C 184/112
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
25.5.2023
3.12 Fir-rigward tal-fertilizzanti, il-KESE huwa tal-fehma li, filwaqt li għandhom jittieħdu azzjonijiet ta’ emerġenza minnufih, għandhom jiġu implimentati wkoll miżuri aktar fit-tul sabiex tiġi ottimizzata d-dipendenza tal-agrikoltura Ewropea minn fertilizzanti minerali importati, u fl-istess ħin titnaqqas l-impronta ambjentali tal-fertilizzazzjoni tal-għelejjel fl-Ewropa.
Dawn il-miżuri għandhom jimmiraw biex (i) jottimizzaw l-użu totali tal-fertilizzanti permezz ta’ effiċjenza mtejba tan-nutrijenti tal-pjanti, li twassal għal inqas telf ta’ nutrijenti; (ii) jissostitwixxu parzjalment il-fertilizzanti sintetiċi permezz ta’ żieda fl-użu ta’ demel tal-bhejjem riċiklat u skart ieħor mill-katina alimentari; (iii) itejbu l-awtosuffiċjenza tal-Ewropa fil-produzzjoni tal-fertilizzanti.
Il-KESE jenfasizza li l-agrikoltura tinsab fi tranżizzjoni li se tkompli għaddejja sabiex tittejjeb permezz tal-agroekoloġija u l-agrikoltura ta’ konservazzjoni.
3.13 It-titjib tal-effiċjenza tan-nutrijenti tal-pjanti huwa meħtieġ sabiex jitnaqqas il-konsum tal-fertilizzanti kif ukoll it-telf ta’ nutrijenti fl-ilma u fl-arja.
Dan għandu jippermetti tnaqqis fl-użu tal-fertilizzanti mingħajr ma jiġi affettwat il-volum tal-produzzjoni.
Dan jista’ jinkiseb permezz ta’ prattiki mtejba ta’ fertilizzazzjoni, inkluż l-użu ta’ għelejjel ta’ kopertura, l-għażla ta’ fertilizzanti (issir preferenza għal tipi ta’ nitroġenu bħal dawk ibbażati fuq in-nitrati u l-użu ta’ inibituri tal-ureażi/nitrifikazzjoni), l-użu ta’ bijostimulanti kif ukoll biedja ta’ preċiżjoni li tippermetti applikazzjoni ottimizzata (applikazzjoni maqsuma fi stadji, kalkoli abbażi tal-karta bilanċjali, analiżi tal-ħamrija u tal-pjanti, sensuri tal-pjanti, għodod ta’ appoġġ għad-deċiżjonijiet).
3.14 It-tnissil tal-pjanti huwa essenzjali wkoll għall-effiċjenza tan-nutrijenti, peress li varjetajiet imtejba huma kapaċi jieħdu inqas nutrijenti, speċjalment in-nitroġenu, għall-istess kwantità maħsuda.
F’dan ir-rigward, il-KESE jemmen li għandhom jiġu żviluppati teknoloġiji innovattivi u żrieragħ biex dejjem ikunu jistgħu jiġu offruti soluzzjonijiet lill-bdiewa li jiffaċċjaw restrizzjonijiet fuq l-għodod eżistenti (8).
3.15 Is-sostituzzjoni ta’ għelejjel li jirrikjedu ħafna nutrijenti bħaċ-ċereali, iż-żrieragħ tal-lift u l-pitravi taz-zokkor bi pjanti li jirrikjedu inqas nutrijenti bħall-ġirasol (9) u l-legumi hija xejra li l-bdiewa adottaw b’mod naturali mill-2021-2022 (10).
Madankollu, dan għandu jitqies b’kawtela f’qafas ta’ politika pubblika peress li azzjoni bħal din tista’ tfixkel is-swieq agrikoli u tipperikola s-sigurtà tal-ikel, minħabba r-rendimenti ta’ materja niexfa u l-kontributi ta’ proteini rispettivi għal kull ettaru.
3.16 Is-sostituzzjoni parzjali ta’ fertilizzanti minerali b’fertilizzanti organiċi riċiklati minn demel tal-bhejjem u skart organiku ieħor hija wkoll objettiv ta’ terminu medju rilevanti fl-UE (11).
