C 184/66
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
25.5.2023
— het Europees Semester, dat een kader biedt voor de relevante monitoring van beleidscoördinatie op basis van het benchmarkingkader van het Comité voor sociale bescherming van de Raad; — de conclusies van de Raad van 2020 over de versterking van de bescherming van het minimuminkomen tijdens de COVID-19-pandemie en daarna, waarin de lidstaten wordt verzocht hun eigen regelingen op het gebied van het minimuminkomen te herzien (3). — Richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid 2022. 3.
Algemene opmerkingen 3.1.
Armoede is multidimensionaal en manifesteert zich op alle terreinen van het leven.
Armoede duidt op tekortkomingen in de systemen voor een eerlijke en billijke herverdeling van middelen en kansen.
Een regeling op het gebied van het minimuminkomen is dus een noodzakelijke, maar niet toereikende voorwaarde om een waardig leven mogelijk te maken en een realistische uitweg uit de armoede.
Armoede heeft raakvlakken met andere vormen van sociale onrechtvaardigheid.
Ongelijkheid op grond van geslacht en ras verhoogt het risico van armoede, terwijl armoede het risico van uitsluiting en discriminatie verhoogt, wat vooral gevolgen heeft op het gebied van gezondheid, onderwijs en opleiding en mensen kwetsbaar maakt voor financiële afhankelijkheid en geweld. 3.2.
Het EESC is ingenomen met de aanbeveling, en dan vooral met de toepassing van realistische en afdoende criteria voor het niveau en de toegankelijkheid van het minimuminkomen, de wettelijke garantie ervan en het rapportagesysteem, de verdere erkenning door de Europese Commissie van de noodzaak van een actief sociaal beleid op EU-niveau en aanvullende maatregelen ter bestrijding van armoede in de hele EU.
De aanbeveling is een stap in de richting van de uitvoering van beginsel 14 van de Europese pijler van sociale rechten, dat stelt dat “[i]edereen die over onvoldoende middelen beschikt, het recht [heeft] op adequate voorzieningen voor een minimuminkomen om in alle levensfasen een waardig leven te kunnen leiden”. 3.3.
Na de illegale en barbaarse agressie van Rusland tegen Oekraïne is de context voor het politieke akkoord van de Raad nog moeilijker geworden, gezien de sterke stijging van de energieprijzen en de hoge inflatie die huishoudens, met name gezinnen met een laag inkomen, treft.
Tegen de achtergrond van mega-ontwikkelingen zoals de globalisering, de digitale en groene transitie en demografische trends ondergaan de Europese arbeidsmarkten ingrijpende veranderingen.
Stelsels voor minimuminkomens spelen een belangrijke rol bij het bieden van steun en prikkels voor de (re-)integratie van mensen op de arbeidsmarkt. 3.4.
Er is behoefte aan een op rechten gebaseerde en voor iedereen geldende benadering van een toereikend minimuminkomen dat nauwkeurig wordt berekend om de doeltreffendheid ervan te waarborgen en waarbij niemand aan zijn lot wordt overgelaten, geen al te restrictieve criteria worden gehanteerd, wordt uitgegaan van transparante en niet-discriminerende vereisten.
Een inclusieve samenleving moet zorg dragen voor al haar geledingen en de lidstaten moeten solide monitoringmechanismen invoeren om onverwijld werk te maken van het minimuminkomen en de benutting ervan. 3.5.
Doeltreffende regelingen op het gebied van het minimuminkomen kunnen ertoe bijdragen dat de mensenrechten worden geëerbiedigd, dat mensen een waardig leven kunnen leiden, dat zij actief blijven en in de samenleving worden opgenomen, en dat zij een duurzame en hoogwaardige baan krijgen.
Het EESC benadrukt ook het belang van regelingen op het gebied van het minimuminkomen voor zelfstandigen in Europa, die dezelfde ondersteuning en uitkeringen zouden moeten krijgen als andere groepen. 3.6.
De aanpak van armoede en inkomensongelijkheid is niet alleen belangrijk met het oog op billijkheid, maar ook om de economische groei te ondersteunen.
Zoals in het OESO-verslag van 2021 (4) staat, kan een goed opgezet belastingbeleid inclusieve en duurzame groei ondersteunen en de verdeling van inkomen en rijkdom in goede banen leiden.
Inclusieve groei moet in dit verband gericht zijn op een eerlijke verdeling van de voordelen van groei en op bevordering van de inclusiviteit van de arbeidsmarkten.
In dit verband moet ook worden gewezen op het algemene stabiliserende effect van stelsels voor een minimuminkomen op de economie. 3.7.
Regelingen op het gebied van het minimuminkomen moeten deel uitmaken van nationale strategieën voor armoedebestrijding, met goed geïntegreerde maatregelen om te komen tot eerlijke lonen en fatsoenlijk werk, toegang tot betaalbare essentiële diensten van goede kwaliteit, toegang tot sociale basiszekerheid en adequate inkomenssteun, persoonsgerichte sociale diensten en een actief integratiebeleid. 3.8.
Het EESC wijst op het streven naar een EU-brede methodiek, gebaseerd op een Europese analyse, om de lidstaten te helpen de toereikendheid van het minimuminkomen te bepalen aan de hand van een geschikte methode, zoals de door de EU overeengekomen armoederisico-indicator van 60 % van het gestandaardiseerde beschikbare inkomen, en/of aan de hand van een referentiebudget (rekening houdend met kosten voor voedsel, huisvesting, water, elektriciteit, verwarming, telecommunicatie, gezondheid, vervoer, vrije tijd en cultuur).
(3)
(4)
Het EESC heeft het minimuminkomen behandeld in zijn adviezen ‘Europese kaderrichtlijn inzake een minimuminkomen’ (initiatiefadvies) (PB C 190 van 5.6.2019, blz.
1); ‘Fatsoenlijke minimumlonen in heel Europa’ (verkennend advies op verzoek van het Europees Parlement/de Raad) (europa.eu) — par.
1.6, 3.3.7, (PB C 429 van 11.12.2020, blz.
159); ‘Europees minimuminkomen en armoede-indicatoren’ (initiatiefadvies) (europa.eu) (PB C 170 van 5.6.2014, blz. 23).
OESO (2021): Tax and fiscal policies after the COVID-19 crisis.