26.5.2023
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 185/39
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΠΟΥ ΔΙΑΤΡΕΧΟΥΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΚΑΙ ΕΧΟΥΝ ΕΚΤΟΠΙΣΤΕΙ (2023/C 185/09)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ 1.
τη σημασία των δημιουργικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων, όπως κατοχυρώνονται στα παγκόσμια (1) και περιφερειακά (2) μέσα για τα ανθρώπινα δικαιώματα, για τη διατήρηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της πολιτιστικής πολυμορφίας, του πλουραλισμού, της δημοκρατίας και της εγγενούς αξίας του πολιτισμού,
2.
το έργο διεθνών οργανισμών για την ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης, όπως της UNESCO —της οποίας η Σύμβαση του 2005 αναγνωρίζει την ανάγκη να ληφθούν μέτρα για την προστασία της πολυμορφίας των πολιτιστικών εκφράσεων, ιδιαίτερα σε καταστάσεις όπου οι πολιτιστικές εκφράσεις μπορούν να απειληθούν με εξάλειψη ή με σοβαρές αλλοιώσεις (3)— και του Συμβουλίου της Ευρώπης (4), ιδίως όσον αφορά το Μανιφέστο του για την ελευθερία της έκφρασης των τεχνών και του πολιτισμού στην ψηφιακή εποχή,
3.
τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 2022 και της 9ης Φεβρουαρίου 2023, στα οποία επαναλαμβάνεται ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει απερίφραστα τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, επαναβεβαιώνεται ότι η Ένωση στηρίζει απόλυτα την ανεξαρτησία, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της (5), και επαναλαμβάνεται η δέσμευση να ενισχυθεί η στήριξη των εκτοπισμένων (6),
4.
το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την πολιτιστική αλληλεγγύη με την Ουκρανία, το οποίο εκφράζει ειλικρινή αλληλεγγύη προς τους καλλιτέχνες (7), καθώς η τέχνη και ο πολιτισμός θα διαδραματίσουν θεμελιώδη ρόλο στην επούλωση των τραυμάτων και την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας, και επιδοκιμάζει ιδίως τη δράση των ουκρανών καλλιτεχνών και δημιουργών που αντιστέκονται στη ρωσική εισβολή ασκώντας την τέχνη τους (8),
5.
το πρόγραμμα εργασιών της ΕΕ στον πολιτιστικό τομέα 2023-2026 (9), το οποίο περιλαμβάνει διάφορες δράσεις (10) σχετικά με το ζήτημα των καλλιτεχνών που διατρέχουν κίνδυνο (11) και έχουν εκτοπιστεί.
ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ΟΤΙ 6.
οι καλλιτέχνες ανά τον κόσμο διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή, την ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα της κοινωνίας και των ατόμων και θα πρέπει να είναι σε θέση να το πράττουν διατηρώντας παράλληλα τη δημιουργικότητα και την ελευθερία της έκφρασής τους,
7.
θα πρέπει, ως εκ τούτου, να παρέχεται στους καλλιτέχνες προστασία, σύμφωνα με τις ισχύουσες ρυθμίσεις, από απειλές και παραβιάσεις κάθε είδους και μορφής που τους θέτουν σε κίνδυνο λόγω του καλλιτεχνικού τους έργου,
(1) Μεταξύ άλλων, στο άρθρο 27 της Οικουμενικής Διακήρυξης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, η οποία γιορτάζει την 75η επέτειό της το 2023, ή στο άρθρο 15 του Διεθνούς Συμφώνου για τα οικονομικά, κοινωνικά και μορφωτικά δικαιώματα.
(2) Μεταξύ άλλων, στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(3) Σύμβαση της UNESCO του 2005 για την προστασία και την προώθηση της πολυμορφίας των πολιτιστικών εκφράσεων.
(4) Βασιζόμενο στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), το Συμβούλιο της Ευρώπης δημοσίευσε, για παράδειγμα, έκθεση σχετικά με την καλλιτεχνική ελευθερία και παρουσίασε το Μανιφέστο για την ελευθερία της έκφρασης των τεχνών και του πολιτισμού στην ψηφιακή εποχή, στο οποίο αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι οι περιορισμοί της ελευθερίας της έκφρασης και της καλλιτεχνικής ελευθερίας επηρεάζουν το σύνολο της κοινωνίας, αποστερώντας της τον πλουραλισμό και τη ζωτικότητα της δημοκρατικής διαδικασίας.
(5) EUCO 34/22.
(6) EUCO 1/23.
(7) Για τον ορισμό των «καλλιτεχνών», βλ. παράρτημα II.
(8) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 20ής Οκτωβρίου 2022, σχετικά με την πολιτιστική αλληλεγγύη με την Ουκρανία και τον κοινό μηχανισμό αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης για πολιτιστική ανάκαμψη στην Ευρώπη (2022/2759(RSP)).
(9) Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα εργασιών της ΕΕ στον πολιτιστικό τομέα (2023-2026) (ΕΕ C 466 της 7.12.2022, σ. 1).
(10) Δηλαδή, σχετικά με την καλλιτεχνική ελευθερία, τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ενδυνάμωση των τοπικών πολιτιστικών και δημιουργικών τομέων στην Ουκρανία, καθώς και σχετικά με τον ρόλο του πολιτισμού και των επαγγελματιών του στην προώθηση και την προάσπιση της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε εύθραυστα περιβάλλοντα.
(11) Για τον ορισμό των «καλλιτεχνών που διατρέχουν κίνδυνο», βλ. παράρτημα II.