25.5.2023
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
C 184/81
3.5.
Het EESC vindt het een goede zaak dat de Europese Commissie de herziening van de richtlijn milieucriminaliteit heeft gekoppeld aan het EU-actieplan tegen de illegale handel in wilde dieren en planten.
Het vreest echter dat de richtlijn milieucriminaliteit niet zal volstaan om doeltreffende en afschrikkende sancties op te leggen voor de illegale handel in wilde dieren en planten.
De Raad heeft op 9 december 2022 zijn standpunt over het dossier bepaald en de sancties voor natuurlijke personen aanzienlijk verlaagd, en tegelijkertijd ook de ambities ten aanzien van het harmoniseren van de sancties voor rechtspersonen teruggeschroefd.
De door de Raad voorgestelde niveaus zijn te laag om afschrikkend en doeltreffend te zijn.
De maximale boetes zouden niet lager mogen zijn dan 15 % van de totale wereldwijde omzet van de rechtspersoon — veel hoger dan de 5 % of 3 % die de Raad heeft voorgesteld.
Wij zijn van mening dat een ambitieuze richtlijn milieucriminaliteit essentieel is om het EU-actieplan tegen de illegale handel in wilde dieren en planten te laten slagen.
4.
Specifieke opmerkingen 4.1.
In het actieplan zou uitdrukkelijk moeten worden verwezen naar klokkenluiders en andere verdedigers van milieugerelateerde mensenrechten als relevante stakeholders bij de ontwikkeling en uitvoering van het actieplan op EU- en nationaal niveau, aangezien zij een sleutelrol spelen bij het aan het licht brengen en voorkomen van inbreuken op de milieuwetgeving.
Deze personen zouden ook moeten worden beschermd tegen intimidatie of rechtszaken wanneer zij aangifte doen van illegale handel in wilde dieren of planten of bijstand verlenen bij onderzoeken, zoals momenteel is bepaald in de richtlijn milieucriminaliteit.
4.2.
Het EESC acht het belangrijk dat er met de branches die betrokken zijn bij de legale handel in wilde dieren en planten wordt samengewerkt om de vraag naar producten van wilde dieren en planten in de EU terug te dringen, de illegale handel in wilde dieren en planten te verminderen en ervoor te zorgen dat iedere vorm van handel in wilde dieren en planten legaal en duurzaam is.
Het plan voorziet in bijeenkomsten met de EU Wildlife Trade Enforcement Group waar stakeholders uit het bedrijfsleven specifieke kwesties aan de orde kunnen stellen (bv. traditionele geneeskunde, exotische huisdieren, de luxe-industrie, jachttoerisme, hout, visserij en handel in visproducten, vervoer, koeriersdiensten en onlinehandel).
De rol die maatschappelijke organisaties kunnen spelen om de inspanningen ter bestrijding van de handel in wilde dieren en planten te ondersteunen, moet echter beter worden erkend en tot uiting komen in het actieplan en bij de implementatie daarvan (waarbij te denken valt aan bewustmakings- en gedragsveranderingscampagnes).
Er is geen sprake van wijdverbreide informatieverstrekking van de EU aan haar burgers over de regels, de risico’s en de gevolgen van de handel in en het gebruik van producten van wilde dieren en planten, terwijl informatie over de praktijken en het gebruik van traditionele geneeskunde (waarbij delen en afgeleide producten van wilde dieren en planten worden gebruikt als medicijnen), wel op grote schaal in de EU wordt verspreid.
Deze praktijken brengen risico’s voor de gebruikers met zich mee (aangezien sommige behandelingen geen wetenschappelijk bewezen voordelen hebben) en hebben fatale gevolgen voor de gebruikte en verhandelde wilde soorten (waardoor die sneller uitsterven).
Met meer preventie op dit specifieke gebied zou de EU tot 30 % van de jaarlijks verhandelde producten van in het wild levende dieren en planten kunnen terugdringen, aangezien dit aantal overeenkomt met het percentage in beslag genomen producten van in het wild levende dieren en planten die bestemd zijn voor medicinaal gebruik in de EU (10).
In dit verband zouden ook het EESC en wetshandhavingsinstanties kunnen worden betrokken bij het opzetten van publiekscampagnes om de problematiek onder de aandacht te brengen.
4.3.
Het EESC pleit voor homogeniteit tussen de lidstaten bij de toewijzing van duidelijke verantwoordelijkheden voor de uitvoering van acties op nationaal niveau en de coördinatie tussen de betrokken actoren.
In het plan worden diverse opties voorgesteld om voor coördinatie te zorgen (bijvoorbeeld: i) door het oprichten van comités van verschillende instanties of memoranda van overeenstemming, ii) door het aannemen van nationale actieplannen, of iii) door het aanwijzen van een nationaal contactpunt), maar dit zal tot onzekerheid leiden, aangezien de lidstaten niet allemaal voor dezelfde optie zullen kiezen.
De ontwikkeling van comités van verschillende instanties op nationaal niveau, met een aangewezen contactpunt voor elk daarvan, zal bijdragen tot de uitvoering van het actieplan.
4.4.
Het is van cruciaal belang dat deze comités en gespecialiseerde personeelsleden of eenheden in alle 27 lidstaten dezelfde opleiding krijgen.
Hierdoor zal de samenwerking binnen en tussen de lidstaten vergemakkelijkt worden omdat het personeel dan op dezelfde manier zal reageren, onderzoeken en vervolgen.
Als elk comité een eigen contactpunt heeft, zal dat ook de samenwerking en coördinatie tussen de lidstaten en met derde landen buiten de EU ten goede komen.
Het bestaan van een contactpunt zal de samenwerking verbeteren omdat de comités en het gespecialiseerde personeel in de lidstaten gemakkelijker en sneller met elkaar in contact kunnen treden, vooral wanneer daartoe een dringende noodzaak ontstaat als gevolg van illegale handel met een grensoverschrijdend karakter.
De contactpunten zouden de samenwerking tussen de lidstaten flexibeler kunnen maken, zonder afhankelijkheid van internationale organen zoals Europol, in geval van meer plaatsgebonden gevallen die twee landen betreffen.
Deze groepen zouden echter gevaar kunnen lopen en het doelwit van georganiseerde criminelen kunnen worden.
Om de identiteit van het personeel te beschermen, zou de uitwisseling van gedetailleerde informatie over de contactpunten moeten worden beperkt tot wetshandhavings- en gerechtelijke autoriteiten.
(10)
Raad bepaalt onderhandelingsmandaat voor richtlijn milieucriminaliteit — Consilium (europa.eu).