Dan se joffri benefiċċji għall-ħamrija (kontenut organiku ogħla) u għall-klima (emissjonijiet aktar baxxi mill-manifattura tal-fertilizzanti tan-nitroġenu sintetiċi) kif ukoll inaqqas id-dipendenza mill-importazzjoni.
Madankollu, il-potenzjal mid-demel tal-bhejjem m’għandux jiġi sopravalutat, peress li l-biċċa l-kbira tiegħu diġà ġie riċiklat, ir-riżorsi disponibbli huma ġeografikament limitati (reġjuni b’eċċess strutturali għad-demel) u huma soġġetti għal spejjeż sinifikanti ta’ mobilizzazzjoni, ipproċessar u trasport.
In-nutrijenti mill-iskart tal-bniedem fil-biċċa l-kbira ma jitferrxux fuq il-ħamrija agrikola, minkejja li dawn jirrappreżentaw potenzjal ta’ 2 biljun kilo ta’ nitroġenu (12).
Il-Kummissjoni Ewropea għandha tħeġġeġ ukoll l-iżvilupp ta’ tekniki għall-irkupru tan-nutrijenti mill-ħama tad-drenaġġ u għall-applikazzjoni tagħhom fl-agrikoltura b’mod sikur.
3.17 Fir-rigward tal-fertilizzanti tan-nitroġenu, il-promozzjoni ta’ perkorsi alternattivi mhux minn sorsi fossili għall-produzzjoni tal-ammonijaka hija objettiv fit-tul rilevanti ħafna, peress li dan inaqqas id-dipendenza tal-UE mill-gass kif ukoll l-impronta tal-karbonju tagħha.
L-idroġenu rinnovabbli prodott mill-elettroliżi tal-ilma (din stess mill-elettriku rinnovabbli) jinsab fi stadju industrijali pilota, filwaqt li l-metanazzjoni ta’ prodotti sekondarji agrikoli u ta’ skart organiku tista’ tipproduċi kemm bijometan għall-ġenerazzjoni tal-ammonijaka kif ukoll diġestat li jista’ jintuża bħala fertilizzant organiku.
Madankollu, minkejja l-prezz tas-suq għoli attwali għall-ammonijaka bbażata fuq il-fossili, l-alternattivi rinnovabbli għadhom ’il bogħod milli jkunu kompetittivi u se jeħtieġu ż-żmien, il-maturazzjoni teknoloġika u possibbilment sussidji pubbliċi sinifikanti qabel ma jaslu fl-istadju industrijali.
3.18 Il-KESE jilqa’ t-tħabbira ta’ osservatorju ġdid tas-suq tal-fertilizzanti, li għandu jiġi stabbilit fl-2023, u l-organizzazzjoni ta’ konsultazzjonijiet mal-partijiet interessati tal-fertilizzanti fil-qafas tal-grupp ta’ esperti tal-Mekkaniżmu Ewropew ta’ tħejjija u rispons għall-Kriżijiet tas-Sigurtà tal-Ikel (EFSCM).
Il-KESE jqis ukoll li kwalunkwe livell sinifikanti ta’ trasparenza fis-suq tal-fertilizzanti tal-UE jista’ jiġi garantit biss permezz tal-pubblikazzjoni regolari tal-prezzijiet rappreżentattivi tas-suq domestiku għal firxa ta’ fertilizzanti N, P u K kif ukoll l-iżvilupp ta’ statistika pubblika dwar il-konsum tal-fertilizzanti.
(8) (9) (10) (11) (12)
ĠU C 194, 12.5.2022, p. 72.
Iż-żona miżrugħa bil-ġirasol fl-UE kibret b’750 000 ettaru filwaqt li ż-żona taċ-ċereali naqset bl-istess ammont fl-2022.
ĠU C 75, 28.2.2023, p. 88.
https://www.eesc.europa.eu/mt/our-work/opinions-information-reports/information-reports/benefits-extensive-livestock-farmingand-organic-fertilizers-context-european-green-deal-egd-ir-information-report Huwa stmat li persuna waħda tneħħi aktar minn 4 kg nitroġenu fis-sena permezz tal-awrina tagħha (Viskari et al, 2018 – https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fsufs.2018.00032/full)