C 184/110
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
25.5.2023
2.
Introduzzjoni u sfond 2.1 Il-fertilizzanti huma magħmula minn tliet nutrijenti essenzjali għat-tkabbir tal-pjanti: in-nitroġenu (N), il-fosforu (P) u l-potassju (K).
2.2 Il-fertilizzanti huma input ewlieni fil-maġġoranza tal-produzzjoni agrikola attwali.
Id-disponibbiltà u l-affordabbiltà tagħhom għandhom rwol essenzjali fis-sigurtà tal-ikel.
Mill-bidu tal-2021, kien hemm kriżi globali tal-fertilizzanti minerali, għall-ewwel minħabba żieda fid-domanda wara l-irkupru ta’ wara l-COVID, u mbagħad aggravata aktar mill-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja minħabba l-limitazzjonijiet tal-provvista mir-Russja, mill-Belarussja u mill-Ukrajna, tliet fornituri globali ewlenin tal-fertilizzanti.
2.3 Il-kriżi tal-fertilizzanti hija partikolarment akuta fl-Ewropa peress li: (i) l-UE hija importatur nett kbir ta’ fertilizzanti; (ii) is-suq tal-fertilizzanti tal-UE għan-nitroġenu u l-fosforu huwa protett minn dazji tal-importazzjoni li jgħollu l-prezzijiet fis-suq intern ’l fuq mill-prezzijiet globali; (iii) l-importazzjonijiet tal-fertilizzanti tal-UE mir-Russja, il-Belarussja u l-Ukrajna, li qabel kienu jammontaw għal 43 % tal-importazzjonijiet tal-UE, naqsu b’mod sinifikanti minn Marzu 2022, minkejja l-politika uffiċjali tal-UE ta’ ebda projbizzjoni fuq l-importazzjonijiet tal-ikel u tal-fertilizzanti mir-Russja.
2.4 Il-prezzijiet tal-fertilizzanti fis-suq intern telgħu għal livelli rekord (tliet darbiet aktar għan-nitroġenu minerali f’Novembru 2022 meta mqabbel ma’ Jannar 2021).
Flimkien ma’ provvista skarsa u dewmien fix-xiri, dan irriżulta fi tnaqqis sinifikanti fl-użu tal-fertilizzanti tal-UE għall-ħsad tal-2022 (1), u possibbilment nuqqas f’diversi Stati Membri fir-rebbiegħa tal-2023 li se jaffettwa l-ħsad tal-2023.
2.5 Dan qed iseħħ fil-kuntest tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u tal-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” (2), ippubblikati mill-Kummissjoni Ewropea f’Mejju 2020, inklużi l-miri proposti għall-UE kollha biex “tnaqqas it-telf tan-nutrijenti b’mill-inqas 50 %, filwaqt li tiżgura li ma jkunx hemm deterjorament fil-fertilità tal-ħamrija”, u tnaqqas “l-użu tal-fertilizzanti b’mill-inqas 20 % sal-2030”.
3.
Kummenti ġenerali 3.1 Il-KESE jenfasizza li fertilizzanti faċilment disponibbli u affordabbli huma essenzjali għall-produzzjoni agrikola u s-sigurtà tal-ikel fl-Ewropa u globalment.
In-nuqqas ta’ fertilizzanti u l-prezzijiet eċċessivi tal-fertilizzanti jwasslu għal tnaqqis fir-rendimenti tal-għelejjel, jipperikolaw il-produzzjoni tal-ikel u jikkontribwixxu għall-inflazzjoni tal-prezzijiet tal-ikel askapitu taċ-ċittadini u l-umanità Ewropej.
3.2 Il-kriżi attwali fis-swieq tal-fertilizzanti hija theddida partikolari f’pajjiżi b’introjtu baxx, li huma affettwati ħafna mill-insigurtà tal-ikel.
Hija wkoll theddida fl-Ewropa, fejn gruppi vulnerabbli diġà qed jiffaċċjaw sfidi ta’ affordabbiltà tal-ikel, u l-kriżi tal-fertilizzanti tista’ twassal għal tnaqqis fil-ħsad, u b’hekk ikollha impatt fuq is-sigurtà globali tal-ikel peress li l-UE hija produttur u esportatur ewlieni taċ-ċereali.
3.3 Il-KESE jemmen li l-iskarsezza globali tal-fertilizzanti mhijiex ikkawżata biss mill-prezz għoli tal-gass naturali, iżda wkoll minn żbilanċ bejn il-provvista u d-domanda u limitazzjonijiet loġistiċi.
Fl-UE, dan huwa aggravat aktar mil-livell għoli ta’ dipendenza li l-kontinent għandu mill-importazzjonijiet ta’ fertilizzanti minerali, id-dazji tal-importazzjoni tal-UE u l-gwerra fl-Ukrajna.
Azzjonijiet ta’ emerġenza domestiċi 3.4 Minkejja l-prezzijiet għoljin tal-fertilizzanti, jidher li l-kompetittività tal-kostijiet ta’ diversi manifatturi tal-fertilizzanti tan-nitroġenu fl-UE ntlaqtet mill-prezz estremament għoli tal-gass naturali fl-Ewropa, li laħaq seba’ darbiet aktar il-livell tal-Istati Uniti meta mqabbel mat-triplu fl-2021.
Minbarra l-aċċess prijoritizzat għall-gass naturali fil-każ ta’ razzjonament tal-gass, jista’ jkun ta’ siwi appoġġ speċifiku għall-industrija tan-nitroġenu tal-UE fuq bażi ta’ każ b’każ, bl-għan li jiġi sfruttat l-użu tal-kapaċitajiet ta’ produzzjoni eżistenti, kif stabbilit fil-verżjoni emendata tal-Qafas Temporanju tal-UE ta’ Għajnuna mill-Istat għall-kriżijiet.
F’dan ir-rigward, il-kundizzjonalità ekonomika u soċjali hija meħtieġa biex jiġu evitati effetti deadweight, peress li xi manifatturi tal-fertilizzanti raw il-profitti tagħhom jieħdu spinta qawwija b’segwitu għall-kriżi tal-fertilizzanti.
(1)
(2)
Skont il-Kummissjoni Ewropea, taħlita ta’ nixfa u prezzijiet għoljin tal-fertilizzanti li rriżultaw f’rati ta’ applikazzjoni aktar baxxi ta’ P u K b’mod partikolari, ikkontribwew għal rendimenti aktar baxxi u t-tnaqqis ta’ 8 % fil-ħsad taċ-ċereali fl-UE fl-2022 meta mqabbel mal-2021.
Sors: Short-term outlook for agricultural markets, (Prospettiva għal żmien qasir għas-swieq agrikoli [mhux disponibbli bil-Malti]), Kummissjoni Ewropea, 5.10.2022.
COM(2020) 381 final, 20.5.2020.