26.5.2023
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
C 185/39
KONKLUZJE RADY W SPRAWIE ZAGROŻONYCH I PRZESIEDLONYCH ARTYSTÓW (2023/C 185/09)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
MAJĄC NA WZGLĘDZIE: 1.
znaczenie, jakie prawa twórcze i kulturalne zapisane w globalnych (1) oraz regionalnych (2) instrumentach dotyczących praw człowieka mają dla zachowania godności ludzkiej, różnorodności kulturowej, pluralizmu, demokracji i imma­ nentnej wartości kultury,
2.
prace organizacji międzynarodowych w dziedzinie wolności wyrazu artystycznego, takie jak prace UNESCO, której konwencja z 2005 r. uznaje potrzebę podjęcia środków w celu ochrony różnorodności form wyrazu kulturowego, zwłaszcza w sytuacjach, gdy mogą one być narażone na ryzyko zniszczenia lub poważnego uszkodzenia (3), oraz prace Rady Europy (4), w szczególności związane z jej manifestem w sprawie wolności wyrazu w sztuce i kulturze w erze cyfrowej,
3.
konkluzje Rady Europejskiej z dnia 15 grudnia 2022 r. i 9 lutego 2023 r., w których po raz kolejny zdecydowanie potępiono rosyjską wojnę napastniczą przeciwko Ukrainie, potwierdzono pełne poparcie Unii dla niezależności, suwe­ renności i integralności terytorialnej Ukrainy w jej granicach uznanych przez społeczność międzynarodową (5) oraz ponownie wyrażono zobowiązanie do wzmocnienia wsparcia dla osób przesiedlonych (6),
4.
rezolucję Parlamentu Europejskiego w sprawie solidarności kulturowej z Ukrainą, w której to rezolucji wyrażono szczerą solidarność z artystami (7) ze względu na fakt, że sztuka i kultura będą miały do odegrania zasadniczą rolę w uzdrawianiu i odbudowie Ukrainy, a w szczególności odniesiono się z uznaniem do działań ukraińskich artystów i twórców, którzy stawiają opór rosyjskiej inwazji, uprawiając swoją sztukę (8),
5.
plan prac UE w dziedzinie kultury na lata 2023–2026 (9), który zawiera szereg działań (10) związanych z tematem zagrożonych (11) i przesiedlonych artystów.
ZWAŻYWSZY, ŻE: 6.
artyści na całym świecie odgrywają ważną rolę w życiu, rozwoju i odporności społeczeństwa i jednostki oraz że powinni mieć możliwość odgrywania tej roli z zachowaniem swojej kreatywności i wolności wypowiedzi,
7.
należy w związku z tym zaoferować artystom ochronę – zgodnie z obowiązującymi przepisami – przed zagrożeniami i wszelkiego rodzaju naruszeniami, które narażają artystów na niebezpieczeństwo ze względu na ich pracę artys­ tyczną,
(1) Między innymi w art. 27 Powszechnej deklaracji praw człowieka (PDPC), która w 2023 r. obchodzi swoje 75-lecie, i w art. 15 Między­ narodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych.
(2) Między innymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.
(3) Konwencja UNESCO z 2005 r. w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego.
(4) Opierając się na europejskiej konwencji praw człowieka, Rada Europy opublikowała np. sprawozdanie na temat wolności artystycznej i zainicjowała opracowanie manifestu w sprawie wolności wyrazu w sztuce i kulturze w erze cyfrowej, w którym stwierdzono między innymi, że ograniczenia wolności wypowiedzi i wolności artystycznej mają wpływ na całe społeczeństwo, pozbawiając je pluralizmu i osłabiając żywotność procesu demokratycznego.
(5) Dok.
EUCO 34/22.
(6) Dok.
EUCO 1/23.
(7) Termin „artyści” zdefiniowano w załączniku II. (8) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 20 października 2022 r. w sprawie solidarności kulturowej z Ukrainą i wspólnego mecha­ nizmu reagowania kryzysowego na rzecz odbudowy życia kulturalnego w Europie (2022/2759(RSP)).
(9) Rezolucja Rady w sprawie planu prac UE w dziedzinie kultury na lata 2023–2026 (Dz.U.
C 466 z 7.12.2022, s. 1).
(10) M.in. wolność artystyczna, ochrona dziedzictwa kulturowego oraz wzmacnianie pozycji lokalnego sektora kultury i sektora kreatyw­ nego w Ukrainie, a także rola kultury i osób zawodowo związanych z kulturą w promowaniu i obronie demokracji i praw człowieka w trudnych okolicznościach.
(11) Termin „zagrożeni artyści” zdefiniowano w załączniku II.