmee tot een veiligere leefomgeving en een hoger niveau van bescherming voor de Europese burgers.
In de richtlijn zou ook de noodzaak aan de orde moeten komen om hulpverleners (onder wie brandweerlieden, politieagenten, artsen en reddingswerkers) te beschermen tegen de risico’s van blootstelling aan asbest.
Daartoe zou een actuele en toegankelijke databank moeten worden opgezet met betrouwbare gegevens over infrastructuur die waarschijnlijk of met zekerheid asbest bevat. 7.
Wil de richtlijn een succes worden, dan moeten de lidstaten en de EU-instellingen de lokale en regionale overheden actief betrekken bij alle coördinatie- en uitvoeringsstadia van de herziene richtlijn. 8.
Het CvdR kan zich vinden in de goedkeuring van een gemeenschappelijk EU-kader om asbest in het Europese gebouwenbestand gemakkelijker in kaart te kunnen brengen en vervolgens veilig te verwijderen.
De Europese Commissie en de lidstaten zouden een gemeenschappelijke, systemische en stelselmatige aanpak moeten uitwerken en gaan volgen om het asbestprobleem op te lossen (gaande van een inventarisatiemethode, voorlichtings- en informatiecampagnes, programma’s ter ondersteuning van bewoners, ondernemers en decentrale overheden bij asbestverwijdering tot oplossingen voor gezondheidsbescherming en asbestopslag). 9.
Het CvdR stelt met bezorgdheid vast dat burgers in sommige lidstaten asbesthoudende producten zelf mogen verwijderen.
De opleiding van werknemers is essentieel om risico’s door de beroepsmatige blootstelling aan asbest te voorkomen.
Er zijn Europese richtsnoeren nodig voor de certificering van de in dit verband vereiste vaardigheden om ervoor te zorgen dat in de hele EU dezelfde normen worden toegepast.
Het CvdR dringt er daarom op aan zulke richtsnoeren voor de certificering van de van werknemers verlangde vaardigheden voor de veilige verwijdering van asbesthoudende producten uit te werken. 10.
De Europese Commissie zou instrumenten moeten ontwikkelen waarmee de verwijdering van asbest op een veilige wijze kan worden versneld, zoals meer bewustmaking, adequatere scholing en verbetering van de bescherming van werknemers en bewoners met behulp van doeltreffende, aantrekkelijke en doelgerichte voorlichtings- en onderwijs­ programma’s (ook voor personeel van lokale en regionale overheden en gezondheidsdiensten). 11.
De algemeen nagestreefde groene transitie en de ambitie van de EU om in het kader van de renovatiegolf een hoger percentage gebouwen te renoveren, kunnen er tegelijkertijd toe leiden dat een groter aantal mensen aan asbest wordt blootgesteld, met name werknemers in de bouw.
Daarom moet er worden gezocht naar oplossingen om doeltreffender toezicht te kunnen houden op het proces van asbestverwijdering en moet er een speciaal systeem komen voor de behandeling en genezing van asbestgerelateerde ziekten (zowel voor de werknemers die nu werkzaam zijn als degenen die vroeger werkzaam waren in sectoren waar sprake is van blootstelling aan asbest). 12.
Innovatieve activiteiten van O&O-centra met betrekking tot de veilige verwijdering, bewaring en opslag van asbest zouden gestimuleerd en financieel ondersteund moeten worden (bijv. in het kader van het Horizon-programma).
In de meeste landen worden gevaarlijke afvalstoffen nog steeds op stortplaatsen opgeslagen of zijn er speciale opslagfaciliteiten voor asbestafval.
Als er meer asbest zal worden verwijderd, betekent dit ook dat er aanzienlijk meer opslagruimte voor dit gevaarlijke mineraal nodig zal zijn.
Er zou tevens een netwerk moeten worden opgezet van steden en regio’s die op hun grondgebied te maken hebben met de asbestproblematiek en de gevolgen daarvan, met als doel samenwerking en de uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden aan te moedigen alsmede partnerschappen te creëren voor de uitvoering van gezamenlijke, door de EU medegefinancierde transnationale onderzoeksprojecten. 13.
De belangrijkste oorzaak van het trage tempo van asbestverwijdering is dat alleen de ontmanteling en afvoer van asbesthoudende materialen (met name eternietdaken) worden gefinancierd.
Bewoners hebben vaak niet genoeg geld voor de door henzelf te bekostigen andere bouwmaterialen en aannemers om nieuwe dakbedekking aan te brengen en zien daar dan ook dikwijls van af.
Er moeten dus nieuwe financiële steuninstrumenten en stimulansen komen (zoals belastingkortingen of subsidies). 14.
Om werknemers die aan asbest worden blootgesteld te beschermen en de milieugevolgen van asbest tot een minimum te beperken, schaart het CvdR zich achter de oproep voor een Europese strategie voor asbestverwijdering.
Daarmee kan worden gezorgd voor een geïntegreerde beleidsaanpak en kunnen in alle lidstaten doeltreffende, stelselmatige oplossingen worden toegepast voor de inventarisatie, monitoring, veilige verwijdering en opslag van asbest alsmede ten aanzien van opleidingsmethoden.